

D4312

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པ་དཱརྠ་ཙནྡྲ་ཀ་པྲ་བྷཱ་བ་ཏི་ནཱ་མ་ཨཥྚཱཾ་ག་ཧྲྀ་ད་ཡ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར ཞེས་བྱ་བ།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་བླ་བཻ་ཌཱུརྱའི་འོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ།།འཕྲོག་བྱེད་མི་ཟད་ཚིག་གི་གཏེར། །ལྷ་ཡི་ལྷ་དབང་རབ་བཏུད་དེ། །རྒྱས་བཤད་ཚིག་དོན་ཟླ་བའི་ཟེར། །ཀུན་ལ་ཕན་གསལ་བདག་གིས་ནི། །དཔལ་ལྡན་སྒྲིབ་མེད་ ལྷ་ཡིས་ནི།།སྙིང་ནི་རྣམ་པར་དྲངས་པས་ན། །བླ་མའི་ལུང་ནི་ཡང་དག་ཉིད། །གསལ་བར་རྟོགས་ནས་བརྩམ་པར་བྱ། །རིག་པས་རབ་ཟབ་གྲགས་ལྡན་པའི། །དགེ་བའི་འོ་ མའི་མཚོ་ལས་སྐྱེས།།ཟླ་བ་དགའ་བ་ཟླ་བ་ལྟར། །མ་རྟོགས་ཚ་བ་ཞི་བྱེད་ཡིན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མ་ལུས་པ་ཡི་ནད། །རྒྱུན་དུ་འབྲེལ་བས་ལུས་ཀུན་མ་ལུས་ཁྱབ། ། འདོད་དང་གཏི་མུག་ཁྲོ་བ་སེལ་བ་ཡི། །སྨན་པ་སྔོན་མེད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད པ་དང་པོ་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་སྨན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་གནོད་ཅིང་གཟིར་བར་བྱེད་པས་ན་ནད་དེ།ལུས་དང་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གང་གིས་སེལ་བར་ མཛད་པའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ཏུ་འབྲེལ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་དང་བྲལ་བའི་འཁོར་བ་ནི་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ རོ།།ལུས་ཀུན་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཀུན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཀུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དང་། ཕྱུགས་དང་། གླང་པོ་དང་། རྟ་དང་། བ་ལང་དང་། བ་ལང་རྒོད་དང་། འབུ་སྲིན་དང་། གྲོག་སྦུར་ ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་མ་ལུས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོག་ཏུ་ཁྱབ་པར་གནས་པས་ན་མ་ལུས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་སྟེ།རྩ་བ་དང་བཅས་ཤིང་ས་བོན་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་དང་གཏི་མུག་ཁྲོ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།གཏི་མུག་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་མ་རྟོགས་ཤིང་མི་ཤེས་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་ཞིང་གང་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟ་བུ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་མཛད་ པའི་སྨན་པ་སྔོན་མེད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྨན་པ་སྔོན་མེད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་པར་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྨན་པ་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ཅན་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་པ་རྩ་བ་ དང་བཅས་པ་གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན།འཇིག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་མཚན་མ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་སེལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་གཞན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་སྔོན་མེད་ཅེས་བྱའོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐོག་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

梵语：Padārtha candrakā prabhāvatī nāma aṣṭāṅga hṛdaya vṛtti
藏语：八支心要注释之词义月光
顶礼三宝。顶礼世尊如来应供正等正觉药师琉璃光如来。
顶礼夺人心魄、无尽言语宝藏的天中之天。我将为利益众生，阐述广释词义月光。
由于吉祥无碍天神已开启我心，我将在完全理解上师教言的基础上开始撰述。
如同从智慧深邃、名声具足的善业之海中生出的月亮，能息灭无知的热恼。
贪等一切病痛，经常相连遍及全身，能除贪欲、愚痴与嗔恨的无与伦比的医王，我向您顶礼。
关于此颂，由于撰写论典时需要向所欲礼敬的本尊顶礼，故说此第一偈颂。应理解为'向能除贪等病痛的医王顶礼'。
此处'贪等'是指贪欲、嗔恨等。贪等本身因能损害折磨而称为病，意为能使身心受苦。
因为它极度折磨有情众生，而他能予以消除。
若问其如何，经文说'经常相连'，意为恒常相随，一切时中相连，与俱生之义。离此则轮回永不会生起。
'遍及全身'中的'全身'是指身体与一切，即与人、畜、象、马、牛、野牛、虫蚁等相关的一切身体，皆为其所遍及，故说'悉遍'，意为连同根本和种子一切都遍及。
'能除贪欲、愚痴与嗔恨'中，贪欲是指对境界的贪著执着。愚痴是指不能明了应做与不应做。嗔恨是指心生嗔恚而于一切无有执著。
向能除如是等的无与伦比的医王顶礼，意为向这位稀有殊胜的无与伦比的医王顶礼礼敬。因为这位医王能够消除如同俱生、恒常相连、遍及一切、连同根本不可治愈的病痛，而其他医生对于具有这些特征的疾病则无力消除。
或者，'无与伦比'意为在其之前无有他者，此说明他是一切中最初者。

།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ནི་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་གེགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་ཤིང་འབྲས་བུ་ དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་བྱེད་པས། རྒྱུད་འདི་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བྱ་དགོས་ལ། ཚིག་ནི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ པས།འདི་དག་ཅིག་ཅར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་དང་པོར་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། གང་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཉན་པ་པོ་ཡི་འཇུག་པ་འགྲུབ། །དེ་བས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ། །འབྲེལ་བ་དང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པས་ན། འབྲེལ་བ་བརྗོད་དགོས་ལ། དགོས་པ་ཡང་། བསྟན་བཅོས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ལས་རྣམས་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཡི། །ཇི་སྲིད་དགོས་པ་མ་སྨྲས་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ འདིར་འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚེའི་རིག་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པ་ནི་ཁམས་དང་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་སྟོན་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་དགོས་པ་ ཡིན་ལ།དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོས་དང་། ནོར་དང་འདོད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ཡང་། ཡི་གེ་ཨོཾ་དང་དེ་ནས་སྒྲ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་སྔོན་ཚངས་པའི། །མཁུར་ཚོས་བརྟོལ་ཏེ་མངོན་པར་བྱུང་། །དེས་ན་འདི་གཉིས་བཀྲ་ཤིས་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། བཀྲ་ཤིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་འདོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་རབ་ ཏུ་འཇུག་ཅིང་།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་ལ་ཕན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ནས་ཉེ་བར་བརྩམས་ཏེ། གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་ རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། ཟློས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་གཞུང་མང་དུ་ཡོད་པའམ།འགྲོ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནད་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚེ་ལ་ཕན་པ་དང་། ནད་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བས་ན་ཚེ་ སྟེ།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྲོ་ཞིང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པའོ། །ཚེ་དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པས་ན་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའོ། །ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ལེའུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡི་གེ་བསྡུས་པ་ནི་ངག་ཡིན་ལ། ངག་བསྡུས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་བསྡུས་པ་ནི་ལེའུའོ།།བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ཚོགས་ཤིང་དུ་མར་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཚིག་དང་། དོན་དང་། དྲིས་པ་དང་། ལན་ཏེ། གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ། གང་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ བཤད་ཅིང་།བསྟན་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

由于向所欲的本尊顶礼作为前行，一切事业都将无碍迅速圆满并具有果报。因此，向所欲本尊顶礼后，其后开始撰写医典，此即是开始撰写一切医典。
同样在此也需要关联等四项，由于文字是次第进入，这些无法同时宣说。因此首先应当解说关联。此复：'由于宣说关联，成就听闻者的趣入，因此一切论典，首先应当宣说关联。'如是所说，故需宣说关联。
必要性亦如是说：'一切诸论典，及任何事业，乃至未说明，其必要性前，谁人能受持？'
此中关联即是方便病的性相与方便所生病得以平息的医明，彼等方便与方便所生性相的关联即是关联。必要性即是显示界与自性的作用是此论的必要性，必要性的必要性即是圆满法、财、欲。
其后当解说欲求长寿品。此中'其后'之声是吉祥、所摄、无间义之所摄。即如所说：'唵字及其后，此二最初从，梵天颊破出，是故二吉祥。'
吉祥等于诵此等者无碍趣入，并将成就所欲之义。所摄即是摄于利益欲求长寿的论典，从此处开始直至论典圆满一切皆是利益欲求长寿者。无间即是紧随顶礼天尊之后即说利益欲求长寿者。
'其后'是因义，由于有许多具有相违、疑惑、无义、重复等过失的论典，或见世间有情为病所压，因此当说利益寿命及无病有情。
'寿'即流转故为寿，相续不断流转且刹那不住。欲求此寿者即是欲求长寿。'品'者，能令了知故为品，即文字摄为语，语摄为分，分摄为品。
'当解说'即种种分别，即文句、义理、问答，乃至论典圆满之间所说一切皆是为利益欲求长寿者而说，并当分别开示。

།རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུན་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་སྟེ། འདིས་ནི་རིགས་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན། རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། འདིས་ནི་རང་བཟོ་བྱས་པ་བཀག་པ་ཡིན ཏེ།ཁོ་བོས་ནི་རང་དགར་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སྨྲ་ཞིང་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་ནི་རིང་བར་འདོད་པ་ཡིས། །ཆོས་དང་ནོར་དང་བདེ་བ་ བསྒྲུབ།།ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ལུང་བཤད་པ། །རབ་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་དང་ནོར་གྱི་བདེ་བ་ཚེ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུས་ཚེའི་རིག་བྱེད་བསྟན་པ་མཆོག་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ནི། རང་ངམ་གཞན་ལས་ཤེས་ཏེ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བ་སྟེ། ལུས་དང་ དབང་པོས་སེམས་ཅན་བདག་།འདུས་པ་བཞི་ཡིས་འཚོ་བ་སྟེ། །རྟག་པར་འགྲོ་ཞིང་རྗེས་འབྲེལ་བ། །ཚེ་ཡི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཚེ་དེ་རིག་པར་བྱེད་པས་ན་ཚེའི་རིག་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཚད་མ་དང་། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཕན་དང་མི་ཕན་བདེ་སྡུག་བསྔལ། །དེ་ཡི་ཚེ་ཡིན་ཕན་མི་ཕན། །གང་དུ་ཚད་དུ་བཤད་པ་ནི། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་ སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གང་གིས་གང་ལ་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཚེའི་རིག་བྱེད་དེ། དེ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ཅིང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལུང་བཤད་པ་ནི་ཚེའི་རིག་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚེའི་རིག་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་ བཅོས་ལ་རབ་ཏུ་གུས་ཤིང་འབད་པས་གོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་འཚོ་བར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་སོ། །བླང་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ ཡིན་པས་ནོར་རོ།།བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་གཅིག་ལས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པས་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་དྲན། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་ལ་བཤད་པ་ཡིན། ། དེ་ཡིས་ཐ་སྐར་དེས་བརྒྱ་བྱིན། །དེས་རྒྱུན་ཤེས་སོགས་དྲང་སྲོང་ལའོ། །དེ་ཡིས་མེ་བཞིན་འཇུག་ལ་སོགས། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་སོ་སོར་བྱས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་ནི་མེས་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེས་ནི་ཚེའི་རིག་བྱེད་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེའི་རིག བྱེད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་དགུའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བཤད་ཅིང་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ། །དེ་ཡིས་ཐ་སྐར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་དེས་ལྷའི་སྨན་པ་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ལ་བཤད་ཅིང་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ། །དེས་བརྒྱ་བྱིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས།བརྒྱ་བྱིན་མིག་སྟོང་ལྡན་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ།

关于'如月官之子等大仙人如是说'这句话，因为从月官生，所以称为月官之子，这表明其种姓完全清净。同样，这部医典也具有经典的权威性。既是月官之子等，又是大仙人，所以称为月官之子等大仙人，这是为了遮止自作，表明'我绝不能随意说任何话'之意。'如是'一词意为'这样说'。'说'字表示在过去时间宣说开示之意。
'欲求长寿者，应修法财乐，医典之教言，应当极恭敬'这句话中，欲求法、财、安乐和长寿的人，应当对医典教言极为恭敬，这是从自己或他人处了知的。其中'寿'即生命，如说：'身根与有情，四大所维系，恒常相续行，此即寿命义。'因为能了知寿命，所以称为医典。如何了知？从有益与无益、安乐与痛苦、量与非量中了知。如经中所说：'益与无益乐与苦，彼即寿命益无益，于何程度所说者，即说彼为医典义。'
或者说，能使某人获得寿命的即是医典，获得了解其存在的智慧，并能详加分析。其教言即是阐释医典的论著，因此应当以极大恭敬和努力来理解阐释医典的论著，这就是其含义。为什么呢？因为寿命是成就法等的基础。其中'法'是指能维持和养护世间众生，故称为法。因为应当获取和追求，所以称为财。乐即离苦。成就这些是指成为获得这些的方法。
现在为了说明论著是一代一代相传，故说：'梵天忆医典，为生主宣说，彼传星宿子，彼传帝释天，彼传月官等诸位大仙人，彼传火入等，彼等分别造诸部论典。'其中梵天是大祖父，他忆念医典，因为医典是恒常的缘故。生主即迅速者，向他宣说并令其受持。'彼传星宿'是指生主向两位天医星宿子宣说并令其受持。'彼传帝释'是指两位星宿子令千眼帝释受持。

།དེས་རྒྱུན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་འཛིན་དུ་བཅུག་སྟེ། རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ནི་ནབ་སོ་སྐྱེས་སོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ཐང་ལ་འབར་དང་།རྐང་གཉིས་སྤྱོད་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་། འདྲོབ་སྐྱོང་གི་བུ་ལ་སོགས་པས་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡིས་མེ་བཞིན་འཇུག་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲང་སྲོང་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །དྲང་སྲོང་མེ་བཞིན་ འཇུག་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་དེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དྲང་སྲོང་ལུག་དང་། རྒྱ་སྐྱེགས་སྣ་དང་། མདའི་མཆོག་དང་། ལན་ཚྭའི་ལག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ་བཤད་ཅིང་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་སོ་སོར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་བཞིན་འཇུག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོར་ཞེས་པ་རེ་རེས། རྒྱུད་ཅེས་པ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་བྱས་ཤིང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་འདིས་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པས་ན་རྒྱུད་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དྲང་སྲོང་ཆེན པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་གཞུང་རྣམས་ཡོད་བཞིན་དུ།རྒྱུད་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོམ་པར་བྱེད། དེ་ལ་འབད་པ་དོན་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འཐོར་བ་དེ་རྣམས་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པས་ན་རྒྱུད་ཅེས་བྱའོ། ། རབ་ཅེས་ཕལ་ཆེར་བསྡུས་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བསྡུས་མིན་རྒྱས་མིན་པར། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འཐོར་ཞིང་མ་འདུས་ལ། ཚིག་མཐོན་དམན་ཅན་གྱིས་དོན་ཕན་ཚུན་འཕྱན་པར་འགྱུར་བའི གཞུང་དེ་རྣམས་ལས།ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་མང་དུ་བསྡུས་ནས། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ངས་བྱས་ལ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པའམ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་ཚིག་ རྣམས་ལས་བཏུས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྡུས་པས་བཏུས་པའོ།།དེ་ཡང་གཅེས་པ་ཉིད་ལས་ཕལ་ཆེར་བཏུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གཞན་དག་ཏུ་གཅེས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་གཅེས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ བསྡུས་མིན་རྒྱས་མིན་པར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྡུས་པ་ནི་གཞུང་ཉུང་ངུ་ཞིག་སྦྱར་བའོ། །རྒྱས་པ་ནི་གཞུང་མང་པོ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ན་ཡང་མཉན་པ་དང་། གོ་བ་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བློ་དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱུད་འདི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ནི་སྙིང་དང་འདྲ་བས་ན་སྙིང་པོ་སྟེ། སྙིང་པོའི་སྒྲ་ནི་གཅེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཅེས་པར་གྱུར་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པས་གཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།ལུས་དང་བྱིས་པ་གདོན་ལུས་སྟོད། །མཚོན་དང་མཆེ་བ་རྒས་རོ་ཙ། །གསོ་དཔྱད་གང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེའི་རིག་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་དེའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསོ་བའི་དཔྱད་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་གསོ་དཔྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ནད་བསལ་ཞིང་ཞི་བར་བྱས་ནས། ཁམས་མཉམ་པར་བྱ་ བའི་དོན་གྱི་བྱ་བའོ།

'所谓令常识等仙人，即帝释天令常识子等仙人执持。常识子即生于天空。等字所摄为炽燃于地、两足行、围绕及护牧子等。'
'所谓他们向如火入等，即常识子等仙人们向如火入等仙人宣说。等字所摄为羊仙人、红花鼻、箭胜及盐手等仙人宣说并令执持。'
'他们各自造续部，即如火入等他们各自，即一一造作医疗论典续部并广为宣说。此论典能持摄和总集寿命明论之义，故称为续部。'
'若问既有大仙人们所造论典，为何还要撰写此续部？这只是徒劳无益而已。为此，从那些极为分散的论典中，持摄和总集明论之义，故称为续部。'
'所说广为总集，非极略亦非广，造八支心要，即从那些极为分散未集、文词高低不一而义理相互矛盾的论典中，极为广泛地总集，我造作八支心要，既非极为简略，亦非极为广泛之义。'
'文义即从分散文句中摘取并善加总集而成。此亦多从精要处摘取，其他论典仅总集精要，而此则总集极为精要。'
'非极略亦非广者，略即编造少量论典，广即编造众多论典。因为极为简略不适合智慧低劣者，对他们极为广说，也无法听闻、理解和实践。因此，为了智慧低劣、中等和殊胜的弟子们造此续部。'
'八支心要者，即八支之心要，因如心故称心要。心要一词为精要语，成为精要即以主要而为精要义。'
'若问八支为何？身、儿童、魔怪、上身、兵器、毒牙、衰老、壮阳，医疗所依止之八支如是宣说。即寿命明论续部之八支，身体支分医疗所依止之八支，诸仙人如是宣说开示。'
'其中医疗即消除并平息疾病后，平衡诸界之义利事业。'

།དེ་ཡང་ལུང་ལས། སྨན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་བཞི། །བསྔགས་པས་ཁམས་ནི་འགྱུར་བ་ལ། །ཁམས་སྙོམས་ཕྱིར་ནི་རབ་འཇུག་པ། །གསོ་དཔྱད་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་ཡན་ལག་ ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་རིམས་དང་།འཁྲུ་བ་དང་། སྐྲང་པ་དང་། ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། མཛེ་དང་། གཅིན་རྟུག་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིས་པ་གསོ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་གསོ་བ་ན་མའི་ནུ་ཞོའི་ཉེས་པ་ སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གནོད་པ་བྱེད་པའི་ནུ་ཞོ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གདོན་གསོ་བ་ནི་ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། ཤ་ཟ་དང་། ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་གྱིས་སེམས་ ཟིན་པ་ལ་ཞི་བའི་ལས་དང་།གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསོ་བ་ནི། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་གཏོགས་པའི་ནད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ཁ་ལ་སོགས་པའི་ ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ།།མཚོན་གྱིས་སྨས་པ་གསོ་བ་ནི། རྩཝ་དང་། ཤིང་དང་། རྡོ་དང་། ས་རྡུལ་དང་། ལྕགས་དང་། བོང་བ་དང་། རུས་པ་དང་། སྐྲ་དང་། སེན་མོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣག་འཛག་པ་དང་། རྨ་མི་བཟད་པ་དང་། ནང་དུ་ནུབ་ པའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་བྱའོ།།མཆེ་བའི་གསོ་བ་ནི། སྦྲུལ་དང་སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པ་བསལ་བ་དང་། དུག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་བྱ་བའོ། །རྒས་པ་ལ་གསོ་བ་ནི་ལང་ཚོ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཚེ་དང་བློ་འཕེལ་བ་དང་། ནད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །རོ་ཙ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོ་བ་ནི། ཁུ་བ་ཆུང་བ་དང་། གདུག་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། བསྐམས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ས་བོན་འཕེལ་ཞིང་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡན ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་དོན་དུ་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཉེས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཡང་། །ཉེས་པ་རྣམ་གསུམ་མདོར་བསྡུས་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་རླུང་སྨོས་པའི་རྒྱུ་བཤད་ པར་བྱ་སྟེ།ཁྱབ་དང་མྱུར་དུ་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྟོབས་ལྡན་གཞན་དག་འཁྲུག་བྱེད་ཅིང་། །རང་རྒྱུད་གྲུབ་དང་ནད་མང་ཕྱིར། །ཀུན་ལས་རླུང་ནི་སྟོབས་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་མཁྲིས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་། ནད་ཉུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། ཉེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་གཞན་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གོ། ལ ལ་ནི་ཁྲག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གནོད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཉེས་པའོ།

又如经中说：'医生等四种，由赞而转界，为调界而入，说为医疗术。'
其中，身体医疗是针对依附于一切肢体的疾病、痢疾、浮肿、血病、胆病、麻风、大小便闭塞等病症的治疗。
小儿医疗是为了净化婴儿吮吸母乳的过失，即为了平息由有害母乳引起的疾病。
鬼神医疗是为了通过息灾法事和施食等方式，平息天神、非天、乾闼婆、夜叉、罗刹、饿鬼、食肉鬼、龙等鬼神附体之症。
上身医疗是治疗从肩部以上部位的疾病，即为了治愈眼、耳、鼻、口等疾病。
创伤医疗是为了治疗因草、木、石、尘土、铁器、砖石、骨头、毛发、指甲等造成的脓液流出、难以忍受的伤口，以及拔除深入体内的刺。
毒咬医疗是为了治疗蛇和虫类等的咬伤，以及平息各种毒物造成的伤害。
衰老医疗是为了维持青春、增长寿命和智慧，以及平息疾病。
壮阳医疗是为了使精液稀少、恶化、耗竭、干枯者增长种子并产生清净，以及生起极大欢喜。
如是分为八支。
为了说明需要医治的过失，如此说道：'风胆痰亦是，过失三总摄。'
其中，首先说风的原因：'遍及速作故，具力扰他及，自续成多病，故风最具力。'
其后说胆汁大多也是因为这些原因，同样，痰因力量小且病症少，故最后显示。
'亦'字表明还有其他过失，其他过失即是贪、嗔、痴。有些人说血液也是过失。
因为能损害和折磨，所以称为过失。

།རྣམ་གསུམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། གསུམ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་བཞི་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞུང་གཞན་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཁྲག་གཅིག་པུས་ནད་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་། ཉེས་པ་གཞན་ལྟར་ཁྲག་དག་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཉེས་ཡོད་མིན། །འདི་ནི་ཏིལ་མར་ཚིག་པ་ལྟར། །ནད་ཀྱི་མིང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། ཁམས་སོགས་གནས་པ་ཉེས་པ་ལས། །ནད་ནི་གང་ཞིག་འབྱུང་འགྱུར་བས། །ཉེ་བར་གདགས་པ་དེ་བསྐྱེད་པར། །བཤད་པ་ཚིག་པའི་མར་དང་མཚུངས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུས ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྒྱས་པར་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། ཟད་བྱེད་དང་། མཉམ་པ་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་རྣམ་གྱུར་མ་གྱུར་པས། །ལུས་ནི་འཇོམས་དང་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རང་གི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་ཅིང་གཡོས་པས་ནི། ལུས་འཇོམས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་ལ། མ་གྱུར་ཅིང་རང་གི་རང བཞིན་དུ་ཐ་མལ་པར་མཉམ་པར་གནས་པས་ནི།ལུས་གནས་ཤིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ཁྱབ་གྱུར་ཀྱང་སྙིང་ག་དང་། །ལྟེ་བའི་འོག་བར་སྟེང་ན་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་མ་ལུས་པ་ལ་རྒྱུ་བར་གྱུར་ ཀྱང་།གནས་ངེས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བའི་འོག་བར་སྟེང་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བའི་འོག་མན་ཆོད་ནི་རླུང་གི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནི་མཁྲིས་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ སྟེང་ཡན་ཆོད་ནི་བད་ཀན་གྱི་གནས་ཡིན་ནོ།།ན་ཚོད་ཉིན་ཞག་ཟས་ཟོས་ལ། །དེ་ཡི་མཐའ་དབུས་སོགས་གཏོགས་རིམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་དེ་རྣམས་ན་ཚོད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་མ་དང་། དབུས་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། རིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་ཡིན་གྱི། རིམ་པ་འཆོལ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ན་ཚོད་ནི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉིན་ཞག་ནི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའོ། །ཟས་ཟོས་པ་ནི་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེའི་མཐའ་མ དང་དབུས་དང་ཐོག་མར་གཏོགས་པས་ན་མཐའ་དབུས་གཏོགས་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་རྒས་པའི་དུས་སུ་ནི་རླུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ་དབུས་ཏེ་ལང་ཚོའི་དུས་ནི་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་སྟེ་བྱིས་པའི་དུས་ སུ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོའི་ཐ་མར་ནི་རླུང་འཕེལ་ལོ། །ཉི་མ་ཕྱེད་ན་མཁྲིས་པའོ། །སྔ་དྲོ་ནི་བད་ཀན་ནོ། །མཚན་མོའི་མཐར་ནི་རླུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ནམ་གྱི་གུང་ལ་ནི་མཁྲིས་པའོ། །ནམ་སྟོད་ནི་བད་ཀན་ནོ། །དེ་ལ་ཟས་ཟོས་ པའི་མཐའ་མ་ལ།ཁ་ཚ་བར་བྲོ་བར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ནི་རླུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཟས་ཟོས་པའི་བར་སྐྱུར་བར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ནི་མཁྲིས་པའོ། །ཟས་ཟོས་ནས་དང་པོ་མངར་བའི་དུས་སུ་ནི་བད་ཀན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འཇུ་བ་མི་སྙོམས་རྣོ། །ཆུང་དང་ མཉམ་པས་མཉམ་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མེའི་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བ་མི་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།

所说的'三种'是确定的意思，即只有三种而没有第四种，如同其他论典中所说的那样。应当确定，未见到贪欲、嗔恨、愚痴和单独的血能够产生疾病。
关于这一点，如说：'血液不同于其他过失，不会因他力而有过失。这如同芝麻油被烧焦一样，被称为疾病。'
同样，在《摄要》中也说：'从诸界等住处的过失中，会产生某种疾病，所说的这种假立，如同被烧焦的油。'
'简要'是指简略地显示。若详细说明，则风等的结合、聚集、消耗、平衡、增长，以及极度增盛等的观察将成为无量。
'由于变化与否，身体会遭破坏或安住'，这是指风等这些若发生变化，即从自性转变而动摇时，会破坏身体造成伤害；若不变化而安住于自然平衡状态时，则使身体安住而得以生存。
'虽遍布全身，却住于心、脐下中上'，这是说风等虽然遍布并流动于整个身体，但应知有固定的住处。即心和脐的下中上处为其住处。
其意义是：脐下以下是风的住处，两者之间是胆的住处，两者之上是痰的住处。
'年龄、昼夜、饮食，依其末中等次第'，是指这些过失在年龄等的末、中等处会增长。'次第'是指按照顺序，而非杂乱无序。
其中，年龄是指身体状态在时间上的区分，如少年等。昼夜即白天和晚上。饮食是指进食。依其末、中、初而属，故称'末中等属'。
这表明：在年龄的末期即老年时风增长，中间即青年时胆增长，开始即童年时痰增长。
同样，在白天末期风增长，正午时胆增长，早晨时痰增长。夜晚末时风增长，半夜时胆增长，初夜时痰增长。
关于饮食，在消化末期变成辛味时风增长，消化中期变成酸味时胆增长，饮食之初呈甜味时痰增长。
'由此不均则猛，微弱与平衡则平'，是指风等这些由于消化之火的作用，会出现不均等四种状态。

།དེ་ཡང་རླུང་གིས་ནི་འཇུ་བ་མི་སྙོམས་པར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པས་ནི་འཇུ་བའི་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ གྱིས་ནི་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།།མཉམ་པས་ནི་མེ་དྲོད་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེས་པ་གསུམ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་ལེགས་པར་ཟས་ཟོས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་འཇུ་བ་དང་། ལན་འགའ་ལེགས་པར་མ་ ཟོས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུ་བ་ནི་མི་སྙོམས་པའོ།།གང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཟས་རན་པར་མ་ཟོས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཇུ་བ་དེ་ནི་རྣོ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཟས་རན་པར་ཟོས་ཀྱང་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འཇུ་བ་དེ་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་འཁྲུག་ཅིང་ལྟམ་ལྟམ་ པོར་གྱུར་པའོ།།གང་རན་ཞིང་ལེགས་པར་མ་ཟོས་ཀྱང་བདེ་བར་འཇུ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ལྟོ་བ་སྲ་སྙི་རན། །མཉམ་པས་ཀྱང་ནི་བར་མར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལྟོ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ཤས་ ཆེ་བས་ལྟོ་བ་སྲ་བར་འགྱུར་ཏེ།དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ལྟོ་སྙི་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། འོ་མས་ཀྱང་འཁྲུ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་གྱིས་རན་པར་འགྱུར་ཏེ། དོང་ག་ལ་སོགས་པས་ ཀྱང་འཁྲུ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།མཉམ་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་མཉམ་སྟེ། དེས་ནི་བར་མར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ། སྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྙི་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་དང་པོར་ཁུ་ཁྲག་གནས། །དུག་ཅན་སྲིན་བུའི་དུག་དང་མཚུངས། ། དེ་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་སོ་སོར་བལྟ། །མ་ལུས་པ་ལ་ཁམས་མཉམ་པ། །མཆོག་ཡིན་ཉེས་པ་གཉིས་འབྱུང་སྨད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་དང་པོའི་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་དུས་སྐྱེ་བ་རྩོམ་ཞིང་མངལ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁུ་བ་ནི་ས་བོན་ནོ། །ཁྲག་ནི་ཟླ་བའི་དུས་སུ་རྒྱུ་བས་ཟླ་མཚན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པས་ན་ཁྲག གནས་ཞེས་བྱའོ།།དྲིས་པ་གང་གི་ཚེ་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་ཤས་ཆེར་གནས་པ་དེའི་ཚེ། ལུས་རྫོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལས་ཉེས་པ་གང་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་ཡིན་ན། ཉེས་པ་ལྷག་པར་གནས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཏེ།རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པར་ནི། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དག་ལ་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུག་ཅན་སྲིན་བུའི་དུག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་དུག་ཅན་ནི་སྲོག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། དུག་ནི་སྲིན་བུ་འདི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ནི་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཡང་། རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་ཉེས་པ་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་གནས་པས། སྐྱེ་བའི་དང་པོ་ ལུས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རླུང་ཤས་ཆེ་བས་ནི་རང་བཞིན་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ནི་འབྲིང་ངོ་། །བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བས་ནི་ཆེན་པོའོ། །མ་ལུས་པ་སྟེ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཁམས་གང་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་མཆོག་སྟེ། ཐུ་བོ་ དང་དམ་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བཞི་པའོ།།དེ་ཡང་གང་གིས་ཁམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཁམས་མཉམ་པ་སྟེ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ནད་གཞིའི་ཉེས་པ་ལ་བྱའོ།

此外，由风引起的消化不均衡。由胆引起的消化之火极为猛烈。由痰引起的消化之火微弱。由平衡引起的消化之火平衡，因为三病无增无减而保持平衡。
其中，有些人即使很好地进食，也要很长时间才能消化，有时即使没有很好地进食，也能很快消化，这就是不均衡。任何时候，即使没有适量进食也能快速消化的，这就是猛烈。任何时候，即使适量进食也要很长时间才能消化的，这就是微弱，肠胃混乱而沉重。即使没有适量且良好地进食也能舒适消化的，这就叫做平衡。
'胃的硬软适中，平衡则成为中等'，这是说，由风等过失使胃成为四种状态：风分过重则胃变硬，即使用泻药等也难以泻下。胆分过重则胃变软，用酸奶、水和牛奶也能泻下。痰使之适中，用冬果等也能泻下。所谓'平衡'是指三过失平衡，'由此成为中等'是说，既不硬也不软。
'最初生命之时精血住，如有毒虫之毒，其性分三种，小中大各别观，诸界平衡为最胜，二过失生则最劣'，这是说，风等每一种都有三种性质：小、中、大。'性'是指身体的自性。'最初生命之时'是指入胎之初开始形成并住于胎中的意思。精是种子。血是月经期流动的经血，住于其中故称'血住'。
问：当精血中某一过失占主导时，身体怎么会完整形成？过失过多时会变化坏灭，过失过多的住处怎么能成为自性之因？因为已经偏离自性，偏离自性者绝不会成为自性之因。而且果应与因相似而住。为了向了解者说明这个比喻，故说'如有毒虫之毒'。
譬如，虽然毒物是致命之因，但毒却显现为这些虫子生命的自性。同样，虽然这些是有害的自性，但由于精血中存在超出自身量度的过失，才在最初形成身体。
其中，风分过重则自性变小。胆分过重则中等。痰分过重则巨大。在一切界中，界平衡的自性是最胜，即最上最殊胜，这是第四种。凡是使界平衡者即是界平衡，'界'字指病基之过失。

།ཉེས་པ་གཉིས་འབྱུང་སྨད། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཉེས་པ་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་ནི་སྨད་པ་ ཡིན་ཏེ།ནད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རླུང་ནི་རྩུབ་ཅིང་ཡང་། །གྲང་ཞིང་སྲ་ལ་ཕྲ་ཞིང་གཡོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ།ཉེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རླུང་ནི་རྩུབ་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། སྲ་བ་དང་། ཕྲ་བ་སྟེ། རྩ་སྦུབས་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཡོ་བ་སྟེ། འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ་གཟེགས་གཟན་ ལ་སོགས་པས་ནི།རླུང་གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འདིར་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་གནང་བས་གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་རླུང་གི་མཆོག་།ཡང་དག་སྦྱོར་བས་དོན་གཉིས་བྱེད། ། ཉི་མ་ལྡན་པས་སྲེག་བྱེད་ལ། །ཟླ་བར་གནས་པས་བསིལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རླུང་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ན། །བད་ཀན་ལྡན་པས་བསིལ་བར་འགྱུར། །མཁྲིས་པ་ལྡན་པས་ཚ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། རླུང་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་དྲོ་བས་གྲང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རླུང་གི་མཚན་ཉིད་གྲང་བ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དྲོ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ སྐད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་སྣུམ་བཅས་རྣོ་ཞིང་དྲོ། །ཡང་ཞིང་དྲི་མནམ་འཁྲུ་ཞིང་གཤེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་བཅས་ཞེས་པས་ནི། ཅུང་ཟད་སྣུམ་པ་སྟེ། བཅས་པའི་སྒྲ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་བ་དང་བཅས་པའི་ཤ་ཁ་ར་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟར་ཅུང་ ཟད་སྣུམ་བག་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣུམ་བཅས་ཞེས་བྱའོ།།རྣོ་བ་ནི་ཁབ་ཀྱིས་འབིགས་པ་ལྟར་མྱུར་དུ་འབྱེད་པ་སྟེ། དམན་པ་ལས་གོ་བཟློག་པའོ། །དྲོ་བ་ནི་ཚ་བ་འུར་འུར་པོ་སྐྱེད་པའོ། །དྲི་མནམ་པ་ནི་ཉ་རུལ་ལྟ་བུའི་དྲི་མནམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁྲུ་བ་ནི་བཤང་བ་སླ་བའམ། སྟེང་ དང་འོག་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུ་བ་བརྟན་པ་ཡིན་པའོ།།གཤེར་བ་ནི་སླ་བའོ། །བད་ཀན་སྣུམ་བསིལ་ལྕི་བ་དང་། །བརྟུལ་ཞིང་འཇམ་བརྟན་འབྱར་བག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་སྣུམ་པའོ། །བསིལ་བ་ནི་ཚ་བ་མེད་པའོ། །ལྕི་བ་ནི་ཡང་བར་མ་གྱུར་པའོ། ། བརྟུལ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་ལྡང་བའོ། །འཇམ་པ་ནི་མི་རྩུབ་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །འབྱར་བག་ཅན་ནི་མཉེས་པ་ན་སོར་མོ་ལ་ཆགས་ཤིང་། འཇམ་བག་ནལ་ནལ་པོ་ལ་འཚེར་བག་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པས། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན ཅན་ཐ་མི་དད་པའི་ཉེ་བར་གདགས་པས།རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

'两种过患生起为劣'，是指由两种过患混合而生起的三种自性是劣的，因为这是不健康的基础。这是指由风和胆汁生起的，由风和痰生起的，以及由胆汁和痰生起的。
'其中风是粗糙而轻，寒冷坚硬细微动'，其中'其中'是确定所取，在这些过患中，风是粗糙的、轻的、寒冷的、坚硬的、细微的即进入细小脉道，以及动的即具有流动性质不在一处停留。
有人问道，如格萨尔等说风是寒冷和温暖的，这里也随顺双运而认为既非寒冷也非温暖。如说：'双运为风之最胜，正确运用成两事，具日则成能燃烧，住月则成能清凉'。同样地，'风因双运故，具痰则成凉，具胆则成热'。
对此回答说：风非寒非热确实如此，但即使是双运，仅此程度的温暖也不会使寒性消失。说风的特性是寒冷的目的是：表明它可以被温暖所平息，因此这样说。
'胆汁带油利而暖，轻且有臭泻而湿'中，'带油'是指稍有油性，'带'字表示程度轻微的意思，如说'带糖的糖果'一样，稍有油性的即称为'带油'。
'利'是指如针刺般迅速穿透，与钝相反。'暖'是指产生炽热感。'有臭'是如腐鱼般有臭味。'泻'是指大便稀软，或上下遍行流动稳固。'湿'是指稀软。
'痰湿油凉且沉重，迟缓柔软稳粘性'是指具有油性功德故为油性。'凉'是指无热性。'重'是指非轻。'迟缓'是指经长时间才升起。'柔软'是指不粗糙。'稳'是指具有遍布性质。'粘性'是指揉捏时粘附手指，柔软粘稠而有粘性。
如是，由具有这些功德，以功德与有功德无别的假立，而说为风等的功德。

།འདི་དག་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་གཞུང་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། དེ་གཉིས་གསུམ་ཟད་འཁྲུགས་པ་ལས། །ལྡན་པ་དང་ནི་འདུས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་ཏུ་འདུས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཉིས་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་ལ། ཟད་པ་དང་འཁྲུགས་པ་ནི་ཟད་འཁྲུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་ཟད་པ་དང་འཁྲུགས་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་གཉིས་དང་གསུམ་ཟད་པ་དང་འཁྲུགས་པ་དེ་ལས་མིང་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་འཁྲུགས་ཤིང་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའམ། ཟད་པར་གྱུར་པ་ལས་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཉེས་པ་གསུམ་ པོ་ཟད་པའམ།འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལས་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཉེས་པ་རྣམས་སྨྲས་ནས། ཁམས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཟུངས་དངས་མ་ཁྲག་དང་ཤ།། ཚིལ་དང་རུས་རྐང་ཁུ་ཆུ་སྟེ། །གནོད་བྱ་བདུན་ཡིན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བཅུད་ ཀྱི་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་ལུས་ཟུངས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཟུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གནོད་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང་ཉེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པས་གནོད་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས།དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཉེས་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་རྣམས་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། ལས་མེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ལས་རྩོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་མེད་པར་དངས་མ་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པས་གནོད་བྱའི་ མིང་མི་འཐོབ་ལ།དེ་མེད་པར་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་གནོད་པར་བྱ་བ་དག་གནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ། གཅིན། བཤང་བ། རྡུལ་ལ་སོགས་པའང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གནོད་བྱ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། བཅུད་ཀྱི་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་གནོད་བྱ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དངས མ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་བྱ་དང་།ལུས་ཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གནོད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་དང་། དྲི་མར་བསྟན་པས་ལུས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས། ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་ནི། །རྟག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ལུས་ཏེ་ཐབས་འགའ་ཞིག་གིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཉམ པས་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་།།དེ་ལས་བཟློག་པས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་དང་། དྲི་མ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་མཉམ་ཞིང་ཆ་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་བརྟས་ཤིང་ འཕེལ་བར་བྱེད་དེ།རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་ཞིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། དེ་ ཡང་།ཀུན་གྱི་རྣམ་ཀུན་འཕེལ་བ་ནི། །རྫས་དང་ཡོན་ཏན་བྱ་བར་མཚུངས། །བཟློག་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

为了说明这些混合的术语教法，提出两个名称，即'由于这两三种衰竭混乱，而有相应和聚合'。
完全聚合的第一种形式称为'相应'，第二种称为'聚合'。二和三称为'二三'，衰竭和混乱称为'衰乱'，即二三的衰竭和混乱。如是，从二三的衰竭和混乱中产生两个名称。
这是说明：两种混乱且超出自身程度或衰竭而混合的称为'相应'，三种过失衰竭或增长而混合的称为'聚合'。
说完过失之后，为了说明诸界，说道：'身支、精华、血、肉、脂肪、骨髓、精液等七种是所损害的。'
精华等七种称为身支，因为能维持身体故称身支。这些也称为所损害，因为是风等所损害和过失的基础，称为所损害。
因为风等是损害的本性，所以赋予其有意义的名称称为过失。因此，这些必须依赖于所损害，没有业就不会开始造作。
同样，没有损害就不会获得精华和身支等所损害的名称，没有这些，风等也不会获得损害的名称。
因此，由于互相依赖，损害和所损害获得所损害性和损害性的名称。
'垢、小便、大便、尘等也是'这句话表明它们也是所损害。不仅精华等是所损害，垢等这些也是风等所损害的。
如是，精华等称为所损害和身支，同样，大小便等称为垢和所损害。
如是说明了损害、身支和垢，就是解释了身体。这在本论下文中说：'病、身支和垢，常是身体的根本。'
如是解释了身体，为了说明以某些方法在一切时中圆满护持的方法，说道：'一切平等则增长，与此相反则有害。'
一切是指损害、身支和垢等依身而住的诸法。它们平等且性质相同时会增长壮大，超出自身程度。与此相反即不平等而住，由此造成损害，即衰减损耗。
在总别方面，以实、德、业的差别认为有三种。如说：'一切的一切增长，实德作用相等。由相反，诸事物，转成与此不同。'

།དེ་ཡང་རྫས་ལ་ནི་ཁྲག་ནི་ཁྲག་གིས་བརྟ་བར་བྱའོ། །ཤ་ནི་ཤས་སོ། །ཚིལ་ནི་ཚིལ་གྱིས་ སོ།།རུས་པ་ནི་རུས་པས་སོ། །རྐང་ནི་རྐང་གིས་སོ། །ཁུ་བ་ནི་ཁུ་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངལ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མངལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྲག་གིས་ཁྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ཆུའོ། །ཤ་ནི་ཤས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཆུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆུས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བད་ཀན་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མར་དང་འོ་མས་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨན་འཚོ་བྱེད་དང་ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཚིམ་པར་བྱེད་པས་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ ཀྱིས།ལུས་ཟུངས་མཉམ་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་པས། ལུས་སྣུམ་ཞིང་སྟོབས་དང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱི་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཚ་བ་ལྔ་དང་། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་བློ་དང་ཤེས་རབ་དང་། མེ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་ལས་ནི་བཙོ་ཙ་དང་། མོ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སའི་ཁམས་ཅན་གྱི་རྫས་སུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུའི་བདག་ཉིད་ཅན་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། སྣུམ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དང་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུག་པ་དང་། མཆོང་བ་དང་། རྐྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་དུ་མཐུན་པས་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ངག་གིས་ནི་ཀློག་པ་དང་། སྨྲ་བ་ དང་།འདོན་དུ་འཇུག་པ་དང་། གླུར་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། འཇིགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གདུང་བ་བསྐྱེད་པར་མཐུན་པས་ན།ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པས་ནི་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །གཉིད་ལོག་པ་དང་། སྙོམ་ལས་དང་། མལ་སྟན་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་ནི་བསྟན་པར་མཐུན་པས་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཞིང་མི་ མཉམ་པས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་རྫས་ལས་འབྲས་ག་བྷེ་དྷ་ནི་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་སའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལན་ཚྭས་ནི་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱེད་དོ། ། ཡོན་ཏན་ལས་ནི་དཔེར་ན་སྐྱུར་རྩ་བས་ནི་ཆུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། བད་ཀན་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པས་ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། སྐམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །ལས་ལས་ནི་གཉིད་དང་། སྙོམ་ལས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་ནི་རླུང་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ཡོངས་སུ་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའི་ཚུལ་ཅན་སེམས་ལས་དང་། ཕན་ཚུན་བསྐྱོད་པ་དང་། རྩོལ་བ་ལ་ནི་མི་འགུལ་བའི་མི་མཐུན་པའི ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་མཉམ་པས་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ལས་བཟློག་པས་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

其中关于物质，血要以血来增长，肉以肉来增长，脂肪以脂肪来增长，骨以骨来增长，髓以髓来增长，精液以精液来增长。同样，胎儿要以未来的胎儿来增长。这是所说的。其中'血以血'是指二者都属水。'肉以肉'是指地。
同样，具水性的水能增长具水性的痰，同样，酥油和牛奶能增长精液。同样，药物如阿魏和小茴香等属月性，以滋养为特性的诸物质，能使身体诸要素平衡，使身体润泽，产生力量和男性光泽。
诃子、五辛香和毕力迦果等能增长智慧、智能和消化之火等。从性质来说，虽然教导岩盐、食盐和黑盐等是地性物质，但因具有水性，能增长痰，这是因为与油腻、沉重、清凉等性质相应的缘故。
业也有三种，即身、语、意的行为性质。其中身体的奔跑、跳跃、游泳等因与运动相应而增长风。语的诵读、说话、念诵、唱歌等。意的心理活动即思维、欲望、忧愁、恐惧。这些因扰动心识而成为增长风的原因。
同样，因与产生热恼相应，所以愤怒和嫉妒等会增长胆汁。睡眠、懒惰和贪恋舒适卧具因与稳定相应而增长痰。特别的不平衡会导致衰减。
例如，在物质中，伽毗陀那米能使身体消瘦，因其具风性，所以能消耗具地性的肉等。同样，具火性的盐能消耗痰。从性质来说，例如醋因具水性，与痰不相应的轻、粗、热、锐利、干燥等性质而使其消耗。
从业来说，睡眠、懒惰和不悦都伴随风的普遍运动，这些因具有完全不动的特性而减少。同样，具有运动性质的精进、相互运动和努力，因与不动相违而消耗痰。
因此说：'一切平等则增长，与此相反则损害。'

།རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གང་ལས་འཕེལ་བ་དང་། ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།རོ་ནི་མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་དང་། །ཚ་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་སྟེ། །རྫས་དྲུག་ལ་གནས་དེ་རྣམས་ཀྱང་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དྲུག་ནི་ལྕེའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན་རོའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མ་སྔོན་མ་རྣམས་སྟོབས་ཐོབ་ཅིང་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རོ་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་མངར་བ་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་འང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། བསྐ་ བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་དམན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མངར་བ་ནི་བུ་རམ་དང་། མར་ལ་སོགས་པ་རོ་མངར་བ་རྣམས་སོ། །སྐྱུར་བ་ནི་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཚྭ་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཁ་བ་ནི་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྐ་བ་ནི་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པོ་ཉིད་དེ་ལྷག་པའམ། ཆད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། རོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞིང་འདྲེས་པ་དང་། རོའི་ རྗེས་ཉིད་དང་།ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་དུ་ཟད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་དྲུག་པོ་ཉིད་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་དང་པོ་གསུམ་པོ་ནི། །རླུང་འཇོམས་ཚ་སོགས་བད་ཀན་སེལ། །བསྐ་དང་ཁ་དང་མངར་བ་ནི། །མཁྲིས་སེལ་ གཞན་དག་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་རོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། དང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམས་ནི་རླུང་འཇོམས་ཤིང་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་གསུམ་པོ་དག་ནི་རླུང་དེ་ཉིད་ སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་།འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་སོགས་བད་ཀན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་གསུམ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བ་ཡིན་ལ། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་སྟེ་གསུམ་པོ་གཞན་དག་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐ་བ་ དང་།ཁ་བ་དང་། མངར་བས་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཚ་བ་སྟེ་གཞན་དག་ནི་མཁྲིས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངར་བ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་ ནི་རླུང་སེལ་ཞིང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་ཚྭ་ནི་རླུང་སེལ་ཞིང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བ་ནི་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐ་བ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ སེལ་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་རྫས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྫས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞི་འཁྲུགས་ཐ་མལ་གནས་ལ་ཕན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ཚུལ་འདིས་རྫས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ བ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་གཉིས་སམ། ཡང་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱི་སྒྲས་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་གང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ཞི་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་མར་དང་། མར་དང་། སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའོ།

为了解释风等这些从何增长及如何消尽，故说：'味有甜酸咸，辛苦涩六种，依次存于物，力量渐增大。'
甜等六味是舌根的对境故称为味。这些都依托于具有五大本性的物质，按照次第力量渐增，前前诸味获得力量且功能强大。
因此在所有味中，甜味最能增长有情的力量，涩味则是最弱的。其中甜味如糖、酥油等甜味之物。酸味如大酸果等极酸之物。咸味如岩盐等。辛味如姜等。苦味如印度楝树等。涩味如诃子等。
'六'即是六种，不多不少。这些味的功德、味等差别，以及配伍、混合、味的后劲、极速观察等方面虽有差异，但不会超出这六种。
'其中前三能，降风热除痰，涩苦与甘味，除胆其余增。'即是说，在这些味中，首先是三种：甜、酸、咸能够降伏并平息风。其他辛、苦、涩三味则生风且令其紊乱。
'热等除痰'是说，辛、苦、涩三味能除痰，而甜、酸、咸三味则生痰。涩、苦、甜能除胆（即胆汁）。酸、咸、辛等其他则生胆。
这表明：甜味能除风和胆且生痰。酸味能除风且生痰和胆。咸味能除风且生痰和胆。辛味能除痰且生风和胆。苦味能除痰和胆且生风。涩味能除痰和胆且生风。
关于这些味的依托物质有三种，故说：'如是物三种，安动平常益。'如是即以此方式，物质以安（平和）等差别分为三种，而非其他方式的二种或多种。'如是'一词是从究竟义来解释的。其中能平息已经紊乱的伤害即为安（平和），如芝麻油、酥油、蜂蜜等。

།དེ་ལ་ ཏིལ་མར་ནི་སྣུམ་པ་དང་།དྲོ་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་ལྡན་པས་རླུང་གི་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མར་སར་ནི་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་བརྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མཁྲིས་པ་སེལ་ བ་ཡིན་ནོ།།སྦྲང་རྩི་ནི་རྩུབ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་ལྡན་པས་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཁྲུགས་པ་ནི་གང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་དང་། བཅུད་ཀྱི་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་། གཅིན་ ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁྲུགས་པའོ།།དེ་ནི་དཔེར་ན་ནས་ཐུག་དང་། བ་ཏ་ལ་དང་། མ་ཤ་དང་། ཉ་ཤ་དང་། རྡོ་གུ་རློན་པ་དང་། ཡུངས་ཀར་དང་། ཞོ་སར་པ་དང་། ཕྲུམ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ཉ་དང་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་ལྟ་བུ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་པ་ནི་གནོད་པ་ནས་དྲི་མའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི། མཉམ་པར་འཇུག་ཅིང་ཐ་མལ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མལ་གནས་ལ་ཕན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་སུ་སྤྱད་པ་ལ་ བརྟེན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་དང་། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་དང་། དྲུག་ཅུ་པ་དང་། ནས་དང་། གྲོ་དང་། སྲོག་ཆགས་སྐམས་ལ་གནས་པའི་ཤ་དང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ནུས་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཚ་བསིལ་ཕུལ་བྱུང་བས། །ནུས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཞེས་པ་རྫས་དེ་ལ་ནུས་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཚ་བ་དང་བསིལ་བདག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚེའི་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཚ་བ་དང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་གཉིས་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ནུས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་བྱ་ལ།ཚ་བ་དང་བསིལ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི། ཚ་བ་དང་བསིལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དེ། ལ་ལ་ནི་ཚ་བའི་ནུས་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ཚ་བའི་ནུས་པའི་མིང་ཐོབ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་བའི་ནུས་པས་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། བསིལ་བའི་ནུས་པས་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བའི་ནུས་པའི་མིང་ཐོབ་བོ།།གལ་ཏེ་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་ནི་མེ་དང་ཟླ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནུས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་བཤད་དོ། །སྨན་ཞུ་བའི་རྗེས་བཤད་པ་ནི། རྫས་ ཀྱི་ཞུ་བ་རྣམ་གསུམ་སྟེ།།མངར་སྐྱུར་ཚ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྫས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་དུས་སུ། འབྲས་བུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས། རོ་རྣམས་རང་གི་རང་ བཞིན་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ།དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རོ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་དྲུག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྫས་ནི་ལ་ལ་ནི་མངར་བར་ཞུའི། ལ་ལ་ནི་སྐྱུར་བར་ཞུ། ལ་ལ་ཚ་བར་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མངར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་ནི་མངར་བར་ཞུ་བའོ། །སྐྱུར་བ་ ནི་སྐྱུར་བར་ཞུ་བའོ།།ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་ནི་ཚ་བར་རོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། ཕོ་བའི་མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས། །གང་ཞིག་རོ་ནི་གཞན་གྱུར་པ། །རོ་རྣམས་ཞུ་བའི་ཐ་མ་དག་།དེ་ནི་ཞུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།

关于这些，芝麻油具有油性、温性和重性，能平息与之相反特性的风。生酥具有甜性、凉性和稳定性的功德，能消除与之相反特性的胆。蜂蜜具有涩性、锐性和收敛性，能平息与之相反特性的痰。
其中，'扰乱'是指能扰乱风等病、精华等身体组织、小便等废物的状态。例如：大麦粥、豆类、豆子、鱼肉、新鲜萝卜、芥子、新鲜酸奶、韭菜，以及不相宜的食物如鱼和牛奶同食等。
'有益于平常状态'是指从病到废物之间都保持适度，平衡运行并维持正常状态。对此有益的物质称为'有益于平常状态'。这在下文关于适时使用的章节中会讲述，同样在适量饮食的章节中也有说明。如优质稻米、六十日稻、大麦、小麦、陆生动物肉、滋养蔬菜等，以及凝乳、牛奶等，同样还有能增长体力、具有营养、增进食欲，以及被说明为各种可食用的物质。
关于其功效的解释：'其中以冷热为最胜，功效分为两种'。'其中'是指在这些物质的二十种功效中，以冷性和热性最为突出，称为功效。在所有医典中都将功效解释为冷热两种，这是因果的道理。
其中，'功效'指的是性质，'冷热最胜'是指冷热特别突出。有些因热性功效突出而获得热性功效之名，同样，有些因冷性功效突出而获得冷性功效之名。
虽然有各种不同的物质，但由于众生具有火和月的本性，因此功效只说为两种。关于药物消化后味的解释：'物质消化后味有三种，即甜、酸、辛辣的本性'。
消化后味有三种，应当从结果推测所有物质完全消化时的状态。当与胃火相遇时，诸味从自身本性转变为其他，这只有三种而非六种。其中，有些物质消化后成甜味，有些成酸味，有些成辛辣味。
其中，甜味和咸味消化后成甜味。酸味消化后成酸味。辛辣味、苦味和涩味消化后成辛辣味。这是从结果推测而来。正如所说：'与胃火相遇后，某味转变为他味，诸味最终消化，这就称为消化后味。'

།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅུང་ཟད་སྨིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་བཙུན་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ཀྱང་། རྫས་ཀྱི་རོ་ནི་འབབ་པ་ན། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཞུ་བ་ཡིན། །ཇི་སྲིད་གནས་པ་ཡོན་ཏན་ཏེ། །འདུས་པ་ལས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་གཅིག་པའི་གནས་སྐབས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ཕྲད་པ་ལས་རོ་རྣམས་རོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཕོ་བ་མེ་དང་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་རོ་རྣམས་གནས་སྐབས་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ ནི་མངར་བའོ།།དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དེ་ཉིད་སྨིན་པ་ནི་སྐྱུར་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སྨིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ན་ཚ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བཤད་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ལྕི་རྟུལ་བསིལ་དང་སྣུམ། །འཇམ་དང་བསྐ་བ་མཉེན་དང་བརྟན། ། ཕྲ་དང་བཅས་ཤིང་སྐམ་བག་ཅན། །དེ་བཟློག་པ་ནི་ཉི་ཤུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་རིམ་གྱིས་བཟློག་པ་ནི་ཡང་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། སླ་བ་དང་། སྲ་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་། སྦོམ་པ་དང་། སླ་བག་ནལ་ནལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གོ་བཟློག་པ་ནི། དེ་དག་ཡིན་པས་སྤྱིར་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །ནད་ཀྱི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། དུས་དོན་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས། །དམན་དང་ལོག་པ་ལྷག་པ་དང་། ། ཡང་དག་སྦྱོར་བས་ནད་དང་ནི། །ནད་མེད་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དུས་ནི་བསིལ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་འབབ་བའི་དུས་ཏེ་གསུམ་མོ། །དོན་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་སྒྲ་དང་། རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོའོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། དོན་ནི་སྒྲ་སོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཡུལ་དང་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དུས་དང་དོན་དང་ལས་ནི་དུས་དོན་ལས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དམན་དང་ལོག པ་ལྷག་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དམན་པ་དང་། ལོག་པ་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་ནི་ནད་དང་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅིག་གི་སྒྲ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་གཞུ་འཛིན་པ་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་གཅིག་ པུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ།།དུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དམན་པ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པའོ། །ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའོ། །ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་དམན་པའི་བསིལ་ བ་དང་།དམན་པའི་ཚ་བ་དང་དམན་པའི་ཆར་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དཔེར་ན་གྲང་བའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ནི་ལྷག་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དཔེར་ན་ལྷག་པར་བསིལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཚ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆར་འབབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། །སྦྱོར་བ་ འདི་གསུམ་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

如是所说。因此，特别成熟后称为消化，而非稍微成熟。同样，尊者仙人查拉卡也说：'物质味道下降时，作用终点为消化，只要存在即为功德，由聚合而得知。'如是所说。如此，作用完成后推测的同一状态时，与胃中火热相遇后，诸味转变为其他味，此即称为消化。凡是胃火相遇之时，诸味转变为多种状态：首先是甜味，其后成熟则为酸味，更加成熟到最后变成辛味则不称之。
关于物质功德的解释：'功德重钝冷及油，柔涩软和坚，细密兼干燥，其反为二十。'即是说，其中物质功德为重等十种，与其相反共二十种，应当了知。这些依次相反为：轻、利、热、粗、硬、软、动、粗大、稀薄。如此，相反即是这些，总共为二十。
关于病因的解释：'时境业之配合，不足违逆过量，及正确配合病，无病因为一。'其中，时为寒冷、炎热、降雨三时。境为大种功德声、触、色、香、味。经中也说：'境为声等，境界对境及功德。'业为行为，即身语意的一切行为。如此，时境业即时、境、业，其配合即关联。如何？'不足违逆过量'以及正确配合。凡是时等配合不足、违逆、过量，此即是病的唯一因，而其正确配合则是无病的唯一因。
其中提到正确配合是为了依次了知病与无病之因，故此单独显示。'因为一'即是唯一因，'一'字是表示主要的词。如同说'持弓者是悉达多唯一'一样。时的配合不足即是从自性中衰减。过量配合即是超过自性。违逆配合即是与自性相反而行。例如，寒冷不足、炎热不足、降雨不足是不足配合。例如，在寒冷时节状态下极其寒冷是过量配合。例如，过度寒冷、过度炎热、过度降雨是过量配合。这三种配合即是病因。

།མཉམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་དོན་དམན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ལྷག་པར་སྦྱོར་བའོ། ། རྩུབ་ཅིང་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དམན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ལྷག་པར་འཇུག་པ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འགགས་པ་དང་། ཕྱེད་ཙམ་ཟ་ཞིང མང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ནས་བཤད་པ་རྣམས་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བས་ན་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་ ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་ནད་མེད་པའི་ཞེས་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་སྙོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་སྙོམས་པ་ནད་མེད་ཉིད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་གཅིག་གམ་གཉིས་ སམ་གསུམ་རང་གི་ཚད་ལས་འཕེལ་ལམ་ཟད་པར་གྱུར་ན།ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ནད་ཉིད་ནི་མ་སྙོམས་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་རང་བཞིན་ལས་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་བའི་ཉེ་བར་གདགས་པས་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་རྣམས་ སྙོམས་ཤིང་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་མི་འགྱུར་བ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ནད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།ཐ་མལ་པར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། །དེ་ལ་ནད་ནི་རང་བཞིན་གནས། །གློ་བུར་ཆ་ཡིས་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ནད་དང་ནད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནད་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གློ་བུར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ནས་འོངས་པའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཉེས་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི། དང་པོ་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་ནས། ཕྱིས་ཟུག་གཟེར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གློ་བུར་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཟུག་གཟེར་བསྐྱེད་ནས། དེར་རླུང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་བའི་ནད་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ནི་ནད་ཀྱི་གནས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་གཅིག་པུའམ་སེམས་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལུས་སེམས་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་ནད་དེ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རིམས་དང་། ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ནི་ལུས་ཡིན་ལ། མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། སྒྱིད་ལུག་པ་དང་། གདོན་དང་། འབྱུང་བོ་དང་། སྨྱོ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གནས་ནི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལས་གནས་པས་ན་གནས་སོ།

平等的结合就是正确的结合，如实安住于自性是无病的因。又义为诸根各自对自境的低劣结合是低劣的结合。极度结合是过度结合。粗暴且不喜欢等的结合是错误的结合。身等低劣业的趋入是低劣的结合。过度趋入是过度的结合。大小便等气闭塞，只吃一半而多言等，贪欲、嗔恨等，各自本性如下所说的是错误的结合。一切平等趋入是正确的结合。因此，低劣等三种结合是疾病的因。正确的结合是无病的因。
所谓病与无病是什么呢？病是过失不平衡。过失平衡是无病性，如是所说。风等过失一个或二个或三个超过或减少自己的限度时，是病的因，故应当了知病即是不平衡，从自性中动摇，因此以因果无别而假立为病。诸过失平衡且不离自性而平等，即称为无病性，称为处于平常自性。
其分类的教示：'于此病有自性住，突发分为二种说。'如是所说。'于此'即于病与无病中，病以自性安住和突发的分类说为二种。其中自性安住是从风等过失所生。突发是从外来。这也如论师所说：'从三过失所生是自性安住，从外在因所生是突发。'如是所说。
此二者的差别是：自性安住的风等病，最初不平衡，之后产生疼痛，而突发则最初即产生疼痛，之后风等才混乱。应知由自性安住和突发差别所分的这两种病都使心受苦。因为如此，身与心是病的所依处，不是单独的身或单独的心。因此随后如是说：'彼等身心分别故，所依亦是二种。'即自性安住和突发的诸病以身心的分别而有两种所依，即发热、血、胆、痰等的所依是身，而醉、昏迷、懈怠、魔鬼、鬼神、疯狂、失念、贪欲、嗔恨等的所依是心。由此安住故称为所依。

།དྲིས་པ་ལུས་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རླུང་ལ་སོགས པའི་ཉེས་པ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱི།སེམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། འདོད་ཆགས་གཏི་མུག་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི། །ཉེས་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ནི་སེམས་ལ་བྱ་ལ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ གཏི་མུག་བདེ་ཞིང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།འདིར་ཡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་དང་པོར་འདོད་ཆགས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས། རྣམ་པར་འགྱུར་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དུས་དག་ཏུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ལྡན་པ་དང་འདུས་པ་དང་། དུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྨྱོ་ནད་དྲུག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ཏུ་ཚིག་གིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་གྱི། རླུང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས། རླུང་ལ་སོགས་པའམ་མ་ལུས་པ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་ལུས་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི།ནད་པ་བལྟ་དང་རིག་པ་དང་། །དྲིས་པ་ཡིས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་ཡོད་པས་ན་ནད་པ་སྟེ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ། །དེ་ནི་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བལྟ་བ་ནི་མིག་གིས་ཏེ། མིག་སེར་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་མདོག་སེར་བ་དང་། དཀར་པོར་སྣང་བ་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་དང་། མདངས་དང་བཤང་གཅི་དང་། སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་པས་བརྟག་པར་བྱའོ། །རེག་པ་ནི་ལག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རེག་པས་རིམས དང་།སྐྲན་དང་། མ་ཞུ་བས་ཉེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། རེངས་པ་དང་། འདར་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རེག་པས་བརྟག་པ་དང་། དྲིས་པ་སྟེ་གཟེར་དང་། ཡི་ག་འཆུས་བ་དང་། སློན་བ་དང་། ལྟོ་སྲ་བ་དང་། སྙི་བ་དང་། རྨི་ ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་།བསམ་པ་དང་། ན་ཚོད་དང་། ནད་ཀྱི་མགོ་གང་ནས་ཟུག་པ་དང་། སྐར་མ་དང་། མཛའ་བོ་དང་། དགྲ་བོ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནད་པའི་ཚིག་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པ་ནི།ནད་ཀྱི་གཞི་ཡི་དང་པོའི་ཚུལ། །མཚན་ཉིད་ཉེར་བསྟན་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་ནི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ནད་གཞི་དང་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ཡང་ཉེ་ བ་དང་རིང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ།ཉེ་བ་ཡང་ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་བ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ནི་དཔེར་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ གང་དག་གི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ།།རིང་བ་ནི་གང་རིམས་ལ་སོགས་པའི་དང་པོའི་དུས་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། མཛེ་དང་གཅིན་ནད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ དོན་བསྐྱེད་པ་དང་།འདི་ལྟ་བུའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་གཞི་ལས་ནད་ཤེས་པར་བྱའོ།

问：身体疾病的产生原因说是风等过患极度紊乱，那么心理疾病的原因是什么？为此解释：贪欲和愚痴是心的两种过患。也就是说，'心'指的是心识，它是由贪欲和愚痴即无明所产生的，在此因为是主要的，所以首先提到贪欲。'也'这个词的含义是包括风等在内，因为它们也依靠心识而发生变化。在不同时期有风、胆、痰、混合、聚集和毒因所生的六种精神病。'已说明'是指在医典中仅以文字简略说明，并非像风等那样详尽地说明贪欲和愚痴的特征。
此处是以自然安住的特征等来说明风等的一切，而非贪欲和愚痴。对于被疾病所困的身体，了知的方法是：以观察病人、触摸和询问来全面检查。'病人'是指有病的人，即被病痛所折磨的人。应当以观察等方法来全面检查。其中，观察是用眼睛，即通过眼睛发黄等症状观察虚弱者的肤色发黄或发白，以及通过形体大小的增减、面色、大小便、呕吐等来检查。
触摸是用手和身体的触觉来检查发烧、肿瘤、消化不良，以及寒、热、僵硬、颤抖、柔软、粗糙等症状。询问是指通过病人的话语来全面了解疼痛、食欲不振、呕吐、腹部坚硬或柔软、梦境所见、想法、年龄、病痛最初发作部位、星宿、亲友、敌人、安乐、痛苦等情况。
关于了知疾病差别的方法说明：从疾病根源的最初情况，获得特征的明确显示。也就是说，应当通过五种方式来全面检查疾病：病根、原因和作用是同义词。这又因为远近的差别分为两种，近因又分为近和极近两种。其中，近因是由于与粗糙、轻盈、寒冷等物质相混合而成。极近因例如风等过患在紧接着就会引发疾病而变得紊乱。
远因是指在发烧等最初阶段就出现的，例如外部出现白癜风等，以及麻风病和尿病等。因此，能产生这样的结果，作为这样疾病的原因而存在，以这种方式产生，所以应当从病根来了知疾病。

།དང་པོའི་ཚུལ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ནད་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འདོད་ པ་ན།རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་མི་སྣང་བ་ལ། གང་གིས་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཅི་ནས་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་མི་གསལ་ཞིང་རྟགས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དང་པོའི་ཚུལ་ལོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱང་དང་པོའི་ཚུལ་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་སྟེ། གང་གིས་ཉེས་ པ་མ་ལུས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱབ་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་ནད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པའོ།།ཉེར་བསྟེན་ནི་བདེ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་ནི། འདིའི་ནད་འདི་ན་མ་བྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུས་ནི་དེང་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ནད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའོ།།ནད་དེ་ནི་གསོ་ར་རུང་ཞིང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་དང་རྫོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་དང་འོངས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་མི་ མཐུན་པ་དང་།གནས་འདི་ལྟ་བུ་གནས་པ་དང་། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བརྟག་པ་འདི་དང་། ལམ་འདི་དང་ཉེས་པ་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐོབ་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས། ནད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་དགོས་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཤད་པ་ནི། ས་དང་ལུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །འདི་ལ་ཡུལ་ས་རྣམ་གཉིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཡུལ་ས་ནི་སློབ་དཔོན་དག་ གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ།།དེ་གང་ཞེ་ན་སའི་བྱེ་བྲག་དང་ལུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མགོ་བོ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པའི་ལུས་ཉིད་དོ། །སའི་ཡུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐམས་ཕལ་ཆེར་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་། །རླན་ ཅན་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ཡིན།།ཆ་མཉམ་ཉེས་པ་མཉམ་པ་སྟེ། །ས་ཡི་ཕྱོགས་ནི་གསུམ་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་སའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལ་སྐམ་སའི་ཆུ་དང་ཤིང་དང་རི་བོ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་སྟེ། འོག་ནས་བཤད་དོ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྨན་ནི་རྩུབ་པ་དང་། སྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། རི་དགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རླན་ཅན་ནི་ཆུ་དང་། ཤིང་མེད་པ་དང་། རླུང་མེད་པ་དང་། ཐན་པ་ཉུང་བའོ། །དེ་ནི་བད་ཀན་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྨན་ ལ་སོགས་པ་ཡང་།སྣུམ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆ་མཉམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདྲེས་པའི་ཚུལ་ཅན་ནོ། །ཉེས་པ་མཉམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མཉམ་པའོ། །སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་རྒྱུའི་དུས་བཤད་པ་ ནི།སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་ནད་ཀྱི་སྐབས། །དུས་སུ་སྨན་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནད་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྨན་ནི་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ བྱེད་དོ།།དེའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། ཐུན་གཅིག་དང་། ཉིན་ཞག་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། ཟླ་བ་དང་། དུས་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལོ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ།

第一种情况是指后来出现的病症不明显的特征存在的性质，即当认为会出现发热等疾病时，由于风等危害的特征而特征不明显，通过什么能显现，以及由于微小而不明显且症状未显现的，这就是第一种情况。
性质也与第一种情况的性质不同，即通过一切过失的差别而具有遍及的症状，而病症明显地被见到和了知。
依赖是指与安乐相关的饮食等的受用，即通过这样的饮食等，'这个人的这种病现在未生起，通过这样会生起'的说明而了知这是什么病。
那个病是可治愈且是安乐的因，所以是获得安乐。获得、圆满、正获得、来到、生起等是同义词。
而且这样的不相顺、这样的处所安住、这样随行、这种观察、这种道路和这种过失是所获得的，这样遍观察，因此从获得且究竟而了知这是什么病。
近说等处的境和时等需要相应，因此对这两者的解释是：'由地和身的差别，此中说有两种地域。'
在这医方明论中，地域是由诸师说为两种。是什么呢？由地的差别和身体的差别。其中身体的地域是指以头部和手等特征而闻名的身体本身。
地域的解释是：'干燥多生风，潮湿增长痰，平衡诸过失平等，地域说为三种。'
又地域说为三种，其中干地是有少许水、树木和山的，下文将说明。'多生风'是指从那里生长的药物是粗糙和坚硬的，野兽等也是风分较大。
潮湿是指有水、无树木、无风、少旱。这是增长痰，从那里生长的药物等也是具有油腻等。
平衡是指具有两种特征，是混合的状态。'过失平等'是指风等过失平等。
药物正确调配的时间解释是：'刹那等病的阶段，时中调配药。'
时间有两种：以刹那等为特征和以病的阶段为特征。'应当调配药'是指进行药物调配。意思是能圆满其义。
其中刹那是众所周知的。等字包含须臾、片刻、一时、昼夜、半月、月、季节、南行、北行和年等。

།སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པར་འདི་ལྟར། སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །ཉི་མའི་གུང་ལ་འཁྲུ་སྨན་ཏེ། །ཉི་མ་གུང་ལས་ཅུང་ཟད་ཡོལ། །སྨན་ནས་སྨན་ནི་མཁས་པས་གཏང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་མ་ཞུ་བ་དང་། ཞུ་བ་དང་། དལ་བ་དང་། བར་མ་དང་། དྲག་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་འཚམ་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར། སྨྱུང་བ་དུགས་དང་རྩ་བ་ལྔ། །ནས་ཐུག་ཏིག་ཏ་ཤ་ཁུ་དང་། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྨིན་བྱ་བ། །གནས་སྐབས་ ཀྱིས་སམ་རིམ་པས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རིམས་ལ་ཐུག་པ་སྐ་བ་དང་། །མར་སར་འོ་མ་བཀྲུ་སྨན་དག་།ནད་སྟོབས་ཡོད་མེད་བལྟས་ནས་ནི། །ཉི་མ་དྲུག་དྲུག་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རིམས་ནི་རྩེ་ཞིལ་ལུས་ཡང་ལ། །དྲི་མ་ལ་སོགས་ གཡོས་པ་ན།།རིམས་བཏབ་ཡུན་རིང་མ་ལོན་ཀྱང་། །དེ་ཚེ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་འདིར་བྱིན་པའི་སྨན་ནི་ནད་མེད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྨན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །མདོར་ན་སྨན་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །སྦྱང་བ་དང་ནི་ཞི་ བའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྨན་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་དུ་མར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དེ། སྦྱང་བ་དང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱང་བ་ནི་ཉེས་པ་འཁྲུགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ ནས་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ།།ཞི་བ་ནི་གང་རང་གི་གནས་ན་གནས་པ་ཉིད་ལ་ཆ་མཉམ་པར་བྱེད་པས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །སྨན་བཤད་ནས་དེའི་ཡུལ་བཤད་པ་ནི། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་ཀྱི། །རིམ་གྱིས་སྨན་གྱི་དམ་པ་ནི། །མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་སློན་སྨན་དང་། །དེ་ བཞིན་ཏིལ་མར་མར་སྦྲང་རྩི།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བའི་གོ་རིམས་གྱིས་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པར་གྱུར་པས་སྨན་གྱི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྨན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་མས་གཏོང་བ་ནས་སློན་ པའི་བར་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ནས་སྦྲང་རྩིའི་བར་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རླུང་ལ་ནི་མཇུག་མ་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་སྨན་བསྐོལ་བ་ལྒང་པ་ནས་གཏང་བར་བྱ་བ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཁ་ནས་བཏུང་ཞིང་མཇུག་ མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནས་དབྱུང་བ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལ་ནི་སློན་སྨན་ཁ་ནས་འཐུངས་པས། དེ་ཉིད་ནས་ནད་དབྱུང་བ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ནད་རྣམས་སྦྱངས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ཏེ་རླུང་ལ་ཏིལ་མར་རོ།།མཁྲིས་པ་ལ་ནི་མར་སར་རོ། །བད་ཀན་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་སྨན་གྱི་དམ་པ་སྟེ། སྨན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

关于刹那等时间的举例如下：'早晨时分服用催吐药，中午时分服用泻药，太阳刚过正午时分，医者应当依次用药。'
根据病情阶段，即未消化、已消化、缓慢、中等、剧烈等情况，应当使用相应的药物配方。
其方法如下：'禁食、热敷及五根药，大麦汤、龙胆草、肉汤，以及各种杂质应当使其成熟，按照病情阶段或次第进行。'
同样地：'对于发热病，应用稀粥、酥油、牛奶和泻药，观察病情强弱，每六天配制一次。'
同样地：'当发热病达到顶峰，身体轻盈，杂质等开始活动时，即使发热时间不长，此时也应进行药物配制。'
在这种情况下使用的药物是为了达到无病的目的。
药物又分为两种。'简而言之，药物有两种：清除和平息。'
也就是说，世间虽有诸多药物，但都不出这两种方式：清除和平息这两种特性。
其中清除是指将紊乱的病素排出体外来治愈疾病。
平息是指使其在原位保持平衡而达到平息。
讲完药物后，讲述其对象：'对于身体所生诸病，依次殊胜之药为：灌肠药、泻药、催吐药，以及芝麻油、酥油、蜂蜜。'
即对于身体所生的风等病，'依次'是指按照数量的顺序来说明和解释的'殊胜之药'，主要药物是从灌肠到催吐用于清除，同样地从芝麻油到蜂蜜是用于平息的方法。
因此，对于风病，最好的药物是从肛门灌入蜂蜜和药物煎剂。
对于胆病，最好的药物是从口服用泻药，从肛门排出。
对于痰病，最好的药物是从口服用催吐药，从口排出。这些都是清除病症的药物方法。
芝麻油等是具有平息性质的药物。
'同样地'是指依次：风病用芝麻油，胆病用酥油，痰病用蜂蜜作为最好的药物，即为主要药物的意思。

།དུས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨན་གྱི་དམ་པ་ བཤད་ཟིན་ཀྱང་།དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་མཆོག་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། བློ་དང་བརྟན་བདག་སོགས་ཤེས་པ། །སེམས་ཀྱི་ཉེས་པའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་ལ་ནི་ནད་ སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་མཆོག་ནི་བློ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་བློ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཆ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྟན་པ་ནི་སེམས་མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པ་ ཉིད་དེ་བློ་མི་རྒོད་པའོ།།དེ་ཡང་གོང་གིས་བཀག་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་བདག་ཉིད་ ཤེས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་བསལ་བའི་དོན་དུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་འདིས་ནི་གསོ་བ་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་ན་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། གསོ་བ་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། །སྨན་པ་སྨན་དང་ནད་གཡོག་དང་། །ནད་པ་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་སྟེ། །རེ་རེའང་རྣམ་ པ་བཞི་བཞི་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་གསོ་དཔྱད་མཁས་པའི་སྨན་པ་རྣམས་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་སྨན་པ་ནི་དེའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། སྦྱོར་ཞིང་རབ་སྦྱོར་སྟོན་པས་ན། །འདི་ནི་སྨན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། སྨན་པ་ཡོན་ཏན་མེད་ཡན་ལག་།ཡོན་ཏན་ལྡན་ཡང་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་ཡི ཡོན་ཏན་ལྡན་ཡན་ལག་།མཚང་ན་ཡང་ནད་པ་འཚོ། །དེ་བས་གསོ་དཔྱད་ལ་དེ་ཉིད། །རྒྱུ་ཡིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་དོ། །སྨན་ནི་རྫས་རྣམས་སོ། །ནད་གཡོག་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །ནད་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྨན་པ་མཁས་སྟེགས་གཞུང་དན་ཤེས། །ལས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་གཙང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྨན་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ནི་མཁས་པ་སྟེ། ལས་རྣམས་ལ་བྱང་བའོ། །སྟེགས་ནི་རང་གི་མཁན་པོའི་ལུང་གི་དོན་ཤེས་ པ་ལས།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་གི་དོན་ལ་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྨན་པ་མཁས་སྟེགས་གཞུང་དོན་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་བརྒྱུད་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཐོབ་བའོ། །ལས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་གསོ་བའི་མཚན་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ལས་མང་པོ་མཐོང་བ་དེ་ནི།ལས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལན་མང་ཞིང་ནད་པ་གསོས་ཤིང་ལས་གོམས་པར་གྱུར་པའོ། །གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྡིག་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའོ།

虽然已经说明了一切依时等处所所生的身体疾病的殊胜药物，其后，什么是治疗心病的最胜法呢？为此所说：'智慧和坚定等觉知，是心过患的最胜药。'也就是说，对于贪欲、嗔恨、愚痴等心的过患，其最胜治疗药物就是智慧、坚定等。其中，智慧即般若，应当了知能够分别内外事物的利与不利的差别。坚定即心不动摇而稳固，心不散乱。即不趋入前述所遮止的事物，对不利之事和痛苦不生怯弱。了知自性即通过了知瑜伽的本质，了知三摩地的胜义自性。'等'字所摄即包括智慧、识、念、境、时等诸种了知。
为了遣除心的过患所生的贪欲等病，'最胜'一词是表示殊胜的词语。如是，此中已经完整宣说了医疗，而且具足四支分时才能成办所需，为此所说：'医疗中所说的是：医生、药物、护理人和病人四支分，每一支又各有四种。'也就是说，医疗即具有息灭疾病特征的支分有四种，每一种又各有四种，如是则有十六种功德，这是诸位精通医术的医生所承许的。
其中，医生是其中最主要的，故首先宣说。如经中说：'由于调配并善巧教授，此即是最主要医生。'同样在《摄要》中也说：'医生无功德支分，虽具功德亦无义，具足彼之功德支，虽有缺失病人愈，是故于此医疗中，以此因故说最主。'药物即诸物质。护理人即承侍者。病人即被病痛所困者，这些是论师略说的。对于这些的功德广说即：'医生精通传承教义，见诸事业且清净。'其中，医生的四支分是精通即熟练诸事业。传承即从自己的阿阇黎处了知教授的意义。了知教义即通达论典的意义，即从传承教授中获得通达论义。'见诸事业'即见到许多所谓医疗特征的事业，即多次治愈病人而熟练事业。'清净'即身语意诸行为不为罪垢所染。

།སྨན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ སྟེ།དེ་ནི། སྨན་ནི་ཆོ་ག་མང་པོ་དང་། །ཡོན་ཏན་མང་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་འཕྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྨན་གང་ལ་ཆོ་ག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོ་ག་མང་པོ་སྟེ། བཅུད་དབྱུང་ཞིང་བསྐོལ་བ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པས་ན་ནད་རྣམས་སེལ་ནུས་པ་སྟེ། ལན་ཚྭ་ལྟར་ ཆོ་ག་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཁ་གཅིག་པུའི་ནང་དུ་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྲེད་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ལྕི་བ་དང་རྟུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་མང་ལྡན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ནད་དུ་མ་དག་གི་ ཚོགས་རྣམས་སེལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ས་གཞི་བཟང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། ས་ཕྱོགས་ཆ་མཉམ་ བསྔགས་པ་ནི།།གཞི་མཉམ་ས་བཟང་གཙང་བ་དང་། །དུར་ཁྲོད་མཆོད་རྟེན་ཉེ་འཁོར་དང་། །གཡང་ས་གྲོག་མཁར་རྣམས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ས་གཞི་བཟང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་ལེགས་པར་སྨིན་ཅིང་སྦྱར་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།།འཕྲོད་པ་ནི་སྦྱོར་བར་འོས་པ་སྟེ། གང་གང་ལ་འཕྲོད་ཅིང་འོས་པ་དེ་དེ་ལ་སྦྱར་བའོ། །དེ་ཡང་ནད་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་། དུས་དང་། གནོད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། ལུས་དང་། ན་ཚོད་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་ བྱས་ནས་སྦྱོར་ཞིང་སྟེར་བ་དག་ནད་པ་དང་།ནད་ཀྱི་ཚོགས་ལས་དཔག་སྟེ་འཕྲོད་ཅིང་འོས་པ་དང་། ཕན་པར་གྱུར་པའོ། །ནད་གཡོག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནད་གཡོག་རྗེས་བརྩེ་གཙང་སྦྲ་ཅན། །སྒྲིམ་ཞིང་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་པ་ལ་བྱམས་ཤིང་དད་པའོ། །གཙང་སྦྲ་ཅན་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ངན་པས་མ་གོས་པའོ། །སྒྲིམ་པ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གཤོར་ཞིང་བརྩོན་པའོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་སྟེ། མཁས་ཤིང་བྱང་ བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནད་པ་ཕྱུག་ཅིང་བསྒོ་བ་ཉན། །ཤེས་པར་ནུས་ཤིང་སྙིང་སྟོབས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱུག་པ་ནི་ནོར་དང་ལྡན་པའོ། །བསྒོ་བ་ཉན་པ་ནི་སྨན་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་བསྒོ་བ་ཉན་པའོ། །ཤེས་པར་ནུས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་ནུས་པ་སྟེ། ན་བའི་ཟས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨན་པ་ལ་བརྡ་སྤྲད་པར་ནུས་ཤིང་ཟས་དང་སྤྱོད་པས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྟོན་པར་ནུས་པའོ། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ་ནི་སྨན་དང་དཔྱད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཞུམ་ པ་མེད་ཅིང་ཕོག་སྙ་ཆེ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའོ།།ད་ནི་གསོ་སླ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམ་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ནི། སྨན་ཀུན་བཟོད་པར་ནུས་པའི་ལུས། །སྐྱེས་བུ་གཞོན་ཞིང་བདག་ཉིད་ཐུལ། །གནད་དུ་མ་སོང་རྒྱུ་སྔར་ཚུལ། །མཚན་ཉིད་ཆུང་དང་གནོད་པ་མེད། །གནོད་བྱ་ཡུལ་ དུས་རང་བཞིན་རྣམས།།མཚུངས་མིན་ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གཟའ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ། །ཉེས་པ་ལམ་གཅིག་གསར་གསོ་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྨན་ཀུན་བཟོད་པར་ནུས་པའི་ལུས་ལ་ནད་སྐྱེད་པར་གྱུར་ན་གསོ་སླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསོ་བའི་ཐབས་བདེ་ཞིང་སླ་བ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཡང་གཞུང་ལས། གསོ་སླ་བ་ནི་ཐབས་བདེ་བ། །ཅུང་ཟད་དུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

药物也有四种，即：'药物具有多种仪轨，具足众多功德，圆满适宜。'这其中，药物具有多种仪轨是指，凡是具有多种仪轨的药物，就是多种仪轨，通过提取精华、煎煮以及制成粉末等方式，能够祛除疾病，不像盐那样只有一种仪轨，它只在口中起作用。
所谓具有众多功德，是指对于不同欲望的众生，具有沉重、迟钝等众多功德，这就是具有众多功德。或者说，具有能够祛除多种疾病集合的功效。圆满是指具有圆满的功德，而不是功德不完整，比如从良好的土地生长等。
如论中所说：'称赞平坦的地方，即平坦良好清净的土地，远离坟场、佛塔周围、悬崖和蚁穴等处。'具有从这样良好土地生长等功德。或者说具有良好成熟和调配等功德。
适宜是指适合配制，即什么适合什么就配什么。也就是说，要了解疾病、地域、时间、有害、所害、身体、年龄和体力等，然后根据病人和疾病的情况来配制和给予，使其适宜且有益。
看护人的功德也有四种：'看护人慈悲、清洁，勤勉且具智慧。'慈悲是指慈爱和信任病人。清洁是指身语意不被恶业污染。勤勉是指对一切事务都勤奋努力。具有智慧是指具有特殊的智慧，即所谓的精通熟练。
病人的功德也有四种：'病人富有且听从指导，能够理解且具有勇气。'富有是指具有财富。听从指导是指受医生支配且听从指导。能够理解是指能够了解疾病的起因等基础，能够向医生表达饮食起居等情况，能够说明饮食行为导致的经过。具有勇气是指对医药治疗不畏缩且具有承受力和智慧。
现在解释易治等四种病的特征：'能够承受一切药物的身体，年轻且自制的人，未伤及要害且病因近期，症状轻微且无害，所害、地域、时节、性质诸方面不相同，肢体圆满，星宿相顺，单一病素且新发者易治。'如果具有能承受一切药物的身体者生病，称为易治，即治疗方法简单容易。
如论中所说：'易治即方法简单，短时间内可以治愈。'

།དེ་ལ། སྨན་ཀུན་བཟོད་པར་ནུས་པའི་ལུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་སྨན་ཐམས་ཅད་བཟོད་ཅིང་བསྟེན་པར་ནུས་པ་སྟེ། རྣོ་བ་དང་། བར་མ་དང་། འཇམ་པའི་ ཚུལ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ནས་སྐྱེས་པ་དང་།ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་དང་། དུག་དང་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བཟོད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བུད་མེད་དག་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྡང་ཞིང་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་པས། ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་ནད་པ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཡིན་པས། སྨན་རྣོན་པོ་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལང་ཚོ་ལ་གནས་ཤིང་གཞོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཐུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྤངས་པས་བདག་ཉིད་ཐུལ་བའོ། །གནད་དུ་མ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནད་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། གནད་ནི་མགོ་དང་། སྙིང་ག་དང་། མདོམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་མ་སོང་ཞིང་། སྙིང་དང་ལྐོག་མ་ལ་སོགས་པར་ཤས་ཆེར་གནོད་མི་ནུས་པའོ། ། རྒྱུ་སྔར་ཚུལ། །མཚན་ཉིད་ཆུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དང་སྔར་གྱི་ཚུལ་མཚན་ཉིད་དག་ནི། རྒྱུ་སྔར་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་དང་སྔར་གྱི་ཚུལ་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ནད་ཀྱི་གཞིའོ། །སྔར་གྱི་ཚུལ་ནི་སྔར་དང་པོ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ། དེ་དག་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོ་བ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འཚེ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔར་ནད་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གང་ནད་གཞན་བླ་བརྣན་དུ་བྱུང་བ་ནི། དེའི་མཚན་ཉིད མ་ཡིན་ཞིང་།གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ནད་སྔ་མ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། ནད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནད་གང་ཞིག་།ཕྱིས་དུས་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་།གསོ་བ་དག་ལ་གགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་གནོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་ བ་ནི་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།གནོད་བྱ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་རྣམས། །མཚུངས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་བྱ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། རང་བཞིན་རྣམས་ནི། གནོད་བྱ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་དེ་རྣམས་མཚུངས་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚུངས་ མིན་ནོ།།དེ་ལ་དེ་རྣམས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། དཔེར་ན་གནོད་པར་བྱ་བ་རྐང་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རླན་ཆེ་བའི་ཡུལ་དང་། གྲང་བའི་དུས་དང་། ནད་པའི་རླུང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལ་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་ པར་བྱ་བ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་གྲང་བས་ཁྲག་དྲོ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། དཔེར་ན་རླན་ཅན་ཤིང་རྩི་མོད་པའི་ཡུལ་དུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེས་པའོ། །དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་སྟོན་ཀའི་དུས་སུ་བད་ཀན་སྐྱེས་ པའོ།།རང་བཞིན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་བད་ཀན་གྱི་ནད་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ།

对此，'能忍受一切药物的身体'，是指能够忍受并服用一切药物，即锐利的、中等的、柔和的，从各种地方生长的，以及用于平息的，同样还有净化的，毒药和盐等能够忍受服用。
所说的'士夫'并非女人，因为女人常常易怒且缺乏智慧，如前所述的病人不具备这些功德，而且她们非常娇嫩，不能忍受猛烈的药物。
'年轻'是指处于青春年华之意。
'自制'是指不贪婪执着，由于断除对境的贪欲而自我约束。
'未伤要害'是指未伤及要害处，要害指头部、心脏、生殖器等处，未伤及这些部位，对心脏和喉咙等处也不能造成重大损害。
'因先状相小'是指因和先前的状况特征，即因和先前的状况以及特征这些较小的情况称为因先状相小。其中，因是病的根源，先前的状况是最初发生的情况，特征是症状的形态，这些较小时就容易治愈。
'无害'是指没有危害和伤害，例如先前产生一种疾病，之后又出现其他附加疾病，这不是其特征，也不是主要的，不符合自身特征，会妨碍治疗前一种疾病。如经中所说：'在疾病之上，后来所生起的疾病，对治疗造成障碍，这就称为危害。'没有这种情况就称为无害。
'所害境时性不同'中，所害、境界、时间和自性这些不相同。例如，所害的脚和脂肪等，极其潮湿的地方，寒冷的时节，病人的风性质，如果在这种情况下胆病发作则容易治愈。
所害不相同，例如寒性的痰病损害温热的血。境界不相同，例如在潮湿多树脂的地方生起胆病。时间不相同，例如在秋季生起痰病。自性不相同，例如在胆性的人身上生起痰病。

།འདིར་དྲིས་པ། གནོད་བྱ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། རང་བཞིན་རྣམས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བའམ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གསོ་སླ་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྒོ་དུ་མ་ནས་གསོ་བ་ཙམ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ། ཕན་ཚུན་གསོ་བའི་རྩོམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་བྱ་དགོས་ཀྱི། སྒོ་གཅིག་ནས་གསོ་བ་ནི་གསོ་བ་སླ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་ཆེ་བས་གསོ་དཀའ་བའི་ནད་ཉིད་འབྱུང་བས་དེ་གསོ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་ནི་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གསོ་སླ་བ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། རིམས་ལ ཡུལ་དུས་མཚུངས་པ་དང་།།གཅིན་འགགས་གནོད་བྱ་མཉམ་པ་དང་། །ཁྲག་གི་སྐྲ་ནི་རྙིང་པ་ཉིད། །གསོ་སླ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འབྱོར་བར་ གྱུར་པ་སྟེ།ཡན་ལག་བཞི་པོ་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ན། ནད་གསོ་སླ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཟའ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟའ་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ། སྐར་མའི་ཁྱིམ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ན་གནས་ཤིང་། གནས་བཟང་པོ་ ན་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ནད་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་ལམ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་ལམ་གཉིས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ནི། ཉེས་པ་ལམ་གཅིག་སྟེ། ཉེས་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་ནི་གསུམ་སྟེ། འོག་ནས་བཤད་པའི་ཡན་ལག་གམ། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ ནི་ཕྱི་དང་ནང་དང་བར་གྱི་དབྱེ་བས་སོ།།དེས་ན་གང་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་ངམ་བར་མ་སྟེ་ལམ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གསར་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ནད་མ་རྙིངས་པ་སྟེ།སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོ་གཅིག་ཡན་ཆད་འདས་པའི་ནད་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ནི་གསོ་སླ་ཞིང་། གསོ་བའི་ཐབས་ནི་སླ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསོ་དཀའ་བའི་ནད་བཤད་པ་ནི། ནད་ནི་མཚོན་ སོགས་ཀྱིས་གདབ་ཅིང་།།གསོ་བ་དཀའ་ཞིང་དེ་ལས་འདྲེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་གང་མཚོན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་ཅིང་གདབ་དགོས་པ་དེ་ནི། གསོ་དཀའ་ཞིང་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། ཐབས་མང་པོ་དང་ཡུན་རིང་པོས་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ ལས།གསོ་དཀའ་བ་ལ་དཀའ་བ་དང་། །ཐབས་མང་ཡུན་ནི་རིང་པོས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བས་བསྐུ་བ་དང་། མེ་གདབ་པ་དང་། དུག་གིས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུའོ། །དེ་ལས་འདྲེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གསོར་རུང་བའི་མཚན་མ་ལས།ནད་དང་འདྲེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ལས་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གསོ་སླ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདྲེས་ཤིང་གཉིས་སམ་གསུམ་ཚོགས་པར་གནས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞོན་པ་ན་ཡང་ བདག་ཉིད་ཐུལ་བ་དང་།དབང་པོ་ཐུལ་བ་ཡིན་ཡང་། ནད་གནད་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་བ་དང་། སྨན་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་ནུས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་ཡང་རྒས་པ་དང་། གལ་ཏེ་གཞོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲེ་བར་བྱའོ།

此处有问：损害对象、地域、时间、自性不相同者难以治愈或应当舍弃，而非易治，因为需要从多方面进行治疗。如此，对于损害对象等不相同者，需要进行不同的治疗措施，而非从单一方面治疗才是易治。对此回答：损害对象等相同者具有自性力量，因治疗措施繁重而成为难治之病，故非易治。
有些情况下，即使损害对象等相同，也有易治者。如论中所说：'疫病地时相同者，小便闭塞损害等，血发陈旧等，皆为易治之因。'
所谓支分圆满，即药物等四支分具足圆满，若四支分完全具足，则病易治。
'星宿相顺'者，星宿即日等，所谓相顺，即星宿之宫位相顺而处于良好位置时，病亦易治。
'病邪单一'者，即病邪与通道二者具一，病邪即风等。通道有三，即如下所说的支分或枝节等，分为外、内、中三种。因此，凡是由风等任一病邪所生，而非由二或三种所生，同样由外或内或中任一通道所生者，即为易治。
'新发'者，即病未久，意为发病时间不长。因为超过一年的病即为难治。如是，此类病易治，治疗方法亦简单。
难治之病说明：'以刀等伤之病，难治且相混'者，即任何需用刀等治疗之病，难治且难以遣除，需要多种方法和长时间治疗。如论中所说：'难治中之难治，需多方法长时治。'
'等'字包括用谷物灰涂敷、灸治、毒药涂敷等。
'相混'者，即与前述可治之相混合。若与前述易治之相混合，具有二或三种特征者，亦难治。例如，虽年轻却身心失控，虽诸根调伏却病入要害之处，虽能忍受一切药物却年老，或虽年轻却不能忍受一切药物。如是，应以此理类推一切。

།གསོ་ བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི།ཚེ་ཡི་ལྷག་མ་ལུས་ཕྱིར་འཚོ། །གོ་བཟློག་པ་ལ་གོམས་ཕན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་མང་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གསོ་བའི་ཐབས་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ལ། ཚེའི་ལྷག་མ་ནི་མ་ཟད་པས། ནད་ཀྱིས་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་ དག་ལ་ནི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་པ་དག་གིས་རེ་ཞིག་གསོ་ཞིང་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །འདི་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ། །འདི་ལ་ནི་ཚེའི་ལྷག་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས། རེ་ཞིག་སྤང་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མཚན་ ཉིད་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།གོ་བཟློག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདས་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་གསོ་སླ་བ་ལས་བཟློག་པའོ། །གོམས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་ཞིང་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕན་པའི་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ གསོ་བས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྐྱེད་ཅིང་།ཡང་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། བདེ་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ནས་ནི། །ཅུང་ཟད་རྒྱུ་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་མི་འགྱུར། །ལས་སྐྱེས་ཚེ་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །ལྷུང་བ་ལས་ནི་འཇུས་པ་བཞིན། ། ནད་ལ་ཕན་པས་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི། བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས། །འདོད་དང་རྨོངས་དང་ཁྲོ་བར་བྱེད། །འཆི་ལྟས་སྣང་ཞིང་དབང་པོ་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བཅོས་ཤིང གསོ་བའི་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་སྟེ།སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་གང་གསོ་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལས་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས་པ་སྟེ་ བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་།ནད་རྐང་དང་ཁུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཟུངས་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་བར་ཞེན་པ་གནད་དང་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞེན་པ་དེ་ནི་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་ཅིང་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། འདོད་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའོ། །རྨོངས་པ་ནི་སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་ལ་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་གནས་དང་མལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་དགའ་ཞིང་སེམས་ལྡོག་པའོ། །བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་དག་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བཅོས་པའི་ཐབས མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཆི་ལྟས་སྣང་ཞིང་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཆི་ལྟས་སྣང་བ་ནི་འཆི་བའི་མཚན་མ་སྣང་བའོ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་དབང་པོ་འགགས་པར་བྱེད་པའི་ནད་ཀྱང་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།མྱུར་དུ་དབང་པོ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ནད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ལ་གསོ་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ། གཞན་དུ་སྨན་པའི་རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། དང་པོར་འདི་ལྟར་ནད་བརྟགས་ལ། །དེ་ནས་ལས་ནི་བརྩམ་བྱ་ཡི། །གཞན་དུ་ རང་དོན་རིག་པ་དང་།།གྲགས་པ་ཉམས་པ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

现在解释仅作治疗的说明。为了剩余寿命而维持生命，对治相反的习惯是有益的。
对于那些因多种颠倒而无法通过治疗方法治愈，但寿命尚未耗尽的病人，应当用有益的饮食和行为暂时维持生命。不应完全放弃。
这与应当放弃的病症的区别就在于此。这种情况下因为还有剩余寿命，暂时不应放弃，但其他特征大多相同。
所谓'相反'是什么意思呢？与刚才所说容易治愈的性质相反。'习惯'是指反复练习，因此应当用有益的饮食和行为来治疗。
这样治疗能产生些许安乐，又因少许因缘而增长。如《摄要》中说：'生起些许安乐后，少许因缘得增长，病的余患不会消，业生寿命已确定，如同从坠落中抓住，应以有益抓住病。'
解释应当放弃的情况：无法治疗，极度颠倒，贪欲迷惑发怒，现死相而诸根衰败。
所谓无法治疗，即无法医治，这就是应当放弃的意思。什么是无法治疗呢？就是极度颠倒的状态。
即使是仅仅维持的治疗方式也极度颠倒，超出了所有治疗途径，病邪和体液等身体要素深深执着，粘着在要害和关节内，这种情况无法治疗和医治。
同样，对于贪欲等的表现也不适合治疗。贪欲是对境过分贪着。迷惑是失去意识、失念而不知。发怒是对住处卧具等任何事物都不喜欢而心生厌离。'表现'是指有这些表现的也是无法治疗的。
同样，现死相而诸根衰败也应当放弃。其中现死相是指显现死亡征兆。诸根衰败是指眼等感官衰败，阻碍感官的病症也是无法治疗的，会迅速摧毁感官。
因此，首先应当诊察病情后开始治疗。否则医生自身的利益等必定会衰损。如论中说：'首先应这样察病，然后开始作治疗，否则自利智慧，名声必定衰损。'

།ནད་པ་བཅོས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དག་བཤད་པ་ནི། སྨན་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡང་དང་། །དེ་དང་མི་མཛའ་སྡང་བ་དང་། །ཡོ་བྱད་མི་འབྱོར་བྲེལ་བ་དང་། །ཉན་དུ་མི་བཏུབ་ ཚེ་ཟད་དང་།།གཏུམ་ཞིང་མྱ་ངན་ལ་མནན་འཇིགས། །བྱས་པ་མི་གཟོ་སྨན་བརྙས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གསོར་རུང་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །སྨན་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་པ་དག་དང་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ས་བདག་ལ་སྡང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མི་ མཛའ་ཞེས་བྱ་བ།སྨན་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡང་ཞིང་མི་མཛའ་བ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །སྡང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་སྡང་ཞིང་དགྲར་བྱེད་པའོ། །ཡོ་བྱད་མི་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་མཚང་བ་སྟེ། གསོ་བའི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པའོ། །བྲེལ་བ་ནི་བྱ་བ་མང་བ་སྟེ། བྱ་བ་ གཞན་ལ་ལྟོས་ཤིང་།།ལས་གཞན་ལ་སེམས་ཞེན་པའོ། །ཉན་དུ་མི་བཏུབ་པ་ནི་སྨན་པའི་བསྒོ་བ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཚེ་ཟད་པ་ནི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །གཏུམ་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་གནོད་པ་བྱེད་ཅིང་གདུག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མྱ་ངན་ལ་མནན་པ་ནི་ཆུང་མ་ ལ་སོགས་པ་ཤི་བ་ལས་བྱུང་བའི་མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བའོ།།འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཕན་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །སྨན་པ་བརྙས་པ་ནི་བདག་ཉིད་སྨན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྨན་པ་ལྟ་བུར་ འཆོས་ཤིང་རྨོངས་པས་རང་དགར་སྨན་དཔྱད་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལེའུ་དང་པོར་གཞུང་མ་ལུས་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བདེ་བླག་ཏུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུའི་གྲངས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་རྒྱུད་ འདི་ཡི།།ལེའུ་བསྡུས་པ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བདེ་བར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་བསྡུས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པས་ན་རྒྱུད་དོ། །ལེའུ་བསྡུས་པ་ནི་ལེའུ་རྣམས་བསྡུས་ ཤིང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་རིང་ཉིན་རེ་དུས་སྤྱོད་དང་། །ནད་མེད་བྱ་དང་བཏུང་བ་དང་། །ཟས་ཤེས་བྱ་དང་ཟས་བསྡམ་བྱ། །ཟད་ཚོད་སྨན་དང་རོ་ལ་གནས། །ནད་ཤེས་བྱ་དང་དེའི་དབྱེ་བ། །དེ་གསོ་བ་དང་གསོ་ཐབས་གཉིས། །སྦྱང་སོགས་ སྣུམ་ཆོས་ཁྲུས་བརྟ་བྱ།།སྨན་དུད་ཁར་དོར་མིག་བཀྲུ་དང་། །གསོ་དང་དབྱུང་ཐབས་ཟུག་རྔུ་མཚོན། །གཏར་དཔྱད་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་དཔྱད། །མཚོན་དང་ཐལ་སྨན་མེ་བཙའི་ལས། །མདོ་གནས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་ནི། །འདི་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ལེའུ་སུམ་ཅུས་ ནི་མདོའི་གནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་དང་། ཉིན་རེ་དང་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེས་པ་གཉིས་པའི་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

关于病人治疗方法存在的情况，说明应当舍弃的情况：'对医生和国王怀有嗔恨，与他们不和且怀恨，缺乏医疗用具且忙碌，不听劝告且寿命已尽，凶暴且被忧愁所压制恐惧，忘恩负义且轻视医生，应当舍弃。'这就是说，即使这样的病人可以治愈也应当舍弃。
'对医生和国王怀有嗔恨'是指对医生和国王即地主怀有嗔恨，同样'与他们不和'是指对医生和国王怀有嗔恨且不和睦的人也应当舍弃。'怀恨'是指对自己怀恨且视为敌人。'缺乏医疗用具'是指缺乏用具，即不具备治疗条件。'忙碌'是指事务繁多，关注其他事务，心系其他工作。
'不听劝告'是指不遵医嘱的人也应当舍弃。'寿命已尽'是指生命完全耗尽。'凶暴'是指立即作害且性情凶恶。'被忧愁所压制'是指因妻子等人死亡而产生的忧愁所折磨。'恐惧'是指具有恐惧。'忘恩负义'是指即使对任何人施以恩惠，却作害于人。'轻视医生'是指自己虽非医生，却冒充医生，愚昧地随意进行医疗，这也应当舍弃。
如是在第一品中解说了全部论典的简要义后，其后为了便于记忆，解说品数的摄要：'此后还要说明此续部品的摄要'，即此后为了便于记忆，应当解说品的摄要，应当如是理解。'续部'是指能够掌握和总摄医明的义理，故称为续部。'品的摄要'是指将诸品总摄归为一处。
那么这些是什么呢？'长寿、日常行为、时行，无病之行与饮品，知食之行与食制，食量、药物与味住，知病与其分类，治疗与二种治疗方法，净治等油法沐浴强身，药烟口疗洗眼，治疗与拔除方法伤害武器，放血疗法拔除伤害的疗法，武器与灰药灸疗，此即三十品要义。'如是前述三十品即是要义的内容，希求长寿和日常与时行等，应当如是理解第二品的关联。

།དེས་ན་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པ་དང་། ཉིན་རེ་སྤྱོད་པ་དང་། དུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ནད་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། བཏུང་བའི་རྫས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།ཟས་ལེགས་པར་བསྡམས་པར་བྱ་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་བ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རོ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ནད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ནད་དེའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ནད་གསོ་བ་བསྟན་པ་དང་། གསོ་ ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་།སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བསྡུ་བ་དང་། སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་དཔྱད་དང་། དུགས་ཀྱི་དཔྱད་དང་། སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱི་དཔྱད་དང་། མདོམས་ཀྱི་དཔྱད་དང་། སྣ་ནས་གཏོང་བའི་སྨན་དང་། སྨན་གྱི་དུད་པའི་དཔྱད་དང་། སྨན་ཁུས་མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་དོར་བ་ལ་ སོགས་པའི་དཔྱད་དང་།མིག་སྨན་བླུགས་ཏེ་མིག་ནད་བཀྲུ་བའི་དཔྱད་དང་། མིག་གསོ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་དཔྱད་དང་། སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོ་ཞིང་སྨན་ཁུས་མིག་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་དང་། མཚོན་གྱི་དུམ་བུ་ལུས་ལས་དབྱུང་བའི་ཆོ་ག་དང་། གཏར་དཔྱད་ཀྱིས་དབུག་པའི་ཆོ་ག་དང་། མཚོན་ གྱི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་།ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་མེ་བཙའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་གའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པ་མདོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་མདོའི་གནས་ཏེ་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་མགོ་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི། ལུས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཅི་ཞིག་ བརྗོད་ཅེ་ན་ལེའུ་བསྡུས་པ་ལས།དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མངལ་དུ་འཇུག་དང་དེའི་ནད་དང་། །ཡན་ལག་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། །རྣམ་འགྱུར་བང་ཆེན་ལས་བྱུང་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་དེའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་ནད་ནི་མངལ་དེའི་ནད་དེ། ལུས་ཀྱི་མངལ་འཇིག་པ་དང་། ལུས་ ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བྱེ་བྲག་དང་།ལུས་ཀྱི་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་བང་ཆེན་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལེའུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ནད་གཞིའི་གནས་བཤད་པ་ནི། ནད་ཀུན་འབྱུང་བའི་ནད་གཞི་དང་། ། རིམས་ཁྲག་དབུགས་མི་བདེ་གཅོང་སོགས། །ཆང་དང་གཞང་འབྲུམ་ཚད་པའི་ནད། །ཆུ་འགགས་གཅིན་ནི་སྙི་བ་དང་། །ཁོང་འབྲས་དམུ་རྫིང་དག་དང་ནི། །སྐྱ་རྦབ་མཛེ་ནད་རླུང་གིས་གཟིར། །དྲེག་ནད་དག་དང་བཅུ་དྲུག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་དང་། རིམས་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། ལུད་པའི་ནད་གཞི་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་གཞི་དང་། ཟད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་དང་། ཆང་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་དང་། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་གཞི་དང་། ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་ནད་གཞི་དང་། གཅིན་འགགས་པའི་ནད་གཞི་དང་། གཅིན་སྙི་བའི ནད་གཞི་དང་།ཁོང་འབྲས་དང་། སྐྲན་གྱི་ནད་གཞི་དང་། དམུ་རྫིང་གི་ནད་གཞི་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། འོར་ནད་དང་། མེ་དབལ་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་དང་། མཛེ་ནད་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། སྲིན་བུའི་ནད་གཞི་དང་། རླུང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་དང་། དྲེག་ནད་ཀྱི་ནད་ གཞི་སྟེ།དེ་ལྟར་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་ནི་ནད་གཞིའི་གནས་ཡིན་ནོ།

因此，对于想要长寿的人，应当了解：日常生活方式、时令养生之道、保持无病的方法、饮品的性质、食物的性质、食物的调理方法、食量的把握、药物等物质的性质、味道的辨别、疾病等的认识、疾病的分类、疾病的治疗方法、两种治疗方式、清净疗法等的汇集、油疗法、热敷疗法、沐浴疗法、生殖器疗法、鼻腔给药、药物熏蒸疗法、含漱疗法等、滴眼和洗眼疗法、眼部滋养疗法、药物煎煮和眼部按摩仪式、取出体内异物的仪式、放血疗法的仪式、手术操作的仪式、以及腐蚀性药物和灸法的仪式。
这些内容概括了医典的全部要义，因此称为总说品，是整个医典的纲要。
现在，关于身体品的内容：所谓'身体'是指身体品。如果问及具体内容，根据概要品：'入胎及其病，肢体要穴别，变化使者业所生六。'其中包括：入胎过程、胎病即胎儿疾病、身体损坏、身体肢节的分类、身体要穴的分类、了解身体的变化、了解身体的使者等，这六章构成身体品。
接着解说病根品：'一切病之根，热病血呼吸不适痨等，酒病痔疮热病，尿闭尿频及，腹瘤瘿瘤等，癫痫麻风风疾，癣病等共十六。'即：一切疾病的病根、热病、胆病、咳嗽病根、呼吸困难病根、消耗病等病根、酒毒等病根、痔疮病根、热泻病根、尿闭病根、尿频病根、腹瘤和肿瘤病根、瘿瘤病根、癫痫、疮疥和火毒等病根、麻风病、白癜风和虫病病根、风病病根、以及癣病病根，这十六章构成病根品。

།གསོ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རིམས་ནད་གསོ་དང་ཁྲག་དང་ནི། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་གཅོང་། །སློན་དང་ཆང་ནད་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཚད་ནད་ཕོ་བ་གཅིན་ནད་གཉིས། །ཁོང་འབྲས་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །སྐྱ་རྦབ་འོར་ ནད་མེ་དབལ་དང་།།མཛེ་ནད་ཤ་བཀྲ་རླུང་ནད་དང་། །དྲེག་ནད་གསོ་བའི་དཔྱད་རྣམས་ཏེ། །ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཉིས་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་བའི་ནད་ལ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིམས་ནད་གསོ་བ་དང་། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བ་དང་། ལུད་པ་གསོ་ བ་དང་།དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བ་དང་། གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་གསོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་སློན་བ་དང་། སྙིང་ནད་དང་། ཆང་ནད་གསོ་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་གསོ་བ་དང་། ཚད་པས་འཁྲུ་བ་གསོ་བ་དང་། ཕོ་བའི་ནད་གསོ་བ་དང་། གཅིན་འགགས་པའི་ནད་གསོ་བ་དང་། གཅིན་སྙི་བ་གསོ་ བ་དང་།ཁོང་འབྲས་འཕེལ་བ་གསོ་བ་དང་། སྐྲན་ནད་གསོ་བ་དང་། དམུ་རྫིང་གསོ་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བ་དང་། འོར་ནད་གསོ་བ་དང་། མེ་དབལ་གསོ་བ་དང་། མཛེ་ནད་གསོ་བ་དང་། ཤ་བཀྲ་གསོ་བ་དང་། སྲིན་ནད་གསོ་བ་དང་། རླུང་ནད་གསོ་བ་དང་། དྲེག་ནད་གསོ་བའི་དཔྱད་ དེ།ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་གསོ་བའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཆོ་ག་གྲུབ། །སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་ཆོ་ག་དང་། །དེ་གྲུབ་མས་གཏོང་ཆོ་ག་དང་། །མས་གཏོང་ཉེས་གྲུབ་དྲུག་པ་ནི། །སྨན་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡན་ཆད་ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་ དང་།བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་དང་། སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དང་། སྨན་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་དང་། སྨན་མས་གཏོང་ཉེས་པ་གྲུབ་པའི་ཆོ་ག་དང་། སྨན་གྱི་ཆོ་གའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལེའུ་དྲུག་ནི་ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱི་མ་ནི། །བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་དེའི་ནད་དང་། དེའི་གདོན་འབྱུང་པོར་གཏོགས་པ་གཉིས། །སྨྱོ་དང་བརྗེད་བྱེད་སོགས་གཉིས་གཉིས། །མིག་ཆུ་རྫི་མ་གྲཝ་ཡི་མཚམས། །མིག་འབྲས་རབ་རིབ་མཐོང་ཉམས་གསུམ། །གཉིས་གཉིས་ཀུན་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། །རྣ་ནད་སྣ་དང་ཁ་དང་མགོའི། །རྨ་དང་ཆག་གྲུགས་མཚན་བར་རྡོལ། །འབྲས སོགས་ཕྲ་མོའི་ནད་རྣམས་དང་།།གསང་བའི་ནད་ནི་ཐ་དད་གཉིས། །དུག་དང་སྦྲུལ་དང་སྲིན་བུའི་དུག་།བྱི་བ་དང་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །བུ་མེད་ས་བོན་གསོ་བ་སྟེ། །ལེའུ་བཞི་བཅུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པའི་གནས་མན་ཆད་ནི་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བྱིས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི། །བྱིས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནད་དང་། དེའི་གདོན་དང་། འབྱུང་པོར་གཏོགས་པ་གཉིས་ཏེ། གདོན་གྱི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གདོན་ནད་བསལ་བར་བྱ་བའོ། །སྨྱོ་བ་དང་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཏེ།སྨྱོ་བའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྨྱོ་ནད་བསལ་བ་དང་། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། རྫི་མ་དང་མིག་ཆུའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གྲཝ་མཚམས་ཀྱི་དཀར་བ་དང་། གནག་པའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གྲཝ་ མཚམས་ཀྱི་དཀར་བ་དང་།གནག་པའི་ནད་བསལ་བའོ།

现在要讲述医疗，即：传染病医疗和血液病，咳嗽、呼吸困难和慢性病，呕吐和酒病、痔疮，热病、胃病和两种尿病，腹部肿瘤、瘤和水肿，中风、淋巴病、火病，麻风病、白癜风、风病，以及皮肤病的医疗方法，这就是二十二章。
医疗病症有二十二章。那么是哪些呢？即：传染病医疗，血液和胆汁病医疗，咳嗽医疗，呼吸困难医疗，慢性病医疗，经常呕吐，心脏病，酒病医疗，痔疮医疗，热泻医疗，胃病医疗，尿闭病医疗，尿频病医疗，腹部肿瘤增长医疗，瘤病医疗，水肿医疗，中风病医疗，淋巴病医疗，火病医疗，麻风病医疗，白癜风医疗，寄生虫病医疗，风病医疗，以及皮肤病医疗等二十二种，这些称为医疗篇。
此外还有治疗仪轨，催吐药、泻药仪轨，及其完成仪轨、灌肠仪轨，以及灌肠后遗症的六种药物治疗。以上是仪轨完成篇。催吐药仪轨，泻药仪轨，催吐药和泻药完成仪轨，灌肠药仪轨，灌肠后遗症完成仪轨，以及药物仪轨。如此这六章是仪轨完成篇。
其后的后续篇：儿科护理及其疾病，其中包括两种鬼神病，精神病和健忘症等各两种，眼泪、睫毛、虹膜边缘，眼球、视觉模糊、视力减退三种，各有两种普遍性疾病。耳病、鼻病、口腔病和头部疾病，外伤和骨折、生殖器破裂，疮疡等微小疾病，以及两种不同的隐私疾病。毒药、蛇毒和虫毒，鼠毒以及长生不老药，不孕和精子的医疗，共四十章。
所谓'其后'是指仪轨完成篇之后的部分称为后续篇，应知这是后续医典。儿科护理是指：儿童护理方法，其疾病，其鬼神病，以及两种属于精灵类的病：即了知鬼神的特征和消除鬼神病。精神病和健忘症等也各有两种：即了知精神病和治疗精神病，了知健忘症和治疗健忘症，了知睫毛和眼泪病，了知虹膜边缘的白色和黑色病症，以及治疗虹膜边缘的白色和黑色病症。

།མིག་གི་འབྲས་བུའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རབ་རིབ་བསལ་བ་དང་། མཐོང་བ་ཉམས་པའི་ནད་བསལ་བ་དང་། མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་བསལ་བ་དང་། རྣ་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣ་ནད་བསལ་བ་དང་། སྣ་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྣ་ནད་བསལ་བ་དང་། ཁ་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཁ་ནད་བསལ་བ་དང་། མགོ་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མགོ་ནད་བསལ་བ་དང་། རྨ་རྙིང་པའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྨ་རྙིང་པའི་ནད་བསལ་བ་དང་། རྨ་སར་པ་གསོ་བ་དང་། རྐང་ལག་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་གསོ་བ་དང་། མཚན་པར་རྡོལ་བའི་ནད་གསོ་བ་དང་། འབྲས་དང་། ཐོར་བུ་དང་། རྐང་བམ་དང་། ཟད་བྱེད་དང་། རྩ་སྦུབས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། འབྲས་དང་ཐོར་བུ་ལ་སོགས་བའི་ནད་གསོ་བ་དང་། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོའི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། འབྲུམ བུ་ཕྲ་མོའི་ནད་གསོ་བ་དང་།གསང་བའི་གནས་ཀྱི་ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གསང་བའི་གནས་ཀྱི་ནད་གསོ་བ་དང་། དུག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བརྟག་པ་དང་། དུག་གསོ་བའི་ཆོ་ག་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་པའི་ནད་གསོ་བ་དང་། སྲིན་བུ་གདུག་པས་ཟིན་ པའི་ནད་གསོ་བ་དང་།བྱི་བ་དང་། ཕུས་པ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པའི་ནད་གསོ་བ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། ས་བོན་འཕེལ་ཞིང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལེའུ་བཞི་བཅུ་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ནད་དང་། དེའི་གདོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ལ་བསྙེག་པ་ཡིན་ ནོ།།གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་མཆུ་གཉིས་དང་། གྲཝ་མཚམས་གཉིས་སོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་འབྲས་དང་། རབ་རིབ་དང་། མཐོང་བ་ཉམས་པ་གསུམ་པོ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རེ་རེའོ། །དེ་ལ་རབ་རིབ་ནི་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བའོ། །མཐོང་བ་ཉམས་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ཁེབས་ པའོ།།གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་ནས། རྨའི་བར་དུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྐང་ལག་ཆག་གྲུགས་དང་། མཚན་བར་རྡོལ་བ་ནི་རེ་རེའོ། །འབྲས་ལ་སོགས་པ་དང་། གསང་བའི་ནད་དང་། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོའི་ནད་ནི་སོ་སོ་ཞིང་གཉིས་གཉིས་སོ། །བུ་མེད་པ་ནི་ རབས་ཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ།དེའི་ས་བོན་གསོ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི། ལེའུ་བཞི་བཅུ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། །གནས་ནི་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་འདིས་ན། ལེའུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་དང་། ལུས་དང་། ནད་གཞི་དང་། གསོ་བ་དང་། ཆོག་གྲུབ་པ་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མའོ། །བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་གནས་ལས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས།ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཉིན་རེ་ཞིང་སྤྱད་པའི་ལེའུ་བཤད་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཡིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། རྩོམ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལེའུ་སྔ་མར་དོན་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི།བཀྲ་ཤིས་བའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལེའུ་རེ་རེའི་རྩོམ་པ་ལ་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

了知眼球疾病，消除眼翳，治疗视力衰退疾病，了知各种眼病，治疗各种眼病，了知耳病，治疗耳病，了知鼻病，治疗鼻病，了知口病，治疗口病，了知头病，治疗头病，了知陈旧伤病，治疗陈旧伤病，治疗新伤，治疗手足骨折损伤，治疗生殖器溃烂疾病，了知痔疮、疱疹、麻风、消瘦症、脉管病，治疗痔疮疱疹等病，了知天花疾病，治疗天花疾病，了知私处疾病，治疗私处疾病，诊断各种毒症，治疗中毒的仪轨，治疗毒蛇咬伤的疾病，治疗毒虫咬伤的疾病，治疗鼠类和蜘蛛等咬伤的疾病，以及采补、增加精子和壮阳等，如是四十章即为后续医典。
'其病及其魔'中，'其'指儿童。'二二'指眼睑二和眼角二。'三'指眼球、眼翳、视力衰退三者各一。其中眼翳是稍微不清晰，视力衰退是如云遮蔽。'二二'是指从各种眼病到伤病。手足骨折和生殖器溃烂各一。痔疮等、私处病和天花病各自二二。无子即断绝后代之人，治疗其精子并增长精液，是第四十章。
如是一百二十章，分为六处所说。'如是'即以此方式，有一百二十章。'六处'即概要、身体、病因、治疗、成就法和后续医典。'所说'即已经讲述之义。此为《八支心要略集》概要处之注释，名为《词义月光》，由大师月官撰写之第一章注释。
此后将讲解日常行为品。'此后'对所有章节是吉祥义，同样也是紧接、开始和相续之义。虽然'此后'等词义在前章已经解释过，但为了吉祥，上师在每一章开始时都说'此后'一词是为了表示吉祥。

།ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན། ཉིན་རེ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་བའམ། ཉིན་མོ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ པས་ན།ཉིན་རེའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་གང་ཞིག་བྱ་བའི་ལེའུ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའི་ལེའུའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འདི་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུས། གཙོ་ཆེར་ཚེ་ལ་ཕན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་པོར་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ་བའམ། དེའི་རྗེས་ལ་ནི་ཕན་བ་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དང་པོ་རེ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཙོར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས།ཚེ་རིང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་འདིར་མཚན་མོའི་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། ལེའུ་འདི་ལས་ཉིན་མོའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་ནི་ཉིན་རེའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞུང་ འདི་ལས་ནི་ཚེ་བསྐྱང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་སྟོན་ལ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐ་མལ་པར་བདེ་བར་གནས་པའི་འཇུག་པ་དང་། ནད་པའི་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནད་པ་ལ་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་པར་བདེ་ བར་གནས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཐོག་མར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།བདེར་གནས་ཚེ་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །ཡུད་ཙམ་ཚངས་ཕྱིར་གནས་ཏེ་ལངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བར་གནས་ཤིང་ནད་མེད་ལ་དགེ་བ་དེས་ནི། ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་འོངས་བའི་སྲོག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་ཡུད་ཙམ་ན་ལྡང་ཞིང་ ལངས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡུད་ཙམ་ནི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་སོ། །ཚངས་པའི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱའོ། །དེའི་དོན་དུ་འདོན་པ་ལ་ཚངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བྱ་བ་དང་འཚམ་པའི་ཡུད་ཙམ་ནི། ཐུན་ཐ་མའི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་སོ། །འདི་ནི་བདེ་བར་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ལངས་ནས་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་རྫོགས་བྱས་ནས། །དེ་ནས་གཙང་སྦྲའི་ཆོ་ག་བྱ། །རྐ་ནྱ་གྲོ་དྷ་སེང་ལྡེང་། །ཀ་རཉྫ་ཀ་ཀུ་ལ་སོགས། །བསྐ་དང་ཚ་དང་ཁ་བ་དག་།རྩེ་འཇམ་ནང་པར་ཟས་སྤྱད་ནས། །སོ་དང་ རྙིལ་ལ་མ་གནོད་པར།།སོ་ཡི་དག་བྱེད་བཅའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་རྫོགས་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ངེས་པར་བྱ་བའི་བྱ་བ་བྱས་ནས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙང་སྦྲའི་ ཆོ་ག་བྱས་ལ།སོ་དག་པར་བྱེད་པའི་སོ་ཤིང་བཅའ་བར་བྱའོ། །དེའི་ནང་པར་ཏེ་ཐོ་རངས་དང་། ཟས་སྤྱོད་དེ་ཟས་ཟོས་ཟིན་ནས་བཅའ་ལ། དེ་ཡང་རྩེ་མོ་འཇམ་པ་སྟེ། པིར་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་བཅའ་ལ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཁ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གོ། །དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། ཨརྐ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི། ཤིང་སད་ཛ་དང་། ཨ་རི་མེ་ད་དང་། ཨ་བ་མརྒ་དང་། ཛཱ་ཏིའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་ཡང་སོ་དང་རྙིལ་ལ་མི་གནོད་ཅིང་། མ་གཙེས་པར་བཅའ་བར་བྱའོ། །ཅི་ཐམས ཅད་ཀྱིས་བཅའ་བར་བྱ་བའམ།འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། མ་ཞུ་སློན་བྲོ་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་ལུ་རིམས་ཁ་ཡོན་ཅན། །སྐོམ་ཞིང་ཁ་སྐམས་སྙིང་མིག་རྣ། །མགོ་བོ་ན་བས་འདི་མི་བཅའ། །སོ་ཤིང་དེ་ནི་འདི་དག་གིས་བཅའ་བར་མི་བྱའོ།

因为是每日应当行持的行为，所以是每日应当实践的，或者因为是白天的行为，所以是每日的行为，即对两世有益的饮食和行为威仪等行为的实践，也就是说要宣说每日应当做什么的品。
为什么要在长寿品之后宣说此品的关联是什么呢？对此应当说明：因为想要长寿的人，首先应当主要依止对寿命有益的，之后再依止其他有益的。因此首先应当以行为为主。这也是因为从行为中能获得长寿，所以是行为。虽然此处也说明了夜间的行为，但因为是主要的，此品主要宣说白天的行为。因此称此为每日的行为。
此论典宣说养护生命的本质，这也分为两种：平常安乐而住的行为和病人的行为。其中因为吉祥的缘故，因为有少许要说的缘故，因为对病人也有必要的缘故，首先宣说平常安乐而住的行为：'为护安乐寿，须臾梵时起。'即安乐而住、无病且贤善者，为了护持所得寿命，应当在梵时须臾时起身。其中须臾是两个时辰。梵是指涅槃。为此诵经称为梵。与此相应的须臾是最后一个时分的两个时辰。应当了知这是就安乐而住而言。
起身后应当依止什么呢？为此说道：'身事已毕已，然后行净仪。阿迦尼俱陀、檀香迦兰加，苦辛涩味等，柔软晨食后，不伤齿龈者，应当嚼齿木。'即完成身体的事务后，也就是大小便等的特征，或者说完成必要的事务后，然后行持清净仪轨，应当嚼用洁齿木。应当在清晨和进食之后嚼用，而且应当嚼成如刷子般柔软的程度。同样是苦、辛、涩等味道。是哪些呢？即阿迦等。等字包括萨札树、阿里美达、阿瓦玛嘎、豆蔻树等。而且应当不伤害牙齿和牙龈地嚼用。
是所有人都应当嚼用还是某些人呢？为此说道：'不消化、呕吐、呼吸不畅、咳嗽、发热、口歪、口渴、口干、心脏、眼睛、耳朵、头部疼痛者不应嚼用此洁齿木。'

།གང་ གིས་ཤེ་ན།མ་ཞུ་བ་སྟེ། ཁ་ཟས་མ་ཞུ་བ་དང་། སློན་བྲོ་ཞིང་སྐྱུགས་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ། འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ། གང་ལ་མ་ཞུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་ཞུ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ སྦྱར་རོ།།ཁ་ཡོ་བ་ནི་ཁའི་ཕྱེད་རླུང་གིས་ཡོན་པོར་གྱུར་པའོ། །ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་སྦྱར་ཏེ། དེས་ན་སྐོམ་དད་ཅན་དང་། ཁ་སྐོམས་པའི་ནད་ཅན་དང་། སྙིང་ནད་ཅན་དང་། མིག་ནད་ཅན་དང་། རྣ་ནད་ཅན་དང་མགོ་ན་བ་དག་གིས་སོ་ཤིང་བཅའ་བ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། ། སོ་ཤིང་བཅའ་བའི་འོག་ཏུ་མིག་སྨན་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། རྟག་ཏུ་མིག་སྨན་སྐྱེར་ཁཎྜ། །མིག་ལ་ཕན་པས་དེ་ཕྱིར་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་དུ་ནང་པར་དང་དགོངས་ཀ་མིག་གཉིས་སུ་སྐྱེར་ཁཎྜ་བཅུག་པ་ནི་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན ནོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །ཅི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། དེ་ནི་མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །ལྷག་པར་བད་ཀན་ལ་འཇིགས་པས། །མཆི་མ་འཛག་ཕྱིར་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཞག་བདུན་ཞིང་ནི་བླུགས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་དེ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བས། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཕལ་ཆེར་བཤད་ལ། མིག་དེ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བད་ཀན་ལ་ལྷག་པར་འཇིགས་པ་ཡིན་ཞིང བརྟེན་པ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་བད་ཀན་དབྱུང་ཞིང་འཛག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞག་བདུན་བདུན་འདས་པ་དང་། སྐྱེར་ཁཎྜ་བླུགས་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྣར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་སྣ་སྨན་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། མིག་སྨན་སྣ་སྨན་ཁར་གཞག་དོར། །དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་བ་དང་། །དུ་བ་སོ་རྩི་དོར་བ་ཡིས། །རིམ་གྱིས་བད་ཀན་རླུང་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན་འདིར། །དེ་ནས་སྣ་སྨན་མཁུར་བཀང་དོར། །དུད་པ་སོ་རྩི་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིག་སྨན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ། སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སྣ་སྨན་ནི་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་ནོ། །མཁུར་བཀང་དོར་བ་ནི། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པས་མཁུར་བ་བཀང་སྟེ་ཅུང་ཟད་གཞག་ལ་དོར་བའོ། །དུ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར བའོ།།སོ་རྩི་ཏམ་པོ་ལ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སོ་རྩི་གློ་འགྲམས་མཁྲིས་པ་ཁྲག་།རྩུབ་པས་མིག་ནི་ན་བ་དང་། །དུག་གིས་བརྒྱལ་ཞིང་ཆང་ནད་གཟིར། །ལུས་སྐེམ་གྱུར་ལ་ གནོད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྲིས་པ་ཁྲག་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པའམ། ལུས་སྐེམ་པོར་གྱུར་པ་ལ། སོ་རྩི་ཏམ་པོ་ལ་དེ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གློ་འགྲམས་པ་ནི་གློ་རྡོལ་བའོ། །མཁྲིས་པ་ཁྲག་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་གོ། །རྩུབ་པའི་ རྒྱུས་གང་གི་མིག་གནོད་ཅིང་ན་བར་གྱུར་བ་དེ་ནི།རྩུབ་པས་མིག་ནི་ན་བ་དང་། །ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། མིག་ན་བར་གྱུར་པའོ། །དུག་ནི་ཁ་ལྐུགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་འབོག་པའོ། །ཆང་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ནི་ཆང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འོག་ནས་བཤད་ པའོ།

什么是不消化呢？就是食物不消化，恶心呕吐，呼吸不畅等，具有下文所说的特征。'具有'一词可用于所有情况，凡是有不消化的就是具有不消化的。其他情况也同样适用。歪嘴是指口的一半因风而歪斜。'病'字可与口渴等所有情况连用，因此口渴者、口干病者、心脏病者、眼病者、耳病者和头痛者都应该避免嚼用杨枝。
嚼用杨枝之后应当使用眼药，为此说道：'经常使用眼药迦勒建荼，因为对眼睛有益所以要使用。'意思是说，要经常在任何时候，持续在早晚两次将迦勒建荼放入双眼，这是有益而安适的。因此要使用并习惯它。
是否在任何时候都要使用它呢？为此说道：'它是火的本性，特别怕痰，因为眼泪流出，迦勒建荼应每七天使用一次。'意思是说，因为眼睛具有火的本性或特质，所以诸根大多被说成是五大元素的本质，而这眼睛比风等更特别害怕痰，它们之间是不相容的，因此为了排出和流出痰液，应当每过七天就使用一次迦勒建荼。
然后需要进行鼻灌等，因此在这之后解释鼻药。在《摄要》中说：'眼药、鼻药、含漱、吸烟和使用烟熏、牙膏，依次能战胜痰和风。'因此这里说：'然后使用鼻药、含漱、烟熏和牙膏。'其中'然后'是指在使用眼药之后，应当使用鼻药等。鼻药是从鼻子施用的药物。含漱是指用煮过的药汁等含满口腔，稍作停留后吐出。烟熏是指下文所说特征的配方。牙膏即檀布拉，这是众所周知的。
这些是否所有人都应使用，还是只有某些人应该使用呢？为此说道：'牙膏对咳嗽扩散、胆病、血液、眼睛因粗糙而疼痛、中毒昏迷、酒病折磨和身体消瘦者有害。'意思是说，对于胆病血液所损害的或身体消瘦的人来说，檀布拉牙膏是有害的。其中咳嗽扩散是指咳嗽破裂。胆血是指由胆引起的血液。因粗糙而导致眼睛受损疼痛的，就是'因粗糙而眼痛'。或者说是变得粗糙和眼睛疼痛。毒是指口齿麻木等。昏迷是指昏倒。被酒病折磨是指被酒所损害，这在下文会解释。

།ལུས་སྐེམས་གྱུར་པ་ནི་གཅོང་ཆེན་པོས་ཐེབས་པ་སྟེ། འདི་དག་ལ་ནི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། བསྐུ་བྱུག་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། རྟག་ཏུ་བསྐུ་བྱུག་སྤྱོད་བྱེད་ན། །དེ་ནི་རྒས་ངལ་རླུང་འཇོམས་ཡིན། །མིག་གསལ་ལུས་རྒྱས་ཚེ་ འཕེལ་ཞིང་།།གཉིད་འོང་ལྤགས་འཇམ་བརྟས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐུ་བྱུག་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྐུ་བྱུག་དེ་ནི་རྒས་པ་དང་། ངལ་བ་དང་། རླུང་འཇོམས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གསལ་ཞིང་དངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་དང་།ཚེ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལེགས་པར་ལོག་པར་གྱུར་པ་དང་། པགས་པ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་ཞིང་མདོག་གསལ་བ་ཉིད་དང་བརྟས་པ་སྟེ། བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་རྣམས་ནུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མགོ་དང་རྣ་བ་དང་། །རྐང་པར་ཁྱད་པར་དག་ཏུ་ བསྟེན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐུ་བྱུག་བྱ་སྟེ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། །བད་ཀན་སྐྱེས་དང་མ་ཞུ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་སོགས་གཏང་བསྐུ་བྱུག་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བད་ཀན་གྱིས་གཟིར་ཞིང་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ བསྟེན་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཡང་བད་ཀན་སྐྱེས་པ་ནི། བད་ཀན་གྱིས་གཟིར་ཞིང་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྐྱེས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བར་གྱུར་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། །བཀྲུ་སྨན་སོགས་གཏང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་ པ་བྱས་པ་སྟེ།ལུས་སྦྱངས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་དེས་བསྐུ་བྱུག་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །བསྐུ་བྱུག་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། ཡང་ཞིང་ལས་ནི་ནུས་པ་དང་། །མེ་ཡི་དྲོད་སྐྱེད་ཚིལ་འབྲི་ལ། །ལུས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེད་མཁྲེགས་ པ་ཉིད།།རྩོལ་བ་ལས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་ནི། རྩོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་རྩོལ་བ་བསྟེན་པ་ལས་ནི་ཡང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཡང་བ་ཉིད་དོ། །ལས་ནུས་པ་ནི་ནུས་པ་བརྟན་ པ་ཉིད་དོ།།མེའི་དྲོད་བསྐྱེད་པ་ནི་འཇུ་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པའོ། །ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚིལ་བྲི་བ་ནི་ཚིལ་ཆུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ལུས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཆ་ཕྱེད་པར་གནས་པའོ། །མཁྲེགས་པ་ནི་ལྷོད་ཅིང་གྲིམས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི།ལུས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེད་མཁྲེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན། ལུས་ཀྱི་སྐབས་ཕྱེད་མཁྲེགས་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བྱ་བའམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རླུང་མཁྲིས་ནད་ཅན་བྱིས་པ་དང་། །རྒས་ཤིང་འཁོགས་པས་དེ་སྤང་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོས་རྩོལ་བ་དེ་སྤངས་ཤིང་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ནད་ཅན་ནི་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའོ། །མཁྲིས་ནད་ཅན་ནི་མཁྲིས་པས་ཉེན་པའོ། །ཐ་དད་པ་སྨོས་པ་ལ་ནི། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཀ་སྨོས་ཀྱང་སྤང བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྒན་པོ་ནི་ལོ་བདུན་ཅུ་ཡན་ཆད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

身体消瘦是由重病所致，这些都是有害的。将药物滴入鼻腔等处后，应当进行涂油按摩，因此说道：
'若常行涂油按摩，能够消除衰老疲劳和风病。明目使身体丰满增长寿命，能够安眠使皮肤柔软增强体力。'
这就是说，应当经常在任何时候都进行涂油按摩。为什么呢？因为涂油按摩能够消除衰老、疲劳和风病，同样能使眼睛明亮清澈，使身体丰满增长，极大地延长寿命，能够安然入睡，使皮肤极其柔软光泽，增强体力，即通过稳固性使身体能够承担各种工作。
'应当特别在头部、耳朵和脚部涂抹'，这是说应当进行涂油按摩，尤其要在头部等处经常使用。
什么情况下应当避免呢？'痰病发作、消化不良和服用泻药等时应避免涂油按摩。'这是说，当痰病发作等情况时应当避免使用。
其中痰病发作是指被痰病折磨和损害，提到'发作'是为了表明病情严重。消化不良是指食物残余未消化的状态。'服用泻药等'是指使用泻药和催吐药等，身体净化后若未经过较长时间不应使用涂油按摩。
涂油按摩后应当进行身体运动，因此说道：'轻盈且能承担工作，能生起消化之火减少脂肪，使身体各部位结实，这些都是运动带来的结果。'
使身体疲劳的工作称为运动。因此，通过运动能够获得轻盈等益处。其中轻盈是指身体内部轻快。能承担工作是指力量稳固。生起消化之火是指增强消化能力。减少身体组织的脂肪是指脂肪减少。身体各部位结实是指身体上下部位保持适中。结实是指松紧适度且稳固，这样的身体部分就叫做'身体各部位结实'。由于会产生这样的性质，所以称为'身体各部位结实'。
是否所有人都应当这样做呢？为此说道：'风病、胆病患者、儿童和衰老之人应当避免。'这是说风病和胆病所困扰的人、儿童和老年人应当避免和放弃运动。
其中风病患者是指被风病所困扰的人。胆病患者是指被胆病所困扰的人。分别提到是为了表明风病和胆病两种都应当避免。老年人应当理解为七十岁以上。

།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོབས་ལྡན་སྣུམ་བག་ཟ་བ་དང་། །གྲང་བའི་དུས་དང་དཔྱིད་དུས་དང་། །ནུས་ལྡན་དག་གིས་དེ་བསྟེན་བྱ། །དེ་ལས་གཞན་ཚེ་དལ་བ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩོལ་བ་དེ་ཡང་ སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་།ཟས་སྣུམ་བག་ཅན་ཟ་བ་དང་། གྲང་བའི་དུས་ཏེ། དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་དང་། ནུས་ལྡན་དག་གིས་ཞེས་པ། ཇི་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ནུབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་དུས་ གཞན་པའི་ཚེ་སྟེ།སོ་ག་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་གྱི་ཚེ་ནི་དལ་བ་ཉིད་དེ་རན་ཅིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བྱས་ཅི་བདེར་ལུས་དག་ནི། །ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་མཉེ་བར་བྱ། །རྩོལ་བ་དེ་བྱས་ཟིན་ནས་ནི། །བདེ་བར་ལུས་ཀུན་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་ནས་མགོ་བོའི་བར་ཐམས་ཅད་དུ། རྐང་པ་དལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མཉེ་བར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྩོལ་དྲགས་ལུད་པ་དང་། །སྐོམ་དང་གཅོང་ཅན་མི་དྲན་མུན། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་རྒྱས་ངལ་དང་དུབ། །རིམས་དང་སློན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚད ལས་འདས་ཤིང་བརྩལ་བའི་ཤུགས་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་བསྟེན་པས་ནི།སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྐོམ་པ་ནི་སྐོམ་དད་ཆེ་བའོ། །གཅོང་ཆེན་པོ་ནི་ཟད་བྱེད་དོ། །མི་དྲན་མུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་དྲན་ཞིང་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙོམ་སེམས་པའོ། །ངལ་བ་ནི་ སྐྱོ་བའོ།།དུབ་པ་ནི་ན་བའོ། །རིམས་དང་སློན་པ་ནི་རླུང་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །འདིའི་ཞར་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་བཤད་པ་ནི། རྩོལ་བ་མི་ཉལ་ལམ་བུད་མེད། །བགད་དང་སྨྲ་སོགས་ཤུགས་འབྱིན་པ། །སེང་གེས་གླང་པོ་དྲངས་པ་བཞིན། །ཤིན་ ཏུ་དྲགས་པས་མ་རུང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་བསྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པར་གྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆུང་བས། སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གླང་པོ་ཆེ་དྲངས་ཤིང་འདྲེན་པ་ན། རང་ཉིད་ རྐེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སེང་གེ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་གནས་ནས་གནས་སུ་དྲངས་ནས་ཁྱེར་བར་ག་ལ་ནུས་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ཁྱེར་བ་ཉིད་ན་སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་ཡང་གཞུ་འདྲེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩོལ་བ་ཧ་ཅང་དྲགས་པས་ མ་རུང་ཞིང་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྩོལ་བའི་འོག་ཏུ་སྐ་བའི་རྫས་དག་གིས་བྱུགས་ཤིང་དྲིལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་སྨྲས་པ་ནི། དྲིལ་ཕྱིས་བད་ཀན་སེལ་བ་དང་། །ཚིལ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུ་བྱེད་ཅིང་། །ཡན་ལག་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། །པགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་། ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲིལ་ཕྱིས་ནི་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཚིལ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཏེ། དེ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ལྟར་ཞུ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡན་ལག་རྣམས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། མགོ་བོ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟན་པར་བྱེད་ཅིང་བརྟས་པར་བྱེད པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་པགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། པགས་པ་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།

此外，如何解说呢？强壮者食用油腻食物，在寒冷季节和春季，有能力者应当修习。其他时候则应缓慢。
对此，这种修习也是针对有力气的人，食用油腻食物的人，寒冷季节即初冬和晚冬，以及春季，所谓'有能力者'，是指在尚未完全衰弱之前都可以修习。'其他时候'是指除此之外的时候，即夏初、夏季和秋季时应当缓慢，适度地修习。
'做完后应当，全身按摩舒适。修习完成后，全身应安适。'对此，从脚到头部全身，应当缓慢地全面按摩。
'过度修习会引起呕吐，口渴、重病、昏迷、黑暗，血液和胆汁增长、疲惫和劳累，发烧和麻痹。'这是说，超过前述标准，过度用力修习会引起严重口渴等症状。其中口渴是指极度口渴。重病是指消耗性疾病。昏迷黑暗是指神志不清进入黑暗状态。疲惫是指厌倦。劳累是指疼痛。发烧和麻痹是由风引起的。其他症状都是众所周知的。
此外还要说明其他应当禁止的事项：'修习时不应睡眠或与女人，大笑和说话等用力呼吸。就像狮子拖象一样，过度用力会造成损害。'这是说，过度修习等行为的人会受到损害。就像狮子虽有制胜能力但力量太小，想要拖拽力量极大的大象时，自己的腰部会断裂。因为虽然狮子非常坚强，但怎么能把大象从一处拖到另一处呢？一旦搬运大象就会丧命。同样，人也会因拉弓等过度用力而受损害和危险。
修习之后应当涂抹并按摩收敛性物质，因此说其功德是：'按摩能除痰，能融化脂肪，能使肢体稳固，是使皮肤明亮的最佳方法。'这是说，按摩能祛除和消灭痰。脂肪是指身体精华，使其融化是指像火一样使其融化。使肢体稳固是指使头部和脚等部位稳固和强健。同样，也是使皮肤极为明亮的最佳方法，意思是使皮肤明亮无垢。

།དེ་ལྟར་ལུས་དྲིལ་ནས་ཁྲུས་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཁྲུས་ནི་དྲོད་སྐྱེད་རོ་རྩ་དང་། །ཚེ་དང་མདངས་དང་སྟོབས་རབ་སྐྱེད། །གཡའ་དང་དྲི་ མ་ངལ་དང་རྡུལ།།སྙོམ་སྐོམ་ལུས་ཚ་མི་ཤིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྲུས་ནི་དྲོད་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་། གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཁྲུས་བྱས་པས་དྲོད་བསྐྱེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་གང་ཡིན་པ། །བ་སྤུའི་བུ་ ག་རྣམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཁྲུས་ཀྱིས་རེག་པ་ཁྱད་པར་གྲང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་བ་སྤུའི་བུ་ག་བཀག་པས་དྲོད་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དགུན་གྱི་དུས་སུ་རླུང་གྲང་མོའི་རེག་པས། བ་སྤུའི་བུ་ག་བཀག་པས་ལུས་ཀྱི་མེ་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་ འབྱུང་བས།མེའི་དྲོད་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རོ་ཙ་བ་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཚེ་ནི་ཚེ་ལ་ཕན་པའོ། །མདངས་ནི་གཟི་མདངས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །སྟོབས་ནི་ནུས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེལ་བ་དང་། སྙོམ་པ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ འཐིབས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ལུང་ལས། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་ནོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྙོམ་པའོ། །མི་ཤིས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྟེ། དེ་སེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་དྲོན་གྱིས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྨད། །བླུགས་ཤིང་བཀྲུས་པ་སྟོབས་སྐྱེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་མགོར་བླུགས་ ཁྲུས་བྱས་ན།།སྐྲ་དང་མིག་གི་སྟོབས་འཕྲོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་དྲོན་གང་ཡིན་པས་རོ་སྨད་བཀྲུས་ཤིང་བླུགས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་སྨད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་དྲོན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མགོ་བོར་བླུགས་ ཤིང་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི།སྐྲ་དང་མིག་གི་སྟོབས་འཕྲོག་ཅིང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲུས་ནི་འགྲམ་ཆགས་མིག་ནད་དང་། །རྣ་བའི་ནད་དང་ཚད་པས་འཁྲུ། །ལྟོ་སྦོས་ཆམ་པ་མ་ཞུ་དང་། །ཟོས་མ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་སྨད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་ཁྲུས་ནི་འགྲམ་པའི་ནད་ ཀྱིས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་སྨད་ཅིང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འགྲམ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་གི་ནད་དེ་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །སྦོས་པ་ནི་རླུང་གིས་ལྟོ་བ་གང་ཞིང་སྦོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཆམ་པ་ནི་སྣ་ནས་འཛག་པའོ། །མ་ཞུ་བ་ནི་ཟས་མི་འཇུ་བ་དང་། ཐོགས་ པ་དང་།ཚ་བ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁྲུས་བྱས་ནས་ཟས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཞུ་ནས་ཕན་ཞིང་རན་པར་བཟའ། །བཤང་སོགས་ནན་གྱིས་བརྣག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཟས་ཞུ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཞུ་ བར་གྱུར་པ་སྟེ།དེའི་ཁ་ཟས་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། །ཕན་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །རན་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་བའོ། །བཤང་སོགས་ནི་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནན་གྱིས་ཞེས་པ་སྟོབས་ཀྱིས་བརྣག་པར་མི་བྱའི་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱའོ། ། ཤུགས་མ་ཕྱུང་བར་གཞན་མི་བྱ། །གནོད་ལས་མི་བདེ་བར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བའི་ཤུགས་འབྱུང་བར་གནས་ན། དེ་མི་དབྱུང་བར་གཞན་ལ་བརྩམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤུགས་བཀག་པས་ནི་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནད་ལས་མི་རྒྱལ་ཞིང་། དེ་གསོ་བས་བདེ་བར་མ་བྱས་པར་ཡང་བྱ་བ་གཞན་མི་བྱའོ།

这样全身沐浴后，因此说道：
'沐浴能生暖和精力，增长寿命光泽力，能除瘙痒和污垢，疲劳尘土困倦热，及不祥之事。'
这就是说，沐浴具有生暖等功德，能除瘙痒等。其中沐浴生暖是事物的自然规律，胃中的火暖从毛孔中外出，沐浴时因特别寒冷的触感堵塞毛孔，暖气进入体内，从而生起胃中火暖。比如冬季寒风触感堵塞毛孔，身体的火不外出，火暖就会增长一样。
精力是指增长精液。寿命是指有益于寿命。光泽是指具有光彩。力是指能力，能够增长。
也能除去瘙痒等，困倦是指被睡意笼罩，经典中说：'被睡意特别压制的状态就是困倦。'不祥是指罪业，应当去除。
'用温水冲洗下身，能增长力量；若用温水冲洗头部沐浴，会夺走头发和眼睛的力量。'
这是说，用温水冲洗下身能增长力量，获得力量，因为这是下身的自然本性。用温水冲洗头部沐浴会损害头发和眼睛的力量。
'沐浴对于面部疾病、眼病、耳病、发热腹泻、腹胀、感冒、消化不良和刚吃完饭的人是有害的。'
还有，沐浴对于患有面部疾病的人是有害的，应当避免。面部疾病是指风病，具有下文所说的特征。腹胀是指因风气充满而腹部膨胀。感冒是指鼻涕流出。消化不良有三种：食物不消化、停滞和发热。
沐浴后应当进食，因此说道：'消化后适量进食有益，不要强忍大小便等。'
这是说，食物消化是指完全消化。有益是指无害。适量是指要把握饮食的量。大小便等是指大便、小便等，不要用力强忍，应当排出。
'不排出气息就不做其他事，不治疗疾病就不会安乐。'这是说，如果有风、大便、小便的气息要出来，不排出就不要做其他事情，因为憋住气息会生病。所谓有害，就是说不战胜具有应治特征的疾病，不通过治疗获得安乐，也不要做其他事情。

།གང་གི་ཕྱིར་གསོར་རུང་བའི་ནད་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ན་གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདིར་གཞན་དག་ལས། གསོ་མིན་གསོ་བྱ་ཉིད་མི འགྱུར།།གསོ་བྱ་གསོ་དཀའ་བ་ཉིད་འགྱུར། །གསོ་དཔྱད་ལས་གཞན་ལས་ཀྱིས་ནི། །ནད་གཞི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་ཕྱིར། །རྩོམ་པ་ཀུན་ལ་འཇུག་པར་འདོད། །བདེ་བ་ཆོས་མེད་པར་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཆོས་ལ་ བརྩོན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་རྩོམ་པའི་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ཀུན་ནི་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི་ཆོས་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མེད་ཅིང་སྤངས་ལ། ཆོས་ལས་གཞན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེ་བས་ན་ཆོས་གཙོ་བོར་བྱ་ཞིང་ཆོས་ལ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩོམ་པ་གང་དང་གང་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ནི། ཆོས་ལ་བརྩམས་པར བྱས་ནས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མོས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །ཅིག་ཤོས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ངག་དང་། ཡིད་ཀུན་ཏུ་འདུད་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ། མཐོ་རིས་དང་། ཐར་པའི་གྲོགས་ བཤེས་སུ་གྱུར་ཅིང་།ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འབད་པས་བསྟེན་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་དུ་བྱའོ། །ཅིག་ཤོས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཅིག་ཤོས་སྡིག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །འཚེ་དང་རྐུ་ དང་འདོད་ལོག་སྤྱོད།།ཕྲ་མ་ངག་རྩུབ་བརྫུན་ཚིག་དང་། །མི་འབྲེལ་སྨྲ་དང་གནོད་སེམས་དང་། །བརྣབ་སེམས་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།དེ་ལྟར་སྡིག་པའི་ལས་རྣམ་བཅུ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ། །དེ་ལ་འཚེ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཇོམས་པ་སྟེ་གསོད་པའོ། །རྐུ་བ་ནི་ གཞན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་ཅིང་བརྐུ་བའོ།།འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ནི། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཕྲ་མ་ནི་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ངག་རྩུབ་པོ་ནི་ཚིག་མི་བཟད་པར་རྣོ་བའམ། གཞན་གྱི་གནད་ལ་འབེབས་ པའོ།།བརྫུན་ནི་ཚིག་མི་བདེན་པ་སྨྲ་བའོ། །མི་འབྲེལ་པར་སྨྲ་བ་ནི། ལོག་པར་སྨྲ་ཞིང་དགོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་མི་རིགས་པར་གཞན་གྱི་རྫས་ལ་རེག་པའོ། །ལྟ་བ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ།བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་དེ། སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྟེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཕོངས་པ་ནད་པ་མྱ་ངན་གཟིར། །ཅི་ནུས་པར་ནི་ཕན་གདགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོངས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཐབས་དང་བྲལ་བའོ། །ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ནི་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའོ། །མྱ་ངན་གྱིས་གཟིར་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པའོ། ། ཕན་གདགས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། གསོ་བ་དང་། མྱ་ངན་བསལ་བ་དག་གིས་དེ་ལས་བཟློག་ཅིང་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ།

因为如果对可治愈的疾病置之不理，就会变成不可治愈的。关于这一点，其他论中说：'不可治愈的不会变成可治愈的，可治愈的会变得难以治愈，若用医疗之外的其他方法，病情会转变成其他状态。'
由于一切众生都希求安乐，所以想要从事一切事业。没有正法就不会有安乐，因此应当精进于正法。这是说，一切众生即所有生命，他们所做的一切事业都是为了希求并成就安乐。所谓安乐，就是远离痛苦。所说'没有正法就不会有安乐'，是指舍弃正法，从事正法以外的行为不会产生安乐。因此，应当以正法为主，精进于正法。这表明：无论做什么事业，都应当以正法为基础来做。
以恭敬心依止善知识，远离与此相反的。这是说，以恭敬心即身语意恭敬顶礼，善知识是指成为人天解脱道友，教授智慧等的人，应当努力依止并承事。远离与此相反的，是指相对于善知识而言的另一面，即造作恶业的人，应当远离他。
杀生、偷盗、邪淫行，离间语、粗恶语、妄语，绮语以及害心、贪心、邪见，如是十种恶业，应当以身语意断除。其中杀生是摧毁有情即杀害；偷盗是抢夺他人财物；邪淫是与不应行淫者行淫，这是身的三种。离间语是宣说他人过失；粗恶语是说令人难以忍受的尖锐语言或打击他人要害；妄语是说不真实语；绮语是说颠倒语及无意义语，这是语的四种。害心是对众生怀有嗔恨；贪心是不当贪求他人财物；邪见是颠倒见解，即与论典所说见解相违背的无有见，如说'无布施，无供养，无此世，无他世'等，这就是邪见，这是意的三种。
对贫穷者、病人、忧愁者，应当尽己所能予以帮助。其中贫穷者是指失去生活来源的人；被病痛折磨是指受疾病危害；被忧愁折磨是指被忧愁困扰的人。帮助是指通过布施、医治、消除忧愁等方式使他们摆脱困境并给予帮助。

།འབུ་སྲིན་གྲོག་སྦུར་དག་ལ་ཡང་། །རང་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུ་སྲིན་གྲོག་སྦུར་ལྟ་བུ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་དང་འདྲ་ཞིང་བདག དང་མཚུངས་པར་དུས་རྟག་ཏུ་བལྟ་ཞིང་བསམ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོད་ཅིང་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྲོག་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ཀྱང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོད་ཅིང་འདོར་བ་དང་། སྲོག་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པ་ ཡོད་པ་ཉིད་དེ།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །ལྷ་དང་དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་དང་། །སྨན་པ་རྒན་རྒྱལ་མགྲོན་འོངས་མཆོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་དུ་བྱའོ། །རྒན་པོ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དཀའ་ཐུབ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྒན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ནི་ས་བདག་གོ། །མགྲོན་འོངས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་ཤིང་གསར་དུ་འོངས་པའོ། །སློང་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་མི་བྱ། །བརྙས་པར་མི་བྱ་ཚར་མི་གཅད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སློང་བའི་མི་རྣམས་ལ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་རེ་ཐག་ཆད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་།མ་གོ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པར་མི་བྱའོ། །བརྙས་པ་ནི་བསྙེན་བཀུར་མེད་ཅིང་བཟློག་པའོ། །ཚར་གཅད་པ་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཐོས་སམ། བསླབས་སམ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་སྤྱོས་པའོ། ། གནོད་པར་བྱེད་བརྩོན་དགྲ་གཞན་ལའང་། །ཕན་གདགས་པ་ནི་གཙོ་ཆེར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་མི་རིགས་པར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་ལ་ཡང་ཕན་གདགས་པ་ལ་གཙོ་ཆེར་བརྩོན་པ་ཉིད་བྱས་ན། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སྡང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས ཅད་དུ་གནས་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ལན་འགའ་ཞིག་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་བྱའོ། །ཕན་པར་བྱེད་དུ་གནས་ན། གནོད་པའི་སེམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྱོར་དང་རྒུད་ལའང་ཡིད་གཅིག་བྱ། །རྒྱུ་ ལ་ཕྲག་དོག་འབྲས་བུ་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱོར་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྒུད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ཡིད་གཅིག་ཅིང་སེམས་མཉམ་པར་བྱའི། འབྱོར་པས་དྲེགས་པར་ཡང་མི་བྱ་ལ། རྒུད་པས་ཞུམ་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །རྒྱུ་ལ་ཕྲག་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱའི། འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པ་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ཕྲག་དོག་བྱའི། དེའི་ འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེས་གང་གིས་སྔོན་མ་ཐོབ་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ལ་ འབད་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དུས་སུ་ཕན་དང་རན་པར་སྨྲ། །སླུ་བ་མེད་ཅིང་ངེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིག་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དུས་སུ་ཤེས་པ་གནས་སྐབས་ལ་བབ་ཅིང་དུས་ཚོད་ལ་བབ་པར་བྱའོ། །ཕན་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་སྙན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རན་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་ཚོད་ ཟིན་པའོ།།སླུ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་ཞིང་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ངེས་པ་ནི་མཉན་ན་བདེ་བ་སྟེ། འཇམ་པར་སྨྲ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་ལ་དགའ་བར་སྨྲ་བའོ།

对于虫蚁等小虫，也应当如同自己一样经常看待。这是说，对于虫蚁等微小生命也要如同自己一样看待和思考。就像自己希求快乐和舍弃痛苦等，珍惜生命一样，这些生命也同样希求快乐和舍弃痛苦，珍惜生命。因此，不应当伤害它们等。
对于神灵、比丘、婆罗门、医生、长者、国王和来客要供养。这是说，要供养和承事神灵等。长者是指在智慧、戒律、苦行、梵行和修行等方面年长者。国王是指地主。来客是指突然到来的新客人。
不应背对乞讨者，不应轻视，不应诘难。这是说，对于乞讨的人们不应背对着他们而绝望地舍弃，不应装作没听见，不应说粗暴的话。轻视是指不恭敬而拒绝。诘难是指以'你们听过什么？学过什么？知道什么？'这样的方式询问而讽刺。
对于勤于加害的其他敌人，也应当主要行利益。这是说，对于勤于加害而行不当的敌人也应当主要致力于利益他们，虽然敌人心中完全存在着怨恨，但是加害只是偶尔实现，对于加害者不应当加以报复。如果安住于利益他人，加害之心也会转变。
对于兴盛和衰败也应当一心，对因嫉妒而非果。这是说，兴盛是指圆满，衰败是指失去这些，对于这些应当一心平等，不应因兴盛而骄傲，也不应因衰败而沮丧。'对因嫉妒'是说，应当嫉妒能够成就圆满的因，而不是他人的圆满果。也就是说，应当嫉妒他人生起功德的因，如行善、闻法、布施等，而不是对获得的果报，虽然同为人，但是他如此具有功德，我为什么不以这样的功德庄严自己呢？应当努力于能增长未得闻法等的这样的因。
适时而说利益和适量之语，无欺且确定。这是说，说话应当适时，即应当把握时机和时间。利益是指具有法、义和悦耳。适量是指简短而有分寸。无欺是指真实而不欺诈。确定是指听起来舒服，即柔和、悦意而愉快地说。

།བཞིན་འཛུམ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་སྙིང་རྗེ་འཇམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་འཛུམ་པ་ནི། རང་བཞིན་མཛེས་ པ་སྟེ།ཁྲོ་གཉེར་མེད་པའོ། །གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །སྤྱོད་པ་བཟང་བ་ནི་རང་བཞིན་བཟང་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མི་རྩུབ་པའོ། །སྙིང་རྗེ་འཇམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་འཇམ་པ་སྟེ། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་མཉམ་པའོ། །གཅིག་པུ་བདེ་མིན་ ཐམས་ཅད་ལ།།ཡིད་མི་བརྟན་ཞིང་དོགས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུས་ནི་བདག་གཅིག་པུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་བྱའི། གཞན་དུ་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། གཉེན་འདུན་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་བྲན་གཡོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་ སྤྱད་པས་གནས་པར་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་ཞིང་བློ་གདེང་བར་མི་བྱ་ལ། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་མི་དང་། ཉེ་དུ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། བྲན་གཡོག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དོགས་པ་དང་བཅས་པར་མི་བྱའོ། །སུ་ཡང་ བདག་གི་དགྲ་ཡིན་དང་།།བདག་ནི་སུ་ཡང་འགྲས་གྱུར་དང་། །བརྙས་དང་བདག་ལ་གཙོ་བོ་ནི། །མི་བྱམས་ཞེས་ནི་སྨྲ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ལ་དགྲ་བོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ལ་ཡང་སྨྲ་ཞིང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བརྗོད་ན་གཡོན་ཅན་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བདག་ནི་སུའི་དགྲ་ཡིན་ཞེས་སྐྱེ་བོ་འགའ་ལ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་འགྲས་པར་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་པའི་བརྙས་པ་སྟེ། མ་བསྟུན་པ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་པའི་མི་བྱམས་ཤིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྨྲ་བར་མི བྱའོ།།འགྲོ་བའི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་ནི། །གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་མགུ་བ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་རྗེས་འཇུག་ཅིང་། །གཞན་དག་དགའ་བྱེད་མཛངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་བརྟགས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ དཔྱད་ནས།རྣམ་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བོ་གང་དག་ཡོངས་སུ་མགུ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་འགྲོ་བ་དེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བསྟུན་ཏེ་གནས་ཤིང་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཛངས་ཤིང་མཁས་ པར་གྱུར་པའོ།།དབང་པོ་གཟིར་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །འདི་རབ་ཉམས་བདེར་བྱ་བའང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་སྟེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཟས་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང་གཟིར་བར་མི་བྱ་ལ། ཡང་དབང་པོ་འདི་དག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འབད་པས་བརྩལ་ནས་བརྟེན་ ཅིང་རབ་ཏུ་བདེ་བའི་ཉམས་སུ་ཡང་མི་བྱའོ།།ཚོམས་གསུམ་མེད་པའི་རྩོམ་པ་ལ། །མི་བསྟེན་དེ་དང་འགལ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོམས་གསུམ་ནི་ཆོས་དང་། ནོར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བ་ཐར་པའི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡེ་ཚོམས་ གསུམ་མེད་ཅིང་།སྟོང་པའི་རྩོམ་པ་སྟེ། སྤྱོད་པའི་འབད་པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱ་ཞིང་གནས་པར་མི་བྱའི། ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡེ་ཚོམས་གསུམ་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་བུས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པ་ན། ཅི་ནས་ཀྱང་ ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་ལ།ནོར་ལ་བརྟེན་པ་ན་ཡང་ཆོས་དང་འགལ་བར་མི་བྱ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པ་ན་ཡང་། ནོར་དང་ཆོས་དང་འགལ་བར་མི་བྱའོ།

对于'面带微笑平和说话，行为善良且富有慈悲'这句话，天性面带微笑是指天性美好，没有皱眉。平和说话是指直接说话。行为善良是指天性善良，一切行为不粗暴。慈悲温和是指慈悲柔和，具有慈爱且心平等。
对于'独自安乐非善事，于众不信亦勿疑'这句话，人不应只求自己一人安乐，而应与沙门、婆罗门、亲属、朋友和奴仆等共同享用。'于众'是指对一切境界不应过分信任和确信，对可信任的人、亲属、朋友和奴仆等一切人也不应怀疑。
对于'任谁是我之敌人，我与谁人结怨仇，轻蔑与我主上者，不慈'等语不应说。这是说，不应对任何人说自己有敌人，若说了，奸诈者会更加分裂。也不应对任何人说自己是谁的敌人，如果那样做会产生极大的怨恨。与主上相关的轻蔑，即不恭敬也不应说。同样，对主上相关的不慈爱无怜悯也不应说。
对于'了知众生之心意，随其所好而投机，如是随顺而趋从，令他欢喜为智者'这句话，是说要观察了知世间人的心意，用智慧详细观察后，以何种方式能使某些人完全满意和欢喜的众生，就以那样的方式随顺其本性而安住行动，用布施和爱语等方式令他人欢喜的人就是聪明智慧者。
对于'不应损害诸根门，亦非令其极安乐'这句话，诸根即舌等，不应用极差的饮食等来损害折磨，也不应过分追求这些感官享受的快乐，不应使其沉溺于极度的快乐感受中。
对于'无三聚之事业，不依违背彼等'这句话，三聚是指法、财、受用，第四解脱属于法的范畴。对于没有这样三聚、空无的事业即行为努力，不应依止也不应安住，而应尽量依止不违背法的任何事业，那就是不违背三聚的事业。人应当依止这样的事业。即使依止于法时，也应尽量不违背财和受用，依止财时也不违背法，依止受用时也不违背财和法。

།ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་ནི། །དབུ་མའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འཇུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏེ། དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་ལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་།བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་དབུ་མ་སྟེ། དམན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་སེན་ཁ་སྤུ་རིང་མི་གཞག་།སྒོ་དགུ་རྐང་པ་དྲི་མེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང་། ཁ་སྤུ་རིང་ པོར་མ་གྱུར་པར་བྲེགས་པ་སྟེ།ཁ་སྤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀོ་སྐོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤུའོ། །སྒོ་དགུ་དང་རྐང་པ་ནི། སྒོ་དགུ་དང་རྐང་པ་སྟེ། དེ་དག་དྲི་མ་མེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒོ་དགུ་ནི་དྲི་མའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ཁ་དང་། བཤང་བའི་སྒོ་དང་། གཅི་བའི་སྒོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྐང་པ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་བསལ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཁྲུས་ལ་དགའ་ཞིང་དྲི་ཞིམ་བསྒོ། །ཆ་ལུགས་བཟང་ཞིང་མི་འཕྱར་སྤ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲུས་ལ་དགའ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་བྱེད་པའོ། །དྲི་ཞིམ་བསྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ག་པུར་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས ལུས་རྗེས་སུ་བསྒོ་ཞིང་བྱུགས་པའོ།།ཆས་བཟང་བ་ནི་དྲི་དང་བྱུག་པ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། གོས་དང་། རྒྱན་གྱི་རྣམ་པས་བརྒྱན་གྱིས་ཆས་པར་བྱའོ། །མི་འཕྱར་བ་ནི་ཁེངས་ཤིང་འཕྱར་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ནས། སྤ་ཞིང་མདངས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། ། རིན་ཆེན་གྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་དང་། །སྨན་ཆེན་རྟག་ཏུ་བཅང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ནི་མརྐ་ཏ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། གསེར་ས་ལེ་སྦྲམ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་ནི། རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྲགས་ཤིང་། མཐུ་སྔོན་དུ སྣང་བའི་གསང་སྔགས།འཇིག་རྟེན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པའོ། །སྨན་ཆེན་པོ་ནི་ལག་སྨི་དང་། གུ་ཧ་དང་། ཛཱ་ཏི་ལ་དང་། ཤུ་དག་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་སྔགས་དང་སྨན་དེ་དག་ནི་མགོ་དང་མགུལ་དང་དཔུང་པ་ལ་བཏགས་ཏེ་བཅང་ བར་བྱའོ།།གདུགས་དཀར་ལྷམ་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་བལྟ་ཞིང་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདུགས་དཀར་པོ་ནི་ཚད་པ་འགེབས་བའི་གདུགས་སོ། །ལྷམ་ནི་རྐང་པ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་དུ་བལྟ་ ཞིང་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མདུན་དུ་བལྟའོ། །དེས་ནི་སྦྲུལ་དང་། ཕྱུགས་དང་། བ་ལང་དང་། རྟ་དང་། རྡོ་རྩུབ་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་གནོད་པས་ཉེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་མོ་དོན་ཆེན་དག་ལ་ནི། །དབྱུག་ཐོགས་མགོ་དཀྲི་གྲོགས་ལྡན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་མོའི་དུས་སུ་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་ཞིང་བསྟན་པའི་བྱ་བའི་ལས་ལ་འགྲོ་ཞིང་། མཚན་མོ་རྒྱུ་བས་ངེས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། དབྱིག་པ་དང་། མགོ་དཀྲི་བ་དང་། གྲོགས་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་མཚན་མོ ངེས་པར་འགྲོ་སྟེ།མི་བྱར་མི་རུང་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བེར་ཀ་ཡོད་པས་ན་དབྱིག་པ་ཅན་ཏེ། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབྱིག་པ་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང་། འགྱེལ་བ་ལས་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་ བོ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱའོ།།མགོ་གཡོགས་པ་ནི་མགོ་བོ་དཀྲིས་པ་ལྟར་སྟེང་ནས་འབབ་པའི་བྱ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། འབུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

对于一切诸法的道路，应当随行中道。这是说，一切诸法即一切事物的道路，应当修习。对于所有行为处，应当随行并实践中道，即不太低也不太高的中道。
不留长发长指甲长须发，九孔和足应保持清洁。这是说，头发、指甲和须发不应留长而应剃除，须发是指颊部的毛发。九孔和足即九孔和双足，应当保持清洁无垢。其中九孔是指污秽之处的诸门：眼、耳、鼻、口、大便门、小便门等。足即双足，应当清除并净化这些处的污垢。
喜好沐浴并涂抹香料，装束庄严而不傲慢。这是说，喜好沐浴即经常沐浴。涂抹香料是指以樟脑等香料涂抹身体。装束庄严是指以香料、涂香、花鬘、衣服、装饰等庄严装扮。不傲慢是指不骄傲自大，应当保持端庄而有光泽。
应当常带珍宝成就的密咒和大药。这是说，珍宝即绿宝石、红宝石、琉璃、纯金、金刚等。成就的密咒即广为人知且具有威力的密咒，世间和论典中所说的密咒。大药即拉格米、古哈、豆蔻、白芷、芥子等。这些珍宝、咒语和药物应当系带在头部、颈部和肩部。
持白伞具足履，行走时注视一轭之地。这是说，白伞即遮挡日晒的伞。履即保护脚的鞋，人应当具备这两者，行走时应当注视前方一轭之地。这样就不会遭受蛇、牲畜、牛、马、粗糙石头等的危害。
夜晚重大事时，应持杖裹头有伴行。这是说，夜晚时分不应外出。如果因极为重要且必须处理的事务而必须夜行，则应当手持杖、包裹头部并结伴而行。这也暗示着，除非是必须处理的重要事务，否则不应为小事夜行。其中持杖是因为有危险，为了惊吓蛇等，应当使杖发出声响，也为了防止跌倒时支撑，以及为了驱除敌人。包裹头部是为了防护从上方飞来的鸟、蝴蝶、虫子等。

།གྲོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྐུན་པོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་ པའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱའོ།།མཆོད་རྟེན་མཆོད་བྱ་རྒྱལ་མཚན་དང་། །མི་ཤིས་གྲིབ་མ་ཐལ་ཕུབ་དང་། །མི་གཙང་གསེག་བོང་གཏོར་མ་དང་། །ཁྲུས་བྱས་ས་ནི་འགོམ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་རྟེན་ཉིད་དག་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ གྱི་ལྷས་གནས་བཅས་པའི་ཞིང་གི་ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པར་གང་གྱུར་པའོ།།མཆོད་བྱ་ནི་བླ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། ལྷ་ཁང་གི་ནང་དུ་བཏགས་པ་མདུང་ངམ་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་བ་དན་ནོ། །མི་ཤིས་པ་ནི་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་ དངོས་པོ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་འགོམ་པར་མི་བྱ་ཞིང་། བརྫི་བར་མི་བྱའོ། །ཐལ་བ་ནི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཕུབ་མ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཤུན་བའོ། །མི་གཙང་བ་ནི་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསེག་མ་ནི་རྡོའི་དུམ་གྲུགས་སོ། །བོང་བ་ནི་སའི་ རང་བཞིན་ལ་རྡོ་དང་འདྲ་བའོ།།གཏོར་མའི་གནས་ནི་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཟས་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ། །ཁྲུས་བྱས་པའི་ས་ནི་གང་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྲུས་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འགོམ་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆུ་བོར་རྐྱལ་ཏེ་འགྲོ་མི་བྱ། །མེ་ཚན་ཕུང་ པོར་འགྲོ་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུ་བོ་སྟེ། ཀླུང་གི་ཆུ་ཆེན་པོ་ལ་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱང་ཞིང་འགྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆུ་སྲིན་དང་རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་ བཅས་པའི་གྲུ་ཤིང་ལ།།བཞོན་པ་མི་སྲུན་བཞིན་མི་འཛེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་གྲུ་ནི་ཆིངས་མ་ལྷོད་ཅིང་རྙིངས་པས་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེལ་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་ནི། དུག་ལ་སོགས་པའི་གདུག་པ་ཡོད་པའམ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་གནས་ པའམ།ཆག་ཏུ་ཉེ་བ་དག་ཏུ་འཛེག་པར་མི་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བཞོན་པ་མི་སྲུན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་མི་སྲུན་པ་ལ་བཞོན་དུ་མི་རུང་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འདིས་ནི་ཟུར་གྱིས་བཞོན་པ་ མི་སྲུན་པ་ལ་ཡང་ཞོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྲིད་པ་གད་མོ་གླལ་བལ། །ཁ་ནི་གདངས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲིད་པ་ནི་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བའོ། །གད་མོ་ནི་དགོད་པའོ། །གླལ་བ་ནི་བྱ་རྨྱང་སྟེ། དེ་ལ་ཁ་གདངས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཁ་མི་དགབ་པར་མི་བྱའོ། ། སྦྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ན་ལག་པའམ་གོས་ཀྱིས་དགབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྣ་ནི་བྲུད་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །དོན་མེད་ས་རིས་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་བྲུད་ཅིང་ཤས་ཆེར་གནོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཤུ་བ་དང་ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་ཅིང དགོས་པ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་ས་ལ་སོར་མོ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་འདྲི་ཞིང་དྲུད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མི་གཅུ་ཞིང་། །ཙོག་ཙོག་པོར་ཡང་འདུག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་གཅུ་བ་སྟེ། མི་མཐུན་པར་བྱས་ནས་ བྱ་བའི་ལས་མི་བྱའོ།།འདི་དག་གིས་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཟེར་དང་ཡན་ལག་ཆག་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

与友同行是为了防护盗贼、夜叉、罗刹、食肉鬼等的危险。
'不应践踏佛塔、应供养者、胜幢、不祥之影、灰烬草屑、不净物、粪土、食子及沐浴之地。'对此，佛塔即是佛塔本身，以及世间所知的殊胜天神所居之特殊处所。应供养者即是上师等。胜幢即是在寺院和神殿内悬挂的带有矛或法轮的幡幢。不祥即是不吉祥之物，不应践踏或碾压这些物品的影子。灰烬即是牛粪等燃烧后的灰烬。草屑即是稻谷的外壳。不净物即是大小便等。碎屑即是碎石块。土块即是与石头相似的泥土。食子处即是施食给鬼神等的场所。沐浴之地即是某人沐浴过的地方，这些都不应践踏且应当远离。
'不应游泳渡河，不应穿越火堆。'对此，河即大河流，不应伸展双手游泳而过，因为有鳄鱼和乌龟等伤害的危险。同样，也不应穿越大火堆聚集之处。
'对可疑的船和树，不应如骑烈马般攀登。'对此，可疑的船即是绳索松弛且破旧不能渡至彼岸。同样，可疑的树即是有毒等危险或有神灵居住或将要折断的树木，不应攀登也不应停留其上。为何如此？如同'骑烈马般'，譬如不应骑乘烈马等难驾驭的坐骑。这也暗示不应骑乘难以驾驭的坐骑。
'打喷嚏、大笑和打哈欠时，不应张口。'对此，打喷嚏即喷嚏发生时。大笑即欢笑。打哈欠即哈欠，这些时候不应张开嘴巴，即不应不遮掩。意思是打喷嚏等发生时应用手或衣服遮掩。
'不应擤鼻，不应无意义地画地。'对此，不应过度擤鼻伤害，为了避免疮疱和脓包等伤害。无意义即无任何必要时，不应用手指等在地上书写或划动。
'不应扭曲身体肢节，也不应蹲踞而坐。'对此，身体肢节即手脚等，不应扭曲，即不应做不适宜的动作。这些是教导应当避免手脚的变动，因为会导致疼痛和肢体折断的过失。

།དེ་བཞིན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་གནས་ཏེ་འདུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཙོག་ཙོག་པོར་གནས་པས་ཡུན་རིང་ པོར་འདུག་ན།གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། །སྔ་ནས་ངལ་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་ནས་ཏེ། ངལ་བར་མ་གྱུར་པའི་དང་པོ་ཉིད་ནས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ ཤིན་ཏུ་དུབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་ན་བཤོལ་བར་བྱའོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་། བཀླགས་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་ཤིན་ཏུ་དུབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །པུས་བསྒྲེང་ཡུན་རིང་ གནས་མི་བྱ།།མཚན་མོ་ཤིང་དྲུང་བསྟེན་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་པུས་མོ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པུས་བསྒྲེང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་ནས་པུས་མོ་བརྐྱང་སྟེ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ཤིང་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ། སུམ་མདོ་མཆོད་རྟེན་དྲུང་བཞི་མདོ། །ལྷ་ཡི་ཁང་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུམ་མདོ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་སུམ་མདོ་ནི་ལམ་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་དག་གིས་ཕྱོགས་གང་དུ། གང་ཞིག་གྲོང་ངམ་ལྗོངས ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ།གནད་དུ་གྲོང་ན་གནས་པར་རམ། ལྗོངས་ན་གནས་པ་ལས་རང་དགར་འོངས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པའི་གཏམ་དེ་དང་སྨྲ་བའི་གནས་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་ནི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཉེ་འཁོར་རོ། །གཞི་མདོ་ནི་གང་དུ་ལམ་བཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའོ། །ལྷའི་ ཁང་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཁང་པའོ།།གསོད་ས་འབྲོག་སྟོང་ཁང་སྟོང་དང་། །དུར་ཁྲོད་དུ་ནི་ཉིན་མོའང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོད་ས་ལ་སོགས་པ་ཉིན་མོའང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གསོད་ས་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པའི་གནས་སོ། །འབྲོག་སྟོང་ནི་དགོན་པའོ། ། ཁང་སྟོང་ནི་སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་ཁང་པའོ། །དུར་ཁྲོད་ནི་རོ་བསྲེགས་པའི་གནས་ཏེ། འདི་དག་ཏུ་ནི་ཉིན་པར་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། མཚན་མོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རྣམ་ཀུན་ཉི་མ་ལ་མི་བལྟ། །མགོ་ཡིས་ཁུར་ནི་བསྐུར་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེས་པ་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་དུ་ཉི་མ་ལ་བལྟ་ཞིང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཡང་གཞན་དག་ལས། འཆར་དང་ནུབ་པར་འགྱུར་ཚེ་དང་། །ཕྱེད་དུས་གཟུགས་བརྙན་རྟོག་པ་དང་། །གོས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པར་བྱས་པ་ལས། །ཉི་མ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་སྟེ། སྤྱི་བོས་ཁུར་བསྐུར་བར་མི་བྱ་ཞིང་། གནས་ནས་གནས་སུ་བསྐུར་བར་མི་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་དང་འཚེར་བ་དང་། །མི་གཙང་མི་སྡུག་རྒྱུན་མི་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་བ་དག་ལ་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་བལྟ་ཞིང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཚེར་བ་སྟེ། མེ་ལ སོགས་པ་དང་།གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཚེར་ཞང་གཟི་མདངས་དང་ལྡན་པ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །མི་གཙང་བ་ནི་བཙོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་མི་བལྟའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་སྡང་བར་གྱུར་པ་ལ་ བལྟ་བར་མི་བྱའོ།།ཆང་འཚོང་བ་དང་སྦྱོར་བ་དག་།སྦྱིན་དང་ལེན་དང་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཙོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོང་དུ་བྱའོ། །འདིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཆང་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་། གཞན་དག་བསྟབས་པའོ།

同样不应该蹲着坐，因为长时间蹲坐会引起痔疮病。
'身语意的行为，应当及早制止'，这是说，身语意的行为，也就是所做的事情，应当及早制止，在尚未疲惫之时就要停止，在还没有特别疲劳的时候就要休息。
这是在说明：身语意的行走、阅读、思考等行为，应当在尚未特别疲劳之前就要停止。
'不应长时间翘起膝盖，夜晚不应靠近树下'，这是说，翘起膝盖就是将膝盖向上抬起，仰卧时伸直膝盖不应长时间保持。同样，夜晚不应停留和依靠在大树下。
'三岔路口、佛塔前、十字路口，以及神殿也是如此'，这是说，在三岔路口等处也同样不应在夜晚停留。其中三岔路口是指三条道路汇集之处。
有些人认为，这是指从某个方向，从村庄或地区出来后，在村中或地区中停留，或从那里随意而来，与各种人谈话的场所。佛塔前是指佛塔周围。十字路口是指四条道路汇集之处。神殿是指诸神居住的殿堂。
'杀场、荒野、空屋和墓地，即便白天也不可去'，这是说，杀场等处即便在白天也不应停留。其中杀场是指处决盗贼等人的地方。荒野是指荒凉之地。空屋是指无人居住的房屋。墓地是指火化尸体的地方。这些地方白天都不应停留，更不用说夜晚了。
'任何时候都不要看太阳，不要用头顶负重'，这是说，任何情况下都不要观看和注视太阳。
其他典籍中说：'日出和日落之时，正午时分观看影像，以及隔着衣物观看，都不应看太阳。'同样，不应用头顶，也就是头顶上负重，不应从一处搬运到另一处。
'极细微的、耀眼的、不净的、不悦的，都不要经常看'，这是说，对于极其细微难以看清的东西不要经常观看和观察。同样，耀眼的，如火等，以及其他非常明亮有光泽的东西都不要观看。不净是指污秽之物，如大小便等，也不要观看。不悦是指令人不喜欢和厌恶的东西不要观看。
'卖酒和酿酒，施与、接受和享用都不应做'，这是说，卖是指作为商品。由于这个使之和合故称为和合，即制酒。施与是指停止自己的事务而帮助他人。

།ལེན་པ་ ནི་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལས་ལེན་པའོ།།དེ་ལྟར་ཆང་འཚོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དག་གིས་མི་བྱའོ། །མདུན་གྱི་སེར་བུ་ཉི་ཚན་རྡུལ། །བ་མོ་དང་ནི་རླུང་རྩུབ་དང་། །སྦྲིད་པ་སྒྲེགས་པ་ལུད་པ་ཟད། །གཉིད་ལོག་ཉལ་པོ་གཅུ་མི་བྱ། །གད་ ཀའི་གྲིབ་མ་རྒྱལ་པོ་སྡང་།།སྦྲུལ་གདུག་གཅན་གཟན་རྭ་ཅན་དང་། །དུས་མཚམས་རྟག་ཏུ་ཟས་བཟའ་དང་། །བུད་མེད་ཉལ་ཀློག་སེམས་ལས་དང་། །དགྲ་བོ་ནར་མར་ཟན་ཚོགས་འདུས། །སྨད་འཚོང་ཚོང་པའི་ཟས་དག་དང་། །ལུས་དང་མཆུ་དང་སེན་སྒྲ་འབྱིན། །ལག་ པ་སྐྲ་ནི་སྤྲུགས་པ་དང་།།ཆུ་མེ་མཆོད་བྱའི་བར་དུ་འགྲོ། །རོ་བསྲེགས་ལ་བརྟེན་དུད་པ་དང་། །ཆང་སོགས་ཆགས་དང་བུད་མེད་ལ། །ཡིད་རྟོན་རང་དབང་གྱུར་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདུན་གྱི་བསེར་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མདུན་གྱི་ བསེར་བུ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ལྡང་བའི་རླུང་ངོ་།།ཉི་ཚན་ནི་ཉི་མའི་ཐན་པའོ། །རླུང་ནི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །བ་མོ་ནི་བ་མོ་ལྷགས་པའོ། །རླུང་རྩུབ་པ་ནི་རླུང་དྲག་པའོ། །སྒྲེགས་པ་ནི་རླུང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའོ། །ལུད་པ་ནི་ལུད་པ་ལུ་བར་གྱུར་པའོ། །ཟས་ནི་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཉལ་པོ་ནི་ འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེ་དག་གཅུས་ཤིང་ཡོན་པོར་གྱུར་པ་མི་བྱ་བར་སྤང་བར་བྱའོ། །གད་ཀའི་གྲིབ་མ་ནི་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གྱི་གད་ཀའི་གྲིབ་མའོ། །རྒྱལ་པོ་སྡང་བ་ནི་རྒྱལ་པོས་དགྲ་བའོ། །སྦྲུལ་གདུག་ནི་མཆེ་བ་གདུག་པ་ཅན་ནོ། །གཅན་གཟན་ནི་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའོ། །རྭ་ཅན་ ནི་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའོ།།དུས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཟས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །བུད་མེད་ནི་དེ་དང་ཉལ་པོ་བྱ་བའོ། །ཉལ་པོ་ནི་གཉིད་ལོག་པའོ། །ཀློག་པ་ནི་གཞུང་འདོན་པའོ། །སེམས་ལས་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱ་བའོ། ། དགྲ་བོའི་ནར་མའི་ཟན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ནར་མའི་ཟས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ལྷ་བསྟོད་པའི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སྟེར་བའི་ཟན་ཏེ། མདུན་ན་འདོན་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དག་གིས་དེ་ཟོས་ན། སྡིག་པས་གོས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་དེ། གང གི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་རྫོགས་ཁར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཉེས་པ་འཆགས་པ་ལས་འགོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚོགས་འདུས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བསྟན་པའོ། །ཡུན་དུ་ཚོགས་ཏེ་གཏན་དུ་ཟློས་པར་བྱེད་པ་མང་པོ་འདུས་པར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའོ། །སྨད་ འཚོང་ནི་འཕྱོན་མ་སྟེ།དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྡིག་པས་གོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོང་པ་ནི་ནོར་བསྒྱུར་མཁན་ཏེ། དེའི་ཟས་ཀྱང་སྡིག་པས་གོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། མཆུ་དང་ སེན་མོ་སྟེ།ཡན་ལག་དང་ཁ་དང་། ལག་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་དང་། སྐྲ་སྤྲུགས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆུ་མེ་མཆོད་བྱའི་བར་དུ་འགྲོ། །ཞེས་པ་ནི་ཆུ་དང་མེ་དང་མཆོད་པར་བྱ་བ་དག་གི་བར་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སོང་བ་ཡང་སྤང་བར་ བྱའོ།།མཆོད་བྱ་ནི་བླ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །རོ་བསྲེགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དུད་པ་ནི། མི་རོ་བསྲེགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དུད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཆང་དང་། རྒྱན་པོ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཡུལ་གཞན་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་ཡང་ནས་ ཡང་དུ་བསྟེན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་དང་། རང་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ།

接受是按照论典所说从他人处接受。如是卖酒等事，婆罗门和沙门不应为之。
迎面微风与烈日尘，雹雨及粗风，打喷嚏呕吐咳嗽尽，睡眠交媾不可弯。
河岸阴影王者怒，毒蛇猛兽有角者，时节常食与饮食，女人睡读思虑及。
敌人祭祀食众聚，妓女商人食物等，身口指甲发声响，手臂头发摇动及。
水火供养间穿行，火葬依附烟雾及，酒等贪著与女人，依赖自在皆应舍。
此中，迎面微风等人应当舍弃，如是理解。其中迎面微风即从东方吹来之风。烈日即日晒。风即尘埃聚集。雹雨即冰雹降落。粗风即强风。呕吐即风向上行。咳嗽即咳嗽发作。食即进食。交媾即行淫，对此等弯曲歪斜不应为之应当舍弃。
河岸阴影即河边岸壁之阴影。王者怒即国王仇视。毒蛇即有毒牙者。猛兽即狮子等。有角者即水牛等。一切时节进食等亦应舍弃。女人即与之交媾。睡眠即入睡。诵读即读诵经典。思虑即对所闻等反复忆念。
敌人祭祀食等亦应舍弃，所谓祭祀食即在供养火神仪轨等时所施之食，除前导师等外，若他人食用，认为将染污罪业，因为在祭祀圆满时为了灭尽由此所生罪业，将从忏悔罪过开始，如是所说。众聚即多人所说。长时聚集永远重复，为多人聚集所遍。
妓女即淫女，与之相关之食物亦不应食用，因为将染污罪业。商人即转换财物者，其食物亦认为能染污罪业故不应食用。如是身体、嘴唇和指甲，即肢体、口和手生之发声亦应舍弃。如是手臂和摇动头发亦应舍弃。
'水火供养间穿行'即于水、火和供养对象之间行走亦应舍弃。供养对象即上师等。依附火葬烟雾即从焚烧尸体所生之烟雾亦应舍弃。如是贪著酒等，即对酒、赌博、女人和其他境界贪著而反复依止亦应舍弃。如是依赖女人及自在境界亦应舍弃。

།བློ་ལྡན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་ཡིན། །དེ་བས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དོན། །རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དང་ལྡན་ཞིང་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས།སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། འཇིག་རྟེན་པ་དམ་པ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་གང་ཕྱིར་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་རྟོགས་ པར་བྱེད་ཅིང་།སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པ་དང་ཉེས་པ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་དམ་པ་དག་གི་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་བསླབ་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེས་བརླན་ཞིང་གཏོང་ དང་ལྡན།།ལུས་དང་ངག་ཡིད་དུལ་བ་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་རང་དོན་སེམས། །དེ་དག་དམ་པའི་སྤྱོད་མཐར་ཐུག། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ནོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་དང་ ལྡན་པ་ནི།ཅི་ནུས་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་གཞན་དག་ལ་སྟེར་བའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །དུལ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དགོས་པའོ། །རང་དོན་སེམས་ པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བློ་ལ་སེམས་པ་འདི་ཉིད་ཁོ་བོའི་རང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།།དེ་དག་ཅེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དམ་པ་སྟེ། ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན་དམ་པའི་སྤྱོད་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྫོགས་པའོ། །ཡང་ན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་ ཡིན་པས་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ།སྤྱོད་པ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ལྟར་བདག་ནི་ཉིན་མཚན་དུ། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་གནས་འགྲོ་ཞེས། །རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེར་འཇོག་པ། །སྡུག་བསྔལ་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཞེས་པ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན། བདག་ནི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་རྟག་ཏུ་ཅི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་ནམ། འོན་ཏེ་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་འགྲོ་ཞིང་དུས་འདས་པ་ཡིན་ཞེས། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། འཇིག་རྟེན འདི་དང་གཞན་དུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་མདོར་བསྡུས་པས། །གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །ཚེ་དང་ནད་མེད་དབང་ཕྱུག་དང་། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་ཚིག་གོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་ ཏུ་སྤྱོད་པའོ།།མདོར་བསྡུས་པ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི། ཚེ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚེ་ནི་སྲོག་གོ། །ནད་མེད་པ་ནི་བདེ་བར་གནས་པའོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་འབྱོར་པ་ དང་ལྡན་པའོ།།གྲགས་པ་ནི་སྙན་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ནི་མི་བཟད་པའི་གནས་ཐོབ་ཅིང་མི་འཇིགས་པའི་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་ བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།

对于一切智者的行为，世间本身就是老师。因此，应当了解世人的意义，并如实地去做。对于具有智慧的人来说，在一切行为中，世间本身就是老师，是指导者。因此，为了理解世人的意义，应当以分别观察为先导，通过取舍的方式，了解善恶的差别，应当效仿并学习高尚世人的行为。
具有慈悲心和布施，身语意调伏，为他人利益而思考自利，这些是圣者行为的究竟。具有慈悲心是指对一切众生具有怜悯之心，被慈悲心所感动。同样，具有布施是指根据能力和教法，放下执著，施予他人。身语意是指身体、语言和心意的形式。调伏是指寂静。为他人利益是指他人的需要。思考自利是指认为为他人谋利益就是自己的利益。这些就是圣者，即高尚者的行为，所以称为圣者行为。究竟是指圆满。或者说，既是圣者又是行为，所以是圣者行为，意思是美好的行为。
现在我日日夜夜，如何安住而行，常常保持正念，就不会成为痛苦的容器。现在是指当下的时候，我在白天和晚上是否具有法等善行，还是无法而度过时光，这样常常保持正念，时时刻刻观察，就不会成为痛苦的容器，而会在今生来世都获得欢喜。
如是略说行为，若有人能如此行持，将常得长寿无病权势，名声世间永恒获得。如是是圆满语。行为是指普遍的行为。略说是指简要地解释。如此行为若有人能普遍行持，将获得长寿等。其中长寿是指生命。无病是指安乐住。权势是指具有财富。名声是指美名遍传。永恒世间是指获得稳固的地位和一切无畏的愿望。
《八支要义注释·词义月光》，是由大师月官所作的第二品注释。

། །།དེ་ནས་དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཐ་མལ་པར་བདེ་བར་གནས་པའི་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལེའུ་སྔ་མར་ནི། དུས ཚིགས་སྤྱི་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།ད་ནི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་འདི་རྩོམ་པ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཞག་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་ནི། ཐང་ཅིག་ཡིན་ལ། དེའི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཐང་ཅིག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ཚངས་ ཕྱིར་ཐང་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉིན་ཞག་ཆ་ཤས་བསྡུས་པ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་དོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་བསྡུས་པ་ནི་ཟླ་བའོ། །ཟླ་བ་བསྡུས་པ་ནི་དུས་སོ། །དུས་བསྡུས་པ་ནི་ལྷོ་དང་བྱང་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་དུས་དང་དུས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དུས་ཀྱི་སྤྱོད་ པའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གི་ཚིག་དོན་སྔར་བཤད་པར་བྱས་སོ། །དགུན་ཟླ་ར་བ་སོགས་གཉིས་གཉིས། །རིམ་བཞིན་དུས་ནི་དྲུག་ཏུ་བཤད། །དེ་ནས་དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་སོགས། །གསུམ་ནི་བྱང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ། །དེ་ཚེ་མི་རྣམས་ཉིན་རེ་ཞིང་། །མཐུ་འཕྲོག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་ཟླ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དགུན་ཟླ་ར་བ་དང་འབྲིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་གཉིས་ནི་གྲང་གཉིས་ཀྱིས་བཅད་པ་ནི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རིམ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གོ་རིམས་འཆོལ་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་དང་། སོ་ག་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་དང་། དགུན་སྟོད་དེ། དུས་དྲུག་ཏུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་སྟེ། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་དང་། སོ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་ གསུམ་ལ་ནི།ཉི་མ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི། མཐུ་འཕྲོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དུས་དེའི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དང་སྟོབས་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་འཕྲོག་ཅིང་འབྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཞིག་འཕྲོག་ཅེ་ན། རང་གི་རང་ བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་ཚ། །རྩུབ་པའི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཉི་མ་རླུང་གི་ཟླ་བ་ཡི། །ས་ཡི་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུས་དེའི་ཚེ་གང་གི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྩུབ་པའི་ ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས། ཉི་མ་དང་རླུང་གི་ཟླ་བའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་བསིལ་བའི་རང་བཞིན་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲི་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་མེ་ནི་རྩུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་མཐུ་སྟོབས་ཕྲོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་ བཅུད་རྩུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་ཚ་བསྐ་ཁ་བ་ཡི། །རོ་རྣམས་སྟོབས་ནི་ཆེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་འདིའི་ཚེ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་རྣམས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིམ་གྱིས་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་རོ་ཆེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔྱིད་ནི་བསྐ་བའོ། ། སོ་གའི་ནི་ཁ་བ་སྟོབས་ཆེ་བའོ། །སྟོབས་ཆེ་བ་སྨོས་པ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་འདི་དག་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རང་གི་ནུས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་སྟོབས་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། རང་གི་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྫོགས པར་བྱེད་དོ།

现在将要解说时分修习品。在此是解说平常安乐而住的入门之时。在前品中已经总的说明了季节，现在为了说明时分的差别，撰写此品是合理的。
其中一日的部分是刹那，其行为也是以刹那来表示说明的。这是以'为清净故刹那'等论文所说的。日夜部分的总集是半月。半月的总集是月。月的总集是时节。时节的总集是南北行。由于是时节和时节中所应修习的，故为时节的修习。
'其次'等其他词义前已解说。冬季第一月等二二，依次说为六时。其后冬末月等，三为北行所说。此时人们日日，称为夺力。
所谓'冬季第一月等'是指冬季第一月和中月等。'二二'是以寒二分割，即十二月。'次第'是按照顺序而行，不是混乱的顺序。
'冬末月等'是指冬末、春季、孟夏、夏季、秋季、初冬，即解说和显示六时的时分差别。其中三时，即冬末、春季和孟夏这三时，太阳向北方行走，太阳向北行时应知也称为夺力。这是因为在那个时节人们的力量每日被夺取和减弱。
谁在夺取呢？因为是自然的缘故，是由太阳光芒夺取。为什么呢？此时极为锐利且热，粗糙业的本性，太阳风月的地之功德令其耗尽。
在那个时节因为极为锐利、炎热和粗糙业的本性，即自性，使太阳和风月分所生的清凉自性安住的功德耗尽和减弱。如此方式，火具有粗糙的自性故夺取力量，因此诸事物的精华变得粗糙。
此中热、涩、苦味，诸味力量最大。这是说在此时热等味按照数量依次力量最大。其中在冬末时热味力量最大。春季是涩味。孟夏是苦味力量最大。说'力量最大'是表明，此时不是产生热等味，而是使自身的力量明显显现。此时变得力量最大，圆满殊胜的自力。

།དེ་བས་མེ་ནི་མཐུ་སྟོབས་འཕྲོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སའི་ཟླ་བ་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྲི་བར་བྱེད་ཅིང་། རྩུབ་པའི་རོ་འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། ཉི་མ་རྣོ་བར་བྱེད་པས་འགྲོ་བའི་སྣུམ་པའི་སྟོབས་འཕྲོག་པར་བྱེད་ཅིང་། རླུང་གིས་ཀྱང་ཆུའི་ཁམས་སྐེམས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ནི་འགྲོ་བའི་དུས། །དབྱར་ལ་སོགས་པར་སླར་སྟོབས་བསྐྱེད། །འདིར་སྟོབས་སླར་ནི་བསྐྱེད་པས་ན། །འདིར་ནི་བསིལ་བས་ཟླ་བ་ནི། །སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཉི་མ་འབྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའོ། ། དེའི་དུས་ནི་དབྱར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་དང་། སྟོན་དང་། དགུན་སྟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་མོ། །དུས་དེ་ནི་སླར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསིལ་ཞིང་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྟོབས་འཕྲོག་པའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་བཅུད་འཕྲོག་ཅིང ཟད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སླར་གཏོང་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་སླར་གཏོང་བ་ཡིན་པས་ན། དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་དུ་དུས་འདི་ལ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སླར་བསྐྱེད་པའི་དུས་འདིར་ནི་བསིལ་ཞིང་ཞི་བ་ཡིན་པས་ཟླ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་ཉི་མ་འབྲི་ བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཉི་མའི་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ནུས་པ་འབྲི་བ་ན། ཟླ་བའི་སྟོབས་འཕེལ་བས་བསིལ་བར་བྱས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆར་འབབ་པ་དང་རླུང་བསིལ་བས། །ས་སྟེང་ཚ་བ་ཞི་བ་ན། །འདིར་ནི་སྣུམ་དང་སྐྱུར་ལན་ཚྭ། ། མངར་བའི་རོ་རྣམས་མཐུ་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ནི་ཞེས་པ་སླར་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་དུས་འདིར་སྣུམ་པ་དང་། རོ་གསུམ་པོ་སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། མངར་བ་མཐུ་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་རང་གི་ནུས་པ་གསལ་བར་བྱེད་ལ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆེ་ཆུང་གི་ཤས་སྙོམས པས།རོ་དེ་རྣམས་མཐུ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་བསིལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆར་གྱི་ཚོགས་འབབ་པ་དང་། རླུང་བསིལ་ཞིང་གྲང་བས་སའི་སྟེང་གི་ཚ་བ་ཞི་ཞིང་ཐན་པ་དང་བྲལ་བས་མཐུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དབྱར་ནི་རོ་སྐྱུར་ བ་མཐུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྟོན་ནི་ལན་ཚྭའོ། །དགུན་སྟོད་ནི་མངར་བའོ། །དགུན་ཚེ་ཆར་དང་ཚ་དུས་སུ། །སྟོབས་ཆུང་ལྷག་མ་དག་ལ་འབྲིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་ནི་གྲང་བའི་དུས་ཏེ། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ མི་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་དགུན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་གཉི་ག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་མིའི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆར་དུས་དང་། ཚ་དུས་ནི་དབྱར་དང་སོ་གའི་དུས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་མིའི་སྟོབས་ ཆུང་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་སྟེ། སྟོན་དང་དཔྱིད་དག་ལ་ནི། མིའི་སྟོབས་འབྲིང་ཞིང་རན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྨྲས་པ་ནི། སྟོབས་ལྡན་གྲང་བས་བཀག་པ་ནི། དགུན་གྱི་དུས་སུ་མེ་སྟོབས་ལྡན། །དེ་ནི་རླུང་གིས་སྦར་བ་ན། །ཟས་ཉུང་གྱུར་ན་ལུས་ ཟུངས་སྐེམས།།དེ་བས་དགུན་ནི་མངར་སྐྱུར་དང་། །ལན་ཚྭའི་རོ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུའི་མེ་དགུན་གྱི་དུས་སུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

因此夺取火之威力。这是说，由于如此，月亮减弱土的清凉功德，并增长粗糙味，太阳变得锐利而夺取众生的滋润力，风也使水界干枯。
向南行走之时，夏季等时节重新生力。此处由于重新生力，此处因清凉故月亮，具力而减弱太阳。这是说，向南行走是指太阳向南行走。其时节是夏季等，即夏季、秋季、初冬这三个。那时称为重新生长，称为清凉平和，因为在太阳光芒夺取威力之时，夺取并耗尽人们的力量精华，重新给予并生长，因此这是重新给予，所以这时节的名称与意义相符，称为生长。在这重新生长的时节中，因为清凉平和，月亮具有威力且能力强大，它减弱太阳，那时太阳的力量变小，当它的能力减弱时，月亮的力量增长而产生清凉，因为这是向南行走路径的特征。
当降雨和凉风，使地上热气平息时，此处滋润、酸、咸、甜味等力量增长。这是说，此处指在重新生力的时节，滋润和三味：酸、咸、甜的力量强大且增长，显现自身的能力，由于大种平衡，这些味道变得强大。为什么呢？因为时节清凉的缘故，降下众多雨水，风清凉寒冷，使地上的热气平息，远离干旱而生力量。此处也应当按次第配合：夏季是酸味增长力量，秋季是咸味，初冬是甜味。
冬时和雨季热季，力小其余则中等。这是说，冬季是寒冷时节，即初冬和末冬。最大是指那时人们的威力达到最强。此处说冬季，应知包括初冬和末冬两者，那时人的力量最大。雨季和热季是夏季和春热季节，在那时人的力量小。其余即秋季和春季，人的力量适中。
首先说冬季时节的行为：具力为寒所阻，冬季时火力具足，当为风所助时，若少食则身体精华枯竭。因此冬季应当依靠甜、酸和咸味。这是说，力量指人的火在冬季时变得强大。

།དེ་ཡང་དགུན་ནི་སླར་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཡུན་རིང་དུ་བསགས་པ་ཡིན་པས། མིའི་སྟོབས་བསྟན་ པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི།དང་པོ་རྩོམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས། སྟོབས་འཕྲོག་པའི་དུས་ཀྱི་སྟོབས་རྫོགས་པས། དེ་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་དགུན་ནི་སྟོབས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ། སྟོབས་ལྡན་གྲང་བས་བཀག་པ་ནི། །ཞེས་སྨོས་པ་ ཡིན་ཏེ།སྟོབས་ནི་འདི་ལྟར་བྱེད་དེ། སླར་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་སྟོབས་བསགས་པས། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སྟོབས་དེ་གྲང་བས་བཀག་པས་མི་སྨིན་པར་ནུས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ལས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པས་བ་སྤུའི་བུ་ག་བཀག་པས་ནང་དུ་འདུས་ལ།ནང་དུ་ཞུགས་པ་དེས་རང་གི་མེའི་དྲོད་དེས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་རླུང་གིས་སྦར་བས་ ན།།ཟས་ཉུང་གྱུར་ན་ལུས་ཟུངས་སྐེམས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དེ་རླུང་གིས་སྦར་ཞིང་བུས་པས། ཟས་ཉུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ཁ་ཟས་ལེགས་པར་འགྲངས་པར་ཟོས་ན་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་བཙོས་ཤིང་སྐེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་དགུན་གྱི་དུས་སུ་ནི་མེའི་དྲོད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར།ཁ་ཟས་ལེགས་པར་འགྲངས་པར་བཟའ་བ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ལྕི་བ་འཇུ་བར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དག་ཏུ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ནི་རླུང་གིས་ཕོ་བའི་མེ་སྦར་བ་ན་སྟོབས་ཅན་ ཡིན་པ་དེ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགུན་ནི་ཁ་བ་འབབ་པའི་དུས་དག་ཏུ་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་རོ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ཚེ་མཚན་མོ་རིང་བས་ན། །ནང་པར་ཉིད་ནི་བཀྲེས་པར་འགྱུར། །ངེས་པར་བྱ་བ་བྱས་ནས་ནི། །ཇི་སྐད་བཤད་ རྫོགས་དེ་རྗེས་ལ།།རླུང་འཇོམས་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ཤིང་། །སྤྱི་བོའང་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་མཉེ། །བག་ཡོད་པ་དང་སྟོབས་འབྱེད་ཅིང་། །རྐང་པས་རན་པར་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་གྱི་དུས་དེའི་ཚེ། མཚན་མོ་ནམ་རིང་བས་ནང་པར་ཏེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ཉིད་དུ་ བཀྲེས་ཤིང་ཟས་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ། བཤང་གཅི་དོར་ནས་གཙང་སྦྲའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་། སོ་ཤིང་བཅའ་བ་དང་། མཁུར་བ་བཀང་སྟེ་དོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉིན་རེ་སྤྱད་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྫོགས་ཤིང་ཟིན་པར་བྱས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་རླུང་གི་ནད་གསོ་བ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱུགས་ཤིང་མཉེ་བ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོ་སྟེ། མགོར་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་པ་དང་། མཉེ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་ཡན་ལག་རྣམས་ལག་པ་དག་གིས་མཉེ་བ་དང་། བག་ཡོད་པ ནི་མཁས་ཤིང་གོམས་པ་སྟེ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ལག་པའི་སྟོབས་འགྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པས་རན་པར་མཉེ་བ་སྟེ། རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་པགས་པ་དང་། སྤུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནོད་པར་རན་ཞིང་ཅི་རིགས་པར་མཉེ་བར་བྱའོ།

再者，冬季是积蓄恢复体力的漫长时期，因此人的体力得以显现，并非仅仅是开始时的状态，由于夺取体力的时节体力已圆满，因此不能对其造成损害。因此，冬季是体力最为强大的时期。正因如此，首先说道：'具力者为寒所阻'。
体力是这样形成的：在恢复体力的时期积蓄体力，此时人具有体力，这种体力被寒冷阻碍而不成熟，从而具有潜在的力量。此处事物的法则是：胃部火热的聚集从毛孔中外泄，被寒触阻碍毛孔而内聚，内聚后以自身火热增长胃火。
胃火增长后会如何呢？'彼为风所助，少食则伤身'。胃火被风助长鼓动，食量减少时，此时若饱食，精华等身体组织将被煮干。
因此，在冬季为了保护火热，必须确定要吃到饱，因为胃火能消化较重的食物量，而在其他季节则不然。'因此'是指为了战胜被风助长的强大胃火。
冬季在下雪时期应当服用甜味、酸味和咸味。'此时夜晚长，清晨即饥饿，必行诸事后，如说毕随后，风息涂芝麻油，顶上油涂摩，谨慎开力道，脚部适度摩'。
在冬季时节，由于夜晚漫长，清晨即会饥饿想吃东西。因此此时'必行诸事'即大小便后行清洁仪轨、嚼齿木、漱口等，如日常规范章节中所说完成后，随后以祛风的芝麻油按照治疗风病中所说的涂抹按摩。
同样，在头顶涂抹芝麻油并按摩，特别是用手按摩四肢，'谨慎'是指熟练而有经验，与此同时以开展手部力量的方式按摩。同样，用脚适度按摩，即对双脚的皮肤和毛发等不造成损害地适度按摩。

།དེ་ནས་བསྐ་བས་སྣུམ་ བསལ་ལ།།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཁྲུས་དག་བྱ། །གུར་ཀུམ་གླ་རྩི་དང་བཅས་པས། །ལུས་བསྐུས་ཨ་ཀ་རུ་ཡིས་བདུག་།ཤ་ཚོན་ཁུ་བ་སྣུམ་བག་དང་། །བུ་རམ་ཆང་དང་ཆང་དངས་ཆང་། །གྲོ་དང་འབྲས་ཁུར་མ་ཤ་དང་། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་བྱས་བཟའ། ། ཁ་ཟས་གསར་དང་ཞག་ཏིལ་མར། །དྲོ་འཇམ་ཆུ་ཡིས་གཙང་སྦྲ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ལུས་བཀྲུས་པའི་འོག་ཏུ་སྲན་ཆུང་གི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་རྫས་བསྐ་བས་སྣུམ་བསལ་ཞིང་མེད་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ཆོ་ག་དང་མི་འགལ་བ་སྟེ། ཆུ དྲོན་པོས་ལུས་ཀྱི་སྨད་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་བཀྲུ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ནི་གུར་ཀུམ་གླ་རྩི་དང་བཅས་པས་ལུས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཨ་ཀ་རུའི་བདུག་པས་བདུག་པར་བྱའོ། །ཤ་ཚོན་ནི་ཤ་བཟང་པོའོ། །ཁུ་བ་ནི་ཤ་ ཁུའོ།།སྣུམ་ཅན་ནི་མར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བུ་རམ་ཆང་ནི་བུ་རམ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ངོ་། །ཆང་དངས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངས་པའི་ཆང་ངོ་། །ཡང་ཆང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཆང་བསྐ་བ་དག་བཏུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲོ་ལས་བྱས་པའི་ཁུར་བ་དང་ལ་དུ་ ལ་སོགས་པ་བཟའ་བ་དང་འབྲས་ཁུར་ཏེ།འབྲས་བཏགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ངོ་། །ཆང་ངམ་ཤ་ལས་བྱས་པའི་བཟའ་བ་དང་། ཀྲྀ་ས་ར་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་། འོ་མ་ལས་བྱས་པའི་ཕྲུམ་དང་ཞོ་དང་ཆུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་ལས་བྱས་པ་སྟེ། བཏུང་ བ་དང་།བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སར་པ་ནི་གསར་ཐོག་ལས་བྱས་པའོ། །ཞག་ནི་ཚིལ་མེད་པའི་ཤ་བཙོས་ཏེ་ཚོས་པ་དང་། དེའི་སྟེང་ན་སྣུམ་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་ཞག་གི་སྒྲར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཚིལ་ མེད་ཤ་ཡི་སྣུམ་གང་ཡིན།།དེ་ནི་ཞག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་མར་ནི་ཏིལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་འཇམ་ཆུ་ནི་རན་པར་བསྲོས་པའི་ཆུ་སྟེ། དེས་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་གཙང་སྦྲའི་བྱ་བ་བྱའོ། །བེའུ་རས་སླག་པ་དར་སོགས་བགོ་། དྲེའུ་རྔོག་རེའུ་བལ་ཅན་གདིང་། །རང་བཞིན་དྲོ་ཞིང་ཡང་བ་ཡི། །གོས་བགོས་མལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཉི་མའི་འོད་ལ་རན་པར་འདི། །དུགས་བྱ་ལྷམ་ནི་རྟག་ཏུ་བགོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུས་མལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བེའུ་རས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྟེ།བེའུ་རས་ནི་བེའུ་ཕྲུག་གམ་ལྭ་བ་དམར་པོའོ། །སླག་པ་ནི་པགས་པའི་གོས་སོ། །དར་ནི་རྒྱ་ལས་བྱུང་བའོ། །སོགས་པ་ནི་གོས་བཟང་པོ་གཞན་དག་བསྡུའོ། །དྲེའུ་རྔོག་རེའུ་བལ་ཅན་ནི།སྐྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྤུ་ལས་བྱས་པའོ། །རང་བཞིན་དྲོ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྤུ་དང་ལྡན་ པའོ།།ཡང་བ་ནི་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བགོས་པ་ནི་དེ་དག་སྟེང་ནས་བགོ་བ་དང་། འོག་ཏུ་བཏིང་བའི་མལ་སྟན་ལ་སྐྱེས་བུས་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མའི་འོད་ལ་རན་པར་ཞེས་བྱ་བ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ལ། ཉི་མ་འདི་ཞིང་བསྟེན་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དུགས་ཏེ་བསྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷམ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་འདིའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་ལྷམ་བགོ་བར་བྱའོ། །ཆུང་མ་གཞོན་ཞིང་ཡིད་འོང་རྒྱགས། །ནུ་མ་བརླ་དང་རོ་སྨད་རྒྱས། །གུར་ གུམ་གྱིས་བྱུགས་སྤོས་ཀྱིས་བདུགས།།ལུས་ཀྱི་དྲོད་ཀྱིས་གྲང་སེལ་བའོ།

然后用涩性物质去除油腻，按照仪轨清洁沐浴。用郁金香和麝香涂抹身体，用沉香熏香。
肉汤、油腻食物、糖酒、清酒、酒、面食、米饭、豆类、牛奶、甘蔗制品等食物。
新鲜食物、肉汁、芝麻油，用温和的水保持清洁。
这是说，这样沐浴之后，用小豆粉等涩性物质去除油腻。之后按照仪轨，即不违背仪轨，用温水清洗下身等，如前所述那样沐浴身体。
然后用郁金香和麝香涂抹身体。之后用沉香熏香熏身。肉汤是指上等肉。汤汁是指肉汤。油腻是指含有酥油等。
其中糖酒是指用糖制成的酒。清酒是指非常清澈的酒。又说酒是指除此之外的浓酒饮用。
同样，食用用麦子制成的面团和糕点等，米饭即用碾碎的大米制成的饮品。
食用酒或肉制成的食物，以及杂粮等食物，牛奶制成的酸奶、酪和奶渣等，甘蔗制品即饮品，以及糖等，这些都要食用。
同样，新鲜食物是指用新鲜食材制成。肉汁是指煮熟的无脂肪肉，其上产生的油脂称为肉汁。
如经中所说：'无脂肪肉所产生的油，称之为肉汁。'芝麻油是从芝麻中提取的。
同样，温和的水是指适度加热的水，用它来沐浴等保持清洁。
穿着小羊毛衣、皮衣、丝绸等，铺设骡毛、驴毛、羊毛垫。穿着天然保暖轻便的衣服，依靠床褥。适度晒太阳，进行熏蒸，经常穿鞋。
这是说，此时人要依靠床褥。怎样的呢？小羊毛衣等，小羊毛衣是指小羊皮或红色外衣。皮衣是指皮革衣服。丝绸是指从中国来的。等等是包括其他优质衣物。
骡毛、驴毛、羊毛垫是指用骡子等的毛制成的。天然保暖主要是指有毛的。轻便是指具有轻薄等品质。
穿着这些，即穿在上面，铺在下面作为床褥依靠。同样，适度晒太阳是说，避免行走等，要适度晒太阳。
同样，熏蒸即加热等四种方式也要适度使用。同样，鞋子是说在这期间任何时候都要经常穿鞋。
妻子年轻貌美丰满，乳房、大腿和下身丰满，涂抹郁金香，用香料熏香，用体温驱除寒冷。

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་ཆུང་མ་གཞོན་ཞིང་དར་ལ་བབ་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དང་། ནུ་མ་དང་བརླ་དང་རོ་སྨད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། སྤོས་ཀྱིས་བདུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ ཀྱི་དྲོད་ཀྱིས་གྲང་བ་སེལ་ནུས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།ས་ཁང་ཁང་པ་ཉིས་རིམ་བྱ། །མདག་མེའི་དྲོད་ཀྱིས་བསྲོས་པས་ནི། །གྲང་དང་རྩུབ་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཉེས་པ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཁང་ནི་གང་ས་བརྐོས་ནས་ཁང་པར་བྱས་པའོ། །ཁང་པ་ཉིས་རིམ་ནི་ཁང་ པའི་ནང་དུ་ཁང་པར་བྱས་པའོ།།མདག་མེ་དག་ནི་དྲོད་ཀྱིས་བསྲོས་པའི་སོལ་བ་མདག་མེར་ལྷགས་པར་བྱས་པའི་དྲོད་ཀྱིས་ཁང་པ་གང་བསྲོས་པར་གྱུར་པ་དེར་གནས་ཤིང་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ནི་གྲང་བ་དང་རྩུབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་པ། གྲང་བ་དང་རྩུབ་པའི་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་ པའི་ཉེས་པས་གནོད་པ་ནམ་ཡང་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་དགུན་སྨད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དགུན་སྨད་དུས་སུ་ལྷག་པར་ཡང་། །ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ཚེ་ལྷག་པར་གྲང་བ་དང་། །སྟོབས་འཕྲོག་ལས་བྱུང་རྩུབ་ པའང་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་སྟོད་ཀྱི་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ནི། །དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་ལྷག་པར་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །དེས་ན་སྣུམ་པ་དང་། རོ་གསུམ་པོ་དགུན་སྟོད་ཀྱི་དུས་སུ་བསྟེན་པར་བཤད་པ་སྟེ། དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་བསྟེན་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ བསྟེན་པར་བྱ་བ་བཤད་པ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་ཚེ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བར་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགུན་སྟོད་ཀྱི་དུས་ལས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ལྷག་པར་གྲང་བར་འགྱུར་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་འཕྲོག་པའི་ དུས་ལས་བྱུང་བའི་རྩུབ་པ་ཡང་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་བསྟན་པ་ནི། དགུན་ནི་བད་ཀན་ཁོང་ན་སོགས། །དཔྱིད་དུས་ཉི་མའི་འོད་དྲོས་པས། །མེ་ཡི་དྲོད་ཉམས་ནད་སྐྱེད་དེ། །དེ་བས་དེ་ནི་མྱུར་དུ་བསལ། །རྣོ་དང་སྐྱུག་སྨན་སྣ་སྨན་སོགས། །ཡང་དང་ རྩུབ་པའི་ཁ་ཟས་དང་།།བཅག་དང་ལུས་ཕྱི་མཉེ་བ་ཡིས། །བད་ཀན་བདོ་བའི་ནད་བསལ་བྱ། །ཁྲུས་བྱས་ག་བུར་ཙནྡན་དང་། །གུར་གུམ་ལ་སོགས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་ཞེས་པ་ནི་གྲང་བར་ཆ་མཐུན་པས། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་གཉི་ག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དེའི་ཚེ་ནི་བད་ཀན་ཁོང་དུ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་སྣུམ་བག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་ལས་བྱུང་བའི་གྲང་བས་འདི་ལྷག་པར་བསྒོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་། ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་གྱི་ཚ་བས་གདུངས་པ་དང་།གཟུགས་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས། ཆུ་ལྟར་མེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱས་ཤིང་བཅིལ་ནས། ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་མ་ཐག་བད་ཀན་ཆུའི་ཚོགས་ ལྟར་གནས་པ་དེ་མྱུར་དུ་ཟམ་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་བདོ་བ་བསལ་ཞིང་བཟློག་པར་བྱའོ།།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྨན་རྣོན་པོ་རྣམས་གཏང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པའི་ཁ་ཟས་ཏེ། ཟས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པ་བཟའ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཅག་པ་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་བདོ་བ་བསལ་ཞིང་བཟློག་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱས་ལ། ག་བུར་ལ་སོགས་པས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།

所谓'这样说'，即是说：那时应当亲近年轻正值青春、令人喜爱且可爱、乳房、大腿和臀部丰满，以及用香料熏过的等等，能以体温驱除寒冷的妻子。
应建地下室和双层房屋，用炭火取暖，这样就永远不会产生由寒冷和粗糙引起的过失。关于这点，地下室是指挖地而成的房间。双层房屋是指在房屋内又建一层房屋。
炭火是指用燃烧的炭火取暖，在用炭火取暖的房屋中居住和活动的人，永远不会产生由寒冷和粗糙引起的过失和伤害。
现在为了说明冬末的行为而说：在冬末时节更应该，遵行这些仪轨。因为那时更加寒冷，且会产生夺取体力的粗糙。
关于这点，冬初所说的这些行为，在冬末时节更应特别注意。因此，如冬初时所说要服用油腻和三味，在冬末时更应服用极其油腻的食物，同样其他所说的应行之事，在那时都应更加注重而全部实行。
为什么呢？因为比冬初时更加寒冷是这个时节的自然特性，同样，由夺取体力的季节所产生的粗糙也会在那时出现。
关于春季的行为：冬季囤积在体内的痰，在春季被阳光温暖后，会削弱消化之火而生病，因此应当迅速清除。应当用辛辣药、催吐药、鼻药等，以及清淡粗糙的食物，通过按摩和搓揉身体来清除痰液积聚的疾病。
沐浴后应涂抹樟脑、檀香和藏红花等。关于这点，'冬季'是指与寒冷相应的时节，应知包括冬初和冬末两个时期。
那时痰液在体内积聚增长。这是因为在冬初和冬末时服用油腻食物，同样由于季节性的寒冷使其更加凝结，到了春季，被阳光的热力灼烤，融化成如水一样，成为消化之火的对立面。
因此削弱和压制消化之火，引发和产生疾病。所以在春季一到来，就应当迅速用如桥梁般的催吐药等来清除和对治如水般积聚的痰液。
其对治方法是服用辛辣药物，同样食用清淡粗糙的食物，即大多食用带有苦味和涩味等的食物，同样通过按摩等来清除和对治痰液的积聚，之后沐浴，并用樟脑等擦洗和涂抹身体。

།ནས་དང་གྲོ་ནི་རྙིང་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་སྐམ་སའི་བསྲེགས་ཤ་བཟའ། ། མྲའི་ཁུ་དང་སྦྱར་ བ་ཡི།།ཁུ་བ་སྐོམ་དུ་སྦྱར་བ་བཏུང་། །ཆུང་མ་དྲི་ཞིམ་ཨུཏྤལ་གྱི། །མིག་དང་ལྡན་དང་ལྷན་ཅིག་ཅིང་། །ཡིད་ནི་དགའ་ཞིང་བདེར་བྱས་པས། །གྲོགས་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་བར་བྱ། །སྐྱོན་མེད་ཆང་རྒན་དྲོ་འཇམ་དང་། །བུ་རམ་རྒུན་ཆང་སྦྲང་ཆང་དང་། །སྒ་ཆུ་བསྐོལ་དང་སེའུའི་ཆུ། ། སྦྲང་ཆུའམ་གླ་སྒང་ཆུ་བཏུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ནས་རྙིང་པ་དང་། གྲོ་རྙིང་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། སྲོག་ཆགས་སྐམ་ས་ན་གནས་པའི་ཤ་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ། བསྲེགས་པ་དེ་ཟ་བ་དང་། ཆང་ལེགས་པར་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཨ་མྲའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་ཞེས་པ སྟེ།ཤིང་ཙུ་ཏའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་མ་ཨུཏྤལ་ལྟ་བུའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དགའ་ཞིང་དང་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་བདེ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲོགས་པོ་མཛའ་བཤེས་རྣམས་དང་ ལྷན་ཅིག་བཏུང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། མདོག་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆང་རྒན་ལ་སོགས་པའི་ཆང་གི་བྱེ་བྲག་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆང་རྒན་ནི་གང་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱར་ཞིང་བསླངས་པ་ལ་བྱའོ། །དྲོ་འཇམ་ནི་གང་བསྐོལ་ནས་བྱས་པ་ དེ་ནི་དྲོ་འཇམ་མོ།།བུ་རམ་ཆང་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལས་ཆང་དུ་བྱས་པའོ། །རྒུན་ཆང་ནི་རྒུན་འབྲུམ་ལས་བྱས་པའོ། །སྦྲང་ཆང་ནི་སྦྲང་རྩི་ལས་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་སྒ་ཆུ་བསྐོལ་བ་ནི། །བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བའི་བཏུང་བའོ། །སེའུའི་ཆུ་ནི་སེའུ་འབྲུ་བསྐོལ་བའི་ཆུའོ། ། སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱས་པའོ། །གླ་སྒང་ཆུ་ནི་གླ་སྒང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བཏུང་བའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་བསེར་བུས་བསིལ་བ་དང་། །མཐའ་མ་ཀུན་ཏུ་ཆུ་འབབ་ལ། །ཉི་མའི་འོད་ནི་མི་སྣང་དང་། །ནོར་བུ་བཅག་འདྲའི་མདངས་ལྡན་པ། ། ཁུ་བྱུག་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པའི་ས། །སྣ་ཚོགས་མེ་ཏོག་ལྡན་པའི་ཤིང་། །དྲི་ཞིམ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ནི། །དགའ་འདུན་གཏམ་ནི་སྣ་ཚོགས་པས། །ཕྱེད་དུས་བདེ་བས་བདེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནགས་ཚལ་དུ་འདུག ལ།ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་འདའ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགའ་འདུན་གཏམ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དགའ་འདུན་ནི་གླུ་དང་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་ལེན་པ་དང་། གཏམ་སྟེ་སྙན་དངགས་ཀྱི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱ་བས་སོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་ བསེར་བུས་བསིལ་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལྡང་བའི་རླུང་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྡུལ་དང་བྱེ་མ་དང་གསེག་མ་དང་བཅས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་གིས་བསིལ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུའོ། །ཡང་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ལྡང་ བའི་རླུང་ནི་བསིལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མ་ཀུན་ཏུ་ཆུ་འབབ་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཉི་མའི་འོད་ནི་མི་སྣང་དང་། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ནུབ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཉི་མ་མི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པའི་ནགས་ཚལ་དེར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱོགས་ལ་ལ་ནི་མི་ སྣང་ཞིང་ཅུང་ཟད་སྣང་ལ།ལ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའོ།

陈年的青稞和大麦，以及蜂蜜、干地烤肉要食用。与芒果汁调配的饮料要饮用。与香气宜人、具有青莲花般眼睛的妻子一起，心情愉悦安乐地与友人一同饮用。
无瑕疵的陈酿温和酒，以及糖酒、葡萄酒、蜂蜜酒，生姜煮水和枣子水，蜂蜜水或甘草水都可饮用。
所谓陈年的青稞和陈年的大麦，以及蜂蜜，和生活在干燥地方的动物肉用铁签串起来烤制后食用，要好好饮酒。怎样饮用呢？就是与芒果汁调配，也就是与庵摩罗果汁调配后饮用。同样，要与具有青莲花般眼睛的妻子一同饮用。同样要使心情愉悦清净，使内心安乐满足，同样要与亲朋好友一同饮用。
同样，无瑕疵的，也就是色、香、味、形俱佳的陈酿等各种酒类要饮用。其中陈酿是指长期酿制发酵的酒。温和酒是指煮沸后制成的温和之酒。糖酒是用甘蔗汁酿制成的酒。葡萄酒是用葡萄制成的。蜂蜜酒是用蜂蜜制成的。同样生姜煮水是煮沸生姜的饮品。枣子水是煮沸枣子的水。蜂蜜水是蜂蜜和水调配后饮用的。甘草水是煮沸甘草的饮用水。
南方微风清凉，四周水流环绕，阳光若隐若现，具有宝石般的光泽。杜鹃鸟发出悦耳的鸣叫声，具有欲乐受用的地方。各种鲜花盛开的树木，在芳香的园林中，以各种欢乐谈话，在正午时分安乐地享受快乐。
也就是说，在园林树林中停留，在正午时分要以快乐度过时光。怎样度过呢？以各种欢乐谈话，就是唱各种歌曲、演奏各种乐器，以及讲述各种诗歌故事。在哪里呢？在南方微风清凉等处，南方的风是顺应而起的风，不是伴随着尘土、沙石和草屑的风，在这样的风吹拂清凉的园林中。或者说因为从南方吹来的风是清凉的缘故。同样具有四周水流环绕的特征。同样，阳光若隐若现，就是直到太阳落山之前阳光不显现，也就是在如此茂密的树林中。或者有些地方不显现而稍微显现，有些地方完全不显现。

།དེ་བཞིན་དུ། ནོར་བུ་བཅག་འདྲའི་མདངས་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་བུ་བཅག་པ་ལྟ་བུའི་འོད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཁུ་བྱུག་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ ཤིང་།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་ལ་ཁུ་བྱུག་རྣམས་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་ཅ་ཅོ་འདོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པའི་ས། །ཞེས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྣ་ཚོགས་མེ་ ཏོག་ལྡན་པའི་ཤིང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ཤིང་ཐ་དད་པའི་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་དུ་མ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ཞིམ་པ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་པའི་དུས་བདེ་བར་བྱའོ། །ལྕི་བསིལ་ཉིན་མོ་ཉལ་བ་དང་། །སྣུམ་བག་ མངར་སྐྱུར་སྤང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་ལྕི་བ་ནས་སྐྱུར་བའི་བར་ནི་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱའོ། །སོ་གའི་སྤྱོད་པ་སྨྲས་པ་ནི། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རབ་ཚ་བས། །སོ་ག་འཕྲོག་པ་འདྲ་བ་ཡིན། །དེ་བས་དེ་ཚེ་ལན་ཚྭ་ཚ། །སྐྱུར་རྩོལ་ཉི་མའི་འོད་ ཟེར་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉི་མ་ནི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནི་སོ་གའི་དུས་སུ་ཚ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྟོབས་འཕྲོག་པའི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཕྲོག་པ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ལས་གཞན་དག་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། འགྲོ་བའི་སྣུམ་པ་དག་ཀྱང་འཕྲོག་པ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ལན་ཚྭ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོབས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དམན་ཞིང་ཤེས་ ཆུང་བའམ།ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་མི་བྱའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚ་བ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱུར་བ་ནི་དར་བ་སྐྱུར་བ་དང་སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩོལ་བ་ནི་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་སོ། ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི་ཉི་མ་ཚ་བའི་འོད་དེ་དེ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དུས་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཟས་ནི་མངར་དང་ཡང་བ་དང་། །སྣུམ་བསིལ་སླ་བ་ཉིད་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་ཟས་མངར་བ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱའོ། ། རོ་གཞན་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བཟུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཡང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་། ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་ཞིང་། ཡང་བར་བྱ་བ་སྣུམ་པ་སྟེ། མར་དང་། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་དང་། བསིལ་བ་སྟེ་གྲང་བ་ཉིད དང་།སླ་བ་སྟེ་ཀན་ཏེར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟེན་ཅིང་བཟའ་བར་བྱའོ། །རབ་བསིལ་ཆུ་ཡིས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་། །ཕྱེ་ཟན་ཁ་རར་བཅས་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་བསིལ་བའི་ཆུས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་གཏོར་བ་དང་། ཕྱེ་ཟན་སླན་ཏེ་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བ་ལྷག་ཅིང་ བཟའ་བར་བྱའོ།།ཆང་མི་བཏུང་སྟེ་འཐུང་ན་ཡང་། །ཉུང་བའམ་ཆུ་མང་བསྲེས་ལ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་ག་ཚ་བའི་དུས་སུ་ཆང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཏོང་མི་ཕོད་ན། ཉུང་ཟད་ཅིག་གམ། ཆུ་མང་པོས་བསྲེས་ལ་བསླད་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ།

同样地，'具有如同宝石破碎般的光泽'，是说，如同琉璃等宝石破碎时所具有的光泽，凡是具有这种特征的，就称之为如此。
同样地，'布谷鸟发出悦耳的声音'，是说，在那个花园中布谷鸟们发出声音并且喧闹。
同样地，'具有欲乐受用的地方'，是说，具有各种悦意的形色，以及具有众多欲境的园林。
同样地，'具有各种花朵的树木'，是说，各种不同的树木，即具有众多花朵的树木。
同样地，具有芳香，即具有悦意香气的花园，应在正午时分安乐地休息。
'应当避免沉重、凉爽、日间睡眠，以及油腻、甜酸'，是说，在此时从沉重到酸味都会增长痰病，因此应当避免。
所说的夏季行为是：'由于阳光极其炎热，如同夺走夏季，因此此时应避免咸味、热味、酸味劳作和阳光'。
太阳具有千道光芒。在夏季时变得炎热，因为这是夺取体力本性达到极限的时期。这是在显示与夺取相似，不应做其他前面分析过的事情。
同样地，凉爽的功德和行走的滋润也如同被夺取一般。因此，在此时应当避免各种盐等，因为这会消除体力。
'此时'这个词是在显示：不是在衰弱和智慧微小或错乱的时候避免盐等，而是在具有其自性特征的时候才应当这样做。
其中热味是指生姜等。酸味是指酸奶和醋等。劳作是指使身体疲惫的工作。阳光是指炎热的阳光，应当避免这些。
那么在这个时期应当服用什么呢？为此说道：'应当服用甜味、轻便、油润、凉爽、易消化的食物'。
是说，在此时应当反复服用并习惯于甜味的食物，不应服用其他味道。因此用'唯'字来表示确定。
同样地，轻便的食物是指本性轻便的，应适量食用，使其轻便；油润是指与酥油、牛奶等混合；凉爽是指冷的；易消化是指不会变得粘稠，应当服用和食用这些。
'应当用极凉的水洗身，食用加蔗糖的面食'，是说，应当用极其凉爽的水洗浴和洒身，应当充分食用调和蔗糖的面食。
'不应饮酒，如果要饮，应少量或加入较多水饮用'，是说，在炎热的夏季不应饮酒。如果实在放不下，应当少量饮用，或者加入大量水调和后饮用。

།གཞན་དུ་དེ་ནི་ ཁ་སྐམ་ལྷོད།།ཚ་དང་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དུ་ན་ཆང་དེ་མང་དུ་འཐུངས་པའམ། ཆུ་མང་པོས་མ་བསླད་པར་འཐུངས་ན། ཁ་སྐམ་ཞིང་མཆིལ་མ་བསྐ་བ་དང་། ལྷོད་པ་སྟེ་ལུས་ལྷོད་ཅིང་ཞིག་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། ཚ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ ཚ་བས་འདེབས་པ་དང་།རྨོངས་པ་སྟེ། སེམས་མེད་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གཅིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གསུམ་སྟེ། དེས་བྱ་བ་དགག་པ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡིན་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དུས་སུ་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་ཁམས་མཉམ་པ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁམས་སྙོམས་པ་ཆང་ལ་སྲེད་པས་གང ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་བས་ཀྱང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་གིས་ནི་ཤིན་ཏུ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་གའི་དབྱེ་བ་ནི་རླུང་དང་། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ གྱིས་བཏུང་བར་མི་བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ཀྱང་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆང་ནི་ཕལ་ཆེར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཆང་གི་ཉེས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལེན་པས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ གིས་སོ་གའི་དུས་སུ་ཆང་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་འཐུང་བ་ལྟར་མང་པོ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཉུང་ཟད་ཅིག་བཏུང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆང་ལ་སྲེད་པ་དག་གིས་ནི་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་།མཁྲིས་པ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་བྱ་བར་འདོད་ན་ཆང་དེ་ཆུ་མང་པོས་བསྲེས་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། གང་གིས་ཆང་དེ་འཐུངས་པས་དེས་སོ་གའི་དུས་སུ་གནས་སྐབས་ལ་ལར་ནི། ཉུང་ཟད་ཅིག་བཏུང་ བར་བྱ་ལ།གནས་སྐབས་ལ་ལར་ནི་ཆུ་མང་པོས་བསླད་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །འབྲས་ཆན་ཀུན་ད་ཟླ་ལྟར་དཀར། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དག་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ཆན་ཀུན་ད་དང་། ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བ་དེ་སྲོག་ཆགས་སྐམ་ས་ན་གནས་ པའི་ཤ་དང་བཅས་པར་བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ།།ཁུ་བ་མི་སྐ་ཞོ་དང་ནི། །བུ་རམ་སྦྱར་སོགས་གཡོས་བྱས་བཏུང་། །ཕལ་ཆེར་སྐྱུར་བ་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ནི་ཤ་ཁུ་སྟེ་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །མི་སྐ་བ་ནི་གར་པོ་མ་ཡིན་པ་སླན་ཏེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་དང་བུ་རམ་སྦྱར་ ཏེ།སྤོད་ཀྱིས་བཏབ་པ་བཏུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུམ་དང་། སེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བ་ཕལ་ཆེར་སྐྱུར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་བཏུང་བ་ནི། །ཁམ་ཕོར་སར་པ་ལ་གནས་པ། །ཆུ་ཤིང་རྒྱ་སྟར་དུམ་བུར་བསྲེས། །སྐྱུར་བཅས་ཁམ་ཕོར་སྣོད་ ཀྱིས་བཏུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། ནཱ་ག་གེ་སར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་བཏུང་བར་བྱའོ།

另外，它会使口干、疲惫、发热和昏迷。这是说，如果过量饮酒或者不加水饮用，会使口干唾液变稠，疲惫即身体疲软无力，发热即全身四肢发热，昏迷即感觉失去意识。在'不应饮酒'这一段落中，是基于自然分类而说的，并非针对单一地域。那么是什么呢？是针对三个不同地域，因此否定某一行为若只针对一个地域则会产生矛盾。
首先，关于适时饮用等这些规则，是从平衡体质、安乐生活的角度来全面确定解释的。因此，体质平衡而贪恋酒的人，无论如何都不应饮酒。尤其是胆汁质的人更不应饮酒，这是禁止的对象。
关于规则的区分，风性体质者、痰性体质者，以及胆痰性体质者都不应饮酒，同样风胆性体质者也不应饮酒，因为酒多会引起风和胆汁。而且酒的过患大多会导致胆汁和风的极端疾病，因此这三种体质的人在春季时为了消除酒的影响，不应像其他时候那样大量饮酒。
可以适量饮用相应的少量酒，同样地，痰性和胆汁性体质而贪恋酒的人，如果想要消除痰湿且不与胆汁相违，应该用大量水调和后饮用。或者根据情况的不同，按地域区分，某些人饮酒时在春季某些情况下可以少量饮用，某些情况下应该用大量水调和后饮用。
米饭如茉莉花月般洁白，应食用陆地动物肉。这是说，稻米等煮成的饭如茉莉花和月亮般洁白，应该与陆地动物的肉一起食用享用。
汤汁不应太稠，应饮用加入酸奶和糖的调制饮品。大多应饮用酸性饮品。关于这点，汤汁是指肉汤，应该饮用。不稠是指不粘稠而清淡。同样要饮用加入酸奶和糖调制的，以及加入香料的饮品，还有用葡萄、油柑等制成的多数带酸味的饮品。
五精华饮品，应置于新的碗中，混入水生植物和印度榄香木块，带酸味用碗饮用。这是说，应该饮用由水、蜂蜜、龙花等调配的饮品。

།སྙིང་པོ་ལྔ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་གནས་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་སྐྱོ་མའི་བཏུང་བ་རྫ་བུམ་གསར་པའི་ནང་དུ་བཅུག་ཅིང་བཞག་པ་སྟེ། འབྲང་རྩི་འབྲ་ གོ་རྒུན་འབྲུམ་དང་།།པ་རུ་ཤ་ཀ་ཁ་རའི་ཆུ། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་སྐྱོ་མ་ནི། །འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་དང་མར་བཅས་བཏུང་། །ཞེས་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་གནས་སྐབས་ལས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཆུ་ཤིང་རྒྱ་སྟར་དུམ་བུར་བསྲེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་དུམ་བུ་དང་བསྲེ་བ་དང་། སྐྱུར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེའུ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པས་རོ་སྐྱུར་བར་བྱས་པའོ། །ཁམ་ཕོར་སྣོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་ལས་བྱས་པའི་ཁམ་ཕོར་སྲབ་མོ་ཆུང་ངུས་བཏུང་བའོ། །ཆུ་ནི་པ་ཏ་ལས་བསྒོས་ཤིང་། ། ག་པུར་བཅས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་པ་ཏ་ལས་བསྒོས་པ་ཞེས་པ། པ་ཏ་ལའི་མེ་ཏོག་གིས་དྲི་ཞིམ་པར་བྱས་པ་དང་། ག་པུར་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བར་བཏུང་ངོ་། །ཟླ་ཟེར་ལྟ་བུའི་བཟའ་བ་ནི། །མཚན མོའི་དུས་སུ་བཟའ་བ་དང་།།ཟླ་བ་སྐར་མ་ལྟར་དཀར་བའི། །མ་ཧེའི་འོ་མ་བསིལ་པོ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་ཟེར་ལྟ་བུའི་བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཁུར་བ་ག་ཕུར་དང་བཅས་ཤིང་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས་པ། ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅུག་པ་མཚན་མོའི་དུས་སུ་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་ མ་ཧེའི་འོ་མ་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་བཅས་པ།ཟླ་བ་དང་སྐར་མའི་འོད་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །སཱ་ལ་ཏ་ལ་ཆེན་པོ་ནི། །སྤྲིན་རེག་ཚ་བའི་འོད་ཟེར་སྒྲིབ། །རྒུན་འབྲུའི་སྙེ་མ་གཡུར་ཟ་ཞིང་། །འཁྲི་ཤིང་ལྡན་དང་ནགས་ཚལ་བཟང་། །དྲི་བཟང་ཁང་པ་ཆུ་ཡིས་ནི། །བསིལ་ཁང་ ལུས་དང་འཚམ་བྱས་པར།།ཆག་ཆག་བཏབ་དང་ཨ་མྲ་ཡི། །ལྡུམ་བུ་འབྲས་བུ་འཕྱང་བ་དང་། །ཆུ་ཤིང་འདབ་དང་ཀལ་ལྷ་ར། །པད་རྩ་པདྨ་ཨུཏྤ་ལ། །མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པར། །འཇམ་པའི་གནས་མལ་བཅས་ནས་ནི། །ཕྱེད་དུས་ཉི་མས་གདུངས་པ་ན། །ཉལ་བའམ། ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སྐྱེད་མོས་ཚལ་དག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་མལ་དུ། ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཉལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ནི་ཅི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། སཱ་ལ་ཏ་ལ་ཆེན་པོ་ནི། །ཞེས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་དང་། ཏ་ལ་སྤྲིན་རེག་ཅེས་པ་བར་སྣང་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་འཕགས་ཤིང་། རྩེ་མོས་སྙོབ་པ་ལྟ་བུར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཚ་བའི་འོད་ཟེར་ཞེས་པ་སོ་གའི་ཉི་མ་ཚ་བའི་འོད་ཟེར་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འབབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲིབ་ཅིང་འགེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུའི་སྙེ་མ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་འབྱར་བ་ནི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཡུར ཟ་ཞིང་འཕྱང་བ་དང་།མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་རྣམས་ལ་འཇུས་ཤིང་འཁྲིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཉལ་བར་བྱའོ།

五精华是从治疗风病和胆病的情况中所说的，将饮料放入新陶罐中存放，即：
蜂蜜、大麦、葡萄干和帕鲁沙卡糖水。五精华饮料与炒米粉和酥油一起饮用。这也是在治疗血胆病的情况中所说的，应当饮用。
'与水果和枣果块混合'是指：将水果和枣果切块混合。'加酸'是指：用酸果和訶子等使其具有酸味。'用碗盛'是指：用薄而小的陶碗饮用。
'水用帕塔拉熏制，加入樟脑且极凉'是指：同样要饮用水，即用帕塔拉花使其具有香气，与樟脑等混合后饮用极凉之水。
'如月光般的食物，在夜晚食用，如月亮星星般洁白的水牛凉奶饮用'是指：如月光般的食物即是米粥加入樟脑制成空心状，放入白糖等，在夜晚食用，水牛奶加入白糖，在月光星光下冷却后饮用。
大沙罗树和棕榈树，遮蔽触云炎热光芒，葡萄串垂挂丰盛，藤蔓缠绕与美好林园。香气宜人的房屋，用水使凉亭与身体相宜，洒水清扫，芒果树枝果实垂挂，水果树叶与睡莲、莲根、莲花、青莲，花朵盛开具足，设置柔软卧具，在正午被太阳炙热时睡卧。
这是说在花园中，应在与自身身高相当的床上，在正午时分睡卧。
如何的花园呢？大沙罗树和棕榈树，即沙罗树和棕榈树触云，意为高耸入空，树梢似能触及天空，以此遮蔽炎热光芒，即遮蔽夏季太阳照射花园的炎热光线。同样地，葡萄串即果实聚集在一起称为串，丰盛垂挂，马度卡等藤蔓的枝条攀附缠绕，应在这样的花园中睡卧。

།གཞན་ཡང་འོད་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པར་དྲི་བཟང་པོ་སྟེ། ག་བུར་ལ་སོགས་པའི་དྲིས་བསྒོས་ཤིང་། ཁ་བས་གྲང་བར་ བྱས་པའི་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་ཅིང་།བརླན་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་འཚམ་པར་བྱས་པའི་གནས་དེའི་ཉེ་འཁོར་ན། གོས་ཀྱི་ཚོགས་དཔྱངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་མྲའི་ལྡུམ་བུ་བྱུ་རུ་ལྟར་དམར་བའི་ཡལ་ག་སར་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་འཕྱང་བ་དེས་ ཀུན་ནས་བསྐོར་ཞིང་ཁྱབ་པ་དང་།ཅི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེར་ལུས་ཀྱི་ཚད་དང་འཚམ་པར་བྱས་པའི་སྤྱིལ་བུར། མལ་ཁྲི་མེད་པར་བབ་བབ་ཏུ་ཉལ་བར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མལ་སྟན་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་བཅའ་ཞེ་ན། ཆུ་ཤིང་ འདབ་མ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇམ་པོའོ། །དེ་ལ་ཆུ་ཤིང་གི་འདབ་མ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་འདབ་མའོ། །ཀལ་ལྷ་ར་ནི་གན་དྷ་སོ་མ་གའོ། །པདྨའི་རྩ་བ་ནི། པདྨའི་རྩ་བ་གཞོན་ནུའོ། །པདྨའི་མེ་ཏོག་ནི་པདྨའོ། །ུཏྤ་ལ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན།མེ་ཏོག་རྒྱས་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཡལ་ག་དགོད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་རོ། །ཡང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ནི། ལོ་འདབ་ཀྱི་མཐའ་མར་མེ་ཏོག་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དེར། ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཉི་མས་གདུངས་པ་ན་ཉལ་བར་བྱའོ། །ཆུ་ཡི་ཁང་པ་ནི། །བུད་མེད་བཅོས་གཟུགས་ ནུ་མ་ལག་།ཁ་ལས་ཨུ་ཤིར་ཆུ་འབབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་ན་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་དུས་སུ་ཆུའི་ཁང་པར་ཉལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བུད་མེད་བཅོས་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིང་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་ལ། ཁོང་དུ་ཆུ་དྲངས་ཏེ་དེའི་ནུ་མ་དང་། ལག་སོར་དང་། ཁ་ལས པུ་ཤེལ་ཙི་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་འབབ་པའི་དྲུང་དུ་འདུག་ཅིང་དེས་རེག་པར་བྱའོ།།མཚན་མོ་ཡང་ཐོག་རྡོ་ཐལ་བྱུགས། །ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བསིལ་བར་ཉལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་མོའི་དུས་སུ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཡང་ཐོག་རྡོ་ཐལ་གྱིས་བྱུགས་ཤིང་། ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བསིལ་ཞིང་ཁྱབ་ པར་ཉལ་བར་བྱའོ།།མལ་སྟན་བདེ་བར་སེམས་བདེ་ཞིང་། །ཙནྡན་ལྡེ་གུ་ཕྲེང་བ་ཐོགས། །རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་གོས་བགོས་ཤིང་། །འདོད་པའི་རྒྱུན་ལས་ལྡོག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མལ་སྟན་བདེ་བ་བཏིང་ནས་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འདུག་པ་ནི། མཚན་མོ་བསྔགས་ པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བདེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཙནྡན་ལྡེ་གུ་སྟེ། ཙནྡན་གྱི་ལྡེ་གུས་ལུས་བྱུགས་པ་དང་། ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་གོས་བགོས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་སྲབ་པའི་གོས་བགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་རྒྱུན་ལས་ལྡོག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བུད་མེད་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་སྤང་ཞིང་འཁྲིག་པ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཏ་ལའི་བསིལ་ཡབ་སྤོས་ཆུས་གདང་། །པདྨ་འདབ་བརྒྱད་རླུང་ཡབ་དང་། །དལ གྱིས་ལེགས་པར་གཡོབ་པ་དང་།།རྫི་ཆར་སེར་བུ་དང་ལྡན་པ། །ག་པུར་མཱ་ལི་ཀའི་ཕྲེང་བ། །མུ་ཏིག་དོ་ཤལ་ཙནྡན་དཀར། །ནེ+ེ་ཙོ་ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས། །སྒྲ་སྙན་ཡིད་འོང་སྒྲོགས་པ་དང་། །ཆུང་མ་གདུ་བུ་པད་རྩ་འདྲ། །པདྨ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུར་མཛེས། །པདྨ་ཅན་ནི་འགྲོ་འདྲ་བ། ། སྙོམ་བསེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་འདིའི་ཚེ་ན། ཏ་ལའི་རླུང་ཡབ་ལ་སོགས་པ་སྙོམ་ཞིང་ཚ་བས་ཞུམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

此外，在用芦苇等制成的房屋中，以樟脑等香料熏染，用雪水调和成的冷水洒水使其潮湿，同样地，在与身体相称的住处周围，悬挂着各种衣物，同样地，芒果树新生的如珊瑚般红色的枝条，以及悬挂着的果实群环绕遍布。
在这花园中是否应该在与身体大小相称的茅屋内直接躺在没有床榻的地上？若不是这样，因此说'具有卧具'。用什么来准备呢？用水生植物的叶子等。怎样的呢？柔软的。其中，水生植物的叶子就是水生植物的叶子。迦罗拉是甘陀索摩伽。莲根是新鲜的莲根。莲花就是莲花。乌特帕罗是蓝色乌特帕罗。
还有什么样的呢？在花朵盛开，如同花枝舒展般的地方。又在花朵盛开时，在叶子边缘略微绽放着花朵的地方，在正午时分被太阳炙热时应当休息。
关于水房，应当制作女性塑像，从其乳房、手指和口中流出优尸罗香水。或者，在正午炎热时应当在水房中休息。所谓'人造女性'，即用木头制成女性形象，内部引水，使其从乳房、手指和口中流出混合了补舍罗香的水，应当靠近并接触这些水流。
'夜晚在涂抹石灰的屋顶上，在月光的清凉中休息'，这是说在夜晚时分，在涂抹了石灰的宫殿屋顶上，在月光照射清凉遍布处休息。
'在舒适的卧具上心情愉悦，涂抹旃檀膏涂香戴花环，身着极其轻薄的衣服，应当远离欲望之流'，这是说铺设舒适的卧具在宫殿顶上休息，这是夜晚所赞叹的。同样地，心情愉悦即没有痛苦的折磨，同样地，旃檀膏涂香即用旃檀香膏涂抹身体，戴花环即用各种花环装饰，同样地，'身着极其轻薄的衣服'即穿着非常轻薄的衣服，同样地，'应当远离欲望之流'即应当避免与女性交合而不行淫欲，这些在当时都是有益的。
'多罗树扇沾香水摇动，八瓣莲花扇，缓缓地善加摇动，并伴有细雨微风。樟脑茉莉花环，珍珠项链白旃檀，鹦鹉舍利等，发出悦耳动听的声音。妻子手镯如莲茎，美丽如盛开的莲花，行走如莲花般的女子，这些都能消除疲劳。'这是说在这个时候，多罗树扇等能够平息并消除因炎热而产生的疲惫。

།དེ་ལ་ཏ་ལའི་བསིལ་ཡབ་སྤོས་ཆུས་བཏབ་པ་ནི། ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མ་སྤོས་ཆུས་སྦངས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པའམ། ཡང་ན ཏ་ལའི་བསིལ་ཡབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི།རྨ་བྱའི་འཇུག་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་རྡུལ་ཡབ་ཚ་བ་སེལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ལ་བྱའོ། །པདྨའི་འདབ་མ་རྒྱས་པ་ནི། པདྨའི་འདབ་མ་དག་ཉིད་རྒྱས་པ་བསིལ་ཡབ་ཏུ་བྱས་པ་དང་། རླུང་ཡབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལས་བྱས་པ་རླུང་ཡབ་ ནུས་པའི་རྣམ་པར་བྱས་པ་དག་གིས་ཏེ།དེ་དག་དང་དལ་གྱིས་ལེགས་པར་གཡོབ་ཅིང་། སྒེག་པ་དང་བཅས་པས་གྱེན་དུ་བཏེག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དལ་གྱིས་ལེགས་པར་གཡོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫི་ཆར་སེར་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། རྫི་ཆར་དང་སེར་བུ་བསིལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ དང་ལྡན་པར་གཡོབ་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ག་པུར་གྱིས་བསྒོས་པའི་མཱ་ལི་ཀ་ནི། ག་པུར་གྱི་མཱ་ལི་ཀ་སྟེ། དེའི་ཕྲེང་བ་ནི། ག་པུར་མཱ་ལི་ཀའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་མཱ་ལི་ཀ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཕྲེང་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་གདགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུ་ཏིག་དོ་ཤལ་ནི་ མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཆུན་འཕྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྨྲ་བ་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྒྲོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་མ་གདུ་བུ་པདྨའི་རྩ་བ་ལྟར་དཀར་བ་ ཐོགས་ཤིང་།པདྨའི་འདབ་མ་རྒྱས་པ་ལྟར་བཞིན་རས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་བལྟ་བ་ནི། པདྨ་ཅན་ནི་འགྲོ་བ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། པདྨ་ཅན་གྱི་མཚོ་འགྲོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་ཞིང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དབྱར་གྱི་སྤྱོད་པ་སྨྲས་པ་ནི། །མཐུ་འཕྲོག་པ་ནི་ན་བའི་ལུས། །དམན་ པ་ལས་ཀྱང་དམན་འགྱུར་ཏེ།།དབྱར་ནི་གནོད་པས། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགུན་སྨད་ནས་སོ་གའི་བར་དུས་གསུམ་པོ་ནི། མཐུ་འཕྲོག་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། མཐུ་འཕྲོག་པའི་དུས་དེས་ན་ཞིང་ནུས་པ་འབྲི་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མཐུ་འཕྲོག་པ་ན་བའི་ལུས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ མི་དམན་པ་ལས་སྔར་དམན་ཞིང་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་ཡང་དབྱར་གྱི་ཉེས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པས་འཁྲུགས་ཤིང་ཞུམ་པས་དམན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གནོད་འགྱུར་ཏེ། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་འདུས་ཆུ་ཡིས་བརླན། །ཆུ་ཐིགས་བཅས་པའི་རླུང་དང་ནི། །གྲང་བ་དྲག་པོར་ལྡང་བ་དང་། །ས་ ཡི་རླངས་པ་སྐྱུར་མིན་དང་།།ཆུ་ནི་རྙོག་པ་ཅན་དག་གིས། །མེ་དྲོད་ཆུང་བས་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉེས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། མཁའ་ལ་སྤྲིན་འདུས་ཆུ་ཡིས་བརླན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆུས་རྒྱས་པའི་ ཆར་སྤྲིན་མཁའ་ལ་འདུས་པར་གྱུར་པས།གང་ཆུ་ཐིགས་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་རླུང་གྲང་མོ་དྲག་ཅིང་ཤུགས་ཆེ་བར་ལྡང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སའི་རླངས་པ་བྱུང་ཞིང་ཁུག་རྣ་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་སྐྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་ཞིང་མཐུ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་རྙོག་པར་བཅས་ཤིང་དྲི་མ་ ཡོད་པ་དག་གིས།མེའི་དྲོད་ཆུང་བར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་གནོད་པ་དེ་ལ་ནི། །དྲོ་ཞིང་མེ་ཡི་སྟོབས་སྐྱེད་པ། །ཐུན་མོང་གང་ཡིན་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་སྟེ།གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于用香水洒过的棕榈扇子，是指用香水浸润湿润的棕榈树叶，或者说棕榈扇子是指由孔雀尾羽等制成的能够消除炎热的扇子。
盛开的莲花瓣，是指将盛开的莲花瓣本身制成扇子，以及由孔雀羽毛制成的称为风扇的扇子，以具有功效的形式制成，用这些缓慢地轻轻摇动，带着妩媚地向上举起，这就是缓慢地轻轻摇动。
同样，伴随着细雨和微风，要摇动具有细雨和微风这些清凉作用的扇子。
同样，被樟脑熏染的茉莉花，是指樟脑茉莉花，其花环是指樟脑茉莉花环，或者说这是特殊茉莉花的花环，要佩戴它。
同样，珍珠项链是指珍珠装饰垂饰，与白檀香一起存在时称为这个。
同样，有可爱的儿童说话，以及鹦鹉和八哥等发出悦耳的声音，同样，妻子戴着如莲根般洁白的手镯，如盛开的莲花瓣般容颜极其美丽，对她这样观看：'如同具有莲花的行走'，即要如观看具有莲花的湖泊行走般观看并生起欢喜。
所说的夏季行为：'夺取力量即是病体，比卑下更加卑下，因为夏季有害。'这是指从冬末到夏初这三个时期是夺取力量的时期，被这夺取力量的时期减弱能力的身体，应知是夺取力量的病体。
它比不卑下更早变得卑下和执著，而且又因夏季的过失，被风等搅动而萎靡，变得更加卑下。
变得有害：'天空聚集云彩被水润湿，伴随水滴的风以及猛烈升起的寒冷，地面的非酸性蒸气，以及浑浊的水，因火热微弱而造成伤害。'这是指被这些过失伤害并产生痛苦。
什么时候呢？'天空聚集云彩被水润湿'，是指被水充满的雨云聚集在天空时，伴随着细小水滴的寒冷之风猛烈而强力地升起，同样地产生地面蒸气和异味，同样地水变得酸性成熟而生长力量，同样地水变得浑浊而有污垢，由于这些使火热变小而过失增长。
'对于彼此伤害，应当依靠温暖且能生火力的共同之物。'这是指彼此互相伤害的本性即是彼此伤害，互相伤害是使自身本质衰退。

།ཚུལ་འདིས་ན་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་དག་ལ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དག་སྨན་ལ་སོགས་ པ་བསྟན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་དྲོ་ཞིང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ། ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སྦྱང་བས་ལུས་ནི་དག་བྱས་ལ། །ཟས་ནི་ཡང་བག་ཁུ་བ་བཟའ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁུ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཅན་ནི་རྙིང་པ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློན་སྨན་ ལ་སོགས་པས་ལུས་དག་པར་བྱས་ཤིང་།ནད་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཡང་བ་སྟེ། གསར་ཐོག་དང་ཁུ་བ་སྟེ་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁུ་བ་སྟེ། སྲན་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་ཁུ་ བའོ།།སྦྲང་རྩི་ནི་སྦྲང་རྩི་ལས་བྱས་པའི་ཆང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ཡང་རྙིང་པ་སྟེ་སྐྱོན་མེད་བཏུང་བར་བྱའོ། །དར་བ་ཁ་རུ་ཚར་སྦྱར་བའམ། །ཚ་བ་ལྔ་ཡི་ཕྱེ་མ་ཅན། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་བསྐོལ་བའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དར་བའམ་ཁ་རུ་ཚ་སྦྱར་བ་ནི། ལན་ཚྭ་ཁ་རུ་ཚ་ཞེས་པ་དང་ལྡན་ པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་མ་ཅན་ནམ། ཡང་ན་ཁྲོན་པའི་ཆུའམ། ཆར་ཆུ་བསྐོལ་བ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཆར་ཆེའི་དུས་སུ་ཁ་ཟས་ནི། །རབ་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་སྣུམ་དང་བཅས། །སྐམ་ཞིང་སྦྲང་རྩིར་ལྡན་པ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཆར་ཆེས་ཤིང་ཡུལ་རྨུས་པའི་དུས་སུ་བཟའ་ བའི་ཁ་ཟས་ནི།རབ་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་སྣུམ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྐམ་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐམ་པོ་དང་བཅས་པའོ། །སྦྲང་རྩིར་ལྡན་པ་ནི་སྦྲང་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡང་བའམ།ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དུས་འདིའི་ཚེ་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སླ་བར་གནས་པ་དེ་བས་ན་སླ་བས་ན་བསྲུང་བ་ཉིད་ཀྱི། །སྦྲང་རྩིའི་ནུས་པ་དེར་ཐིམ་པར་འགྱུར་བས། སྦྲང་རྩིས་རླུང་སྐྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ འཆད་པ་རྣམས་ཟེར་ཏེ།དེ་ཡང་། རླུང་ཅན་རླུང་ནི་འཁྲུགས་བྱེད་ཀྱང་། །དབྱར་ནི་སྦྲང་རྩི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྐང་གིས་མི་འགྲོ་དྲི་ཞིམ་བྱུགས། །རྟག་ཏུ་གོས་ནི་སྤོས་ཀྱིས་བདུག་།ཁང་བཟངས་སྟེང་དུ་བ་མོ་བསིལ། །ཆར་གྱི་ཟེར་སྦངས་གནས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་དེའི་ཚེ་རྐང་གིས་འགྲོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། བན་གླང་མོ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་བརྟན་ཞིང་མཐོ་བས་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དྲི་ཞིམ་བྱུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ག་པུར་དང་གུར་ཀུམ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་བྱུགས་པ་དང་། དུས་རྟག་ཏུ་གོས་ལ་སྦོས་ཀྱིས་བདུག་པ་དང་། ཨ་ཀ་རུ་ལ་སོགས་པའི་བདུག་པས་གོས་ལ་བདུག་ཅིང་བགོ་བར་བྱའོ། །ཁང་སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་ཐོག་སྟེ། དེར་བ་མོ་ལ་སོགས་པས་མཉེན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཀླུང་ཆུ་དང་སྦྱར་སྐྱོ་མ་དང་། །ཉིན་གཉིད་རྩོལ་དང་ཉི་ཚན་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱར་གྱི་དུས་དེར་ཆུ་བོ རྣམས་ཀྱི་ཆུ་དང་ཕྱེར་སྦྱར་བ་ལ།མར་དང་བཅས་པ་མི་བཏུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་སྟེ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ངལ་བག་དང་། ཉི་ཚན་ཏེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ།

以此方法，对于相互损害，即通过饮食等药物来消除风等三种共同过患，应当学习和熟悉。此外，应当依靠温暖且能生发胃火的五种热性物质等。
应当以净化方法清净身体，食用清淡的汤汁。应当饮用干燥地带生物的肉汤和陈年蜂蜜。这是说，应当依靠通过吐药等净化身体，去除疾病等。同样，食物应当清淡，即食用新鲜和汤汁，如肉汤等混合物。干燥地带生物的肉和汤汁，即绿豆等混合的汤汁。蜂蜜是指由蜂蜜制成的特殊酒类，应当饮用陈年无害的。
可以饮用酸奶与岩盐混合，或含有五种热性物质粉末，或者井水煮沸皆可。这是说，酸奶或岩盐混合，即含有称为岩盐的盐。同样，可以使用含有五种热性物质粉末，或者井水，或者煮沸的雨水。
在大雨季节，食物应当极酸且含盐和油，干燥且含蜂蜜。这是说，在大雨连绵，地区潮湿的时候，食物应当极酸且含盐和油。所谓极酸且含盐的食物就是这个意思。干燥是指大多含有干燥性。含蜂蜜是指含有蜂蜜。清淡是指本性清淡或适量食用，应当使用这样的食物。
而且在这个时候，由于身体组织极其柔软，因此要保护。蜂蜜的功效会在其中消融，因此蜂蜜不能生风，医学论著的解释者们如是说。这也就是所说的：'虽然对风病者风会激动，但在夏季推荐使用蜂蜜。'
不要步行，涂抹香料，经常用香熏衣服，在高楼上柔软清凉，避开雨的光线而居住。这是说，在夏季时不要步行，应当乘坐稳固且高大的象等坐骑行走。涂抹香料是指，用樟脑和姜黄等涂抹身体，经常用香料熏衣服，用沉香等香料熏衣后穿着。高楼是指楼顶，应当在那里柔软地居住。
应当避免江河水与面粉混合物，午睡，剧烈运动和日光暴晒。这是说，在夏季时不要饮用河流之水与面粉混合加酥油的饮品。同样应当避免白天睡觉，运动即剧烈的疲劳，以及日光即阳光照射。

།སྟོན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྲས་པ་ནི། །དབྱར་ལུས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ལ། ། འཕྲལ་དུ་ཉི་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པས། །ཆར་འབབ་ཚེ་ན་བསགས་པ་ཡི། །མཁྲིས་པ་སྟོན་ནི་ལྡང་བར་འགྱུར། །དེ་བསལ་ཕྱིར་ནི་སྨན་མར་ཁ། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་དང་གཏར་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱར་ལུས་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཆར་གྱིས་གྲང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ། འཕྲལ དུ་ཞེས་པའི་མོད་ལ།སྟོན་གྱི་དུས་ལ་བབ་པན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཚ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གདུངས་ཤིང་། དྲོས་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ཆར་འབབ་ཚེ་ན། ཞེས་པ་དབྱར་གྱི་ཚེ་ན་བསགས་ཤིང་རང་གི་གནས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་མཁྲིས་པ་སྟོན་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་ གི་ནུས་པ་ལྷག་པས་རང་གི་གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་སོང་སྟེ།སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མཁྲིས་པ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་མར་ཁ་བོ་རུ་རྟ་དང་སྦྱར་བ་བསྟེན་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་གཏང་ཞིང་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་། གཏར་ག་བྱ་སྟེ་ཁྲག་གདོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཁ་དང་མངར་དང་བསྐ་བ་དང་། །བཀྲེས་ཚེ་ཟས་ནི་ཡང་བ་བཟའ། །འབྲས་ཆན་མུངྒ་སྐྱུ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩི་སྐམ་སའི་པ་ཏོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་བཀྲེས་པར་གྱུར་པ་ན། བཟའ་བའི་རྣམ་པ་ཁ་བ་དང་། མངར་བ་དང་། བསྐ བ་དང་།ཡང་བ་བསྟེན་ཞིང་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་སཱ་ལུའི་ཆན་དང་། མུངྒ་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་། ཤ་ཀ་ར་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། སྐམ་ས་ནས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་། པ་ཏོ་ལའི་ཚོད་མ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པ་ དང་།།ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་བསིལ་བྱས་ལ། །རྀ་ཥི་ཤར་བས་དུག་མེད་པ། །ཉིན་མཚན་གཉི་གར་སྦྱང་ཆུ་བཏུང་། །དངས་པའི་དྲི་མེད་ཆུ་ཞེས་པ། །དྲི་མེད་དྲི་མ་སེལ་འགྱུར་བ། །མི་འབྲུག་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ། །བཏུང་བ་ལ་སོགས་བདུད་རྩིར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྟོན་ ཀའི་དུས་དེའི་ཚེ།ཉིན་མོ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚ་བར་གྱུར་པ་དང་། མཚན་མོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསིལ་ཞིང་གྲང་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་ཀྱིས་བཅོས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང་། རྀ་ཥི་ཤར་བས་དུག་མེད་པར་ཤེས་པ། སྐར་མ་རྀ་ཥི་ཞེས་པ་ ཤར་བ་ན་དུག་མེད་པ་སྟེ།དེ་ཤར་བས་བར་སྣང་ལས་འབབ་བཅིང་བྱུང་ནས་ཆུ་བོ་དང་། རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་སྟོན་གྱི་ཚེ་དུག་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དུག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངས་པའི་དྲི་མེད་ ཆུ་ཞེས་པ་ནི།ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟེན་ཅིང་དྲི་མ་མེད་ལ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི། དྲི་མ་ཞེས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འབྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་མིག་ལྟར་དེ་སྣུམ་ཞིང་ལྕི་བ་མ་ཡིན་པས། བད་ཀན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ལ། འབྲུག་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྩུབ་པ་ཡིན་ནོ།

秋季的行为规范是：夏季身体变得凉爽时，突然被阳光炙烤，在下雨时积累的胆汁会在秋季升起。为了消除这些，应当服用药用酥油，使用泻药和放血。
这是说，夏季身体变得凉爽并因雨水而寒冷时，'突然'意味着立即，到了秋季时被炎热的阳光炙烤，对于身体变暖的人来说，'在下雨时'是指在夏季积累并在自身位置增长的胆汁会在秋季升起。由于自身能力过盛从原位置转移到其他位置，如同不驯服的人一样造成危害。因此为了消除这些胆汁，应当服用含有芦荟的药用酥油，使用泻药沐浴，以及放血等。
苦味、甜味和涩味，饥饿时应食用清淡的食物。大米饭、绿豆、诃子、蜂蜜、干地生长的苦瓜。
这是说，当感到饥饿时，应当食用具有苦味、甜味、涩味和清淡特性的食物。同样地，应当食用稻米饭、绿豆、糖、诃子、蜂蜜、干燥地区生长的动物肉和苦瓜菜。
被阳光炙烤，被月光清凉，仙人星升起时无毒，日夜都可饮用露水。清澈无垢之水，无垢能除垢，不浑浊不粗糙，饮用等同甘露。
又在那秋季时节，白天被阳光炙烤而完全变热，夜晚被月光照射而变凉，如此被时节调理成熟，因仙人星升起而知无毒，仙人星升起时无毒是指，它升起时从空中降落并出现在河流和池塘等处的有害物质在秋季变得无毒，因此称为无毒。井水则不然，它一直都是无毒的。'清澈无垢之水'是指日月，经它们调理而无垢无尘，能够祛除风等垢秽。'不浑浊'是指不像泉水那样油腻沉重，不会产生痰，由于不是浑浊的所以是清爽的。

།བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཙནྡན་ཨུ་ཤིར་ག་པུར་དང་། །མུ་ཏིག་ཆུན་འཕྱང་ཕྲེང་གོས་མཛེས། །ཁང་བཟངས་རྡོ་ཐལ་གྱིས་དཀར་ཞིང་། །ཟླ་ཟེར་ཅན་དུ་མཚན་གནས་བྱ། །ཟིལ་པ་ཐལ་སྨན་ཧ་ཅང་འགྲངས། །ཞོ་དང་ཏིལ་མར་ ཞག་ཉིད་མཚན།།མི་བཟད་ཆང་དང་ཉིན་པར་ཉལ། །མདུན་གྱི་སེར་བུ་ཡོངས་སུ་སྤང་། །དགུན་དང་དབྱར་ནི་དང་པོའི་གསུམ། །དཔྱིད་ནི་ཐ་མའི་རོ་གསུམ་བསྟེན། །སོ་ག་མངར་རམ་སྟོན་ཀ་ནི། །མངར་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་བསྟེན། །མདོར་ན་ཟས་དང་སྐོམ་དག་ནི། །སྟོན་ དང་དཔྱིད་ནི་རྩུབ་པ་སྟེ།།སོ་ག་དབྱར་མཐར་བསིལ་བར་བྱ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་།རྟག་ཏུ་རོ་ཀུན་བསྟེན་པ་ལས། །རང་རང་དུས་སུ་ལྷག་པར་བསྟེན། །དུས་གཉིས་ཐོག་མཐའི་ཞག་བདུན་ནི། །དུས་མཚམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེས་ནི་སྔ་མའི་ཆོ་ག་སྤང་། ། འོག་མ་རིམ་བཞིན་བསྟེན་པར་བྱ། །མ་སྤངས་ན་ནི་ནད་འགྱུར་ཏེ། །འཕྲལ་དུ་ནད་ནི་འོང་བར་འགྱུར། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ པའོ།། །།དེ་ནས་ནད་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་དཔྱད་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པའི་འོག་ཏུ། ནད་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དུས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ བ་བཞིན་དུ།རང་རང་གི་དུས་སུ་སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་བཀག་པས། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ཆོ་ག་ལས་གཞན་དུ་ལོག་པར་སྤྱད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིའི་རྩོམ་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནད་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནས་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལེའུ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐ་མལ་པར་ནད་མེད་པར་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ མལ་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེས་ཉིན་རེ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་རྣམས་སྤྱད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྤང་བ་ལ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་ བཀག་པ་དང་།ནན་ཀྱིས་བཙིར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བྱ་བ་ལས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཕྱིའི་དབུགས་བཤང་གཅི་སྦྲིད་པ་དང་། །བཀྲེས་སྐོམ་གཉིད་དང་ལུད་པ་དབུགས། །གླལ་དང་མཆིལ་མ་སྐྱུག་པ་དང་། །ཁུ་བའི་ཤུགས་ནི་དགག་མི་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་དགག་པར་མི་བྱའོ། །ངལ་དབུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངལ་ཞིང་དུབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབུགས་ནི་ངལ་བའི་དབུགས་ཏེ་མི་དགག་པའོ། །ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བའི་བར་དེ་དག་འབྱུང་བ་ལ། རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པར་གནས་ པ་ཉིད་ནི་ཤུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཤུགས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ནན་གྱིས་དགག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་འཇིགས་པ་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

关于饮食等，即：檀香、香根草、龙脑香，
珍珠垂饰、花环衣服美，
宫殿以石灰涂白，
月光中安住夜晚。
露水、石灰药、过量饱食，
酸奶、芝麻油、油脂即是夜晚。
不宜饮酒和日间睡眠，
应当完全避免迎面微风。
冬季和夏季初三月，
春季末三味应食用。
孟夏甘味或秋季，
应食甘、苦、涩味。
总之饮食，
秋季和春季粗糙，
孟夏至夏末应清凉，
其他时节则相反。
虽常食用一切味，
各自时节更应食。
两季初末各七日，
应知是为季节交替期。
由此应舍前法，
依次修习后法。
若不舍弃则成病，
立即疾病将生起。
《八支心要广释·词义月光》，
由大师月官撰写，第三品释毕。
其后当说预防疾病品，即：在时令用药品之后，开始预防疾病品。其原因是，如前所说的时令用药仪轨，
虽然在各自时节如法使用修习，但由于抑制大小便等自然之力，将会产生与之相应的疾病，这也如同违背时令用药仪轨一样，因此撰写此品。
其中疾病依据身心差别而分为二种，对于如何预防这些疾病的品节将予以解说。这是针对一般健康人而言，
处于一般状态者，应当实践日常用药品中所说的仪轨，同样也要实践时令用药品中所说的内容。
同样，为避免疾病产生，不应抑制风等，也不应强行压制等，因此说道：
'外气、大小便、打喷嚏，
饥渴、睡眠与咳嗽气，
哈欠、唾液和呕吐，
精液之力不应抑。'
即不应抑制风等之力。疲劳气即由疲惫所生之气为疲劳气，不应抑制。力即从精液等产生时，随之而生的状态即为力，不应强行抑制与此相关之力。
其中风是最主要的，因此首先说明由抑制风而生的疾病是极难治愈的过患。

།དེའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ་ནི།འཕྱེན་ནི་བཀག་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །སྐྲན་དང་རྟུག་སྐམ་གཟེར་སྙོམ་ལྕི། །འཕྱེན་དང་བཤང་ལྕི་ཁོང་དུ་འགགས། །མིག་རྟུལ་དྲོད་ཆུང་སྙིང་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤང་སྒོ་ནས་བྱུང་བའི་འོག་གི་རླུང་བཀག་པས། སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།རྟུག་སྐམ་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་གནས་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་ཤིང་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །གཟེར་བ་ནི་ལྟོ་ཀུན་ཏུ་གཟེར་བའོ། །སྙོམ་ཞིང་ལྕི་བ་ནི་ལུས་ཞུམ་ཞིང་ཁོང་སྦོ་བའོ། །འཕྱེན་དང་བཤང་གཅི་ཁོང་དུ་འགགས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བའོ། །མིག་རྟུལ་ཞིང་དྲོད་ ཆུང་བ་ནི་མིག་ལ་གནོད་ཅིང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་འབྲི་བའོ།།སྙིང་ནད་ནི་སྙིང་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པའོ། །བཤང་འགགས་བྱིན་པའི་ཉཝ་འགྱུར་ཞིང་། །ཆམ་པས་འདེབས་ཤིང་ཀླད་པ་ན། །ཁར་ནི་མི་གཙང་འབྱུང་བ་དང་། །སྔར་བཤད་ནད་དུའང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤང་ བ་ཞེས་པ་སླད་ས་ཆེན་པོ་འགགས་པས་བྱིན་པའི་ཉཝ་འགྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ།ཉཝ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་པའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཆའི་ཤ་ཟླུམ་པོ་གནས་པ་ལ་བྱ་ལ། དེ་གཉིས་འགྱུར་པ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའོ། །ཆམ་པ་ནི་སྣ་ནས་སྣབས་འཛག་པའི་རླུང་ནད་ དོ།།ཀླད་པ་ན་བ་ནི་མགོ་ན་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁར་མི་གཙང་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཁ་ནས་བཤང་བ་འབྱུང་བའོ། །སྔར་བཤད་ནད་ནི་འཕྱེན་འགགས་པ་ལས་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །གཅིན་འགགས་པ་ཡིས་ཡན་ལག་ ན།།རྡེའུ་ཆུ་སོ་ཕོ་མཚན་ན། །དཀུ་ཡི་ནང་ན་སྔར་གྱི་ནད། །ཕལ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིན་འགགས་པ་ལས་ཡན་ལག་ན་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ན་ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་རྣམས་བཅག་པ་སྙམ་པའམ། གཅུས་ཤིང་བཙིར་པ་སྙམ་དུ་ སེམས་པའོ།།རྡེའུ་ནི་གཅིན་སྲི་བའི་ནད་གཞིའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའོ། །ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཆུ་སོ་ནི་གཅིན་གྱི་གནས་སོ། །མཚན་ནི་ཕོ་མཚན་ནོ། །དཀུའི་ནང་ནི་བརླ་ཕུགས་ཀྱི་མཚམས་སོ། །འདིས་ནི་ནད་འདི་དག་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་མ་ཟད་ཀྱི། །སྔར་འཕྱེན་ལ་སོགས་ པ་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིན་འགགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སྔར་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། །ལ་ལ་ནི་འབྱུང་། ལ་ལ་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་སྨོས་པའི་དོན་ནི་ཅུང་ཟད་མཚང་ བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཕར་ཆེར་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་དོན། །ཅུང་ཟད་མ་ཚང་ཉིད་དུ་སྟོན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཕྱེན་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་བཀག་པའི་སྨན་སྤྱི་ཙམ་དུ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ཡི་སྨན། རེང་བུ་བསྐུ་བྱུག་ལུས་བཅིང་དང་། །དུགས་དང་ སྨན་མར་མས་གཏོང་བའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཞེས་པ་འཕྱེན་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འགགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་སྨན་ཞེས་པ། གསོ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སྨན་ནི་རེང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེང་བུ་ནི་པོ་སོན་ཆ་དང་། ཁང་པའི་དུད་པ་དང་། ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་ པ་ལས་བྱས་པའི་རེང་བུ་སྟེ་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྐུ་བྱུག་ནི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པས་བྱུག་པའོ། །ལུས་བཅིང་བ་ནི་སྨན་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པས་བཀང་བའི་ཟངས་སམ། གཞོང་པ་ཆེན་པོ་ཟབས་རིང་ བའི་ནང་དུ་ལུས་བཅིང་པའོ།།དུགས་ནི་བསྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འོག་ནས་བཤད་པའོ། །སྨན་མར་མས་གཏོང་བ་ནི། སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་བཤང་སྒོ་ནས་བཅུག་པའོ།

因此说道：'由于憋住下行气，会引起肿瘤和干粪便刺痛沉重，下行气和大小便阻塞体内，视力迟钝、体温低、心脏病。'这是说，由于憋住从大便处出来的下行气，会引起肿瘤等疾病。干粪便是指大便等从自己的位置向上升起而造成伤害。刺痛是指腹部普遍疼痛。沉重是指身体萎靡和腹部胀满。下行气和大小便阻塞体内是指不能排出。视力迟钝和体温低是指伤害眼睛和体内火力减弱。心脏病是指心脏病发作。
'大便阻塞会使小腿肌肉变形，感冒侵袭和头痛，口中出现不净物，以及前述疾病也会发生。'这是说，大便即粪便阻塞会使小腿肌肉变形，所谓肌肉是指小腿后部的圆形肌肉，这两者变形是指逆转，即像用手等揉捏一样变形。感冒是指从鼻子流出鼻涕的风病。头痛是指头部疼痛。同样，口中出现不净物是指从口中排出粪便。前述疾病是指从下行气阻塞而产生肿瘤等疾病，这些也会发生。
'小便阻塞会使肢体疼痛，结石、尿道、男根疼痛，腰部内侧前述疾病大多会发生。'这是说，由于小便阻塞会产生肢体疼痛等。其中肢体痛是指感觉肢体像被打断一样，或者感觉被扭曲挤压。结石是指在小便病因中所说的。尿道等疾病中，尿道是指小便的处所。男根是指男性生殖器。腰部内侧是指大腿根部的交界处。这不仅会产生这些疾病，而且前面由于憋住下行气等而产生的肿瘤等疾病，也会因小便阻塞而产生。说'大多'是指不是所有前述疾病都会发生，有些会发生，有些不会发生的意思，说'大多'的含义是表示稍有欠缺。这也如经典中所说：'大多之声表差别义，显示稍有不足性。'
对于下行气等三种力被憋住的一般治疗方法说：'其治疗方法是丸药、涂抹、身体浸泡、热敷和药油灌肠。'这是说，'其'是指由下行气、大便和小便阻塞所产生的治疗方法，即作为治疗方法的药物是丸药等。其中丸药是指用波森茶和房烟和盐等制成的丸药，下文会解释。涂抹是指用芝麻油等涂抹。身体浸泡是指在装满药物煮沸的水和芝麻油等的铜器或大而深的木盆中浸泡身体。热敷是指下文所说的温热等四种。药油灌肠是指将药物煮沸的芝麻油等从肛门处注入。

།འདི་དག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །ཟས་སྐོམ་ བཤང་བ་འགགས་པ་དང་།།བཤང་འགགས་ལས་བྱུང་གློ་གཅོང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བཤང་བ་འགགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གློ་གཅོང་བྱིན་པའི་ཉཝ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བཤང་གཅི་འགགས་པ་ལ་ཕན་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ནས་ཐུག་དང་། ཟན་དྲོན་པོ་དང་། མ་ཤ་དང་། མུངྒ་དང་། རྒྱ་སྣེའུའི་ཚོད་མ་མཐུག་པོའི་ཤ་དང་བཅས་པ་དང་། ཆང་བསྐ་བ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཁུ་ལེ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་འགགས་པ་ལས་མར་སར་ནི། །ཆེ་ཚད་ཙམ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཅིན་འགགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད། ཡན་ལག་ན་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མར་སར་ཆེ་ཚད་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཆེ་ཚད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གང་ཉིན་མཚན་གཅིག་གིས་འཇུ་བར་འགྱུར་བའི་སྣུམ་གྱི་ཚད་ཆེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟས་མ་ཟོས་པའི་གོང་དུའམ། ཟས་ཞུ་བའི རྗེས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། མར་ནི་དང་པོར་བཟའ་བར་བསྔགས། །འཇུ་མཐར་ཚད་ནི་ཆེན་པོའང་རུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པས། སྦྱོར་བ་དེ་གཉིས་སླར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་སྔར་རམ། ཞུ་བའི་རྗེས་ལ་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་ཆེ་ཚད་ཙམ་གྱི་ སྒྲར་བཤད་དོ།།སྒྲེགས་པ་བཀག་ན་ཡི་ག་འཆུས། །ལུས་འདར་སྙིང་དང་བྲང་འགགས་ན། །སྦོ་ཞིང་ལུད་ལ་སྐྱིགས་བུས་འདེབས། །དེའི་སྨན་སྐྱིགས་བུ་དག་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲེགས་པ་བཀག་པས་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡི་ག་ འཆུས་པ་ནི་ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ།།ལུས་འདར་བ་ནི་མགོ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་འདར་བའོ། །སྙིང་བྲང་འགགས་ཤིང་ན་བ་ནི། སྙིང་དང་བྲང་གི་དོང་ག་དག་སྦུབས་ཀྱིས་འགགས་ཤིང་རེངས་བ་སྙམ་སེམས་པའོ། །སྦོ་བ་ནི་ལྟོ་བ་རླུང་གིས་ཁེངས་པའོ། །ལུད་པ་དང་སྐྱིགས་ བུ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཞེས་པ་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྨན་ཏེ། གསོ་བའི་ཆོ་ག་ནི་སྐྱིགས་བུ་དག་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་སྐྱིགས་བུ་གསོ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་དང་འདྲའོ། །སྦྲིད་བཀག་མགོ་ན་དབང་མི་རྣོ། །གཉེའུ་ རེངས་ཁ་ཡོ་འགྲམ་ཆག་འགྱུར།།དུད་རྣོན་གྱིས་བདུག་མིག་སྨན་དང་། །སྣ་སྨན་ཉི་མ་ལྟ་བ་ཡིས། །སྦྲིད་པ་འགགས་པ་བསལ་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སྦྲིད་པ་བཀག་ཅིང་བརྣགས་པས། མགོ་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། མགོ་ན་བ་ནི་ཀླད་པ་ན་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་མི་རྣོ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའོ། །གཉེའུ་ནི་གནད་གཉིས་འདུས་པ་ལ་བྱ་ལ། དེ་དག་རེངས་པ་ནི་འགྱུར་མི་ཤེས་པར་བྱས་པའོ། །ཁ་ཡོ་བ་ནི་རླུང་གིས་ཁ་ཡོན་པོར་བྱས་པའོ། །འདིར་སྦྲིད པ་འགགས་པ་ལ་དུད་པ་ལ་སོགས་པས་སྦྲིད་པ་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་དུད་རྣོན་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའོ། །མིག་སྨན་རྣོན་པོ་ནི་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་སྨན་རྣོན་པོའི་མིག་སྨན་དང་། སྨན་རྣོན་པོའི་ཕྱེ་མ་སྣ་ནས་རྔུབ་པའི་སྣ་སྨན་དང་། ཉི་མ་ལྟ་བ་ནི་སྦྲིད་པ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉི་མ་ལ་བལྟ་བ་སྟེ། འདི་དག་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་སྣུམ་དང་། དུགས་དག་ཀྱང་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །སྐོམ་འགགས་པས་ན་ཁ་སྐམས་ཤིང་། །ཡན་ལག་མི་བདེ་རྣ་མི་གསང་། །མགོ་འཁོར་མྱོས་ཤིང་སྙིང་ནད་འབྱུང་། །དེར་བསིལ་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐོམ་ལས་འགགས ཤིང་བརྣགས་པས་ཁ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཁ་སྐམ་པ་ནི་ཤས་ཆེར་ཁ་སྐམ་པར་གྱུར་པའོ།

这些对三者都是共同的。关于'饮食、大便阻塞和由大便阻塞引起的慢性咳嗽相同'这句话，是指由于大便阻塞而引起的慢性咳嗽、腿部变化等症状，应当使用对治大小便阻塞的饮食，即：大麦粥、热饭、豌豆、绿豆、厚重的蔬菜汤配肉、浓酒、酸奶清、米汤和自然发酵的酸味等。
对于小便阻塞，应当使用最大剂量的酥油。这是说，对于因小便阻塞引起的疾病、肢体疼痛等症状，应当服用最大剂量的酥油。这里'最大剂量'是指一昼夜内能消化的油脂最大量。应当在进食之前或食物消化之后服用。
如《医典》所说：'酥油宜先食用，消化后大剂量亦可'，因此这两种用法都可以采用。这样在饮食之前或消化之后使用时，都称为最大剂量。
如果憋住打嗝，会导致食欲不振、身体颤抖、心胸堵塞疼痛、腹胀、咳嗽并伴有呃逆。其治疗方法与治疗呃逆相同。
食欲不振是指对食物没有兴趣。身体颤抖是指头部、手部等颤抖。心胸堵塞疼痛是指感觉心脏和胸腔堵塞僵硬。腹胀是指腹部被风气充满。咳嗽和呃逆的具体特征将在下文说明。'其'是指这些症状的治疗方法与治疗呃逆的方法相同，将在后面的呃逆治疗章节中详述。
憋住喷嚏会导致头痛、感官迟钝、颈部僵硬、口歪、面瘫。应当用刺激性熏烟熏制，使用眼药、鼻药，观看太阳来治疗喷嚏抑制，还应当使用油脂和热敷。
憋住喷嚏会引起头痛等症状。头痛是指脑部疼痛。感官迟钝是指眼等感官虚弱无法感知对境。颈部是指两个要害结合处，僵硬是指无法转动。口歪是指被风气导致嘴巴歪斜。这里对于喷嚏抑制应当用熏烟等方法引出喷嚏。其中刺激性熏烟将在下文说明。刺激性眼药是指胡椒等刺激性药物制成的眼药，以及用刺激性药粉吸入鼻子的鼻药，观看太阳是为了引出喷嚏而观看太阳。应当进行这些治疗，并且要经常使用油脂和热敷。
憋住口渴会导致口干、四肢不适、耳鸣、头晕、醉酒般的感觉和心脏病。对此所有清凉疗法都有效。这是说，憋住口渴会引起口干等疾病。其中口干是指嘴巴特别干燥。

།ཡན་ལག་མི་བདེ་བ་ནི་རྐང་ལག་ནུས་ཞན་ཅིང་སྙོམ་པའོ། །རྣ་བ་མི་གསང་བ་ནི་རྣ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་ཐོས་པའོ། །མགོ་འཁོར་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྐྱོན་པ་ ཙམ་དུ་སེམས་པའོ།།མྱོས་པ་ནི་མི་དྲན་པའོ། །སྙིང་ནད་ནི་སྙིང་ག་ན་བའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དེ་རྣམས་ལའོ། །བསིལ་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་བྱས་པ་ཕན་ཞིང་ གནོད་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།བཀྲེས་པས་ལུས་ཞིག་ཡི་ག་འཆུས། །ལུས་སྙོམ་ཉམ་ཆུང་གཟེར་མགོ་འཁོར། །དེ་ལ་ཟས་ཡང་སྣུམ་དྲོ་དང་། །ཆུང་བ་དག་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤས་ཆེར་བཀྲེས་པ་བརྣགས་པ་ལས། ལུས་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།ལུས་ཞིག་པ་ནི་ལུས་བཅོམ་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །ཡི་ག་འཆུས་པ་ནི་ཡི་གར་མི་འོང་བའོ། །ལུས་སྙོམ་པ་ནི་གཟེངས་དམའ་བའོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ནི་སྦེག་པའོ། །གཟེར་བ་ནི་ཟུག་ཅིང་ན་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དེ་རྣམས་ལའོ། །ཟས་ཡང་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་ སོགས་པ་ཡང་བ་ལས་བྱས་པ་སྦྱིན་ཞིང་སྦྱང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་པ་སྟེ། མར་དང་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲོ་བ་སྟེ་ཚ་ཞིང་ལེགས་པར་ཚོས་པ་དང་། ཆུང་བ་སྟེ་རན་ཅིང་ཆུང་བའི་ཚད་ཙམ་སྦྱིན་ནོ། །གཉིད་བཀག་ཁོང་མྱོས་སྤྱི་བོ་མིག་།ལྕི་ཞིང་སྙོམ་ལ་གླལ་གཉིད་ འོང་།།ལུས་ཞིག་སྙམ་སེམས་དེ་ལ་ནི། །གཉིད་ལོག་ལུས་མཉེ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིད་བཀག་ཅིང་བརྣགས་པས་ཁོང་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་མྱོས་པ་ནི་མི་དྲན་པ་སྙམ་བྱེད་པའོ། །སྤྱི་བོ་དང་མིག་ལྕི་བ་ནི་ལྕིད་ཆེ་བ་སྙམ་སེམས་པའོ། ། སྙོམ་པ་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རྨྱ་བའོ། །གླལ་འོང་བ་ནི་ཡན་ལག་རྐྱོང་བ་དང་བཅས་པའི་ཁ་གདངས་པའོ། །ལུས་ཞིག་སྙམ་སེམས་པ་ནི་ལུས་བརྡུངས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ནད་དེ་རྣམས་ལའོ། །གཉིད་ལོག་ཅེས་པ་ནི་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ངོམས་པར་བྱས་པ་དང་། དེ བཞིན་དུ་ལུས་མཉེ་བ་སྟེ།བདེ་བར་བྱས་ནས་ལུས་ལེགས་པར་མཉེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཕན་ཞིང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་འགགས་པས་དེ་འཕེལ་ཞིང་། །དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །སྙིང་ནད་སྐེམ་བྱེད་སྐྱིགས་བུས་འདེབས། །དེར་ནི་ལུད་བསལ་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི།ལུད་པ་འགགས་ཤིང་འགགས་པས་ལུད་པ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། སྙིང་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐེམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གཅོང་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱིགས་བུས་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་ནད་འདི་ དག་ལ་ལུད་པ་བསལ་ཏེ།ལུད་པ་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་འབད་དེ་བྱའོ། །ངལ་དུབ་དབུགས་ནི་བཀག་པ་ལས། །སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་མྱོས་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ངལ་གསོ་བྱ་བ་དང་། །རླུང་སེལ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་དབུགས་ ནི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ལ།གང་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བའི་དབུགས་དེ་འགགས་པ་ལས། སྐྲན་དང་གློ་སྙིང་གི་ནད་དང་། མྱོས་ཤིང་མི་དྲན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ནད་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་ངལ་གསོ་ཞིང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ལ། ལུས་མ་བསྐྱོད་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་རླུང་སེལ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་རླུང་གི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་བའི་གསོ་བའི་རིམ་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།གླལ་བཀག་ན་ནི་སྦྲིད་འགགས་མཚུངས། །ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་རླུང་འཇོམས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླལ་འོང་བཀག་ཅིང་བརྣགས་པས། སྦྲིད་པ་འགགས་པ་དང་ འདྲ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་དེ།ཀླད་པ་ན་བ་དང་། དབང་པོ་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

肢体不适是指手脚无力且麻木。耳朵不清是指双耳听不见声音。头晕是感觉如同坐在轮子上一般。昏醉是指神志不清。心病是指心口疼痛。'对此'是指对这些疾病。'一切清凉疗法有益'是指，所有饮食等疗法都要采用清凉方式，这样有益且能消除病痛。
因饥饿身体虚弱，食欲不振，身体疲软，体力衰弱，疼痛头晕。对此应当使用轻、油、热的少量食物。这是指因过度饥饿而引起身体虚弱等病症。身体虚弱是指感觉身体被摧毁。食欲不振是指对食物没有胃口。身体疲软是指精神萎靡。体力衰弱是指虚弱。疼痛是指刺痛。'对此'是指对这些疾病。轻食是指用稻米、萨卢草根等轻食制成的食物，同时要有油腻，即含有酥油和肉等，以及温热即热而充分煮熟的，少量即适量的食物。
因禁止睡眠而内醉，头顶和眼睛沉重麻木，打哈欠想睡，感觉身体虚弱。对此应当睡眠和按摩身体。这是指因禁止和抑制睡眠而引起内醉等症状。内醉是指感觉神志不清。头顶和眼睛沉重是指感觉很重。麻木是指虚弱而昏沉。打哈欠是指伴随着伸展肢体张开嘴巴。感觉身体虚弱是指感觉身体被打击。'对此'是指对这些疾病。睡眠是指充分安睡，同样按摩身体即舒适地好好按摩身体，这些都是有益且应当做的。
因咳嗽阻塞而使咳嗽增多，呼吸不畅且食欲不振，心病、消瘦病、呃逆发作。对此应当进行祛咳疗法。这是指因咳嗽阻塞而使咳嗽加重，呼吸不畅，食欲不振，心病发作，同样消瘦病即重大慢性病，以及呃逆发作。对这些病症应当祛除咳嗽，要努力进行咳嗽治疗章节中所说的疗法。
因疲劳和屏住呼吸而产生瘤、心病和昏醉。对此休息和祛风疗法有益。这是指因疲劳的呼吸即从事劳作等而立即产生的呼吸被阻塞，会引起瘤和心肺病，以及昏醉不醒。对这些病症应当安适休息，远离劳作等，不要活动身体，同样进行祛风疗法即能够降伏风病的治疗程序是有益的。
禁止哈欠与禁止喷嚏相同，应当进行一切祛风疗法。这是指禁止和抑制哈欠会产生如同禁止喷嚏一样的所有病症，即头痛和感官不清等。

།ནད་དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་བྱའོ། །མཆིལ་མ་འགགས་པས་མགོ་སྙིང་ན། །གཉའ་རེངས་ཡི་ག་འཆུས་མགོ་འཁོར། ། སྐྲན་བཅས་སྣ་ཆུ་འཛག་འགྱུར་དེར། །གཉིད་ལོག་ཆང་བཏུང་གཏམ་སྙན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཆིལ་མ་འགགས་པ་ལས་མགོ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྲན་དང་བཅས་ཤིང་སྣ་ཆུ་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །མགོ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དེ རྣམས་ལ་གཉིད་ལོག་པ་དང་།རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པ་བཏུང་བ་དང་། གཏམ་སྙན་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ཅིང་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་རྣམས་མཉན་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུག་བྲོ་བརྣགས་པས་མེ་དབལ་མཛེ། །འབྲས་དང་མིག་ནད་གཡན་པ་རིམས། ། སྐྱ་རྦབ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །དང་ག་རོ་སྟོད་མི་བདེ་སྐྲངས། །དེར་ཁ་བཀང་དབོ་དུད་སྨྱུང་གནས། །རྩུབ་ཟོས་དེ་ཉིད་སྐྱུགས་པ་དང་། །རྩོལ་དང་མྱུར་བར་གཏར་ག་གདབ། །བཀྲུ་སྨན་གཏོང་བའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱུགས་ཤིང་སློན་བྲོ་བ འགགས་ཤིང་བརྣགས་པས་མེ་དབལ་ལ་སོགས་པ་ལུད་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་མེ་དབལ་ནི་ནད་གཞིའི་སྐབས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །མཛེ་ནི་པགས་པའི་འགྱུར་བའོ། །འབྲས་ནི་ཤའི་སྟེང་དུ་འཁོར་ལོ་དམར་པོར་གྱུར་པའོ། །མིག་ནད་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་ གི་ལེའུ་ལས་བཤད་པར་བྱའོ།།རོ་སྟོད་མི་བདེ་བ་ནི་ཁ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྔོན་པོ་ཐལ་ཐིལ་འབྱུང་བའོ། །དང་ག་མི་བདེ་བ་ནི་སྙིང་གར་འཚང་བ་སྙམ་བྱེད་པའོ། །ནད་དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཁ་བཀང་བ་སྟེ། སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ཁ་བཀང་ཞིང་དབོ་བ་དང་། དུད་པ་རྣོན་པོ་དང་། སྨྱུང་ བར་གནས་ཤིང་ཟན་བཅད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཟན་རྩུབ་མོ་ཟོས་ལ་དེ་ཉིད་སྐྱུགས་པ་བྱས་པས་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་སྟེ། ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་དང་། ཉུང་བ་ཉིད་དུ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བ་སྟེ། ཨ་རུ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་ ལ་སོགས་པ་དང་།ཁྲུས་བྱ་བ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་བ་བཀག་པས་དེ་འཛག་དང་། །ཕོ་མཚན་ན་དང་འོར་ནད་རིམས། །སྙིང་ནད་ཆུ་འགགས་ལུས་ཞིག་དང་། །རྡེའུ་འཕེལ་དང་མ་ནིང་འགྱུར། །དེ་ལ་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་དང་ཆང་། །འབྲས་ཆན་མས་གཏོང་ལུས་བཅིང་དང་། ། ཆུ་སོའི་ནད་བསལ་ཏིལ་མར་བཙོས། །འོ་མ་བུད་མེད་གཞོན་བསྟེན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱུང་བ་བཀག་པ་ལས་ཁུ་བ་དེ་ཉིད་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕོ་མཚན་ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོར་ནད་དང་། རིམས་ནད་དང་། སྙིང་ནད་འབྱུང་བ་དང་། ཆུ་འགགས་པ་སྟེ། གཅིན་འགགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ན་ཞིང་ཞིག་པ་སྙམ་སེམས་པ་དང་། རྡེའུ་འཕེལ་བ་སྟེ་གཅིན་འགགས་པའི་རྡེའུ་འཕེལ་བ་དང་། མ་ནིང་སྟེ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཉལ་མི་ནུས་ཤིང་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ལ་ནི་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། ། ཁྱིམ་བྱ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །ཆང་ནི་དངས་མའམ་སྐ་བའོ། །འབྲས་ཆན་ནི་འབྲས་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆན་ནོ། །མས་གཏོང་བ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའམ། འཇམ་རྩི་དང་། མས་གཏོང་བ་གོང་མའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལུས་བཅིང་བ་ནི་སྨན་ཁུས སྣོད་གང་བར་ཞུགས་ཤིང་དུགས་བྱ་བའོ།།ཆུ་སོའི་ནད་བསལ་བ་ལ་ནི་ཀུ་སྨན་ད་དང་། གཟེ་མ་དང་། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བ་དང་། འོ་མ་དང་། བུད་མེད་གཞོན་ཞིང་སྡུག་པ་བསྟེན་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

对于这些疾病，应当实施所有能够制服和消除风的仪轨。
唾液阻塞会导致头痛心痛，颈部僵硬、食欲不振、头晕，伴有瘤并流鼻涕，对此，睡眠、饮酒和听悦耳的言语有益。
这是说，由于唾液阻塞而导致头痛等症状，并伴有瘤和流鼻涕。头痛等症状已经解释过了。'对此'是指对这些疾病，睡眠、饮葡萄酒等，以及听悦耳的言语，即与佛法等相关且令人愉悦的言语，都是有益的。
呕吐、恶心、化脓会导致热病、麻风病、疮疡、眼病、瘙痒、发热、中风、咳嗽、呼吸困难、食欲不振、上身不适和肿胀。对此，应漱口、呕吐、熏烟、禁食，食用粗糙食物后立即呕吐，运动和及时放血，使用泻药也是值得称赞的。
这是说，由于呕吐、恶心、阻塞和化脓而导致热病等疾病以及咳嗽。其中热病将在病因章节中解释。麻风病是皮肤的变化。疮疡是肉上出现红色圆圈。眼病等将在各自的章节中解释。上身不适是指除口部外其他部位出现青紫色。食欲不振是指感觉心口堵塞。
对这些疾病，应当用药物煮成的汤剂漱口和呕吐，使用强烈的熏烟，保持禁食状态断食，同样地，食用粗糙的食物后立即呕吐会有益处。同样地，运动即进行使身体疲劳的活动，快速放血，同样地，使用泻药，如訶子、蜂蜜等，以及沐浴都是值得称赞且有益的。
精液受阻会导致遗精、阳具疼痛、疝气、发热、心病、小便不通、身体疲惫、结石增生和变为阳痿。对此，家禽肉、酒、米饭、下部导入、身体按摩、治疗泌尿系统疾病、芝麻油熬制、牛奶和与年轻女子交往有益。
这是说，由于精液阻塞而导致精液流出、阳具疼痛、疝气、发热、心病、小便不通即小便阻塞、身体疼痛感觉虚弱、结石增生即小便阻塞的结石增多，以及阳痿即对女性无法行房且无欲望。对于这样的疾病，应当服用家禽肉等。家禽是众所周知的。酒是指清酒或浊酒。米饭是指红米等做成的饭。下部导入是指强效泻药从下部导入，或者温和导入剂，上部导入分为三种。身体按摩是指进入装满药汤的容器中进行熏蒸。对于泌尿系统疾病的治疗，应使用枳实、茅根、冬瓜等与芝麻油煮制，以及牛奶，与年轻貌美的女子交往受用是有益的。

།ཤུགས་ནི་བཀག་དང་བཙིར་བ་ཡིས། ། ནད་ནི་ཀུན་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གསོ་དཔྱད་མང་པོ་འདིར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤུགས་བཀག་པ་དང་བཙིར་བ་ཡིས་ནི་ནད་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནད་མ་ལུས་པ་དག་ཀྱང་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤུགས་བཀག་པ་དག་ཏུ་ནད་གང་ཞིག་སྨྲས པ་དེ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་གྱི།རིམས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ནད་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གསོ་ཞིང་བཅོས་པའི་ཆོ་གའི་དཔྱད་འདིར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཕལ་ཆེར་རླུང་དུ་མ། །གང་ཕྱིར་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེའི་ཟས་སྐོམ་དང་སྨན། །མཉམ་པར་འགྱུར་བ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཤུགས་འགགས་པ་དང་བཙིར་བ་ལས། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ། རླུང་དག་དུ་མར་ཞེས་པ་ རྣམ་པ་དུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཞིང་།རྣམ་པར་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རླུང་དེས་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ། རླུང་སྙོམས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལམ་ལོག་པ་ན་གནས་པར་རང་གི་མལ་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་། གནོད་པ་ སེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱའོ།།འདི་དང་གཞན་དུ་ཕན་འདོད་པས། །འདོད་ཆེན་ཕྲག་དོག་ཞེ་སྡང་དང་། །སེར་སྣ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཤུགས། །རྟག་བཀག་དབང་པོ་ཐུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་འདི་དང་གཞན་ལ་ ཕན་པར་འདོད་པས།ཡང་འདོད་ཆེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཤུགས་འདི་དག་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆེན་ནི་གཞན་གྱི་རྫས་རྣམས་ལ་རེ་ཞིང་འདོད་པའོ། །ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པའོ། ། ཞེ་སྡང་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྡང་བའོ། །སེར་སྣ་ཅན་སེར་སྣ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇིགས་པ་དང་ཁྲོ་བ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་དང་། དྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ་དེ་དག་གི་ཤུགས་རྣམ་པར་བཀག་ཅིང་དབང་པོ་ཐུལ བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་བྱའོ།།དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །ཅི་བཞིན་དུས་སུ་ནན་ཏན་བྱ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སོགས་གྱུར་ན། །ཤས་ཆེར་འཁྲུགས་པས་སྲོག་རྒྱུན་གཅོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་། བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་སྦྱང་བར་བྱ་ ཞིང་།རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱ་བའི་འབད་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། ཇི་བཞིན་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་ལས་མ་ཡོལ་བར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་མ་དེ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་སོགས་ཤིང་རང་གི་གནས་སུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། ལན་འགའ་ཞིག་ན་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ ཚུལ་གྱིས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་གི་ཚེ་ཤས་ཆེར་འཁྲུགས་ཤིང་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།དྲི་མ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་སྲོག་གི་རྒྱུན་གཅོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་སྦྱང་བ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ བསགས་པའི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྱུར་ལ། ཕལ་ཆེར་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་སྨྱུང་བ་དང་། གཞུ་བར་བྱས་པ་ཡུན་རིང་པོར་བྱས་བས་བསལ་ཏེ། སྨྱུང་བ་དང་གཞུ་བར་བྱས་པ་དག་།དེ་བསལ་བའི་ཆོ་གའི་ གཙོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ལ་ལར་ནི་སྦྱང་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ལ་ལར་ནི་སྨྱུང་བ་དང་གཞུ་བར་བྱ་བ་དག་གོ།

'由于压制和抑制力量，一切疾病都会产生。正因为病症极多，在此阐述诸多医疗方法。'这是说，由于压制和抑制力量，一切疾病，即所有病症都会产生和滋生。并非仅仅产生所说的那些由压制引起的病症，而是包括发热等所有可能存在的疾病都会产生，这就是'一切'这个词的含义。正因为疾病极多，所以在此阐述和说明医疗治疗仪轨。
'其中大多数是由于诸多风被扰乱所致，因此应当调配能平衡其饮食和药物。'这是说，由于压制和抑制，大多数情况下，诸多风以各种方式被扰乱和升起，因此，应当调配能使这些风平衡的饮食和药物，即使风平衡，回归正常位置，安住于自身处所，从而消除危害。
'为利益此世他世，应当经常制止贪欲、嫉妒、嗔恨、吝啬、贪著等冲动，调伏诸根。'这是说，具有调伏诸根且希望利益此世他世的人，应当始终在任何时候都制止这些投入贪欲等的冲动。其中，贪欲是指希求他人财物。嫉妒是指不能容忍他人的圆满财物。嗔恨是指对众生极度憎恨。吝啬即是吝啬本身。贪著是指执着女人等。'等'字包括恐惧、愤怒、虚伪、傲慢等，应当制止这些冲动，使自己成为调伏诸根的本性。
'为清净诸垢，应当适时精进。若其极度积聚，则因剧烈扰动而断绝生命。'这是说，应当努力精进地清净和去除风、胆、痰、大小便等垢秽。什么时候呢？适时，即不失时机。为什么这样呢？因为这些垢秽若极度积聚并在自身处所增长，有时会因饮食和行为方式而导致扰动，当其剧烈扰动和激荡时，垢秽的扰动会断绝生命气息，夺取性命。因此应当清净这些垢秽。如是，对于极度积聚的压制方法之首要即是清净，因为这样最为迅速，而对于大多数积聚则通过长期禁食和发汗来去除，禁食和发汗是去除它们的主要仪轨。如此，对某些情况清净为主，对某些情况则以禁食和发汗为主。

།ལ་ལར་ནི་སྨྱུང་བ་ཉིད་ནད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆོ་གའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན། གཞུང་འདི་བརྩམས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ སྨྱུང་དང་གཞུ་བྱས་པས།།བསལ་ཡང་སླར་ནི་ལྡང་སྲིད་ཀྱི། །གང་ཞིག་ལགས་པར་སྦྱངས་པ་དག་།དེ་ནི་སླར་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་དང་། གཞུ་བ་བྱས་པས་བསལ་ཞིང་རྒྱལ་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་ན་ སླར་སྡང་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་ཀྱི།ཡང་གནོད་པ་གང་ཞིག་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པས་དག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་གནོད་པ་དག་པའི་གཙང་བས་དག་པ་དེ་རྣམས་ནི་སླར་ཡང་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་སླར་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྨྱུང་བར་བྱས་པ་དང་། གཞུ་བར་བྱ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྦྱང་བ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། མ་བྱས་པ་ལ་དེའི་ཚེ་བརྩམ་པ་བྱ་དགོས་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་སྨྱུང་བ་དང་སྨིན་ཅིང་གཞུ་བར་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱང་བའི་བརྩམ་པ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱང་ བའི་གནས་དག་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་དང་།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལས་དཔགས་ཏེ། སྨྱུང་བ་དང་སྨིན་པར་བྱ་བ་རླུང་གིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩམ་པ་བྱ་དགོས་སོ། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་དེ་ཕན་ཆད། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ རྣམས་གྲུབ་པ་དང་།རོ་ཙའི་སྦྱོར་བ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། དུས་ཤེས་པའི་མཁས་པས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྟེ། དུས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཤེས་པ་དེ་ནི་དུས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དུས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཟས་དང་། ཁུ་བཅུད་དང་། རང་ བཞིན་དང་།སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་གང་གིས་ཤེས་པ་དེས། དེ་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ། གོ་རིམས་མ་འཆོལ་བར་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་མཐར་ཕྱིན་པ་ ཐོབ་པ་དང་།ཐ་མལ་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་ཞེས་པ། རིགས་པ་མི་འགལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ནི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་ཡང་གྲུབ་ པ་སྟེ།གྲུབ་པའི་དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཟོའི་ཅི་དགའ་བས་ཁུ་བཅུད་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ནུས་པའི་མཐུ་ལས་དཔགས་ནས་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ།ཚངས་པ་དང་། གནས་འཇོག་དང་། རི་བྱི་དང་འཕོ་བྱེད་ཀྱིས་སྦྱར་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་གོ། །རོ་ཙའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ལ་ཕོད་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་སྦྱངས་ཕན། །སཱ་ ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་གྲོ།།མུངྒ་ཤ་དང་མར་ལ་སོགས། །ཕན་པའི་ཟས་ཀྱིས་ལུས་བརྟ་ཞིང་། །ཡིད་འོང་དྲོད་སྐྱེད་སྨན་སྦྱར་བ། །ཡི་ག་འབྱེ་ཞིང་འཇུ་བྱེད་དང་། །བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་ཕྱིས་ཁྲུས་བྱས་དང་། །དྲག་པོ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བརྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་སྨན་གྱིས་ལུས་སྦྱངས་ ཤིང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་དམད་པ་ལ།ལུས་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པའི་ཟས་རྣམས་དང་། བསྐུ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་ལུས་བརྟ་བར་བྱའི་འཕྲལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

有时候，禁食本身就是战胜疾病的主要仪轨。因为如此，所以应当撰写此论。
'通过禁食和清除所作，虽然能除去危害，但仍可能再起；若是通过净化而清除，则不会再次生起。'这是说，虽然通过禁食和清除的方式，消除并战胜了风等的危害，但有时可能会再次升起。而某些危害若通过药物等方式得到净化，经过良好净化的危害通过清净而得到净化，这些就不会再次生起和产生，因为已从根本上断除，所以这些不会再生起。
因此，即使已经禁食和清除，如果还需要净化，那么对于尚未做的，更不用说此时需要开始行动了。如此，即使对已经禁食和成熟清除的人，也需要开始净化。
对于净化处，也要根据地域、时间和身体强度等来衡量，要以不被风所损害的方式开始禁食和成熟。
'通过了知时节，其后应当依次适当地配制长寿药和壮阳药。'这是说，由了知时节的智者来配制，了知时节的是指了解时间等因素的人，而不仅仅是时间而已。
因此，由了解地域、身体强度、饮食、精华、本性和心力等方式的人，在净化之后，按照次第，即不错乱的顺序，以粥等的次第持续七天，之后获得身体最极致的力量，食用普通饮食，之后适当地，即不违背道理地，这长寿药有的是风性的，有的是痰性的，这些长寿药也是成就的，即是成就的仙人所说的，而不是随意创造，根据精华、功德和能力的力量来推测的智者医生自己全面观察的。
或者说'成就'是指经多人亲证而可信的，是梵天、安住、山羊和迁移者所配制和享用的。'壮阳配方'是指使能与女人交合的成就法，应当配制这些。
'以药物净化身体后，六十日成熟的稻米和小麦，绿豆、肉和酥油等，以有益的食物增强身体，配制悦意生暖的药物，开胃助消化，涂抹按摩沐浴，猛烈温和灌肠强身。'这是说，对于用药物净化身体、用催吐药等使身体虚弱的人，为了增强身体，应当用稻米、小麦等食物和涂抹等方法逐渐增强身体，而不是立即进行。

།ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་ དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡིད་འོང་དྲོད་སྐྱེད་སྨན་ཏེ། སྒེ་གཤེར་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། བི་ཛ་པུ་ར་དང་། དར་བ་རྙིང་པ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་སྦྱར་ཞིང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་ ལས་ཡིག་འབྱེ་ཞིང་འཇུ་བར་བྱེད་ལ།ཟས་འདོད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ་བརྟ་བ་དང་། ལུས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །དྲག་པོ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའོ། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བ་ནི་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མས་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བརྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་ མེ་ཀུན་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་།།བློ་མདོག་དབང་པོ་དྲི་མ་མེད། །དེ་བཞིན་ཚེ་རིང་རོ་ཙེ་དང་། །དཔལ་དང་གཟི་མདངས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་བྱས་ཤིང་བཤད་མ་ཐག་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དེས་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་དཔལ་དང་གཟི་མདངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ ཀུན་ཞེས་པ།ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་མེའི་དྲོད་ཀྱི་མེ་ཐམས་ཅད་དང་། འབྱུང་བའི་མེ་རྣམས་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ལ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མེ་བཅུ་གསུམ་སྨིན་པའི་ནུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་ མདོག་དབང་པོ་དྲི་མ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་དང་། ཁ་དོག་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་རིང་བ་སྟེ། ལྷག་པར་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བ་ཞེས་པ་ཁུ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བས། བུད་མེད་ ལ་ཕོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།དཔལ་དང་གཟི་མདངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་པོ་དུག་དང་རླུང་དང་མེ། །མཚོན་རྨས་ཆག་གྲུགས་སོགས་བྱུང་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འཇིགས་སོགས་གང་། །དེ་ནི་གློ་བུར་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་འདི་དག་ནི་གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་འབྱུང་པོས་མཐོང་ཞིང་ཟིན་པ་དང་། དུག་གིས་རེག་ཅིང་ཟིན་པ་དང་། གནོད་པའི་རླུང་དང་། མེ་དང་མཚོན་གྱིས་རྨས་པ་དང་། རྡོ་ལ་སོགས་པས་ཡན་ལག་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་ཅིང་། ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན དུ་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། འཇིགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། བརྐམ་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གློ་བུར་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཉེས་པ་སྤོང་བ་དང་། །དབང་པོ་ ཉེར་ཞི་དྲན་པ་དང་།།ཡུལ་དུས་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། །དམ་པའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་འཇུག་པ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་གློ་བུར་ནད། །མདོར་ན་མ་སྐྱེས་མི་འབྱུང་དང་། །སྐྱེས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོ་ག་འདི་ནི་བསྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པས་ན། ཤེས་རབ་ ཉེས་པ་སྟེ།དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཅིང་། བཀག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀག་པའི་ཡུལ་དག་སྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྒོ་ཞིང་བསྟན་པའི་དོན་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ ཀྱི་ཉེས་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་བའོ།།དེ་སྤང་བ་ནི་མི་བྱེད་པར་གཏོང་ཞིང་སྤང་པའོ།

'利益'是指对身体有益。既不悦意又是生热的药物，故称为悦意生热药。如：生姜、胡椒、石榴、榧子、香橼、陈酪、芥菜等，与此相配合混合的食物，能使此配伍易于消化，能生食欲并使食物成熟。按摩和涂身等是众所周知的。猛烈是指猛烈的下泻药灌肠。温和灌肠是指油剂灌肠，应以此等按摩。
由此'一切火具力，智慧色根无垢染，同样长寿具性欲，获得吉祥与光泽'，这是说如此做了上述这些刚说的事情圆满后，此人将获得吉祥和光泽。同样'一切火'是指，身体诸要素的火热之火全部，诸大种之火，以及胃火具有力量且明亮，具有成熟的能力，如此将生起十三种火的成熟能力。
同样'智慧色根无垢染'是说，智慧、肤色和眼等诸根无垢而清净，同样长寿即能更好地生存，同样'性欲'是说精液增长，能与女人交合，将获得吉祥和光泽。
'鬼魅毒风与火焰，兵器所伤折断等，贪欲嗔恨恐惧等，此即称为突发病'，这是说这些病称为突发病，即被鬼魅见到并执持，被毒触及并执持，有害的风、火和兵器所伤，被石等损伤肢体而断折，被摧毁等所生，同样贪欲、嗔恨、恐惧、愤怒、不耐、贪著等成为意的疾病，应知这些也称为突发病。
'智慧断除诸过失，诸根寂静具正念，了知处时及自身，随行圣者之行为。俱生病及突发病，总之未生令不生，已生病令得平息，为此应当依此法。'其中，因是智慧的过失故为智慧过失，即行非正行为，行所禁之事，依止具天眼上师们所遮止的境，不行所教示开示之义，如此等智慧过失，总之即造作身语意的过失。断除即是不作而舍弃。

།དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བའམ། ཡང་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཤིན་ ཏུ་ཞེན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའོ།།དྲན་པ་ནི་སྔར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཡིད་ལ་སེམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚུལ་དྲན་པར་བྱས་ནས། ལེན་པ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་ལས་བཤད་པའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཡུལ་དུས་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི།ཅི་ཡུལ་འདི་སྐབས་དགོན་དུང་ཅན་ཡིན་ནམ། རླན་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཆ་མཉམ་པ་ཡིན། ཅི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། འོན་ཏེ་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། ཡང་ན་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཞེས་པ་སྟེ། ཅི་འདི་ནི་དགུན་སྟོད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དགུན་སྨད་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། འདི་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། འདིར་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱའོ། །བདག་ ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ངའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ནི་ངས་བརྟེན་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞན་དག་གིས་བསལ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་དེ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དམ་པའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སློབ་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་ཞིང་། ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས་པའོ།།གློ་བུར་བ་ནི་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་ནད་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོ་ག་འདི་ཉིད་མདོར་ བསྡུས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན། དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །ཅི་བཞིན་དུས་སུ་ནན་ཏན་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དུས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྨས་པ་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་ལས་བྱུང་ཉེས་ཚོགས་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ། །རྣམ་ བསལ་སོ་ག་ལས་བྱུང་དབྱར་དུས་ན།།དབྱར་བསགས་སྤྲིན་བྲལ་དུས་སུ་ལེགས་སྦྱངས་ན། །དུས་བྱུང་ནད་ནི་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་གཉི་ག་གཟུང་ངོ་། །ཉེས་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས་ན་ཉེས་ ཚོགས་ཏེ།དེ་ལྟར་གྲང་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་པར་བསལ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་གའི་ཚེ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་ན་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་བསགས་ པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲིན་བྲལ་དུས་ཏེ།སྟོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཤིང་རྣམ་པར་བསལ་ན། དུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

诸根寂静是指眼等诸根从趋入不善本性的境界中退转而寂静，或者是从对声等境界的极度贪著中如实防护。
念是对先前所经历的义理作意思维，即忆念善与不善的道理后，取舍取正，如同日夜等所说的恒常修习仪轨中所说。
如是了知处所、时节、自身、识别，即是否此处是干燥地、湿润地，抑或平衡之地，是否为风性、或胆性、或痰性之地，应当了知。
同样，所谓时节，即是否为初冬或末冬等其他时节，以及刹那等时间，此中也应了知贫困之时。
所谓自身有二种：一是了知自身本性，即此是我应依止，此是我不应依止等自身认知。二是涅槃本性，因为若无此，则不能以其他贪等病消除，故应了知。
随行圣者行为是指随行、学习并实践圣者们的行为。
俱生者是从身体而生的俱生病。
客尘是由与鬼魅等相关而生的病。
为使如是病变未生者不生起，同样为使俱生和客尘已生之病平息，上师简要宣说讲解此仪轨。
因此说：'为清净诸垢，应随时精进。'
若问何时为时，为此而说：'春时除寒生诸过，夏时除春所生者，若善净夏积云散时，时生诸病永不起。'
寒之声词包含初冬和末冬二者。过患之聚故称过聚，如是由寒所生起的过患之聚，应于春季消除清净。
同样，由春季积聚所生的过患之聚，应于夏季清净。
同样，夏季积聚的过患，应于云散时即秋季，依医典所说仪轨迅速善加清净消除，则时节所生之病于此人永不生起。

།དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་བསལ་ ཞེས་སྨོས་པ་འདིར་ནི་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་མགོ་ཟུག་པ་ཁོ་ནའི་དུས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བཟློག་དཀའ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དུས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་བསགས་པའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་དག་ནི་དུས་གཞན་དག་ལ་བསྡད་ པ་ན་བསལ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་ག་ལས་བྱུང་དབྱར་དུས་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདིར་ཡང་དབྱར་གྱི་དུས་རྩོམ་པ་ཉིད་ན་ཡིན་པར་བྱ་ཞིང་། ཇི་སྲིད་གྲང་བ་དང་། རླུང་དང་། བ་མོ་དང་། ཆར་གྱི་རྒྱུན་དང་། འདྲེས་པའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱར་བསགས་ སྤྲིན་བྲལ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས།དུས་གང་གི་ཚེ་སྤྲིན་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་ཞིང་། ནམ་མཁའ་དང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། སྟོན་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ཆ། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའི་མགོ་རྩོམ་པ་ལ་ནི་མི་བཟུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། དབྱར་དང་སྟོན་ཟླ་ ཆུངས་དཔྱིད་འབྲིང་།།ཟླ་བ་རིམ་བཞིན་ཐུན་མོང་ཡིན། །སོ་ག་དབྱར་དགུན་ལ་བསགས་པའི། །རླུང་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་རྣམས་རྟག་ཏུ་ནད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། རྟག་ཏུ་ཕན་ པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན།།བརྟགས་ཏེ་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། །གཏོང་ལྡན་སེམས་སྙོམས་བདེན་བརྩོན་བཟོད་དང་ལྡན། །ཉམས་ལྡན་སྟེན་པར་བྱེད་ན་ནད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་ བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། གང་རྟག་ཏུ་ཞེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པའི་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕན་པའི་ཟས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་། དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པར་བྱའོ། །སྤྱོད་ ལམ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཉིན་རེ་བརྟག་པར་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ཏེ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དང་གང་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་སྤང་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་བྱེད་དེ། འདི་བྱས་ན་ནི་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། འདི་བྱས་ན་ནི་མི་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དགེ་བ་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་ལ་སོགས་པ་ལ སེམས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་།གཏོང་ལྡན་ཞེས་པ་གཏོང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། སེམས་སྙོམས་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་དུར་གྱུར་ཅིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེན་བརྩོན་ཞེས་པ་བདེན་པ་གཙོ་བོར་ལྷུར་བྱེད་ཅིང་། བདེན་པར་ དམ་འཆའ་ལ།སླུ་བ་མེད་པའི་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་པ་སྟེ། བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་ལྡན་སྟེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མཁས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་མཁས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་སླུ་བ་མེད་ཅིང་ ཆགས་པ་དང་།འཚེ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།

在'春季时分'这句话中，应当了解是指从仲春月开始的时候才适合净除，如果不这样做就会有难以消除的过患，因为在这两个时节所积累的过患到了应当净除的时候，如果拖延到其他时节就难以消除。
'从夏初到夏季时'这句话中，也是指夏季开始的时候，要在寒冷、风、露水、连绵阴雨等混合的时节到来之前完成。
'夏积云散时'这句话是指云完全散去，天空晴朗的时候，应当知道是指秋季后两个月中的最后一个月，即晚秋月，而不是在开始的时候。
正如著论者所说：'夏末秋末及仲春，月份依次为共同，夏初夏季及冬季，所积风等速消除。'
为了说明人们如何能常保无病，故说：'常食有益食物并保持良好行为，谨慎行事且不贪著境界，具足慷慨平等心勤行真实具忍辱，亲近有德者则得无病。'这就是说，具备这样功德的人就能无病安康。
那是什么呢？'常常'是指在任何时候都服用有益适宜的食物，保持良好的行为习惯。有益的食物将在下文和适时饮食章节中说明。行为是指身语意的一切行为，这些也将在日常观察章节中说明。
依靠这些，同时'谨慎行事'是指对所做的一切事情都要善加观察取舍，了知'做这个会成功，做那个不会成功圆满'，如此明了后行善去恶。
同样，'不贪著境界'是指对色声香等境界心无贪著。'具足慷慨'是指具有布施的性格。'平等心'是指视一切众生如亲人般关爱而无嗔恨。'勤行真实'是指以真实为重，立誓真实，说话不欺诳颠倒。
'具忍辱'是指具有忍耐温和的性格。同样，'亲近有德者'是指因为具有智者的品性而称为智者，即对世间出世间无有欺诳，通达无贪无害之实相的智者。

།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། གང་ཞིག་དུས་གསུམ་དྲི་མེད་པར། །ཤེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་པ། །དེ་མཁས་ཕུལ་བྱུང་བློ་རྒྱས་ཡིན། །དེའི་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་བསྟེན། །སྐྱོན་བྲལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། ། མི་བདེན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་ཤིང་ལུང་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཆུ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གོང་དུ་རྟག་ཏུ་ཕན་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་ན། ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟན་ལ། ཕན་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དེ་གཉིས ཀྱང་མིང་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ནི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་པས། ཕལ་ཆེར་བཤད་ཟིན་པ་དང་། འོག་ནས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །ཟས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ལས་དང་ཡོན་ཏན་དག་འདིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྨོས་སོ། ། དེ་བས་ན་ད་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལས་དང་ཡོན་ཏན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལེའུ་འདི་གཉིས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཆུ་སྣ་ཚོགས་པ་གཤེར་བའི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཆུ་རྣམས་དང་། འོ་མ དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་།ཏིལ་མར་དང་། ཆང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་དང་ནུས་པ་དང་། འཇུ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཞིང་དགོས་པ་ནི་ལེའུ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དང་པོར་ནི་ཆུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཆུ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས། ལུས་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་དགག་པ་ཡིས། ། ཆུ་ནི་གང་དུའང་བཟློག་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁའ་ལས་འབབ་པའི་གང་གཱའི་ཆུ། །འཚོ་བྱེད་ངོམས་བྱེད་ཡི་གར་འོང་། །ཚིམ་བྱེད་སེམས་ནི་གསལ་བྱེད་ལ། །སླ་ཞིང་རོ་མི་གསལ་ལ་ཞིམ། །བསིལ་ཞིང་ཡང་བ་བདུད་རྩིར་མཚུངས། ། ཉི་ཟླ་རླུང་གིས་རེག་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་ཡུལ་དུས་ལ་ལྟོས་ནས། །ཕལ་ཆེར་ཕན་དང་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལས་འབབ་པའི་གང་གཱའི་ཆུ་ནི། ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་མདངས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ངོམས་བྱེད་ནི་ངལ བ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ།།དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྙིང་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིམ་བྱེད་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའམ་ནད་སེལ་བའོ། །བློ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ལ་ཤེས་རབ་ཅི་ཙམ་ཞིག་དེ་ལ་གསལ་བར་ སྣང་བ་ཉིད་དུ་དེ་འཐུངས་པ་ལས་གྱུར་པའོ།།སླ་བ་ནི་སྐ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རོ་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དེ་ལ་གསལ་བ་མེད་པས་ན་རོ་མི་གསལ་བའོ། །ཞིམ་པ་ནི་རོ་བདའ་བ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྲེད་པར་བྱས་ནས། བཏུང་བའི་དོན་ དུ་འཐུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་དག་གིས། བསིལ་ཞིང་གཙང་ལ་དགེ་ཞིང་ཞིམ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བསིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་དང་ནུས་པ་གཉི་ག་སྦྱར་རོ། །ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།

复次，仙人遮罗迦说：'若人三时无垢染，智慧恒常不退失，彼为最胜智慧者，其言无疑当依止，离过无有愚痴者，岂会说出不实言。'此意为依止智者及具教证者，则可无病。
《医方明八支心要释·语义月光》，由阿阇黎月喜所造，此为第四品之释。
今当说明诸水等差别品。如前所说，若常服用有益饮食及行为，则可无病。彼有益饮食及行为二者，仅说其名而已。其中行为已由劳作等自性及业之差别而说，大多已说，后亦当说。饮食之自性、作用及功德，于此未说。故今为说其自性、作用及功德，而造此二品。此二品中，诸水等湿润物之差别知识为主，故先说之。
诸水即水、乳、甘蔗汁、芝麻油、酒等。了知彼等差别，即是通过利害而了知其味、功能、消化及功德等。其中利益及需求即为品，当说此义。
首先说明水之功德决定，因其为一切所需。如论师说：'水为众生之聚，身亦是彼之自性，是故以极遮止，水于何处亦不遮。'
从空而降恒河水，养命满足悦人意，令满心明且柔滑，味不明显而甘美，清凉轻盈如甘露，日月风触所变化，随其地时而观之，多为利益及损害。
从虚空降下之恒河水，具此等功德：养命即增长光泽；满足即除疲劳；令悦即令心欢喜，或令心受益；令满即生安乐或除病；令心明即开启智慧，饮用后令其本有之智慧显明；柔滑即非粘稠；味不明显即无明显甜等味；甘美即味美，众生极为贪爱而饮用之义。
如诸仙人所说：'清凉清净善且美。'清凉即触及功能二者皆具。轻盈即具轻性功德。

།དེ་བཞིན་དུ་བདུད་རྩིར་ མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྩིའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ཡོན་ཏན་དམ་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་སྟེ། བར་སྣང་ལས་བབ་ཅིང་ལྷུང་བ་ནི། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། རླུང་གིས་རེག་ཅིང་ཕྲད་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་དེ་ཡང་ཡུལ་ དང་དུས་ལ་ལྟོས་ཤིང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས།ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་འདྲེས་ཤིང་བདག་གིར་བྱེད་ལ། དེས་ན་ཕལ་ཆེར་སླར་ཞིང་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་སྟེ། ལུས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནོད་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རླན་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབབ་པ་ན།དེ་ཡང་ནག་པོའམ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དུས་ཏེ་དུས་དྲུག་ལ་ལྟོས་ན་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཆར་འབབ་དྲི་མ་མེད། །འབྲས་ཆན་དངུལ་ཕོར་ནང་གནས་པ། །མ་རུལ་མདོག་ ཀྱང་མ་གྱུར་པ།།གང་གཱའི་ཆུ་སྟེ་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་གང་ལེགས་པར་ཆར་དུ་འབབ་པས་བརླན་ཞིང་སྤངས་པའི་སཱ་ལུའི་ཆན་ཏེ། དངུལ་ཕོར་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རུལ་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། མདོག་ཀྱང་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ན། ཆུ་དེ་ནི་གང་གཱའི་ཆུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཐུངས་ན་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་མཚོ་ཆུ་སྟོན་ཟླ་ནི། །འབྲིང་པོ་མིན་པར་བཏུང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་དེ་སྤངས་པའི་འབྲས་སཱ་ལུའི་ཆན་རུལ་བའམ། མདོག་གཞན་དུ་གྱུར་ན། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་བཏུང་བར མི་བྱ་སྟེ།བ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཏུང་བར་མི་བྱའམ། འོན་ཏེ་ལན་འགའ་ཞིག་བཏུང་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་མིན་པར་བཏུང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་མ་གཏོགས་པར་དུས་ གཞན་དག་ཏུ་དེ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་རྀ་ཥི་འཆར་བའི་དུས་ཡིན་པས། དེས་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་གནོད་པ་དག་ཀྱང་ཕན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆར་པའི་ཆུ་ནི་སྣོད་བཟང་བཞག་། འགྱུར་བ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆར་པའི་ཆུ་ནི་དབང་པོས་བར་སྣང་ལ་ཆར་དུ་འབབ་པའི་ཆུའོ། །སྣོད་བཟང་བཞག་ཅེས་པ་ནི་སྣོད་བཟང་པོ་བཟེད་དེ་བསགས་པའོ། །འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་རོ་མ་ཉམས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ ཞེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཏུང་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་མེད་ན་ནི་ཐང་ལ་གནས། །བར་སྣང་བ་དང་རྗེས་མཐུན་ཡིན། །ས་ཕྱོགས་དཀར་ནག་གཙང་ཞིང་ཡངས། །ཉི་འོད་རླུང་གིས་ཕོག་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་མེད་ན་ཞེས་པ་བར་སྣང་གི་ཆུ་བསགས་པ་དེ་མ་རྙེད་ན། ཐང་ལ་གནས་ཞེས་པ། ས་ལ་ལྟེང་ཀར་གནས་པའི་ཆུ་ནི་བར་སྣང་བ་དང་རྗེས་མཐུན་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ། བར་སྣང་གི་ཆུ་དང་འདྲ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ཕྱོགས་ཁ་དོག་དཀར་བ་དང་། གནག་པ་དག་གི་ཆ་འདྲེས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་དཀར་གནག་ཏུ་གནག་པ་ན་ཡོད་པ་དང་གཙང་བ་སྟེ། དག་པ་དང་ཡངས་པ་སྟེ་ས་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉི་མའི་འོད་དང་རླུང་གི་སེར་བུས་ཀུན་ནས་ཕོག་ཅིང་བསྟེན་པའི་ཆུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་བཏུང་བར་བྱའོ།

同样地，所谓'如同甘露'是指具有甘露的功德，即具有殊胜功德的聚集。
具有如此功德的水也是从虚空，即从空中降落，被太阳、月亮和风触及接触的水也随着地域和时间而变化，并随顺地域和时间，与地域和时间的功德相混合并成为其性质。
因此大多会再次产生利益和损害，即对身体产生有益或有害的作用。
比如当其降落在某些潮湿等其他地区时，也会从黑色或白色等转变为其他颜色，而且依据时节，即六个季节而有利害。
'降下无污垢之雨，置于银碗中的米饭，未腐坏且色泽未变，此即恒河之水，应当饮用。'这是说，
被良好降雨浸润的稻米饭，置于银碗中，既未腐坏，色泽也未改变，这样的水称为恒河之水，因为饮用无害，所以应当饮用。
'其他湖水秋季中，非中月不可饮。'这是说，
若舍弃此水，稻米饭腐坏或色泽改变，则如同海水一般不可饮用，因为混杂了盐碱等过患。
是否所有时候都不可饮用，还是有时可以饮用呢？说'秋季中月之外不可饮'，
这是表明除了秋季中月以外的其他时间不可饮用。为什么呢？因为那时是仙人升起的时节，能使所有属于湖泊池塘等的水即使有害也能转为有益。
'雨水置于善器中，无变化者常饮用。'这是说，
雨水是指帝释天在空中降下的雨水。'置于善器'是指用好的容器盛装收集。'无变化'是指色泽和味道未损坏且无变化，'常'即是任何时候都可饮用。
'若无此则平地水，与空中水相一致。白黑地方清且广，日光风吹所赞叹。'这是说，
'若无此'即若未得到收集的空中之水，'平地水'即地面上的水'与空中水相一致'，即与空中之水具有相似的滋养等功德。
同样地，地方色泽白色与黑色相混合，多为黑白相间处，清净即干净，广阔即地方宽广处所存在的水，为日光和微风所普遍照射和吹拂的水，这样的水是受到赞叹的，应当饮用。

།ལྟེང ཀ་འདམ་རྫབ་ཉ་ལྕིབས་དང་།།རྩཝ་དང་ལོ་མ་རྙོག་མ་ཅན། །ཉི་ཟླ་རླུང་གིས་མ་ཕོག་པ། །མངོན་དུ་འབབ་དང་ཆུ་གར་ལྕི། །སྦུ་བ་སྲོག་ཆགས་ཅན་དང་དྲོ། །གྲང་ཆེས་སོ་ཡིས་མི་བཟོད་པ། །ཆར་གང་དུས་སུ་མ་བབ་དང་། །དུས་ཀྱིའང་དང་པོར་འབབ་པ་གང་། །སྲོག་ཆགས་ གདུག་དང་བ་སོགས་འདྲེས།།བཤང་གཅི་དུག་བསྲེས་གནོད་མི་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟེང་ཀ་དང་འདམ་རྫབ་ལ་སོགས་པས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཆུ་དེ་བཏུང་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་འདམ་རྫབ་ནི་འདམ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེས་རྙོག་པས་ནག་ནོག་ཅན་དུ་བྱས་ པའོ།།ཉ་ལྕིབས་ནི་ཆུའི་ནང་ཉིད་ནས་སྐྱེས་པའོ། །རྩཝ་དང་ལོ་མ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །དེས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཡོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཟླ་རླུང་གིས་མ་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་དང་རླུང་གི་ཟེར་གྱིས་མ་ཕོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་འབབ་ པ་ཞེས་པ་སྟེ།མདུན་དུ་འབབ་པ་དང་འདྲེས་ཤིང་ཆུ་གཞན་གྱིས་གང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཆུ་གར་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་སྟེ། ཡང་བ་ལས་ཀྱང་ལྕི་བར་གྱུར་པའོ། །སྦུ་བ་ཅན་ནི་སྦུ་བ་ཡོད་པའོ། ། སྲོག་ཆགས་ཅན་ནི་འབུ་སྲིན་དང་ལྡན་པའོ། །དྲོ་བ་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བས་གདུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གྲང་ཆེས་པས། སོ་དང་རེག་པར་མི་བཟོད་པ་དེ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆར་པ་གང་དུས་སུ་མ་བབ་པ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆར་ཆུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་།ཆར་འབབ་པའི་དུས་སུ་མ་བབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་འབབ་པ་བཀག་པ་ལས་ན་དུས་སུ་འབབ་པ་ལས་ན་བར་བྱའོ་ཞེས་གནང་བར་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བར་སྣང་ལས་འབབ་པའི་ ཆུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ནི་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས།དེ་དུས་སུ་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབྱར་གྱི་དུས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དབྱར་ནམ་མཁའ་ལས་འབབ་པ་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དག་ཏུ་འབབ་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །ཅི་དུས་ སུ་བབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏུང་བར་བྱ་བའམ།དུས་སུ་བབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཏུང་བར་མི་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་དང་པོར་འབབ་པ་གང་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་པོར་འབབ་པའི་ཆུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ པ་ཡིན་ཏེ།དབྱར་གྱི་དུས་སུ་འབབ་པ་ནི་བཏུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དང་པོར་འབབ་པ་ནི་དུས་སུ་འབབ་པ་ཡིན་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་གདུག་པ་དང་། ལུ་ཏ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི། རྒྱ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། དུག་དང་འདྲེས་ པས་རྨས་པར་བྱས་པའི་ཆུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ།།ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ནི་རྒྱ་མཚོར་འབབ། །གང་ཡང་མྱུར་འབབ་རྡུལ་མེད་ཆུ། །དེ་དག་མདོར་ན་དགེ་བ་ཡིན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་བཟང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་བོ་གང་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་མི་འབབ་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་མྱུར་བར་མི་འབབ་པ་དང་།རྡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་གོང་མ་ལས་བཟློག་པ་དེ་དག་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྡོ་ལ་ཤུགས་དྲག་རྡེབས་པ་ཡིས། །རྒྱུན་ཅན་གཡེངས་པའི་ཆུ་དག་དང་། །གངས་ཅན་མ་ལ་ཡ་ལས་ བྱུང་།།དགེའོ།

泥浆、污泥、水藻和树根、树叶混浊的水，未经日月风照射的水，正在流动和积水变浓的水，有泡沫和生物的水，温热的水，寒冷得难以忍受的水，非时节降落的雨水，以及初降的雨水，混有毒虫和牛等的水，混有粪尿和毒的水都不宜饮用。
这是说，不应饮用被泥浆等污浊的水。所谓污泥是指泥状物，使水变得浑浊。水藻是指水中生长的植物。树根和树叶是众所周知的。被这些弄浊的水是被遮蔽的水。同样，未经日月风照射是指未被阳光、月光和风吹拂过的水。
所谓正在流动的水是指向前流动并与其他水混合的水。积水是指长期停留的水。从稀变稠的水。同样，变重是指从轻变重的水。有泡沫的水是指有气泡的水。有生物的水是指有虫子的水。温热的水是指被太阳等热源加热的水。
同样，因过于寒冷而牙齿难以忍受的水也不应饮用。同样，非时节降落的雨水也不应饮用，虽然雨水本应饮用，但因为不是在下雨季节降落，所以有害而被禁止。从禁止非时降水可以推知允许适时降水。
因此，从空中降落的特殊雨水本应饮用，但要在适当时节饮用，这时节是指夏季。夏季从天空降落的水可以饮用，而在其他季节降落的水则不应在非时饮用。
如果问是否所有适时降落的水都可以饮用，或者即使是适时降落的水也有些不能饮用？为此说'初降的雨水'，最初降落的雨水不应饮用。这是说，夏季降水可以饮用，但其中最初降落的水即使是适时的也不应饮用。
同样，被毒虫、蜘蛛等的网、粪便、尿液和毒物污染的水都不应饮用。从西方流向大海，快速流动且无尘的水，这些简而言之都是好的，与此相反的则不好。
这是说，不从西方流动的水，同样不快速流动的水，以及有尘的水，与上述相反的这些水都不好，会造成危害。
撞击岩石而流动的水，以及从雪山、摩罗耶山流出的水都是好的。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོའི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་དྲག་པོས་རྡེབས་པར་བྱེད་ལ། དེས་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་རྣམ་པར་འཐོར་བས་གཡེངས་ཤིང་སྤྲུགས་པའི་ཆུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གངས་ཅན་ཏེ་རི་ཁ་བ་ཅན་དང་། མ་ལ་ཡའི་རི་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ ལས་འཐོན་ཅིང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ནི་དགེའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ཡིན་པའོ།།དེ་ནི་བརྟན་གཡུང་ན། སྲིན་བུ་རྐང་བམ་སྙིང་དང་ནི། །ལྐོག་མ་གླད་པའི་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་བ་ཅན་དང་མ་ལ་ཡའི་རི་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ བརྟན་ཞིང་གཡུང་བ་སྟེ།དལ་གྱིས་འབབ་པ་ཡིན་ན། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་བམ་ནི་ཚིལ་དང་ཤ་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྐང་པ་དག་ཏུ་རྐང་པ་དག་འབྱུང་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འོག་ནས་བཤད་དོ། །ཤར་དང་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་། །གཞང་འབྲུམ་ སྐྱེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤར་གྱི་ལྷོ་བལ་གྱི་ཡུལ་ནས་འབབ་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཏེ། སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་ནས་འབབ་པ་དང་། མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ལ་ཡ་ལས་བྱུང་ཞིང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ནི། གཞང་འབྲུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དབང་ཆེན་འབབ། དམུ་རྫིང་རྐང་བམ་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བའི་རི་ལས་འབབ་ཅིང་རྒྱུ་བའི་ཆུ་བོ་ནི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་དང་། རྐང་བམ་གྱི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སད་ཧྱ་བིན་དའི་རི་ལས་འབབ། །མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་ཀླད་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ བ་ནི།རི་བོ་སད་ཧྱ་དང་། རི་བོ་བིན་ད་ཞེས་བྱ་བའི་རི་གཉིས་ལས་འབབ་ཅིང་། དེ་ལས་འཐོན་པའི་ཆུ་བོ་ནི་མཛེ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་། ཀླད་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །པ་རི་ཡད་ཏྲའི་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོ་པ་རི་ཡད་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལས་ བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁྲོན་པ་རྫིང་ལ་སོགས་པའི་ཆུ། །སྐམ་ས་རླན་ཅན་བྲག་ལས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྲོན་པ་དང་། རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་ཡང་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་གཉིས་ཀ་ཡང་སྐམ་ས་དང་། གཤེར་ས་ རླན་ཅན་དང་བྲག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྐམ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། དེའི་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། ཁྲོན་པ་རྫིང་བུ་མཚེའུ་དང་། །མཚོར་བཅས་ཆུ་མིག་ལ་སོགས་ཆུ། །སྐམ་ས་རླན་ཅན་བྲག་ལས་ནི། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དག་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ་དང་། བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། སྐམ་ས་གཤེར་ས་རི་བོ་དང་། །ཉེ་ལས་ཡང་དང་ལྕི་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐམ་སའི་ས་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་ནི་ཡང་བ་ ཉིད་ཡིན་ལ་རླན་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རི་བོའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་ནི་ཉེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། བ་རི་ཡ་ཏྲའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་ནི་ཉེས་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདི་བཞིན་ དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དྲོད་ཆུང་སྐྲན་ཡོད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །དམུ་རྫིང་ཚད་འཁྲུ་གཞང་འབྲུམ་མམ། །ཕོ་བའི་དྲོད་ཆུང་འོར་ནད་ཅན། །མི་བཏུང་བརྣག་དཀའ་ཉུང་ཟད་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཆུ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བརྣག་བར་དཀའ་ཞིང་ སྐོམ་པ་མི་བཟོད་པར་གྱུར་ན།རང་གི་རང་བཞིན་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་བཏུང་བར་བྱའོ།

对此，以强大的力量冲击石群，由此间断且散乱，被搅动翻腾的水，是从雪山即喜马拉雅山和马拉雅山流出的，从这两处流出的河水是有益且受赞誉的。
如果这水流缓慢，会引起虫病、脚肿、心脏病、喉咙病和脑病。
从东方和西方边界流出的水会引起痔疮。即从东方尼泊尔地区流出的水，从西方波斯地区流出的水，以及从边界即西南方马拉雅地区流出的河水，会引起痔疮病。
从大自在山流出的水会引起瘿瘤病和脚肿病。
从萨德雅山和宾达山流出的水会引起麻风病、白癜风和脑病。
帕里亚德拉山的水能治疗一切疾病。
井水、池水等的性质，可从干地、湿地和岩石判断。
井水、池水、小湖和湖泊以及泉水等，其优点和缺点都可从干地、湿地和岩石来判断。正如圣者遮罗迦所说：'井水、池水、小湖、湖泊及泉水等，其优点和缺点应从干地、湿地和岩石来了解。'在概要中也说：'从干地、湿地和山地，分别产生轻水和重水。'
这是说，位于干燥地区的井水等是轻的，位于潮湿地区的井水等是重的。位于山区的井水等会引起疾病，而位于帕里亚德拉山区的水则能消除疾病。所有情况都应如此类推。
消化力弱者、有肿瘤者、患白癜风者、患瘿瘤者、热泻者、痔疮患者、消化力弱者、胸腔疾病患者不应饮用。如果实在难以忍受，可少量饮用。
如果难以忍受口渴，应根据自身体质、地域、时节、生活方式和身体状况来判断，可以稍微饮用一些。

།སྟོན་ཀ་སོ་ག་མ་གཏོགས་པར། །ནད་མེད་མིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོན་ཀ་དང་སོ་ གའི་དུས་མ་གཏོགས་པར་དུས་གཞན་དགུན་སྟོད་དང་།དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་དང་། དབྱར་དག་གི་ཚེ་ནད་མེད་པའི་མིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་བཏུང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་དག་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཟས་ཟོས་པར་མཐའ་ཐོག་མར་ནི། །ཆུ་འཐུངས་རན་དང་སྦོམ་སྐེམ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟས་ཟོས་པའི་བར་དང་མཐའ་མ་དང་། །ཐོག་མར་ཆུ་འཐུངས་ན། ལུས་སྦོམ་ཕྲ་རན་པ་དང་། སྦོམ་པ་དང་། སྐེམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། མིས་ཟས་ཟོས་པའི་བར་དུ་སྐོམ་འཐུངས་ན་ལུས་ཟུངས་རན་པ་སྟེ། ཕྲ་སྦོམ་ འཚམ་པར་འགྱུར་ལ།ཟས་ཟོས་པའི་བར་མར་སྐོམ་འཐུངས་པས་ནི་སྦོམ་ཞིང་རགས་པར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཟོས་པའི་ཐོག་མར་འཐུངས་པས་ནི་སྐེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྐོམ་བར་དུ་འཐུངས་པས་ལུས་ཟུངས་མཉམ་པོར་སྐྱེད་ཅིང་རན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །མཐའ་མར་འཐུངས་ པས་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སྦོམ་པོ་བྱེད་དོ།།ཟས་ཀྱི་ཐོག་མར་འཐུངས་པས་ནི་ཟས་ཀྱི་ཤིང་མེད་པས། ཕོ་བའི་མེ་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། མེའི་དྲོད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས། མེའི་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་ལ། དེས་ན་ཟས་ལེགས་པར་འཇུ་བར་མི་ནུས་ལ། ཟས་མི་འཇུ་བས་དེའི་ཚེ། དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་མ་གྱུར་པས་སྐྱེས་བུ་སྐེམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྡུས་པ་ལས། ཟས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཆུ་འཐུངས་ན། །མེ་ཉམས་བྱེད་པས་སྐེམས་པར་འགྱུར། །ཐ་མས་སྦོམ་པོ་ཉིད་བྱེད་དེ། །དེ་ནི་མ་ཞུ་བད་ཀན་རྒྱས། །བར་མ་ཡན་ལག་མཉམ་ཞིང་སྙོམས། །ལུས་ཟུངས་སྨིན་པས་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་བསིལ་ཆང་ནད བརྒྱལ་བ་དང་།།སྐྱུགས་དང་ངལ་དང་མགོ་འཁོར་དང་། །སྐོམ་དང་ལུས་ཚ་མཁྲིས་པ་དང་། །ཁྲག་རྒྱས་དུག་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བསིལ་བདག་ནི་ཆང་དྲགས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆང་ ནད་ནི་ཆང་དྲགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་དོ།།དེ་ལ་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པ་སོགས་ཤིང་སྙོན་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་དྲན་པ་སྟོར་བའོ། །སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ལུས་ཚ་བ་ནི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཚ་བས་ཚ་བར་གྱུར་པའོ། ། མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་རྒྱས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་འཕེལ་བའོ། །དུག་ནི་རྒྱུ་བ་དང་། རྒྱུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སོ། །སེལ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཐུངས་པ་དང་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་དག་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུ་ཚན་དྲོད་སྐྱེད་ཟས་འཇུ་ཞིང་། ། མགུལ་བདེ་ལུས་ཡང་གཅིན་ནད་སེལ། །སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་རླུང་བད་ཀན། །རིམས་སར་འཕྲལ་དུ་ཟློག་བྱེད་ཅིང་། །ལུད་པ་ཆམ་སར་དབུགས་མི་བདེ། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་བསྐོལ་ཞིང་ཚ་བར་བྱས་པ་དག་ནི་མེའི་དྲོད སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བའི་ཉེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མགུལ་པ་བདེ་ཞིང་ལྐོག་མ་སྦྱོང་ལ། གདངས་སྙན་པ་དང་། ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས། ལུས་ཡང་བར་བྱེད་བ་དང་། གཅིན་ནད་སེལ་ཞེས་པ་གཅིན་གྱི་གནས་ནི་ཆུ་སོ་སྟེ། དེ་ལ་གནོད་པས་ ཁེབས་པར་གྱུར་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའམ།ཡང་ན་དེ་ན་གནས་པའི་གཅིན་གྱི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། གཅིན་ནད་སེལ་ཞེས་བྱའོ།

除了秋季和初夏以外，无病之人也应少量饮用。这是说，除了秋季和初夏时节以外，在其他时节如初冬、晚冬、春季和夏季，无病之人也应少量饮用，即应少量少量地饮用。
在饮食之间、末尾和开始饮水，身体会变得适中、肥胖和消瘦。这是说，在进食时、末尾和开始饮水，身体会变得适中匀称、肥胖和消瘦。这表明：人在进食时饮水，身体会保持适中，即体型适中；在进食末尾饮水会使身体肥胖粗壮；在进食开始饮水会使身体消瘦。
在进食时饮水会使身体均衡发育并保持适中。在末尾饮水会在未消化处增长痰湿，从而使身体肥胖。在进食开始饮水会因缺少食物的滋养而损害胃火，因与火热不相应，会减弱火力，因此不能很好地消化食物，食物不消化时，精华等身体组织就不能如实增长，不能增长发育，人就会变得消瘦。
正如论师所说：'在进食开始饮水，会因损害火力而消瘦；末尾饮水使人肥胖，这是因为未消化而痰湿增长；中间饮水使肢体均匀平衡，因身体组织成熟而安乐。'
凉水能消除酒病、昏厥、呕吐、疲劳、头晕、口渴、身热、胆病、血胀和中毒。这是说，凉水能消除和对治因过量饮酒等引起的疾病。其中酒病是指因过量饮酒引起的病。病是指损害并使人迷乱。昏厥是指失去意识。呕吐等容易理解。身热是指因饮食和行为热性而变热。胆病和血胀是指这些增长。毒分为活动性和由活动引起两种。所谓能消除，是指通过饮用和洒水等方式消除和对治这些病。
热水能生火力、助消化、喉咙舒适、身体轻盈、消除小便病、打嗝、腹胀、风病、痰病、发热，能立即对治咳嗽、感冒、呼吸不畅、肋痛等症，是值得称赞的。这是说，煮沸的热水能生发火力，同样能消除不消化的过失，使喉咙舒适并清洁咽喉，具有悦耳和轻盈的功德，使身体轻盈，消除小便病。小便处即是尿道，能消除其中的障碍，或者说能消除其中的小便毛病，所以说消除小便病。

།ཡང་ཆུ་བསྐོལ་བ་འདི་ནི་སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་ བྱའོ།།ཆམ་སར་ནི་ཆམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སར་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཆམ་སར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེས་ན། འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཞུ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཆུ་ནི་བསྐོལ་ནས་གྲངས་པ་དག་།བད་ཀན་མི་སྐྱེད་ལུས་ཡང་ཞིང་། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ཞག་ལོན་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། མ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པ་ན།ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ཡིན་ལ། བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པ་དེ་ཡང་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ཉེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་། ཡུལ་དུས་ལྕི་ དང་ཡང་བ་ལས།།བཞི་ཆ་གསུམ་ཆ་ཕྱེད་འདུས་པར། །ལྦུ་བ་མེད་པར་བསྐོལ་བ་ནི། །ཤུགས་མེད་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཕན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་། །དེ་ལྟར་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པ་དེ་ནི་ཞག་ལོན་པ་སྟེ། ཉིན་ཞག་གཅིག་འདས་པའམ། ཡུན་ རིང་པོར་བཞག་པ་དེ་ནི།ཉེས་གསུམ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གསུམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དང་། མེའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྐྱུར་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྟར་ཆུ་ནི་སྣུམ་པ་དང་། །རོ་མངར་རོ་ ཙ་བསིལ་ཞིང་ཡང་།།སྐོམ་དང་མཁྲིས་པ་རླུང་ནད་སེལ། །དྲོད་སྐྱེད་ལྒང་བའི་ནད་སྦྱོང་བྱེད། །དབྱར་ནི་ཆར་ཆུ་ཆུ་བོའི་ཆུ། །མཆོག་ཏུ་བཟང་དང་ངན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཆུ་གཙོར་གཟུང་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཆ་ཤས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆུའི་སྡེ་ཚན་འདིར་བསྟན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུ་དེའི་ནང་གི་ཆུ་ནི་སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན། སྣུམ་པ་དང་རོ་མངར་ཞིང་ཞིམ་པ་དང་། རོ་མངར་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྒང་པ་སྟེ། གཅིན་གྱི་གནས་ཀྱི་ནད་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆར་འབབ་པ་སྟེ་བར་སྣང་ལས་འབབ་པའི་ཆུ་དང་ཆུ་བོའི་ཆུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆར་གྱི་ཆུ་དང་ཆུ བོའི་ཆུ་སྟེ།དེ་ལས་དབྱར་གྱི་ཆར་གྱི་ཆུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་བོའི་ཆུ་ནི་དབྱར་མཆོག་ཏུ་ངན་ཞིང་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཆུའི་སྡེ་ཚན་ནོ། །ད་ནི་འོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལས་རྣམས་སྨྲས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཆུ་ནི་ འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ།འོ་མ་ཡང་ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། སྡེ་ཚན་གཞན་དག་ལས་འོ་མའི་སྡེ་ཚན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར། ཞུན་མར་ནི་སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ལ། དེའི་སྐྱེ་བའི་ གནས་ནི་འོ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

再者，这煮沸的水对于呃逆等病症也是受到赞誉的。关于呃逆等病症将在下文中详细说明。新发感冒是指感冒且是新发的，所以称为新发感冒，对此也是受到赞誉的。因为如上所述能够生热和帮助消化食物，所以由于能够消化和成熟，对于不消化也是受到赞誉的。
'煮沸后冷却的水，不会产生痰，身体轻盈，对胆病有益。若放置一天则会产生三种病。'这是说，煮沸后冷却的水不会产生痰，比未煮沸的水更具有自然的功效，煮沸后冷却时特别轻盈，这种煮沸后冷却的水对于具有风病和痰病任何一种以及胆病的人都有益处，但对于三种病症都具有的病症则会有害。
关于这一点还说：'根据地域时节的轻重，煮去四分之一、三分之一或一半，无泡沫的煮沸水，无力无污垢且有益。'
这样具有功效，这样煮沸后冷却的水若经过一天或长时间放置，就会产生三种病，也就是说会产生风等三种病。由于时间的自然性质、火的功效减退以及变成酸性而产生诸病。
'椰子水具有油性，味甘增力，清凉且轻盈，能除口渴、胆病和风病，能生热，能清净膀胱疾病。夏季雨水与河水，分别被说为最好与最差。'这是说，主要指的是椰子果内的水。为了让人知道不是指其他部分产生的水，在这水的类别中进行说明。
椰子果内的水具有油性功效，所以具有油性、味道甘美可口、味甘能增长精液、具有清凉寒性的力量、轻盈等特性，能生火热，能清净膀胱即小便处的疾病。
从空中降下的雨水和河水，其中夏季的雨水极好且最为殊胜，而河水在夏季最差且应当贬斥。
以上是水的类别。
现在说明所有乳类的共同功效和作用，也就是说，如同水具有维持生命等功效一样，乳类也具有众多功效，因此在其他类别中乳类是最殊胜的，而且由于酥油是所有油类中最殊胜的，其产生之处就是乳类，因此是最殊胜的。

།འོ་མ་ཕལ་ཆེར་རོ་ཞུ་མངར། །སྣུམ་ཞིང་མདངས་སྐྱེད་ལུས་ཟུངས་འཕེལ། །རླུང་དང་མཁྲིས་སེལ་རོ་ཙ་བྱེད། །བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་བསིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་ནི་འོ་མ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་ འདི་དག་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འོ་མར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་རོ་མངར་བ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་ལ་མངར་ཞིང་འཇམ་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ་མངར་བ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སྣུམ་པའོ། །གཟི་མདངས་ སྐྱེད་པ་ལ་ཕན་པས་ན་མདངས་སྐྱེད་དེ།མདངས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ། འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་ཞེས་པ་དངས་མའི་བཅུད་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་སེལ་ཞེས་བྱ་བ། རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་བྱེད་ཅེས་པ་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་སྐྱེད་ཅེས་པ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ལྕི་བ་དང་། བསིལ་ཞིང་གྲང་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ལྕི་བའོ། །དེ་དག་ནི ཕལ་མོ་ཆེའི་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལ་ནི་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྔ་མོའི་ཅུང་ཟད་རྩུབ་ཅིང་ཚ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་ཡང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རའི་འོ་མ་ཡང་ཡང་བ་དང་། ལུག་གི་འོ་མའི་ནུས་པ་ཚ་བ་ སྐྱེད་པ་དང་།རྨིག་པ་གཅིག་པའི་འོ་མ་ཚ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལས། གང་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཆ་འདྲ་བ་དག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་སྟོབས་ སྐྱེད་ཅིང་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི། བ་ཡི་འོ་མ་འཚོ་བྱེད་ཅིང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡིན་གློ་རྡོལ་དང་། །གློ་གཅོང་ལ་ཕན་ཡིད་གཞུངས་བྱེད། །སྟོབས་སྐྱེད་ནུ་ཞོ་སྐྱེད་དང་འཁྲུ། །ངལ་དང་མགོ་འཁོར་མྱོས་དབལ་ཉམས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ བཀྲེས་སྐོམ།།རིམས་རྙིང་གཅིན་ནི་སྲི་བ་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འོ་མའི་ནང་ནས་གལ་ཏེ། དེ་བའི་འོ་མ་ཡིན་ན་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་འཚོ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཚོ་བྱེད་ཡིན་མོད་ཀྱི། བའི་འོ་མ་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཚོ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།མདངས་སྐྱེད་ཅིང་ལུས་ཟུངས་མཉམ་པོར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། མར་དང་ འོ་མ་བསྟེན་པས་ནི།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་འཐོབ་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་འོ་མ་བསྔགས་པ་ཡི། །བཅུད་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཅུད་ལེན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གློ་རྡོལ་དང་གཅོང་ལ་ཕན་པ་ནི་གློ་དང་བྲང་རྡོལ་བ། ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཅོང་ལ་ཕན་ ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཏེ། ཡིད་གཞུངས་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པས་ན། ཡིད་གཞུངས་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །སྟོབས་ལ་ཕན་པས་ན་སྟོབས་སྐྱེད་དོ། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་པ་ནི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ནུ་ཞོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ནུ་ཞོ་སྣུམ་པ་བུད་མེད་ཀྱི་འོ་མ་སྐྱེད་པའོ། །འཁྲུ་བ་ ནི་ཁོང་ནས་འཁྲུ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གནོད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་སླའོ།

关于'大多数牛奶味道甘美，消化后甘甜，滋润且增长光泽和身体精华，能祛除风和胆，具有壮阳作用，能生痰且性凉'这句话的解释：
'大多数牛奶'是指大部分牛奶具有这些功效，而不是所有牛奶都具有这些功效。所有牛奶类都具有甘甜的味道，消化后也是甘甜柔和的，因此它们都具有甘甜的味道和消化后的甘甜性。具有滋润的功效所以说滋润。
因为有益于产生光泽所以说生光泽，'光泽'是指作为身体精华的精髓，具有下文所说的特征，能产生这种光泽，'身体精华'是指能增长精华等营养物质。'祛除风和胆'是指能消除风病和胆病，'壮阳'是指能增长精液，'生痰'是指能增长痰液，具有沉重的功效所以说沉重，具有凉性和寒性。
具有这些功效所以说沉重。这些是大多数牛奶的共同功效，而不是所有牛奶都具有这样的功效。有些牛奶还有其他功效，例如母驼奶略微粗糙且性热，具有咸味和轻性，同样山羊奶也具有轻性，绵羊奶具有生热的功效，独蹄类动物的奶具有热性。
这里讲述共同功效之后，凡是与此不相符的特殊功效，应当知道就是与共同功效不相符的。如果是相似的功效，那就是增强力量和起到辅助作用。
这里特别说明：'牛奶能养生且如同甘露，对肺破裂和肺痨有益，能使心智清明，增长力量，能生乳汁且有泻下作用。能祛除疲劳、眩晕、醉酒、虚弱、咳痰、呼吸不畅、饥渴、久病、小便闭塞以及血液和胆汁。'
这是说在各种奶类中，如果是牛奶，因为能养生所以说'能养生'。虽然所有奶类都能养生，但牛奶特别能养生，能生光泽且平衡地增长身体精华。'如同甘露'是指能很好地维持生命，因为如同甘露，所以称为甘露。
正如《医论集》中所说：'服用酥油和牛奶，能获得甘露般的效果。因为牛奶是最受推崇的，是诸多滋补品中的甘露。'
对肺破裂和肺痨有益是指对胸肺破损、消耗身体精华的痨病有益且相适应。同样，对智慧即心智清明有益，所以说'使心智清明'。因为对力量有益所以说'增长力量'。'生乳汁'是指能增长妇女的乳汁，即能生产滋润的女性乳汁。'泻下'是指具有从体内泻下的性质。
同样也能祛除疲劳等。'不适'是指心理上的损害。其他的容易理解。

།མ་ཧེའི་འོ་མ་འཇུ་དྲགས་དང་། །གཉིད་མེད་ལ་ཕན་རབ་ལྕི་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཧེའི་འོ་མ་ནི་འཇུ་དྲགས་པ་སྟེ་མེའི་དྲོད་ཆེ་ བས་འགྲངས་མི་ཤེས་པ་དང་།གཉིད་མེད་པ་ལ་ཕན་པ་དང་། དེ་འོ་མ་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བ་དང་། བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ར་ནི་ཆུ་ཉུང་འཐུང་ཟས་རྒོད། །ཁ་ཞིང་ཚ་བ་ཟབས་ཡང་། །སྐེམ་དང་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ཁྲག་ དང་མཁྲིས་པ་ཚད་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་འོ་མ་ནི། ཆུ་ཉུང་ངུ་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་འོ་མ་ཡང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་གོ་བཟློག་པའི་རང་ བཞིན་ཅན་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱའོ།།ཆུ་ཉུང་ངུ་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དུས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རའི་འོ་མ་འདི་ནི་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐེམ་པ་ནི་གཅོང་ཆེན་པོའོ། །རྔ་མོའི་འོ་མ་ཅུང་རྩུབ་དྲོ། །ལན་ ཚ་བྲོ་ཞིང་དྲོད་ཆེ་ཡང་།།རླུང་དང་བད་ཀན་ལྟོ་སྦོས་སྲིན། །འོར་ནད་དམུ་རྫིང་གཞང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔ་མོའི་འོ་མ་ནི་ཅུང་ཟད་རྩུབ་པ་དང་། ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་ཡིན་ཞིང་། མེ་དྲོད་ཆེ་བར་སྐྱེད་པ་དང་། ཡང་བ་ཡིན་ལ། རླུང་དང་། བད་ཀན་དང་། ལྟོ་སྦོས་ པ་དང་།སྲིན་ནད་དང་། འོར་ནད་དང་། དམུ་རྫིང་དང་། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ནུ་ཞོ་རླུང་མཁྲིས་ཁྲག་།སྣད་བའི་མིག་ནད་སེལ་བྱེད་དེ། །ཚིམ་བྱེད་མིག་དང་སྣར་བླུགས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་འོ་མ་དེ་ནི་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། ཁྲག་དང་། སྣད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་ནད་གང་ཡིན་པ་དག་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚིམ་བྱེད་མིག་དང་སྣར་བླུགས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིམ་པར་བྱ་བ་ནི་མིག་བཀང་བ་སྟེ། ནས་སམ་སྲན་མ་ཤའི་ཟན་གྱི་རེང་བུ་སྦོམ་པར་བྱས་ལ་བསྐོར་ཏེ་བཀང་བའོ། །མིག་ཏུ་བླུགས་པ་ནི་མིག་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བླུགས་པའོ། །སྣར་བླུགས་པ་ནི་སྣ་ནས་གཏོང་བའོ། །ལུག་གི་འོ་མ་སྙིང་གནོད་ཚ། །རླུང་འཇོམས་སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ། ། མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུག་གི་འོ་མ་ནི་སྙིང་ལ་གནོད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མི་དགའ་བའམ། སྙིང་ནད་སྐྱེད་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ནུས་པ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །རླུང་འཇོམས་པ་ནི་རླུང་གི་ནད་འཇིག་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བ་གླང་མོ་ཡིས་རབ་བརྟན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། བ་གླང་མོའི་འོ་མ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྨིག་པ་གཅིག་པའི་འོ་མ་ཚ། །ཡན་ལག་རླུང་སེལ་སྐྱུར་བཅས་ཤིང་། །ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞིང་རྨོངས་པར བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨིག་བ་གཅིག་པ་ནི། རྨིག་སྦུབས་གཅིག་ཡོད་པ་སྟེ། རྨིག་བ་ལ་ཁ་བྲག་ཏུ་མ་གྱུར་པ། རྟ་དང་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྨིག་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་འོ་མ་ནི་ཚ་ཞིང་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ རྣམས་ཏེ།དེ་ལ་གནས་པའི་རླུང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱུར་དང་བཅས་པ་དང་། ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བའོ།

关于'水牛奶容易消化，对失眠有益，极为沉重且清凉'这句话，水牛奶容易消化，因火力大而不知饱足，对失眠有益，比其他奶类更加平和且难以消化，具有清凉寒冷的功效。
关于'山羊少饮水食性猛，轻且温热易消化，能治消瘦热病及，呼吸不畅血胆热'这句话，山羊奶的性质是少饮水等，这里提到原因是为了说明其他奶类也是由于具有相应原因而具有轻性，由此可以反推相反性质的就是重性。少饮水等性质是根据时间和地域等而定的。这种山羊奶会引起消瘦等病，消瘦是大病。
关于'母骆驼奶微粗温，咸味温热性偏轻，能治风病及痰病，腹胀虫病瘿瘤痔'这句话，母骆驼奶稍微粗糙，稍微温热，略带咸味，能增强火力，性质轻盈，对风病、痰病、腹胀、虫病、瘿病、淋巴肿块和痔疮有益且受到推崇。
关于'妇女乳汁治风胆，血病及眼病所致，滋润眼鼻均有效'这句话，妇女的乳汁能治疗由风、胆、血和眼疾所引起的眼病。如何治疗呢？'滋润眼鼻均有效'，滋润等特性在下文中解释：滋润是指充满眼睛，即用大麦或豆子肉食做成粗条状环绕填充。滴入眼中是指滴在眼球上，滴入鼻中是指从鼻子灌入。
关于'绵羊奶伤心且热，能治风病及呃逆，呼吸不畅会引起，胆病和痰之产生'这句话，绵羊奶会伤害心脏，即引起极不舒服或产生心病。温热是指具有温热的功效。能制服风病即能破坏风病。它会引起呃逆、呼吸不畅、胆病和痰病。
关于'母牛乳汁最稳固'这句话，母牛奶能使身体极其稳固，即能使身体非常稳固。
关于'独蹄动物奶性热，能治肢节风兼酸，带咸味道令昏迷'这句话，独蹄是指蹄子没有分叉的，如马和驴等动物被称为独蹄动物，它们的奶具有温热的功效。肢节指血等身体组织，能祛除其中的风病，带有酸味，略带咸味是指稍微发酸和稍带咸味。

།རྨོངས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་རྨོངས་པོར་བྱེད་ཅིང་། ལུས་མི་གསལ་བ་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའམ། ཤེས་རབ་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་རྨོངས་པ་ནི་བླུན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་ལ་ལས་བཤད་དོ། །འོ་རློན་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་ལྕི། །རིགས་པར་བསྐོལ་བས་དེ་ལས་གཞན། །ཤིན་ཏུ་བསྐོལ་ན་འཇུ་དཀའ་ལྕི། །བཞོས་མ་ཐག་དྲོ་བདུད་རྩིར་མཚུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ཐམས་ཅད་མ་བསྐོལ་བ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་མི་རྒྱུ་བ་ཡིན་པར་རོ། །ལྕི་བ་ནི་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་འཇུ་བ་སྟེ། ས་ནི་ཟླ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པར་བསྐོལ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོ་མ་དེ་ཉིད་རློན་པ་ལས་གོ་བཟློག་པར་བསྟན་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ།བད་ཀན་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལྕི་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བད་ཀན་སེལ་ཞིང་ཡང་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འོ་མའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཆུས་བསྣན་ལ་བསྐོལ་བ་ནི། འོ་མ་རློན་པ་བས་ ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་རྒྱུད་གཞན་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་བསྐོལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཅུང་ཟད་བསྐོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་པར་བསྐོལ་བ་ནི་མེ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྕི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མི་རིགས་པར་ བསྐོལ་ཞིང་།ཆུ་མེད་པར་བསྐོལ་བ་ལས། ཆ་གཅིག་དང་། ཆ་གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་ནས་ཆ་བརྒྱད་ལུས་པའི་བར་གྱིས་ནི། གོང་ནས་གོང་དུ་སྙིང་པོ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས། འོ་མ་ཆུ་མེད་པར་བསྐོལ་བ། གཉིས་གསུམ་བཞི་ནས་བརྒྱད་ཆ་ ལུས།།ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྐོལ་བ་བཞིན། །སྙིང་པོ་ལྕི་ཞིང་རབ་སྟོབས་ལྡན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་བསྐོལ་ན་འཇུ་དཀའ་ཞིང་རབ་ཏུ་ལྕི་བར་འགྱུར་རོ། བཞོས་མ་ཐག་པའི་འོ་མ་དྲོ་བ་ནི་འཕྲལ་དུ་བཞོས་པའོ། །དེ་ནི་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདུད་རྩིར་མཚུངས། ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འོ་མ་ལས་ཞོར་གྱུར་བ་ལས། གནས་སྐབས་དུ་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ། མ་རྫོགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞོ་མ་ལངས་པ་དང་། ལེགས་པར་ལངས་པ་དང་། ལངས་ནས་ཐལ་ཆེས་པ་ཉིད་དུ་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས།ཇི་ལྟར་ཞོའི་གནས་སྐབས་དུ་མར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་གཞུང་རྩོམ་པས་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། སྨྲས་པ་ནི། ཞོ་ནི་རོ་དང་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར། །རྟུག་སྐེམས་ལྕི་ལ་རླུང་ནད་སེལ། །ཚིལ་དང་ཁུ་ཆུ་སྟོབས་བད་ཀན། །ཁྲག་མཁྲིས་དྲོད་སྐྱེད་འོར་ནད་སྐྱེད་ ཡིག་འབྱེད་ཅིང་ཁ་ཟས་ལེན།།གྲང་བའི་རིམས་དང་མི་སྙོམས་རིམས། །ཆམ་པ་གཅིན་འགགས་གྱུར་པ་དང་། །འཁྲུ་བའི་ནད་ལ་རྩུབ་མོ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞོ་གང་རོ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བ་ནི་རོ་དང་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་བའོ། །རྟུག་སྐེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ གནས་ནས་བསྐུལ་ནས་གོང་པོར་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ།།ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །རླུང་གི་ནད་སེལ་བས་ན་རླུང་སེལ་ལོ། །དྲོ་བ་ནི་དྲོ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིལ་དང་ཁུ་ཆུ་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་གནས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཡིག་འབྱེད་ཅིང་འགྲངས་སུ་ཟིན་ ཀྱང་འདོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིག་འཆུས་པ་ལ་ཕན་ཞིང་ཟས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡི་གར་འོང་བར་བྱེད་པའོ།

'迷惑'是指使人迷惑，使身体不清醒成为僵木，或是损害智慧。或者有人解释说迷惑就是变得愚笨。
新鲜牛奶会生痰且难消化，适度煮沸则相反，过度煮沸则难消化且沉重，刚挤的温热牛奶堪比甘露。
所有未煮沸的牛奶都会生成并增长痰，因含有杂质而不易在身体中运行。沉重是指需要很长时间才能消化，因为土是月亮性质的成分较多，所以从其中产生。
'适度煮沸'是指这牛奶从湿润状态转变后就不同了，既不生痰也不沉重，反而能除痰且变得轻盈。其中的适度是指调配方法，如其他医典中所说：'用一半水加入牛奶中煮沸，比生牛奶更加轻盈。'
或者说，既不是过度煮沸也不是稍微煮沸才是适度，不适度煮沸即使接触火也会变得沉重。
这是因为不适度煮沸且无水煮沸时，剩余八分之一、四分之一、三分之一、二分之一等，精华会越来越浓缩。
如其他医典所说：'牛奶无水煮沸，剩余八分之二三四，如同过度煮沸，精华沉重且极具力量。'
因此过度煮沸会难以消化且变得极其沉重。刚挤的温热牛奶是指刚刚挤出的牛奶。因其有益，故说'堪比甘露'，即与甘露相似。
现在从牛奶变成酸奶的过程中，有多种状态，从未完全发酵时所说的酸味和极酸等状态，到未凝固、适度凝固、过度凝固等各种变化。考虑到酸奶多种状态的自然特性，作者说：
酸奶味道和消化后呈酸性，能收缩大便，性质沉重且能祛除风病，能增长脂肪、体液、体力和痰，能生成血液、胆汁和热量，会引起胸部疾病，能开胃且增进食欲。对寒性发烧、不规则发烧、感冒、小便不通和腹泻等病症，粗糙性的酸奶有益。
酸奶在味道和消化后都呈酸性。'收缩大便'是指能促进大小便等从其位置排出并成团。具有沉重性质即为'沉重'。因能祛除风病故称'祛风'。'热性'是指能产生热性功效。
同样，脂肪、体液、体力等都从其本位增长。同样，即使吃饱了也会使人想吃。'增进食欲'是指对食欲不振有益，也能使其他食物可口。

།དེ་བཞིན་གྲང་བའི་རིམས་དང་ཞེས་པ། གྲང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་དང་། རིམས་ལྡང་དུབ་མི་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆམ་པ་ དང་གཅིན་འགགས་པར་གྱུར་པ་དང་།འཁྲུ་བའི་ནད་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྩུབ་པ་ནི་ལེགས་པར་ལངས་པའི་ཞོ་ལས་དུས་འདས་ནས། རིམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་རྩུབ་པོ་ཡིན་བའམ། ཡང་ན་སྤྲིས་མ་བཤུས་པའི་ཞོ་ནི་རྩུབ་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞོ་དྲོན་དཔྱིད་དང་སོ་ག་དང་། ། སྟོན་དུས་མཚན་མོ་བཏུང་མི་བྱ། །དེ་ནི་མུངྒའི་སྲན་ཚོད་དང་། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་ཤ་ཁ་ར། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་མེད་མི་བཏུང་། །རྟག་ཏུ་མ་ཡིན་མ་ལངས་མིན། །གཞན་དུ་རིམས་ཁྲག་མེ་དབལ་དང་། །མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་མགོ་འཁོར་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞོ་དེ་ནི་དྲོན་པོར་མི་བཏུང་བ་དང་། དེ་བཞིན དུ་དཔྱིད་དང་སོ་ག་དང་།སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་དྲོན་པོར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སོ་གའི་དུས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འཐུང་བར་བྱེད་ན་སྲན་མུངྒ་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུའི་ཚོད་མ་དང་ སྦྱར་བ་བཏུང་བར་མི་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་བའམ། མར་དང་ཤ་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་མི་ལྡན་པར་བཏུང་བ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་མ་ཟོས་པར་མི་བཏུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་མི་བཏུང་བ་དང་། མ་ལངས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་མ་ཆགས་ལ། གང་གི་ཚེ་འོ་མའི་རང་བཞིན་མ་སྤངས་ཤིང་ཞོར་ལེགས་པར་མ་ཆགས་པ་དེའི་ཚེ་མ་ལངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མི་བཏུང་ངོ་། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དང་མི་ལྡན་ཞིང་དེ་མ་སྤངས་པར། ལ་ལ་ཞིག་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ཞོ་དེས་རིམས་ལ སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དར་སར་ཡང་ལ་བསྐ་ཞིང་སྐྱུར། །དྲོད་སྐྱེད་བད་ཀན་རླུང་དག་སེལ། །སྐྲན་ནད་དམུ་རྫིང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཕོ་ནད་ཆུ་སྲི་ཡི་ག་འཆུས། །མཆེར་པ་སྐྲན་དང་མར་མ་ཞུ། །སྦྱར་དུག་སྐྱ་རྦབ་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དར་སར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞོ་ སྲུབ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།སྲུབ་ཤིང་སྣུམ་མེད་པ་དང་། མར་གྱི་ཕྱེད་ཕྱུང་བ་དང་། མར་མ་ཕྱུང་བ་སྟེ། གསུམ་ཆར་ཡང་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རོ་ནི་བསྐ་བ་དང་སྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དྲོད་སྐྱེད་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །བད་ཀན་རླུང་དག་སེལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལས་གཉིས་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲན་ནད་དང་དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུ་སྲི་བ་སྟེ། གཅིན་སྲི་བ་དང་མཆེར་བ་ཞེས་པ་ལྟོ་བའི་གཡོན་ལོགས་ན་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ན་བ་དང་། མར་མ་ཞུ་ཞེས་པ་མར་ལྷག་པར་ཟོས་པའམ། མ་ལེགས་པར་ཟོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་མར་མ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱར་དུག་ནི་བཅོས་མའི་དུག་གོ། །སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ནི་སྐྱ་རྦབ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ནད་དེ་རྣམས་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་ཞོ་ག་ཆུ་འཁྲུ་ཡང་། །རྩ་སྲུབས་སྦྱོང་ལ་རྟུག་སྐམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ འདྲ་ཞེས་པ་ནི་དར་བ་སར་པ་སྟེ་དེ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་ཡོན་ཏན་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ།དེ་ཡང་འཁྲུ་བ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཁོང་འཁྲུ་བ་དང་། ཡང་པ་ཞེས་པ་དར་བ་སར་པ་ཡང་ཡང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བས་ན་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་སྦུབས་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟུག་སྐམས་འགགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'如是寒热病'，是指由寒引起的热病，以及反复发作的疲惫不适等，对感冒、小便不通、腹泻等病症有益。其中粗糙的是指已经充分发酵的酸奶，或者是未去除奶皮的酸奶称为粗糙的。
温热的酸奶在春季、夏初和秋季的夜晚不宜饮用。不可在没有绿豆汤、蜂蜜、酥油、白糖和訶子的情况下饮用。不宜经常饮用，也不要饮用未充分发酵的酸奶。否则会引起热病、血病、热症、麻风病、白癜风和头晕。
如果要饮用，不可在温热时饮用，同样在春季、夏初和秋季也不宜饮用。前面所说的温热是指夏初时节，那时不宜饮用，同样夜晚也不宜饮用。如果要饮用，不可与绿豆汤一起饮用，也不可与蜂蜜和酥油一起饮用，或与酥油和白糖一起饮用，不可在没有白糖的情况下饮用，也不可在未食用訶子的情况下饮用。同样不可经常性地饮用，所谓'未发酵'是指尚未完全凝固，仍保持牛奶性质未完全变成酸奶时称为未发酵，这时不宜饮用。所谓'其他'是指如果不遵循前述方法而饮用，那时酸奶会引起热病等疾病。
新鲜酪浆既涩又酸，能生热，能祛除痰和风，能治疗肿瘤、水肿、痔疮、胃病、水泻、食欲不振、脾病、肿瘤、不消化、合成毒和白癜风等疾病。
所谓酪浆是指用搅拌棒等搅拌后产生的，有无油的搅拌棒、取出一半酥油的和未取出酥油的三种，都是轻的，其味道是涩和酸的。生热是指能增加胃部的热量。'祛除痰和风'是指由这两种搅拌产生的，同样能祛除肿瘤病和水肿等，水泻即小便频繁，脾即位于腹部左侧的器官疼痛，'不消化'是指因过量食用酥油或食用不当而产生的病症称为不消化。合成毒是指人工制造的毒。白癜风病是指由白癜风引起的疾病，能祛除和消灭这些疾病。
这样的酪浆也能通便，能清洁血管通道，能祛除便秘。这样是指新鲜酪浆，应知其功效与酪浆相同，也能通便，所谓'轻'，虽然新鲜酪浆本来就轻，但这里特别提到是因为特别轻。能清洁和净化血管通道，能祛除和消灭便秘。这是其含义。

།འཕྲལ་གྱི་མར་སར་རོ་ཙ་ཞིང་། །བསིལ་ཞིང་མདོག་སྟོབས་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །འཁྲུ་གཅོད་རླུང་མཁྲིས་ཁྲག་གཞང་འབྲུམ། །གློ་གཅོང་ཁ་ཡོན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲལ་གྱི་མར་སར ཞེས་པ་ནི་བསྲུབས་ཟིན་མ་ཐག་ཕྱུང་བའི་མར་སར་རོ།།རོ་ཙ་བ་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བའོ། །བསིལ་བ་ནི་ནུས་པ་བསིལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོག་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་ནི་བཤང་གཅི་སླ་བ་ལས་སྐ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ དང་མཁྲིས་པའི་ཁྲག་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ།རླུང་གི་ཁྲག་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་གོ། །མཁྲིས་པའི་ཁྲག་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་སྟེ། དེ་དག་དང་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་བསེལ་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུན་མར་བློ་རྣོ་དྲན་གསལ་ཞིང་། །ཡིད་གཞུངས་དྲོད་སྐྱེད་སྟོབས་ཚེ་ འཕེལ།།མིག་དང་བྱིས་རྒན་བུ་འདོད་དང་། །མདངས་བཟངས་རབ་གཞོན་སྐད་སྙན་ཕན། །གློ་རྡོལ་སྐེམ་དང་གཅོང་དང་འབྲས། །མཚོན་རྨས་མེས་ཚིག་རྨ་ལའང་བསྔགས། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དུག་དང་སྨྱོ། །ལུས་སྐེམས་མདངས་ཉམས་རིམས་རྣམས་སེལ། །སྣུམ་གྱི་ ནང་ན་སྣུམ་མཆོག་སྟེ།།བསིལ་ཞིང་ན་ཚོད་འཇོག་པའི་མཆོག་།ཞུན་མར་སྟོབས་ནི་སྟོང་དང་ལྡན། །སྦྱོར་བས་ལས་ནི་སྟོང་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་ནི་བློ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བློ་རྣོ་བ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་འཛིན་པར་ ནུས་པའོ།།དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་དྲན་པར་ནུས་པའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཤེས་རབ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དྲོད་སྐྱེད་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའོ། །སྟོབས་ནི་ནུས་མཐུའོ། །ཚེ་ནི་སྲོག་དང་འཚོ་བར་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་འཕེལ་ བར་བྱེད་པའོ།།མིག་ནི་མིག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཞུན་མར་ནི་དེ་དག་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན་གྱི་བར་རོ། །རྒན་པོ་ནི་དྲུག་ཅུ་ཡན་ཆད་ལོན་པའོ། །བུ་འདོད་པ་ནི་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །མདངས་ནི་ལུས་ལ་གནས་པའི་མཛེས་སྡུག་པའོ། །རབ་ གཞོན་ནི་ལུས་གཞོན་ཤ་ཆགས་ཤིང་མི་རྩུབ་པའོ།།སྐད་སྙན་པ་ནི་ཚིག་གསལ་བའོ། །ཕན་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་འདོད་པ་ལ་ཕན་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གློ་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྨྱ་ཞིང་སྙོན་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བསྔགས་ཏེ་ ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་སྐེམ་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྣུམ་གྱི་ནང་ན་ཞེས་པ་ནི་ཏིལ་མར་དང་ཞག་དང་། རྐང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནའོ། །སྣུམ་མཆོག་སྟེ་ཆེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའོ། །བསིལ་བ་ནི་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ན་ཚོད་ འཇོག་པ་ནི་རྒས་པ་འཇོམས་པ་སྟེ།གཞོན་ནུ་ཉིད་དུ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འཇོག་པའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དམ་པ་ཡིན་པའོ། །སྟོབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ནི་ནུས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐུ་དུ་མ་ཡོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོ་ག་ཐ་དད་པ་སྟེ་བཏུང་བ་དང་། སྣ་ནས་ བཏང་བ་དང་།བསྐུ་བ་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །ལས་ནི་སྟོང་བྱེད་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་མང་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ལས་མཐའ་ཡས་པ་བྱེད་བའོ།

新鲜的酥油具有壮阳作用，清凉，能增进肤色、体力和暖性，能止泻，能治疗风病、胆病、血病、痔疮，能治疗慢性咳嗽、口歪和咳痰。
所谓'新鲜的酥油'是指刚刚搅拌出来的酥油。'壮阳'是指能增进精液。'清凉'是指具有清凉的功效。同样，也能增进肤色和体力等。'止泻'是指能使大小便由稀变稠。同样也能祛除风引起的血病和胆引起的血病，风血是指由风引起的血病，胆血是指由胆引起的血病，对这些病症和痔疮等都有疗效。
熟酥能增进智慧，增强记忆力，使心思敏捷，能生暖性，增进体力和寿命。对眼睛、儿童、老人、求子者、容颜、青春和悦耳的声音都有益处。对肺病、消瘦、慢性病、疮疡、刀伤、烧伤和其他创伤都有疗效。能祛除风病、胆病、中毒、疯病、身体消瘦、容颜衰败和传染病。在诸多油脂中是最好的，具有清凉作用，是延缓衰老的最佳之品。熟酥具有千种功效，通过不同配伍可成千种用途。
熟酥对增进智慧等有益。其中'智慧'是指具有理解力，能够领悟事物。'记忆力'是指能够回忆过去的事物。'心思敏捷'是指能够分辨事物差异的智慧。'生暖性'是指能增进胃部的暖性。'体力'是指能力。'寿命'是指生命和生存，能增进这些。'眼睛'是指对眼睛本身有益，熟酥对这些都有好处。'儿童'是指十六岁以下。'老人'是指六十岁以上。'求子'是指想要生育孩子。'容颜'是指身体上的美丽庄严。'青春'是指身体年轻有弹性不粗糙。'悦耳的声音'是指语言清晰。'有益'是指对这些需求有帮助且相适应。
同样对肺病等精神错乱迷惑的病症也有疗效。'身体消瘦'是指身体精华耗竭。其他的词义都容易理解。'在诸多油脂中'是指在芝麻油、动物油脂和骨髓等当中。'最好'是指最殊胜。'清凉'是指具有清凉的功效。'延缓衰老'是指消除衰老，使人长期保持年轻。'最佳'是指极其殊胜。'具有千种功效'是指具有无限的功效和众多的能力。同样，'通过配伍'是指不同的方法，如饮用、鼻饲、涂抹、灌肠等配伍方法。'可成千种用途'是指因为能做很多事情，所以用途无穷。

།མར་རྙིང་སྨྱོ་དང་བརྗེད་བྱེད་བརྒྱལ། །གླད་ནད་རྣ་མིག་མངལ་ནད་དང་། །རྨ་རྣམས་ སྦྱོང་ཞིང་འཚོ་བྱེད་པས།།ནད་ལས་རྒྱལ་བྱེད་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་རྙིང་བ་སར་པ་མ་ཡིན་པ་ལོ་མང་པོ་ལོན་པ་ནི་སྨྱོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླད་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། མིག་དང་། མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨྱོ་བ་ དང་བརྒྱལ་བ་དག་ནི་འོག་ནས་ཆང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞིའི་སྐབས་ན་བཤད་པར་བྱའོ།།བརྗེད་བྱེད་ཀྱང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །རྨ་རྣམས་སྦྱོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨའི་རྣག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཚོབ་ཅིང་འབྱོར་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཚོབ་བ་ནི་རྨ་དེ་པགས་པ་ གཞན་དང་མདོག་མཉམ་པར་བྱེད་པའོ།།ཕྲུམ་སར་སྤྲི་དང་རྒྱ་ཕྲུམ་དང་། །ཆུར་བ་ལ་སོགས་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །ཁུ་བ་གཉིད་དང་བད་ཀན་འཕེལ། །རྟུག་སྐམས་བྱེད་ལྕི་ཉེས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲུམ་སར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོ་མ་དང་དར་བ་ལས་བྱས་པ་སྟེ། གྲགས་པར་ ཟད་དོ།།སྤྲི་ནི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲངས་མ་ཐག་པའི་འོ་མ་ལས་བྱས་པའོ། །རྒྱ་ཕྲུམ་ནི་འོ་མའི་བཙོ་ཕྲུམ་ཨ་མི་ཚ་ཞེས་གྲགས་པའོ། །ཆུར་བ་ནི་ཞོ་ག་ཆུ་ལས་གདུས་པའི་གོང་བོའོ། །འོ་མ་ལས་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་དང་། གཉིད་ དང་།བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྟུག་སྐམས་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གནོད་པའི་འགྱུར་བ་དག་སྟོན་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འོ་མ་ལས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་བསྡུའོ། །བ་མར་འོ་མ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ལུག་ལས་བྱུང་བ་སྨད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བའི་མར་དང་འོ་མ་དག་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ། ཀུན་གྱི་མཆོག་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ལ། ལུག་ལས་བྱུང་བའི་མར་དང་འོ་མ་ནི་སྨད་ཅིང་མི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་མའི་སྡེ་ཚན་ནོ། །འོ་མའི་སྡེ་ཚན་གྱི འོག་ཏུ་བུ་རམ་ཤིང་གི་སྡེ་ཚན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འོ་མའི་རོ་དང་།ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ཡང་རོ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འཁྲུ་ལྕི་སྣུམ། །ཤ་སྐྱེ་རོ་ཙ་བད་གཅིན་འཕེལ། །བསིལ་ཞིང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་དང་། ། རོ་དང་ཞུ་རྗེས་མངར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུ་བ་ནི་འཁྲུ་བ་སྟེ། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་སླ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤ་སྐྱེ་བ་དང་། ལུས་སྦོམ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན དང་གཅིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།བསིལ་བ་སྟེ་ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་དང་། རོ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་ཞིང་བདའ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞིང་སོས། །བཅས་ན་ཁ་ར་དག་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་དེའི་རྩེ་མོ་ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞིང་། སོས་བཅས་ཤིང་ཟོས་པ་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཤ་ཁ་ར་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།

陈酥油能治疗疯病、健忘、昏厥，头疾、耳目疾病、子宫疾病，能清净并治愈诸伤口，是战胜疾病的殊胜之物。对此，陈酥油即非新鲜的、经过多年的酥油，能治疗疯病等疾病，同样也能治疗头部、耳朵、眼睛和子宫的诸病。关于疯病和昏厥，将在后面酒病病因的章节中解释。健忘症也将在后面解释。'清净诸伤口'是指能清除脓液等。同样也能治愈和康复，治愈是指使伤口与其他皮肤颜色一致。
鲜奶酪、初乳酪、印度奶酪和奶渣等能增长力量，增长精液、睡眠和痰，使大便干燥，具有沉重和过失。对此，鲜奶酪是指由牛奶和酸奶制成的，这是众所周知的。初乳酪是指刚挤出的牛奶等制成的。印度奶酪是指牛奶煮制的奶酪，俗称阿米茶。奶渣是指从酸奶中提炼出的固体。这些乳制品能增长和促进力量，同样也能增长精液、睡眠和痰。此外，还能使大便干燥，具有沉重和过失等有害的变化。'等'字所说的是包括其他各种乳制品。
牛酥油和牛奶是最殊胜的，羊的则是低劣的。对此，牛的酥油和牛奶是最殊胜的，即是一切中最殊胜、最主要和最上等的，而羊的酥油和牛奶则是低劣的、不受推崇的。这是乳品类。
在乳品类之后说明甘蔗类的必要性是：如同牛奶的味道和消化后的味道是甜的一样，甘蔗汁的味道和消化后的味道也是甜的。
甘蔗汁能泻下、沉重、滋润，生肉、壮阳、增长痰和小便，具有清凉性并能祛除血液和胆汁，味道和消化后都是甜的。对此，甘蔗汁能泻下，即使大便等变软，具有沉重性和滋润性，能生长肉、增长身体，能壮阳并增长精液，能增长痰和小便，具有清凉性即凉性功效，同样能祛除和消灭血液和胆汁，具有味道和消化后都甜美的功效。
此时若带有咸味和香气，则与白糖相似。对此，甘蔗的顶端略带咸味，具有香气食用时，其功效与白糖相似。

།རྩ་བ་རྩེ་མོ་འབུས་ཟོས་སོགས། །བཙིར་དང་དྲི་མས་སྦགས་པ་དང་། །དུས་ནི་ཅུང་ཟད་ལོན་པ་ལས། །འཁྲུལ་འཁོར་ཅན་ནི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། །ཚ་ཞིང་ལྕི་ལ མཁྲེགས་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩེ་མོ་དང་རྩ་བ་འབུས་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་རྩེ་མོ་འབུས་ཟོས་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་བཙིར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མས་སྦགས་ཤིང་གོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཅུང་ཟད་ལོན་པར་གྱུར་ཞིང་། དུས་ཅུང་ཟད་འདས་པར་གྱུར་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཙིར་བའི་བུ་རམ་གྱི་ཁུ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་དེའི་ཚེ་བསིལ་བ་ཡིན་པ་ལས། ཚ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་བ་ལས་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཁྲུ་བ་ཡིན་པ་ལས་མཁྲེགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་དེའི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་ཚ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གང་ལ་ཚ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚ་བ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ཕྲང་ནས་གང་འཇུ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི། འཇུ་བའི་གནས་སྐབས་ཕྱེད་ཞུ་ཙམ་དུ གྱུར་པ་ན།རྣམ་པར་ཚ་ཞིང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཀྱི་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་པའམ། དངོས་པོའི་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། དེ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ར་དཀར་ པོའི་ཤིང་།།བསིལ་དང་མངར་བས་མཆོག་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁ་ར་དཀར་པོའི་བུ་རམ་ཤིང་ནི་བསིལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། མངར་བས་མཆོག་སྟེ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་འོག་མ་ སྦུབས་ཅན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་ར་དཀར་པོའི་ཤིང་དེ་ལས་བང་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་རམ་ཤིང་སྦུབས་ཆེ་བ་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉུང་ཟད་ཅིག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་བརྒྱ་པ་དང་ཀན་ཏ་ར། །བལ་ ཡུལ་སྐྱེས་སོགས་དེ་ལས་རིམ།།ཅུང་ཟད་ཚྭ་བྲོ་བསྐ་བ་དང་། །དྲོ་བཅས་ཅུང་ཟད་ཚ་བ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་བུ་རམ་ཤིང་རྣམས་ནི། རིམ་གྱིས་འོག་ནས་འོག་ཏུ་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦུབས་ཅན་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ཚིགས་བརྒྱ་ པ་དམན་པ་ཡིན་ལ།དེ་བས་ཀྱང་ཀན་ཏ་རའི་ས་བྱ་བའི་བུ་རམ་ཤིང་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དམན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་གྱི་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་བསྐ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་ དང་།ཅུང་ཟད་ཚ་བ་སྐྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྦུ་བ་ཅན་ལྕི་བད་ཀན་སྐྱེད། །སོགས་བྱེད་གཅིན་ནི་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦུ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རམ་ཕྲ་མོ་དག་གི་ཛི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལྕི་བ་དང་། བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སོགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་གསུམ་སོགས་ཤིང་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཅིན་ནི་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅིན་སྦྱོང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་གཅིན་མང་པོ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'根茎被虫蛀等，压榨和污垢染污，以及经过一段时间后，机器压榨的会变质，会变得热重且坚硬'这句话，是说根部和茎部被虫蛀蚀等，这些被压榨，同样被污垢染污沾染，同样经过一段时间，时间稍微过去后的机器压榨的糖汁会发生变质，转变为其他性质。所谓变质就是从自身本性转变为其他性质。因此，当时从清凉变成炎热，从轻变成重，从流动变成坚硬，这些就是它的变化。
其中上文提到的'热'是指具有热性的东西就是热，与胃火相应而得以消化的东西，在消化过程中半融化时，会产生热性和胆汁，因此会长时间停留而不会快速消化。这是因为它本身性质沉重，或者说是事物的自然本性，所以它具有热性。这是依据医典的解释。
关于'其中白糖甘蔗，以清凉甘美为最上'这句话，'其中'是指在这些甘蔗中，白糖甘蔗清凉无垢且甘美为最上等最殊胜。因此这是最为卓越的。
'其次是中空的'这句话是说，比白糖甘蔗次一等的是称为'邦希卡'的中空甘蔗，具有较小的清凉等功德，意思是具有少许清凉等功德。
'百节和甘达拉，尼泊尔所生等依次，略带咸味涩味和，温性略生热'这句话是说，百节等甘蔗，依次往下清凉等功德逐渐减少，比中空甘蔗功德差的是百节甘蔗，比那更差的是称为甘达拉的细小甘蔗，比那更差的是尼泊尔的甘蔗，其他也同样如此类推。这些都具有略带咸味、略带涩味、略带温性、略生热性的性质。
'多泡重生痰，等作利小便'这句话中，'多泡'是细小甘蔗的异名，它性重且生痰并扰动，'等作'的意思是积聚三种过患。同样也能净化小便，意思是能清净小便除垢，或者说能够引出大量小便。

།དཀར་པོ་བད་ཀན་ཆེར་མི་སྐྱེད། ། བཤང་དང་གཅི་བ་བདེ་བར་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་སྐམ་པོ་དང་པོ་བསྐོལ་བ་ན། །རྙོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་ནི། བད་ཀན་ཆེར་མི་སྐྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། བད་ཀན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ། བཤང་དང་གཅི་བ་བདེ་བར་འབྱིན། །ཞེས བྱ་བ་སྟེ།བཤང་བ་དང་གཅི་བ་བདེ་བླག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱིན་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དམར་ནག་ཕལ་ཆེར་སྲིན་བུ་ཁྲག་།རྐང་ཚིལ་ཤ་དང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་པ་ནི། བུ་རམ་དམར་ནག་རྙོག་པ་ཅན་ནི་ཁོང་པའི་འབུ་སྲིན་མང་དུ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྙིང་ པ་ཡིད་འོང་ཕན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུ་རམ་རྙིང་པ་ལོ་མང་པོ་ལོན་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གར་འོང་ཞིང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་སྟེ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་། གནོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སར་པ་དྲོད་འབྲི་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི།བུ་རམ་སར་པ་དག་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་མེའི་དྲོད་འབྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཧྭགས་དང་ཁཎྜ་ཁ་ར་དཀར། །རིམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་སྟེ། །རོ་ཙ་གློ་གཅོང་གློ་རྡོལ་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རླུང་སེལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཧྭགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རམ་གྱི་དངས་མའི་ཤ་ཁ་ར་ སྟེ།ག་ལ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་པའོ། །ཁཎྜ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་དངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ཁ་ར་དཀར་པོ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དངས་ཤིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཁ་ར་དཀར་པོའོ། །དེ་ལྟར་ན་རིམ་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་ནི་རོ་ཙ་བ་སྟེ་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ དང་།གཅོད་དང་གློ་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡ་བ་ཀ་ར་ཚ་ཞིང་མངར། །བསྐ་སྟེ་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡ་བ་ཀ་ར་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཡ་ཤཱ་བ་ར་ཞེས་བྱའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་བྱི་ཚེར་བའི་ཁུ་བ་ལས་བྱེད་དོ། །ཞེས་ ཟེར་རོ།།དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རོ་ཚ་བ་དང་། མངར་བ་དང་། བསྐ་བའི་རྒྱུས་ཧྭགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ར་དཀར་ཀུན་ཚ་དང་སྐོམ། །སྐྱུགས་བྲོ་བརྒྱལ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ར་འདི་དག་དང་ཁ་ར་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།བུ་རམ་ཤིང་གདུས་ཁ་ར་དང་། །སྦུ་བ་ཅན་མཆོག་ཐ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་གདུས་པ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་གདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཁ་ར་ནི་མཆོག་ཡིན་ལ། དབུ་བ་ཅན་ཞེས་པ་བུ་རམ་ཕྲ་མོ་རྙོག་པ་ཅན་ ནི་ཐ་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྲང་རྩི་མིག་ཕན་གཅོད་སྐོམ་དང་། །བད་ཀན་སྐྱིགས་བུ་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས། །ཚིལ་ཆེན་མཛེ་ནད་གཅིན་ནད་སྐྱུག། ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཚད་སེལ། །རྨ་སྦྱོང་རྨ་འཚོ་ཆག་གྲུགས་འབྱོར། །རླུང་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྩུབ་ཅིང་བསྐལ་མངར་བ་ སྟེ།།སྦྲང་རྩིའི་ཁཎྜ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་དག་ནི་མིག་ལ་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ཡིན་པ་དང་། གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། བད་ཀན་དང་མདུད་པ་ལྟར་འདྲིལ་ཏེ་གནས་པ་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣོ་བ་ལས་གཅོད་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ནད་དང་གཅིན་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་རྣགས་པ་དང་། འདྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་ན། རྨ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འཚོ་བར་བྱེད་པས་ན་རྨ འཚོ་སྟེ།པགས་པ་འཚོབ་ཅིང་མདོག་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ།

关于'白色不会大量产生痰，大小便能顺利排出'这句话，初次煮沸的干糖，去除了杂质的，不会大量产生痰，意思是只会产生少量的痰。同样地，'大小便能顺利排出'，是指大便和小便能轻易地向外排出。
'深红黑色多生虫、血、脚脂、肉和痰'，是指深红黑色混浊的糖会在腹中大量产生虫等。
'陈糖悦意有益'，是指存放多年的陈糖令人悦意，即令人喜爱且使心情愉悦，同样也有益处，对身体各组织和各种损害都有益。
'新糖减少热性产生痰'，是指新糖会产生痰且减少火热。
'白砂糖、细糖和白冰糖，依次功效越大，增进食欲、治疗慢性咳嗽、肺破损，能祛除血、胆汁和风'。其中砂糖是指糖的精华，俗称'嘎拉'。细糖比它更加精纯无杂质。白冰糖则比这更加澄清无浊的白色冰糖。如此依次功效越大。这些能增进食欲即增长精液，对慢性咳嗽和肺破损等有益。
'雅瓦咖热且甜，涩，功效与前相似'。雅瓦咖在世间广为人知，另外称为雅夏瓦热。有些人说是用刺果汁制成。它的功效也因具有热、甜、涩味，与砂糖等相似。
'所有白糖能祛除热、渴、呕吐、晕厥、血和胆汁'。这些糖和其他所有糖都能祛除并克服热等。
'甘蔗熬制的糖和泡沫糖为上品和下品'。在甘蔗汁熬制的糖中，冰糖是上品，而泡沫状的细小混浊糖为下品。
'蜂蜜有益于眼睛，治疗咳嗽和口渴，克服痰、呃逆、血和胆汁。能祛除肥胖、麻风病、尿病、呕吐、咳痰、呼吸不畅和热症。能清洁伤口、愈合伤口、接合骨折，会产生风。性质粗涩且冷甜。蜂蜜糖与此相似'。蜂蜜对眼睛有益且滋养，具有切断的性质，即能以其锐利的特性切断和破坏如结块般凝结的痰，同样也能祛除口渴等，也能治疗麻风病和尿病等。同样能清洁脓液和腐烂等，所以称为清洁伤口。这里说愈合伤口，是指使皮肤愈合且不失去颜色。

།ཆག་གྲུགས་འབྱོར་པ་ནི་འདིས་རྨ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འབྱོར་པ་དང་། ཆག་པ་འབྱོར་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་ དང་།རོ་བསྐ་བ་དང་མངར་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྲང་རྩིའི་ཁཎྜའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྲང་རྩིའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྦྲང་རྩིའི་ཁཎྜའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡིན་པས་ན། དེ་གཉིས་ཡོན་ཏན་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚ་ཞིང་ཚས་ གདུངས་ཚ་བར་ལྡན།།ཚ་བ་དེས་ནི་བསོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྲང་རྩི་དེ་ཚ་ཞིང་ཞེས་པ། མེ་ལ་སོགས་པས་བསྲོས་ན། དེས་མི་བསོད་ཅིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚ་གདུངས་ཞེས་པ། ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པ་ཚ་བས་གདུངས་པའི་སྦྲང་རྩིས་བསོད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བར་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཚ་བའི་དུས་སམ། ཚ་བའི་ཡུལ་དུ་སྦྲང་རྩི་ཟོས་ན་མི་བསོད་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ། མེ་ལ་སོགས་པས་བསྐོལ་ཞིང་ཚ་བར་བྱས་པའི་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྲང་རྩི་ཟོས་ན་ཡང་མི་བསོད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱུགས་སྨན་ སྨན་མར་མས་གཏོང་ལ།།སྦྲང་རྩི་དྲོ་བ་བཀག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་དྲོ་བ་དག་ཀྱང་སྐྱུགས་སྨན་གཏོང་བ་དང་། སྨན་མར་མས་གཏོང་བ་ལ་དགག་པ་མེད་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་འཇུ་བར། །མྱུར་དུ་ལྡོག་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྡུས་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།བུ་རམ་ཤིང་གི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།འབྲུ་མར་རང་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་ཏིལ་དང་མཚུངས། །གཙོ་བོ་རྣོ་ཞིང་ཁྱབ་པ་ཡིན། །པགས་པའི་ཉེས་སེལ་མིག་ལ་གནོད། །ཚ་ཞིང་རྣོ་ལ་བད་ཀན་སེལ། །སྐེམ་པོ་དག་ནི་ཤ་སྐྱེད་ཅིང་། །སྦོམ་ པོའི་ཤ་འབྲི་མཁྲེགས་པར་འོང་།།རྟུག་འགགས་སྲིན་བུ་འཇོམས་པ་དང་། །སྦྱར་བས་ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེལ། །ེ་རཎྜའི་མར་ཚ་ཞིང་ཁ། །ཞུ་རྗེས་མངར་ལྕི་འཁྲུ་བ་ཡིན། །རླིག་རླུགས་སྐྲང་རླུང་བད་ཀན་དང་། །ལྟོ་ནད་ལྡང་དུབ་རིམས་རྣམས་སེལ། །འོར་ནད་སྐེད་པ་ གས་པ་དང་།།ལྟོ་བ་རོ་རྒྱབ་ནད་ལ་ཕན། །ེ་རཎྜ་ནི་དམར་པོའི་མར། །རྣོ་ཚ་དྲི་ང་རབ་འབྱིལ་འགྲེང་། །ཡུངས་མར་ཚ་དྲོ་རྣོ་བ་དང་། །བད་ཀན་རླུང་སེལ་ཁུ་བ་འབྲི། །ཡང་ཞིང་ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད་བྱེད་ལ། །ཤ་བཀྲ་མཛེ་འབྲུམ་རྨེན་བུ་སེལ། །བ་རུ་རའི་ མངར་བསིལ་ཞིང་ལྕི།།སྐྲན་སྐྱེད་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །ནིམ་མར་རབ་ཏུ་ཚ་མིན་ཁ། །ལྟོ་སྲིན་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སེལ། །ཟར་མ་ལེ་བརྒན་རྩི་ཡི་མར། །དྲོ་ཞིང་པགས་ནད་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཞག་དང་རྐང་ནི་རླུང་འཇོམས་ཤིང་། །སྟོབས་དང་ཁུ་ཆུ་བད་ཀན་སྐྱེད། ། ཤ་ནི་རང་དངོས་རྗེས་མཐུན་ལ། །ཚིལ་ཡང་དེ་དག་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་[(]ཚེན་[,]ཚན[)]ནོ།། །།ཆང་གི་སྡེ་ཚན་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཆང་ནི་ནད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མེའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཡི་ག་འབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་ལྡན་པའི ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

断骨愈合是指使两处伤口愈合为一，以及使断骨愈合，故称之。生风是指引起风病。同样，它具有粗糙、涩味和甜味。
蜂蜜糖浆也与此相同，是说蜂蜜具有多少功效，蜂蜜糖浆也具有那些全部功效，因此二者功效相同相似，应当了知。
热且被热所烧灼具有热性，因热而变成毒，是说蜂蜜若被火等加热，则会变成毒而致命。同样，热烧灼是说被太阳等热所烧灼的蜂蜜会变成毒。
同样，具有热性是说在热季或热地食用蜂蜜会变成毒。同样，热是说与被火等煮沸加热的药物一起食用蜂蜜也会变成毒。
对于催吐药、药油灌肠，温蜂蜜并无禁忌。这是因为它不会被消化，会迅速返出，这是在《医论》中所说的理由。
这是甘蔗类品类。
油脂如本性，其中芝麻油与芝麻相同。主要具有锐利和遍布性。能除皮肤病但伤害眼睛。具热性锐利且能除痰。对瘦人能长肉，对胖人则减肉且变硬。
能治大便闭结、杀虫，配合使用能治一切疾病。蓖麻油具热性苦味，后味甜重且有泻下作用。能治睾丸下垂、浮肿、风病、痰病、腹病、疲劳和热病。
能治腰病、腰部裂痛、腹部和背部疾病。红色蓖麻油，锐热有臭味能使人站立。
芥子油具热暖锐利性，能除痰和风，减少精液。轻盈且能生血胆，能治白癜风、麻风、痘疮和淋巴结肿。
诃子油甜凉且重，能生瘤且除风和胆。楝树油不太热且苦，能除腹虫、胆和痰。
豌豆和茄子的油，温暖且能生皮病、痰和胆。脂肪和骨髓能除风，能生力量、精液和痰。
肉的性质随其本性，脂肪也应知与此相同。
这是芝麻油等品类。
开始酒类品类的必要性是：酒能使无病，生火之暖性且开胃等，因具有诸多功德而说明。

།དེ་ཡང་ཏིལ་མར་དང་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཆང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་སྨོས་པ་ནི། ཆང་ནི་དྲོད་འབར་ཡིག་འབྱེད། །རྣོ་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་ཁོང་བརྟ་དགའ། །མངར་བཅས་ཁ་ཞིང་ཚ་བ་དང་། །ཞུ་རྗེས་ སྐྱུར་ཞིང་ཅུང་ཟད་འཁྲུ།།བསྐ་བཅས་གདོངས་སྙན་ནད་མེད་དང་། །སྤོབས་སྐྱེད་མདོག་འགྱུར་ཁོང་ཡང་ལ། །གཉིད་མེད་པ་དང་གཉིད་ཆེ་ལ། །ཕན་ཞིང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །རིགས་འཐུངས་སྐེམ་དང་སྦོམ་ཕན་ཞིང་། །རྩུབ་རྣོ་ལུས་སྒོ་ཁྱབ་ཅིང་སྦྱོང་། །རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་ བ་ཡིན།།གཞན་དུ་བསྟེན་ན་དུག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་དྲོད་འབར་བར་བྱེད་ཅིང་མེའི་ཤས་བསྐྱེད་པས་ན་དྲོད་འབར་རོ། །ཡི་ག་འབྱེ་ཞིང་ཟས་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བས་ན། ཡི་ག་འབྱེད་ཅེས་བྱ་ སྟེ།འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་སྐྱེད་པའོ། །རྣོ་བ་ནི་ལུས་ཟུང་རྣམས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཚིགས་ཀྱི་མཚམས་འབྱོར་དམ་པོ་ལྷོད་པར་བྱེད་པའོ། །དྲོད་སྐྱེད་པ་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁོང་བརྟ་བ་ནི་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་བའོ། །དགའ་བ་ནི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །མངར་ བཅས་ཁ་ཞིང་ཚ་དང་བཅས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། རོ་ཅུང་ཟད་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཁ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བའི་རྗེས་དང་། རོ་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། འཁྲུ་བ་སྟེ་ཁོང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྐ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ། ཅུང་ཟད་བསྐ་བའི་རོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གདངས་སྙན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ།གདངས་སྙན་པ་ནི་ཚིག་གསལ་ཞིང་གདངས་མཐོ་བའོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བྱེད་པ་དང་། སྤོབས་པ་ནི་སྨྲ་བ་ལས་ཞུམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་སྟེ་མདངས་དང་ལྡན་ལ་ཡང་བ་ཉིད་དང་། གཉིད་མེད་པ་དང་། གཉིད་ཆེ་བ་ལ་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ནི་ཆང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་གྱི། གང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཉིད་མེད་པ་ལ་ཕན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུའི་ཆང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆང་ལ་ལ་ནི་གཉིད་ཆེ་བ་ལ་ཕན་ཏེ། གང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྦྲང་ཆང་ལ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་ན་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཆང་ཐམས་ཅད་གཉིད་མེད་པ་དང་། གཉིད་ཆེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །རིགས་འཐུངས་སྐེམས་དང་སྦོམ་ཕན་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་མི་སྐེམ་པོ་དང་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་པ་ལ་ཕན་ཞིང་ བསོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་སྤྱིར་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆང་ལ་ལ་ནི་སྐེམ་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ལ། ཆང་ལ་ལ་ནི་སྦོམ་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་གྱི། སྦོམ་པ་ལ་ཕན་པ་དེ་ཉིད་སྐེམ་པ་ལ་ཕན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཟས་ལ་སོགས་པ་དང་རན་པར་འཐུངས་པའི་དབང་གིས་སམ། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་ པའི་དབང་གིས་སམ།རྫས་ཀྱི་ནུས་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐེམ་པ་དང་སྦོམ་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣོ་བ་ནི་རྩ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྒོ་ཁྱབ་ཅིང་སྦྱོང་བ་ནི་བད་ཀན་དང་། རླུང་དང་། ཚིལ་དང་། དྲི་མས་ཡོངས་སུ་གང་བ་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་རན་པར་འཐུངས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་དག་ཀྱང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མཉམ་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཐུན་ཚོད་དང་། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དང རྗེས་སུ་གང་མཐུན་པ་གང་འཐུང་བ་དེ་ནི།དེའི་རིགས་པའམ་རན་པ་ཡིན་ནོ།

此外，由于酒与芝麻油有一些共同的功效，所以在芝麻油等之后，说明所有酒的共同功效：'酒能增热燃烧，开胃增食欲，锐利生暖和，强健身体令人愉悦。带甜味微苦且热，消化后酸味微泻。带涩声音悦耳无病，增长胆识改变肤色且身体轻盈。对失眠和嗜睡，有益且生血生胆。适量饮用对瘦人和胖人有益，粗猛遍布身窍且清净。能祛除风病和痰病。若不当饮用则如毒。'
这是阐述所有酒的共同功效：所有酒都能增热燃烧，因为能增长火的成分，所以称为增热燃烧。能开胃且生起对食物的渴望，所以称为开胃，即生起对米饭等的欲望。锐利是指能运用身体各部分，使关节间紧密的连接变松。生暖是指具有能力，强健身体是指使身体丰满。愉悦是指令心情愉快。
'带甜味微苦且热'是指：味道略带甜味，略带苦味，同样在消化后，味道略带酸味，且能使腹泻，'带涩'是指略带涩味。同样也能使声音悦耳，声音悦耳是指言语清晰且声音洪亮。无病是指保持正常状态，能使之如此，胆识是指说话时不怯懦，且有光泽和轻盈，对失眠和嗜睡有益。这并非所有酒都如此，能增长痰等的酒对失眠有益，例如谷物酒等。有些酒对嗜睡有益，例如能祛除痰等的蜂蜜酒等。或者说通过酒的力量，所有酒都对失眠和嗜睡有益。生血生胆是指能祛除血病和胆病。
'适量饮用对瘦人和胖人有益'是指对瘦弱者和肥胖者有益。虽然总的来说是这样说，但有些酒对瘦者有益，有些酒对胖者有益，对胖者有益的酒并非对瘦者有益。或者说通过适量饮用食物等，或者通过调配等，或者通过物质的功效，所有酒都对瘦者和胖者有益。
同样具有粗糙的功效，锐利是指能进入细小的脉道。遍布身窍且清净是指能清除痰、风、脂肪和污垢等充满体内的物质。同样，适量饮用能祛除风和痰。其中适量是指均衡的调配，即了解剂量、地域和时间等情况后，饮用与之相应的酒，这就是适量或适度。

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞུང་ལས། དེ་བས་འདི་ཡི་སྦྱོར་བཤད་པ། །གང་ཞིག་བདེར་གྱུར་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནུས་སྟོབས་དང་དུས་དང་། ཡུལ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། མཐུན་པའི་གྲོགས་དང་། ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་། ན་ཚོད་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཐུངས་ན་བདུད་རྩི་འཐུངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པར་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན ཞིང་།རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་འཐུངས་ན་དུག་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་རིགས་པར་འཐུངས་པ་ནི་དམན་པའམ། ལོག་པའམ་ཧ་ཅང་མང་དུ་འཐུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆང་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ནི་བློ་དང་བརྟན་པ་དང་། དྲན་པ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཆང་སར་ལྕི་ཞིང་ཉེས་སྐྱེད་ཡིན། །ཆང་རྙིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆང་སར་པ་ནི་ལྕི་ཞིང་ཉེས་པ་རྣམས་འཁྲུགས་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་རྙིངས་ཤིང་གྲུངས་མར་གྱུར་པ། ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆང་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆང་སར་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་ཞིང་ཉེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མཁྲིས་པ་ནི་སྐྱེད་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་ནི་འཇོམས་པ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བའི་སྤྱོད་པར་ལྡན་མི་བཏུང་། ། སུན་ཅིང་བཀྲེས་ཉེན་ནད་པས་མིན། །ཤིན་ཏུ་རྣོ་མིན་སར་པ་དང་། །ལེགས་པར་མ་བསླངས་རྙོག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་དེ་ཐམས་ཅད་ཚ་ཞིང་དྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི ཚུལ་ཏེ།ཟས་ཚ་བ་ཟོས་པའི་རྗེས་དང་། སོ་ག་ལ་སོགས་པ་ཚ་བའི་དུས་དང་། ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པས་གདུངས་ཤིང་ཚ་བའི་སྐྱེས་བུས་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་གིས་སུན་པས་དེའི་ཚེ། བཏུང་བར་མི་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པས་ཉེན་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ མིས་མི་བཏུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་པས་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་དཔགས་ཏེ། ཆང་མི་བཏུང་བ་ཡང་ཡོད་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་ཚ་བས་མི་བཏུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཞིང་འཇམ་པས་ནི་མི་བཏུང་བ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མ་བསླངས་པ་སྟེ།རྒུན་འབྲུམ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་དང་། འབྲས་བུ་དང་། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པའི་རྩི་ཉུང་ཟད་དང་སྦྱར་ཞིང་། ཆང་དུ་ལེགས་པར་མ་རེག་པ་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །རྙོག་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་དང་། འདམ་རྫབ་དང་། བོང་བ་དང་། རྡོའི་གསེག་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །འབྲུ་ཆང་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །རྟུག་སྐེམ་གློ་གཅོང་སེལ་བ་དང་། །རླུང་འཇོམས་ཚིལ་དང་ཁྲག་སྐྱེད་ཅིང་། །གཅིན་བདེར་འབྱིན་དང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆང གང་འབྲས་སཱ་ལུ་བཏགས་པ་ལས་བྱས་པ།སྐ་ཞིང་དཀར་བ་དེའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། ཆང་དེས་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་དང་། ཚིལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚིལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།

因此经中说：'所以对此解说修习，唯一是为了安乐。'同样，应当了知力量、时间、地域、自身的本性、适宜的伴侣、疾病的情况和年龄的次第，依照这些而饮用则如同饮用甘露；若不如此而不合理且未经观察而饮用，则如同毒药一般。不合理的饮用是指过少、错误或过量饮用。
在《大集经》中也说：'饮用酒等会夺取智慧、稳重和正念。'
'新酒沉重且生过患，陈酒则与此相反。'这是说，在所有酒中，新酒沉重且会搅动诸病而生过患。陈酒经过醇化，具有优良的色香味，与前述新酒相反，能够祛除过患。虽然如此，但如前所说，它会生胆汁，降伏风和痰。
'热性体质者不应饮，疲惫饥危病人忌，极烈或新未熟成，未经澄清混浊者。'这是说，所有这些酒都不应被热性体质的人饮用。这里的'性'指行为，即饮食和生活方式。食用热性食物之后，以及夏季等炎热时节，被日晒等热所困扰的人不应饮用。
同样，因酒而疲惫时不应饮用，被饥饿所困的人不应饮用，病人也不应饮用。因此应当根据身体状况来判断是否饮酒。同样，极其烈性的酒不应饮用，太过清淡的酒也不应饮用。
同样，未经充分发酵的酒，即葡萄、甘蔗、水果、蜂蜜等，以及椰子等汁液稍加调配而未充分发酵成酒的也不应饮用。'混浊'是指含有灰尘、泥浆、石块、碎石等的酒不应饮用。
'谷酒能除瘤和瘰疬，便秘肺痨得治愈，降伏体风生脂血，利尿且能生痰湿。'这是说，由稻米磨制而成的白色浓稠之酒具有这些功效：此酒能祛除瘤等病症，能生长脂肪，同样能降伏体风，增长脂肪等。

།ཆང་ དངས་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་བས།།ཡིད་འོང་ཡང་ཞིང་རྣོ་བ་དང་། །གཟེར་དང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སྐྱུག་བྲོ་བཤང་འགགས་སྦོས་ཆམ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་གི་དངས་མ་སྟེང་དུ་བྱུང་བ་རྙོག་པ་མེད་པ་ཆུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་དངས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། དངས་མ་ཆུ་ ཞེས་བྱ་བར་བཤད།།འཛག་བདེ་དེ་བཞིན་ཆང་ཡིན་ལ། །དེ་འོག་བསྐ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་འོག་མ་སྙིགས་མར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆང་གི་དངས་མ་དེ་ནི་སྔ་མའི་ཆང་སྐ་བའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དངས་མ་འདི་ཡང་ཡིན་པས། ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་ བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་ནི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་རྣོ་བས་བད་ཀན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བ་རུའི་ཆང་ནི་ཡང་ཞིང་ཕན། །ཤིན་ཏུ་ར་རོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། རྨ་དང་སྐྱ་རྦབ་མཛེ་ནད་ལ། །ཧ་ཅང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་རུ་ར་ལས་སྦྱར་བའི་ཆང་ནི་བ་རུ་རའི་ཆང་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་བ་དང་ཕན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ར་རོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་པ་ཤས་ཆེར་མྱོས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་དང་སྐྱ རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་།མཛེ་ནད་དག་ལ་དེ་ཆང་གཞན་ལྟར་ཧ་ཅང་མི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་བཞིན་ཡོན་ཏན་རྗེས་མཐུན་ཆང་། །ཆང་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལས་ལྷག་།ཕོ་ནད་སྐྱ་རྦབ་མཛེ་གཞང་འབྲུམ། །ལུས་སྐེམ་སྐྲང་འོར་དམུ་རྫིང་རིམས། །སྐྲན་དང་སྲིན་ནད་མཆེར་ནད་སེལ། ། རོ་ནི་བསྐ་ཞིང་ཚ་རླུང་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་བཞིན་ཡོན་ཏན་རྗེས་མཐུན་ཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་གང་བསྐོལ་ནས་བྱས་པའམ། མནན་ནས་བྱས་པ་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་ཆང་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལས་ལྷག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་ཅིང་མང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རོ་ནི་བསྐ་བ་དང་ཚ་བ་ ཡིན་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒུན་ཆང་ནད་སྦྱོང་སྙིང་ལ་ཕན། །ཤིན་ཏུ་དྲོ་མིན་མངར་ཞིང་འཁྲུ། །མཁྲིས་རླུང་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་སྐྱ་རྦབ། །གཅིན་ནད་གཞང་འབྲུམ་སྲིན་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ནི་རྒུན་ཆང་སྟེ། དེ་ནི་ནད་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་ཡིན་པས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་ལ་ཕན་པ་ནི་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་དྲོ་བའོ། །མངར་བ་ནི་རོ་མངར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པ་ནི། ཆང་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་སྐྱེད་པ་ཡིན ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་རམ་ཆང་ནི་གཅིན་རྟུག་འགགས། །འབྱིན་ཞིང་ངོམས་ལ་དྲོད་སྐྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་བུ་རམ་ཆང་སྟེ། དེ་ནི་གཅིན་རྟུག་འགགས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིན་འགགས་པ་དང་ རྟུག་པ་དང་འཕྱེན་འགགས་པ་འབྱིན་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ། ཚིམ་ཞིང་ངོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། མེའི་དྲོད་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

清澈的酒具有如下功效：悦意轻快且锐利，能治疗疼痛、痰液、呼吸不畅、呕吐、便秘、胀气和感冒。所谓清澈的酒，是指上层清澈无浊如水的酒液，称为澄清液。如经典所说：'澄清液如水，易流动即为酒，其下为浓酒，最下层为沉淀。'清澈的酒具有前述浓酒的一切功效，应知其功效与前者相同。它令人愉悦欢喜，同时因其轻快锐利而能祛除痰湿和脂肪等，也能消除疼痛等症状。
余甘子酒性质轻盈有益，不会造成严重醉酒，对伤口、白癞病和麻风病也不会造成太大危害。所谓余甘子酒，是用余甘子制成的酒。它性质轻盈有益，不会造成严重醉酒，同样对伤口、白癞病和麻风病的危害也不如其他酒类那么大。
药物性质相应之酒，其功效超过所有酒类，能治疗男性疾病、白癞病、麻风病、痔疮、身体消瘦、浮肿、淋巴结肿大、热病、肿瘤、虫病和脾病。味道苦涩且能生热和风。所谓药物性质相应之酒，是指用药物煮制或浸泡制成的酒，其功效随药物性质而定，具有药物的功效。其功效超过一切酒类，比如生热等酒的功效都超过普通酒类，同时能治疗胃病等诸多疾病。其味苦涩发热且能生风。
葡萄酒能净化疾病，对心脏有益，不会太热，味甘且通便，稍生胆汁和风，能治疗白癞病、泌尿疾病、痔疮和虫病。所谓葡萄酒是用葡萄制成的酒，它能净化祛除疾病，因其锐利能祛除痰湿等。对心脏有益是指能使心情愉悦。不太热是指稍微温热。甘味是指味道甜美。同样能通便，稍微生成胆汁和风，相比其他酒类生成较少。同样能治疗白癞病等疾病。
糖酒能通便利尿，令人饱足且能生热。所谓糖酒是用糖制成的特殊酒类，它能通便利尿，使大小便通畅舒适。同样能使人饱足，并能增强体内火热之力。

།བུ་རམ་ཤིང་ཆང་རླུང་མཁྲིས་སྐྱེད། །སྣུམ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་འཇོམས། །ཚིལ་འོར་དམུ་རྫིང་ གཞང་འབྲུམ་སེལ།།དེ་ལས་ཁུ་བ་བསྐོལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཆང་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་དང་། མ་བསྐོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། བུ་རམ་ཤིང་ཁུའི་བུ་རམ་ཆང་། །རློན་པ་ཡིས་ནི་ནུས་པ་བསིལ། །བསྐོལ་བ་བསྐོལ་མའི་ཆང་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་རམ་ཆང་དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྣུམ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིལ་དང་། འོར་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྦོས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས པ་བུ་རམ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཆང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆང་ནི་མཆོག་སྟེ་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྲང་ཆང་འགྲིབ་བྱེད་རྣོ་བ་སྟེ། །གཅིན་ནད་ཆམ་པ་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྲང་རྩི་དང་ད་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ནི་སྦྲང་ཆང་སྟེ། དེ་ནི་འགྲིབ་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པར་བྱེད་ཅིང་།རྣོ་བ་ལས་ལུས་ཟུངས་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་ནད་དང་། ཆམ་པ་དང་ལུད་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་བད་ཀན་དག། འཇུ་ཞིང་རླུང་ནི་སྙོམས་བྱེད་ལ། །རབ་ཏུ་ཚ་ཞིང་རྣོ་རྩུབ་ སྐྱུར།།ཡིད་འོང་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་འཁྲུ། །དྲོད་སྐྱེད་རེག་ན་བསིལ་བ་དང་། །སྐྱ་རྦབ་སྲིན་སེལ་མིག་ལ་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་ཐམས་ཅད་ཕལ་ཆེར་རོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དུས་ལས་ཡོལ་ཞིང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། གང་གི་ཚེ་དེའི་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་བཞི་ ཡལ་ནས་རོ་སྐྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཤས་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་བདོ་བ་དེའི་ཚེ།དེ་ནི་ཚ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆང་ཐམས་ཅད་ནི་ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བ་ཚ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆང་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ ལོན་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཚ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཟེར་རོ། །ཚ་དེ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དག་འཇུ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་གནས་ནས་སྐྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཐ་དད་པ་ལས་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། རླུང་ནི་སྙོམས་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་སྙོམས་པའམ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ལམ་གཞན་ན་གནས་ལས་བྱུང་བ་དྲངས་ནས། རང་གི་གནས་སུ་གནས་པར་རྫས་གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་ནི། རླུང་འཇོམས་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།ལམ་ལོག་པ་ན་གནས་པ་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྣོ་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་འཁྲུ་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། རེག་པ་བསིལ་བ་ དང་།བསྐུས་ཤིང་བྱུགས་ན་བསིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མིག་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་རམ་བུ་རམ་ཤིང་རྒུན་ཆང་། །ཚ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་ནི་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བུ་རམ་ཆང་གི་ཚ་ལས་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའི་ཚ་ཡང་ བ་ཡིན་ལ།བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའི་ཚ་བས་ནི་ཆང་གཞན་གྱི་ཚ་བ་ཡང་བ་ཡིན་ལ། ཆང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚ་བས་ནི་རྒུན་ཆང་གི་ཚ་བ་ཡང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

甘蔗酒能生风胆，能消除油腻和痰湿，能祛除肥胖、淋巴肿、痔疮，其中熬煮的汁液最为上等。甘蔗酒是由甘蔗汁熬煮和未熬煮而成，如经典所说：'甘蔗汁酿造的甘蔗酒，未熬煮的具有清凉功效，熬煮的称为熬煮酒。'这种甘蔗酒能生风和胆，能消除油腻和痰湿所生之病。同样能祛除肥胖、淋巴肿、痔疮和浮肿。所谓'其中'是指在甘蔗所生的两种酒中，熬煮的汁液所制之酒是最上等的。
蜂蜜酒能消瘦，性锐利，能治疗小便病、感冒和咳嗽。蜂蜜酒是由蜂蜜和达塔基等配制而成，它能消瘦，即能减少脂肪等，由于性锐利而能消除身体营养。同样能治愈小便病、感冒和咳嗽等疾病。
醋能消化血液、胆汁和痰液，能调节风，性极热且锐利粗糙，具酸味，可口开胃且通泻，能生暖性，触之清凉，能祛除白癜风和虫病，对眼睛有害。虽然所有酒类大多具有五味，但当过期变质时，其甜味等四味消失，唯独酸味大增且变浓时，这就称为醋。因此说明所有酒类消化后都成为酸味。如经典所言：'极酸者称为醋。'因此，所有酒类经长时间存放，变得极酸时称为醋，这是依据医典的说法。醋能消化血液、胆汁和痰液，使其从原位移动，应知这是从分离到混合的过程。同样能调节风，所谓'调节风'，是指能平息或安抚。即是说，能将在其他通道中产生的风引导回到自己的位置，这就是降伏风的物质，也就是说能将在错误通道中的风安置在其本位。此外，它性极锐利、粗糙、酸味，可口，能开胃，通泻，能生胃火，触之清凉，涂抹时有清凉感，对眼睛有害。
甘蔗、甘蔗汁和葡萄酒，其醋的性质依次越来越轻。这是说，甘蔗等的醋依次变轻，即甘蔗酒的醋比甘蔗汁的醋轻，甘蔗汁的醋比其他酒的醋轻，所有酒的醋比葡萄酒的醋轻，应当如此理解。

།སྡོང་བུ་རྩ་བ་འབྲས་སོགས་ལས། །མནན་བྱས་དེ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་ཚ་དེ་རྣམས་ཉིད་དང་། སྡོང་བུ་ དང་།རྩ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མནན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚ་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་སྟོབས་སུ་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་མནན་ཏེ་བྱས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤུན་པ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། ། རྡོ་གུ་སོགས་ལས་བཞུར་བ་གཞན། །དུས་ཀྱི་སྐྱུར་པོ་ཡང་ཟས་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མའི་རྣམ་པ་མནན་ནས་སྐྱུར་པོར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡང་བ་དང་། ཟས་ལེན་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་གུ་དང་། རྩ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རིང་པོར སྐྱུར་པོར་གྱུར་པ་དང་།ཡང་ཞིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ཁུའི་རང་སྐྱུར་འཁྲུ་རྣོ་ཚ། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་བསྐུས་ན་བསིལ། །ངལ་དང་རྨྱ་སེལ་ཡི་ག་འབྱེད། །དྲོད་སྐྱེད་ཆུ་སོའི་ནད་སེལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།འབྲས་ཁུའི་རང་སྐྱུར་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཁུ་ལེ་མནན་ནས། རང་སྐྱུར་དུ་གྱུར་པའི་བཏུང་བ་ཀཉྫི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཆང་དང་། ཚྭ་དང་། སྐྱུར་པོ་དང་། ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བས་སྡེ་ཚོམས་འདིའི་ནང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆང་ཡོ་བྱད་བསགས་ནས་ནད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་སྐྱུར་ འདི་ཡང་བྱེད་པ་དང་།གཞན་ཡང་ཆུ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཆང་དང་འདྲ་ཞིང་རེག་པ་བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཁྲུ་བ་སྟེ། ཁོང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ལུང་ལས། བཤང་བ་ལ་སོགས་གང་པོ་ནི། །འཇིག་པས་འཁྲུ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་འགགས་པ་ནི། ། རྟུག་སྐམ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣོ་བ་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའོ། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །བསྐུས་ན་བསིལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུས་ན་ཚ་བ་སེལ་བའོ། །ངལ་རྨྱ་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོལ་ཞིང་ལས་སུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཞུམ་ཞིང་ཞན་པར་གྱུར་པ་ནི། ངལ་བ་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པར་ལུས་ཞུམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་རྨྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། ངལ་བ་དང་རྨྱ་སེལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་ག་འབྱེ་བ་ནི་ཟས་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །ཡི ག་འཆུས་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོད་སྐྱེད་པའོ།།ཆུ་སོའི་ནད་སེལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྒང་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མས་གཏོང་ལ་ཕན་ཡིད་དུ་འོང་། །ཡང་ཞིང་རླུང་དང་བད་ཀན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མས་གཏོང་བ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ། སྦུ་གུ་ནས་མར་ཁུ་ལ་སོགས་པ་བཤང་བའི་ལམ་ནས་འཛུད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་སླའོ།

'从茎、根、果等压制而成的，应知与此相同'，这是说，那些热性物质以及从茎、根、果等压制而成的，也应知与此相同。如同具有极热性能和力量一样，从茎等压制而成的也与此相同。'等'字包含了树皮和叶子等。
'从萝卜等流出的其他，时间发酵的也能开胃'，这是说，萝卜等菜类压榨后发酵成酸味的，具有轻盈和开胃的特性，同样地，萝卜、根、果等长时间发酵后，也具有轻盈和开胃的作用。因此，这两者都能开胃。
'米汤自然发酵具泻下、锐利、发热性，能生胆汁，外涂则清凉，能除疲劳和虚弱，能开胃，生暖，能治疗小便疾病'，这是说，米汤自然发酵是指将米汤压榨后自然发酵成的饮品，称为'甘醋'，它与酒、盐、酸味、微酸一起在本品类中说明，如同酒具备功用一样，这种自然发酵物也具有同样作用，而且因为水分较多，与酒相似但触感清凉。
它具有泻下作用，即通便作用。如经中所说：'大便等充满，以泻下称之，与此相反阻塞，称为便干。'锐利是指能破坏痰等。生胆汁是指能增长胆汁。'外涂则清凉'是指从身体外部涂抹能去除热。'除疲劳和虚弱'是指，因劳作等而产生的疲惫衰弱称为疲劳，不能行动而身体虚弱称为虚弱，因为能去除这些，所以称为除疲劳和虚弱。
开胃是指具有食欲的状态。因为能确实消除食欲不振，所以能生暖。'能治疗小便疾病'是指能治疗和排出膀胱疾病，所以这样说。'对下疗法有益，悦意，轻盈且能降伏风和痰'，这是说，同样对下疗法有益，下疗法是指对风引起的疾病，通过导管从大便道灌入酥油等，这将在后面说明。其他易于理解。

།བ་གཅིན་ར་ལུག་མ་ཧེ་དང་། །གླང་པོ་རྟ་བོང་རྔ་མོའི གཅིན།།མཁྲིས་སྐྱེད་རྩུབ་ཅིང་རྣོ་ལ་ཚ། །འཐུངས་རྗེས་ཚ་བྲོ་རོ་ཚ་སྟེ། །སྲིན་ནད་འོར་ནད་དམུ་རྫིང་སྦོས། །གཟེར་དང་སྐྱ་རྦབ་བད་ཀན་རླུང་། །དུག་སྐྲན་ཤ་བཀྲ་ཡིག་འཆུས། །མཛེ་དང་གཞང་འབྲུམ་མྱུར་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བ་གཅིན་ལ་སོགས་ པའི་གཅིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་འདིར་བསྟན་པ་ནི་དྲོ་བ་དང་རྣོ་བའི་ཡོན་ཏན་མང་བས།ཆང་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཡོད་པ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དེ་བརྒྱད་ཆར་ཡང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཚ་བ་ཡིན་ཞིང་འཐུངས་པའི་རྗེས་ ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐུངས་རྗེས་ཚ་བྲོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འཐུངས་པ་དང་རོ་གཞན་གྱི་རྗེས་ལ་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རོ་ནི་གསལ་ཞེས་བྱ། །མི་གསལ་བ་ནི་འཐུངས་རྗེས་རོ། །མཐར་གསལ་བར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རོ་ལས་ཚ་བ་ཡིན་པ་དང་། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་ཤིང་ཡང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆུ་བོ་བུ་རམ་ཤིང་། །ཏིལ་མར་ཆང་གི་སྡེ་ཚོམས་རིམ། །གཤེར་པའི་རྫས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འདི། །རགས་རིམ་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་ཆུ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་གཤེར་བའི་རྫས་ཀྱི་སྡེ་ཚོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་པ། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ། ཅུང་ཟད་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། གཤེར་བའི་རྫས མཐའ་དག་མ་ལུས་པ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་རགས་རིམ་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རགས་ཤིང་སྦོམ་པ་མ་བོར་བ་ཙམ་དུ་རགས་རིམ་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཞིབ་ཏུ་ཕྲ་བ་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཁོ་བོས་ སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚུལ་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནའ་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་དུས་སུ་དང་པོ་ནི་ཆུ་ཉིད་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཟས་བྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚུལ་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཟས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་། གཡོས་སུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་རོ་དང་། ནུས་པ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་དང་། མཐུ་སྟོབས་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་བཅུད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་གང་ ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཟས་ནི་གང་བཟའ་བར་བྱ་བ་སྟེ། འབྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲུ་ཡང་གྲ་མ་ཅན་དང་། གང་བུ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

牛尿、羊尿、水牛尿、象尿、马尿、驴尿、骡尿，能生胆、性粗猛且热，饮后有咸味且味道热。能迅速降伏虫病、胸痛、肿瘤、胀痛、白浊、痰风、毒瘤、白癜风、皮肤病、麻风和痔疮。
所说的是，这里所说的牛尿等八种尿液，因具有温热和锐利的功效较多，故说与酒相似。这八种都能生胆，即增长胆汁，且性质粗猛、锐利、炙热，饮后有咸味，即饮用后或其他味道之后有咸味。这又分为明显和不明显两种。如说：'味道明显称为味，不明显称为饮后味，最后也认为会变得明显。'
同样，味道炙热，能降伏虫等病，且变得轻盈。如是河流、甘蔗、芝麻油、酒类品类次第，此液体物品之一部分，已如粗略次第而说。所说的'如是'即以刚说的方式，说明水和牛奶等液体物品品类集合的次第，'一部分'即支分一部分或少许，并非说明所有液体物品，'如粗略次第'即仅说明粗略可见之次第，若细致分析则无穷尽。因此我仅说少许而已。
《医论八支精华释·文义月光》由亲近月亮的阿阇黎撰著，第五品释毕。
此后当说观察了知饮食方法品。其释义如下：远古世界初成之时，最初出现的是水，其后出现食物，再后出现有情。因此，在此之后开始撰写观察了知饮食方法品。
其中，食物本性方法分为熟食和生食，当观察了知其味道、功效、消化后、力量、功德等，纳入体内对其有益的品类当解说。
其中，食物即当食用之物，如谷物等。谷物又以有芒和有穗两种分类。

།དེ་ལས་ཀྱང་གྲ་མ་ཅན་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། དེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་མང་དུ་དགོས་ཤིང་ཞེས་པ་ཡིན་ གྱི།གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་ནི་སྲན་ཚོད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་དགོས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན། དེ་བས་ན་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། རྩ་སྣར་འབྲས་ཆན་ཀ་མ་ལི། །དྲུག་ཅུ་པ་དང་བྱ་ཡིས་བླངས། །སྒྲོན་བུའི་མཆུ་དང་རྩེ་རྣོན་དང་། །རོ་དྲའི་འབྲས་འདྲ་དྲི་བཟངས་དང་། །པ་ཏང་ག་དང་གསེར་ མདོག་ཅན།།གང་གཞན་འབྲས་ནི་བཟང་པོ་རྣམས། །རོ་མངར་ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་སྣུམ། །རོ་ཙ་བཤང་གཅི་སྐ་ཞིང་ཆུང་། །རོ་རྗེས་བསྐ་ཞིང་ཕན་པ་དང་། །ཡང་ཞིང་གཅིན་མང་བསིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་གཞན་དག་ལས་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་རཀྟ་ལི། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་དང་པོར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རཀྟ་ཤ་ལི་ནས་གསེར་མདོག་ཅན་ཞེས། ཊ་པ་ལི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་དང་། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་དཀར་པོ་བཟང་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རོ་མངར་བ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་པ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་།བཤང་གཅི་སྐ་ཞིང་བསྒོངས་པ་ཆུང་ངུར་བྱེད་པ་དང་། རོའི་རྗེས་བསྐ་ཞིང་བསྐ་བའི་རོ་དང་ཧ་ཅང་མི་གསལ་ཞིང་། ཤས་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕན་ཞིང་གནོད་པ་སེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། གཅིན་མང་ཞིང་འཕེལ་བར་ བྱེད་པ་དང་།བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྩེ་རྣོ་ནང་རྩ་སྣར། །མཆོག་ཡིན་སྐོམ་དང་ཉེས་གསུམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་རྩེ་མོ་རྣོ་ཞིང་གྲ་མ་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྩ་སྣར་ཏེ། རཀྟ་ཤ་ལི་ ནི་མཆོག་དང་དམ་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་སྐོམ་དད་སེལ་བ་དང་། ཉེས་པ་གསུམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འབྲས་ཆན་དམན། །དེའི་འོག་ཀ་མ་ལ་དེའི་འོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། རཀྟ་ཤ་ལི་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འབྲས་ཆན་ཏེ། མ་ཧཱ་ཤ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གྱིས་སྔ་མ་ ལས་དམན་པ་ཡིན་ལ།མ་ཧཱ་ཤ་ལི་དེའི་འོག་ཀ་མ་ལ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་དེའི་འོག་མ་དྲུག་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནས་འདྲ་ཧ་ཡན་ཆར་མ། །ནེ+ེ་ཤ་ད་ཀ་ལ་སོགས་ནི། །རོ་ མངར་དྲི་ཞིམ་ལྕི་ལ་སྣུམ།།ཞུ་བའི་རྗེས་གྱུར་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །བཤང་དང་གཅི་བ་ཐུར་དུ་འབྱིན། །སྔ་མ་སྔ་མ་སྨད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནས་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡ་བ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་རྣམས་རོ་མངར་ཞིང་བསིལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ནུས་པ་དྲོ་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། །སྣུམ་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པས་སྣུམ་པ་དང་།ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ཐུར་དུ་འབྱིན་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ལས་སྔ་མར་གྱུར་ཞིང་། གོང་ མ་ཡིན་པ་དེ་སྨད་ཅིང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ནི་ཤད་ལས་ཆར་མ་རྡུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་སྨད་པ་ཡིན་ལ། ཆར་མ་ལས་ནི་ཧ་ཡན་སྨད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནས་འདྲ་ཞེས་པ་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡ་བ་ཀ་ཞེས་པ་ནས་འདྲ་སྨད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ནང་དྲུག་ཅུ་པ་ མཆོག་སྟེ།།རྩ་སེར་ཤུན་པ་གནག་པ་དག་།སྣུམ་ཞིང་འཇུ་སླ་བརྟན་ཞིང་མངར། །ཉེས་པ་གསུམ་སེལ་བསིལ་རྟུག་འདྲིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་ཤ་སྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་ཅུ་པ་ནི་སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་སྣུམ་པའོ།

其中有芒者为主要，故首先宣说。其为主要是因为需求量大。
有荚者的谷物如豆类等仅需少量，故非主要。因此此处说道：
'红稻、大米、迦摩梨，六十日稻与鸟啄，灯嘴及利尖，香味如芳香稻，蝴蝶及金色，其他诸优稻，味甘后甘且润滑，增欲大小便稠少，后味涩而有益，轻盈多尿且清凉。'
在其他稻米中，红稻等为主要，故首先提及。
从红稻到金色稻，以及塔帕利稻，还有其他类似的优质白稻，这些都具有甘味，消化后味甘，润滑，能增进性欲，增加精液，使大小便稠密且量少，后味略涩但涩味不明显且程度轻微，有益且能消除损害，同时具有轻盈的特性，能增加尿量，具有清凉的功效。
其中'利尖中红稻，最胜除烦渴三过患'是说，在这些尖端有芒的稻米中，红稻是最殊胜的，它能消除口渴和三种病患。
'其次大米劣，其次迦摩罗更次'是说，在红稻之后是大米即大稻，其功效不如前者，大稻之后是迦摩罗，其功效更小。
比这更次的是六十日稻等，依次后者比前者功效更小。
'似麦野稻雨生，尼沙达迦等，味甘香重润，消化后成酸生痰胆，大小便下行，前前更劣等'是说，似麦等野生稻米味甘且清凉，同时性温且重浊，具有润滑的特性，消化后成酸味，能生痰和胆汁，能促进大小便下行排出体外，而且越是前面提到的越是低劣。
因此尼沙达比雨生稻更劣，雨生稻比野稻更劣，野稻比似麦稻更劣，这样说来，在所有这些中似麦稻是最劣的。
'稻中六十日稻最胜，根黄皮黑者，润易消化坚实甘，除三过患凉粪结'是说，名为沙利迦的六十日稻具有润滑的特性。

།བརྟན་པ་ནི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ ངལ་བ་དང་།དུབ་པ་དང་། རྨྱ་བ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་། རིམས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེར་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦེག་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འབྲུ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་རྩ་སེར་བ་དང་། ཤུན་པ་གནག་པའི་ དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་ལ།དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཤུན་པ་གནག་པ་བས་རྩ་སེར་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རིམ་བཞིན་ཐུག་ཆེན་དང་། །ཤུན་གནག་རྒྱ་སྐྱེགས་ཚིགས་མ་འདྲ། །ཁྱིམ་བྱའི་སྒོང་འདྲ་འུར་པའི་མིག་།ཕུག་རོན་འབྲས་དང་སུ་ཀ་ར། །འབའ་ར་ཀ་དང་ཨུཏྤལ་དམར། ། ཅིན་སྟོན་སྐྱེས་ད་དུ་ར། །གནྡྷ་ན་དང་ཀུན་བིན་ད། །ཡོན་ཏན་རིམ་བཞིན་ཆུང་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲུག་ཅུ་པ་དང་། འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀུན་བིན་དའི་མཐར་ཐུག་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དག་ཆུང་ཞིང་དམན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པོ་ཆེའི ཡོན་ཏན་ལས་ནི་ཤུན་པ་གནག་པ་དྲི་སྣ་བྲི་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཚིགས་མ་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ན། འབྲས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀུན་བིན་ད་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་གཞན་མངར་ཞིང་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ལྕི་བ་དང་། ། གཅིན་རྟུག་མང་ཞིང་ཚ་བ་ཡིན། །པ་ཏ་ལ་ཉིད་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གོང་དུ་མ་བཤད་པའི་འབྲས་རྣམས་ནི་རོ་མངར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་ཞེས་པ། ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། རྟུག་པ་མང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དྲོད་སྐྱེད་པ་སྟེ། འདིར་ཚ་བའི་སྒྲ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །པ་ཏ་ལ་ཉིད་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། པ་ཏ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ ཆར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་གསུམ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་བཟའ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཙེ་ཁྲེ་དང་ནི་བ་ར། །ཁྲེ་རྒོད་སྣེའུ་འབྲས་སོགས་བསིལ་ཡང་། །རྩ་འབྲུ་དེ་དག་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་། །ཁོང་རྩུབ་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་བསིལ་བ་སྟེ་གྲང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་བ་དང་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་འཁྲུགས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ ལ་ཁྲེ་ནི་བརྟ་བྱེད་ལྕི།།ལུས་ཀྱི་ཆག་གྲུགས་འབྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་རྩ་ཅན་གྱི་འབྲུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྲེ་ནི་ལུས་བརྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆག་གྲུགས་འབྱོར་ཅིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེ་རྒོད་མཆོག་ཏུ་འཁྲུ་གཅོད་ཅིང་། །རེག་ ན་བསིལ་ལ་དུག་སེལ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་ནང་ནས་ཁྲེ་རྒོད་དེ། །ཀོ་ཏྲ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཁྲུ་བ་གཅོད་ཅིང་། སྡུད་པའི་ངང་ཚུལ་དང་། རེག་ན་བསིལ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་ན། རེག་ན་བསིལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དུག་སེལ་ ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་པས་ན།དུག་སེལ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།

坚固能使身体坚固，同样也能消除疲劳、困乏和眩晕，因此对于虚弱和衰弱的身体，以及受到精气损耗和发烧等疾病影响的人来说，应当服用。
这是谷物中最优质的，其中又分为黄根和黑皮两种，在这两种中，黄根比黑皮更好。
依次是大米、黑皮米、像红花茎节的米、像家鸡蛋的米、鸽眼米、鸽子米和白糖米、婆罗米、红莲米、秋收米、杜拉米、甘陀那米和昆频陀米，应知其功效依次递减。
也就是说，从六十日稻米和熟饭等，直到昆频陀米为止，应当知道它们的功效是按顺序逐渐减少和低劣的。因此，大米的功效比黑皮香米小，比像红花茎节的米小，所以应当知道在所有稻米中昆频陀米的功效是最小的。
其他稻米味甜消化后变酸，会引起胆病且性质沉重，会增加大小便，性质发热。帕塔拉米会引起三种病。
所谓'其他稻米'是指上文未提到的稻米，它们味道甜美，消化后变酸，会引起和增加胆病，性质沉重，会增加粪便，具有发热性质，这里的'发热'是指产生热量，而不是指胆病，因为前面已经提到了'引起胆病'。帕塔拉米会引起三种病，也就是说，帕塔拉这种稻米会引起三种病症，应当知道它会严重扰乱三种病症，正是因为会引起三种病症，所以禁止食用。
奇泽米、克米和尼瓦拉米、野生克米、狗尾草米等虽然性凉，但这些根谷会引起风病，使肠道粗糙，能消除痰病和胆病。
其中克米能使身体坚固，性质沉重，能治疗身体的损伤。
野生克米最能止泻，触感清凉且能解毒。

།ནས་ནི་རྩུབ་བསིལ་ལྕི་ལ་མངར། །ཅུང་ཟད་ཁོང་འཁྲུ་བཤང་རླུང་འཕེལ། །རོ་ཙ་བརྟན་བྱེད་གཅིན་དང་ནི། །ཚིལ་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཆམ་པ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ད་རྒན་ལྐོག་ནད་པགས་ནད་སེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི།ནས་ནི་རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་རྩུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་དང་། རོ་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཁོང་འཁྲུ་བ་དང་། བཤང་བ་དང་། རླུང་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་བཤང་བ་ཟད་པ་དག་ལ་དྲང་སྲོང་དག་གིས་འདིའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བ་ དང་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་།གཅིན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནས་རྒོད་ཅུང་ཟད་དམན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནས་དང་དབྱིབས་འདྲ་བ་ལས། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་ནི་ནས་རྒོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་དམན་ཞིང་ཞན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ནས་འདྲ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་པའོ། །སྨྱིག་སྐྱེས་འབྲས་ནས་རྩུབ་ཅིང་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨྱིག་མ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་སྨྱིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། འོད་མའི་འབྲས་བུའི་ནས་ཞེས་ལུང་ལས་བཤད་པའོ། །སྨྱིག་མ་ལས་བྱུང་བའི་ནས་དེ་ནི་སྨྱིག་མའི་འབྲས་བུ་ནས་འདྲ་བ་དེ་རྩུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོ་ནི་རོ་ཙ་སྣུམ་བསིལ་ལྕི། །འཚོ་བྱེད་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཆག་གྲུགས་འབྱོར་བྱེད་མངར་བ་དང་། །ཤ་མཁྲེགས་བྱེད་ཅིང་ཅུང་ཟད་འཁྲུ། །ཞེས་པ་ལ། གྲོ་ནི་རོ་ཙ་བ་སྟེ། བུད་མེད་ལ་ཕོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣུམ་པ དང་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ནན་དི་མུ་ཁ་རོ་བསྐ་ཞིང་། །བསིལ་ཞིང་མངར་ཡང་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནན་དི་མུ་ཁ་ནི་ཕྲན་པ་སྟེ། གྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསིལ་ཞིང་རོ་མངར་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་ཡང་ བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞེས་གནོད་པ་དང་།དྲི་མ་རྣམས་ལ་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།ཚོད་མ་བྱ་བའི་དོན་དུ། གྲ་མ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་འོག་ཏུ། གང་བུ་ཆགས་པའི་འབྲུའི་སྡེ་ཚན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མོན་ སྲན་སྡེའུ་དཀར་སྲན་ཆུང་སོགས།།གང་བུ་ཅན་འབྲུ་རྩ་སྒོ་འགགས། །རོ་བསྐ་མངར་ཞིང་འཁྲུ་བ་གཅོད། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ལ་བསིལ་ཞིང་ཡང་། །ཚིལ་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ། །བསྐུས་ཤིང་བླུགས་ན་ཕན་པ་ཡིན། །འདི་ལས་མུངྒ་མཆོག་རླུང་ཆུང་། །སྲན་མ་ཤིན་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོན་སྲན་སྡེའུ་ནི་སྲན་མུངྒའོ། །མོན་སྲན་དཀར་རུ་ནི་ཨ་དྷ་ཀ་ཞེས་སམ། ཏོ་བ་རི་ཞེས་གྲགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་དེ་རྣམས་ནི་རྩ་སྦུབས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་པར་བྱེད་ པས་ན།རྩ་སྒོ་འགགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོ་ནི་མངར་བ་དང་བསྐ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་ནི་གང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་སླ་བའམ། འབྱེ་བ་བསྡུས་ཤིང་གོང་པོར་བྱེད་པས་ན་འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ཕྲད་པ་ལས་རོ་གཞན་དུ་ འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་ཞིང་ཡང་བ་དང་། ཚིལ་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་བརྟགས་ཏེ། བསྐུས་པའི་ལུས་ལ་ཁུ་བ་བླུགས་ན་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལས་མུངྒ་མཆོག་རླུང་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་འདི་དག་གི་ནང་ན་མུངྒ་ནི་ཞེས་པ། མོན་ སྲན་སྡེའུ་མཆོག་སྟེ་དམ་པ་ཡིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རླུང་ཅུང་ཞིག་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

大麦性质粗涩凉重而甘，稍微泻下，增长大便和风，具有壮阳固体的功效，并且能够清除小便、脂肪、痰和胆，能治疗感冒、咳痰、呼吸不畅、瘿瘤、喉病和皮肤病。
这是说，大麦具有粗涩的性质，同样也具有沉重、甘味、稍微泻下、排便、生风增长的特性。因此，仙人们对于大便枯竭的人说明了它的配伍。同样，它具有壮阳、固体、清除小便和脂肪等的功效。
野生大麦稍逊，这是说，形状与大麦相似但更细小的称为野生大麦，它的功效比大麦差而且弱。这在世间上以'类似大麦'而闻名。
竹生稻麦粗涩而热，这是说，因为从竹子生长而称为竹生，经典中说是竹子的果实稻麦。从竹子产生的麦，即类似竹子果实的麦子，具有粗涩以及热性的功效。
小麦能壮阳，具油性凉重，能养生，祛除风和胆，能治疗骨折，富有滋养，甘美，能使肉质坚实，稍微泻下。关于这些，小麦具有壮阳即能增强对女性的能力，具有油性、凉性等功效。
南帝穆卡味涩而凉，甘淡有益。关于这些，南帝穆卡是细小的，属于小麦类，细长，它具有凉性、甘味、涩味和轻性的功效，对于疾病和污垢有益而且滋补。
以上是谷物类品类。
为了制作蔬菜，在谷物类品类之后，说明豆类品类，因此说：
绿豆、白豆、小豆等豆类能阻塞脉门，味涩甘，能止泻，消化后发热，性凉而轻，对于脂肪、血液和胆病，涂抹和灌注都有益。其中绿豆最佳且生风少，豌豆则极易生风。
关于这些，绿豆即是豆蒙伽。白豆即是阿达卡或称托巴日。等字包括了豌豆等所有豆类。绿豆等豆类因为能阻塞脉道的通道，所以称为阻塞脉门。同样地，味道是甘和涩。止泻是指能够收敛或凝固稀软的大便等。同样地，消化后发热，即与胃火相遇后味道转变。
同样地，性凉而轻，对于脂肪、血液和胆病，经过观察后，涂抹身体和灌注汁液都能获得利益和安乐。'其中绿豆最佳且生风少'这是说，在这些豆类中，蒙伽即绿豆是最殊胜的，同样也说明它稍微生风。

སྲན་མ་ཤིན་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲན་མ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་རླུང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོན་སྲན་དཀར་པོ་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་། །རྩུབ་ ཅིང་ལྕི་ལ་བཤང་བ་འཕེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོན་སྲན་དཀར་པོ་རྩམ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ཤས་ཆེར་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། བཤང་བ་ཆེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྲན་ནག་ཚ་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར། །ཁུ་ཆུའི་རྡེའུ་ཆམ་ལུད་པ། ། དབུགས་མི་བདེ་རླུང་བད་གཞང་འབྲུམ། །འཇོམས་ཤིང་ཁྲག་མཁྲིས་མཆོག་ཏུ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྲན་ནག་པོ་ཀུ་ལངྠ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚ་བ་སྟེ། ནུས་པ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་བ་སྟེ། སྨིན་པ་དང་སྐྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁུ་བ་ལས་སྐྱེད་པའི་རྡེའུ ནི་ཁུ་ཆུའི་རྡེའུ་སྟེ།དེ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་མཁྲིས་མཆོག་ཏུ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནིས་པ་པ་ནི་རླུང་མཁྲིས་ཁྲག་།ནུ་ཞོ་གཅིན་འཕེལ་ལྕི་ཞིང་འཁྲུ། །ཚ་བྱེད་མིག་གནོད་ཁུ་བ་འབྲི། །བད་ཀན་འོར་ནད་དུག་རྣམས་སེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ནིས་པ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲན་རྒོད་ནི་རླུང་དང་། ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་། གཅིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཁོང་འཁྲུ་བ་དང་། ལུས་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཁུ་བ་འབྲི་ཞིང་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་ ཟད་པ་དང་།འོར་ནད་དང་། དུག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ཤ་སྣུམ་སྟོབས་བད་ཀན་སྐྱེད། །བཤང་གཅི་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བྱེད་འཁྲུ། །ལྕི་ཞིང་ཚ་ལ་རླུང་འཇོམས་དང་། །ཁུ་བ་འཕེལ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་གྲེའུ་ནི་སྣུམ་ ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་མང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཁུ་བ་དེ་ཉིད་མཚན་གྱི་ལམ་ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཀ་ཀན་དུ་ལ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །ཡོན་ཏན་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ཀན་དུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་ འདི་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ནི་སྲན་མ་ཨད་མ་ཀུ་པ་ཏ་སྟེ། ས་ལ་འབྱིང་བར་སྐྱེ་བའོ། །འབྲུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་ཡོན་ཏན་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྲན་མ་མ་ཤ་ལ་ཡོན་ཏན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། ། ཏིལ་འབྲུ་དྲོ་ཞིང་པགས་པ་འཇོམ། །བསིལ་ཞིང་སྐྲ་དང་སྟོབས་སྐྱེད་པ། །ལྕི་ཞིང་གཅིན་ཉུང་ཞུ་རྗེས་ཚ། །ཡིད་གཞུངས་དྲོད་སྐྱེད་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ནི་དྲོ་བ་སྟེ། ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། པགས་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐུས་ན རེག་པ་བསིལ་བ་དང་།སྐྲ་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་དང་། གཅིན་ཉུང་ངུར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་དང་། ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། མེའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟར་མ་སྣུམ་མངར་ཁ་ཞིང་ དྲོ།།ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །མིག་གནོད་ཁུ་སྐེམས་ཞུ་རྗེས་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟར་མའི་འབྲས་བུ་ནི་སྣུམ་པ་དང་། རོ་མངར་ཞིང་ཁ་བ་དང་། ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཁུ་བ་སྐེམས་ ཤིང་ཟད་པ་དང་།ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །ལེ་བརྒན་རྩི་འབྲས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ཏོག་ལེ་བརྒན་རྩིའི་ས་བོན་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཟར་མའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ཆ་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

豆子极易生风。这是说，豆子极大地生风。
白豌豆生风，且粗重并增大便。这是说，白豌豆即糌粑肉，它会大量生风，且粗糙、沉重，并使大便增多。
黑豆性热，消化后成酸味。能治疗小便结石、感冒咳嗽、呼吸不畅、风病、痔疮，并能大量生成血液和胆汁。这是说，黑豆即库兰达，性热，具有热性功效，消化后成酸味，即成熟后发酸的意思。能治疗小便所生的结石等疾病，同样也能大量产生血液和胆汁。
野豆能治风、胆、血，增加乳汁和小便，性重且泻，能致热，伤眼睛，减少精液，能治疗痰病、甲状腺肿大和各种毒。这是说，野豆能治疗风、血、胆病，能增加女人的乳汁和小便，性重，能致泻，使身体发热，同样也会伤害眼睛，减少并耗尽精液，消除痰病、甲状腺肿大和各种毒。
绿豆滋润增力生痰，能增加大小便和胆汁，性重且热，能治风，能增加并排出精液。这是说，绿豆即豌豆具有滋润和增进体力等功效，同样也能大量增加精液，并从生殖器官排出。
卡坎杜拉和开口豆的功效与绿豆相同。这是说，卡坎杜拉是世间通用的名称。开口豆是阿德玛库帕塔豆，生长于地面。这些豆的果实应知与绿豆功效相同，即具有与绿豆同样的一切功效。
芝麻温热能柔化皮肤，清凉且能生发增力，性重小便少，消化后发热，能使心智清明，生热且增加痰和胆。这是说，芝麻温热，具有温热的功效，能使皮肤柔软细腻，涂抹时触感清凉，能生长头发，增进体力，同样也性重，使小便减少，消化后发热，使心智清明，能生火热，增长痰和胆。
油菜籽滋润甘甜带苦且温，性重能生痰和胆，伤眼睛，使精液干枯，消化后发热。这是说，油菜籽滋润，味道甘甜带苦，性温，性重且能生痰和胆，同样也会伤害眼睛，使精液干枯耗竭，消化后发热。
亚麻籽与此相同。这是说，亚麻花的种子也应知与刚才所说的油菜籽的功效和过失相同。

།གྲ་མ་ཅན་ལས་ནས་རྒོད་དང་། །མ་ཤ་གང་བུ་ཅན་ཐ་ཚད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་གྲ་མ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་ཆད་ནི་ནས་རྒོད་ཡིན་ལ། གང་བུ་ཅན་འདི་དག་གི་ནང་ན་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ་སྟེ། མ་ཤ་ཐ་ཆད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲུ་ཡི་གསར་ཐོག་བད་ཀན་སྐྱེད། །ལོར་ལོན་འབྲུ་ནི་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་དང་། གང་བུ་ཅན གྱི་འབྲུ་གསར་ཐོག་ལོར་མ་ལོན་པ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ།རྩ་སྦུབས་རྣམས་ནས་སླ་ཞིང་འཛག་པ་ལས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་ཞུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱིས་ན་རྙིང་པ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལོར་ལོན་ཞེས་པ་ལོ་གཅིག་འདས་པའི་འབྲུ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་བ་ཡིན་པས།འབྲུ་གསར་པ་ལྕི་བར་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ལྕི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་གཅིག་ལོན་པ་འདིས་ལྕི་བ་འབའ་ཞིག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི། ནུས་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྣུམ་པའི་ཡོན་ ཏན་རིམ་གྱིས་ཉུང་ཟད་འབྲི་བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་རྩུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས། ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་འབྲུ་རྣམས་ཀུན། །ལྕི་བ་དག་དང་བྲལ་འགྱུར་གྱི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་སྤོང་མ་ཡིན། །དེ་འོག་རིམ་གྱིས་ནུས་དང་ བྲལ།།ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུར་སྐྱེ་དེ་བཞིན་སྲན་མ་ནི། །སྤུན་མེད་ལེགས་བརྔོས་ཚོད་མ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱུར་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་སྐྱེ་ཞིང་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲན་མ་ཞེས་པ། མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་ རྣམས་སྦུན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྤུན་མ་མ་ལུས་པར་བསིལ་ཞིང་ཤུན་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དང་།ལེགས་པར་བརྔོས་པའི་ཚོད་མའང་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བུར་ཆགས་པའི་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།གྲ་མ་ཅན་དང་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་། མེ་ལ་བཙོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གྲ་མ་ཅན་དང་གང་བུ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་འོག་ཏུ་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་བརྩམས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། འབྲས་ཐུག་སླ་སྐ་གར་བ་དང་། །འབྲས ཆན་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན།།ཡང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་འབྲས་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འབྲས་ཐུག་གར་པོ་ཡང་བ་ཡིན། གར་པོ་བས་ཀྱང་འབྲས་ཐུག་སྐན་ཏེ་ཆེས་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ ཀྱང་འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐུག་པ་སླན་ཏེ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། འདི་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རླུང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདི་ཉིད་ ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་། པི་པི་ལིང་དང་། དོང་གྲ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་སླ་བ་ནི། འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཙ་ར་ཀས། པི་པི་ལིང་དང་དོང་གྲ་དང་། །སེའུ་ འབྲས་ཡོས་ཆུར་བཅས་བསྐོལ།།ཐུག་པ་སླར་སྦྱར་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རླུང་ཡང་ལུགས་མཐུན་རྒྱུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་རྐྱང་རྐྱང་པོ། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་སྐ་བ་ནི་ཐུག་པ་སྐ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐ་བ་ནི་གར་པོ་ཞེས་བྱའོ།

关于'有角的粮食中的野生青稞和豆类中的豆子'这句话，前面提到的有角类中最低等的是野生青稞，而在豆类中最低等的是绿豆，应当了解。
'新鲜的谷物会产生痰，陈年的谷物较为轻'这句话的意思是，有角类的谷物和豆类的新鲜谷物未满一年的会产生和增长痰，因为从脉管中容易流淌出来，以融化的方式产生痰，实际上陈年的则能去除痰。'满年'是指过了一年的所有谷物都是轻的，虽然说新鲜的谷物重，但实际上也在说明它的确是重的。满一年的谷物只是失去了重性，并非失去功效，但油性的性质会逐渐减少，并不会转变成所谓的粗糙性质。
其他医典中也说：'所有满一年的谷物，虽失去重性，但不失其功效，之后才逐渐失去功效。'
'速生以及豆类，去壳煮熟的菜肴也'这句话中，速生是指快速生长成熟的稻米是轻的，同样豆类指绿豆等豆类的谷物，去壳是指完全除去外皮，以及煮熟的菜肴也是轻的。
这是有角类谷物品类的章节。
关于前面所说的有角类和豆类等各种谷物的品类，只有通过火煮等烹饪方式才能很好地发挥作用，其他方式则不行。因此在有角类和豆类品类之后开始讲述食物品类，所以说：
'稀粥、稠粥、糊状粥和米饭等如前所述是轻的。'这是说稀粥等如前所述是轻的，应当了解。因此，大米是轻的，由此糊状粥也是轻的，比糊状粥更轻的是稠粥，比稠粥更轻的是稀粥。
在这里，在粥等食物中稀粥最为殊胜，所以首先讲述。这在所有食物中最为殊胜，是因为它具有顺应风的运行等功德。
这也就是用胡椒、冬瓜、小茴香、炒米等制成的非常稀薄的食物，称为稀粥。如查拉迦所说：'胡椒和冬瓜，以及小茴香炒米，加水煮成，制成稀粥能生火力，也能使风顺行。'
稀粥是最稀的，比这稍微稠一点的叫稠粥，比这更稠的叫糊状粥。

།དེ་ཡང་ སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས།ལྕི་དང་བྲལ་བར་ཐུག་སླ་ཡིན། །ལྕི་བ་དང་ལྡན་ཐུག་པ་སྟེ། །ལྕི་བ་སྐ་བ་གར་པོ་ཡིན། །ནས་ཐུག་འབྲུ་ནི་ཐ་དད་གནས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ཆན་ནི་འབྲས་བསྐོལ་བའི་ཆན་ལ་བྱ་ལ། དེ་ལས་སླ་བ་ནི། དགེ་ཞིང་རླུང་ནི་ལུགས་མཐུན་ བྱེད།།སྐོམ་རྨྱ་ཉེས་པ་ལྷག་མ་འཇོམས། །འཇུ་ཞིང་ལུས་ཟུངས་མཉམ་པར་བྱེད། །རྩ་སྦུབས་མཉེན་བྱེད་རྔུལ་བ་དང་། །མེ་ཡི་དྲོད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་ནི་དགེ་ཞིང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་ པར་བྱེད་ལ།བསོད་ཅིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རླུང་ནི་ལུགས་མཐུན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་བདེ་བ་བདེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྐོམ་རྨྱ་ཉེས་པ་ལྷག་མ་ འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཉེས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བའམ། འཁྲུ་སྨན་བཏང་བའམ། འཇམ་རྩི་བཏང་བ་ལས་ཉེས་པ་སྟེ། ནད་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པའི་ ལྷག་མ་སྟེ།སྐྱུག་སྨན་དང་། འཁྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་བཏང་བ་ལས་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྐྱུག་སྨན་དང་། འཁྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཉེས་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུ་ཞིང་ལུས་ཟུངས་མཉམ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཟུངས་སམ་ཉེས་པ་རྣམས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་འཇུ་ཞིང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱེད་པས་ན་ལུས་ཟུངས་མཉམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྩ་སྦུབས་མཉེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྩའི་སྦུབས་ཀྱི་ཚོགས་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལས་རྔུལ་འབྱུང་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཟས རྣམས་བདེ་བར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུག་སྐ་བཀྲེས་སྐོམ་ཉམ་ཆུང་རྨྱ། །ལྟོ་ནད་རིམས་ནད་སེལ་བ་ཡིན། །དྲི་མ་འགགས་ལ་ཕན་པ་སྟེ། །དྲོད་སྐྱེད་ནད་ནི་འཇུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐུག་པ་ཅུང་ཟད་སྐ་བ་ནི་བཀྲེས་ནས་རིམས་ནད་ཀྱི་བར་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ ཡིན་ཏེ།ཉམ་ཆུང་བ་ནི་འཚོ་བའི་སྟོབས་ཆུང་བའོ། །རྨྱ་བ་ནི་རིད་ཅིང་སྐེམ་པའོ། །ལྟོ་ནད་ནི་ཚད་པའི་ནད་དུ་འཁྲུ་བ་དང་། གཟེར་དང་སྐྲན་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་མ་འགགས་པ་ལ་ཕན་པ་ནི་དྲི་མ་རྣམས་བདེ་བར་འབྱིན་པ་ལ་ཕན་ཞིང་སྙོམས་པའོ། །དྲོད་སྐྱེད་པ་ནི་འདིས་མེའི་དྲོད་ འཕེལ་བའོ།།འཇུ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐུག་གར་འཁྲུ་གཅོད་ཡི་གར་འོང་། །སྐེམ་སེལ་དྲོད་སྐྱེད་རྨ་དང་མིག་།བཀྲུ་སྨན་རྗེས་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །སྣུམ་འཐུངས་རྗེས་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་གར་པོ་ནི་འཁྲུ་བ་ གཅོད་པ་སྟེ།བཤང་གཅི་སླ་བ་གོང་བུར་བྱེད་པ་དང་། ཡི་གར་འོང་བ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐོམ་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་ཅེས་པ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱུང་བ་དང་། མིག་ནད་ཅན་དང་། བཀྲུ་སྨན་ དང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་པའི་རྗེས་ལ།ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦེག་པ་དང་། མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བག་འཐུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ཡིན་ནོ།

又如医方典籍中说：'无重成稀粥，有重成浓粥，重者成糊状，青稞粥谷物各异。'
米饭是指煮熟的米饭，其中稀粥：'有益且顺气，除渴昏及余病，易消化平衡身体，软化脉管出汗，并能生长胃火。'这是说，在这些粥类中，稀粥有益无害且安适，滋补有益。'顺气'是指，将错乱的气引导至其本位，使不适变为舒适之意。同样，'除渴昏及余病'是指，能消除口渴煎熬、昏沉虚弱，以及能消除余病。即服用催吐药、泻药、软膏后所余留的病症，称为余病。应当了解，对于催吐药、泻药、软膏治疗后的余病，这是最适宜的。因为仅有少许余病时，不应再使用催吐药、泻药和软膏，以免治疗过度带来危险。
'易消化平衡身体'是指，因能消化并成熟身体组织或病邪，故称易消化。同样，因能平衡身体组织及风等，故称平衡身体。同样，软化脉管是指使脉管柔软，并能使身体出汗，生长胃火使食物易于消化。
'浓粥能除饥渴虚弱昏沉，腹病热病，通利阻滞，生热消化病症。'这是说，稍稠的粥能消除从饥饿到热病等症。虚弱是指生命力微弱。昏沉是指消瘦枯槁。腹病是指热性腹泻、绞痛和瘤等。通利阻滞是指帮助顺利排出污物。生热是指能增长火力。消化是指使病邪消化成熟。
'糊状粥止泻悦意，除渴生热疗伤目，泻后虚弱及，服油后皆有益。'其中，糊状粥能止泻，即使稀便成形，悦意即令人愉悦欢喜，除渴即能平息口渴之苦，生热即生长胃火，同样对于受伤、眼病患者，服用泻药和催吐药后，虚弱衰败者，以及服用油脂等者都有益处。

།འབྲས་ཆན་ལེགས་བཀྲུས་ཁུ་བཙགས་ཚོས། །རླངས་པ་དང་ནི་བྲལ་བ་དང་། །གང་ཡང་ཚ་བའི་སྨན་རྣམས་ཀྱིས། ། བསྐོལ་བའི་འབྲས་ཚོས་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་ཆན་གང་ལེགས་པར་བཀྲུས་པ་སྟེ། དག་པར་བཀྲུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བཙགས་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱེད་ཙམ་བཙགས་ནས་ཁུ་བ་བཙགས་པ་དང་། ཚོས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་ཚོས་པ་དང་། རླངས་པ་དང་བྲལ བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཚ་བའི་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོལ་བའི་འབྲས་ཚོས་ཡང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཚ་བའི་སྨན་རྣམས་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་འབྲས་ཆན་དང་། བརྔོས་པས་ཚོས་པར་བྱས་པའི་འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལས་བཟློག་དང་གང་ཞིག་ནི། །ཤ་ཁུ་འོ་མ་བསྐོལ་སོགས་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཆན་གང་སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །གང་མ་བཀྲུས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བཙགས་པ་དང་། མ་ཚོས་པ་དང་། གྲང་མོ་དང་། མ་བརྔོས་པ་དང་། ཚ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་མ་བསྐོལ་བ་དེ་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་། ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚོད་མ་དང་། ཏིལ་མར་དང་། མར་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མ་ཤ་དང་། ཏིལ་དང་། མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག བསྐོལ་བ་ཡང་ལྕི་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྫས་དང་བྱ་སྦྱོར་དང་། །ཚད་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་འདིས་འདིར་མ་སྨོས་པའི་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཟས་ཀྱི་རིགས་རྫས་དང་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ཚད་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་བསྟན་ ཞིང་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྫས་ལས་ནི་དཔེར་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་དང་། དྲུག་ཅུ་པ་དང་། མོན་སྲན་སྡེའུ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་ལྟ་བུ་དང་། འོ་མ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། རླན་ཅན་གྱི་ཤ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ལྕི་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་རྩ་ སྣར་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་ཆན་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ལ།འོ་མ་དང་བུ་རམ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་སྟེ། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆུ་དང་མེ་ཕྲད་པའི་མཐུ་དང་། སྣོད་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ བྱས་པ་ཡིན།གང་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཤིང་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་ཆུ་དང་མེ་འདུས་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། དཀྲུགས་པ་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་དང་། གནས་དང་། མཐུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་ཞིང་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། སྦྱོར་བ་ནི་རྫས་གཅིག་གམ། མང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས བཤད་པའོ།།ཚད་ནི་སྲང་ཚད་དོ། །ཞོ་གཉིས་དང་། སྲང་གཅིག་དང་། ཕུལ་དང་། བྲེ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཡུལ་དང་། དུས་དང་རྒྱུའི་ཡུལ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ ཡོངས་སུ་བསྡུའོ།།དེ་ཡང་སློན་དཔོན་གྱིས། སྤྱོད་དང་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། །རང་བཞིན་ལུས་ཟུངས་བྱ་བ་དང་། །མཚན་མ་ཚད་དང་ལས་སུ་བྱས། །ཚད་དག་འདིར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

将大米洗净，过滤汤汁，煮熟，去除蒸汽，以及用热性药材煮熟的米饭是轻的。这是说，将大米洗净，即清洗干净，同样过滤汤汁，即过滤一半后滤去汤汁，煮熟即充分煮熟，并且去除蒸汽。
所谓用热性药材煮熟的米饭是轻的，是指用五热药等热性药材的水煮的米饭，以及用炒熟的炒米等是轻的。
与此相反以及用肉汤、牛奶煮等是重的。这是说，与前述特征相反的米饭是重的。未洗净的，未充分过滤的，未煮熟的，冷的，未炒的，未用热性药材汤煮的，这些都是重的。同样，牛奶和肉汤等也是重的。'等'字包括与蔬菜、芝麻油、酥油、水果、豆子、芝麻、豌豆等一起煮的也是重的。
如是应当从物质、加工方法、剂量等方面了知一切。这是说，以此方式，对于此处未提及的烹饪食物种类，应当从物质、加工、配制和剂量等方面来说明和了知。
如是从物质来说，例如稻米、六十日稻、豌豆等本性是轻的，牛奶、甘蔗、豆子、新鲜肉类本性是重的。因此，用稻米茎根做的米饭是轻的，用牛奶和甘蔗等做的是重的。
加工是指操作，即进行加工。这也是由水火相遇的力量和容器等产生的。如察拉迦仙人所说：'物质的自性是由加工聚集的功德所生，这些功德也是由水火相遇、捆绑、搅拌、时间、地域、处所、力量等产生的。'
配制是指与物质相互配合。如察拉迦仙人说：'配制是一种或多种物质相互配合，这产生特殊性，不是单一的。'
剂量是指重量单位。两钱、一两、升、斗等，同样应当确知超过剂量的果报。'等'字包括地域、时间、因缘之处、身体部分等。
如论师所说：'行为和身体部分，自性、身体组织、作用，特征、剂量和加工，此处应当观察剂量。'

།འདིའི་དཔེའི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྱོད་པ་རླན་ཅན་ཆུ་དང་མཁའ། །སྐམ་སར་གནས་པ་སྤྱོད་པ་དང་། །ཆུ་སྐྱེས་རླན་ཅན་སྐྱེས་ཉིད་དང་། །ཆུ་དང་རླན་ཅན་ལ་སྤྱོད་གང་། །གང་ཡང་ལྕི་བ་ཟ་བ་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྕི་བར་བཤད། །སྐམ་སར་སྤྱོད་ཅིང་སྐམ་སར་སྐྱེས། །ཡང་བ་ཟ་བ་ཡང་ བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །ལུས་ཡན་ལག་ལས་བརླ་ལྕི་དང་། །དེ་བཞིན་མགོ་དང་རོ་སྟོད་དེ། །དཔྱི་ལས་སྟོད་ཤ་ལྕི་བ་ཡིན། །དེ་བས་ཀླད་པ་དེ་བས་མགོ། །རླིག་པ་པགས་པ་ཕོ་མཚན་དང་། །མཇུག་ཏོ་རྐེད་པ་མཇུག་རྩེ་གཞང་། །མཆེར་པ་རྐང་དང་གཞུངས་ པ་ནི།།ཤ་ལས་ཤིན་ཏུ་ལྕིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་མུངྒ་དང་། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་པིན་ཛ་ལ། །རང་བཞིན་གྱིས་ལྕི་མོན་སྲན་གྲེའུ། །དེ་བཞིན་ཕག་དང་མ་ཧེ་ཤ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ ཟུངས་ནི།།འོག་མ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཟུངས་སོ། །གང་ཞིག་མྱུར་ཞིང་བྱ་བ་མང་། །ལེ་ལོ་ཅན་ལས་ཁྱད་འཕགས་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་བྱ་བའོ། །ཕོ་དང་མོ་ཡི་མཚན་འདྲ་ལས། །ལྕི་དང་ཡང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའོ། ། རང་གི་རིགས་ལས་ཚད་ཆེ་བ། །ལྕི་བའོ་གཞན་དུ་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དོ། །ལས་སུ་བྱས་ལས་གོ་བཟློག་པར། །ལྕི་བ་ཡང་བར་འགྱུར་ཤེས་བྱ། །དཔེར་ན་འབྲུ་ལས་འབྲས་ཡོས་བྱས། །ཕྱེ་ལས་ཟན་ནི་བྱས་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་སུ་བྱས་པའོ། ། ལྕི་ལས་ཉུང་ངུ་བཟའ་བ་དང་། །ཡང་བ་ལྷག་པར་བསྟེན་པ་ནི། །རྫས་ཀྱི་ལྕི་དང་ཡང་བ་དག་།ཚད་ཀྱི་རྒྱུར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཚད་ནི་རྫས་དང་མཚོན་པ་དང་། །མེ་ཡི་དྲོད་ལ་ལྟོས་བྱས་ལས། །ལྕི་ལས་ཉུང་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཡང་བ་འགྲངས་པ་ཉིད་དུ་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་བ་ཉམས་བརྟས་ཚིམ་བྱེད་ཅིང་། །རོ་ཙ་མིག་ཕན་རྨ་ལ་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ནི་ཤ་ཁུ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས། ཁུ་བ་ཁྱད་པར་མེད་བཤད་པར། །ཤ་ཁུ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཁུ་བ་ཤ་ཡི་ཡིན། །སྲན་ཁུ་འབྲུ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ཁ་བའོ་རྩ་བ་ཏིལ་ལྡེ་གུ། །ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བ་སྐྱུར་པོ་ཡིན། །དེ་ནི་གཡོས་བྱས་མ་བྱས་ཏེ། །སྣུམ་ལ་སོགས་དང་བྲལ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁུ་བ་དེ་ཡང་ཉམས་བརྟས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ཉམས་བརྟས་ཤིང་རགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚིམ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། མིག་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྨ་ལ་གནོད་པ་སྟེ་རྨ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོན་སྲན་སྡེའུ་སྦྱངས་དང་རྨ། །ལྐོག་མ་མིག་ནད་དག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོས་པའི་ཁུ་བ་ནི། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ལུས་སྦྱངས་པ་དང་། རྨ་བྱུང་བ་དང་། ལྐོག་མན་པ་དང་། མིག་ན་བདག་ལ་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུ་ལངྠའི་ཁུ་རླུང་དང་སྐྲན། །རོ་སྨད་སླར་གཟེར་གནོད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠའི་ཁུ་བ་ནི་རླུང་ལུགས་སུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲན་དང་། རོ་སྨད་ཆུ་སོའི་ནད་དག་སེལ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྲན་ནི་ནད་གཞི་ལས་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།

这一部分的比喻也是由他所作：'生活在潮湿处、水中和空中的，生活在干燥处的，以及出生于潮湿处的莲花，还有生活在水和潮湿处的，以及所有食用沉重之物的，这些都被说为沉重。生活在干燥处且出生于干燥处，食用轻物的为轻。'这是关于处所的内容。
'身体各部位中，大腿沉重，同样头部和上身，髋部以上的肉是沉重的，脑比那个重，头比那个重。睾丸、皮肤、生殖器，尾部、腰部、尾端、肛门，脾脏、腿和脊椎，这些肉都应知道极为沉重。'这是关于身体部位的内容。
'天然轻的是绿豆，同样月亮豆和松鸡，天然重的是豌豆和蚕豆，同样猪肉和水牛肉。'这是关于自然性质的内容。
'血液等身体组织，按照下面所说的是沉重的。'这是关于身体组织的内容。
'凡是迅速且多做事的，比懒惰的人更为优越。'这是关于行为的说明。
'从男女性征的相似性来看，会变得或重或轻。'这是关于性征的内容。
'比自己种类尺寸大的是重的，其他情况是轻的。'这是关于尺寸的内容。
'对于加工过的物品，与原状相反，重的会变轻，这是应当知道的。例如，谷物做成炒米，面粉做成食物也是相同的道理。'这是关于加工的内容。
'少量食用重物，过量食用轻物，这些物质的轻重，是由量的原因所决定的。量是依据物质、标准和火的温度来衡量，重物应当少量服用，轻物则可以吃到饱。'这是关于用量的内容。因此，这里所有这些都应当详细考察。
'肉汤能增强精液，使人满足，具有壮阳作用，对眼睛有益，但对伤口有害。'关于肉汤，是指肉的汁液，这在医典中说：'未加区分的汁液，应当知道就是指肉汤。'在概要中也说：'其中汁液是指肉的，豆汤是谷物果实的，苦味是根部的，芝麻糊稍带酸味是酸性的。这些可以是熟的或生的，应知是不含油等的。'
'这种肉汤能增强体力'是指能使身体强壮肥胖，'使人满足'是指能使身体组织充实增长，具有壮阳作用能生成精液，对眼睛有益使其舒适，对伤口有害是指会损害伤口。
'绿豆汤对净化身体、伤口、喉咙和眼病有益。'这是说，绿豆（梵语称为mudga）煮成的汤对通过催吐药等净化过的身体，以及对伤口、喉咙疾病和眼病都有益处和滋养作用。
'豌豆汤能祛除风病、肿瘤、下身和复发性疼痛。'这是说，豌豆（梵语称为kulantha）的汤能使风气正常运行，同样能消除肿瘤和下身泌尿系统的疾病。关于这些特征中的肿瘤，将在后面疾病部分详细解释。

།དེ་བཞིན་དུ་གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་བཤང་དང་གཅི་བའི་གནས། །རོ་སྨད་དག་ཏུ་ནད་བྱུང་ཞིང་། །བཤང་གཅིའི་ལམ་ནི་འགག་སྙམ་བྱེད། །དེ་ནི་རོ་སྨད་དཔྱི་ནད་ ཡིན།།བཤང་ལམ་མདོམས་ལས་བྱུང་བའི་ནད། །མི་མཐུན་རྒྱུ་བས་གནོད་བྱེད་ཅིང་། །ཤུགས་ཀྱིས་ཕོ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན། །སླར་གཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་ཚིགས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བྱས་ནས། །ཚོད་མ་སྐམ་དང་མྱུ་གུ་དང་། །སྐྱུར་ པོར་ཆང་བུ་བཅུག་པ་ནི།།མི་གནོད་ཉེས་སྐྱེད་རྨྱ་བྱེད་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་ནི་ཏིལ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུའོ། །དེས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བ་ནི་ཚོད་མ་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚོད་མ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཚོད་མ་སྐམ་མོ། །མྱུ་གུ་ ནི་འབྲས་ཀྱི་ཁྱི་སོ་འཐོན་པའོ།།སྐྱུར་པོར་བཅུག་པའི་ཆང་བུ་ནི་སྐྱུར་པོར་ཆང་བུ་བཅུག་པ་ལས་ཚོད་མའི་གཡོས་སུ་བྱས་པའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མིག་ལ་གནོད་པ་སྟེ། མིག་ནད་སྐྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། རྨྱ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱུར་ པོར་ཆང་བུ་བཅུག་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི།ཆང་བུར་བྱ་བ་སྐམ་པོ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་སྟེ། ཤ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ། སྔར་སྐྱུར་པོ་སྨོས་པའི་སྐབས་སུ་རྫས་གཤེར་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ཟིན་པས། འདིར་ལ་ཕུག་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་ བསྐོལ་བའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་སྐེ་ཚེའི་ཕྱེ་མ་བཅུག་པ་སྐྱུར་ཞིང་ཚ་ལ་སོགས་པ་རྣོ་བ་ལ་སྐྱུར་པོའི་སྒྲར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དྲི་འཛིན་ལུས་བརྟ་རོ་ཙ་ཞིང་། །སྣུམ་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོ་དང་སྤོད་སྦྱར་ནས་དཀྲུགས་པ་སྟེ། ཞོ་ལག་ པས་མཉེས་ལ་ཤིང་ཚ་དང་།སུག་སྨེལ་དང་། གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ཤ་ཀ་རའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་ལ་རས་ལས་བཙགས་པ་ནི་དྲི་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་བ་དང་། སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་དང་།ཡི་ག་འཆུས་པ་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒུན་ཆུའི་བཏུང་བ་ངལ་དུབ་དང་། །བཀྲེས་སེལ་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་ལྕི། །རྟུག་སྐམ་གཅིན་མང་ཡི་གར་འོང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་སྨན་བཞིན་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་ཆུའི་བཏུང་བ་ནི་བཏུང་བ་ཐ་དད་ཡོད་ པ་དེ།ཆུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། དྲི་སྣ་གསུམ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་དག་སྟེ། དེས་ནི་དུབ་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་སེལ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །རྟུག་སྐམ་ནི་བཤང་བ་སྐ་ཞིང་འདྲིལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་མང་ཞིང་ཡི་གར་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཏུང་བ་དེ་དྲི་སྣ་གསུམ་དང་། བུ་རམ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་སྨན་དང་། རྫས་གང་དང་གང་ལས་བྱས་པ། རྫས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བཏུང་བ་དེ་ལ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འབྲས་ཡོས་སྐོམ་དད་སྐྱུག་ཚད་འཁྲུ། །གཅིན་མང་ཚིལ་དང་བད་ཀན་སེལ། །ལུད་པ་མཁྲིས་པ་ཉེར་ཞི་བྱེད། །དྲོད་སྐྱེད་ཡང་ཞིང་བསིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཡོས་ནི་སོ་བ་རྩེ་རྣོན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་སྟེ། དེས་ནི་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་། ཞི་བར བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལུད་པ་དང་མཁྲིས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

同样，其他论典中也说：'某人大小便处，下体部位生病，且感觉大小便道堵塞，这就是下体胯部疾病。从大便道和生殖器官产生的病，由不适宜的运行造成损害，并以其力量到达胃部，这就是所谓的返痛。'
关于'将芝麻酱用于烹饪，干菜和芽菜，以及加入酸味的酱块，这些会损害眼睛，生病，致昏沉且沉重'的解释：芝麻酱是指磨碎的芝麻糊。用它烹饪是指将其制成菜肴的形态。既是菜又是干的就是干菜。芽菜是指稻谷露出犬齿状的芽。加入酸味的酱块是指将酱块加入酸味中制成的菜。这些都会损害眼睛，即会引起眼病，生病，致昏沉，且性质沉重。
其中提到的'加入酸味的酱块'，是指单纯的干酱块，由肉等制成。由于前文提到酸味时已经说明了液态物质的形态，这里指的是萝卜、芥菜等煮的菜，后来加入酸菜粉而变得酸辣等味道的菜。
'持香醇厚滋补壮阳，滑润增力开胃'的解释：持香是指将酸奶和香料混合搅拌，即用手揉捏酸奶，加入桂皮、豆蔻、甘松香、诃子和糖粉，过滤后称为持香。它具有滋补增长身体、壮阳、滑润、增进体力和开胃的功效。
关于'葡萄饮料能消除疲劳和饥饿，令人满足但沉重，大便干燥小便多且可口，其功效应视同药物'的解释：葡萄饮料有多种不同，是由水、蜂蜜、三香料、诃子、葡萄、枣等制成。它能消除疲劳、饥渴，使人满足但性质沉重。大便干燥是指粪便干硬成团。同样会使小便增多且味道可口。其功效是指，这种饮料由三香料、糖、葡萄等药物和物质制成，应知道它具有这些原料所具有的一切功效。
关于'炒米能解渴止呕热泻，小便多去脂去痰，止咳平胆安宁，生热轻盈且清凉'的解释：炒米是由尖端锋利的稻谷等制成，它能消除口渴等症状，平息病症，同样能止咳平胆，生发胃火，具有轻盈的特性，能产生清凉的功效。

།སྲུས་ལེབ་ལྕི་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་ལ། །བད་ཀན་བཤང་བ་སྲ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲུས་ལེབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནས་དང་འབྲས་ཀྱི་སྲུས་བརྔོས་ཏེ། སྤུན་པ་མེད་པར་བྱས་པ་གཏུན་གྱིས་བརྡུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲུས་ལེབ་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྲུས་བརྔོས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་བྱའོ། །ཡང་ན་བཏགས་པའོ། །དེ་ནི་ལྕི་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་དང་བཤང གཅི་སྲ་ཞིང་སྒོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ནས་ཡོས་རྟུག་མཁྲེགས་རྩུབ་པ་དང་། །སྐོམ་ཞིང་ཁོང་འཁྲུགས་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་བརྔོས་པའི་ཡོས་དེ་ནི་རྟུག་པ་མཁྲེགས་ཤིང་རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་སྐོམ་དད་སྐྱེད་པ་ དང་།ཁོང་འཁྲུགས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་དཀྲུག་ཅིང་སེལ་བ་དང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །ནས་ཕྱེ་ཁོང་ཡང་བཀྲེས་སྐོམ་དང་། །ངལ་དུབ་མིག་ནད་རྨ་ལ་ཕན། །སྐྱོ་མར་བྱས་པ་འཐུངས་པ་ཡིས། །འཕྲལ་དུ་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་ཕྱེ་ནི་ནས་ལས་ བྱུང་བ་སྟེ།དེ་ནི་ཁོང་ཡང་བ་དང་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་དང་། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་སྐྱོ་མར་བྱས་ཏེ་འཐུངས་པས། འཕྲལ་དུ་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་དང་ཕྱེ་སྤེལ་མི་བཟའ་ཞིང་། །དུས་གཉིས་མཚན་ མོའང་ཕྲད་མེད་མིན།།འགྲངས་རྗེས་མི་བཟའ་སོས་གཅད་མིན། །ཧ་ཅང་འགྲངས་ཆེས་བཟའ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་དང་ཕྱེ་སྦེལ་ཞིང་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དང་པོར་ཕྱེ་འགམས་ནས་བར་དུ་ཆུ། དེ་ནས་ཡང་ཕྱེ་བཟའ་བ་དང་། ཡང་ཆུ་བཏུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤེལ་ཞིང་བཟའ་ བར་མི་བྱ་སྟེ།ཆུ་འཐུངས་ནས་བར་བར་དུ་ཕྱེ་མི་བཟའ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་གཉི་གར་ཕྱེ་མི་བཟའ་བ་དང་། མཚན་མོའི་དུས་སུ་ཕྱེ་མི་བཟའ་སྟེ། དེ་ནི་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྲད་མེད་པ་སྟེ། ཆུ་ལ་སོགས་པ་གཤེར་དང་མི་ལྡན་པར་ཡང་ བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ།འགྲངས་རྗེས་ཞེས་པ་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པས་འགྲངས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཕྱེ་ཟན་མི་བཟའ་བ་དང་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ལག་པར་བཞག་པའི་ཟན་གང་སོས་གཅད་ཅིང་མི་བཟའ་བ་དང་། ཕྱེ་ཟན་ཧ་ཅང་འགྲངས་ཆེས་པ་ཡང་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །འབའ་ཆ་ཉམས་འབྲི་ རྩུབ་པ་དང་།བཤང་མཁྲེགས་མིག་ལ་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཏིལ་དང་སྟར་གའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཙིར་ནས་མར་དང་ཕྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཉམས་འབྲི་ཞིང་རྨྱ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་བཤང་གཅི་མཁྲེགས་ཤིང་འབྱུང་དཀའ་བ་དང་། མིག་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤ་གཡོས་སྤོད་སྦྱར་སྣུམ་ཞིང་ལྕི། །སྟོབས་སྐྱེད་ཤ་འཕེལ་བརྟས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་གཡོས་སྤོད་དང་སྦྱར་བ་ནི་བཅའ་སྒ་དང་། འུ་སུ་དང་གོ་སྙོད་ལ་སོགས་པ་དང་ཤ་བཏགས་པ་ནི་གཡོས་སུ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཤ་ནི་རློན་པ་བཏགས་ནས་ནི། །གཡོས སུ་སྦྱར་བ་ཤ་གཡོས་ཏེ།།ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཤ་བཏགས་པ་དེ་ཡང་ཤིང་ཀུན་དང་། ཚ་དང་། མར་དང་། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཞིང་བཙོས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤ་གཡོས་སྤོད་དང་སྦྱར་བ་དེ་ནི། སྣུམ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་ ཅིང་ཤ་འཕེལ་བ་དང་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྟོབས་ནི་ནུས་པའོ། །བརྟས་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ།

关于'炒熟的粮食沉重且增长力量，能使痰和大便变硬'这句话，炒熟的粮食是指大麦和稻米炒熟后，去除外壳用杵捣碎等，这就叫做炒熟的粮食。或者仅指炒熟的本身，或者指磨成粉的。它具有沉重、增长力量、使痰和大小便变硬凝结的特性。
关于'炒青稞使大便坚硬粗糙，引起口渴且搅动肠胃沉重'这句话，炒熟的青稞会使大便坚硬并阻塞肠道，具有粗糙性且引起口渴，搅动肠胃，搅动并消除痰等，且性质沉重。
关于'青稞面粉轻盈，对饥渴、疲劳、眼病和伤口有益。制成稀粥饮用，能立即增长力量'这句话，青稞面粉是由青稞制成，它具有轻盈的特性，对饥饿等有益，与水等调制成稀粥饮用，'立即'意即马上能增长力量，使身体强壮。
关于'不要交替食用水和面粉，不要在两个时辰和夜晚食用，不要在饱食后食用，不要食用隔夜和过量'这句话，不要交替食用水和面粉，即不要先吃面粉，中间喝水，然后又吃面粉，再喝水这样交替食用。喝完水后中间不要吃面粉，这是其含义。'两个时辰'是指在这两个时辰都不要吃面粉，夜晚也不要吃面粉，这被说是不吉利的。同样，也不要在没有水等液体的情况下食用。'饱食后'是指在吃完米饭等饱食之后也不要吃面粉，夜晚放置的食物不要隔夜食用，也不要过量食用面粉。
关于'油渣会减少体力，性质粗糙，使大便坚硬，对眼睛有害'这句话，是指芝麻和油菜籽等榨油后剩余的渣滓，它会减少体力并使人昏昏欲睡，性质粗糙，使大小便坚硬难以排出，对眼睛有害。
关于'肉糜配料油腻且沉重，能增长力量，增加肉体，使身体强壮'这句话，肉糜配料是指与生姜、小茴香和韭菜等一起绞碎的肉，如经典中所说：'将生肉磨碎后，烹调配制成肉糜。'这种绞碎的肉要根据情况与丁香、盐、酥油、芝麻油等适当配制后煮熟。这样的肉糜配料具有油腻、沉重、增长力量、增加肉体和使身体强壮的特性。力量即是能力，强壮是指增长身体的精华。

།མུངྒ་གཡོས་སྦྱར་ལྕི་བ་དང་། །སྨན་གྱི་ཆ་དང་ཡོན་ཏན་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲན་མུངྒ་སྟེ། སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཤའི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྲ་མོར་བཏུས་ནས་བརྔོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྕི་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་སྟེ། མུངྒ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁུར་བ་མདག་བཙོས་དོག་ལེ་དང་། །ས སླང་ད་ནུར་རྒྱ་སོལ་བསྲེགས།།ཁུར་བ་འདི་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཀྱང་། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་ཁུར་བ་མདག་མ་ལ་སོགས་པར་བཙོས་པ་ནི་རིགས་གཅིག་པ་སྟེ། འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འབྲས་དང་། གྲོ་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་གཅིག་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་ནས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱ་ཁུར་མདག་མར་བཙོས་པར་བྱས་པ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ ཀྱང་དོག་ལེ་དང་།སླ་ངར་བཙོས་པ་ཆེས་ཡང་བ་དང་། དེ་བས་ཀྱང་ས་སླང་དུ་བཙོས་པ་རབ་ཏུ་ཡང་ཞིང་། དེ་བས་ཀྱང་ད་ནུར་བཙོས་པ་རབ་ཏུ་ཡང་ལ། རྒྱ་སོལ་ལ་བསྲེགས་པ་ནི་ཡང་བའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འབྲས་སམ་གྲོའམ་ནས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལས་བྱ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་ ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་མདག་བཙོས་ནི་མདག་མའི་ཤས་ཆུང་བ་ལ་བཙོས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་རླངས་པ་ལ་བཙོས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐལ་བ་མེ་མ་མུར་དུ་འདུག་པ་ལ་བསྲེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དོག་ལེ་མེ་འབར་བ་ལ་བཙུགས་ པའི་ལྕགས་སམ།སའི་སྣོད་ལ་བསྲེགས་པའོ། །གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་བཙོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤ་དང་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཞིང་། དེ་དང་ལྡན་ན་ལེགས་པར་དགོས་པ་ བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཟས་ནི་མང་དུ་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་ཤ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྤགས་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་རྗེས་ལ། ཤ་དང་ཚོད་མའི་སྡེ་ཚན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཤ་ནི་ཟས་དང་ ལྷན་ཅིག་ཟོས་ན་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས།ཤའི་སྡེ་ཚན་དང་པོར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་བ་དགོ་བ་ཀུ་རང་ག་།རྐྱང་དང་རི་ཤ་རི་དྭགས་མ། །རི་བོང་དང་སྒོ་ཙ་རུ་སྐ། །ལྡང་སྒོ་ལ་སོགས་རི་དྭགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤ་བ་ནས་ལྡང་སྒོའི་མཐར་ཐུག་ པ་རྣམས་ནི།རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཇུག་ནག་གམ། སྲིང་ཤ་ཏ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །ལ་བ་བར་ཏི་བར་ཏི་ཀ། །གོ་ཙ་དམར་དང་གོང་མོ་དང་། །སྲེག་པ་ཨུ་པ་ཙ་ཀྲ་དང་། །ཀ་ བིན་ཛ་ར་ཀུ་རུ་བ།།བ་ཏ་ཀ་དང་བ་ཏི་ཀ་།གོང་མ་སྲེག་དང་རྨ་བྱ་དང་། །ཁྱིམ་བྱ་དང་ནི་བ་ར་ཀ། །གོ་ནན་ཏ་དང་རི་ལ་གནས། །ཤར་བ་དང་ཨིནྡྲ་པ། །རི་བྱ་འདི་དག་གཟས་ཁྲོན་རྐོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་བ་ནས་རི་བྱའི་བར་འདི་དག་ནི་གཟས་ཁྲོན་གྱིས་རྐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རྐོ་ཞིང་རྐོ་ཞིང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བས་ན། གཟས་ཁྲོན་རྐོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་ཚིག་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཤང་ཤང་ཏེའུ་དེ་ཏུ་ཧ། །བུང་འདྲ་ནེ་ཚོ་ཤ་རི་ཀ། །ལ་ཏྭ་ཁུ་བྱུག་ཧ་རི་ཏ། །བྱིའུ་ལ་སོགས་མཆུས རྐོ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤང་ཤང་ཏེའུ་ནས་བྱིའུའི་བར་ནི་མཆུས་རྐོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཆུས་རྐོ་ཞིང་ཟ་བའི་དོན་གྱིས་ན་མཆུས་རྐོ་ཞེས་བྱའོ།

关于'绿豆与肉同煮沉重，药物的性质和功效相同'这句话，绿豆即是豆子，与肉等同煮成食物，细切后煮熟，都是沉重的，同样也与药物的功效相似。应当了解绿豆等的功效，煮熟后也具有这些功效。
关于'饭团炭火煮、铁板烤、蒸笼蒸、炉中烤、炭火烧，这些饭团虽是同类，但后者比前者更轻'这句话，米饭团在炭火等煮熟，虽是同类，即使原料相同，但应知后者比前者更轻。
其中类指原料，即稻米、小麦、豌豆、绿豆等，这些因为同类而称为同一类。然后将米等煮成灰白色饭团是轻的，比这个更轻的是铁板烤的和蒸笼蒸的，比这个更轻的是蒸笼蒸熟的，比这个更轻的是炉中烤的，炭火烧的是最轻的。即使是用同一种米或小麦或大麦等制作，也有这样的差别。
其中炭火煮是在较少炭火上煮的。有人说其他是在蒸汽中煮的。有人说是在灰烬余火中烤的。铁板烤是在燃烧的火上放置铁器或陶器中烤制的。
这是熟食类品。
首先是熟食，与肉和蔬菜等一起配合，具有这些才能发挥良好的作用，食物需要较多，而肉等则不是这样，只是调味而已。因此在熟食类之后，讲解肉类和蔬菜类。这两者中，肉与食物一起食用无害且应当食用，所以先说明肉类。
梅花鹿、野牛、羚羊、野驴、山羊、母鹿、兔子、野鸡、山鸡等是野兽类。
从梅花鹿到山鸡为止都属于野兽类，'等'字包括黑尾兽或狐狸等。这些都是世间所知的。
拉巴、巴尔提、巴尔提卡、红野鸡、宫莫、烧鸟、乌帕查克拉、卡宾扎拉、库卢巴、巴塔卡、巴提卡、宫马烧、孔雀、家鸡、巴拉卡、果南塔以及山居鸟、夏尔巴和因德拉帕，这些山鸟是用爪子挖掘的鸟类。
从拉巴到山鸟，这些被称为用爪子挖掘的鸟，因为它们挖掘并吃食谷物等，所以称为用爪子挖掘的鸟。'这些'是种类词，表示还有其他类似的鸟类。
鹌鹑、小鸟、得图哈、如蜂鸟、雀鸟、沙利卡、拉特瓦、杜鹃、哈利塔、麻雀等是用嘴啄食的鸟类。
从鹌鹑到麻雀，称为用嘴啄食的鸟，因为用嘴啄食的缘故，所以称为用嘴啄食的鸟。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤ་ཏ་པ་ཏྲ་དང་། ཁན་ཛ་རི་ལ་སོགས་པའི་བྱ་རྣམས་བསྡུའོ། །སྦལ་པ་སྦྲུལ་དང་སྐྱིན་གོར་དང་། །བྱི་ཐུར་ལ་སོགས་ ཁུང་ན་གནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦལ་པ་ནས་བྱི་ཐུར་བར་ནི་ཁུང་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཁུང་བུ་དག་ན་གནས་ཤིང་ཉལ་བས་ན་ཁུང་ན་གནས་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤ་ལ་མ་ཀ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བ་ལང་རྟ་བོང་དྲེའུ་དང་། །སྟག་གཟིག་སེང་གེ་དོམ་སྤྲེའུ། བྱི་བ་བྱི་ལ་སྤྱང་ཀི་དང་། །སྲེ་མོང་དང་ནི་དྲེད་དག་དང་། །ཝ་དང་འཕར་བ་ཁྲ་དང་ནི། །ཆུན་ལག་ཁྲ་ལྗང་བྱ་རོག་ཁྱི། །བྱ་རིགས་ཁྲ་སྔོན་བྱ་ཀུ་ར། །བྱ་རྒོད་འུག་པ་ཀ་ལིང་ག་།དུང་ཅན་མ་དུ་ཧ་ལ་སོགས། །གཅན་གཟན་བྱ་དག་རྩལ་མཐུས་ཟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལང ནས་མ་དུ་ཧའི་བར་གྱི་ཕྱུགས་དང་།གཅན་གཟན་དང་བྱ་དག་ནི་རྩལ་དང་མཐུས་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་མཐོན་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་འཕྲོག་ཅིང་། ཤ་ལ་སོགས་པ་རྩལ་མཐུས་ཟ་བས་ན། ཁྲོན་དུ་རྐོ་བ་དང་། མཐུས་ཟ་བ་ནི་ཁྲོན་དུ་རྐོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་བྱ་བ་དང་ལྡན་ པས་ཟ་བས་ན་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། འཐོར་ཞིང་རྣམ་པར་རྐོ་བ་དང་། །མཆུ་ཡིས་རྐོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །རྩལ་མཐུས་འཕྲོག་ཅིང་ཟ་བས་ན། །མཐུས་ཟ་ཞེས་ནི་དེ་ཕྱིར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་ བསྡུ་བའོ།།ཕག་རྒོད་རུ་རུ་མ་ཧེ་སྐྱིན། །རོ་ཧི་ཏ་དང་གླང་པོ་ཆེ། །མཛོ་རྒོད་གནག་རྒོད་བསེ་དང་ནི། །སྨྱིག་གླང་ཞེས་གྲགས་རི་དྭགས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕག་རྒོད་ནས་སྨྱིག་གླང་གི་བར་ནི་རི་དྭགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུར་གནས་ངང་པ་ས་ར་ས། །ཆུ་སྐྱར་ཀ་རཎྜ་བྱ་ བླ།།རྒྱ་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་ངུར་པ་དང་། །སོ་བྱ་ཀ་དམ་པ་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངང་པ་ནས་ཀ་དམ་པའི་བར་ནི་ཆུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཆུ་ལ་གནས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མགོ་དམར་དང་། པདྨའི་མིག་དང་། ཤ་ལ་རི་ལ་སོགས་པ་ བསྡུའོ།།ཉ་རོ་ཧི་ཏ་པ་ཏི་ན། །ཉ་ཕྱིས་རུས་སྦལ་ཀུམ་བྷི་ར། །ཀར་ཏ་དུང་སྲམ་ཤམ་བུ་ཀ། །ཉེ་ལྡང་བར་མ་ཙིན་ཏྲི་ཀ།།བུ་ལུ་ཆུ་སྲིན་ནག་ཁྲ་དང་། །ཉ་བོ་ཆེ་ནི་བྱིས་པ་གསོད། །ཛ་རི་ཙི་ལི་ཙི་མ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་རོ་ཧི་ཏ་ནས་ཙི་ལི་ཙི་མའི་བར་ ནི།ཆུ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཆུ་ལ་གནས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །ཀ་ར་ཀ་ཏ་ནི་ཀུ་ལ་ར་ཞེས་བྱའོ། །ཤམ་བུ་ཀ་ནི་ཕྱུང་བའི་དུང་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་ནི་ཡུལ་ ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་སྨོས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཡུལ་ལ་ལན་མེད་པས་མི་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གྲགས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གྲགས་པ་ནི་རི་བྲགས་པ་དང་། ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མིང་དུ་ཇི་སྐད་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤ་ནི་བརྒྱད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་ཤ་བརྒྱད་དུ་ཞེས་པ། ཤའི་རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་ཅིང བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

等字包含了百叶莲花鸟和金刚鸟等鸟类。
'青蛙、蛇、蜥蜴和蚯蚓等住在洞穴中'这句话中，从青蛙到蚯蚓都是住在洞穴中的，因为它们居住和休息在地洞中，所以称为住在洞穴中。等字包含了沙拉马卡等。
牛、马、驴、骡子、虎、豹、狮子、熊、猴子、老鼠、猫、豺、黄鼠狼、熊、狐狸、猎豹、鹰、绿鹰、乌鸦、狗、青色鸟类、鸽子、秃鹫、猫头鹰、迦陵伽鸟、白鹤、马度哈等猛兽和鸟类都是以力量捕食。从牛到马度哈的牲畜、猛兽和鸟类都是以力量捕食，即以力量抢夺高处的食物，以力量捕食肉等，因为它们通过挖掘和以力量捕食等方式进食，所以有这样的名称。正如仙人遮罗迦所说：'因为散落和挖掘，以喙啄食，以力量抢夺食物，所以称为以力量捕食。'等字是包含其他的。
'野猪、鹿、野牛、羚羊、红鹿、大象、野牦牛、野牛、犀牛和芦苇牛等称为大型野兽'这句话中，从野猪到芦苇牛都称为大型野兽。
'水中居住的鹅、萨拉萨鸟、水鸟、卡兰达鸟、鸭子、鹤、鸳鸯、水鸟、迦昙鸟等'这句话中，从鹅到迦昙鸟都是水中居住的，因为它们在水中活动，所以称为水中居住。等字包含了红头鸟、莲花眼鸟、沙拉里鸟等。
'罗希塔鱼、帕提那鱼、鱼翅、乌龟、鳄鱼、卡尔塔贝、海螺、山布卡贝、尼当、瓦尔马、青斑鱼、布鲁、黑斑水怪、食婴大鱼、扎里、吉利吉玛等'这句话中，从罗希塔鱼到吉利吉玛都是水生和水中居住的。等字表示种类的意思，即有这样和其他多种类型。卡拉卡塔即库拉拉。山布卡即取出的海螺。
这些不知道异名的人应当从遍历各地的人那里了解，因为这里提到的一些生物在某些地方不存在所以不知道，有些在其他地方是有名的。因此，这些在不同地方流传的异名应当从猎人和渔夫等人那里了解他们所说的名称。
'如是说肉有八种'这句话中，'如是'指刚才所说的方式，'肉八种'是说，导师简要解说和教导了肉的分类有八种。

།ར་ལུག་གཟས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །འདྲེས་པས་རིགས་གཅིག་ངེས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། ར་དང་ལུག་གི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ངེས་བ་མ་བཤད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་འདྲེས་པ་ནི་རླན་ཅན་དང་། སྐམ་སའི་གཟས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདྲེན་མར་གནས་པ་སྟེ། ལན་འགའ་ནི་གཅིག་ཏུ་རླན་ཅན་ན་གནས་པ། ལན་འགའ་ནི་སྐམ་སར་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་བྱ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཉི་ག་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། སྐམ་ས་གཤེར་སར་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ལྕི་མངར་ཚ་མིན་པའི། །རྒྱ་བྱའི་ཤ་ནི་རླུང་ལ་སོགས། །ཉེས་པ་གསུམ་པོ་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་བྱ་ཏི་ཏི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ དུ་ཟིན་ཀྱང་།འདི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ནམ་ཡང་གནས་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པས། གཟེབ་ཏུ་བཅུག་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཤེར་ས་དང་སྐམ་ས་གཉི་གར་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ར་ལུག་ཀྱང་ཆེད་འགའ་ནི་སྐམ་ས་ཆུ་ཉུང་བ་ན་འཚོ་ལ། ཆེད་འགའ་ནི་རླན་ཅན་ཆུ་མང་ བ་ན་འཚོ་སྟེ།རང་བཞིན་དེས་ན་ར་དང་ལུག་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ཐ་མ་སྐམ་གཤེར་གནས། །བར་མ་གཉིས་པོ་ཐུན་མོང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བར་མ་ནི་གཉིས་པོ་ཞེས་གཉིས་པར་བཤད་པ་ལས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་ནི་སྡེ་ཚན་གསུམ་གསུམ་ ཡིན་ཏེ།དང་པོའི་སྡེ་ཚན་གསུམ་ནི་རི་དྭགས་དང་ཁྲོན་དུ་རྐོ་བ་དང་། མཆུས་རྐོ་བ་གསུམ་ནི་སྐམ་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས། སྐམ་སར་སྒྲར་བརྗོད་ལ། ཐ་མའི་གསུམ་པོ་རི་དྭགས་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉ་རྣམས་ནི་གཤེར་ས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ པས་ན་གཤེར་སའི་སྒྲར་བཤད་དོ།།བར་གྱི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པོ་ཁུང་ན་གནས་པ་དང་། རྩལ་མཐུས་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ། གཉི་ག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལས་སྐམ་སའི་ཤ་རྟུག་འགགས། །བསིལ་བ་དང་ནི་ཡང་བ་ཡིན། །འདུས་ པ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་།།རླུང་འབྲིང་བད་ཀན་ཆུང་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་བྱས་པ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། སྐམ་ས་དང་། གཤེར་ས་དང་། ཐུན་མོང་གི་གནས་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །སྐམ་སའི་ཤ་ནི་རྟུག་པ་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པའི་ནད་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རླུང་ཆེ་ཆུང་འབྲིང་དུ་གནས་པ་དང་། བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བ་ལ་ཕན་ཞིང་། གནོད་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་པའི་ནད་གང་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། རླུང་འབྲིང ཙམ་དུ་གནས་པ་དང་།བད་ཀན་ཆེས་ཆུང་བ་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་ཤ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་རྩུབ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་འཁྲུ་གཅོད་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་སར་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རི་བོང་གི་ཤ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་ བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་དང་། ཞུ་རྗེས་ཀྱི་རོ་ཚ་བ་དང་། འཁྲུ་བ་གཅོད་ཅིང་སྡུད་པ་དང་། བསིལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །བར་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པའི་ཤ།།ཅུང་ཟད་སྣུམ་དྲོ་ལྕི་བརྟས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་སར་ གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས།བྱ་བར་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་སྐམ་སར་གནས་པའི་བར་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཅུང་ཟད་སྣུམ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་ལྕི་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于山羊和绵羊的活动范围，由于混杂所以不确定属于一类。对此，在八种类别中，山羊和绵羊是不确定的，所以没有说明确定性。为什么呢？因为活动范围是混杂的。活动范围混杂是指湿地和干地的活动范围交替存在，有时完全在湿地生存，有时完全在干地生存。
同样，雉鸡也是如此，因为它也在两种环境中活动。正如仙人查拉卡所说：'因为生活在干地和湿地，雉鸡肉非常重、甜美且不燥热，能够祛除风等三种病症。'
虽然雉鸡（梵语：tītira）在两种环境中活动，但它从不喜欢长期停留在一个地方，除非被关在笼中，否则不会在湿地和干地中任何一处长期停留。山羊和绵羊有时在水少的干地生存，有时在水多的湿地生存，因这种天性，所以山羊和绵羊是不确定的。
'开始和结尾在干湿处，中间两类共同说'，其中'中间两类'指的是两个类别，而开始和结尾各有三个类别。第一组三类是野兽、挖井者和用嘴啄食者，它们生活在干地，所以称为干地类。最后三类是大型野兽、水中活动者和鱼类，它们活动在湿地，所以称为湿地类。中间两类即穴居者和用力气捕食者，是共同的，即在两种环境中都活动。
其中干地肉能够阻滞大便，性质清凉且轻盈。对于三病综合症中胆病较重、风病中等、痰病较轻者有益。这里'其中'是一个限定词，指在干地、湿地和共同环境中活动的动物。干地肉能够阻滞大便，具有清凉和轻盈的功效。同样，对于三病综合症中胆病成分较重、风病处于中等程度、痰病成分较少的情况有益且能够消除危害。
兔肉能够生热，性质粗糙，消化后具有热性，能止泻且清凉。在干地生存的动物中，兔肉能够增加胃火，同时具有粗糙性，消化后味道发热，能够止泻收敛，具有清凉的特性。
鹧鸪等禽类的肉略带油性、温热、沉重且能增强体力。在干地生存的动物中，鹧鸪等禽类，所有生活在干地的这些动物的肉都略带油性、温热、沉重，且能够增强体力。

།དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་རྒྱ་བྱའི་ཤ། །ཡིད་གཞུངས་དྲོད་སྟོབས་ཁུ་བ་ འཕེལ།།བཤང་སྐེམས་མདོག་བཟངས་རླུང་ཤས་ཆེ། །འདུས་པ་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་བར་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་། རྒྱ་བྱ་ཏི་ཏི་རའི་ཤ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོབས་དང་། ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། བཤང་ བ་སྐེམས་ཤིང་སྡུད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་མདོག་བཟང་པོར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྨ་བྱའི་ཤ་ནི་བཟང་མིན་ཡང་། །རྣ་མིག་སྐད་འགགས་རྒས་སྲར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱའི་ཤ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣ་བ་གཉིས་ལ་ཕན་ཏེ། སྒྲ་ལེགས་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་གིས་ལེགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད་པས་མིག་ལ་ཕན་པ་དང་། གདངས་སྙན་པས་སྐད་འགགས་པ་ལ་ཕན་པ་དང་། མྱུར་དུ་རྒས་པ་ལས བསྲུང་བས་ན།རྒས་པ་སྲ་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བྱ་དེ་འདྲ་རོ་ཙ་ལ། །གྲོང་གནས་ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་བྱ་ནི་རྨ་བྱའི་ཤ་འདྲ་བས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་འདྲ་ཞིང་རོ་ཙ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གྲོང་ ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་བྱ་སྟེ།སྐྱེ་བོའི་ཁྱིམ་ན་རྒྱུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྕི་བ་དང་། བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་བ་ཡིན་ནོ། །གོང་མོ་ཨུ་པ་ཙ་ཀྲར་བཅས། །ཡིད་གཞུངས་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་གར་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་གོང་མོ་དང་ཨུ་པ་ཙ་ཀྲར་བཅས་པའི་ཤ་ནི་ཡིད་གཞུངས་ ཤིང་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པ་དང་།ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཡི་གར་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐི་བ་ཞར་བའི་ཤ་ལྕི་ཞིང་། །ཚ་བྲོ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་ཐི་བ་ཞར་བའི་ཤ་ནི་ལྕི་བ་དང་ཚ་བྲོ་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། ཉེས་པ་གསུམ་ པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱིའུ་ཤ་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་སྣུམ། །རླུང་འཇོམས་ཁུ་བ་རབ་འཕེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བྲན་བྱེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་པ་དང་། རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཁུ་ བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྡེ་ཚན་དེ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས། །རིམ་བཞིན་ལྕི་དྲོ་སྣུམ་ཞིང་མངར། །གཅིན་མང་རོ་ཙ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །རླུང་འཇོམས་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་སར་གནས་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་ལས། ཕྱི་མ་ཁུང་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་ པ་ལྔ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ།གོ་རིམས་མ་འཆོལ་བར་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། དྲོ་བ་ཉིད་དང་། སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། མངར་བ་ཉིད་དེ་སྡེ་ཚན་དེ་དག་ལས་ཕྱི་མ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ནི་སྔ་མ་དེ་དང་དེ་ལས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁུང་ན་གནས་པ་ ནི་མཐུས་ཟ་བ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟ་བ་བས་ནི་རི་དྭགས་ཆེན་པོའོ། །རི་དྭགས་ཆེན་པོ་བས་ནི་ཁྲོན་དུ་རྐོ་བའོ། །ཁྲོན་དུ་རྐོ་བ་བས་ནི་ཉ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་གཅིན་མང་བ་དང་། རོ་ཙ་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རི་དྭགས་ཆེན་པོའི་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡེ་ཚན་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རི་དྭགས་ཆེན་པོ་ནི་བསིལ་བ་སྟེ། བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

在这些中，家鸡的肉能使心智清明，增长体温、体力和精液，使大便干燥，肤色美好，能祛除以风为主的病症，是最好的药物。
孔雀肉虽然不好，但对耳朵、眼睛、声音嘶哑和延缓衰老有益。
家鸡与此相似，能增进性欲，但因居于村落，性质偏重且生痰。
鸽子和乌帕查克拉鸟的肉能使心智清明，生热，令人喜爱。
提巴扎巴鸟的肉性重且咸，能生三种病。
麻雀肉能生痰，性油腻，能降风，大大增长精液。
在这一类中，后面的种类依次性质越来越重、热、油腻和甜，能增加小便，增进性欲，生长体力，降风，生痰和胆汁。
其中大型野兽的肉性凉。

།རྩལ་མཐུས་ཤ་རློན་ཟ་བའི་ཡང་། །རོ་རྗེས་ལན་ཚྭ་བྲོ ཞུ་རྗེས།།ཚ་ཞིང་ཤ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །གཞང་འབྲུམ་རྙིང་པ་ཕོ་བ་གྲང་། །སྐེམ་ནད་ཉེན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་རློན་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཤ་རློན་པ་གཅོད་ཅིང་ཟ་བར་བྱེད་པས་ན་ཤ་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅན་གཟན་དང་བྱའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་ཤ་རློན་པ་ཟ་བ་ལ་ལའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རོ་རྗེས་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་སྟེ། རོ་གང་དག་གི་རྗེས་ལ་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བར་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་སྟེ། གཙོ་བོའི་རོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ན། ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བར་བྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རོའི་གཙོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་རྗེས་ཚ་བ་སྟེ། ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་ཉིད་དུ་སྨིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྲུམ་རྙིང་པ་དང་། ཕོ་བ་གྲང་ཞིང་དྲོད ཆུང་བ་དང་།སྐེམ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་མི་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞང་འབྲུམ་རྙིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པའི། །ར་ཤ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་མིན་ཞིང་། །ལྕི་སྣུམ་མ་ཡིན་ཉེས་མེད་མིན། །ལུས་དང་ཁམས་ནི་མཉམ་པས་ན། །བད་ཀན་མི་སྐྱེད་ལུས་ བརྟས་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་བསིལ་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱི་དོན་ལ་སྙེགས་ཏེ། དེས་ན་རའི་ཤ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསིལ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་སྣུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཉེས་མེད་མིན་ཞེས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་ཆུང་བའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་ ལུག་སྤུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ།བུ་མོ་རྐང་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉེས་པ་ཡོད་ཅིང་། ཅུང་ཟད་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ཁམས་མཉམ་པས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་ རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་།ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ། རའི་ལུས་དང་ཁམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་ལུས་ཟུངས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པས་ན། ཤ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་ལུས་དང་ལུས་ཟུངས་ མཐའ་དག་དང་དེ་མཉམ་སྟེ།མིའི་ལུས་ཟུངས་ཅི་འདྲ་བར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་བཤད་པས་ནི་མིའི་ཤའི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཤ་དེ་བད་ཀན་ཡིན་ཡང་ཤས་ཆེར་སྐྱེད་པར་མི་ བྱེད་པའོ།།ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ལུག་ཤ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟ། ལུས་བརྟས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུག་གི་ཤ་ནི་ར་ཤ་དེ་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་རའི་ཤ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་མ་ ཡིན་ལ།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་དང་། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་མ་ཡིན་ལ། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་། །དེ་ནི་ལུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཡང་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། འདི་ ལ་ནི་གོ་བཟློག་པ་མེད་དོ།།བ་ལང་ཤ་ནི་ལུད་སྐམ་དང་། །ངལ་དང་ཚོ་ཆེས་མ་སྙོམས་རིམས། །ཆམ་པ་དང་ནི་སྐེམ་པ་དང་། །རླུང་ནད་གཅིག་པུ་ན་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལང་དག་གི་ཤ་ཡིན་པས་ན་བ་ལང་ཤ་སྟེ། དེས་ནི་ལུད་པ་ སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །མ་ཧེའི་ཤ་ནི་ལྕི་ཞིང་ཚ། །གཉིད་ཆེ་བརྟན་བྱེད་ཤ་ཆེར་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མ་ཧེའི་ཤ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཉིད་ཆེ་ཞིང་མཐུག་ལ་བརྟན་པར་ བྱེད་པ་དང་།ཤ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以其力量食生肉者，味后有咸味，消化后发热且能增长肉，对久患痔疮、胃寒、消瘦病特别有益。对此，所谓食生肉是指切割食用生肉故称食肉。其中有两种：野兽和鸟类。其中关于食生肉者的特征如下：其味后有咸味，即在某些味道之后略显不明的咸味，因为被主要味道所掩盖，故略显不明。'后'字表示有不同的主要味道。同样，消化后发热，即消化后成熟为热性。同样能增长肉，即能生长肉。同样对久患痔疮、胃寒少火和受消瘦病威胁的人特别有益。其中所谓久患痔疮是指长期患病的。
山羊肉并非极寒，不重不油无过失，因与身体诸要素相等，故不生痰且能强身。对此，'非极寒'一词意指'稍微'，因此山羊肉是稍微寒凉且稍微油腻。'无过失'中的'无'字意为'小'，如同说'无毛的羊'或'无脚的女孩'一样。因此意思是稍有过失，稍生痰湿。同样，因与身体诸要素相等，故在任何方面都无过失，即人们的身体和身体组织如何，山羊的身体和诸要素也是如此，因此由于身体和身体组织相同平等，此肉不会产生任何过失。
因此与人体的一切组织相等，即与人体组织相似，这是从意义上说明的，通过这样的解释也说明了人肉的本性是怎样的。所谓不生痰，是指山羊肉虽属痰性但不会过多地产生痰湿。强身是指能增长肉。绵羊肉与此相反，应知其能强身。对此，应知绵羊肉与山羊肉相反，因此山羊肉不是极寒，而这个是极寒；那个不是极重，而这个极重；那个不是极油，而这个极油；那个能强身，这个也能强身，所以这一点上没有相反。
牛肉能治干咳、疲劳、过胖、不调性发热、感冒以及消瘦和单纯风病。对此，因是牛的肉故称牛肉，它能消除干咳等病。词义容易理解。水牛肉重且热，易睡且能稳固并大量生肉。对此，水牛肉极重、发热、易睡且能稳固强壮和生长肉。

།ཕག་རྒོད་ཤ་ནི་དེ་འདྲ་ཞིང་། །ངལ་སེལ་ཟས་ལེན་ཁུ་སྟོབས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕག་རྒོད་ཀྱི་ཤ་ནི་དེ་འདྲ་ཞེས་པ་མ་ཧེའི་ཤ་དང་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་ལས་དེ་ནི་ངལ་བ་སེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཁ་ཟས་ ལེན་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེ་བ་དང་།ཁུ་བ་དང་སྟོབས་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉ་ནི་མཆོག་ཏུ་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རོ་ཧི་ཏ་དང་། པ་ཐི་ན་ལ་སོགས་པའི་ཉ་ཤ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཙི་ལི་ཙི་མ་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཙི་ལི་ཙི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉའི་ཁྱད་པར་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གསུམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ཝ་རོ་ཧི་ཏ་སྐྱིན་གོར། །ཤ་བ་རང་རང་སྡེ་ཚན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལ་ཝ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་རང་རང་གི་སྡེ་ཚན ལས་མཆོག་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཁྲོན་དུ་རྐོ་བའི་ནང་ན་ནི། ལ་བ་མཆོག་ཡིན་ལ། ཉ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་རོ་ཧི་ཏ་ཡིན། ཁུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྐྱིན་གོར་ཡིན། རི་དྭགས་ཀྱི་ནང་ན་ཤ་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤ་ནི་འཕྲལ་བསད་ བདག་དང་།།དར་ལ་བབ་པའི་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕྲལ་བསད་པ་སྟེ། དུས་དེའི་ཚེ་ཉིད་བསད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དག་པ་སྟེ། དུག་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་འབགས་པ་དང་། དར་ལ་བབ་པ་སྟེ། རྒན་པ་དང་གཞོན་པ་ མ་ཡིན་གྱི་རང་རང་གི་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཤ་དེ་ནི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་ཤི་རིད་དང་ཤིན་ཏུ་ཚོ། །ནད་ཆུ་དུག་གིས་ཤི་བ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཐམས་ཅད་ལས་རང་ཉིད་ཤི་བ་སྤང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ རིད་ཅིང་སྦེག་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་ཚིལ་ཆེ་ཞིང་ཚོ་དྲགས་པ་སྤང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་དམ་ཆུའམ་དུག་གིས་ཤི་བའི་ཤ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །ཕོ་དང་མོ་ཡི་སྟོད་སྨད་ཕྱེད། །ལྕི་སྟེ་སྦྲུམ་མའི་ཐམས་ཅད་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕོ་དང་མོ་ ལས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕོའི་མགོ་བོ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ལྟེ་བའི་བར་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱི་ཤ་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། མོའི་ལྟེ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱི་ཤ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུམ་མར་གྱུར་པའི་ཤ་ནི་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །རྐང་བཞི་མོ་ཡི་ཡང་བ་ཡིན། །བྱ་རྣམས་ ཀྱི་ནི་ཕོ་ཡི་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྐང་བཞི་སྟེ། རི་དྭགས་དང་ར་ལུག་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་ནི་མོའི་ཤ་ཡང་བ་ཡིན་ལ། བྱ་རྣམས་ཏིལ་བ་དང་། ངང་པ་དང་། རྨ་བྱ་དང་། ཁྱིམ་བྱ་ལ་སོགས་པ་གཤོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །མགོ་བོ་རོ་སྟོད་བྲང་དང་ རྒྱབ།།རྐེད་པ་དཔྱི་ཡི་ལྕི་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕོ་བ་རྒྱུ་མ་སོགས། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་ལས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་གོ་རིམས་འཆོལ་བར་ལྕི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ དཔྱིའི་ཤ་བས་ནི་རྐེད་པའི་ཤ་ལྕི་ལ།རྐེད་པའི་ཤ་བས་ནི་རྒྱབ་ཀྱི་ཤ་ལྕི། རྒྱབ་ཀྱི་ཤ་བས་ནི་བྲང་གི་ཤ་ལྕི་ལ། བྲང་བས་ནི་རོ་སྟོད་ལྕི། རོ་སྟོད་ཀྱི་ཤ་བས་ནི་མགོའི་ཤ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བའི་གནས་རྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ པའི་ཤ་བས་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཕོ་བའི་ཤ་ལྕི་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ཟས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཞུ་བའི་གནས་ཏེ། ལྟེ་བ་མན་ཆད་དོ། །ཟས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཏེ། ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་དོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ། འགྲོ་བའི་ལྟེ་བ་ནུ་མ་བར། །མ་ཞུ་བ་ཡི་གནས་སུ་བཤད། །ལྟེ་བ་ནས་ནི་ཆུ་སོའི་བར། །ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'野猪肉是如此，能消除疲劳，增进食欲，增强精力'这句话，野猪肉与水牛肉功效相似，它能消除疲劳，同样能增进食欲开胃，并能增强精力和体力。
'鱼最能生痰'这句话是说，如罗希塔鱼、帕提那鱼等鱼肉极易生痰。
'奇利奇玛鱼能生三病'这句话是说，在诸鱼类中有一种叫奇利奇玛的特殊鱼类，它能引起风等三种病。
'拉瓦、罗希塔、獾，鹿各自类中最佳'这句话是说，拉瓦等肉在各自类别中是最好的。因此在洞穴动物中拉瓦最佳，鱼类中罗希塔最佳，穴居动物中獾最佳，野兽中鹿最佳。
'肉应食用新鲜宰杀、纯净和适龄的'这句话是说，所有肉类都应该是新鲜宰杀的，即当时宰杀的，同样要纯净，即未被毒等污染的，且应是适龄的，既不老也不幼的处于最佳年龄的。这样的肉才有益处，应当食用。
'应避免自死、瘦弱、过肥，以及因病、溺水、中毒而死的'这句话是说，所有肉类中应避免自然死亡的，同样要避免瘦弱的和过度肥胖的，以及因病或溺水或中毒而死的肉，应当舍弃。
'雌雄上下半身，沉重孕体皆重'这句话是说，所有生物的雄性和雌性，按顺序来说，雄性从头部到脐部的上半身肉较重，雌性从脐部以下的下半身肉较重。孕体的肉全部都是重的。
'四足兽雌性轻，鸟类雄性轻'这句话是说，在四足兽即鹿、羊、水牛等动物中，雌性的肉较轻，而鸟类如鹧鸪、鹅、孔雀、家鸡等有翅膀的动物中，雄性的肉较轻。
'头部、上身、胸部和背部，腰部、臀部是重的。同样，胃和肠等，按顺序是重的'这句话是说，从头部等肢体部位来说，按顺序即不规则顺序是重的。因此，臀部肉比腰部肉重，腰部肉比背部肉重，背部肉比胸部肉重，胸部比上身重，上身的肉比头部肉重。同样，消化处的肠等肉比未消化处的胃部肉重。消化处是指食物消化的地方，即脐下部分。未消化处是指食物未消化的地方，即脐上部分。正如圣贤所说：'众生脐至乳间，说为未消化处。从脐至小便道，应知为消化处。'

།ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས བྱ་བ་ནི།ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྕི་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཁྲག་བས་ནི་ཤ་ལྕིའོ། །ཤ་བས་ནི་ཚིལ་ལོ། །ཚིལ་བས་ནི་རུས་པའོ། །རུས་པ་བས་ནི་རྐང་ངོ་། །རྐང་བས་ནི་ཁུ་ཆུ་ཆེས་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལས་ རླིག་པ་ཕོ་མཚན་དང་།།མཁལ་མ་མཆེར་པ་གཞང་དག་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་ཤ་རྣམས་ལས་ནི་རླིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རླིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཤུབས་ཅན་ཞེས་མིང་གི་རྣམ་པར་གྲགས་པའོ། ། ཕོ་མཚན་ནི་མཇེའོ། །མཁལ་མ་ནི་ལྟོ་བའི་ཆ་ལ་གནས་པའོ། །མཆེར་པ་ནི་གསུས་པའི་གཡོན་ལོགས་ན་གནས་པ་ནག་པོ་ཅན་ཞེས་མིང་གི་རྣམ་པར་གྲགས་པའོ། །གཞང་ནི་བཤང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཤ རྣམས་ཕོ་དང་མོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དང་།རིགས་གཅིག་པ་དང་། རིགས་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གནས་པ་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི། ཅི་རིགས་པར་རང་གི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཤའི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །། སྔར་ཚོད་མར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་མ་དེ་བརྩམས་པ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། ཚོད་མ་པ་ཐ་ཤ་ཏི་དང་། །སུ་ཤ་སུ་ནི་ཤ་ན་དང་། །ས་ཏི་ན་ཛ་རྒྱ་སྣེའུ་སོགས། །ཉེས་པ་གསུམ་འཇོམས་རྟུག་སྲ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཐ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་རྣམས་ནི ཉེས་པ་གསུམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།ཉེས་པ་གསུམ་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྟུག་པ་སྲི་ཞིང་མཁྲེགས་པ་དང་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བ་ཐ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བ་པ་ཙ་ལི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སུ་ནི་ཤ་ན་ནི་སུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་བཞི་བ་བཙོང་གི་དྲི་འདྲ་བ་ཞིག་ ཆུའི་ནང་ན་སྐྱེའོ།།ས་ཏི་ན་ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛཀྵ་པ་ནི། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཀྲེས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྲགས་པའོ། །དེ་ལས་སུ་ནི་ཤ་ན་དྲོ། །རོ་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སུ་ནི་ཤ་ན་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའོ། །ར་ཛཀྵ་པ་ཏི། ཕོ་བ་གཞང་འབྲུམ་ནད་སེལ་ མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནང་ན་ར་ཛཀྵ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་བ་དང་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྣེའུ་རྟུག་སྐམ་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྒྱ་སྣེའུའི་ཚོད་མ་ནི་རྟུག་སྐམ་འཇོམས་ཤིང འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ།།མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་ཉེས་གསུམ་འཇོམས། །མཛེ་སེལ་རོ་ཙ་བཅུད་ལེན་དྲོ། །འཁྲུ་ཞིང་མགུལ་པ་སྙན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་ཀ་ཀ་མ་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་འཇོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་མཛེ་ནད་སེལ་བ་དང་།རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཚེ་འཕེལ་བ་དང་ཅུང་ཟད་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། འཁྲུ་ཞིང་བཤང་བ་སླ་བར་བྱེད་པ་དང་། མགུལ་བ་གསལ་ཞིང་སྙན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཙང་གི་རི་སྒྱུར་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཕོ་བ་གཞང་ འབྲུམ་བད་ཀན་རླུང་།།དྲོད་ཆེ་འཁྲུ་གཅོད་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙང་གི་རི་ནི་རོ་སྐྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་ཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

'血等身体组织，后者比前者重。'这是说，血等六种身体组织，后者比前者重。因此，肉比血重，脂肪比肉重，骨头比脂肪重，骨髓比骨头重，精液比骨髓更重。
'肉中睾丸和男根，肾脏脾脏肛门重。'这是说，在全身的肉中，睾丸等肉特别重。这里的睾丸就是俗称的'果实囊'。男根就是阳具。肾脏是位于腹部的器官。脾脏是位于腹左侧的器官，俗称'黑色者'。肛门是大便道，这些都是重的。
在此，应当根据自己的智慧，观察分析这些肉类中男女的差别、同类和异类的共性与特性所产生的力量大小。以上是关于肉的部分。
前面讲到的蔬菜的剩余部分如下：'蔬菜帕塔、舒沙、苏尼沙那、萨提那扎、芥菜等，能够消除三种病，大便坚实且轻。'帕塔等蔬菜能够消除三种病，同时使大便坚实和轻便。
其中帕塔的异名叫做帕帕查利卡。苏尼沙那就是苏拉，是一种四叶植物，有类似葱的气味，生长在水中。萨提那扎就是扎克沙帕尼，异名称为'使饥饿者'。
其中苏尼沙那温热，能增进食欲。扎克沙帕能够最好地治疗胃病和痔疮。芥菜能够消除干燥的大便，有通便作用。
蒙菜和德茹能消除三病，能治疗麻风病，增进食欲，具有延年益寿的功效，温热，有通便作用，能使声音清亮悦耳。
酸菜能生热，对胃病、痔疮、风病和痰病有效，温热性强，能止泻，性质轻便。

།པ་ཏོ་ལ་དང་ས་པ་ཏ་ལ། །ནིམ་པ་ཤང་གཤྠ་སླེ་ཏྲེས། ། བལ་གུ་ཟ་རྩཝའི་མྱུ་གུ། ། བྲི་ཧ་ཏི་དང་བཱ་ཤ་དང་། །ཏི་ལ་པརྞི་ཀུ་ཏ་ལ། །མན་དུ་ཀའི་འདབ་ཀར་ཀོ་ཏ། །ཀར་བེ+ེ་ལ་པར་བ་ཏ། །ཎ་ཏི་དང་ནི་ཀ་ཏ་ཡ། །གོ་ཛི་ཧ་དང་བར་ད་ཀ། །བ་ན་ཏིག་ཏ་ཀ་རི་རམ། །ཀུ་ལི་ཀ་དང་ནན་ཏི་དང་། །ཀུ་ཙེ་ལ་ཤག་ཀུན་ད་ནི། །ཀ་ཏི་ལ་དང་ཀེའུ་ཀམ། །ཤོ་ཏམ་ཀོ ཤ་ཏ་ཀ་དང་།།ཀར་ཤ་འཇམ་བསིལ་ཁ་ཞིང་ཚ། །བཤང་སྲི་རླུང་སྐྱེད་བད་མཁྲིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ནས་ཀར་ཤ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱི་ཚོད་མ་རྣམས་ནི་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རོ་ཁ་བ་དང་འཇུ་བའི་རྗེས་ཚབ་དང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་ མཁྲེགས་ཤིང་སྲི་བ་དང་།རླུང་སྐྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་པ་ཏོ་ལ་ནི་ཁ་བ་ཞིག་གོ། །སབ་ཏ་ནི་ས་ཏ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ནིམ་པ་ནི་ཨ་རི་སྟའོ། །ཤང་གཤྠ་ནི་ཨང་ཀ་ར་བ་ལི་གའོ། ། བལ་གུ་ཟ་ནི་སོ་མར་ཛའོ། །རྩཝའི་ མྱུ་གུ་ནི་རྩཝ་གཞོན་ནུའི་རྩེ་མོའོ།།བྲི་ཧ་ཏི་ནི་སིང་ཧི་འོ། །བ་ཤ་ནི་བྲི་ཤའོ། །ཏིལ་པརྞི་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་ལོ་མའམ། ཡང་ན་ཏིལ་གྱི་ལོ་མའོ། །མན་དུ་ཀའི་འདབ་མ་ནི་མན་དུ་ཀི་ཞེས་བྱའོ། །ཀར་ཀ་ཏ་ནི་ལུག་གི་ར་འདྲའོ། །ཀར་བེ་ལ་ནི་ཀ་དུ་ཀ་བི་ལའི་འབྲས་བུའོ། ། པར་པ་ཏ་ནི་ལྡུམ་བུ་སྐྲ་བཟངས་སོ། །ཎ་ཏི་ཀ་ནི་སྲན་མའི་སྦུར་རོ། །གོ་ཛི་ཧཱ་ནི་གླ་སྒང་གི་ལྕེ་འདྲ་བ་སྟེ། ཀྲོ་ཤ་ཀ་མུ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །བན་ཏི་ག་ཏ་ནི་བད་ཚ་ཀའོ། །ཀུ་ལི་ཀ་ནི་ཀཱ་ཀཱ་ཏིན་དུ་ཀའོ། །ནན་ཏི་ནི་མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏིའི་ཤིང་ངོ་། །ཤག་ཀུ་ནད་ནི་ཀ་རུ་ཀའོ། །ཀ་ཏི་ལ་ནི མེ་ཏོག་དམར་བའི་པུརྞ་རྣ་བའོ།།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ནི་སྦུབས་ཅན་ནོ། །ཀར་ཤ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །པ་ཏོ་ལ་ཞིམ་སྲིན་ནད་སེལ། །ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། པ་ཏོ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟོན་ཏེ། པ་ཏོ་ལ་ནི་ཞིམ་ཞིང་ཚིམ་ པར་བྱེད་པ་དང་།སྲིན་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་དང་། ཞུ་རྗེས་མངར་བ་སྟེ། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡི་ག་འབྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་མཁྲིས་སྐྱེད་འཁྲུ། །དྲོད་སྐྱེད་རླུང་ནི་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ལ་ གཅིག་ནི་སྦོམ་མོ།།བྲི་ཧ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་ཀཎྜཱ་ཀཱ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་གཞན་ཀྴུ་ཏ་ཞེས་བྱའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉི་ག་ཡང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཁོང་འཁྲུ་བ་དང་རླུང་འཇོམས་ ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།བྲི་ཤན་རླུང་དང་ལུད་པ་འཇོམས། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲི་ཤན་ནི་བ་ཤ་ཀ་སྟེ། དེ་ནི་སློན་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བ་དང་། ལུད་པ་འཇོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་སེལ་བའི་མཆོག་དམ་ པ་ཡིན་ནོ།།ཀ་ར་བེལ་ལ་ཁ་བ་དང་། །དྲོད་སྐྱེད་བད་ཀན་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ར་བེལ་ལ་ནི་ཁ་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཁ་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

帕托拉和萨帕塔拉、楝树、香格夏、列特、巴尔古扎的嫩芽、布里哈提和瓦夏、提拉帕尔尼库塔拉、曼杜卡的叶子卡尔科塔、卡尔贝拉帕尔瓦塔、纳提和卡塔雅、戈吉哈和巴尔达卡、瓦纳提克塔卡里、库利卡和南提、库切拉夏格昆达尼、卡提拉和克乌堪、绍塔姆科夏塔卡、卡尔夏等，性质清凉、味苦，能治疗大便坚硬、引起风、消除痰和胆。
其中，帕托拉是一种苦味的植物。萨帕塔即萨塔拉。楝树即阿里斯塔。香格夏即昂卡拉巴利嘎。巴尔古扎即索玛尔扎。嫩芽即幼苗的顶端。布里哈提即辛嘻。瓦夏即布里夏。提拉帕尔尼即柏树叶或芝麻叶。曼杜卡叶即曼杜基。卡尔卡塔形似羊角。卡尔贝拉即卡杜卡比拉果。帕尔帕塔即草药克拉赞。纳提卡即豆芽。戈吉哈形似牦牛舌，又称克若夏卡姆拉。瓦纳提嘎塔即巴札卡。库利卡即卡卡廷杜卡。南提即茉莉花树。夏格库纳德即卡如卡。卡提拉即红色花的普尔纳耳纳。科夏塔卡即有囊。卡尔夏即广为人知。
帕托拉美味能除虫病，消化后味甘且开胃。这是说明帕托拉等类的特性，帕托拉味美使人满足，能消除和降伏虫病，消化后有甘味，即消化后显甘味，能极大地开胃。
两种布里哈提能生胆引泻，生热力并能降伏风。其中一种布里哈提较粗大，称为布里哈提，第二种称为堪达卡里，别名克修塔。两种布里哈提都能搅动和生成胆汁，同样能生成体内火热，引起腹泻并能降伏和消除风。
布里夏能降伏风和咳痰，是消除血和胆的最佳药物。布里夏即瓦夏卡，它味淡且令人作呕，能降伏咳痰，同样能极好地消除血和胆。
卡拉贝拉具有苦味，能生热力并最善于消除痰。卡拉贝拉味苦，略带苦味，能生成胃部热力，同样也是消除和降伏痰的最佳药物。

།བར་ཏ་ཀའི་རོ་ཚ་ཞིང་ཁ། ། མངར་བྲོ་བད་ཀན་རླུང་དག་སེལ། །ལན་ཚྭར་བཅས་པ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཡིད་འོང་ཟས་ལེན་མཁྲིས་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བར་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གཞན་བེན་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོད་མ་ནི་རོ་ཚ་ཞིང་ཁ་བ་དང་། མངར་བ་དང་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བད་ཀན་དང་རླུང འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་དང་།ལན་ཚྭར་བཅས་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ལེན་ཅིང་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། མཁྲིས་པ་མི་སྐྱེད་ཅེས་པ་མཁྲིས་པ་ལ་མི་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཀ་རི་ར་ནི་སྦོས་བྱེད་ཅིང་། །རོ་བསྐ་མངར་ཞིང་ཁ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་རི་རའི་ཚོད་མ་ནི་ལྟོ་སྦོས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོ་བསྐ་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཁ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་བལ་གུ་ཟ། །འཁྲུ་ཞིང་དྲོད་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ནི ཨ་པ་མརྒའོ།།བལ་གུ་ཟ་ནི་སོ་མ་ར་ཛའོ། །དེ་དག་ནི་བཤང་གཅི་སླ་ཞིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏན་དུ་ལི་བསིལ་རྩུབ་པ་དང་། །རོ་མངར་ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་ཡང་། །ཆང་ནད་མཁྲིས་ནད་དུག་ཁྲག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏན་དུ་ལི་ནི་ བེའུ་ལི་སྟེ།དེ་ནི་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མུན་ཛ་ལས་བྱུང་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །སྣུམ་བསིལ་ལྕི་ཞིང་མངར་བ་དང་། །ལུས་བརྟས་ཁུ་བ་འཕེལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྩཝ་མུན་ཛ་ལས་བྱས་པའི་ཚོད་མ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་ མཆོག་ཡིན་ནོ།།པ་ལག་ཀྱ་ལྕི་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ལག་ཀྱའི་ཚོད་མ་ནི་ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ཁོང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའོ། །ུ་ཕོ་ད་ཀ་ཆང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་པོ་ད་ཀ་ར་ནི་པོ་ཏ་ཀི་སྟེ་དེས་ནི་ཆང་གིས་མྱོས་པ་འཇོམས་ཤིང་ལྕི་ བ་དང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ།།ཙུ་ཙུ་པ་ལག་ཀྱ་འདྲ་ལས། །དེ་ནི་འཁྲུ་གཅོད་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙུ་ཙུའི་ཚོད་མའི་ཡོན་ཏན་ནི་པ་ལག་ཀྱ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ནི་ཡང་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི། ཁོང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ད་རི་ནི་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །གཅིན་མང་མངར་ཞིང་བསིལ་བ་ཡིན། །འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་ལྐོག་ནད་སེལ། །ལུས་བརྟ་རོ་ཙ་ལྕི་བཅུད་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། སྲི་ག་ལི་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རླུང་མཁྲིས་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མདངས་འཕེལ་ཞིང་ལུས་ཟུངས་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་ནད་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཛི་བན་ཏི་མངར་བསིལ་བ་དང་། །མིག་ལ་ཕན་ཞིང་ཉེས་གསུམ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏིའི་ཚོད་མ་ནི་མངར་ཞིང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུ་སྨན་ད་བུམ་ཤ་ཀ་ལིང་། །ཀར་ཀ་དང་ནི་ཨེར་བ་རུ། །ད་ན་དིས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ད་ན་དིས་དང་ག་གོན་དང་། །ཙིན་ཏ་ཀ་དང་ཙིར་བི་ཏ། །བད་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུ་ གཅིན་མང་།།བཤང་སྲི་ལྕི་ཞིང་ཞུ་རྗེས་མངར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་སྨན་ད་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་ནི། རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུ་སྨན་ད་ནི་པུ་ཤ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུ་བ་འདྲ་བ་ལ། ནང་ས་བོན་མང་པོས་གང་ བའོ།།བུམ་ཤ་ནི་ཀུ་བའི་ཤའོ། །ཀ་ལིང་ཀ་དང་ཀར་ཀ་དང་། ཨེར་བ་རུ་དང་། ལོ་མ་ཤིང་དག་ནི་ག་གོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།

关于巴尔塔卡（茄子），味道咸辣，甘美，能祛除痰和风，含盐分，能生热力，令人愉悦，增进食欲，不生胆病。这里说的巴尔塔卡，又名贝恩的蔬菜，具有咸辣的味道，甘美和温热的功效，能降伏并祛除痰和风，含有盐分，即略带咸味，能生热力，令人愉悦喜爱，能增进食欲开胃，不会引起胆病，即不会损害胆。
卡日日（一种植物）会引起胀气，味道涩、甜而且咸。这里说的卡日日蔬菜会引起腹胀，同样具有涩味、甘甜和咸味。
科夏塔卡和巴尔古扎，能通便并生热力。这里说的科夏塔卡就是阿帕玛尔嘎，巴尔古扎就是索玛拉扎。这些能使大小便通畅，并能生热力。
坦杜利具清凉粗涩性，味甘，食后回味甘甜而轻，能祛除酒病、胆病、毒和血。这里说的坦杜利就是贝乌利，它具有清凉等功效。
芒扎草制成的能祛除风胆，具油性清凉重浊甘美，是增强体力、增进精液的最佳之物。这里说的是用芒扎草制成的蔬菜，是祛除风等的最佳之物。
帕拉嘎沉重能致泻。这里说的帕拉嘎蔬菜具有沉重的特性，因此能引起腹泻。
乌波达卡能降伏酒病。这里说的乌波达卡就是波塔基，它能降伏酒醉，性质沉重且能致泻。
楚楚虽与帕拉嘎相似，但它能止泻。这里说的楚楚蔬菜的功效与帕拉嘎相似，但它具有止泻的性质，不会引起腹泻，只是在沉重的特性上相同。
比达利能祛除风胆，利尿，甘甜清凉，能养生，祛除喉病，强身，增进性欲，沉重，具不老特性。这里说的比达利又名斯日嘎利卡，它具有祛除风胆等功效，能养生即增进容光焕发和调节身体机能，祛除喉病等特性。
吉万提甘甜清凉，对眼睛有益，能祛除三病。这里说的吉万提蔬菜具有甘甜清凉的功效等特性。
库斯曼达、布姆夏、卡林、卡尔卡以及埃尔巴如、达纳迪斯、达纳迪斯、嘎贡、钦塔卡、其尔比塔，这些能生痰风，致泻利尿，便秘，性质沉重，食后回味甘甜。这里说的库斯曼达等蔬菜，能生风和痰两种等特性。其中库斯曼达又名普夏帕拉，形似葫芦，内含众多种子。布姆夏是葫芦肉。卡林嘎、卡尔卡、埃尔巴如和洛玛树等是嘎贡的异名。

།འཁྲི་ཤིང་འབྲས་བུའི་ནང་ན་མཆོག་།ཀུ་སྨན་ད་སྟེ་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །གཅིན་ནད་སེལ་ཞིང་རོ་ཙར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།ཀུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲི་ཤིང་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཀུ་སྨན་ད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན་པ་དང་། གཅིན་ནད་ཀྱི་རྒྱུན་ལམ་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་བ་ཡིན་ནོ། །ག་གོན་ཤིན་ཏུ་གཅིན་མང་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁྲི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུའི་ནང་ན། ག་གོན་ནི་མཆོག་ཏུ་གཅིན་མང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུ་བ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁྲི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུའི་ནང་ན། ཀུ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ལིང་ཀ་དང་ཨེར་བ་རུ། །ཙིར་བི མཁྲེགས་གཞོན་མཁྲིས་སེལ་བསིལ།།སྨིན་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད། །འབྲས་བུ་རྙིང་ལུང་ལན་ཚྭར་བཅས། །མཁྲིས་སྐྱེད་བད་ཀན་རླུང་ནད་སེལ། །ཡི་ག་འབྱེ་ཞིང་དྲོ་ཡིད་འོང་། །ཧེན་ལངས་ལྟོ་སྦོས་སེལ་ཞིང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ལིང་ཀ་དང་ཨེར་བ་རུ་དང་། ཙི་བི་ར་ནི་མཁྲེགས་པ་སྟེ། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་སྲི་ཞིང་འབྱུང་བ་དཀའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་པ་ཞེས་པ་མ་སྨིན་ཞིང་། རོ་དང་ནུས་པ་དང་སྨིན་པ་མ་རྫོགས་ཤིང་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་གཞོན་ནུ་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ནི་བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨིན པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་དང་ནུས་པ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞོན་ནུ་ལས་གོ་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རྙིང་པ་ནི་འཁྲི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུའི་ལུང་སྟེ། གང་ན་ཀ་ལིང་གའམ། ཨེར་བ་རུའམ། ཙིར་བི་ར་དེ་ གསུམ་གྱི་ལུང་དེངས་ཤིང་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་སྨིན་པ་ལས་ཀྱང་ཐལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལན་ཚྭར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཧེན་ལངས་ཤིང་ལྟོ་སྤོས་པ་ནི་ནང་ན་མདུད་པར་འཆས་པ་སྙམ་བྱེད་ ཅིང་གྱེན་དུ་ལྡང་བ་དང་།ཟུག་གཟེར་དང་བཅས་པས་ཤིང་མཁན་གྱི་ཐོ་བ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཧེན་ལངས་ཤིང་ལྟོ་སྦོས་པའི་ནད་གཞིའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་གཞན་དག་ལས། ཐོ་བ་ལྟ་བུར་སྲར་གྱུར་ཅིང་། །གྱེན་དུ་རྒྱ་ཆེར་ལྡང་བ་དང་། ། རླུང་གིས་ལྟོ་སྦོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཕྱིར་འབྱུང་ལམ་ནི་འགགས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །པད་རྩ་རྩ་བ་ཨུཏྤལ་རྩ། །ཀུ་མུ་ཨུཏྤལ་ཆུ་བ་དང་། །ཆུས་པ་ཤ་ལུ་ཀ་ཏ་དང་། །སྲིང་ག་དང་ག་ཤྲུ་རུ་ཀ་།ཀྲོན་ཛ་ད་ན་ཀ་ལོ་ད། །རྩུབ་ཅིང་བཤང་སྲི་བསིལ་ཞིང་ལྕི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨའི་རྩ་ལག་གི་སྡོང་བོ་ནས། ཀ་ལོ་དའི་བར་གྱི་ཚོད་མ་ནི་རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་རྩུབ་པའོ། །བཤང་བ་སྲི་བ་ནི་འཁྲུ་བ་ལས་གོ་བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས། བཤང་བ་ལ་སོགས་འཇིག་བྱེད་ཅིང་། །གོང་པོ་མེད་བྱེད་གང་དེ འཁྲུ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་བཤང་འགགས་ཏེ། །དེ་ནི་སྲི་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བསིལ་བ་ནི་ནུས་པའོ། །ལྕི་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །པདྨའི་རྩ་ལག་ནི་པདྨའི་རྩ་བ་ཕྲ་མོའོ། །གཞན་དག་ནི་པདྨའི་རྩ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །པདྨའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ སྦོམ་པོ་ནི་པདྨའི་རྩ་བའོ།།ཤ་ལུ་ཀ་ནི་པདྨའི་རྩ་བ་ཉིད་དོ། །ུཏྤལ་དང་ཀུ་མུ་དའི་རྩ་བ་དང་། ཆུ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པར་གནས་པའོ། །ཀ་ལོ་ད་ནི་ཨུཏྤལ་ཐུང་ངུའོ། །ཀྲོན་ཛ་ད་ན་ནི་ཀ་ན་ད་ལའོ།

在藤蔓果实中最殊胜的是葫芦，它能祛除风胆，治疗小便疾病，能增强性能力。
关于这一点，葫芦等依附于藤蔓生长的果实中，最殊胜的是葫芦，它是祛除风和胆的殊胜药物，能清净和祛除小便疾病的通道，并且能增强性能力。
关于'嘎贡极多尿'这句话，在藤蔓果实中，嘎贡最能增加尿量。
关于'葫芦极粗糙'这句话，在藤蔓果实中，葫芦是极其粗糙的。
迦陵迦、阿尔巴如、齐比拉坚硬，未熟时能祛胆且清凉，成熟后则相反。陈旧果实含盐分，能生胆、祛除痰和风病，能开胃且温暖宜人，能祛除呃逆和腹胀。
关于这段话，迦陵迦、阿尔巴如和齐比拉是坚硬的，使大便等变得坚硬难出。同样，'年轻'指未成熟，味道、功效和成熟度未完全，初生的幼果能祛胆，性质清凉。
成熟的果实则相反，应当知道它能生胆，性质温热。因此应当知道与幼果相反。陈旧的果实是指依附藤蔓生长的果实的陈旧物，无论是迦陵迦、阿尔巴如还是齐比拉，这三种果实陈旧腐败，比成熟还要过度的，称为'含盐分'，即略带咸味，同样具有生胆等功效。
'呃逆和腹胀'是指内部似乎有结节，向上升起，伴随疼痛，感觉像木匠的锤子一样，这是从呃逆和腹胀病症的情况来说的。
其他典籍中也说：'如锤子般坚硬，向上广泛升起，风引起腹胀，阻塞外出通道。'
莲茎、莲根、青莲根、睡莲、青莲、水生植物、水生植物、莲藕以及僧伽、当嘎、修如嘎、克仲匝那、嘎洛达，都具有粗糙、便秘、清凉和沉重的性质。
关于这段话，从莲茎到嘎洛达的蔬菜具有粗糙的功效，所以是粗糙的。便秘是与腹泻相反的。
医典中说：'能破坏大便等，使其无块状者为泻，与此相反为便秘，这就是所谓的便秘。'
清凉是指其性质。沉重是指其功效。莲茎是指莲花的细根。有些人说是莲根的芽。莲花根的粗大部分就是莲根。莲藕就是莲根本身。青莲和睡莲的根以及水生植物都是普遍存在的。嘎洛达是小青莲。克仲匝那是嘎那达拉。

།དེ་དག་ནི་རྩུབ་པ་དང་བཤང་གཅི་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་དང་། བསིལ་ ཞིང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ།།ཀ་ལམ་པ་དང་ན་ལི་ཀ་།མར་ཤེ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་དང་། །ཀུ་ཏི་ན་ཛ་ར་ཀུ་ཁ། །སེང་ཕྲོམ་ཡུངས་མ་ལོ་ནི་ཀ་།ཀ་རུ་ད་ཀ་ག་པེ་རུ། །འཚོ་བྱེད་དང་ནི་ཛུན་ཛུ་དང་། །ེ་ད་ག་ཛ་དག་དང་ནི། །ཡ་བ་ཤ་ཀ་ལྕམ་པ་དང་། ། ལུ་ཀ་སོགས་ཐམས་ཅད་དང་། །སྲན་ ལོ་ཤིང་མངར་ལོ་མ་དག་།མངར་ཞིང་རྩུབ་ལ་ལན་ཚྭ་བྲོ། །བད་ཀན་རླུང་སྐྱེད་ལྕི་བ་དང་། །བསིལ་ཞིང་བཤང་གཅི་འབྱུང་སླ་བྱེད། །ཕལ་ཆེར་ཞུ་ནས་བཤང་གཅི་མཁྲེགས། །ཚོས་ཤིང་ཁུ་བ་ལེགས་བཙིར་ལ། །མར་ཆེར་བཏབ་བ་ཉེས་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ལམ་པ་ནས ནགས་མའི་བར་གྱི་ཚོད་མ་ནི་རོ་མངར་བ་དང་།རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། བད་ཀན་དང་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕལ་ཞེས་པ་མང་དུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ནང་ནས་ཚོད་ མའི་ཁྱད་པར་ལ་ལ་ནི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཀ་ལམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དེ་རྣམས་ཀྱང་། ཚོས་ཤིང་ཞེས་པ་ལེགས་པར་ཚོས་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་ལེགས་པར་བཙིར་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཚོས་པར་ བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ལག་པས་ཁུ་བ་ལེགས་པར་བཙིར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།མར་ཆེར་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣུམ་ཤས་ཆེར་བཏབ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཉེས་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདི་རྣམས་ ཀྱང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་།ཡུལ་ཡུལ་གྱི་སྐད་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀ་ལམ་བ་ནི་རི་ལས་སྐྱེས་པ། ཀ་ལི་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །མར་ཤེ་ནི་གནད་རི་ཞེས་བྱའོ། །ཀུ་ཏི་ན་ཛ་ར་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ཚོད་མར་བྱས་པའོ། །སེང་ ཕྲོམ་ནི་ཤ་བར་པ་ད་སྟེ་རོ་དའོ།།ལོ་ནི་ཀ་ནི་ཁ་ཙེ་ནཱ་ལོ་ནཱ་ར་ཞེས་གྲགས་པའོ། །ཀ་རུད་ཀ་ནི་འབྲས་བུ་ཕྲ་མོ་སྟེ། ཤི་ཏི་བར་ཞེས་བྱའོ། །ག་བེ+ེ་དུ་ནི་འབྲུའི་བྱེ་བྲག་གཅིག་གོ། །འཚོ་བྱེད་ནི་ཛི་བན་ཏིའོ། །ཛུན་ཛུ་ནི་ཛི་ནིའོ། །ེ་ད་ག་ཛ་ནི་པུ་ན་ལའོ། །ཡ་བ་ཀ་ནི་ནས་ཀྱི་ནང་ནས་ སྐྱེ་བ་ཀུན་ལན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་སྣེའུའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྣེའུ་ཚོད་དོ།།ལྕམ་པ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། ། ལུ་ཀ་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། ཨ་ལུ་ཀ་དམར་པོ་དང་། ཨ་ལུ་ཀ་ཟླུམ་པོ་དང་། ཨ་ལུ་ཀ་ལྗང་གུ་དང་། ཨ་ལུ་ཀ་མངར་པོའོ། །སྲན་ལོ་ནི་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲུར་ གཏོགས་པའི་འདབ་མའོ།།ཤིང་མངར་གྱི་ལོ་མ་ནི་ལཤྨ་ན་ཞེས་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་གང་། །དེ་ནི་རྒྱ་སྣེའུ་དང་འདྲར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་ཙི་བ་ལི་ལོ་འདབ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་ཚོད་མ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་སྣེའུ་དང་འདྲ་བར་འདོད་དེ། རྒྱ་སྣེའུ་ དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་འདྲ་བའོ།།ཏར་ཀ་རི་བར་ན་མངར། །ཁ་བཅས་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏར་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ག་ནི་མན་ཐའོ། །བར་ན་ནི་ཏ་མ་ལ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚོད་མ་ནི་མངར་ཞིང་ཞིམ་པ་དང་། ཁ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཁ་བྲོ་བ་དང་། རླུང་དང་ བད་ཀན་དག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།པུ་རྞ་རྣམ་གཉིས་ཀ་ལ་ཤ་།ཅུང་ཟད་ཚྭ་བྲོ་ཁ་ཞིང་ཚ། །དྲོད་སྐྱེད་ཁོང་འཁྲུ་སྦྱར་དུག་དང་། །འོར་ནད་བད་ཀན་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པུརྞ་རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་པོ་དང་དམར་པོའོ།

这些是粗糙的、大小便阻塞、收敛、凉性且沉重的。迦蓝婆和那利迦、马尔谢这些，以及库提那扎拉库卡，森朋、芥子、洛尼迦，迦如达迦嘎贝如，长寿草以及准准和，涅达嘎扎等以及，雅瓦夏迦和蓝婆和，卢迦等一切以及，豆叶和甘草叶等。甘味且粗糙带咸味，能生痰风且沉重，凉性且易于大小便，大多消化后大小便硬。煮熟并善于榨取汁，多加酥油不生过患。
从迦蓝婆到芦苇之间的蔬菜具有甘味，具有粗糙的功效，略带咸味，能生痰和风，同样具有沉重等功效，'大多'是指众多，应知这些中某些蔬菜的特性并非如此，为了表明这一点而说此语。又，这些迦蓝婆等蔬菜，'煮熟'是指充分煮熟，同样'善于榨取汁'是指煮熟后用手善于榨取汁液，称为如是。'多加酥油'是指加入较多油脂。'不生过患'意为不会严重引起疾病的过患。
这些也应从同义词和各地方言中了解。然而这里略作解释：迦蓝婆是生长于山上的，称为迦利迦。马尔谢称为甘达日。库提那扎拉是用果实做成的蔬菜。森朋是夏瓦尔巴达即若达。洛尼迦即著名的卡泽那洛那拉。迦如达迦是细小果实，称为希提瓦尔。嘎贝都是一种谷物。长寿草是吉万提。准准是吉尼。涅达嘎扎是普那拉。雅瓦迦是生长在大麦中的昆兰，即一种青稞蔬菜的特殊品种。蓝婆是众所周知的。卢迦有多种：红色阿卢迦、圆形阿卢迦、绿色阿卢迦和甜味阿卢迦。豆叶是绿豆小豆等豆类的叶子。甘草叶称为拉什马那。
所谓森朋叶，认为与青稞相似。森朋即齐瓦利洛，有细小叶子的蔬菜，认为其功效与青稞相似，即与青稞的功效相似。塔尔迦日瓦尔那甘味，带苦能除风和痰。塔尔迦日即阿嘎尼曼塔。瓦尔那是塔马拉，这两种蔬菜甘美可口，'带苦'是指略带苦味，能够祛除风和痰。普尔纳两种和迦拉夏，略带咸味苦且热，生热、泻下、配合毒药，能降伏瘿瘤、痰和风病。普尔纳两种是指蓝色和红色的。

།ཀ་ལ་ཤ་ཀ་ནི་ཨུཏྤ་ ལའི་ཚོད་མ་འདྲ་བ་སྟེ།དེ་གསུམ་ཅར་ཡང་ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། རོ་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་ཡིན་ཞིང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། བཤང་གཅི་སླ་ཞིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་དུག་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཙི་བི་ར་ཡི་མྱུ་གུ་ནི། །དྲོད་སྐྱེད་རླུང་དང་བད་ སེལ་འཁྲུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་བི་ར་ནི་ཀ་རཉྫ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སྲ་ཀི་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་མྱུ་གུ་ནི་མྱུ་གུར་འཐོན་པའོ། །དེ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་སེལ་ལ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེའུ་ཤིང་མྱུ་གུ་ཁ་བ་སྟེ། །རོ་ཙ་ཉེས་གསུམ་སེལ་བ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་ཞེས་པ་ཤ་ཏ་པ་རིའི་མྱུ་གུ་ནི་ཁ་བ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། ཉེས་པ་གསུམ་པོ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྱིག་མའི་མྱུ་གུ་རྩུབ་པ་དང་། །ཁོང་ཚ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།སྨྱིག་མའི་མྱུ་གུ་ནི་སྨྱིག་མའི་ཁྱི་སོར་འཐོན་པའི་མྱུ་གུ་སྟེ། དེ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། ཁོང་པ་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །པ་རུ་ར་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ཁ། །མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་བད་རླུང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་རུ་ར་ནི་ཉ་མིག་ལྟ་བུའི་སྨན་མང་ ཚཀྵི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་རོ་ཁ་བ་དང་། མཆེར་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ས་མར་ད་སྲིན་ལུད་པ། །བད་ཀན་སེལ་ཞིང་ཞུ་བྱེད་འཁྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ས་མར་ད་ནི་ཀ་ཤུ་ན་དྷི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྲིན་ནད་དང་ལུད་པ་དང་། བད་ཀན་ སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ནད་རྣམས་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དང་།འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལེ་བརྒན་རྩི་ཚོད་རྩུབ་སྐྱུར་ཚ། །ལྕི་ཞིང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ལ་འཁྲུ། །ཡུངས་ཀར་ཚོད་མ་ལྕི་ཞིང་ཚ། །བཤང་དང་ལྕི་འགགས་ཉེས་ཀུན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལེ་བརྒན་རྩི་ཞེས་ བྱ་བ་ཀུ་སུ་མའི་ཚོད་མ་ནི་ལྕི་ཞིང་ཚ་བ་དང་།བཤང་བ་དང་གཅི་བ་གཉིས་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་རོ་མི་གསལ། །ཅུང་ཟད་ཚྭ་བྲོ་ཁ་དང་བཅས། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཉེས་ཀུན་སེལ། །ཡང་ ཞིང་ཅུང་ཟད་ཚ་བ་དང་།།སྐྲན་དང་ལུད་གཅོང་དབུགས་མི་བདེ། །རྨ་དང་མིག་ནད་ལྐོག་ནད་སེལ། །སྐད་འགགས་དྲོད་ཆུང་རྟུག་སྐམ་དང་། །ཆམ་པའི་ནད་ནི་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ཕུག་གང་གཞོན་ཞིང་ནར་མ་སོན་ལ། སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་ལ། རོ་མི་ གསལ་བ་སྟེ།མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཞིང་། ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་བཅས་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་རོ་ཁ་བག་ཡོད་པ་དེའི་ལ་ཕུག་དེ་ནི་ཉེས་ཀུན་སེལ་ཞེས་པ། ཉེས་པ་གསུམ་ཅར་སེལ་བ་དང་། ཡང་བ་དང་ཅུང་ཟད་ཚ་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ནར་སོན་རོ་དང་ཞུ་རྗེས་ཚ། །དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །བད་ཀན་སྐྱེད་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་ཕུག་སྦོམ་ཞིང་ནར་སོན་ལ་རྒས་པ་དེ་ནི་རོ་དང་ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་ཡིན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ ཡོད་པ་དང་།ཉེས་པ་གསུམ་ཅར་སྐྱེད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཡང་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །བཙོས་པ་ནི། །སྣུམ་ཞིང་དེ་ཡང་རླུང་སེལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ཕུག་ཆེན་པོ་ནར་སོན་པ་དེ་མར་དང་ཤ་ལ་སོགས་པར་བཙོས་ཤིང་བརྔོས་པ་དེ་ནི་སྣུམ་ཞིང་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།

迦罗舍迦如同乌巴拉的菜，这三者都略带咸味，味苦且热，能生胃火，使大小便通畅，同样也能降伏配制的毒等。
奇比热芽能生热，祛除风和痰，能通便。奇比热即迦兰遮，异名称为萨基嘉。其芽即萌发的嫩芽。它能生火热，祛除风和痰二者，并能通便。
尼乌树芽味苦，能增进食欲，祛除三病。尼乌树即百枝的嫩芽味苦，能增进食欲和精液，祛除并降伏三病：风、胆和痰。
竹芽性涩，能生内热、风和胆。竹芽即竹子萌发的嫩芽，它性涩，能使腹部发热，能生风和胆。
巴如热能生热且苦，祛除脾病、痔疮、痰和风。巴如热即如鱼眼般的药物，称为曼恰克西。它能生火热且味苦，能祛除脾等疾病。
迦萨末尔达能祛除虫病和咳嗽，祛痰、助消化并通便。迦萨末尔达即迦输那提，它能祛除虫病和咳嗽，祛痰，能使病消化，并能通便。
红花菜性涩酸热，沉重且能生胆并通便。芥子菜沉重且热，能阻滞大小便，生诸病。红花即俱苏摩的菜沉重且热，能阻滞大小便，能生三病。
幼嫩萝卜味道不明显，略带咸味兼苦味，能祛除一切病，轻且略带热性，能祛除瘤、久咳、呼吸不畅、疮伤、眼病、喉病，能治疗声音嘶哑、体温低、大便干燥和感冒病。所谓幼嫩萝卜即年幼未成熟，生长时间不长，味道不明显，即甜等味道不明显，略带咸味，兼有苦味即略带苦味的萝卜能祛除一切病，即能祛除三病，轻盈且略带热性能生热，同样也能降伏并祛除瘤等。
成熟萝卜味道和消化后有热性，能生热且生三病，尤其生痰且性重。所谓粗大且成熟衰老的萝卜味道和消化后有热性，同样也有生热的功效，能生三病，尤其能生痰且性重。
煮熟的萝卜油腻且能祛风。将大而成熟的萝卜用酥油和肉等煮熟，它油腻且能祛风。

།སྐམ་པོ་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལ་ཕུག་དེ་ནར་སོན་པ་དང་། མ་སོན་པ་གཉི་གཡང་སྐམ་པར་གྱུར་པའི་ཚོད་མ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེན་པ་ཐམས་ཅད་ཉེས་སྐྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ཕུག་དེ་གཞོན་པ་དང་ནར་སོན་ པ་དང་།སྐམ་པོ་དང་རློན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རྗེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེས་བཙོས་པར་མ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེས་སྐྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུངས་མ་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། །བད་ཀན་རླུང་སེལ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡུངས་མ་དག་ནི་རོ་ཅུང་ཟད་ཚ་ བ་དང་།ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། བད་ཀན་དང་རླུང་སེལ་བ་དང་། མཁྲིས་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤན་ཏ་མུ་ལ་མཁྲིས་སེལ་ཞིང་། །བསིལ་ཞིང་ཞུ་རྗེས་མངར་བ་དང་། །རོ་མངར་བསྐ་ཞིང་ཁ་བ་སྟེ། །བད་ཀན་དུག་ཀྱང་སེལ་བར་བཤད། །ཀུ་ཐེར་བྱིའུ་རུག་ཤི་ཀྲུ། །སུ་མུ་ཁ་དང་ སྐེ་ཚེ་དང་།།བུ་སྲིན་དང་ཕ་ནི་ཛ། །ཟིན་ཐིག་ལེ་དང་ཛམ་བི་ར། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ལྡུམ་རྣམས་ནི། །བཤང་གཅི་སྲ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཁོང་པ་ཚ་བྱེད་ཁ་རྩུབ་ཚ། །ཡིད་འོང་ལུས་དྲོ་ཡིག་འབྱེ། །མིག་གནོད་ཁུ་བ་སྲིན་འཇོམས་རྣོ། །སྐྲང་བར་བྱེད་དང་ཡང་བ་ཡིན། །ཅེས་བྱ་ བ་ལ།ཀུ་ཐེར་ལ་སོགས་པའི་ལྡུམ་རྔད་རློན་པ་རྣམས་ནི། བཤང་གཅི་སྲ་ཞིང་བསྒོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་པ་ཚ་ལམ་ལམ་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྲང་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་སྐྱེད་ བ་དང་ཡང་བ་ཡིན་ནོ།།ཀུ་ཐེར་ནི་ཀ་ཤི་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་ཆུང་ཞིང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །སུ་མུ་ཁ་ནི་བན་ཏིག་ཏའོ། །སྐེ་ཚེ་ནི་ཨ་སུ་རའོ། །ཕ་ནི་ཛ་ནི་མ་རི་ཛ་ཀའོ། །ཟིན་ཐིག་ལེ་ནི་ཀུ་ཐེ་རའི་དབྱེ་བ་ཨ་ར་ཛ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་ཕྲ་བ་ཞིག་གོ། །ཛམ་ བི་ར་ནི་ལོ་རྩུབ་ཅེས་བྱ་བ་སྒྱུར་རྩི་ཆེན་པོའོ།།སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་བསྡུའོ། །ལྡུམ་ནི་རྗེན་རྔད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །བྱེའུ་རུག་སྐྱིགས་ལུད་དབུགས་མི་བདེ། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་དུག་ཁ་མ་ནམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་ཐེར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས། སུ་རུས་ བྱེའུ་རུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པ་དང་།རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་སྟེ། རྩིབ་ལོགས་ནས་གཟེར་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དུག་ནི་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་མནམ་པ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ཁ་དྲི་མི་ཞིམ་ པར་གྱུར་བ་སྟེ་དེ་དག་སེལ་ཏོ།།སུ་མུ་ཁ་ནི་རབ་ཚ་མིན། །སྦྱར་དུག་འོར་ནད་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་ཐེ་རའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་ནས། སུ་མུ་ཁ་ནི་རབ་ཏུ་ཚ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྦྱར་དུག་དང་འོར་ནད་སྐྲང་བག་ཏུ་གྱུར་བ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འུ་སུའི་ལོ་མ་ཁ་ ཞིང་མངར།།གཅིན་མང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུའི་ལོ་མ་ནི་ཨར་དྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་ཞིང་མངར་བ་ཡིན་པ་དང་། གཅིན་མང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། མཁྲིས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

干萝卜能祛除风和痰。这是说，萝卜不论成熟与否，做成干菜都能祛除风和痰。
生食一切会引发病。这是说，萝卜不论嫩的还是成熟的，干的还是湿的，所谓生食就是未经火煮的一切都会引发三病。
芥子性热且温暖，能祛除痰和风，会生胆。这是说，芥子味道稍微辛辣，性质温暖，能祛除痰和风，会生胆。
山达木拉能祛胆，清凉后味甘甜，味道甘甜涩苦，能祛除痰和毒。
库特尔、鸟茹、希克如、苏木卡、芥子、布新、帕尼扎、津提列、瞻比热等蔬菜，能使大小便坚实，生热，使腹部发热，味道粗涩辛辣，悦意，暖身，开胃，伤眼，能祛精液和虫，锐利，能使肿胀且轻盈。
库特尔即卡希如卡，叶子小。希克如即索班扎那。苏木卡即班提克达。芥子即阿苏热。帕尼扎即玛日扎卡。津提列是库特尔的一种，叫阿热扎卡，叶子细小。瞻比热即粗叶，是大酸果。'等'字包含其他。'蔬菜'是生菜的同义词。
鸟茹能祛除呃逆、咳嗽、呼吸不畅、肋痛、毒、口臭。这是说，在库特尔等类中，苏如斯鸟茹能治疗呃逆等病，对肋部疼痛有效。毒指配制的毒等。口臭指不香的气味，即因食物等原因导致口中有异味，能祛除这些。
苏木卡不太辛辣，能祛除配制的毒和肿瘤病。这是说，在库特尔类中，苏木卡不是特别辛辣，能祛除配制的毒和肿瘤性肿胀。
乌苏叶苦且甜，利尿但不生胆。这是说，乌苏叶即阿德日卡，味苦且甜，能利尿，但不会生胆。

།སྒོག་སྐྱ་རབ་ཏུ་ཚ་ཞིང་རྣོ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་འཁྲུ་བ་ དང་།།ཞིམ་ཞིང་སྐྲ་སྐྱེད་ལྕི་རོ་ཚ། །སྣུམ་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་ཡིག་འབྱེ། །ཤ་བཀྲ་མཛེ་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཅིན་ནད་སྲི་དང་བད་ཀན་རླུང་། །སྐྱིགས་བུ་ཆམ་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་སེལ་ཏེ་ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་ནི་ར་ས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ རབ་ཏུ་ཤས་ཆེར་ཚ་བ་དང་།རྣོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞུ་བའི་རྗེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞིམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྐྲ་འབྱི་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ལྕི་ཞིང་ཡང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པ་ ནས་ལུད་པ་སེལ་བའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དོང་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་དམན། །བད་ཀན་སྐྱེད་མཁྲིས་རབ་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་དོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པ་ལན་ད་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལས་ཡོན་ ཏན་དམན་ཞེས་བྱ་བ།སྒོག་སྐྱའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཆུང་ཞིང་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་མཁྲིས་པ་ནི་ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཀེའུ་བཙོས་དུགས་སྦྱར་ཟོས་པ་ཡིས། །བད་ཀན་རླུང་དང་གཞང་འབྲུམ་སེལ། །རྣོ་ཞིང་རྟུག་པ་སྲི་བ་དང་། །དེ་ནི་མཁྲིས་ ཅན་ལ་ཕན་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀེའུ་གཏུབས་ཤིང་བཙོས་ཏེ་དུགས་སུ་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སུ་ཟོས་པས་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་རྟུག་པ་སྲི་ཞིང་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀེའུ་དེ་ནི་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་མི་ བྱེད་དོ་།།ནད་དེ་སོས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སུར་དྲོད་སྐྱེད་ཁ་ཟས་ལེན། །བད་སེལ་དྲི་མ་སྦྱོང་ཞིང་ཡང་། །མཆོག་ཏུ་གཞང་འབྲུམ་དག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུ་ར་ན་ནི་སྡོང་བུའི་རྣམ་པ་སྦོམ་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་ལེན་ཅིང་ ཡི་ག་འབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦང་ཕྲུམ་ཤིན་ཏུ་ཉེས་སྐྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མའི་ནང་ན་སྦང་ཕྲུམ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཏོག་འདབ་མ་འབྲས་ཡལ་ག་།སྡོང་བུ་རིམ་བཞིན་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་། ལྡུམ་བུ་རྣམས་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འོག་མ་ལྕི་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་གི་ཚོད་མ་ལ་ལྟོས་ན་ལོ་འདབ་ཀྱི་ཚོད་མ་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ནི་འབྲས་བུའི་ཚོད་མ་དང་། དེ་བས་ཀྱང་ཡལ་གའི་ཚོད་མ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ཀྱང་ལྡུམ་བུའི་ཚོད་མ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ།།ལྡུམ་གྱི་རྔད་རྗེན་པར་བཟའ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་། རིམ་པ་འདི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོད་མའི་རབ་མཆོག་འཚོ་བྱེད་ཡིན། །ཡུངས་ཀར་ཚོད་མ་ཐ་ཆད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཚོད་མའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ ནས།རབ་མཆོག་ནི་འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚོད་མ་ཡིན་ལ། ཡུངས་ཀར་གྱི་ལོ་མའི་ཚོད་མ་ནི་ཐ་མ་སྟེ་ཀུན་གྱི་ཐ་ཆད་ཡིན་ནོ། །ཚོད་རྔད་རྣམས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ།

大葱极为辛热且锐利，消化后有热性且能通便，美味且生发，味重且助性，油润且生热开胃。能治疗白癜风、麻风、肿瘤、痔疮，以及小便病、邪祟、痰饮、风病，打嗝、感冒、呼吸不畅，能祛痰且生血胆。
所谓大葱，即称为rasana，它极为辛热，锐利，同样消化后也极热，能通便，美味可口，能生发，性重不轻，助性增精，具有油润的功效，从生热到祛痰等诸多功效，能生成并增长血液和胆汁。
葱头比其功效差，能生痰饮但不太生胆。所谓葱头即称为palanda的葱，其功效较差，即比大葱的功效小而差。能生痰饮，但不会过分生成胆汁。
韭菜煮熟敷用或食用，能祛除痰饮、风病和痔疮。锐利且能固大便，对胆病者无益。韭菜切碎煮熟用于敷敷，同样食用能祛除痰饮等，锐利且能使大便坚实，这韭菜对胆病患者无益处，不能成为治愈疾病的因。
苏蓝能生热开胃，祛痰净污且轻盈，尤其对痔疮有益。所谓surana是一种粗壮的茎类，它能生火热，开胃增进食欲等具有诸多功效。
蘑菇是极其有害的。在蔬菜中蘑菇是极其不好且能生一切过患的。
花、叶、果实、枝条、茎干依次越重。花等蔬菜和菜类，按花等顺序下面越重，即相比花的蔬菜，叶的蔬菜更重，比那更重的是果实的蔬菜，比那更重的是枝条的蔬菜，比那更重的菜类蔬菜是最重的。对于生食的菜根，也应当如此理解。
蔬菜中最上等的是长寿菜，芥菜是最下等的。在patala等蔬菜类中，最上等的是称为长寿的蔬菜，而芥菜叶的蔬菜是最下等的，是一切中最差的。这是蔬菜和菜根的类别。

། །།ཟས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིང་ཏོག་ནི་ཐ་མར་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ་དགོས་པར་གྱུར་པ་ ཡིན་པས།འདི་དག་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒུན་འབྲུམ་འབྲས་བུའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །རོ་ཙ་མིག་ཕན་བཤང་ལྕི་སླ། །མངར་ཞིང་ཞུ་རྗེས་སྣུམ་པ་དང་། །ཅུང་ཟད་བསྐ་ཞིང་བསིལ་ལ་ལྕི། །རླུང་དང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ཁ་ནང་ཁ་བྲོ་ཆང་ནད་དང་། །སྐོམ་ལུད་ཚད་རིམས་དབུགས་ མི་བདེ།།སྐད་འཛེར་གློ་རྡོལ་གློ་གཅོང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་ནི་ཤིང་ཐོག་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རོ་ཙ་བ་དང་། མིག་ལ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །བལ་པོ་སེའུ་མངར་མཁྲིས་རྒྱས་ དང་།།ཉེས་པ་གསུམ་པོ་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བལ་པོ་སེའུ་རོ་མངར་བ་དེ་ནི་མཁྲིས་པ་རྒྱས་ཤིང་། ཤས་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་མཁྲིས་སྐྱེད་མིན་ཅུང་དྲོ། །རླུང་དང་ བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བལ་པོ་སེའུ་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཁྲིས་སྐྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅུང་དྲོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཅུང་ཟད་དྲོ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སེའུ་ཀུན་ཀྱང་ཡིད་འོང་སྣུམ། །ཡང་ཞིང་བཤང་སྲ་དྲོད་ཟས་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་པ་མངར་པོ་དང་། སྐྱུར་པོ་དང་། མངར་སྐྱུར་འདྲེན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་ དང་།སྣུམ་པ་དང་། ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བཤང་བ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ལེན་ཅིང་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོ་ཙ་འབྲ་གོ་པ་ནས། །རྒྱ་སྟར་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། ། མྲ་ཏ་ལ་ཀསྨ་འབྲས། ། ར་ཛ་ད་ན་མ་དུའི་འབྲས། །རྒྱ་ཤུག་སོ་བི་ར་ཨང་ཀོལ། །ཕལ་གུ་སླེས་མ་ཏའི་འབྲས་བུ། །ཏ་མལ་བི་ཤུ་སྟར་གའི་འབྲས། །མྱུ་གུ་ལ་དང་རྒྱ་ཁམ་དང་། ། རུ་མ་ན་པི་ཡལ་ཨུ྅འབྲས། །བརྟས་བྱེད་ལྕི་ཞིང་བསིལ་བ་ཡིན། །ལུས་ཚ་གློ་རྡོལ་གློ་གཅོང་སེལ། །ཁྲག་དང་ མཁྲིས་པ་སྙོམས་པར་བྱེད།།ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་། །བཤང་སྲི་བད་ཀན་ཁུ་བ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཏོག་མོ་ཙ་ནས། པི་ལ་ཡའི་བར་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་བརྟས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་དང་། བསིལ་བའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་།ལུས་ཚ་བ་དང་གློ་རྡོལ་བ་དང་། གཅོང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གློ་རྡོལ་བ་ནི་བྲང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཁྲག་འབྱུང་ཞིང་རྡོལ་བའོ། །གློ་གཅོང་ནི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་སྟེ། སྐེམ་ནད་དང་། གཅོང་ཆེན་པོ་ཞེས་མིང་གི་རྣམ་པར་གྲགས་པའོ། །དེ་ཡང་ སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས།གློ་གཅོང་ཟད་བྱེད་སྐེམ་ནད་དང་། །ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཤིང་ཐོག་ལ་སོགས་མོ་ཙ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའོ། །ར་ཛ་ད་ན་ནི་བར་ན་བྲི་ཡ་ཞེས་བྱའོ། །ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་མཁྲིས་སྐྱེད་ འཁྲུ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། མོ་ཙ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཐོག་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཁོང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ།

在食物当中水果是最后食用的，同样也是必需食用的，因此说明这些：葡萄是水果中最好的，能增进食欲，对眼睛有益，大便容易，甘甜而消化后滋润，略带涩味，性凉而沉重，能祛除风、血、胆汁，口腔干燥、酒病、口渴、咳嗽、热病、呼吸不畅、声音嘶哑、肺破裂和肺痨。
尼泊尔甜无花果能增长胆汁，能祛除三种病。尼泊尔无花果甘甜，能增长胆汁，对风等三种病都有益处。
酸性的不会生胆汁略带温性，能降伏风和痰。尼泊尔酸无花果虽然因为酸性会生胆汁，但'不会生胆汁'这句话否定了这一点。'略带温性'的意思是不是很热而是稍微温暖。它也能降伏风和痰两种病。
所有无花果都悦意滋润，轻盈而大便坚实，能增进食欲。'所有无花果'是指甜的、酸的和甜酸混合的所有种类都令人愉悦喜爱，具有滋润和轻盈的功效，使大便坚实，能生胃火，能增进米饭等食物的食欲。
从香蕉到菠萝，印度枣、帕鲁沙卡果、木瓜、阿斯玛果、拉扎达那果、蜜果、枣、索比拉果、安果拉果、帕尔古果、斯列斯玛果、塔玛拉果、比舒果、斯塔尔果、芽果、拉果、印度柿子、鲁玛那果、皮亚拉果、乌果等，能增强体力，性质沉重凉性，能祛除身体发热、肺破裂和肺痨，能平衡血液和胆汁，消化后甘甜滋润，大便坚实，能增长痰和精液。
从香蕉到皮亚拉的这些果实都能增强体力，即能增长肉，同样具有沉重和凉性的功效，能祛除身体发热、肺破裂和肺痨。其中肺破裂是指从胸部流血破裂。肺痨是指身体精华耗尽，即消瘦病和大痨病这些名称所说的。
这在医典中说：'肺痨即消耗性消瘦病，也称为病中之王。'其他的容易理解。水果中的香蕉是水生树的果实。拉扎达那即是巴尔那布利亚。
棕榈果能生胆汁导致腹泻。在香蕉等水果中，棕榈果能生成和增长胆汁，会引起腹泻。

།ཀཤྨ་རྒྱ་འབྲས་བསིལ་བ་དང་། །བཤང་གཅི་འགགས་པ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྐྲ་སྐྱེད་ཡིད་གཞུངས་བཅུད་ལེན་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀཤྨ་རྒྱའི་འབྲས་བུ་ནི་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནས། བཅུད་ལེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །པ་ཏ་མ་སོགས་དྲོ་བ་དང་། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་འཁྲུ། །སྣུམ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས བྱ་བ་ལ།པ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས། པི་ལ་ཡའི་བར་གྱི་ཤིང་ཐོག་ནི་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་། ཁོང་འཁྲུ་ལ་སྣུམ་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཤས་ཆེར་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །པི་ལ་ཡའི་འབྲས་ཚ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་ལ་ཡའི་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཐོག་ནི་ཚ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསིལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །པི་ལ་ཡ་ཡི་ཚི་གུ་མངར། །རོ་ཙ་མཁྲིས་པ་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་ལ་ཡའི་འབྲས་བུའི་ནང་གི་ཚི་གུ་ནི་རོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན པའོ།།རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུའི་ཡོན་ཏན་ནི། །དེ་འདྲ་སྐོམ་སློན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་ཤུག་ནང་གི་ཚི་གུའི་ཡོན་ཏན་ནི། པི་ལ་ཡའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་སྐོམ་ནད་དང་། སློན་བྲོ་བ་དང་། ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བིལ་འབྲས་སྨིན་པ་འཇུ་དཀའ་ཞིང་། །ཉེས་སྐྱེད་འཕྱེན་ནི་དྲི་ང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་འཇུ་དཀའ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འདུ་ཞིང་སྨིན་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཉེས་པ་གསུམ་སྐྱེད་པ་དང་། འཕྱེན་གྱི་དྲི་ང་ཞིང་མནམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྨིན དྲོད་སྐྱེད་བད་རླུང་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་མ་སྨིན་པ། མིང་གི་རྣམ་པར་བིལ་བའི་ག་གོན་ཞེས་གྲགས་པ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་རླུང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉི་ག་འཁྲུ་བ་ གཅོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་། མ་སྨིན་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་སྟེ། བཤང་བ་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །མ་སྨིན་ཀ་པིད་མགུལ་ནད་དང་། །ཉེས་པ་ཀུན་སྐྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་པི་ཏ་མ་སྨིན་པ་ནི། མགུལ་ནད་སྐྱེད་ཅིང་སྐད་ གསང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་།ཉེས་པ་ཀུན་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ། ནད་གཞི་གསུམ་ཅར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་པ་ནི། །ཉེས་འཇོམས་སྐྱིགས་བུ་སློན་བྲོ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་པི་ཏ་སྨིན་པ་ནི་ཉེས་འཇོམས་ཞེས་པ་ཉེས་པ་གསུམ་ཅར་སེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྐྱིགས་བུ་དང་།སློན་བྲོ་བའི་ནད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཀྱང་འཁྲུ་གཅོད་དུག་འཇོམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་པི་ཏ་སྨིན་པ་དང་། མ་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུ་བ་གཅོད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། དུག་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་ཤིང་ཏོག་ བཤང་གཅི་སྲི།།བསིལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་ཡིན། །བཤང་དང་གཅི་བ་གཅོད་བྱེད་ཅིང་། །ལྐོག་མ་ལ་གནོད་བད་མཁྲིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་འཛམ་བུའི་ཤིང་ཏོག་ནི་བཤང་གཅི་སྲི་ཞིང་། རྒྱུན་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པ་དང་།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

迦湿弥罗果实具有清凉性，能治疗大小便闭塞，生发毛发，令心安定，成为精华。对此，迦湿弥罗树的果实具有清凉的功效，乃至具有成为精华的功效等诸多功德。
帕塔玛等具有温热性，能生痰胆，引起腹泻，具有油性且极易生风。对此，从帕塔玛等至毕拉雅的果实具有温热性，同样能生痰和胆，引起腹泻且具有油性，极大地增长风。
毕拉雅果实不具热性。对此，毕拉雅果实不具热性，意思是具有清凉性。
毕拉雅果仁甘甜，能增进食欲，消除胆病和风病。对此，毕拉雅果实内的果仁具有甘甜等功德。
枣核的功德是，与此相似且能治疗口渴、呕吐、咳嗽。对此，枣核的功德与毕拉雅果实的功德相似，更有治疗口渴病、呕吐和咳嗽的殊胜功德。
成熟的木苹果难以消化，能生三病，其汁具有臭味。对此，成熟的木苹果难以消化，即难以完全消化成熟，能生三病，其汁具有臭味且有异味。
未成熟者能生热，消除痰风。对此，未成熟的木苹果，名为木苹果之前身，成熟者能生火热，同样能消除痰和风。
这两者都能止泻。对此，成熟和未成熟的木苹果都能止泻，即具有收敛大便的特性。
未成熟的迦比他能生喉病和一切病。对此，未成熟的迦比他能生喉病且损害声音，生一切病即能生三病。
成熟者能降伏诸病，治疗呃逆和呕吐。对此，成熟的迦比他能降伏诸病即能消除三病，同样能治疗呃逆和呕吐病。
所有都能止泻和降伏毒。对此，所有成熟和未成熟的迦比他都是止泻的殊胜者，能降伏和消除毒。
蒲桃果实能收敛大小便，清凉且极易生风，能止大小便，损害喉咙，消除痰胆。对此，蒲桃树的果实能收敛和阻止大小便等，具有沉重等功德，乃至消除痰和胆的特性。

། མྲའི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་རླུང་། །ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད་བྱེད་རུས་ཆགས་པ། །བད་ཀན་མཁྲིས་སྐྱེད་མིན་རླུང་སྐྱེད། །ལྕི་མངར་བད་ཀན་ཁུ་བ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་མྲའི་ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་ པ་གཞོན་ནུ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །རུས་པ་ཆགས་པ་ནི་ཚི་གུའི་རུས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རུས་པ་ཆགས་པའི་ཨ་མྲ་དེ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།། མྲའི་འབྲས་བུ་དེ་སྨིན་ཞིང་ནར་སོན་པ་ནི་རླུང་སེལ་བ་དང་ལྕི་བ་དང་། རོ་མངར་བ་དང་། བད་ཀན་དང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲྀཀྵ་ཨམླ་རྩུབ་བཤང་སྲི། །ལྕི་ཚ་བད་ཀན་རླུང་དག་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲྀཀྵ་ཨམླ་ནི། ཏིན་ཏི་ལི་ཀམ་སྟེ། དེ་ནི་རྩུབ་ པ་དང་།བཤང་བ་སྲི་ཞིང་བསྒོང་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ནུས་པ་ཚ་བ་དང་། བད་ཀན་དང་རླུང་དག་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་མྱ་ཚ་ལྕི་སྐྲ་གནོད་རྩུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཤ་མྱའི་འབྲས་བུ་ནི་ནུས་པ་ཚ་བ་དང་། རང་བཞིན་ལྕི་བ་དང་། སྐྲ་ལ་གནོད་ཅིང་ འབྱི་བར་བྱེད་པ་དང་།རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །པི་ལུའི་འབྲས་བུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །བད་ཀན་རླུང་ནད་སེལ་ཞིང་འཁྲུ། །མཚེར་པ་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་སྲིན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་པི་ལུའི་འབྲས་བུ་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་སེལ་ བའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།པི་ལུ་མངར་ཞིང་ཁ་བ་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ཉེས་གསུམ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་ལུའི་འབྲས་བུ་གང་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཁ་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་དྲོ་ཞིང་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏེ།དེ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གསུམ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བ་ལུ་ཤུན་ཁ་ཚ་ཞིང་སྣུམ། །རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལུ་ནི་མ་དུ་ལུང་ག་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བི་ཛ་བུ་ར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཤུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་གི་ཤུན་ལྤགས་ ཀྱི་རོ་ནི་ཁ་ཞིང་ཚ་བ་ཡིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཞིང་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལུང་འབྲས་ཤས་བརྟས་བྱེད་མངར། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལུང་དེའི་འབྲས་བུའི་ཤ་ཞེས་པ། འབྲས་བུའི་པགས་པའི་ནང་རིམ་པགས་ པ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་བརྟས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ལུས་ཉམས་བརྟས་ཤིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་མངར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་དང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་རྐང་ཡང་སྐྱིགས་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཆང་ནད་སེལ། །ཁ་སྐམ་རླུང་ དང་བད་ཀན་དང་།།རྟུག་སྲ་སྐྱུགས་བྲོ་ཡི་ག་འཆུས། །སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་གཟེར་ནད་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ཉིད་སེལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལུང་དེའི་རྐང་སྟེ། ནང་ན་གནས་པའི་སྙིང་པོ་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་སྐྱིགས་ བུ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་དྲོད་ཆུང་བའི་བར་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།ན་རང་ག་འབྲས་མངར་ཅུང་སྐྱུར། །ཡི་གར་འོང་ཞིང་ཁ་ཟས་ལེན། །ལྕི་ཞིང་རླུང་ནི་རབ་སྐྱེད་པའི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱུར་རྩི་ཆུང་ངུའི་འབྲས་བུ་ནི་རོ་མངར་ཞིང་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཡི་གར་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

对于'未成熟的芒果会引起风，血和胆汁，骨头成形时会引起痰和胆汁，成熟时会引起风，重且甜味会增加痰和精液'这句话，未成熟的年幼芒果会引起风、胆和痰，即会产生由风引起的血和由胆汁引起的血。
骨头成形是指果核形成，在果核形成时的芒果会引起痰和胆汁。
芒果成熟后会消除风，性质重，味道甜美，会增加痰和精液。
关于'毗利叉阿摩罗果粗涩使大便干结，性重且热，能降伏痰和风'，毗利叉阿摩罗果即帝丁地果，它具有粗涩性，使大便干结凝固，性质重，具有热性，能降伏并消除痰和风。
关于'沙弥果热重损发粗涩'，沙弥树的果实具有热性，性质重，会损害并使头发脱落，且性质粗涩。
关于'毕露果能生胆汁，能消除痰风病并导泻，能消除脾病、痔疮、瘤和虫'，毕露树的果实能生成胆汁，具有消除痰等五种特性。
关于'毕露果甜且微苦，不太热能降伏三病'，具有甜味和微苦味的毕露果不是很热，即具有稍微温热的性质，它能降伏并消除风等三种病。
关于'巴鲁果皮苦热且油润，能消除风病'，巴鲁即马度龙嘎，又名比扎布拉。其表皮味苦且热，同时具有油润性并能消除风病。
关于'巴鲁果肉能增强体力味甜，能消除风和胆汁且性重'，巴鲁果实的果肉，即与果皮内层相连的部分，能增强体力，味道甜美，能消除风和胆汁，且性质重。
关于'其果核轻能消除呃逆、咳嗽、呼吸不畅和酒病，能消除口干、风、痰、大便干结、呕吐、食欲不振、瘤、痔疮、疼痛和消化力弱'，巴鲁果的果核，即内部酸性的精华部分是轻的，它能消除从呃逆到消化力弱等诸多病症。
关于'那朗嘎果甜微酸，可口且能增进食欲，性重且能生风，应知具有这些功效'，小酸果的果实味道甜美且略带酸味。应知它具有可口等功效。

།བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཤུན་པ་ཤ་།ཁོང་བརྟས་བྱེད་ཅིང་མངར་ལ་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བ་ལ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཨ་རུ་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤུན་ པ་དང་།ནང་གི་ཤ་ནི་ཁོང་བརྟས་ཤིང་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་མངར་ཞིང་ཞིམ་པ་དང་། བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རུས་མེ་མཉམ་ཡིད་གཞུངས་བྱེད། །བད་ཀན་རླུང་ནི་སེལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དེའི་རུས་པ་སྟེ། ཚི་ གུ་ནི་རྣོ་བས་མེ་དང་མཉམ་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་དུ་བསྐུས་ན་ཆུ་བུར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན། མེ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དུ་བཏང་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་ལས་ཀྱང་། མྱུར་དུ་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་ཅིང་དྲོད་མཆོག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་དང་ མཉམ་ཞེས་བྱའོ།།ལ་ལ་ནི་རྣོ་བ་དང་ཚ་བ་དང་མེ་ལྟར་ཆུ་བུར་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་མེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་མེ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་མཉམ་པར་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཙི་ཏྲ་ཀའི་སྟོབས་མེ་དང་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མེ་ཉིད་དང་མཉམ་པར་དཔེར་སྦྱར་བར་རིགས་ཀྱི། བསེ་ཤིང་གི་རུས་པ་དང་མི་སྦྱར་རོ། །ཡིད་གཞུངས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བློ་རྣོ་བ་ལ་ཕན་པ་སྟེ་ཤེས རབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་རླུང་ནི་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བད་ཀན་དང་རླུང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཀུ་ཤུ་རྣམ་གཉིས་ལྕི་བ་སྟེ། །མངར་སྐྱུར་བསིལ་དང་ཚ་བ་ཡིན། །ཡིག་འབྱེ་ཞིང་མེ་རབ་འབྲི། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཀུ་ཤུ་ནི་ཅོའུ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངར་བ་ནི་བསིལ་བ་ཡིན་ལ། སྐྱུར་བ་ནི་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་ག་འབྱེ་བར་ བྱེད་ཅིང་མེའི་དྲོད་རབ་ཏུ་འབྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁམ་ཤ་ཡིག་འབྱེད་ཅིང་མངར། །སྨིན་པ་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ལྕི་ཉེས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁམ་ཤའི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས། ཁམ་ཤ་དང་ནི་ཁམ་རྒོད་དང་། ། ཙི་ལི་སོགས་དང་རྒྱ་ཁམ་སྟེ། །དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁམ་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ཆར་ཡང་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། རོ་མངར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྨིན་ཅིང་ཚོས་ནས་ནི་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་ཙམ་ནུས་པ་ཚ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ལྕི་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཉེས་པ་སྐྱེད་པའོ། །རྒུན་འབྲུམ་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། །ཀ་ར་མར་དང་བཙོས་རློན་སྐྱུར། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སྐྱེད ཅིང་འཁྲུ།།ལྕི་ཞིང་ནུས་ཚ་རླུང་འཇོམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་དང་། པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། ཀ་ར་མར་དང་བཙོས་པ་རློན་པ་སྟེ། སྐམ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་སྨིན་ཅིང་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་འཁྲུ་བ་ དང་ལྕི་བ་དང་།རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་དང་། ནུས་པའི་སྟོབས་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་ཐུང་ལི་གུ་ཚེ། ། མྲ་ཀ་ཏ་དེ་བཞིན་ནོ།

关于'贝树果实的皮肉，能增强体力且甘甜清凉'这句话，贝树的果实叫做巴拉塔卡，别名阿如卡尔，其皮和内部的肉能增强体力使身体丰满，味道甘甜美味，具有清凉的功效。
'其核与火相当，能使心智清明，最能祛除痰和风'这句话是说，贝树果实的核，即其籽因为锐利所以与火相当，外涂会起水泡，所以说与火相当。同样，内服配合药物也能迅速消化食物并产生最强的热力，与虎杖相当，所以说与火相当。有人认为因为锐利、炽热、如火能起水泡，所以与火相当。其他人说'与火相当'是指与虎杖相当，能产生相同的功效和过失，与虎杖相似。但这种说法不合理，因为在'虎杖的力量与火相当'的语境中，应该直接与火本身作比喻，而不是与贝树的核相比。'使心智清明'是指有益于智慧敏锐，能获得智慧。同样，'祛除痰和风'是指能祛除和消灭痰和风，而且是'最'能祛除。
'两种苹果性重，甘酸清凉且炽热，能开胃并大减火气'这句话中，苹果即蔷薇科果实，有两种，即甜的和酸的两种。两种都性重，按顺序，甜的性凉，酸的具有热性。同样能开胃并且能大大减少火气。
'柿子能开胃且甘甜，成熟后易于消化，不太热且性重生病'这句话中，柿子分为四种，医典中说：'柿子和野柿，以及枣类和日本柿，这是按品类差别，柿子应知有四种。'这四种都能开胃增进食欲，味道甘甜，非常成熟时容易消化。'不太热'是指稍微有点热性，同样非常重且易生病，即稍微性重和稍微会生病。
'葡萄、帕如夏卡和，糖、酥油煮湿酸，能生胆痰并泻下，性重热性祛除风'这句话中，葡萄和帕如夏卡，以及糖、酥油煮制的湿润的，即非干燥的，未成熟而变酸的，能增长胆汁和痰，会导致腹泻，性重，能祛除风，具有热性。
'沙棘、酸枣、李子，摩洛迦亦如是'

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཤུག་ནི་ཁམ་བུའི་འབྲས་བུ་དག་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་ནི་ ཨམླ་གོ་ལའོ།།རྒྱ་ཤུག་ཐུང་ངུ་ནི་ཀ་ར་ཀན་དུའོ། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་དག་རློན་ཞིང་སྐྱུར་བར་གྱུར་པས་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུ་བ་དང་། ལྕི་ཞིང་ནུས་པ་ཚ་ལ་རླུང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་ར་བ་ཏི་ཏུ་ད་དང་། ། མྲི་ག་ལིན་ད་ཛམ་བིར་བཅས། །སྨིན་དང་ཀ་ར་ཡར་ཏ་སྐམ། །མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་ར་བ་ཏི་དང་། ཏུད་དང་། མྲི་ག་ལིན་ད་དང་། ཛམ་བི་ར་སྨིན་པ་དག་ནི་མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་ར་ཡར་སྐམ་པོ་ཡང་མཁྲིས་པ ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཁྲིས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་ར་བ་ཏི་ནི་བ་རང་གའོ། །ཛམ་བི་ར་ནི་དན་ད་ཤ་ཐའོ། །མླི་ཀ་དང་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར། །སྐམ་པོ་དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་བ་དང་། །སྐོམ་དད་ངལ་དང་རྨྱ་བ་སེལ། །ཡང་ཞིང་རླུང་དང་བད་ ཀན་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨམྦི་པེཀ་ནི་ཙུ་ཀྲི་ཀའོ། །རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་ནི་ཀོ་ལི་ཀའོ། །འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། བཤང་གཅི་སླ་ཞིང་འཁྲུ་བ་དང་། སྐོམ་དད་དང་ངལ་བ་དང་རྨྱ་བ་སེལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་། རླུང་དང་བད་ ཀན་དག་ཀྱང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཀུན་ཐ་ཆད། །ལི་གུ་ཙེ་སྟེ་ནད་ཀུན་སློང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་ཆད་ཅེས་པ། ཐ་མ་ནི་ལི་གུ་ཙེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ནད་ཀུན་སློང་ཞེས་པ་ཉེས་པ་གསུམ་ པོ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་བ་མེ་དང་རླུང་གནོད་ཉེན། །སྦྲུལ་གྱི་ཁ་ཆུ་སོགས་པས་ཕོག་།སྲིན་བུས་ཟོས་དང་ཆུ་ནང་ལྷུང་། །ས་ངན་དུས་མིན་སྐྱེས་པ་དང་། །འབྲུ་གཞན་འདྲེས་ཤིང་མཐུ་ཉམས་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྙིང་གྱུར་འབྲུ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་ཉམས་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། གནོད་པས་ཉེན་པའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཁ་བའི་གནོད་པས་ཉེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མས་ཚིག་པའི་གནོད་པས་ཉེན་པའམ། ཐན་པས་ཁྱེར་བ་དང་། རླུང་གིས་གནོད་པ་སྟེ། འབྲུ་ལ གནོད་པ་རླུང་རྩུབ་མོས་ཉེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཆུས་ཕོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རོ་བསྲེགས་པའི་དྲིས་ཕོག་པ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བས་ཕོག་པ་བསྡུའོ། །སྲིན་བུས་ཟོས་པ་ནི་འབུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་བའོ། །ཆུ་ནང་ལྷུང་བ་སྟེ། ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་ པ་དང་།ས་ངན་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་སར་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབྲུ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འོས་པའི་ས་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྐྱེས་བའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྨིན་པའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འབྲུ་གང་དུས་གང་སྐྱེས་པར་གྲགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ པའི་དུས་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲུ་གཞན་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་དག་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་རཀྟ་ཤ་ལི་རྩ་སྣར་ནི་འབྲས་ཡ་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་འདྲ་དང་འདྲེས་ན་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ་མ་ཤ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

关于上述内容，如前所述，石榴与苹果果实相似。酸石榴是阿摩罗果。小石榴是迦罗干度果。'如是'的意思是这些果实新鲜且酸时，如前所述能生胆和痰，有泻下作用，性重而有热性，能降伏风。
爱罗婆提、突达、密伽林达以及瞻卑罗，成熟和干迦罗亚，这些都不会过分生胆。关于这些，爱罗婆提、突达、密伽林达和成熟的瞻卑罗都不会过分生胆，同样干燥的迦罗亚也不会过分生胆，意思是说只会稍微生胆。爱罗婆提是婆罗迦。瞻卑罗是檀荼舍他。
阿摩罗果和酸石榴，干燥后能生热、泻下，能除口渴、疲劳和眩晕，性轻且能降伏风和痰。关于这些，阿摩罗果是醋栗，酸石榴是拘黎迦。这两种果实干燥后能生火热，使大小便通畅并有泻下作用，能除口渴、疲劳和眩晕，同样性质轻盈，也能降伏和消除风和痰。
在这些果实中最差的是离求遮，它能引发一切疾病。在果实类别中，这些果实中最差或最末即是离求遮，它能引发一切疾病，即能生三种病因。
被霜、火和风损害，被蛇涎等沾染，被虫蛀和落入水中，生长于恶地非时，与他谷混杂失效力，极其陈旧之谷物应当舍弃。关于这些，应当舍弃被霜等损害的谷物，'损害'一词应用于所有情况，因此包括被霜损害，同样被火烧损害，或被干旱侵袭，被风损害即谷物被粗暴的风损害。同样，被蛇等涎液沾染等词中包括被烧尸臭气沾染，被大小便沾染。被虫蛀即被各种虫子咬食。落入水中即沉入水中。
恶地即不适宜的土地生长，也就是说，某种谷物应该在某种土地生长，而在其他不适宜的地方生长即为不适宜生长。非时生长即未到成熟时节，意思是某种谷物在众所周知应该生长的时节之外的其他时节生长，其特征是由于味等不完全而有害。'与他谷混杂'是指与不同品类混合，例如红稻米中混入大麦样的野生稻米就有害。同样，绿豆与黑豆也是不相宜的。

།དེ་བཞིན་དུ་གྲ་མ་ཅན་ཡང་གྲམ་ཅན་གྱི་རིས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་དང་། གོང་བུ་ཅན་ཡང་གོང་བུ་ཅན་གྱི་རིས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལ་ ལ་དག་ནི་འབྲུ་གྲ་མ་ཅན་ནི་འབྲུ་གང་བུ་ཅན་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ནི་སར་པ་དང་རྙིང་པ་འདྲེས་པ་དག་ནི་འབྲུ་གཞན་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པ་སྟེ། ལོ་མང་པོར་ལོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་ གྱུར་པས་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ནུས་པ་ཟད་པའི་འབྲུ་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས། ལོ་གཅིག་ལོན་ན་འབྲུ་ཐམས་ཅད། །ལྕི་བ་ཉིད་ནི་སྤོང་གྱུར་གྱི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་འདོར་མ་ཡིན། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འདོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཐུ་ཉམས་ ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་པའི་འབྲུ་ཡིན་ནོ།།ཚོད་མའང་དེ་བཞིན་རྩུབ་པར་ནི། །གཡོས་བ་དག་དང་མི་སྙི་དང་། །རོ་ནི་སྨིན་པར་མ་གྱུར་དང་། །ལ་ཕུག་མ་གཏོགས་སྐམ་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མའང་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་སྤང་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པོས་བཙོས་པ་སྟེ། རྩུབ་པ་ཉིད་དུ་བཙོས་པ་ནི་རྩུབ་པོར་གཡོས་པའམ། ཡང་ན་རྩུབ་པོ་སྟེ་དར་བ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཡོས་པ་ནི་རྩུབ་པོར་གཡོས་པའོ། །མི་སྙི་བ་ནི་སྲ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྲ་བའམ། གཡོས་སུ བྱས་པས་སྲ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རོ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་མ་གཏོགས་པ་སྐམ་པོ་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བཟའ་བར་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའང་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་ ཏེ།།བིལ་བ་མ་གཏོགས་རློན་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་ཤིང་ཐོག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མང་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འབྲུ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་སྣད་པ་དང་། འབུས་ཟོས་པ་དང་། ཆུར་ལྷུང་བ་དང་། ས་ངན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་ དང་།རོ་མ་སྨིན་པ་དང་། སྐམ་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་འབྲུ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་རྩུབ་མོར་གཡོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདིར་མི་སྦྱར་བ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐམ་པོ་ཡང་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དགོས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་པར་སྣང་བས། དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རློན་པ་སྟེ། སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བིལ་བ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། དེའི་མ་སྨིན་པའི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དག་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ་ཡིན ནོ།།འདིར་གཞན་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདིར་འབྲུ་དང་ཤ་དང་ཚོད་མ་དང་ཤིང་ཏོག་འབྲས་བུར་གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་ རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།འབྲས་བུའི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།ད་ནི་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་དག་ཟས་ཀྱི་གཡོས་ལ་དགོས་པ་དང་། སྨན་དང་ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལན་ཚྭ་ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཕྲ་ཞིང་བཤང་གཅི་འབྱིན་ལ་ འཇམ།།རླུང་འཇོམས་འཇུ་བྱེད་ཚ་ཞིང་རྣོ། །ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལན་ཚྭ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིར་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཆུ་རྣམས་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，应当避免有棱角的谷物与不同种类的有棱角谷物混杂，以及圆粒状谷物与不同种类的圆粒状谷物混杂。有些人说，有棱角的谷物与圆粒状谷物是不相容的。同样地，其他人说，新旧混杂的谷物就是不同谷物的混杂。同样地，应当避免因年代久远而失去效力的陈旧谷物，即因多年存放而变得极其陈旧，失去效力和功能的谷物。关于这一点，其他续部中说：'所有谷物存放一年，虽失去重量，但不失其功效，此后才逐渐失效。'因此这就是失去效力的极其陈旧的谷物。
'蔬菜也是如此，应避免粗糙烹饪，以及不软和味道未成熟的，除萝卜外应避免干燥的'，对于这段话，'蔬菜也是如此'是指应避免被霜等损害的。同样地，粗糙烹饪是指烹饪方式粗糙，或者说是用酸奶、酸乳清、酸性物质等粗糙的配料烹饪。'不软'是指坚硬，即天然坚硬或烹饪后变硬。同样地，味道未成熟是指味道特性未完全形成。同样地，除萝卜外应避免干燥的蔬菜。因为前面已经说明可以食用干萝卜。
'水果也大多如此，除了木苹果外应避免生的'，关于这段话，树上的水果也大多如此，即如同谷物一样，应避免被霜等损害的、被虫蛀的、落入水中的、生长在恶劣土地上的、非时令生长的、味道未成熟的和干燥的。说'大多'是因为与其他谷物混杂、粗糙烹饪等情况在此不适用，而且葡萄等干燥的水果在配制时是必需的且无害，为了表明除此之外都应避免，所以说'大多'。同样地，应避免所有未成熟的水果。其中不包括木苹果，因为仙人已经说明了未成熟木苹果配制的巨大功效。
在此，其他所有内容都应根据具体情况按照前文所述来理解。在这里关于了解食物规则，未提到的谷物、肉类、蔬菜、著名和不著名的水果的名称，应当向见多识广、精通术语的人们学习。以上是果类品类。
现在要说明盐等物质在食物烹饪中的必要性，以及药物和食物的配制等内容：'所有盐都能生痰，细腻且能助排便尿，能平息风，助消化，性热而辛辣，能开胃且生痰胆'。关于这段话，所有盐类普遍都能生成痰液，并能使脉管中的液体渗出，因此都能生痰。

།དེ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། རང་གི་ ནུས་པ་སྙིང་གར་ནི།།སོང་སྟེ་རྣམ་པར་སྡུད་བྱེད་ཅིང་། །རྣོ་བས་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ལ། །ཚ་བས་མྱུར་དུ་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་བ་ནི་རྩ་སྦུབས་ཕྲ་མོ་ལ་ཞུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བཤང་གཅི་འབྱིན་པ་ནི་དྲི་མ་སེལ་ཞིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའོ། །འཇམ་པ་ནི་རང་བཞིན་མཉེན་པའོ། །རླུང་འཇོམས་པ་ནི་རླུང་ནད་སེལ་བའོ། །འཇུ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རྣོ་བ་ནི་ལུས་ཟུངས་འབིགས་ པའོ།།ཡིག་འབྱེ་བ་ནི་ཟས་ལེན་པའོ། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་དེ་གཉིས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལྕེ་མྱང་ཚ་མངར་བཅས། །རོ་ཙ་ཡིད་འོང་ཉེས་གསུམ་སེལ། །ཡང་ཞིང་ཚ་ལ་མིག་ལ་ཕན། །ཚ་བ་མི་སྐྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ།ལན་ཚྭ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། ལན་ཚྭ་ལྕེ་མྱང་ཚ་ནི་ཡང་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་མངར་བ་དང་། རོ་ཙ་ཞིང་ས་བོན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རྩལ་རུ་ཚ་ཡང་ཡིད་འོང་ཞིང་། །སྒྲེགས་པ་སྦྱོང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་ལ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་བཤང་སྲི་སེལ། །དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩལ་རུ་ཚ་ནི་སེའུ་བར་ཙ་ལ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རུ་ཙ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡང་ ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་།སྒྲེགས་པའི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྟོད་བད་ཀན། །སྨད་ཀྱི་རླུང་འབྱིན་དྲོད་སྐྱེད་ལ། །བཤང་འགགས་ལྟོ་སྦོས་རྟུག་སྐམ་དང་། །གཟེར་ཟུག་ལུས་ལྕི་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་རུ་ཚ་ འདི་ནི་བི་ད་ལོ་ནུ་སྟེ།ཁ་རུ་ཚ་བཅོས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་སྟོད་ཀྱི་བད་ཀན་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྨད་ཀྱི་རླུང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་སུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ མཚོའི་ལན་ཚྭ་ཞུ་རྗེས་མངར།།ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་རྣམས་འཕེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ལན་ཚྭ་ནི་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་དང་། ལྕི་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཀོད་མའི་ལན་ཚྭ་ཅུང་ཟད་ཁ། །ཚ་དང་བ་ཚ་རྣོ་བྱེད་གཤེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀོད་མའི་ལན་ཚྭ་ནི་ས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལན་ཚྭ་སྟེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཚ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་བ་ཚའི་ཞད་བྲོ་བ་དང་། རྣོ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སླ་ཞིང་གཤེར་བར་བྱེད་ལ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ནས་སྒུལ་བར་བྱེད་པས་ན་གཤེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ རུ་ཚ་ནག་ཡོན་ཏན་དྲི།།མ་གཏོགས་ཡོན་ཏན་བི་དར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་ནི་དྲི་མ་གཏོགས་པ་ཡོན་ཏན་གཞན་བི་ད་ཁ་རུ་ཚ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དྲི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །མཚོ་ཚ་ཡང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཚྭ་མཚོ་ཚ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མ་ཀ་སྟེ།དེ་ནི་ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །ས་སྐམ་ཚ། བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཇུ་དཀའ་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་སྐམ་གྱི་ཚ་ནི་ས་རུལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་བྱུང་བའི་ཚ་སྟེ། དེ་ནི་བ་ཚ་བྲོ་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འཇུ་དཀའ་བ་ དང་།ལྕི་བ་ཡིན་ནོ།

从医药续部中说：其自身的功效进入心脏，能够聚集，因为锐利所以能切断，因为炽热所以能迅速流泄，所以都会产生痰液。这是在医药续部中所说的。细小是因为能进入细小的脉管。排出大小便是能清除污垢并使排泄。柔软是本性柔和。克制风是能治疗风病。消化是使食物等成熟。炽热是具有热性功效。锐利是能穿透身体组织。开胃是摄取食物。产生痰液和胆汁是使这两者增长。
其中舌尝盐甘甜，增进食欲悦人意，能除三病，轻而热，对眼有益，不生热，能生暖性。对此，'其中'是确定，在所有盐中，舌尝盐是轻盈的，略带甘甜，能增进食欲和精子，令人愉悦使心欢喜，能祛除风等三病等功德。
岩盐轻盈且悦意，能净口臭香气宜，食后发热除便秘，生暖开胃有功效。岩盐即白盐，另一异名称为如札嘎。它具有轻盈悦意，能净化口臭等不良气味等功德。
黑盐能除上部痰，下部出风生暖性，能治便秘腹胀及，干粪疼痛身沉重。此黑盐即毗达罗努，应知是天然黑盐。它能引出上部痰液，能排出下部之风。能顺行并生暖性等功德。
海盐食后味甘甜，沉重能使痰液增。海盐食后味甘甜，沉重且特别能增长痰液。
矿盐略带苦味性，咸热苛性具锐湿。矿盐是从土生之盐，它略带咸味，略带苛性味道，具有锐利功效，能使湿润且能从所在处搅动痰液和胆汁等，故能使湿润。
黑盐功效除气味，其余功效同毗达。黑盐除了气味外，其他功效与毗达黑盐相同相等，这两者的区别仅在于气味而已。
湖盐轻盈。湖盐即罗摩嘎，因具有轻盈功效故为轻盈。
干地盐，生痰难消化且沉重。干地盐是从腐土之处产生的盐，它具有苛性味，能生痰液，难以消化且沉重。

།ལན་ཚྭ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ། །རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་མང་པོ་བརྔོས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། ལ་དུ་དང་། སྨན་མར་དང་། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེ་ལ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལན་ཚྭ་གཅིག་སྨོས་པ་དེ་ནི་རྒྱམ་ཚའམ་ལྕེ་མྱང་ཚ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་དུ་གཉིས་སྨོས་པ་དེ་ནི་རྒྱམ་ཚ་དང་རྩལ་རུ་ཚའོ། །གང་དུ་གསུམ་ སྨོས་པ་དེར་ནི།རྒྱམ་ཚ་དང་རྩལ་རུ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་དུ་བཞི་སྨོས་པ་དེར་ནི། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་རྩལ་རུ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོའོ། །གོང་དུ་ལྔ་སྨོས་པ་དེར་ནི། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་རྩལ་རུ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་དང་། རྒྱ་ མཚོའི་ཚ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཀོད་མའི་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ལན་ཚྭ་ནི། །སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ཕོ་བ་མཆེར་པ་ལྐོག་ནད་དང་། །ལུད་པ་གཞང་འབྲུམ་དབུགས་མི་བདེ། །ལྟོ་སྦོས་བད་ཀན་སེལ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལན་ཚྭའི་ནང་ནས་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ལན་ཚྭ་ནི། སྐྲན་ནས་བད་ཀན་གྱི་བར་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །སརྫི་ཀ་སོགས་ཐལ་ཚ་ཀུན། །རབ་རྣོ་ཚ་ཞིང་སྲིན་སེལ་ཡང་། །ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད་བྱེད་སྨིན་བྱེད་ལ། །གཅོད་ཅིང་མི་ཞིམ་རྣམ པར་འབྱེད།།ནས་ཚིག་འཁུས་ཚ་ཁ་བས་ན། །མདོག་མདངས་ཁུ་བ་སྐྲ་མིག་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སརྫི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བའི་ཚ་ཁུ་ནི་རབ་ཏུ་རྣོ་བ་དང་། ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྲིན་བུའི་ནད་སེལ་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་ཞིམ་པ་སྟེ། སྙིང་མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འབྲུམ་བུ་དང་། ཕོལ་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྱེད་ཅིང་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞིང་ཁ་བས་ མདོག་མདངས་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ཀུན་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ། །གཟེར་འཇོམས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། །ཞུ་རྗེས་རོ་ཚ་ཡི་ག་འབྱེད། །དྲོད་སྐྱེད་ཟས་འཇུ་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ནི་རྩི་བོ་ཆེ་སྟེ། དེ་ནི་རླུང་དང་བད་ ཀན་སེལ་ཞིང་གཟེར་ནད་འཇོམས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་ཞིང་རོ་ཚ་བ་དང་། ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཟས་མ་ཞུ་བ་འཇུ་བ་དང་། ཡང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

关于盐类的配制，应当善加配制岩盐等。对此，从舌尝盐等盐类中取一种或两种或多种炒制的粉末，与拉笃（一种药材）、药用酥油、芝麻油等配制时，应当善加配制岩盐等。
因此，这是在说明：凡是在没有特别说明而提到一种盐时，应当配制岩盐或舌尝盐。凡是提到两种盐时，应当配制岩盐和石盐。凡是提到三种盐时，应当配制岩盐、石盐和黑矿盐。
凡是提到四种盐时，应当配制舌尝盐、石盐、矿盐和黑矿盐。凡是提到五种盐时，应当配制舌尝盐、石盐、矿盐、黑矿盐和海盐。同样，也可以配制碱盐等其他盐类。
炒焦大麦灰盐能够治疗瘤、心病、癫痫、胃病、脾病、喉病、咳嗽、痔疮、呼吸困难、腹胀和痰症。
对此，在盐类中，炒焦大麦灰盐能够祛除从瘤到痰症的诸病。碱盐等灰盐都具有极强的辛辣性、温热性，能除虫，具有轻性，能生血胆，能使成熟，能切断，不美味，能分解。
由于炒焦灰盐具有咸味，所以会损害肤色光泽、精液和毛发眼睛。
辛夷能除风和痰，能止痛，能生胆，食后味道辛热，能开胃，能生暖，助消化，具有轻性。
对此，辛夷是一种大药，它能除风和痰，能止痛，同样能生胆，食后味甘而辛热，能开胃，能生暖，能消化未消化的食物，具有轻性的功效。

། རུ་ར་བསྐ་ཞུ་རྗེས་མངར། ། རྩུབ་ཅིང་ལན་ཚྭའི་རོ་མེད་ཡང་། །དྲོད་ཆེ་ཟས་འཇུ་ཡིད་གཞུངས་བྱེད། །ན་ཚོད་ལ་འཇོག་དམ་པ་ཡིན། །དྲོ་ཞིང་འཁྲུ་ལ་ཚེ་ལ་ཕན། །བློ་དང་དབང་གསལ་སྟོབས་རབ་སྐྱེད། །མཛེ་དང་བཞིན་ལུས་མདོག་མི་སྡུག་།སྐད་འགགས་རིམས་རྙིང་མི བཟད་རིམས།།གླད་པ་མིག་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །མིག་སེར་ཕོ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །སྐེམ་བཅས་འོར་ནད་གཅིན་ནད་དང་། །ཚད་འཁྲུ་རྨོངས་བག་མྱོས་སློན་སྲིན། །མཆིལ་མང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །གཞང་འབྲུམ་མཆེར་པ་ལྟོ་སྤོས་དུག་།གསུམ་འཕེལ་རྒྱུན་ འགགས་སྐྲན་དང་ནི།།ད་རྒན་ན་དང་ཡི་ག་འཆུས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད། །དེ་དང་དེ་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་ནི་རོ་རབ་ཏུ་བསྐ་བ་ཡིན་ལ། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་ཡིན་ཞིང་། རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྩུབ་པ་ཡིན་ལ། ལན་ཚྭའི་ རོ་མེད་པ་ནི་ལན་ཚྭའི་རོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།རོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་བསྐ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། དེ་ཤས་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཨ་རུ་ར་ནི་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་སྟེ། རོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ན་ཚོད་ལ་འཇོག་པ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་རྒས་པ་ལས་བཟློག་ནས་མཆོག་ཏུ་གཞོན་པ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་པ་དང་། བློ་ཞེས་བྱ་བ་འཕྲལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་ པོ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་མཛེ་ནས་ཡི་ག་འཆུས་པའི་བར་གྱི་ནད་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རིམས་རྙིང་པ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པའོ། །མི་བཟད་པའི་རིམས་ནི་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡང་དེ་འདྲ་བསིལ། །རོ་སྐྱུར་བད་མཁྲིས་སེལ་དེ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་ཡང་། ཨ་རུ་ར་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར བྱའོ།། རུ་རའི་ཡོན་ཏན་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་ཡང་ཡོད་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ནུས་པ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་ནི་དྲོ་བ་ཡིན་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གཞན་ལན་ཚྭ་མི་བྲོ་ཞིང་ཞུ་རྗེས་མངར་ བ་དང་།རོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དེ་དང་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ལ། སྐྱུར་བའི་རོ་ནི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཅུང་དམན་བ་རུར། །ཞུ་རྗེས་ཚ་མངར་སྐྲ་མིག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་རུ་ར་ནི་ཨ་རུ་ར་ རའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དམན་ཞིང་ཆུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་ཡོན་ཏན་ལས་ཐུན་མོང་ཡིན་ཡང་། བ་རུ་ར་ནུས་པ་བསིལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྩོམ་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞུ་བའི་རྗེས་ཚ་བ་དང་། རོ་མངར་བའི་ ཤས་ཆེ་བ་དང་།སྐྲ་ལ་ཕན་པ་དང་། མིག་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མཆོག་མིག་ནད་སེལ། །རྨ་འཚོ་ལྤགས་ནད་རྨ་རེད་དང་། །ཚིལ་ཆེས་གཅིན་སྙི་བད་ཁྲག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར་ཞེས་བྱ་ བ་དང་གསུམ་མོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་ཞེས་ལེགས་བཤད་པ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་དེ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། འབྲས་བུའི་མཆོག་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ།

阿如热味道极涩，食后甘甜。虽具粗涩性而无咸味。具有温热性，助消化，令心安定。能保持年轻，是最佳之物。温暖通泻且益寿命。增长智慧，明利感官，大增气力。
能治疗麻风病、容貌及身体不悦目、声音嘶哑、久疟、剧烈发热、脑病、眼疾、白翳、黄眼病、胃病、消瘦、胸痛、小便疾病、热泻、昏迷、醉酒、虫病、多唾液、咳嗽、呼吸不畅、痔疮、脾病、腹胀、中毒、三毒增盛、气滞、肿瘤、老年病、食欲不振、风病和痰病所生诸疾。
关于阿如热，其味极涩，食后甘甜，具有粗涩性质，无咸味即不具咸味，意为具有五味。前面提到涩味，是为了表明其为主要味道。因此应知阿如热具有甜、酸、苦、辣、涩五味。
它具有如下功效：能保持年轻，即使非年轻者也能返老还童，使其极为年轻；所谓智慧，即能记住当下之事；能明利眼等诸根，大大增长其对境之力。同样，它能治疗从麻风病到食欲不振的诸病，以及风病和痰病所生的其他一切疾病。久疟指长期的疟疾。剧烈发热指常发热等四种发热。其他易于理解。
酸枣也如是而清凉，味酸能除痰和胆病。关于此，应知酸枣也与阿如热相似。刚才所说阿如热的一切功效，酸枣也都具备，所谓相似是指：阿如热性温，而酸枣具有清凉性。其他功效如无咸味、食后甘甜、具五味等，以及能治痰病和胆病等诸病相同，但酸味较重。
余甘子功效稍逊，食后辛甘利发目。关于此，余甘子的功效比阿如热稍逊一些。虽与阿如热有共同功效，但余甘子性凉，因为其构成的大种如是安立。它食后具辛味，甜味较重，对头发和眼睛有益。
这三种果实，是最佳的补品，能治眼病，愈合伤口，治疗皮肤病和疮疡，以及脂肪过多、尿频和痰血病。即阿如热、酸枣和余甘子三种。如善说'三果'者，应知即是这三果。其他论中也说：'最胜果实有三种。'

།འབྲས་བུའི་དམ་པ་གསུམ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ ཉིད་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་ཡིན་པའོ། །མིག་ནད་སེལ་བ་ནི་མིག་གི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པའོ། །རྨ་འཚོ་བ་ནི་རྨ་འབྱོར་ཅིང་སླར་འཚོ་བར་བྱེད་པའོ། །ལྤགས་ནད་ནི་མཛེ་ནད་མེད་པ་ལ་དང་། སྐྲན་ནད་ལ་ སོགས་པའོ།།རྨ་རེད་པ་ནི་རྨ་ལས་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པའོ། །ཚིལ་ཆེས་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚིལ་ལྷག་པའོ། །གཅིན་སྙི་བ་ནི་ཆུ་སོའི་ནད་དོ། །བད་ཀན་དང་ཁྲག་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དེ། དེ་དག་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་བྷ་དྲ་ གསུམ།།གེ་སར་བཅས་པ་དྲི་བཟངས་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་ལས་མིང་ཙམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཚ་དང་། སུག་སྨེལ་དང་། གནྡྷ་བྷ་དྲ་གསུམ་ནི་དྲི་བཟངས་གསུམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནཱ་ག་གེ་སར་གྱིས་བསྣན་པ་ནི་དྲི་བཟངས་བཞི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་དག་ནི་མིང་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཡོན་ཏན་ནི་འདིར་མ་བསྟན་ཏེ་གཞན་ལས་ནི་མིང་ཙམ་བཏུས་པར་ཟད་དོ། །ན་ལེ་ཤམ་ནི་མཁྲིས་སྐྱེད་རྣོ། །རྩུབ་ཅིང་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ ག་འབྱེད།།རོ་དང་ཞུ་རྗེས་དག་ཀྱང་ཚ། །བད་ཀན་འཇོམས་ཤིང་ཡང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་ནི་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣོ་ཞིང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །པི་པི་ལིང་རློན་བད་ སྐྱེད་མངར།།བསིལ་ཞིང་ལྕི་བ་སྣུམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་རློན་པ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རོ་མངར་བ་དང་། ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་། ལྕི་ཞིང་སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐམ་པོ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །སྣུམ་ཞིང་རོ་ཙ་རོ་ཚ་ལ། ། ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་བད་རླུང་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སེལ་འཁྲུ། །དེ་གཉིས་བཅུད་ལེན་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་ལ་ཤས་ཆེར་སྦྱར་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དེ་སྐམ་པོ་ཡིན་ན་ནི། པི་པི་ལིང་རློན་པ་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གོ བཟློག་པ་ནི་རློན་པ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་དང་།མངར་བ་དང་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་བད་ཀན་སེལ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་། སྐམ་པོ་ནི་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་བད་ཀན་དང་།རླུང་དང་བད་ཀན་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བསེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་པི་པི་ལིང་དེ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལ་ཞེས་པ། ནད་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ནད་པ་དག་གསོ་བའི་སྐབས་ལ་ཤས་ཆེར་སྦྱར་བར་ མི་བྱའོ།།དོང་གྲ་དྲོད་སྐྱེད་རོ་ཙ་དང་། །འཁྲུ་གཅོད་ཡིད་འོང་མཁྲེགས་པ་སེལ། །ཡི་ག་འབྱེ་ཡང་ཞུ་རྗེས་མངར། །ཁོང་སྣུམ་དྲོད་ཆེ་བད་རླུང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ནི་ལི་དོང་གྲ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བི་ཤྭ་བི་ཞེས་གྲགས་པའོ། །དེ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྒེའུ་གཤེར་དེ་འདྲ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒེའུ་གཤེར་ཞེས་བྱ་བ་དོང་གྲ་རློན་པ་ནི་དོང་གྲ་དེ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

所说的三种殊胜果实。这三种果实即是最殊胜的精华，在诸精华中最为殊胜。
能治眼疾是指能消除眼部诸病。能治疮伤是指能使伤口愈合复原。皮肤病是指麻风病以及肿瘤等病。伤口流液是指伤口流血等。脂肪过多是指身体组织中脂肪过多。小便病是指膀胱疾病。痰和血是直接消除，能够祛除和消灭这些疾病。
桂皮、豆蔻、香附三种，加上莲蕊成为四种香料。这是简略语，为了仅显示名称，有人在此加入。桂皮、豆蔻、香附三种称为三种香料，在这三种之上加上莲蕊，称为四种香料。这些仅是显示名称，并未说明功效，仅是从他处摘录名称而已。
诃子能生胆汁锐利，粗糙生热开胃口，味道和消化后都是热性，能除痰且性轻。诃子能增长胆汁，故称生胆汁。同样具有锐利、粗糙等功效。
新鲜胡椒能生痰甜味，清凉且重而油润。新鲜胡椒能生痰，味甘，性凉，重浊而油润。
干胡椒则与此相反，油润助性欲味辛热，消化后甘味除痰风，咳嗽气喘泻。这两种除了精华外，其他不宜多用。干胡椒与新鲜胡椒性质相反，新鲜的能生痰、甘味、重浊，而干的则能除痰、辛热、轻盈。其他特点是，干胡椒能助性欲、增加精液，消化后味甘，同样能除痰、风、咳嗽、气喘，并能通泻。这样的胡椒除了精华修炼外，其他情况，即无病保养和治病时不宜多用。
生姜能生热助性欲，止泻悦意除坚硬，开胃消化后味甘，内润热性除痰风。生姜即莉生姜，别名毗湿婆毗。具有生热等功效，词义易懂。
鲜姜相同，是指鲜姜即湿生姜与生姜具有相同的功效。

།དེ་དག་ནི། །ཚ་བ་གསུམ་སྟེ་ཤ་སྦོམ་དང་། །མེ་དྲོད་ཉམས་དང་དབུགས་ མི་བདེ།།ལུད་པ་རྐང་བམ་ཆམ་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། དོང་གྲ་སྟེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཤ་སྦོམ་པ་ནས་ཆམ་པའི་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དབྱི་མོང་པི་ པི་ལིང་རྩ་བ།།ནལ་ཤམ་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱི་མོང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཆུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་སྟོབས་མེ་དང་མཉམ། །འོར་ནད་གཞང་འབྲུམ་སྲིན་མཛེ་སེལ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོབས་མེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་དང་བྱ་བའི་ལས་མཚུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་དྲོ་བས་ཟས་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེས་ཟངས་ན་གནས་པའི་ཆུ་དང་འབྲས་མེ་ལྕེ་འབར་བ་དང་ ལྡན་པའི་མདག་མས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས། དེ་ཉིད་མེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོར་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། སྲིན་ནད་དང་། མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ རྣམས་ལས་ནི་ན་ལེ་ཤམ།།མ་གཏོགས་ཚ་བ་ལྔ་ཞེས་བཤད། །སྐྲན་ཆེན་དམུ་རྫིང་ལྟོ་སྦོས་དང་། །གཟེར་འཇོམས་དྲོད་ནི་སྐྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ་དང་། དབྱི་མོང་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ལི་དོང་གྲ་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་ནི་ཚ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གིས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ལེ་ཤམ་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ན་ལེ་ཤམ་མི་བགྲང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན། ན་ལེ་ཤམ་ཡང་བགྲང་མོད་ཀྱི། འདིར་ཚ་བ་ལྔ་ལ་མ་གཏོགས པས་དེ་བཀར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བི་ལ་པ་ཀསྨ་ཏར་ཀ་རི། །པ་ཏ་ལ་དང་དུན་དུ་ཀ་།རྩ་ཆེན་ལྔ་པོ་བསྐ་ཁ་དྲོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་ནི་ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཤི་རི་ཕལ་ཞེས་བྱའོ།།ཀཤྨ་རྒྱ་ནི་ཤི་མི་པརྞི་འོ། །ཏར་ཀ་རི་ནི་ཨག་ནི་མན་ཐའོ། །པ་ཏ་ལ་ནི་བ་སན་ཏ་དུ་ཏིའོ། །དུན་དུ་ཀ་ནི་སོ་ན་ཀ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རོ་བསྐ་ཞིང་ཁ་བ་ཡིན་ལ། ནུས་ པ་ནི་དྲོ་བ་ཡིན།ཡོན་ཏན་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ང་ཤུ་མ་ཏི་བྲི་ཧ་ཏི། །གཉིས་གཉིས་གཟེ་རྩ་ཆུང་ལྔར་བཤད། །ཞུ་རྗེས་རོ་མངར་ཧ་ཅང་ནི། །བསིལ་དང་ཚ་མིན་ཉེས་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨང་ཤུ་མ་ཏི་གཉིས་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞིའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ལས་བྲི་ཧ་ཏི་གཅིག་ནི་ཀཎྜ་ཀཱ་རི་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཀྵུ་ཏྲ་ཞེས་བྱའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་པ་ནི་སྦོམ་པོ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སིང་ཧི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟེ་མ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཁྱིའི་མཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ཞེས་བཤད་ལ།དེ་ཡང་ཞུ་བའི་རྗེས་དང་རོ་མངར་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་བསིལ་བ་དང་། ཚ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཚ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་བསིལ་བས་ཐུན་མོང་གི་ཆ་མཉམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མིའི་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པས་ན་ནད་ཀུན་སེལ་ཞེས་བྱའོ།

这些就是三种热性药，能治疗肉胀、消化力减退、呼吸不畅、咳嗽、脚肿和感冒。就是说，前面刚刚讲到的胡椒、诃子和长胡椒这三种就是所谓的三热药。它们能治疗从肉胀到感冒等疾病。
乌头和胡椒根的功效略小于诃子。就是说，要知道乌头和胡椒根的功效比诃子的功效稍微小一些。
枳椒的药力与火相当，能治疗腹水病、痔疮、虫病和麻风病。就是说，枳椒也叫做枳椒，它的药力与火相当，也就是说它与火的作用相似，因为它非常热性，能快速帮助消化食物。比如说，就像外面的火能让铜锅中的水和米通过燃烧的火焰和炭火煮熟一样，同样地，含有枳椒的药物通过产生消化之火的方式来帮助消化，因此它与火相似。它还能治疗腹水病、痔疮、虫病和麻风病。
除了诃子以外，这些称为五热药。能治疗大瘤、水肿、腹胀和疼痛，是产生体热的最佳药物。就是说，刚才讲到的胡椒、胡椒根、乌头、枳椒和长胡椒，这些被称为五热药。'除了诃子'的意思是这里不计算诃子，因为虽然诃子也算在胡椒等药物中，但在这里的五热药中不包括它。这五种热药能治疗瘤等疾病，同时也是产生体热的最佳药物。
木苹果、诃子、塔卡利、巴塔拉和顿杜卡这五大根药味涩而温热，能治疗风病和痰病。就是说，木苹果又名希利帕拉，诃子又名希米帕尼，塔卡利又名阿格尼曼塔，巴塔拉又名巴桑塔杜提，顿杜卡又名索纳卡，这些药物的根称为五大根药，它们味道涩而带苦，性质温热，功效是能治疗风病和痰病。
两种昂舒玛提、两种比哈提和一种甘草被称为五小根药。消化后味甘，不太寒热，能治疗一切病。就是说，两种昂舒玛提是萨拉帕尼和克里希纳帕尼。两种比哈提中，一种是刺果，另一个名称是克舒特拉。第二种比哈提是粗大的，另一个名称是辛希。甘草的另一个名称是'狗牙'。这些药物的根被称为五小根药，它们消化后味道甘甜，既不太寒也不太热，就像'人中狮子'这样的比喻一样。同样地，因为它们能治疗风等所有疾病，所以称为能治一切病。

།རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་གཉིས་བསྡུས་པ་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། རྩ་བ་ཆུང་དང་ཆེན་པོ་ལྔ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བལ་པུརྞ་ཨེ་རཎྜ། ། སུ་པྱ་པརྞི་རྣམ་གཉིས་རྩ། །འབྲིང་ཡིན་བད་ཀན་རླུང་འཇོམས་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་མཁྲིས་པ་མི་སྐྱེད་འཁྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བ་དྷོ་ད་རི་ཞེས་བྱ་བའོ། །པུརྞ་རྣ་བ་ནི་བར་ཤ་བྷུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ེ་རཎྜ་ནི་སོར་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སུ་པྱ་པརྞི་གཉིས་ནི མུངྒ་པརྞི་དང་།མ་ཤ་པརྞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྔ་ནི་རྩ་བ་འབྲིང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཁྲིས་པ་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ། མཁྲིས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པ་དང་། ཁོང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉེའུ་ཤིང་ཀ་ཀོ་ ལ་འཚོ་བྱེད།།ཛི་བ་ཀ་དང་རི་ཤར་བཤད། །འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་མིག་ལ་ཕན། །རོ་ཙ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་ནི་ཨ་བྷི་རུའོ། །ཀ་ཀོ་ལ་ནི་བི་རའོ། །འཚོ་བྱེད་ནི་ཛི་བན་ཏི་སུམ་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཛི་བ་ཀ་ནི་ཀུར་ཙ་ཤིང་ཤིའོ། །རི་ཤ་བ་ནི་ བི་ཤ་ནི་སྟེ།རྩ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་མིག་གཉིས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པས་ན། མིག་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇག་མ་ཀུ་ཤ་འབྲས་བུར་ཤིང་། །འདམ་རྩ་ རྩར་བཤད་ལྔ་མཁྲིས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇག་མ་དང་ཀུ་ཤ་གཉིས་ཀ་རིགས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུ་ཤ་ནི་ཡང་འཇག་མ་ཅན་གྱི་རྩའི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་ནི་གྲ་མ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའི་རཀྟ་ཤ་ ལི་ལ་སོགས་པའོ།།བུ་རམ་ཤིང་དང་འདམ་བུ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲ་མ་གང་བུ་གཡོས་སྦྱར་ཟས། །ཤ་དང་ཚོད་མ་ཤིང་ཏོག་སྨན། །ཟས་ཆ་ཅུང་ཟད་ཚན་ གདུས་འདི།།རྟག་ཏུ་དགོས་པ་ཡོད་པར་སྨྲས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཟས་ཏེ། དེ་ནི་གྲམ་ཅན་དང་། གང་བུ་ཅན་དང་། གཡོས་སུ་སྦྱར་བ་དང་། ཤ་དང་། ཚོད་མ་དང་། ཤིང་ཏོག་དང་། སྨན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཚོད་མ་སྣ་ཚོགས་ཚོད་མ་ལ་དགོས་ པའི་རྫས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་འདྲ་བར་ནད་སེལ་བར་གནས་པ་དང་།ནད་པ་རྣམས་ཁམས་སྙོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་དགོས་པས་འདིར་བཤད་ཅིང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་ པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁ་ཟས་བསྲུང་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་སྟེ། ཟས་ དང་སྐོམ་ཕན་པ་དང་།གནོད་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་སྟེ། བཤད་པ་དེ་ལ་ཡང་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་འབགས་པའམ། མི་མཐུན་པ་ཟོས་པ་དག་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཟས་སོ། །དེ་བསྲུང་ བ་ནི་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་པའོ།།དེའི་ལེའུ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་གདགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

大根和小根合在一起称为十根，这也是经中所说的：'五大根和五小根，称为十根'。
婆罗、布尔那、埃兰达、两种苏帕帕尼根，是中等根，能降伏风和痰，不会过分引起胆病，能通便。其中，婆罗又名婆豆达利，布尔那耳朵又名巴沙布，埃兰达又名五指，两种苏帕帕尼是芸豆叶和豆叶。这五种根是中等根，它们能降伏风和痰，不会过分引起胆病，即稍微引起胆病，并能通便。
小树、卡科拉、养生、吉瓦卡和利沙巴，称为养生根，对眼睛有益，增进食欲，能除风和胆。其中，小树是阿比鲁，卡科拉是比拉，养生是吉万提苏姆迦拉，吉瓦卡是库尔查辛西，利沙巴是比沙尼。这五种根称为养生五根。因为对双眼有益，所以说对眼睛有益，同样也能增进食欲，消除风和胆。
芦苇、吉祥草、稻子树、沼泽草，称为五根能除胆。其中，芦苇和吉祥草都是同类，因细微差别而分为两种。吉祥草是一种带芦苇的特殊根。稻是谷类中所说的红稻等。甘蔗和沼泽草是众所周知的。这些根是第五组五根，它们专门用于消除胆病。
谷类、豆类、烹调食物、肉类、蔬菜、水果、药物，这些食物成分虽少量，但说是经常需要的。因为是可食用的所以称为食物，这包括谷类、豆类、烹调食物、肉类、蔬菜、水果、各种药物，以及蔬菜中所需的少量材料，这些都如同食物一样能治病，为了使病人恢复平衡而配制，因为无害且经常需要，所以在此说明。
这是《医论八支心要注释·词义月光》，由大师月喜所造，是第六章的注释。
接下来要说明保护饮食的章节。'接下来'是指紧接前文，在讲述了有益和有害的饮食区别之后，由于要禁止食用被毒等污染或不相宜的食物，所以紧接着开始这一章。其中，因为是可食用的所以称为食物。保护食物是指要全面保护和约束食物不被毒等混杂。这一章通过上述内容而得名。

།དེ་ལྟར་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པས་སྦགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ལེའུ་གང་དུ་དགག་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་དེ་ བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་ནི་སྲོག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། སྲོག་དང་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་གསོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་ པའི་ལེའུ་རྗེས་ཐོགས་ལ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ།རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཉེ་འཁོར་དུ། །སྲོག་འཚོའི་སློབ་དཔོན་གཞག་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་བསྲུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱལ་པོ་ནི་ས་བདག་གོ། །ཕོ་བྲང་ཉེ་འཁོར་ ནི་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་གནས་དང་།འདབ་ཉེ་བར་རོ། །སྲོག་འཚོའི་སློབ་དཔོན་ནི་སྨན་པ་སྟེ། སྨན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ། ཕོ་བྲང་ཉེ་བ་ཁོ་ནར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེར་དེའི་ཁང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ལྟར་བྱས་པས་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་གྱུར་པས།སྨན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྲུང་ཞིང་སྡོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ས་བདག་གི་།ཟས་སྐོམ་དུག་ལས་ བསྲུང་བར་བྱ།།ཆོས་ལ་སོགས་དང་གང་འབྲེལ་པའི། །འབྱོར་བདེ་དེ་ལ་རག་ལས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འབད་པས་ས་བདག་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་པར་བྱའོ། །ཟས་དང་སྐོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ ཟད་དོ།།དེས་ན་རྒྱལ་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་དགོས་པའི་ན་བཟའ་དང་། གཟིམས་མལ་དང་། དྲི་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དུག་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་སྤྱད་པ་དང་། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནོར་དང་། འདོད་པ་དང་ཐར་པ་ རྣམས་དང་གང་འབྲེལ་ཞིང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་དགུ་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་། བདེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རག་ལས་ཤིང་དེའི་ཁ་ན་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འབྱོར་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། དེ་གཉི་ ག་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེའི་གནོད་པ་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། འབྲས་ཆན་དུག་བཅས་གཤེར་བག་ཀྱང་། །སྐམ་བག་ཅན་ནི་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཡུན་རིང་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཚོས་ པའང་ཞག་ལོན་ལྟ་བུར་འགྱུར།།རླངས་པ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་འདྲ་ཞིང་། །ཁོང་མྱོས་བརྒྱལ་དང་ལུས་རྔུལ་སྐྱེད། །དྲི་དང་མདོག་སོགས་ཉམས་པར་འགྱུར། །རུལ་ཞིང་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལྟར་འཚེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཆན་ནི་འབྲས་བཙོས་པའི་ཆན་ཏེ། དེ་དུག་དང་བཅས་ ཤིང་དུག་གིས་སྦགས་པར་གྱུར་ན།གཤེར་བག་དག་ཀྱང་སྐམ་བག་ཅན་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། རླན་བག་མེད་ཅིང་བཅང་དུ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོས་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་རིང་མོས་ཚོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཚོས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་འཕྲལ་ དུ་ཞག་ལོན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ།ཉིན་ཞག་གཅིག་འདས་པ་ལྟར་རླངས་པ་མེད་ཅིང་བསྡུར་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རླངས་པ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་འདྲ་བར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་ན། རླངས་པ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་འདྲ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ཟོས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་། ཁོང་མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། ལུས་རྔུལ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་མྱོས་པ་ནི་སེམས་མེད་པའོ།

如是，关于被食物和饮品等污染以及不适宜的饮食章节，应当撰写禁止的章节。因为具有功德的饮食能维持生命，如同生命一般的饮食若被毒等所损害，同样变得不适宜就会成为致命的。因此，在了知饮食规则章节之后撰写此章。
'在王宫周边，应当安置医师。如此做了之后，将在一切处，从一切中得到保护。'其中，王是地主。宫殿周边是指王的住处附近。医师是指医生，即医生中最殊胜者。所说的安置，即应当安置并居住在宫殿附近，意思是说那里应有他的房舍。如此做了是指如此亲近后，那医生在一切时中，对一切即对饮食等加以保护和防护，这是其意义。
'特别是对于地主的，饮食应防护于毒。与法等相关联的，富乐皆依赖于他。'其中，特别是指以殊胜的努力保护地主即国王的饮食等。饮食二字仅是举例说明而已。因此，国王受用所需的衣服、卧具、香、花鬘、珍宝等也应当防护于毒。为什么呢？因为修行法，以及等字所包含的财富、欲望和解脱等，凡是与之相关联并作为因的众生和自身的富足与安乐，都依赖于那个国王而存在。其中富足是指获得未得到的受用，守护已获得的是安乐，这两者都依赖于国王。因此应当保护他免受损害。
那么如何知道并防护这些呢？'米饭含毒湿性者，也将变得如干燥般。长时煮熟的以及，煮熟也如隔夜般。蒸气如孔雀颈般色，内醉昏迷身生汗。香与色等皆损坏，腐烂闪耀如孔雀羽。'其中，米饭是指煮熟的饭，若其含毒被毒污染，即使是湿性的也会变得像干燥的一样，即没有水分且不想保存。同样会难以煮熟，需要很长时间才能煮熟，即使煮熟了也会立即变得像隔夜的一样，即如同过了一天一样没有蒸气且不想收藏。同样，其蒸气如同孔雀的脖子一样呈现各种颜色，因此说蒸气如孔雀颈。食用之后会产生内醉、昏迷和身体出汗，内醉是指失去意识。

།བརྒྱལ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཉམས་པའོ། །ལུས་རྔུལ་བ་ནི་བད་ཀན་འཐོན་པའོ། །ཡང་འབྲས་ཆན་དེ་དྲི་དང་མདོག་སོགས་ཞེས་པའི་དྲི དང་།ཁ་དོག་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རུལ་ཅིང་ཞེས་པ། རབ་ཏུ་འདྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལྟར་འཚེར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའམ། ཆུ་ནང་དུ་ ཏིལ་མར་གྱི་ཐིགས་པ་བོར་བ་ལྟར་སྔོ་དམར་འཚེར་བར་འགྱུར་རོ།།ཚོད་མ་མྱུར་དུ་སྐམ་པ་དང་། །བསྐོལ་བ་མདོག་ནི་གནག་འགྱུར་ཞིང་། །དེར་གཟུགས་ཆུང་བའམ་ཆེ་བའམ། །མི་སྡུག་པའམ་མི་སྣང་འགྱུར། །སྦུ་བ་སྟེང་བྱུང་རི་མོ་མཚམས། །ཁ་ཆུ་འདྲ་དང་ཆུ་བུར་ འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲན་ཚོད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དུག་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་སྐམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་ནི་མདོག་གནག་ཅིང་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེར་ཞེས་པ་ཚོད་མ་བསྐོལ་བ་དེར་རང་གི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཆུང་ ཞིང་ཞན་པའམ།ཆེ་ཞིང་ལྷག་པའམ། མི་སྡུག་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེར་རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཚོད་མ་བསྐོལ་བ་དེར་སྦུ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྦུ་བ་ནི་སྦུ་བའི་རྣམ་པར་ འབུར་དུ་ཆས་ཤིང་འབྱུང་སྟེ།དེའི་ནང་ན་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་སྣང་བའམ། མཚམས་འབྱེ་ཞིང་འཆད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། ཁ་ཆུ་འདྲ་བར་ན་ལ་ནལ་པོར་འབྱུང་བ་དང་། ཆུ་བུར་དག་ཇི་ལྟར་ཆུའི་ནང་ན་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་དེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཏུང་བ་མངར་ སྐྱུར་ཚོད་མ་དང་།།ཤ་དག་མཚམས་འབྱེད་རོ་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བ་ནི་རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔར་སྦྱར་བ་ཕལ་ཆེར་མདོག་དམར་པོར་སྣང་ཞིང་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་སྟེ། ཡང་བཏུང་བའི་བྱེ་བྲག་བལ་པོའི་སེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་རོ་སྐྱུར་བ་དང་། ཚོད་མ་སྟེ། ཤུ་ཤ་དང་། པ་ཐ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤ་བཙོས་པ་དག་སྟེ། བཏུང་བ་མང་པོ་མདོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུག་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། མཚམས་འབྱེ་བ་དང་། རོ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རོ་དྲུག་པོ་དག་མི་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་མི་རྙེད་པར འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་རོ་མི་ཞིམ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ། །ཤ་ཁུ་རི་མོ་སྔོར་སྣང་ཞིང་། །འོ་མ་ཟངས་མདོག་ཞོ་དྲི་མ། །དར་བ་ལ་ནི་སེར་དང་གནག་།མར་ཁུ་ཆུ་དང་འདྲ་བར་སྣང་། །ཆང་དང་ཆུ་གནག་སྦྲང་རྩི་ལ། །ལྗང་ སྣང་ཏིལ་མར་དག་ལ་དམར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཁུ་ནི་ཤ་ལས་བྱས་པའི་ཁུ་བ་སྟེ། དེ་དུག་གིས་སྦགས་པར་གྱུར་པ་ན། དབུས་ན་རི་མོ་སྔོན་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་ལ་དུག་གིས་སྦགས་ན། ནང་ན་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞོ་ལ་དུག་ཡོད་ན་ རི་མོ་དྲི་མ་ཅན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དར་བ་ལ་དུག་ཡོད་ན་ནི་རི་མོ་སེར་པོ་དང་ནག་པོ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །མར་དུག་དང་འདྲེས་ན་ནི་རི་མོ་ཆུ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆང་དང་ཆུ་ལ་དུག་ཡོད་ན་གནག་ཅིང་སྣག་ཚ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྲང་རྩི་ལ་དུག་ཡོད་ན་ནི་ལྗང་ གུར་སྣང་ཞིང་མདོག་སྔོ་བསངས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།ཏིལ་མར་ལ་དུག་ཡོད་ན་ནི་རི་མོ་དམར་ཞིང་ཟངས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

昏厥是失去意识。身体出汗是痰液排出。再者，那粥的香气和颜色等所说的香气、颜色、味道、触感都会失去其本性而毁坏。
同样，'腐烂'的意思是，会完全腐坏。同样，'如孔雀羽毛般闪耀'是指，如同孔雀尾羽的尖端，或者如同水中滴入芝麻油时呈现蓝红色闪耀。
汤快速干涸，煮沸后颜色变黑，其中形状变小或变大，或变得丑陋或消失。泡沫浮现纹路间隔，出现如唾液和水泡。
所谓'汤'是指豆汤等，若其中有毒，会快速干涸，同样，煮沸后颜色变黑且有污垢，'其中'指在煮沸的汤中，其本身形状变得小而弱，或大而过度，或丑陋，即显现出不同于本性。或者其本身形态不再显现。
另外也可从煮沸的汤中出现泡沫等现象得知，其中泡沫呈现凸起状，其内显现各种纹路，或显现如间断分隔状，如唾液般粘稠出现，如同水中出现的水泡一样，这些都会出现。
饮料甜酸汤和肉都分离失去味道。关于这点，饮料是指葡萄等制成的大多呈现红色且甜酸的饮品，另外饮料的种类如尼泊尔啤酒等制成的酸味饮料，以及汤，即豆类和蔬菜等，和煮熟的肉等，这些有颜色等的众多饮品若含有毒，会分离且失去味道，即六种味道都不显现且不清晰可辨。
这样则失去味道即味道不美，意思是会具有相反的味道。肉汤纹路显现蓝色，牛奶呈铜色奶酪污浊，酪浆则显黄和黑，酥油如水般显现。酒和水发黑，蜂蜜显绿，芝麻油显红。
关于这点，肉汤是指用肉制成的汤，当其被毒污染时，中间会显现蓝色纹路。牛奶被毒污染时，内部会显现如铜般的颜色。奶酪有毒时会显现污浊的纹路。
酪浆有毒时会显现黄色和黑色纹路。酥油与毒混合时会显现如水般的纹路。酒和水有毒时会发黑如墨般显现。蜂蜜有毒时会显现绿色且呈现青绿色。芝麻油有毒时会显现红色纹路且如铜般显现。

།ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་སྨིན་པར་སྣང་། །སྨིན་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ་ལ་དུག་གིས་སྦགས་པ་ ནི།སྨིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། ཤིང་ཏོག་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་དུག་གིས་སྦགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲུལ་ཞིང་རུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཟས་རློན་དང་སྐམ་པ་དག་།རྙིངས་ཤིང་མདོག་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་རློན་པ་ནི་དུག་གིས་སྦགས་ན་ནི་ རྙིངས་པར་འགྱུར་ལ།ཁ་ཟས་སྐམ་པོ་དག་ལ་དུག་གིས་སྦགས་ན་ནི་མདོག་ཉམས་ཤིང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཚིག་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྙི་བ་དང་ནི་སྲ་བ་དག་།རེག་པ་གོ་ནི་བཟློག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།རྫས་སྙི་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲ་བ་དག་ལ་དུག་གིས་སྦགས་ན། རེག་པ་གོ་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙི་བ་ནི་སྲ་བར་འགྱུར། སྲ་བ་ནི་སྙི་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རེག་པའི་གོ་བཟློག་པའོ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྩེ་ལོ་མ་གས། །རྙིད་ཅིང་དྲི་ནི་མི་ཞིམ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་དུག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་རྩེ་མོ་གས་ཤིང་ཟད་པ་དང་། རྙིད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་དེངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲི་མི་ཞིམ་པ་སྟེ་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་བྲལ་ནས། དྲི་མནམ་པ་གཞན་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གོས་ལ་ནག་པོ་ཏལ་ཏིལ་དང་། །སྤུ་རྣམས འཐུལ་ཞིང་ཁ་ཚར་འཆད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟེང་ནས་བགོ་བ་དང་འོག་ཏུ་གདིང་བ་ལ་སོགས་པའི་གོས་རྣམས་ལ་དུག་གིས་བསྒོས་པ་ན་ནི་རི་མོ་དྲི་མ་ཅན་ཏལ་ཏིལ་དག་སྣང་བ་དང་། གོས་ཀྱི་སྤུ་རྣམས་རྣམ་པར་འཐུལ་ཞིང་ཆད་པ་དང་། ཁ་ཚར་གཅད་ཅིང་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། ། གསེར་དངུལ་མུ་ཏིག་ཤིང་དང་རྡོ། །རིན་ཆེན་སོགས་ལ་དྲི་མ་ཆགས། །གཟི་མདངས་རེག་པ་འོད་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསེར་དངུལ་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཏེ། འདི་དང་གཞན་ཡང་བསྡུའོ། །མུ་ཏིག་ནི་མུ་ཏིག་གི་རྡོ་གུའོ། །ཤིང དང་རྡོ་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དོ།།རིན་ཆེན་ནི་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ལ་དུག་གིས་སྦགས་ན་དྲི་མ་ཆགས་པ་སྟེ། །འདམ་གྱིས་བསྐུས་པ་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་གཟི་ མདངས་དང་།རེག་པ་དང་འོད་ཉམས་ཤིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ས་ཡི་སྣོད་ནི་མདོག་བཅས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སའི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་རྣམས་ནི་མདོག་མེད་པ་དག་ཀྱང་། མདོག་དང་བཅས་ཤིང་གཟིམ་དངས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དུག་སྟེར་ཁ་ནི་སྔོ་བསྐམས་ལ། །གནོང་བག་གི་ས་ནི་ཕྱོགས་སུ་བལྟ། །རྔུལ་ཞིང་འདར་ལ་སྐྲག་པ་དང་། །འཇིགས་ཤིང་འགྲོས་འཁྱོར་གླལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་སྟེར་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་དུག་སྟེར་ཏེ། དུག་སྦྱོར་བའི་མིའོ། །དེའི་ཁ་ནི་སྔོ་བསྐམས་ལ་ཞེས བྱ་བ།དེའི་ཁ་སྔོ་ཞིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་བག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་ཚ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་གཡེར་བག་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་བལྟ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཚ་ལ་རྔུལ་ཞིང་འདར་བག་དང་ལྡན་ལ། རང་གི་ཉེས་པའི་ དོགས་པས་སྐྲག་པ་སྟེ།ཁོང་སྐྱོ་བ་དང་། འཇིགས་པ་སྟེ་བྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འགྲོས་འཁྱོར་བ་སྟེ། རྡེག་འཆོས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླལ་ཞིང་ཁ་གདངས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

未熟的果实看似成熟，成熟的果实则完全腐烂。这是说，未成熟的果实被毒药污染时，会显现如同成熟的样子，而成熟的果实被毒药污染时，则会完全腐烂变质。
湿润和干燥的食物，变得陈旧且失去颜色。这是说，湿润的食物被毒药污染时会变陈旧，干燥的食物被毒药污染时会失去颜色，这里应按顺序理解这两句话。
柔软和坚硬的东西，触感会变得相反。这是说，柔软的物品和坚硬的物品被毒药污染时，触感会相反，柔软的变得坚硬，坚硬的变得柔软，这就是触感相反的意思。
花环顶端叶子裂开，萎缩且失去香气。这是说，如果花环中有毒，其顶端会裂开消失，变得萎缩衰败，失去香气，即失去原有的芳香，会产生其他异味。
衣服上出现黑色斑点，绒毛脱落且边缘破损。这是说，上衣和垫具等衣物被毒药浸染时，会出现污迹斑点，衣服的绒毛会脱落断裂，边缘会破损脱落。
金银珍珠木石，以及其他珍宝会沾染污垢，光泽触感和光芒都会减退。这是说，金银等金属性质的珍宝，这里也包括其他物品。珍珠是指珍珠珠子。木和石就是实物本身。珍宝是指琉璃、金刚等，这些金银等物品被毒药污染时会沾染污垢，如同涂抹泥浆一般，同样这些金银等物品的光泽、触感和光芒都会减退消失。
土制容器会显现颜色。这是说，土制容器即泥碗等用土制成的器皿，原本无色的也会显现出颜色并带有光泽。
投毒者嘴唇发青干燥，羞愧地东张西望，出汗颤抖且恐惧，害怕行走不稳打哈欠。这是说，投毒和下毒的人称为投毒者。其嘴唇发青且干燥，同时带着羞愧似乎无耻地四处张望观察，同时身体发热出汗且颤抖，因自己的过错而恐惧，即内心忧虑，害怕即惊恐，走路不稳即脚步蹒跚，同时打哈欠张开嘴。

།དུག་ལྡན་ཟས་ནི་མེས་བསྲེགས་ན། །མེ་ལྕེ་གཅིག་འཁྱིལ་མེ་སྟག་ རྒལ།།དུ་བ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་འདྲར་འགྱུར། །མེ་ལྕེ་མི་འབར་འབར་ཡང་མནན། །སྦྲང་མས་ཟོས་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །བྱ་རོག་གིས་ཟོས་སྐད་ཞན་འགྱུར། །འདི་ནི་ནེ་ཚོ་ད་རུ་ཧ། །རི་སྐེགས་ཀྱིས་མཐོང་ཅ་ཅོ་འབྱིན། །ངང་པས་ཟོས་ན་རྡེག་འཆོས་ལ། །ཤང་ཤང་ཏེའུ་ ན་བར་འགྱུར།།སྲེག་པ་མིག་ནི་མི་ཆགས་བྱེད། །ཁྲུང་ཁྲུང་དག་ནི་འཛུར་བར་འགྱུར། །ཕུག་རོན་ཁུ་བྱུག་བྱ་ག་ག་དང་། །ངུར་པས་ཟོས་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །བྱི་ལ་སྐྱོ་ཞིང་འདོར་བར་འགྱུར། །སྤྲེའུ་མི་གཙང་འདོར་བར་བྱེད། །རྨ་བྱས་དེ་མཐོང་དགའ་བར་བྱེད། ། དུག་གི་དཔལ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཟས་ནི་དུག་ལྡན་བར། །ཤེས་ཤིང་ལྕི་ནས་དེ་ཡིས་ནི། །སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ལའང་། །གནོད་པར་འགྱུར་བར་འབད་དེ་དོར། །རེག་ན་གཡའ་ཞིང་ཚ་ལ་ན། །རིམས་འདེབས་འབྲུམ་འབྱུང་ཚོར་བ་ཆུང་། །སེན་མོ སྤུ་འབྱུང་ལུས་སྐྲང་སྟེ།།དེ་ལ་དུག་ནི་རྣམ་འཇིག་པའི། །ཙནྡན་ཤུག་པ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །སོ་མའི་ཤུན་བཅས་བལ་བུའི་འདབ། །རུ་རྟ་སླེ་ཏྲེས་ཨ་ཀ་རུའི། །ཆུས་བཀྲུས་བླུགས་ཤིང་བསྐུ་བར་བྱ། །ཁར་ཆུད་ནས་ནི་མཆིལ་སྣབས་མང་། །ལྕེ་མཆུ་སྦྲིད་ཅིང་བེམ་པོར་ བྱེད།།ལུས་ཚ་ན་ཞིང་སོ་བརྩེ་ལ། །རོ་མི་ཚོར་ཞིང་འགྲམས་སོ་འཐམས། །དེ་ལ་དུག་ཀུན་འཇོམས་སྨན་དང་། །ུར་ཤི་སོགས་ཁུས་ཁུར་བཀང་དབོ། །མ་ཞུའི་གནས་བབས་རྔུལ་བ་དང་། །བརྒྱལ་ཞིང་ལྟོ་སྦོས་མྱོས་མགོ་འཁོར། །བ་སྤུ་ ལྡང་ཞིང་སྐྱུག་ལུས་ཚ།།མིག་ནི་གསལ་ཞིང་སྙིང་མི་དྲན། །ཡན་ལག་ཐིག་ལེས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ན་ཡང་། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྐྱུག་པ་དང་། །གཅིན་མང་རབ་ཏུ་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །རྨྱ་སྙོམ་སྐོམ་ཞིང་མདོག་སྐྱ་ལ། །གསུས་པ་ཆེ་ཞིང་ཉམས་ སྟོབས་ཟད།།དེ་གཉིས་སློན་དང་ཁྲུས་བྱས་ནས། །སེར་གཉིས་བུ་རམ་གི་རི་ཀར། །སེན་དུ་བ་རི་ནིས་པ་བ། །བ་ཤིས་ཀ་དང་ཚིགས་བརྒྱ་པ། །ཏན་དུ་ལི་ཡའི་རྩ་བ་དང་། །བྱ་གག་སྒོ་ང་བལ་གུ་ཟ། །སྣར་གཏོང་མིག་སྨན་བླུད་བྱ་བ། །དུག་ཞིའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱར་བར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གཉིས་ཞེས་པ་མ་ཞུ་བ་དང་། ཞུ་བའི་གནས་དག་སློན་དང་ཁྲུས་བྱ་བ་སྟེ། སློན་སྨན་གྱིས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་སློན་ཅན་དེ་དྲངས་པ་དང་། འཁྲུ་སྨན་གྱིས་འཇུ་བའི་གནས་ནས་ཁྲུས་བྱ་ཞིང་བཏོན་ནས། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སྦྱང་བའི་ལུས་ལ་ སེར་པོ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནས།སྣ་ནས་བཏང་ཞིང་མིག་སྨན་ཁུ་བ་དང་། བླུད་པའི་བར་གྱི་སྦྱོར་བ་དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེར་པོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པ་སྟེ། སེར་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བུ་རམ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་བུ་ རམ་དཀར་པོའོ།།གི་རི་ཀར་ནི་ག་ཏ་བིའོ། །སེན་དུ་བི་ར་ནི་ཤྭེ་ཏ་པུཥྤེའོ། །ནིས་པ་བ་ནི་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་ཁྱད་པར་ཞིག་གོ། །བ་ཤིས་ཀ་ནི་ཧེ་གུ་བ་ཏྲའོ། །ཏན་དུ་ལི་ཡ་ནི་མེ་གནྡྷ་སྟེ། དེའི་རྩ་བའོ། །བྱ་གག་གི་སྒོ་ང་ནི་ཁྱིམ་བྱའི་སྒོ་ངའོ། ། བལ་གུ་ཟ་ནི་སོ་མ་ར་ ཛ་སྟེ།རྫས་དེ་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ལ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། མིག་སྨན་དུ་བསྐུ་བ་དང་། བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དག་དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱའོ།

有毒之食被火烧时，火焰盘旋如虎跃过，烟如孔雀颈般变化，火焰不燃即使燃也被压制。
若蜜蜂食之将会死，乌鸦食之声音变弱，此乃尼措达如哈，山鹊见之发出嘈杂声。
鹅食之则会打斗，鸳鸯食之会生病，秃鹫眼睛会失明，仙鹤会变得迟钝。
鸽子、杜鹃、鸭子和水鸟食之会死，猫会疲倦并丢弃，猴子会排出污物，孔雀见之会欢喜，毒之威力会减弱。
如此知晓食物含毒后，应当谨慎对待，即使是对最微小的生命，也会造成伤害故应当舍弃。
触摸时发痒发热，会引起传染病出疮疹感觉迟钝，指甲毛发生长身体肿胀，对此毒性全面破坏。
檀香、柏树、普谢孜，索玛树皮及芭布叶，茴香、列特、沉香，用水清洗后倒入涂抹。
入口后唾液鼻涕增多，舌唇麻木变得僵硬，身体发热牙齿打颤，味觉丧失面颊紧闭。
对此用解毒药及，乌尔西等汁液灌注。
未消化状态出汗，昏厥腹胀醉酒头晕，汗毛竖立呕吐身热，眼睛明亮心神不清。
四肢遍布斑点，到达消化部位后，会呕吐各种颜色之物，小便频繁严重腹泻。
神志不清口渴面色苍白，腹部肿大体力耗尽。
对这两种情况清洗沐浴后，两种黄色药、糖、吉利卡，森杜巴利、尼斯帕巴，巴西斯卡和百节草，坦杜利亚根，鸡蛋、巴古扎，鼻用眼药及服用药，为平息毒性而配制。
所谓'这两种'是指未消化和已消化的部位要清洗沐浴，即用清洗药物从未消化处引出污物，用泻药从消化处清洗排出，如此善加净化身体后，从两种黄色药等开始，通过鼻子施用和眼药水，以及服用等配方，为了平息毒性而配制。
其中'两种黄色'是指姜黄和醋栗，即两种黄色药物。糖是指甘蔗制成的白糖。吉利卡是指伽塔比。森杜比拉是指白花。尼斯帕巴是指一种带节的谷物。巴西斯卡是指黑古巴特拉。坦杜利亚是指美甘达的根。鸡蛋是指家鸡蛋。巴古扎是指索玛拉扎，将这些药物等量调制成糊状，通过鼻子施用，涂抹眼药，以及服用，都是为了平息毒性而做。

།དུག་འཐུངས་པ་དག་སྟེང་དང་ནི། །དེ་བཞིན་འོག་ནི་སྦྱངས་གྱུར་ནས། །དུས་སུ་ཟངས་བཟང་བདར་ཕྱེ་མ། ། སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྙིང་སྦྱོང་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། སློན་སྨན་དང་ཁྲུས་སྨན་གྱིས་སྟེང་སྟེ་རོ་སྟོད་དང་། འོག་སྟེ་རོ་སྨད་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་གྱུར་ནས། རིགས་ཤིང་འཚམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་སུ་ཟངས་མ་བཟང་པོ་ལེགས་པར་བདར བའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་དེ་སྙིང་ན་ཡོད་པའི་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྙིང་ནད་སྦྱངས་ནས་གསེར་ཕྱེ་ནི། །ཞིབ་མོ་ཞོ་གཅིག་སྦྱིན་བྱས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཟངས་མའི་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ཞིང་། སྙིང་ནད་སྦྱངས་པར་ གྱུར་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་གྱི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོར་བྱས་པ་སྲང་གཅིག་གི་བཞི་ཆ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །པདྨོའི་འདབ་མར་ཆུ་བཞིན་དུ། །གསེར་གྱིས་ཡན་ལག་ལ་མི་ཆགས། །ཚེ་ཡང་རིང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གསེར་འཐུངས་པར་གྱུར་པས་ དུག་ཟོས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་དུག་དེ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་པདྨའི་འདབ་མར་ཆུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་ཚེ་རིང་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་ འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱར་དུག་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྦྱར་དུག་ལ་བྱ་བར་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་དོ། །སྦྱར་བའི་དུག་ནི་དུག་སྦྱར་མའོ། །སྦྱར་དུག་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ སྐོམ་དག་ནི་དུས་ཕྱིས་ཞིག་ནས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདིའི་ཆོ་གའི་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་ཕྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་གཡོས་སུ་བྱ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་། ཚད་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སྦྱར་བའི་དུག་དང་འདྲ་སྟེ། འཕྲལ་དང་དུག་ཕྱི་ནས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ཁ་ཟས་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་ཟོས། །སྦྱར་དུག་འདྲ་བར་ཤེས་པར བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཟས་ཀྱང་གཡོས་སུ་བྱས་ཀྱང་སྦྱར་བ་དང་། ཚད་པ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཟོས་པ་ནི། སྦྱར་བའི་དུག་དང་འདྲེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རླན་ཅན་ཤ་དང་མོན་ སྲན་གྲེའུ།།སྦྲང་རྩིའོ་མ་མྱུ་གུ་ཅན། །པདྨའི་རྩ་བ་ལ་ཕུག་སྐམ། །བུ་རམ་དང་བཅས་མི་འཕྲོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླན་ཅན་གྱི་ཤ་ནི་རི་དགས་ཆེན་པོ་དང་། ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆུ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དང་མོན་སྲན་ གྲེའུ་ཞེས་བྱ་བ།སྲན་མ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། འོ་མ་དང་། མྱུ་གུ་ཅན་དང་། པདྨའི་རྩ་བ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེའི་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་འདིར་མ་བསྟན་ཀྱང་། དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མ་ནིང་ལ་སོགས་པའི་ འགྱུར་བ་སྐྱེད་ཅིང་།དེས་འཕྲལ་ཏམ། དུས་ཕྱིས་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འཕྲོད་པའི་འབྲས་བུ་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ་ནི། འོན་པ་དང་། ལོང་བ་དང་། འདར་བག་དང་། རྨོངས་བག་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་པ་དང་། རྨུགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བའི་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ།

对于服用毒药的人，上部和下部都要清净，适时给予研磨成细粉的优质铜粉与蜂蜜调和，以清净心脏。这是说，对于服用毒药的人，用吐药和泻药清净上部即上身和下部即下身，在适当的时机，将优质铜粉研磨成细末，与蜂蜜调和成糊状，用来清净心脏内的病症。
清净心脏后，给予一两细金粉。这是说，如此给予铜粉糊剂，清净心脏后，再给予研磨成细末的四分之一两金粉。
如同莲叶上的水珠，金不会附着在肢体上，寿命也会增长。这是说，因为服用了金粉，毒药不会附着和粘连在肢体上，就像水珠不会附着在莲叶上一样，同样，服用金粉的人也会获得长寿增益。
对调配毒也用这个方法。这是说，仙人说此前所述的解毒方法也适用于下文所说的调配毒。调配毒就是配制的毒药。含有调配毒的饮食会在日后致死，不是主要的，因为不是主要的，所以这个治疗方法放在后面讲述。
同样，即使是具有最佳品质的食物，在烹饪调配时，由于分量和时间等因素而变得不适宜，会产生痛苦，如同调配毒一样，会立即或日后致死。因此这里说：'不适宜的食物，应知如同调配毒。'这是说，食物即使经过烹饪，由于调配、分量、地域、时间等因素而变得不适宜食用，应当知道和理解这与调配毒无异。
潮湿肉类与豌豆，蜂蜜牛奶发芽物，莲根萝卜干，与糖调和不相宜。这是说，潮湿肉类指大型野兽、水栖动物和水生动物三类所说的肉类，与豌豆即豆类、蜂蜜、牛奶、发芽物、莲根等不相宜的食物，虽然这里没有详述其危害，但如同查拉迦所说，会产生不育等变化，会立即或日后夺取生命。查拉迦所说不相宜食物的果报是：是聋哑、失明、颤抖、愚痴、哑巴、失忆、昏迷等的根源，或者会导致死亡。这些都是混合配制的不相宜食物。

།ཁྱད་པར་དུ་ནི་འོ་མ་ཉ། །ཉ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཙི་ལི་ཙིམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་རོ། ། ཉ་ནི་རོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རླན་ཅན་གཞན་དག་ན་ཡོད་པའང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་ན་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་། ཙི་ལི་ཙི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉི་ག་ཡང་རོ་མངར་བ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བ་དང་། བད་ཀན་སྐྱེད་ལ་དྲོ་བ་དང་། བསིལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནུས་པ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་མི་མཐུན་པས་ན་ཁྲག་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཉ་ཙི་ལི་ཙི མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཟླུམ་ཞིང་མདོག་དམར་པོར་སྣང་ལ།ཕལ་ཆེར་ས་ལ་རྒྱུ་བས། གལ་ཏེ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྲག་ལས་བྱུང་བའམ། རྟུག་འགགས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་དོ། །འོ་མ་ལྷན་ཅིག་ སྐྱུར་ཀུན་ནི།།མི་འཕྲོད་ཤིང་ཏོག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱུར་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་དོ། །འདིར་ཀུན་གྱི་སྒྲ་སྨོས་པས་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཤེར་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་སྐྱུར་བ་དང་། ཆུའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་ལྷན་ཅིག་ཅེས་སྨོས་པ་ནི། དོན་ལྷག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོ་མ་འཐུངས་ན་ཟས་གཞན་གྱིས་བར་བཅད་དུ་ཟིན་ཅིང་། ཕོ་བར་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ། སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་ པ་རྫས་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ།ལྷག་པའི་དོན་འདི་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། གཤེར་བ་དང་བསྐ་བའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ནི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གམ། དེའི་རྗེས་ལ་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཐོག་ ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།སྐྱུར་བ་རྣམས་འོ་མ་དང་མི་འཕྲོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ། །ཤིང་ཏོག་ཀྱང་མི་འཕྲོད་དེ། དོན་གྱིས་ན་ཤིང་ཏོག་སྟར་ཀའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་། སྟར་ཀའི་འབྲས་ བུ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་དང་། ཨ་མྲ་ཏ་ཀ་དང་། བ་ལུང་དང་། ལི་ཀུ་རྩེ་དང་། ཀ་ར་མར་ཏ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་ འབྲས་བུ་དང་།ཀོ་ཤ་ཨ་མྲ་དང་། འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་དང་། བིལ་བའི་རྐང་དང་། ཏིག་ཏི་ལི་ཀ་དང་། ཀུ་ཤུ་དང་། སྟར་ཀའི་འབྲས་བུ་དང་། པ་ན་ས་དང་། རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། བལ་པོ་སེའུ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་དག་དང་། སྐྱུར་བའི་ རྫས་སྐམ་པོ་དང་།གཤེར་བ་ཐམས་ཅད་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་རྒྱ་སྲན་ཁྲེ་དག་དང་། །བ་ལ་ཀུ་མུ་ཏ་མི་འཕྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལ་ད་ཐ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་པ་ ཡིན་ནོ།།ལ་ཕུག་ལ་སོགས་སྔོ་རྔད་ནི། །ཟོས་ནས་འོ་མ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ཕུག་ལ་སོགས་པའི་སྔོ་རྔད་རྗེན་པ་ཟོས་ནས་འོ་མ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི། སྐུ་ཐི་ར་དང་། ཤི་ཀྲུ་དང་། བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

特别是牛奶和鱼，在鱼类中尤其是'齐利齐玛'鱼。'特别'是指尤其。鱼是指罗希塔等鱼类，虽然在其他潮湿地方也有，但它与牛奶一起食用是不相宜的。同样，在鱼类中，名为'齐利齐玛'的鱼与牛奶一起食用也不相宜。这两者都具有甜味，消化后也是甜味，能生痰，具有温热和清凉的性质，由于性质不相容，因此会搅动血液，产生痰液并阻塞运行通道。
其中'齐利齐玛'鱼略呈圆形，呈现红色，多在地上活动。如果与牛奶一起食用，必定会引起血液疾病或便秘疾病，这是仙人查拉卡所说。
牛奶与一切酸性物不相宜，水果也是如此。牛奶与所有酸性物不相宜。此处'一切'一词包含了所有酸性等液态物质，同样，酸性药物和水生植物根等，这一切都与牛奶不相宜，应当确切知道。
此处提到'一起'是为了更清楚地说明：喝牛奶后，即使被其他食物隔开，只要牛奶还留在胃中，就不应食用任何酸性物质，这个附加含义应从'一起'一词理解。在《医典》中也说：所有液态和涩味物质都不宜与牛奶一起或在其后食用。
水果也是如此，这里是指与牛奶一起不相宜。不仅仅是酸性物质与牛奶不相宜，水果也不相宜。实际上，即使是非酸性的水果，如柿子等，大多数也不宜一起食用，这就是'如此'的含义。
查拉卡仙人说过：芒果、阿姆拉塔卡果、巴隆果、甘草、卡拉马尔塔果、水果树果、大酸果、枣果、柯沙芒果、蒲桃果、木榴根、提格提利卡果、苹果、柿子、波罗蜜、印度柿子、尼泊尔无花果、余甘子等类似果实，以及其他干性和湿性的酸性物质，都与牛奶不相宜。
同样，豆类和白莲花也不相宜。同样，豆类如库拉达等也与牛奶一起食用不相宜。
萝卜等生菜食用后，应当避免饮用牛奶。食用生萝卜等生菜后应当避免饮用牛奶。'等'字包括库提拉、希克如、荠菜等。

།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ ར་ཀས།མཛེའི་ནད་དུ་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པས། ལ་ཕུག་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་ལོ་མ་དང་། སྒོག་སྐྱ་དང་། གྲི་ན་གནྡྷ་དང་། ཟིན་ཐིག་ལེ་སུ་མུ་ཁ་དང་། སུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཟོས་ནས། འོ་མ་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོ་རྔད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ལ་ཕུག་ གི་ཁྱད་པར་ལ་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྨོས་པ་ལས་ན་འདི་ནི་རྗེན་པར་ཡང་བཟར་རུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། སྔར་ཚོད་མའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་འདི་སྨོས་པས་ནི། ཚོད་མ་ཉིད་དུ་བྱར་རུང་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེན་པ་ཟོས་ནས་འོ་མ་མི་བཏུང་བ་ཡིན་གྱི། ཚོད་མར་བྱས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ལེགས་པར་བཙོས་ནས་ཁུ་བ་བཙིར་བ་དང་། སྣུམ་ལ་སོགས་པས་བརྔོས་ཏེ། ཚོད་མར་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་མི་བཏུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕག་རྒོད་བྱི་དུར་ཤ་མི་བཟའ། ཁྱིམ་བྱ་བྲི་ཤ་ཏ་ཞོར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕག་རྒོད་ཀྱི་ཤ་དང་། བྱི་དུར་ཤ་ ལྷན་ཅིག་མི་བཟའ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་བྱ་དང་། བྲི་ཤ་ཏའི་ཤ་ཞོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་བཟའོ། །ཤ་རློན་མཁྲིས་པ་དག་དང་ནི། །ལ་ཕུག་མ་ཤའི་ཚོད་མར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་རློན་པ་མཁྲིས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་བཟའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་མ་ཤའི་ཚོད་ མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་བཟའོ།།ལེ་བརྒན་རྩི་ཚོད་ལུག་ཤར་མིན། །མྱུ་གུའི་ཚོད་མ་པད་རྩར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེ་བརྒན་རྩིའི་ཚོད་མ་དང་། ལུག་ཤ་ལྷན་ཅིག་མི་བཟའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་ཚོད་མ་དང་། པདྨའི་རྩ་བ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། ། མ་ཤའི་སྲན་ཚོད་བུར་མ་ཞོ། །མར་འོ་ལི་ཀུ་རྩེའི་འབྲས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཤའི་སྲན་ཚོད་དང་། བུར་མ་མམ། ཞོའམ་མར་རམ་འོ་མའམ། ལི་ཀུ་རྩེའི་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུ་དར་བར་མིན། །ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་ཞོར་མི་འཕྲོད། །ཅེས བྱ་བ་ལ།ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དར་བར་མི་བཟའ་བའམ། ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་ཞོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་པས་མི་བཟའོ། །ཚ་བ་གཉིས་པོ་བུ་རམ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཀ་ཀ་མ་ཙིར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ཀ་མ་ཙི་ཚ་བ་གཉིས་པོ་པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྦྲང་ རྩིའམ་བུ་རམ་དང་ལྡན་པར་མི་བཟའོ།།དེ་ནི་ཉ་བཙོས་པའི་སྣོད་དང་། །དོང་གྲ་བཙོས་པར་གཡོས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ཀ་མ་ཙི་དེ་ནི་ཉ་བཙོས་པའི་སྣོད་དུ་གཡོས་སུ་བྱས་པའང་མི་བཟའོ། །ཀ་མ་ཏ་ནི་སྣོད་གཞན་དུ། །བཙོས་ནས་ཉིན་མཚན་ལོན་མི་བཟའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་མ་ཏ་ནི། ཀ་ཀ་མ་ཙི་སྟེ། དེ་སྣོད་གཞན་དག་ཏུ་བཙོས་ནས་ཉིན་མཚན་ལོན་ཞིང་ཞག་འདས་པ་དག་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འདི་ཡན་ཆད་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །ཉ་བརྔོས་པ་ཡི་སྣུམ་ལ་ནི། །པི་པི་ལིང་བརྔོས་སྤང་བར བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་བརྔོས་པའི་སྣུམ་ལ་བརྔོས་པའི་པི་པི་ལིང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཉ་གང་དུ་བརྔོས་པ་དེར་བརྔོ་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །མར་སར་འཁར་སྣོད་ཞག་བཅུ་ལོན། །གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་དྲོར་མི་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་སར་འཁར་བའི་སྣོད་དུ་ཞག་བཅུ་ལོན་ པ་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཏ་ཀ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བར་དྲོ་བ་དག་སྨན་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །བ་ས་སྲེག་ཤར་མི་འཕྲོད་ཅིང་། །དར་བར་ཀམ་བི་ལ་བཙོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཤ་སྲེག་ཤར་བྱ་བར་མི་འཕྲོད་པས་ བཟའ་བར་མི་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀམ་བི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡན་ལག་དམར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དར་བར་བཙོས་ཏེ་བཟའ་བ་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ།

复次，仙人遮罗迦说：'因为担心会变成麻风病，食用萝卜、芥菜叶、葱、阿魏、辛荷花和苏拉等后，不应饮用牛奶。'所说的'生菜'是指萝卜的一种，这样说明它可以生食，前面在蔬菜类中提到它，是表明可以做菜。如此，生食后不能饮牛奶，若做成菜则不然。充分煮熟后榨汁，或用油等烹饪成菜后饮用牛奶是可以的。
'野猪肉不与鸽肉同食，家鸡肉不与酸奶同食。'生肉不与胆汁同食，萝卜不与豌豆菜同食。莴苣菜不与羊肉同食，豆芽菜不与莲根同食。豌豆菜不与糖、酸奶、酥油、牛奶、甘草果同食。
水果不与酸奶同食，棕榈果不宜与酸奶同食。两种辛辣物不与糖和蜂蜜、迦迦摩基同食。迦迦摩基不在煮鱼的器皿中烹煮，也不在煮葱的器皿中烹煮。
迦摩陀（即迦迦摩基）在其他器皿中煮后，过夜不可食用。这里说的'不可食用'不应用于以上所有内容。鱼油中不可炒胡椒，即不可在炒鱼的油中炒制。
在陶器中存放十天的新鲜酥油不可食用。同样，戈杰果不可温热食用或饮用。巴萨肉不宜烤食，甘毗罗（又名红肢）不宜在酸奶中煮食。

།འོ་ཐུག་དང་ནི་ཀྲི་སར། །ཆང་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ཐུག་དང་། ཀྲི་ས་ར་དང་། ཆང་ལྷན་ ཅིག་མི་འཕྲོད་པས་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་འོ་ཐུག་ནི་འབྲས་ཆན་འོ་མའི་ནང་དུ་བཙོས་ཏེ་སྤོད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ནི་འོ་ཐུག་གོ། །ཀྲི་ས་ར་ནི་ཏིལ་དང་། སྲན་མུངྒ་དང་། མ་ཤལ་སོགས་པ་གཡོས་པའི་ཐུག་པའོ། །ཆང་ནི་འབྲས་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ མནན་ནས་བྱས་པའོ།།དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །སྦྲང་རྩི་མར་སར་ཞག་ཏིལ་མར། །ཆུ་རྣམས་གཉིས་གཉིས་གསུམ་གསུམ་མམ། །ཆ་མཉམ་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་དག་།ཕན་ཚུན་དག་ནི་མི་མཐུན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་ པའི་རྫས་ལྔ་ནི་གཉིས་གཉིས་སམ།གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་གསུམ་མམ། ཆ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་སྟེ། བཟའ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ནི་དཔེར་ན། མར་སར་དང་སྦྲང་རྩིའམ། མར་སར་དང་ཞག་གམ། མར་སར་དང་ཏིལ་མར་རམ། སྦྲང་རྩི་དང་ཆུའོ། །གསུམ་གསུམ་ནི་དཔེར་ན། སྦྲང་རྩི་དང་མར་སར་དང་། ཏིལ་མར་དུ་བཟའ་བའོ། །ཆ་མཉམ་པ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་། མར་སར་དང་། ཞག་དང་། ཏིལ་མར་དང་། ཆུ་རྣམས་ལ་བསྲེས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ།།མར་སྦྲང་ཆ་ནི་མི་མཉམ་ཡང་། །ཆར་པའི་ཆུ་ནི་འཐུངས་ན་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཆ་མི་མཉམ་པར་གྱུར་ཀྱང་། ཆར་པའི་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་ན་མི་འཕྲོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲང་རྩི་པདྨའི་ས་བོན་དང་། སྦྲང་རྩི་འབྲུ་ཆང་ཁ་རར་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་དང་པདྨའི་ས་བོན་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ་བཟའ་བ་ཡང་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་། འབྲུ་ཆང་ཞེས་བྱ་བ། འབྲུ་ལས་མནན་པའི་ཆང་དང་། ཤ་ཁར་ལས་བྱས་པའི་ཆང་མི་འཕྲོད་ཅིང་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས། རླུང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ ཡིན་ནོ།།འོ་ཐུག་རྗེས་ལ་སྐྱོ་མར་མིན། །ཤ་མོ་ཡུངས་མར་བརྔོས་མི་འཕྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ཐུག་ནི་འོ་མ་ལ་འབྲས་བཙོས་པའི་ཐུག་པའོ། །དེ་ནི་སྐྱོ་མ་དང་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོ་མ་དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱེ་དང་མར་སྦྱར་ བ་ཆུ་དང་སྦྱར་ལ་ཧ་ཅང་སླ་བའམ།ཧ་ཅང་སྐ་བར་མ་གྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །ཤ་མོ་ནི་གདུགས་ལྟ་བུར་སྐྱེས་བའི་ཚོད་མའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ནི་ཡུངས་མར་བརྔོས་ཏེ་བཟའ་བ་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ུ་པོ་ཏ་ཀ་ཏིལ་ཚིགས་ལ། །བཙོས་པ་འཁྲུ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་པོ་ཏ་ཀ་ནི་ལི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོད་མ་སྟེ། དེ་ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་དང་བཙོས་ཤིང་གཡོས་པ་ནི་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་པས་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་གག་ཤ་ནི་ཆང་དངས་དང་། །ཀུ་ལ་མ་ཤའི་ཐུག་མི་འཕྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་ གག་ནི་བྱ་བ་ལ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཤ་ཆང་དངས་མ་བ་རུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུ་ལ་མ་ཤ་ཐའི་ཐུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཕྲོད་དེ། ཀུ་ལ་མ་ནི་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་སྲན་ཆུང་ལ་སོགས་པ་བཙོས་ནས། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་བཏབ་པའི་ཐུག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཕག་རྒོད་ཚིལ་ ལ་བརྔོས།།སྲོག་ནི་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་གག་གི་ཤ་དེ་ཉིད་ཕག་རྒོད་ཀྱི་ཚིལ་དང་བརྔོས་པ་ནི། སྲོག་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མོད་ལ་གསོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

关于'酸奶粥和炒豆以及酒不相宜应当避免'这句话，酸奶粥和炒豆以及酒一起食用不相宜，应当避免。其中酸奶粥是指将大米在牛奶中煮熟并加入调味料的粥。炒豆是指芝麻、绿豆、豌豆等煮成的汤。酒是指由磨碎的大米等酿制而成。这些不应该一起食用和享用。
关于'蜂蜜、新鲜奶油、油脂、芝麻油、水这些两两或三三或等量一起食用都互不相宜'这句话，蜂蜜等五种物质两两或三三，或称为等量即同等比例混合食用，都是互不相宜的。比如两两组合是：新鲜奶油和蜂蜜，或新鲜奶油和油脂，或新鲜奶油和芝麻油，或蜂蜜和水。三三组合例如：蜂蜜、新鲜奶油和芝麻油一起食用。等量是指蜂蜜、新鲜奶油、油脂、芝麻油和水混合在一起食用，这些都是不相宜的。
关于'即使奶油蜂蜜比例不等，饮用雨水也有害'这句话，奶油和蜂蜜即使比例不均匀，与雨水一起饮用也会不相宜。
关于'蜂蜜与莲子，蜂蜜与谷酒糖浆不宜'这句话，蜂蜜和莲子一起调配食用也是不相宜的。同样，蜂蜜和谷酒即由谷物酿制的酒，以及由糖浆制成的酒不相宜且有害，会极大地引起风病。
关于'酸奶粥之后不宜稀粥，蘑菇用芥子油炒不相宜'这句话，酸奶粥是指在牛奶中煮米的粥。这与稀粥不相宜，因为稀粥会生痰，稀粥是指面粉和奶油调和，加水调制成不太稀也不太稠的粥。蘑菇是指伞状生长的一种菜。用芥子油炒食不相宜，会极大地引起胆病。
关于'乌波塔卡与芝麻籽一起煮会引起腹泻'这句话，乌波塔卡是指一种称为丽莎的菜，与芝麻籽一起煮食会引起腹泻，即会因热症引起腹泻。
关于'鹅肉与澄清酒和库拉玛肉汤不相宜'这句话，鹅即巴拉格鸟，其肉与澄清的巴如拉酒和库拉玛肉汤一起食用不相宜。库拉玛是指豌豆和小豆等煮熟后，加入阿魏等调料的汤。
关于'此肉用野猪油炒会立即危及生命'这句话，鹅肉用野猪油炒制会立即危及生命，意思是会当即致死。

།དེ་བཞིན་སྲེག་པ་རྨ་བྱ་དང་། །ལ་བ་ཀ་པིན་ཛ་ ལ་སྲམ།།ེ་རཎྜ་ཡི་མེ་ལ་ནི། །ེ་རཎྜའི་མར་བརྔོས་མི་འཕྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤ།། ཨེ་རཎྜའི་མེ་ལ་བཙོས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་བསྲེས་ཤིང་བརྔོས་པ་ནི་མི་འཕྲོད་དེ། སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྲོག་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཧ་རིད་དྲ་ཤ་སྐྱེར་པ་ཡི། །ཐུར་མ་དག་ལ་བསྐྱོན་ནས་ནི། །སྐྱེར་པའི་མེ་ལ་བསྲེགས་གྱུར་པ། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བྱ་ཧ་རིད་དྲའི་ཤ་སྐྱེར་པའི་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཞིང་བཙུགས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་སྐྱེར་པ་བུས་པའི་ མེ་ལ་བསྲེགས་ཤིང་ཚོས་པར་བྱས་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ།དུག་དང་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཐལ་བ་རྡུལ་གྱིས་གོས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་བ་འཕྲོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་ཧ་རི་ཏའི་ཤ་དེ་ ཉིད་ཐལ་བ་དང་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཤིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ནི་འཕྲོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕྲལ་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པ་གཞན་དག་སྟེ། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སར་པ་དང་། རྙིང་པ་དང་། བཙོས་པ་ དང་།མ་བཙོས་པ་དག་ནི་རླུང་དང་། བད་ཀན་དང་མི་མཐུན་པའི་སྨན་རྣམས་ནི། བད་ཀན་གྱི་ཁམས་དང་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཕྲད་པ་ལས་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ དག་ནི་གཡོས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ལ།ཡང་གཞན་དག་ནི་དུས་དང་ཡུལ་དང་ཚད་ལ་སོགས་པས་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཕྲོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས། བསྡུས་པ་ལས་བཤད་པ། རྫས་ མཐུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཕན་ཚུན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་མི་འཕྲོད་པར་འགྱུར་ཏེ།འོ་མ་ནི་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་མི་འཕྲོད་ལ། པ་ན་ས་ནི་ཉ་དང་མི་འཕྲོད་ཅིང་། མར་དྲོན་པོ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། ཞོ་དྲོན་པོར་མི་འཕྲོད་པ་དང་། ཚ་སྒོ་ཅན་ གྱི་ཆུ་དང་ཕྱེར་བསྲེས་ཏེ་མཚན་མོ་བཟའ་བ་མི་འཕྲོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་གཞན་དག་དང་ནས་འདྲ་མི་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཡང་ཉེས་པ་མ་སྦྱངས་པ། །མདོར་ན་དེ་ནི་མི་འཕྲོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་རུང་བའི་ཁ་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་ཁྲུས་དང་། སློན་ལ་སོགས་ པས་མ་སྦྱངས་པར་དེ་ནི་མདོར་ན་ཞེས་པ།མདོར་བསྡུས་ན་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་པས་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ཉེས་འདི་སྦྱང་བར་འདོད་པའམ། །ཡང་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི། །རྫས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་ནི། །ལུས་ནི་མངོན་པར་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ལས་བྱུང་ བའི་ཉེས་པ་འདིར་ནི་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ།སློན་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཅིང་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྫས་ཀྱི་སྨན་གྱིས་ཞི་བར་བྱ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྨན་ཡོན་ཏན་གོ་བཟློག་པ་དེས་ཞི་བར་བྱ་བ་ ནི།ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་སྨན་དང་། ཟས་ཀྱི་རྫས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ལུས་མངོན་པར་སྦྱང་ཞིང་ཕན་པའི་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཟས་ཕན་པ་ཉིད་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

同样，孔雀、鹌鹑、鹧鸪的肉，用蓖麻树木柴火烤制，再与蓖麻油混合烹饪是不相宜的。
也就是说，烤制等肉类，用蓖麻树火烤制，同样与蓖麻油混合烹饪是不相宜的，如前所述会立即危及生命。
将黄鸟肉用黄檗木签穿起，用黄檗木火烤制，会立即危及生命。
也就是说，将黄鸟肉用黄檗木签穿起固定，同样用黄檗木柴火烤制煮熟，会立即危及生命，如同毒药一样迅速夺取生命，使其丧命，此为其义。
此肉沾染灰尘，与蜂蜜同食不相宜。
也就是说，黄鸟肉沾染灰尘而变质，与蜂蜜同食不相宜，会立即致命。
同样其他不相宜的是：冷热、新旧、熟生等，与风、痰不相宜的药物，会与痰体质不相宜。
有些是互相不相宜，有些是因配伍而不相宜，其他是因烹饪等原因不相宜，还有些是因时间、地域、剂量等原因不相宜，同样也有天性不相宜的。
著述者在总集中说：具有药力的物质因性质互不相等，会因烹饪等原因而不相宜。牛奶与豆类不相宜，波罗蜜与鱼不相宜，热酥油、蜂蜜与热酸奶不相宜，辛辣的水与面粉混合在夜间食用不相宜，同样其他水与大麦等不相宜。
任何未清除病邪者，总之都是不相宜。
也就是说，任何饮食所生的病邪未经沐浴、清洗等清除，总而言之是不相宜的，不应食用。
欲清除此病邪者，或者用与其相反的，以彼物质首先，应当明显清净身体。
也就是说，对于不相宜饮食所生的病邪，应当赞许清除，即进行清洗、沐浴等。或者欲以与其相反的药物平息，即以不相宜食物的对治药物，具有相反性质的药物来平息，这要根据地域和时间来进行。或者以有益的药物和食物，首先清净身体进行治疗，总之从一开始就应当食用和服用有益的食物。

། དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། མི་འཕྲོད་ཟས་ཟོས་ལས་གྱུར་ན། །སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། །རྣམ་པར་བསལ་ནས་ཞི་བའམ། །དང་པོར་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་ཅན་སྣུམ་བསྟེན་དྲོད་ཆེ་དང་། །དར་ལ་བ་བཅིང་ཉམས་སྟོབས་ལྡན། ། གོམས་པར་ཟོས་དང་ཅུང་ཟད་ཟོས། །མི་འཕྲོད་གྱུར་ཀྱང་གནོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་རྩོལ་ཞིང་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩོལ་བཅས་ཏེ། རྩོལ་བ་ཅན་དེས་ནི་ཟས་དང་བཏུང་བ་དང་། སྨན་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་ཀྱང་ནད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཤས་ཆེར བསྟེན་པ་དང་།ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་དག་དང་། དར་ལ་བབ་ཅིང་ན་ཚོད་བདེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་སྟོབས་ཡོད་པ་དེས་མི་འཕྲོད་པ་དག་ཟོས་ཀྱང་ནད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་རྟག་ཏུ་ཟོས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཟོས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ནད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕྲོད་ཅིང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་གནོད་པའི་ནད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། ནད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དྲིས་པ་གང་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་སྐོམ་ཟོས་པ་ན་གོམས་པའམ། ཉུང་ཟད་ཅིག་བསྟེན་པའི་རྒྱུས་དུས་དང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས། གོམས་པས་ལུས་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་མོད་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་སྤང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལུས་ལ་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པ་དག་ཀྱང་མོད་ལ་ཅིག་ཅར་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་སྤང་བ་དང་། བླང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྨྲས་པ་ནི། མི་འཕྲོད་ཆ་ཡིས་གོམས་བྱའམ། །ཆ་ཡི་ཆ་ཡིས་ཡོངས་སུ་སྤངས། །ཕན་པའང་དེ་བཞིན་བསྟེན་བྱ་སྟེ། །འདི་དག་གཉིས་གསུམ་གྱིས་ཆོད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་མི་འཕྲོད་ཅིང ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་།ཆ་ཡིས་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ཚད་ལས་དེའི་བཞི་ཆས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་ཟོས་པ་ནི། ཆའི་ཡང་ཆ་ཤས་སུ་བགོས་པ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །འམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཀྱང་།གནོད་པ་མེད་པ་དག་མོད་ལ་སྤངས་པས་ལུས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པས་འམ་གྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤངས་ནས་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། འཕྲོག་པ་ དག་ཀྱང་བཞི་ཆའམ་བཞི་ཆའི་བཞི་ཆས་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མི་འཕྲོད་པ་ཆ་ཡིས་སྤང་བ་སྟེ་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོར་བར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་དོར་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དག་གཉིས་གསུམ་གྱིས་ཆོད་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་འདི་དག་ ནི་ཞག་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱིས་མི་འཕྲོད་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བས།བར་དུ་ཆོད་པར་བྱས་ལ་མི་འཕྲོད་པ་དེ་བཞི་ཆའམ། བཅུ་དྲུག་ཆས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་དག་ཀྱང་ཞག་གཉིས་དང་གསུམ་གྱིས་ཕན་པ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་འཕེལ་ བར་འགྱུར་བར།བར་གྱིས་ཆོད་པར་བྱས་ལ་བཞི་ཆའམ། བཅུ་དྲུག་ཆས་ངེས་པར་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་འཕྲོད་པ་གོམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་གཅིག་སྤངས་ལ། མི་འཕྲོད་པ་སུམ་ཆའི་ནང་དུ་འཕྲོད་པ་གཅིག་བཅུག་ལ་བཟའོ། །དེ་ ནས་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ།མི་འཕྲོད་པའི་གོམས་པའི་ཆ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཅིག་གིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ།

此外，仙人查拉卡说：'由不适饮食所致，应以催吐和沐浴来清净，完全清除后得以平息，或从一开始就食用适宜之物。'
又说：'勤劳者食用油腻、具大热力、正当年华、身体强健、习惯食用及少量食用，即使不适宜也不会造成伤害。'
对此解释如下：凡是有劳作和工作的人称为勤劳者，这些勤劳者即使食用不适宜的饮食和药物也不会生病。同样，大量食用油腻之物、具有强大消化能力、正值壮年身体健康、以及具有体力且值得称赞的力量者，即使食用不适宜之物也不会生病。同样，习惯性经常食用和少量食用的人也不会生病。即使饮食等不适宜且不相宜，对这些人也不会造成有害的疾病，而是会保持无病状态。
问：对于食用不适宜饮食时，是由于习惯或少量食用的缘故，根据时间和地域，习惯后对身体无害且安适，是应该立即断除还是逐渐断除？同样，对于有益且适宜身体的食物，是应该立即一次性食用还是不应该这样？对这两种情况断除和接受的方法解释如下：
'以分量习惯不适宜者，或以分之分量完全断除，有益者亦应如是食用，这些应以二三日间断。'
对此解释：对于不适宜且无益而习惯食用的，应以分量习惯，即以其本量的四分之一来断除。或者对于过量食用的，应分成更小的分量，即以十六分之一来断除。'或'字的使用，是因为论著作者看到即使是不适宜的食物，若无害，突然断除会对身体造成伤害，故使用'或'字。
如是断除后，对于有益且适宜的食物也应当以同样的次第食用，适宜的食物也应以四分之一或四分之一的四分之一来食用。
如是以分量断除不适宜食物时，是应该不考虑次第而舍弃，还是应该考虑次第而舍弃呢？对此说道：'这些应以二三日间断。'
这意味着前述这些应在两日或三日内使所有不适宜的征象消失，要间断地以四分之一或十六分之一来断除不适宜食物。同样，对于有益的食物也应在两三日内使所有益处完全增长，要间断地以四分之一或十六分之一来确定食用和习惯。
这里的含义是：断除一份已习惯的不适宜食物，在三份不适宜食物中加入一份适宜食物来食用。然后在第二天食用习惯的不适宜食物的份量。这样就是以一份不适宜食物来间断。

།ཉི་མ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་ཡང་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གསུམ་དང་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཅིག་བསྲེས་ཏེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་ལྔ་བ་ལ་ནི་ཡང་ ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པ་བཟའོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་འཕྲོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གསུམ་དང་། འཕྲོད་པའི་ཆ་གཅིག་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཞག་དགུ་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་འཕྲོད་པ་ཆ་གསུམ་ གྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཅིག་འབྲི་ཞིང་དེ་ཉིད་ཕན་པའི་ཆ་བཅུག་པ་ལྟར་ཡང་ཉི་མ་བཅུས་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཉིས་བཅུག་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཞག་བཅུས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གསུམ་གྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་འཕྲོད་ པའི་ཆ་བཞི་པ་ཡང་ཞག་བཅུས་སྤངས་ལ།འཕྲོད་པའི་ཆ་གསུམ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞག་བཅུས་སྤང་བ་དང་། བླང་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་ལས་གཞན་དུ་འཆད་དེ། ཉི་མ་དང་པོ་ལ་མི་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གཅིག་སྤངས་ལ། འཕྲོད་པ་ ལས་ཆ་གཅིག་བཅུག་ལ་དེ་ནས་ཞག་གཅིག་བསྡད་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཅིག་གཉིས་ཆོད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནས་ཉི་མ་གསུམ་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཉིས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཉི་མ་བཞི་པ་ལ་ ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པ་བཟའ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཞག་ལྔ་པ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་དྲུག་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གཅིག་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གསུམ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ དང་།དགུ་པའི་ཉིན་ཞག་ལ་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་གྱིས་ཆོད་པའོ། །དེ་ནས་ཞག་བདུན་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པའོ། །དེ་ནས་ཞག་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གསུམ་མི་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གཅིག་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ ཐམས་ཅད་འཕྲོད་པར་བཟའ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཞག་གིས་ཆོད་པར་བྱས་ནས། ཞག་བཅུ་གསུམ་པ་ལ་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཉིས་དང་མི་འཕྲོད་པའི་ཆ་གཉིས་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་བ་ལ་འཕྲོད་པ་འབའ་ཞིག་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉིན་ཞག་གཉིས་ གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཉི་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་འཕྲོད་པ་ལས་གསུམ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་ལས་ཆ་གཅིག་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་བཅུ་བདུན་པ་དང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་། བཅུ་དགུ་བའི་གྲངས་ཀྱིས་བཅད་པའི་ཉིན་ཞག་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ འཕྲོད་ཅིང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཉིན་ཞག་གསུམ་གྱིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་ཉི་ཤུ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པ་ལས་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་འདི་སྐད་འཆད་དེ། ཁ་ཟས་གནོད་པ་གོམས་པའི་ཆ་གཅིག་བོར་ལ། གནོད་པའི་ཁ་ཟས་ཆ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཕན་པའི་ཆ་གཅིག་བཅུག་ལ། ཇི་སྲིད་གོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གནོད་པ་ནི་གཅིག་གིས་ཆོད་པ་ཡིན་ལ། ཕན་པའི་ཟས་ནི་གསུམ་གྱིས་ཆོད པ་ཡིན་ཞིང་།གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ཆ་ལས་ནི་ཆ་གཅིག་བོར་བ་ཡིན་ལ། ཕན་པ་ལས་ཀྱང་ཆ་གསུམ་བོར་ནས། ཆ་གཅིག་བཅུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ནི་གནོད་པ་དང་། ཕན་པ་གཉིས་ལས་ཆ་གཉིས་དོར་ཏེ་ཆ་གཉིས་གཉིས་བསྲེས་ལ། ཇི་སྲིད་གོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ།

在第二、第三、第四日也要混合食用三份不适宜的和一份适宜的。在第五日则要食用全部不适宜的。如此则是以两个不适宜的间隔。在第六日和第七日要食用三份不适宜的和一份适宜的。在第九日则全部食用不适宜的。如此则是以三份不适宜的间隔。
同样地，减少一份不适宜的，加入一份有益的，如此用十日使两份不适宜的加入。又如此用十日如前般以三份不适宜的间隔。同样地，第四份不适宜的也用十日去除，加入三份适宜的。如此则是用十日练习舍弃和接受。
其他人则这样解释：在第一日舍弃一份不适宜的，加入一份适宜的，然后停留一日。然后在第二日食用全部不适宜的，如此则成为一二间隔。然后在第三日服用两份不适宜的。然后在第四日食用全部不适宜的，同样在第五日也食用全部不适宜的。如此则是以两日间隔。
在第六日食用一份不适宜的和三份适宜的。然后在第七、第八、第九日食用全部不适宜的，如此是以三个间隔。然后在第七日是不适宜的。然后在第十一日食用三份适宜的和一份不适宜的。之后在第十二日食用全部适宜的。
如此以日间隔后，在第十三日食用两份适宜的和两份不适宜的。然后在第十四日和第十五日只食用适宜的。如此则是以两两日间隔。然后从第十六日食用三份适宜的和一份不适宜的。然后在第十七、十八、十九日间隔的日子里全部食用适宜且有益的。如此是以三日间隔。
之后从第二十日开始，四份全部都要从适宜且有益的食用。有人这样解释：舍弃一份习惯的有害食物，在三份有害食物中加入一份有益的，直到习惯为止都要服用。如此则有害的是以一个间隔，有益的食物是以三个间隔，因为从有害的部分舍弃一份，从有益的也舍弃三份后加入一份。
同样地，以两份间隔是从有害和有益两者中舍弃两份，混合两份，直到习惯为止都要服用。

།དེའི་འོག་ཏུ་ཆ་གསུམ་གྱིས་ཆོད་པ་སྟེ། གནོད་པའི་ཆ་གསུམ་དོར་ལ། ཆ་གཅིག་པ་སྟེ་ཕན་པའི་ཆ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསྲེས་ཏེ། ཇི་སྲིད་གོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གོམས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕན པའི་ཟས་དང་སྨན་ཆ་བཞིར་རྫོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་བས་ན་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ཀྱང་། དེ་ཕྱིར་གནོད་པའང་གོམས་བྱས་པ། །རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །བསྟེན་པས་ཕན་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ། །གནོད་པའི་ ཆ་གཅིག་དོར་བྱ་བ།།ཕན་པའང་ཆ་གཅིག་དོར་བྱ་བ། །ཉིན་ཞག་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུས་བྱས། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཆ་རེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། གནོད་པའི་ཟས་ནི་གོམས་གྱུར་པའམ། །སྤྱོད་ པའི་ཆ་ཡིས་དོར་བར་བྱ།།ཕན་པའང་ཆ་ཡིས་བསྟེན་བྱ་སྟེ། །ཞག་གཅིག་གཉིས་གསུམ་གྱིས་ཆོད་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ནི་རིམ་གྱིས་འགྲིབ་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་ན། །སླར་སྐྱེ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཞིང་། །གཡོ་བ་མེད་པ་དག་ཏུ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའམ། དེས་ནི་མི་འཕྲོད་ཅིང་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་གྱིས་འགྲིབ་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོན་ཏན་ཏེ་བདེ་བསྐྱེད་བར་གྱུར་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་རྣམས་སླར་ཞིང་ ཕྱིས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།ཡོན་ཏན་གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཕྲོད་པ་ཡང་སྤངས་གྱུར་དང་། །འཕྲོད་པ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཉིད། །འཕྲལ་དུ་སྤངས་དང་མ་བསྟེན་པས། །ཉེས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་ པའི་རིམ་གྱིས་མི་འཕྲོད་པ་གོམས་པར་གྱུར་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིང་།འཕྲོད་པ་ཟ་བ་གོམས་པ་བསྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ན་འཕྲལ་དུ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པ་འོང་བར་གྱུར་པས་ནི་འདི་གཉིས་ལས་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འཕྲོད་པ་ཡང་སྤངས་ གྱུར་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འཕྲལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་། འཕྲལ་དུ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕྲོད་པ་འཕྲལ་དུ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སྤངས་པ་དང་བསྟེན་ པ་ལས་ནི་ཉེས་པ་སྟེ་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གནོད་པ་གནོད་བྱའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཕན་མེད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཁས་པས་ཕྱིར་ཞིང་བྱ་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནོད་པ་པོ་སྟེ་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། གནོད་བྱ་སྟེ། ལུས་ཟུངས་ལ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་། ལུས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལ། ཕན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་བྱེད་པར། བྱེད་པ་ཉིད་གནོད་ཅིང་གདུག་བར་བྱེད་པ་ནི་མཁས་ཤིང་བདག ཉིད་ཤེས་པས་ཕྱིར་ཞིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་མཁས་པས་ཉེས་པ་སྟེ། ནད་རྣམས་སྤངས་ཤིང་བསལ་ནས་ནི། ནད་སླར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ་ཡོན་ཏན་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ཞིང་བསགས་པའི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པས་ནི་གཡོ་བ་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་ནད་ མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

其后分为三份，舍弃有害的三份，取其一份，即将有益的三份混合，直至习惯为止，应当习惯。
其后应当服用有益的饮食和药物四份。
因此扎热迦也说：'是故渐次应，舍弃有害习，渐次应增长，服用有益事。舍弃有害一，舍弃有益一，十五二十日，此后各一份。'
在著述八支中也说：'有害食已习，应以份量舍，有益亦以份，一二三日断。'
'过失渐减少，功德渐增长，不复再生起，将成不动摇。'
由此不适宜且产生危害者，如前所说渐次减少而消失，功德即安乐生起者亦渐次增长，如是依次诸过患不再后起，功德将成不动。
'不适弃已成，适宜成习惯，骤然弃未习，诸过将生起。'
如是如上所说，渐次舍弃已习惯的不适，服用已习惯的适宜饮食，则不会有过失，若非如此而是骤然即刻而来，则此二者将生过患。
此处'不适亦弃成'应当加上'骤然'二字，即骤然舍弃不适，同样骤然习惯适宜者，与前述方法相反，如是舍弃与服用将生过患即疾病。
'有害能害性，极为过患时，无益生危害，智者不应为。'
即能害者风、胆、痰，所害即身体精华，具有损害性质者极为接近且损害身体时，无益即不相顺，造作伤害损恼之事，智者了知自身者不应反复为之。
如是智者舍除过患即诸病后，疾病不再生起，而以渐次增长积累的适宜服用，则无动摇，即永远无病。

།ཟས་དང་མལ་སྟན་འདོད་པ་སྤྱོད། །རན་ཞིང་རིགས་པར་སྦྱར་བ་ཡིས། །ཁང་ཁྱིམ་འཆོས་པ་ལྟ་བུར་ནི། །རྟག་ཏུ་ལུས་ནི་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་མལ་སྟན་དང་། འདོད་པ་སྤྱོད་པ་རན་ཞིང་རིགས་ པར་འགལ་བ་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྟེ།རིགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་བའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཆོ་ག་དེ་སྦྱར་བའི་ངེས་པས་དུས་རྟག་ཏུ་ལུས་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཁང་ཁྱིམ་ལྟ་བུ་འཆོས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ སྟེ།དཔེར་ན་ཁང་པ་ཀ་བ་བརྟན་པོས་བརྟེན་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཁང་པ་འདི་ཡང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་ཀ་བས་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ལ། ཉེ་བའི་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་ཟས་དང་། མལ་སྟན་དང་། འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཟས་ནི་ བཤད་ཟིན་ཅིང་།།དེ་དང་དེར་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཉེ་བའི་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་ནང་ནས་ཟས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། ཆུ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དུས་སུ་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ་དེ་ བཞིན་དུ་འོག་ནས་ཀྱང་ཟས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐོམ་བཏུང་བའི་ཚུལ་རིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་།ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ནས་དེ་དང་དེར་བཤད་པར་བྱའོ། །མལ་སྟན་དང་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལེའུ་འདི་ལས་བཤད་པར་བྱའོ། །བདེ་སྡུག་ སྦོམ་སྐེམ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་།།བུད་མེད་ལ་ཕོད་མི་ཕོད་དང་། །ཤེས་དང་མི་ཤེས་འཚོ་དང་འཆི། །གཉིད་ལ་རག་ནི་ལུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིད་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ལེགས་པར་ལོག་པས་ནི་བདེ་བ་ དང་།སྦོམ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། སྟོབས་དང་བུད་མེད་ལ་ཕོད་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འཚོ་བ་འཕེལ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཉིད་ཉེས་པར་བསྟེན་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྐེམ་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། བུད་མེད་ལ་མི་ཕོད་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་ནད་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ལུས་ཟུངས་མི་སྙོམས་པའོ། །སྦོམ་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པས་ཤ་ཆེ་བའོ། །སྐེམ་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པའོ། །བུད་མེད་ལ་ཕོད་པ་ནི་རོ་ཙ་བའི་སྒོ་ནས དེ་དགའ་བར་ནུས་པའོ།།དེ་ལ་མི་ཕོད་པ་ནི་ཁུ་བ་ཟད་པའི་སྒོ་ནས་མ་ནིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་ཉིད་དོ། །འཚོ་བ་ནི་སྲོག་དང་ལྡན་པའོ། །འཆི་བ་ནི་སྲོག་དང་བྲལ་བའོ། །དུས་མིན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་ དང་།།གཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་འགེགས་པ་དག་།བདེ་དང་ཚེ་ནི་ཉམས་བྱེད་དེ། །དུས་མཚན་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་ནི་དུས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་ལས་བཀག་པའི་དུས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་བསྟེན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་བཀག་ཅིང་མ་འདྲེས་པས་ནི་བདེ་བ་དང་ཚེ་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་ནད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཚེ་ནི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་དཔེར་ན་དུས་མཚན་ཞེས་བྱ་བས་འཆི བའི་དུས་ཀྱི་མཚན་མོ་ལ་བབ་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཚེ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་དུས་མཚན་སྔོན་ཆད་མེད་པ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་ཚེ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于'饮食、卧具和行欲，应当适量并如理，如同修缮房舍般，应当经常护持身'这句话，饮食、卧具和行欲应当适量并且如理，不违背规律地运用。如理是指依照论典所说的仪轨，依照这些仪轨的规律，应当经常护持身体并以此等而住。这就如同修缮房舍般稳固，譬如房屋由坚固柱子支撑一样，这个身体之房也是由往昔业力为根本的柱子所支撑，应当以如同近柱般的饮食、卧具和如理的行欲来支撑。
关于'其中饮食已说讫，于彼彼中当宣说'，其中如近柱般的饮食已经说过，应当了知各种饮品等的方法，了知饮食的方法和适时受用的章节已经说过。同样，在下文中也将在饮食之后说明饮用方法、对治疾病等的方法，以及知晓饮食量等的内容将在各个场合中说明。卧具和行欲将在本章中说明。
'安乐与痛苦、肥瘦、力大小，对女能否行事及，知与不知、生与死，这一切皆依睡眠'，安乐与痛苦等是依赖于睡眠的。善于睡眠则会带来安乐、肥壮、有力、能行房事、有智慧、生命增长；不善睡眠则会导致痛苦、消瘦、无力、不能行房、无知、死亡，故说依赖于此。其中安乐是指无病，痛苦是指身体失调，肥壮是指身体滋养充足而肉体丰满，消瘦是指身体精华耗尽，能行房事是指通过性能力使女子欢喜，不能行事是指精液耗尽而如同阉人，有智慧是指具有觉悟，无知是指愚痴，生是指具有生命，死是指失去生命。
'非时过度及，完全禁止睡眠，会损害安乐寿，如同第二死期'，睡眠非时是指在论典禁止的时间受用，同样过度受用和完全禁止不调和的睡眠会损害安乐和寿命。其中安乐是指远离疾病的特征，寿命是指具有生命，这两者会受到损害和破坏。这就如同死期，即死亡时分的夜晚会损害安乐和寿命。同样，这如同第二个前所未有的死期，因为这两者在损害安乐和寿命方面是相同的。

།མཚན་མོ་གཉིད་ནི་མ་ལོག་རྩུབ། །ཉིན་ མོ་གཉིད་ལོག་སྣུམ་ལྕིར་འགྱུར།།ཙོག་ཕུར་འདུག་སྟེ་ཡུར་བ་དག་།མིག་རྩུབ་བད་ཀན་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་མཚན་མོ་གཉིད་མ་ལོག་པ་དེ་ནི་རྩུབ་པ་ཡིན་ལ། གང་ཉིན་མོ་གཉིད་ལོག་པ་དེ་ནི་སྣུམ་ཞིང་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ཀྱིས་ མ་ལོག་པའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་རྩོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས།བྱ་བ་མ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ཞི་ཞིང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་འགྲིབ་པས་རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྩུབ་པ་ ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི།ཡང་དག་པར་རྩུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཡུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིད་མ་ལོག་པའི་སྔོན་དུ། བད་ཀན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྐྱེས་བུ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ པ་ལ།དེའི་བད་ཀན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་སྣང་གི་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ལ་རྩུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཡང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་འགགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅན། བྱ་བ་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་སྣུམ་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྣུམ་པ་ལྟ་བུར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ཞི་བར་གྱུར་པས། བད་ཀན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། དབང་པོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིད་མ་ལོག་པ་ལྟར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།གཉིད་ལོག་པའི་སྔར་ནི་བད་ཀན་དང་ཚིལ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་མལ་པར་ཞི་བར་གནས་པའི་ངོ་བོ་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པར་གཏོགས་པ་ཅུང་ཟད་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལྟ་བུར་མི་སྣང་ སྟེ།དེ་བས་ན་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལ་སྣུམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ་གང་ཡུར་ཞིང་ཅུང་ཟད་གཉིད་ལོག་པ་དེ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། བད་ཀན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཡང་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་ག་རླུང་འཕེལ་སྟོབས་འཕྲོག་དུས། །རྩུབ་ཅིང་མཚན་མོ་ཐུང་བས་ན། །ཉིན་པར་གཉིད་ཕན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གའི་དུས་སུ་ཉིན་པར གཉིད་ལོག་པ་ཕན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་འཕེལ་བའི་དུས་ཡིན་ཏེ། སོ་ག་བསགས་བའི་རླུང་དབྱར་གྱི་དུས་ན་ལྡང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྟོབས་འཕྲོག་པའི་དུས་བྱུང་བའི་རྩུབ་པ་ཡིན་པས་སོ་ག་རྩུབ་པའི་ཕྱིར་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་མཚན་མོ་ཐུང་བར་གྱུར་བས་ན། ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཏུ། དེ་ནི་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ག་ལས་གཞན་པར་དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ནི་ཉིན་མོའི་གཉིད་དེ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྨྲ་མང་བཞོན་དང་ལམ་གྱིས་དུ་བ། །ར་རོ་བུད་མེད་བསྟེན་ཁུར་ལས། །ཁྲོས་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་པས་དུབ། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ཚད་འཁྲུ། །རྒན་དང་བྱིས་པ་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །གློ་རྡོལ་སྐེམ་དང་གཟེར་གྱིས་གནོད། །ཟས་མ་ཞུ་དང་བཅོམ་ དང་སྨྱོ།།ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་རིགས་མ་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲ་མང་ནས་འཇིགས་པའི་བར་དུ་དུབ་བའི་སྒྲ་སོ་སོར་ཞིང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དུབ་པ་དང་སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པས་དུབ་པར་སྦྱར་རོ།

关于'晚上不睡觉则粗糙，白天睡觉则油腻沉重，蹲坐打盹者，眼睛粗糙无痰'这句话：
凡是晚上不睡觉的人会变得粗糙，凡是白天睡觉的人会变得油腻且沉重。由于不睡觉时所有感官都倾向于活动且具有努力的特征，虽然按照事情未完成的道理，痰、脂肪等平静自然存在的本质减少而产生粗糙的性质是不合理的，但仍然假设说是粗糙的，实际上并不是真正的粗糙。
例如，打盹等虽然在未睡觉之前，痰和脂肪等是从自身因中产生的，但对于未睡觉的人来说，其痰和脂肪等看似耗尽而不会增长，因此说未睡觉的人是粗糙的。
对于睡觉的人来说，所有感官活动停止是其特征，虽然这种如同完成事情的状态与油腻的性质并无关联，但仍然假设说是油腻的，因为此时自然平静，痰和脂肪等由于自身原因而明显增长大小便等，由于远离所有感官的活动，不像未睡觉时那样耗尽，而是在睡觉之前，痰和脂肪等平常安静存在的本质似乎略微不显现于自身身体中，因此说睡觉的人是油腻的，实际上并非如此，因为这种行为的特征仅此而已。
蹲坐而打盹略微入睡的人会变得粗糙且无痰，因为既不是完全不睡觉，所以不会生风且不会混乱，也不会生痰。
关于'春季风增长夺力时，因粗糙且夜短，故日间睡眠有益'这句话：应理解为在春季白天睡觉有益。为什么呢？说了三个原因：是风增长的时节，因为认为春季积累的风在夏季升起；因为夺取体力的时节出现粗糙，所以春季粗糙；同样，由于此时夜晚变短，所以白天睡觉有益。
关于'在其他时节，它会生痰和胆汁'这句话：在春季以外的其他时节如夏季等时，这种白天的睡眠会产生痰和胆汁两者。
关于'除了因说话过多、骑乘、行路而疲劳，饮酒、亲近女人、负重而疲劳，因愤怒、忧愁、恐惧而疲劳，打嗝、呼吸不适、发热腹泻，老人和儿童、体力耗尽，肺病、消瘦和疼痛所害，食物未消化、受打击和发疯者，不应白天睡觉'这句话：从说话过多到恐惧之间都要分别加上'疲劳'字，即它们导致疲劳，以及因打嗝等而疲劳。

།དེ་ལ་སྨྲ་བ་མང་བ་ནི་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཞོན་པ་ནི་ རྟ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པའོ།།ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ནི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའོ། །ར་རོ་བ་ནི་ར་རོ་བས་ཉེན་པས་དུབ་པའོ། །བུད་མེད་ཀྱིས་དུབ་པ་ནི་འཁྲིག་པས་དུབ་པའོ། །ཁུར་གྱིས་དུབ་པ་ནི་ཁུར་བས་ལུས་ཉོན་མོངས་པས་དུབ་པའོ། །ལས་ནི་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་ རྣམས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་སྨྲ་བ་མང་བ་ལ་སོགས་པས་དུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པས་བཏབ་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དག་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ནི། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ནི། དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པར་མི་བྱའོ།།ཟས་མ་ཞུ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རིང་དུ་ཐོགས་པ་དང་། ཁོང་ཚ་བ་དང་། བཤང་བ་འགགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཐོགས་པ་དང་། བཅུད་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས་པའོ། །བཅོམ་པ་ནི་རལ་གྲིལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱིས་ལུས་བཅོམ་ཞིང་ བཏགས་པའོ།།སྨྱོ་བ་ནི་གདོན་དང་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ཁམས་མི་མཉམ་པར་བྱས་ནས་དྲན་པ་མེད་པའོ། །ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པར་རིགས་པ་ནི། སྔར་གོམས་ཤིང་འོབས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།།འདི་དག་དེ་བཞིན་ལུས་ཟུངས་སྙོམས། །བད་ཀན་སྐྱེས་ཤིང་ལུས་བརྟས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲ་བ་མང་བ་ལ་སོགས་པས་དུབ་པ་དེ་དག་གིས་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལུས་ཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ དངས་མ་ལ་སོགས་པ་དང་།བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྙོམས་པ་སྟེ། ལྷག་པ་དང་འབྲི་བ་མེད་པར་ཆ་སྙོམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་། ལག་ངར་དང་། བརླ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སྐྱེས་ཤིང་བརྟས་པར་འགྱུར་ བའོ།།ཚིལ་ཆེ་བད་ཀན་མང་དང་སྣུམ། །རྟག་ཟ་ཉིན་པར་གཉིད་མ་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཚིལ་ཆེ་ཞིང་བད་ཀན་མང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བག་རྟག་ཏུ་ཟ་བ་དག་ནི། ཉིན་པར་གཉིད་མ་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པར་མི་ བྱའོ།།དུག་གིས་ཕོག་དང་ལྐོག་ནད་ཅན། །མཚན་མོ་ནམ་ཡང་གཉིད་མ་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གིས་ཕོག་ཅིང་ཉེན་པའི་ནད་པ་དང་། ལྐོག་མའི་ནད་ཡོད་པའི་ལྐོག་ནད་ཅན་དེ་གཉི་གས་ཀྱང་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ནམ་ཡང་གཉིད་ལོག་པར་མི་བྱའོ། །དུས་མིན་གཉིད་ ལོག་རྨོངས་བག་དང་།།རིམས་སྐྱེད་རྨུགས་ཤིང་ཆམ་པས་འདེབས། །མགོ་ན་སྐྲང་ཞིང་སློན་སྒྱིད་སྐྱུར། །རྩ་ཡི་རྒྱུན་འགགས་མེ་དྲོད་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ནི་སྔར་བཀག་པའི་དུས་སྨོས་པ་དག་ཏུ་ཉིན་མོ་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ ནི་རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རྨོངས་བག་ནི་གང་བྱས་པ་རྣམས་མི་དྲན་པའོ། །རྨུགས་པ་ནི་སེམས་མི་གསལ་བའོ། །སྒྱིད་སྐྱུར་བ་ནི་མེར་མེར་པོར་བྱེད་པའོ། །རྩའི་རྒྱུན་འགགས་པ་ནི་རྩ་སྦུབས་འགགས་ཤིང་ལེགས་པར་མི་རྒྱུ་བའོ། །དེ་ལ་སྨྱུང་ དང་སློན་སྨན་དང་།།རྔུལ་དབྱུང་སྣ་སྨན་གཏང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ནས་བྱུང་བའི་རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྱུང་བ་ནས་སྨན་སྣ་ནས་གཏོང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཉིད་ཆེས་གྱུར་ལ་སྐྱུག་སྨན་རྣོ། །མིག་སྨན་རྣོ་དང་སྣ་སྨན་དང་། ། སྨྱུང་བ་སེམས་ལས་བུད་མེད་བསྟེན། །མྱ་ངན་འཇིགས་དང་ཁྲོས་པ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་གཉིད་ཆེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁྲོས་པའི་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་ནི་སློན་སྨན་གཏང་བའོ།

关于这些，多言即是读诵等。骑乘是指乘马等而行。因路而疲劳是指走在路上。醉酒是指因醉酒而疲劳。因女人而疲劳是指因性事而疲劳。因负重而疲劳是指因背负重物而身体疲惫。劳作是指使身体疲劳的各种努力。
如是，除了因多言等而疲劳，以及因呃逆等所致之外，其他人白天睡眠，会产生痰和胆汁，具有这些情况的人，任何时候都不应该白天睡眠。
食物不消化有五种：长时停滞、胃中发热、大便阻塞、极度停滞、精华残留。损伤是指被刀剑等武器伤害身体。发狂是指被鬼魅和遗忘等使诸大种不调而失去记忆。
适合白天睡眠的是，之前习惯且有此性质者，除此之外，其他人任何时候都应该断除。
'如是则身体诸要素平衡，痰增长且身体强壮'，对此，如果按照前述方式依靠多言等疲劳，则身体要素即精华等和痰等维持身体的诸要素平衡，即无增无减而平衡，同样地，痰、前臂、大腿等身体肢节会生长且强壮。
'脂肪多、痰多及油腻，常食者白天勿睡眠'，对此，凡是脂肪多且痰多，同样地经常食用油腻食物的人，白天不要睡眠，即任何时候都不应该白天睡眠。
'中毒者与咽喉病者，夜晚任何时候勿睡眠'，对此，中毒而受害的病人和有咽喉病的咽喉病患者，这两者在夜晚时分都不应该睡眠。
'非时睡眠致愚痴，生热昏沉感冒袭，头痛肿胀且疲软，脉道阻塞火力减'，对此，非时睡眠即在前述禁止的时间白天睡眠会导致愚痴等。其中愚痴是指不记得所做之事。昏沉是指心不清明。疲软是指身体发软。脉道阻塞是指脉道堵塞而不能正常运行。
'对此应当节食疗，出汗鼻药皆当施'，对此，对于因非时睡眠而产生的愚痴等，应当从节食到施用鼻药。
'睡眠过多用猛吐，猛烈眼药及鼻药，节食思虑近女人，忧愁恐惧发怒等'，对此，对于因过度睡眠而产生的病，应当施用猛烈催吐药等直至发怒。其中催吐药是指使人呕吐的药物。

།དེ་ཡང སྨན་རྣོན་པོ་སྦྱར་ཏེ་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མིག་སྨན་ཡང་རོ་ཚ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། སྐྱུར་བའི་སྨན་ལས་སྦྱར་བའི་རྣོ་བ་ཉིད་དོ། །སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་ནི་སྣ་སྨན་ནོ། །སྨྱུང་བ་ནི་ཟས་བཅད་པའོ། །སེམས་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིད་ལ་དྲན་ པའོ།།བུད་མེད་བསྟེན་པ་ནི་འཁྲིག་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་འཁྲུགས་པའོ། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཉིད་དྲགས་པ། །འཇིག་ཅིང་བད་ཀན་རབ་ཟད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ།བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིད་ཀྱིས་དྲགས་པ་ཡང་ཞིང་འཇིག་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་གཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིད་ཡར་བ་ཡིས་ཡན་ལག་སྙོམ། །གླད་པ་ལྕི་ཞིང་གླལ་འོང་ལ། ། མི་གསལ་ན་ཞིང་མགོ་འཁོར་ལ། །ཟས་མི་འཇུ་རྨྱ་རླུང་སྐྱེས་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་ཡར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིད་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས། ཡན་ལག་སྙོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་སྙོམ་པ་ནི་ཡན་ལག་བརྡུངས་པ་སྙམ་སེམས པའོ།།གླད་པ་ལྕི་བ་ནི་མགོ་ལྕི་བའོ། །རླུང་སྐྱེས་ནད་ནི་འདི་དག་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ནད་མང་པོ་འབྱུང་བའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བས་མཚན་མོ་དུས་བཞིན་དུ། །ཅི་བདེར་གཉིད་ནི་ལོག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དེ་བས་ན་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ དུས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱའོ།།གཉིད་ལོག་པའི་དུས་ཅི་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཅི་བདེར་ཞེས་བྱ་བ། བདེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་ཞིང་གོམས་པས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མ་གོམས་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ན། །ནང་པར་མ་ཟོས་ཕྱེད་གཉིད་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་གོམས་ཤིང་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གཉིད་མ་ལོག་ན། ནང་པར་ཉིན་མོའི་དུས་སུ་ཟན་མ་ཟོས་བར་དེའི་ཕྱེད་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྲིད་གཉིད་ལོག་པར་རིགས་པའི་དུས་དེ་སྲིད་དུ་གཉིད མ་ལོག་ན།མཚན་མོ་ཅི་ཙམ་གཉིད་མ་ལོག་པ་དེ་ཙམ་གཉིད་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ཕྱེད་ཙམ་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་སྟེ། གང་མཚན་མོ་ཐུན་གཉིས་གཉིད་མ་ལོག་ན། དེ་ཉིན་མོ་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་ཐུན་གཅིག་གཉིད་ལོག་པར་བྱའོ། །གཉིད་ཡར་གྱུར་ན་འོ་མ་དང་། ། ཆང་དང་ཤ་ཁུ་ཞོ་རྣམས་བཏུང་། །ལུས་བསྐུ་དྲིལ་དང་ཁྲུས་བྱ་ཞིང་། །མགོ་བསྐུ་རྣ་བ་མིག་དག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་ཡར་བའམ། ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་གྱུར་ན། འོ་མ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣ་བ་དང་མིག་དག་པའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །མགོ་བསྐུ བ་དང་།རྣ་བ་དང་། མིག་དག་པ་ནི་སྣུམ་གྱིས་བྱའོ། །ན་ཆུང་ལག་དར་གྱིས་འཁྱུད་དང་། །སེམས་བདེ་བྱ་བ་ཟིན་པ་དང་། །ཡིད་དང་རྗེས་མཐུན་ཡུལ་ལྡན་པ། །ཇི་འདོད་གཉིད་འོང་བདེ་བར་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ན་ཆུང་གཞོན་ནུས་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བདེ་བ་སྟེ། ཡིད་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱ་བ་ཟིན་ཏེ། གང་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་བྱས་ཟིན་པར་གྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་བཞིན་དུ་གཉིད་འོང་ཞིང་དེས་བདེ་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

此外，由于是配制猛烈的药物，故称为猛烈。同样，眼药也是由辛辣、咸、酸性药物配制而成的猛烈之物。从鼻子施用的药物是鼻药。禁食即断绝食物。意念即是在心中忆念诸事物。与女人交往即是性事。忧愁即是处于痛苦中。恐惧即是惊慌。愤怒即是烦躁。
关于'以此等能破除过度嗜睡，并能完全耗尽痰'，'以此等'是指刚刚所说的施用猛烈催吐药等，能破除过度嗜睡，同样也能完全耗尽痰，从而使人不再嗜睡。
关于'失眠会使肢体疲乏，头脑沉重且打哈欠，视物不清且头晕，食物不消化并引发风病'，失眠即无法入睡，会导致肢体疲乏等症状。其中肢体疲乏是指感觉肢体像被打过一样。头脑沉重即头部沉重。风生病即会出现许多与这些相关的疾病。其他词义容易理解。
关于'因此夜晚应当按时，安适地入睡'，由于这个原因，在夜晚时分，所谓'按时'，在应该睡眠的时间里'安适'即舒适地入睡并习惯性地保持。
关于'若不习惯而无法入睡，清晨未食时可睡半觉'，若不习惯且不该失眠却无法入睡，则应在清晨白天未进食时补睡一半时间。这是在说明，如果在应该睡眠的时间内未能入睡，并非要补足夜间未睡的全部时间，而是补睡一半时间，即夜里若失眠两个时辰，则清晨时分应补睡一个时辰。
关于'若失眠则应饮用牛奶、酒、肉汤、酸奶，涂抹身体并按摩沐浴，涂抹头部并清理耳目'，若失眠或极其严重时，应从饮用牛奶等直到清理耳目，根据情况采取相应措施。涂抹头部、耳朵和眼睛应使用油脂。
关于'与年轻女子相拥，心情愉悦事务完成，处于如意环境中，能随心入睡生安乐'，与年轻女子相拥等，以及心情愉悦即具有欢喜心，事务完成即已完成所要做的事情，同样具有悦意的色、声、香、味、触等适意环境，这些都能使人随心所欲地入睡，从而产生极大安乐。

།ཉལ་པོའི་བདེ་ལ་སེམས་མ་ཆགས། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ། །ཆོག་ཤེས་པ་ཡིས་མགུ་བའི་གཉིད། །རང་གི་དུས་ལས་འདའ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ གང་གྲོང་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་འཁྲིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཆགས་པ།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ། ཆོག་ཤེས་པས་མགུ་བར་གྱུར་བའི་གཉིད་ནི་རང་གི་དུས་ལས་ལྡོག་ཅིང་འདའ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། རང་གི་དུས་ཉིད་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གྲོང་གི་བདེ་བ་ནི་བུད་མེད་ ལ་ཆགས་པ་དང་།ཟས་སྐོམ་ཞིམ་པོ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་གང་སེམས་ཞེན་པར་མ་གྱུར་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བུད་མེད་དང་འདུས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་ནི། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེས་མགུ་ཞིང་ ཚིམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་དུས་མཚན་མོ་ཇི་ཙམ་ལོག་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ།།ཉལ་པོའི་ཆོས་ནི་སྤང་བྱ་བ། །བཀན་མིན་ཟླ་མཚན་ལྡན་པ་དང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་མི་སྡུག་སྤྱོད། །མངལ་ནི་སྐྱོན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། །རབ་སྦོམ་སྐེམ་དང་བཅས་པ་དང་། །སྦྲུམ་ མ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་།།རིགས་གཞན་སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་དང་། །བླ་མ་ལྷ་དང་རྒྱལ་པོའི་གནས། །མཆོད་རྟེན་དུར་ཁྲོད་གསོད་གནས་དང་། །བསྟི་ས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ཆུ། །དུས་ཚིགས་ཉིན་མོ་ཡན་ལག་མིན། །སྙིང་ག་མགོ་བོར་བརྡེག་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོང་གི་ཆོས་ནི་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཏེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདི་དག་ཡོད་དེ། བཀན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་སྟེ། དོན་གྱིས་ན་བཀན་ཏེ་བསྟེན་པར་སྟོན པ་ཡིན་ནོ།།ཟླ་མཚན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་མཚན་རྒྱུ་ནས་དང་པོའི་ཞག་གསུམ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ། སྙིང་དུ་མི་སྡུག་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སྡུག་སྤྱོད་པ་སྟེ། ངང་ཚུལ་ངན་ཅིང་མི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གང་གི་མངལ་སྐྱོན་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང་གནོད་པ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦོམ་ཞིང་ཤ་ཆེ་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་ཞིང་། ཤ་དང་ཚིལ་དང་། ཁྲག་ཟད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །བཙས་པ་དང་ཞེས་བཙས་མ་ཐག་པ་དང་། བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ཡང་ སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བཟུང་བའི་བུད་མེད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་གཞན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའམ། རིགས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་དག་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། རྟ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པ་ ལ་སྤྱད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་གི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ན། བླ་མ་དང་། ལྷ་དང་། རྒྱལ་པོའི་གནས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། གནས་དེ་དག་ཏུ་འཁྲིག་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་གནས་དག་ཏུ་ཡང་ འཁྲིག་པའི་བྱ་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་མཆོད་རྟེན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་གྲོང་གི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ལྷ་ལ་སོགས་པས་གནས་བཅས་པ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དུར་ཁྲོད་ནི་ཤི་བའི་རོ་བསྲེགས་བའི་གནས་སོ། །གསོད་ གནས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་གཅོད་ཅིང་གསོད་པའི་གནས་སོ།།བསྟི་ས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕ་རོལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བཞི་མདོ་ནི་ལམ་གྱི་བཞི་མདོའོ། །ཆུ་ནི་ཆུའི་ནང་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ།

不要贪恋性爱之乐，喜好梵行，以知足而满意的睡眠，不超越自己的时间。对此，凡是不贪恋城市生活的快乐、性事等的人，喜好梵行，以知足而满意的睡眠不会超越自己的时间而改变，意思是会在自己的时间来临。其中城市的快乐是指贪恋女人和贪爱美味饮食，对这些心不执著。梵行是指不与女人交合，喜好这个，知足是指对一切事情无所期待，以这种功德而满意知足的人，不会超越自己夜晚应该睡眠的时间。
应当断除性事，不应仰卧，有月经者，不悦意不净行，子宫有过患，极胖和消瘦，孕妇他人妻，异种不合生处，上师天王宫殿，塔庙坟场杀处，休息处四衢水边，季节白天非支，心脏头部勿击。对此，城市之法即是淫欲之法，另一种说法也叫男女和合。对此应当断除这些：不应仰卧是指不应仰卧而应当俯卧，实际上是教导应当俯卧。
有月经是指月经来潮后的前三天应当断除。同样，不悦意即不喜爱的也应当断除。同样，不净行即品行不好且不如法的也应当断除。同样，子宫有过患和伤害的也应当断除。同样，极其肥胖多肉的也应当断除。同样，极其消瘦，肉、脂肪和血液枯竭的也应当断除。刚生产的和孕妇也应当断除。同样，被他人占有的女人也应当断除。同样，异种即出家人或高贵种姓的也应当断除。同样，不合生处即与马等不同种类交合也应当断除。
同样，从事淫欲时，应当避开上师、神灵和国王的住处，意思是在那些地方不应行淫。同样，在塔庙等处也应当断除淫欲之事，其中塔是指如来塔。世间人认为是指村外有神灵等居住的大树。坟场是指焚烧尸体的地方。杀处是指国王处决和杀害的地方。休息处是指城市彼岸方位的特殊处。四衢是指道路的十字路口。水是指水中，在这些地方不应行淫。

།དུས་ཚིགས་ནི་ཚེས་བཞི་དང་། ཚེས་དྲུག་དང་། ཚེས་ བརྒྱད་དང་།ཉ་དང་། དགུ་སྟོང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལུགས་ལས་བཀག་བའི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོ་སྤྱད་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲིག་པ་སྤྱད་པའི་ཡན་ལག་དང་། འཚམ་ པ་ནི་མངལ་གྱི་སྒོ་ཡིན་པ་ལས།དེ་མ་ཡིན་པ་ཡན་ལག་གི་གནས་སུ་མི་རུང་བ། ཁ་དང་བཤང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ག་དང་། མགོ་བོར་བརྡེག་པར་བྱས་ནས་འཁྲིག་པ་བྱ་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །སྤང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་ བར་བྱའོ།།འགྲངས་ཆེས་ལྟོགས་དང་བརྟན་བྲལ་དང་། །ཡན་ལག་མི་བདེར་གནས་དང་སྐོམ། །བྱིས་པ་རྒན་དང་ཤུགས་གཞན་ཉེན། །ནད་པ་ཡིས་ཀྱང་འཁྲིག་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲངས་ཆེས་ཤིང་གསུད་པར་ཟོས་པ་དང་ལྟོགས་ཤིང་བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་ དང་།བརྟན་ཞིང་ཡིད་རྟོན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡན་ལག་མི་བདེ་བར་གནས་ཤིང་ལུས་ཉམ་ང་བར་གནས་པ་དང་། སྐོམ་པས་ཉེན་པ་དང་། བྱིས་པ་སྟེ་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་མན་ཆད་དང་། རྒན་པོ་བདུན་ཅུ་ཡན་ཆད་ལོན་པ་དང་། ཤུགས་གཞན་གྱིས་ཉེན་པ་སྟེ། བཤང་བ་ དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་དང་།ནད་པ་སྟེ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཙེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། ཚེ་འདོད་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀྱིས། །བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ཚུན་ཆད་ དང་།།བདུན་ཅུ་ལོན་པ་ཕན་ཆད་ནི། །ཀུན་སྦྱར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རབ་གཞོན་མ་རྫོགས་ལུས་ཟུངས་ཀུན། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཟད་འགྱུར་ཏེ། །ལྟེང་ཀ་ཆུང་ངུའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །མོད་ལ་ཉེ་བར་བསྐམ་པར་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཤིང་ནི་སྐམས་གྱུར་ཞིང་། །འབུས་ཟོས་རྣམ་ པར་དེངས་པ་ནི།།རེག་ན་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར། །རྒན་པོ་བུད་མེད་བསྟེན་དེ་བཞིན། །ཤུགས་བཀག་གྱུར་པ་དག་གིས་ཀྱང་། །གཅིན་ནད་རྡེའུ་འཕེལ་བ་དང་། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་ནད་སྐྱེད་ཅིང་། །དབང་པོ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དགུན་དུས་རོ་ཙ་བྱས་དྲགས་ཚེ། །འདོད་པས་འདོད་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །དཔྱིད་སྟོན་ཞག་ནི་གཉིས་གཉིས་ནས། །སོ་ག་དབྱར་ཚེ་ཟླ་ཕྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བའི་དུས་ཏེ། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་དོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རོ་ཙ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ཤིང དྲགས་པ་བདོ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ།འདོད་པས་ཞེས་པ་ཅི་དགའ་བར་འདོད་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རོ་ཙ་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་སྟེ། འོ་མ་དང་། མར་དང་། ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ངོམས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔྱིད་དང་ སོན་ནི་ཞག་གཉིས་གཉིས་ནས་རོ་ཙ་བར་བྱས་པས་ངོམས་པ་དང་།འདོད་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སོ་ག་དང་དབྱར་གྱི་ཚེ་ནི། རོ་ཙ་བ་བྱས་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་འདོད་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་བུད་མེད་ལ་ཞུགས་ན། །མགོ་འཁོར་ངལ་དང་བླ་མཐུ་ཉམས། །སྟོབས་དང་ ལུས་ཟུངས་དབང་པོ་ཉམས།།དུས་མིན་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལས་གོ་བཟློག་པས་བུད་མེད་ལ་ཞུགས་ཤིང་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མགོ་འཁོར་བ་ནི་མི་བདེ་བར་ གནས་ཤིང་འཁོར་བའོ།།ངལ་བ་ནི་དུབ་པའོ། །བླའི་མཐུ་ཉམས་བ་ནི་མལ་དུ་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་མི་ནུས་བའམ། ཤ་དང་ཁྲག་ཟད་པའོ།

时节是初四、初六、初八、十五、二十九等世间法规所禁止的日子，在这些日子也应当禁止。同样，白天也应当禁止行事。
关于'非支分'，即不应在性交时的支分和适宜的女阴之外的不适宜作为支分之处，如口和大便道等处行事。同样也应禁止击打心脏和头部后行淫。'禁止'一词应当贯通所有。
'过饱饥饿失稳定，肢体不适渴，婴儿老人他力逼，病人亦应禁淫欲。'即过度饱食和饥饿所困，失去稳定和信心，肢体不适而身体虚弱，口渴所困，婴儿即十六岁以下，老人即七十岁以上，被他力所困即被大小便等急迫所困，病人即被发烧等疾病所困，这些人都应禁止行淫。
如《摄要》中说：'欲求长寿男女者，十六岁以下，七十岁以上，皆不宜行欲。年幼未成熟者，女子身体精华，会如小池之水，迅速干涸。譬如干枯木，虫蛀而空虚，触之即毁坏，老人亲近女子亦如是。憋住气力者，会生小便病、结石增长、眼花等病，获得根门毁坏。'
冬季服用壮阳药过度时，可随意行欲。春秋每隔两夜，孟夏和夏季每半月。即冬季是寒冷时节，包括初冬和深冬。此时男子服用壮阳药物而亢奋时，可随意行欲。关于壮阳之法，即增长精液，如牛奶、酥油、肉汤等，如下所述。同样在春季和秋季每隔两夜服用壮阳药而满足后可行欲。在孟夏和夏季，服用壮阳药后每半月可行欲。
若在其他时候亲近女子，会头晕疲惫失气力，体力身体诸根衰，非时死亡。即在上述所说之外亲近女子行欲的男子，会生起头晕等病。其中头晕是不适而旋转，疲惫是劳累，失去气力是卧床不能行走或肉血耗尽。

།དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཉམས་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་ཉམས་པ་དང་། དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དུས་མིན་ འཆི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བུད་མེད་ལ་བསྟེན་པས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།བུད་མེད་དག་ལ་ལེགས་བསྡམས་ན། །དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་ནད་མེད་ཚེ། །དབང་པོ་བརྟས་ཤིང་གྲགས་སྟོབས་རྣམས། །ལྷག་པར་འཕེལ་ཞིང་རྒས་སྲར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བུད་མེད་དག་བསྟེན་པ་ལེགས་པར་བསྡམས་ཤིང་བསྲུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་དོན་མ་བརྗེད་པའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ནད་མེད་པ་ནི་བདེ་བར་གནས་ པའོ།།ཚེ་ནི་སྲོག་གོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟས་པ་ནི་ལུས་རྒྱས་བའོ། །གྲགས་པ་ནི་སྙན་པའོ། །སྟོབས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལྷག་པར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒས་སྲ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐྲ་དཀར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་རླུང་བསིལ་ཁར་ལ་སོགས་བཟའ། །ཆུ་བསིལ་འོ་མ་ཤ་ཁུ་སྲན་ཚོད་ཆང་དངས་འཐུངས། །ཉལ་པོ་དགའ་བྱས་འདོད་དང་བྲལ་འགྱུར་རྗེས་ལ་བསྟེན། །དེ་འདྲས་དེ་ཡི་ལུས་མདངས་སྟོབས་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བསྟན་པའི་ བུད་མེད་བསྟེན་པའི་རྗེས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུས་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བྱུག་པ་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྫས་དྲི་བཟང་པོས་ལུས་བྱུགས་ཤིང་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བའོ། །རླུང་བསིལ་བ་ནི་རླུང་གྲང་མོའོ། །ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟའ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ དག་བཟའ་བའོ།།ཆུ་བསིལ་བ་ནི་ཆུ་གྲང་མོའོ། །སྲན་ཚོད་ནི་འབྲུ་ལས་བྱས་པའོ། །ཆང་དངས་མ་ནི་ཆང་གི་སྙིང་པོའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་བྱས་ནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་རྗེས་ཏེ། འོག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ ལྟར་བྱས་པར་གྱུར་པས་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ཀྱི་མདངས་དང་སྟོབས་སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་བུད་མེད་དང་འཕྲད་པས་འཕྲལ་དུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འབྲི་བར་གྱུར་ཀྱང་། འདི་ལྟར་བརྟ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱས་པས་དེའི་ཁུ་བ་དང་སྟོབས་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །སྨན་པ་ཐོས་སྤྱོད་ ཕུན་ཚོགས་ལྡན་ཞིང་ལས་མཁས་སྙིང་རྗེ་ཅན།།གགས་དང་གནོད་མེད་ལུས་སྲུང་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གཞག་བྱས་ནས། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་དགེ་བའི་འབྲས་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་བ་དེར་སྤྱོད་ཅིང་། །ནད་མེད་མཐུ་དང་གཟི་བརྗིད་གྲགས་པ་ཡུན་རིང་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མཁས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །ལས་ལ་མཁས་བ་ནི་གསོ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བའོ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་ ལྡན་པའོ།།གགས་དང་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་བར་ཆད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལུས་སྲུང་བྱེད་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་གཞག་ཅིང་། ལུས་བསྲུང་དུ་བཅུག་ན། རྒྱལ་པོ་སྟེ་ས་བདག་གྲགས་པ་འཕེལ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།

同样地，力量衰退、身体衰退、感官衰退以及非时死亡，都是因为过度亲近女色而导致非时死亡。
如果能够善加节制女色，则会增长记忆力、智慧、无病、寿命，感官强健，名声力量都会增长，并且延缓衰老。
对此，善于节制和守护女色的人，会增长记忆等功德。其中记忆是指不忘失过去之事。智慧是指能够分析判断的智慧。无病是指安乐而住。寿命是指生命。感官是指眼等器官。强健是指身体丰满。名声是指美誉。力量是指身体的能力，这些都会增长发达，同样也会延缓衰老，即不会过早白发等。
沐浴、涂香、凉风、糖等食物，饮用凉水、牛奶、肉汤、豆汤、清酒，行欢后远离贪欲再服用这些，如此可使身体光泽和力量重新生起。
对此，前述与女色亲近之后，远离贪欲的人应当服用沐浴等。其中涂香是指用檀香等香料涂抹身体并改变肤色。凉风是指冷风。糖等是指各种食物，应当食用这些。凉水是指冷水。豆汤是指用谷物制成的。清酒是指酒的精华。这一切都是在行欢作乐之后，远离贪欲时服用享用。
如此行持，此人的身体光泽和力量就会重新生起。虽然与女色相遇会立即减损身体力量，但如此调养满足，就会增长精气和力量的意思。
医生具足多闻行为，精通医术且富有慈悲，无碍无害守护身体，安置此等之后，国王自享善果受用，无病、威力、威严、名声都会长久增长。
其中医生是指精通医术的人，具足多闻和行为圆满，即具足思维和正确圆满的功德。精通医术是指善巧精通于治疗。慈悲是指具有怜悯。无碍无害是指无有违逆且无有障碍损害。守护身体是指保护国王身体，如此安置并令其守护身体，国王即地主的名声就会一直增长。

། དེ་ཡང་རང་གི་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་སུ་བྱ་བའི་ལས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་བདེ་བར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གང་ཞིག་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དེ་སྐད་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནད་མེད་ཅིང་ལུས་བདེ་བར གནས་པ་དང་།མཐུ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་རྣམས་དང་། གཟི་བརྗིད་ཅེས་པ་ལུས་ཀྱི་གཟི་མདངས་དང་གྲགས་པ་སྟེ། སྙན་པས་ཁྱབ་པ་ཡུན་རིང་དུ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་ བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་སྟེ། སྔར་བརྩམས་པའི་ཁ་ཟས་བསྲུངས་ པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ།ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བར་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དུག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚད་ལས་ལྷག་པའོ། །ཚད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་ཟོས་ན་སྲོག་ཉེ་བར་ འཇོམས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཉིད་རན་པར་ཟོས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཟས་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཚོད་རན་པ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོད་རན་པར་བཟའ་བ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པར་བཟའ་ཞིང་སྤྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཞིང་དགོས་པ་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་ ནི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་བཤད་ཅིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དུས་ཀུན་ཏུ་ནི་ཚོད་ཟིན་བཟའ། །དེ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་པའམ། ནད་དང་ལྡན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཟས་ཚོད་ཟིན་ཅིང་། ཚད་དང་ ལྡན་པ་བཟའ་བར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཚད་དང་ལྡན་པར་ཟ་བ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཚོད་རན་པར་བཟའ་ཞིང་ཚོད་ཟིན་པར་ཟ་བ་དང་། ཚོད་ཟིན་པར་བཏུང་བ་དང་། ཚོད་ཟིན་པར་བལྡག་པར་ བྱའོ།།ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚོད་རན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། ཚད་ཀྱང་མེའི་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཟས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཟས་ཀྱིས་ལྟོ་བར་གནོད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་གར་ཐོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ གཉིས་སུ་ཟུག་ཅིང་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་།ཕོ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་ལྕི་བ་དང་། དབང་པོ་ཚིམ་ཞིང་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གནས་དང་། སྟན་དང་། མལ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། གཏམ་ ཟེར་བ་ན་བདེ་བར་གནས་པ་དང་།དགོངས་ཀ་དང་། ནང་པར་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང་། སྟོབས་དང་ཁ་དོག་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཚད་དང་ལྡན་ཞིང་ཚོད་ཟིན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སེ་འབྲུ་དང་། སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཚད་དང་ལྡན་པར་ཟོས་ན་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཚད་དང་མི་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此外，这是为自己积累善业福德的事业，其果报是具有大受用等而得以安乐受用。对于受用者而言，所谓的受用，即是长期受用，无病而身体安乐，
具有威力即受用资具，以及威严即身体光泽和名声，美誉广大长久增长。
《医方明处方精要释·月光论》为大师月官所著，此为第七品释文。
此后当说适量食用饮食品一章。'此后'是指紧接着，即在前述守护饮食之后，开始论述适量食用饮食。因为即便是具有功德的食物，即使未与毒等混合，若过量食用，
或极少量食用都会危及生命，而适量食用则是众生的生命所在。饮食是指应当食用之物，适量是指有节制，适量食用即是有节制地食用。对此有益且有必要的论述
称为品章，当对此详加解说阐明。'应当经常适量进食，此能生长胃火'，对此，无论是健康之人还是患病之人，'经常'即一切时中都应当适量地进食。
为何如此？因为适量进食能生长胃火，即能完成消化的功能。此处应当理解为适量食用、适量饮用、适量舔食。
关于适量的特征，大师如是说道：量度应当依据胃火之力和食物的性质，即食物不会对腹部造成伤害，不会堵塞心部，不会刺痛两胁造成伤害，
不会使腹部过重，令诸根满足强健，远离饥渴，在住处、座位、卧具、行走、呼气、吸气、言谈时安乐而住，
傍晚和清晨能够顺利消化，增长气力和容色，这些就是适量的特征。这些也表明适量适度最为重要，谷物、酸性等物质能生长胃火的自性，若适量食用则能生长胃火，若不适量则不能。

།ལྕི་ཞིང་རང་བཞིན་གཡུང་བའི་རྫས་འོ་མ་དང་བུ་རམ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན། རྫས ནི་ལྕི་བའམ་ཡང་བའང་རུང་།།ཆད་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ལྕི་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་དང་། འོ་མ་དང་། འབྲུ་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། རླན་ཅན་གྱི་ཤ་རྣམས་སོ། །ཡང་བ་ནི་ཆར་གྱི་ཆུ་དང་། རཀྟ་ཤ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་རྩ་སྣར་དང་། དྲུག་ཅུ་ པ་དང་།མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་། བྱ་ལ་ཝའི་ཤ་རྣམས་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཚད་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྫས་ལྕི་བའམ། ཡང་བ་དེ་དག་ཟ་ཞིང་སྤྱད་པ་ན། ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཆ་འདྲ་ བར་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་ལྕི་བ་ནི་ཚད་ལས་གཞན་དུ་བྱ་ལ། ཡང་བ་ལ་ནི་ཚད་གཞན་ལས་ཞེས་སོམ་ཉིར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ལྕི་བ་ལས་ནི་ཕྱེད་འགྲངས་བྱ། །ཡང་བ་ལས་ནི་རབ་འགྲངས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ལྕི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བ་ལས་ ནི་ཕྱེད་འགྲངས་ཙམ་དུ་བཟའ་བ་དང་ཁ་ཟས་ཡང་བ་ཆར་ཆུ་དང་།སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི། རབ་ཏུ་འགྲངས་བར་མི་བཟའི། གཞན་དུ་ན་རན་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲངས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མེ་དང་རླུང་དག་གིས་ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཡང་བ་ལ་ནི། ཆ་མཉམ་པར་གནས་པས་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚོད་མ་ཟིན་པར་ཉེས་པར་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལྕི་བ་ལ་ནི་སླ་བ་དང་ཆུའི་ཡོན་ཏན་མང་དུ་གནས་པས་མེའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིང་། ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡོད་པས་མེའི་དྲོད འབྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བླག་འཇུ་བ་དེ་ཙམ་ལ། །ཚོད་ཟིན་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སྟེ། ཚད་ཇི་ཙམ་ཟས་ཟོས་ན་བདེ་བླག་ཏུ་གཅོད་པ་མེད་པར་ཞུ་ཞིང་དེངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཚོད་ལ་ནི་ཚོད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་ཆུང་གྱུར་ན། །སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་འཕེལ་མི་འགྱུར། །རླུང་གི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་ཟིན་ཅིང་། ཚད་ལས་ཆུང་ཞིང་དམན་པར་གྱུར་ པ་ཟོས་ན་སྟོབས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར།གཟི་མདངས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར། ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་ལས་ ཤིན་ཏུ་ཆེས་པ་ཡང་།།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་པ་ནི་ཟས་ལྷག་པར་མང་པོ་ཟོས་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །མ་ཞུའི་ཟས་ནི་མི་བཟད་པ། ། དེ་ཡིས་རླུང་སོགས་གཟིར་གྱུར་པས། །ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་འཁྲུག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཞུགས་གྱུར་ནས། །རྩ་སྒོ་འགགས་ཤིང་བེའུ་སྣབས་སྐྱེད། །སྟེང་དང་འོག་གི་ལམ་དག་ཏུ། །བསྐྱོད་པས་གསུད་ཅིང་ཟུག་བྱེད་པ། །བརྐམ་ཆགས་ཅན་ལ་འཕྲལ་སྐྱེད བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་མ་ཞུ་ཞིང་ལྷག་པར་ཟོས་པ་མི་བཟད་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་པས་དེས་རླུང་སོགས་ཞེས་པ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འཁྲུག་ཅིང་གཡོ་བར་གྱུར་པས་ཅིག་ཅར་དེ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱེད་པས་ན། རྩ་སྒོ་འགགས་ཤིང་ ཞེས་པ།རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་བྱས་པས། བེའུ་སྣབས་ཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

何况说重而本性粘稠的物质如牛奶和甘蔗等。因此，
物质无论重或轻，都应当注意分量。所谓重物质是指甘蔗、牛奶、谷物、豌豆、湿肉等。轻的是指雨水、红米（即早熟稻）、六十日稻、豌豆、野鸡肉等。这两者都要注意分量，这些都取决于分量的意思。
食用这些重或轻的物质时，对于食物的方法要习惯，是否要经常同样地食用，或者重的要用不同的分量，轻的又用其他分量，为了解除这种疑惑而说：重物食用一半饱，轻物不要太饱足。
对于食物重而难消化的要食用到半饱，对于轻的食物如雨水、早熟稻等，不要食用到极饱，而是要适量食用到舒适安乐的程度。因为火和风对轻物质的诸多功效，以平衡方式存在而生起火的暖性，即使不当食用也只会产生轻微过失。
重物质中存在众多柔软和水的功效，与火相违，由于存在其他共同功效而减弱火的暖性。
容易消化的程度，称为知量。即完全确定分量，食用多少食物能轻易无阻碍地消化吸收，这样的量称为知量。
食物不知量少了的话，力量和光泽都不会增长，会成为一切风病的因。即食物的量不当，少而不足时，既不会转为力量，也不会转为光泽，身体不会增长茁壮，同样会成为一切风病的因，即会产生并引发风病。
过量则会迅速产生一切过失。即食物过量，食用太多，会迅速产生并激发三种过失。
不消化的食物难以忍受，由此风等受到折磨，顿时变得混乱，随即进入其中，堵塞脉口并产生腹胀，在上下通道中，因移动而刺痛，对贪欲者立即产生。即食物不消化而过量食用难以忍受而有害，由此风等即风、胆和痰变得混乱激动，同时这些一起混乱升起，因此堵塞脉道，产生所谓的腹胀病。

།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་དེ་སྐྱེད་ཅེ་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཞུགས་གྱུར་ནས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཟས་མ་ཞུ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཞུགས་ཤིང་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ ཅིང་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཟས་མ་ཞུ་ཞིང་འདུག་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་ནས། སྟེང་དང་འོག་གི་ལམ་དག་ཏུ་བསྐྱོད་ཅིང་། བླ་འོག་ཏུ་དྲི་མ་དང་། ཟས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་འདྲེན་ཅིང་འཕོ་བར་བྱེད་པས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ རྒྱུས་གསུད་པའི་ཟུག་གཟེར་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སུ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། བརྐམ་ཆགས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཟའ་བཏུང་ལ་ཆགས་ཤིང་ལྟོ་འདུན་ཅན་ཏེ། སེམས་མ་བསྡམས་པ་དག་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཡང་། ཕལ་ཆེར་ཤེས་རབ་ཉེས་པ་ཡིས། །ནད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཟས་ལ་བརྐམ་པའི་མི་རྣམས་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་གསུད་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རླུང་ལས་གཟེར་མགོ་འཁོར། །ཁོང་སྦོས་འདར་ཞིང་རེངས་སོགས་འགྱུར། ། མཁྲིས་པ་ལས་ནི་འཁྲུ་རིམས་འདེབས། །ཁོང་ཚ་སྐོམ་ཞིང་ཁ་སོགས་འགྱུར། །བད་ཀན་སློན་ཞིང་ཡན་ལག་ལྕི། །ཚིག་ཐོགས་མཆིལ་མ་མང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མ་ཞུ་བ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ནད་འདི་དག་འགྱུར་ཏེ། དེ ལས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མ་ཞུ་བའི་ཁོང་པ་གཟེར་བ་དང་།མགོ་འཁོར་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། ཁོང་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་མ་ཞུ་བ་ལས་ནི་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་སློན་ཞིང་སྒྱུགས་ པ་དང་།ཡན་ལག་ལྕི་བ་དང་། ཚིག་ཐོགས་པ་དང་། ཚིག་འབྱིན་མི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ཅན་དང་གསུད་ཅིང་གཟེར་ཟུག་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་བ་ལས། མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་བཤད་པ་ནི། ཟས་ནི་འཇུ་བར་མ་གྱུར་ལ། ། སྟེང་དང་འོག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར། །མ་ཞུའི་གནས་སུ་བེའུ་སྣབས་འགྱུར། །དེས་ནི་བེའུ་སྣབས་ཅན་ཞེས་བཤད། །རླུང་ལ་སོགས་པ་རབ་འཁྲུགས་པས། །གཟེར་ཟུག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཟུག་ཅིང་། །ཁབ་ཀྱིས་ལུས་ནི་འབིགས་པ་ལྟར། །རྣོ་བར་ཟུག་པས་གསུད གཟེར་ཡིན།།ཞེས་པའོ།

若问何因生此病？'入于彼中'者，即由于食物未消化，内部风等进入并与之合一混杂，从而产生粘液病。
同样，食物未消化停留之处，上下通道运行，上下排出污秽、食物等于体外，因此产生剧烈的绞痛。
对谁而言？对贪欲者而言。即对饮食贪著且贪食者，对于心不调伏者会立即产生如是危害。
又如所说：'多因智慧过失，疾病群得以生起，对于贪食之人，尤其会生绞痛。'
其中风引起刺痛头晕，腹胀颤抖僵硬等。胆引起腹泻发热，腹热口渴等变化。痰湿润肢体沉重，言语迟钝唾液增多。
其中，未消化之风等病根会引起这些疾病。其中风引起的未消化会导致腹痛、头晕沉重、腹胀等症状。与胆混合的未消化会引起腹泻等病。痰多者会引起呕吐、肢体沉重、言语迟钝、无法发声等症状。
关于未消化之粘液病及绞痛特征的总结，具名义解释如下：'食物未能消化，上下不能运行，未消化处成粘液，此称为粘液病。风等极为紊乱，各种刺痛所刺，如针刺身体般，锐痛即为绞痛。'

།ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་། །མེ་དྲོད་ཞན་དང་ཤུགས་བཀག་པའི། །ཟས་ནི་རླུང་གིས་བཀག་པ་དང་། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་བར་བཀག་པའི། །ཉེས་པ་བེ་སྣབས་དཀྲུགས་པས་ན། །ཟུག་རྔུ་ཟུག་པ་ལྟ་བུར་གནས། །འཁྲུ་དང་སློན་ པར་མི་བྱེད་པར།།གཟེར་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་པ། །བེ+ེ་སྣབས་དེ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་མཆོག་ཏུ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦེག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་ཞན་པ་སྟེ། བད་ཀན་མང་པོས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་ གྱུར་པ་དང་།ཤུགས་བཀག་པས་ཞེས་བྱ་བ། འཕྱེན་དང་བཤང་བ་དང་། གཅི་བའི་ཤུགས་བཀག་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཟས་ནི་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ལམ་ཉེ་བར་བཀག་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་གྱིས་བར་དུ་ཞེས་པ་དབུས་སུ་ལམ་བཀག་པའི་རྒྱུས་ནི། ཟས་དེ་བེའུ་ སྣབས་སུ་གྱུར་ཅིང་།ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། འཇུ་བའི་སྒོ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་བེའུ་སྣབས་སུ་བྱས་ནས་དཀྲུགས་ཤིང་རྣམ་པར་བསྐྱོད་པས་མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ཏེ། ཟུག་རྔུ་ཟུག་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་གནས་ཤིང་། གཟེར་བ་དང་ཁོང་པ་དང་། ཡན་ལག་སྙོམ་ ཞིང་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྤྱིའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཟས་དེ་མར་འཁྲུ་བ་དང་།ཡར་སློན་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་མ་གཏོགས་པར། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་བེའུ་སྣབས་སུ་གྱུར་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ ན།ནད་དེ་ལ་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་རབ་གདུག་།བེ་སྣབས་མི་བཟད་ཀྱིས་སྦུབས་བཀག་།རྩིབ་ལོགས་ཀུན་ཏུ་དྲང་པོར་འགྲོ། །ཤིང་བཞིན་རེངས་པར་གྱུར་ན་ནི། །མ་ཞུ་ཤིང་འདྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མྱུར་དུ་གསོད་བྱེད་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་གདུག་པ་སྟེ། ཤས་ཆེར་གནོད་པར་གྱུར་པ་དང་། བེའུ་སྣབས་མི་བཟད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦུབས་བཀག་པ་སྟེ། མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་མི་བཟད་ཅིང་གདུག་པས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ཁོང་སྟོང་པར་བཀག་ཅིང་གོ་སྐབས་ཀྱི་བར་ཆད་པས་རླུང་ལ་སོགས པ་རྣམས་རྩིབ་ལོགས་ཀུན་ཏུ་ཐད་ཀར་ཕན་ཚུན་འགྲོ་ཞིང་།དྲང་པོར་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པས་ན། ལན་འགའ་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ཤིང་བཞིན་དུ་རེངས་ཤིང་དབྱིག་པ་བསྒྲེང་བ་ལྟར་གྱུར་ན། ལུས་གཡོ་བར་མ་ནུས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ནད་དེའི་མིང་མ་ཞུ་བ་ཤིང་ འདྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་མྱུར་དུ་གསོད་ཅིང་འཆི་བར་བྱེད་པས་གསོར་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཟུག་ཐབས་ཤིང་འདྲ་བའི་མ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་འཕྲོད་ལྷག་ཟ་མ་ཞུ་བར། །ཟད་བྱེད་མ་ཞུ་དུག་གི་ནི། །མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་མི་བཟད་པ། །དུག་གི་མིང་ཅན་ གང་ཡིན་དེ།།དུག་གི་ཚུལ་ཅན་མྱུར་གསོད་བྱེད། །གསོ་དཔྱད་བྱ་བར་དཀའ་བས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་འཕྲོད་པ་ནི་ཟས་བསྲུང་བའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ། རླན་ཅན་གྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་མ་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ནོ།།ལྷག་པར་ཟ་བ་ནི་ཟས་ཀྱིས་འགྲངས་པའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཟ་བའོ། །མ་ཞུ་བར་ཟ་བ་ནི། སྔར་དེ་ཞག་གི་ཟན་མ་ཞུ་བར་གང་ཟ་བར་བྱེད་པའོ།

特别是对于体弱的人，火力微弱且气力受阻的人，食物被风阻碍，被痰液阻隔的过失，由于未消化物搅动，如同刺痛般存在。既不下泻也不上吐，产生难以忍受的疼痛等症状，这就是未消化物。也就是说，'特别'是指最为虚弱的人，同样地，火力微弱即由于痰液过多导致胃火衰退，'气力受阻'是指屏住呼吸、大小便气力受阻的人的食物被风病阻碍通道，同样地，被痰液在中间即中部阻碍通道的原因，使食物变成未消化物而外泄，没有消化的途径，过失变成未消化物后搅动扰乱的未消化物，如同刺痛般普遍存在，成为疼痛、腹部和四肢麻木疼痛等多种病症的共同原因，该食物既不下泻也不上吐，除此之外，如前所述的风等难以忍受且难以承受的病症，都是由未消化物引起的，因此这种病称为未消化物病。
过失极其猛烈，未消化物难忍阻塞通道，遍布肋部笔直行走，如木般僵硬时，称为木样未消化病，应当迅速避免这种致命疾病。也就是说，风等过失极其猛烈，即严重危害，难以忍受的未消化物阻塞通道，即难忍且猛烈的未消化物阻塞脉道的空腔，阻碍空隙，使风等遍布所有肋部直行往来，由于笔直行走遍布，有时使人的身体如木般僵硬，像竖起木棍一样，当身体无法活动时，这种病称为木样未消化病，这会迅速致命，无法医治，应当避免和舍弃，这就是称为木样绞痛的未消化病。
不相宜过量食用未消化时，消耗性未消化毒性的特征，那个难以忍受的带毒之名，具有毒性特征迅速致命，因难以医治而应舍弃。也就是说，不相宜是指在饮食护理章节中所说的，湿润肉类等和牛奶等同食不相宜等。过量食用是指在已经饱足的情况下还继续进食。未消化时食用是指在前一顿饭未消化时进食。

།དེ་ལྟར་ན་མི་འཕྲོད་པར་ཟ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཟ་བ་དང་། མ་ཞུ་བར་ཟ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་དུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། མ་ཞུ་བའི་ ཉེས་བ་དུག་གི་མཚན་མ་ཅན་གྱི་མ་ཞུ་བ་དང་།མི་བཟད་པ་ཤིན་ཏུ་གསོར་མི་རུང་བ་དུག་གི་མིང་ཅན་ཏེ། དུག་དང་མཚན་མ་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུག་གི་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དུག་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་དང་། མྱུར་དུ་གསོད་བར་བྱེད་པ་དང་། གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱ་བའི་དཔྱད་བྱ་བར་དཀའ་ བས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མ་ཞུ་བ་ནི་བྱ་བ་དྲོ་བས་གསོ་དགོས་ན། དེ་དུག་གི་དབང་གིས་མི་འཕྲོད། དུག་ནི་བསིལ་བས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུག་ལ་ནི་གསོ་བ་བསིལ་བ་ཕན་ལ། དེ་ནི་མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ལ་མི་འཕྲོད་པ་སྟེ། མ་ཞུ་བ་ནི་ དྲོ་བའི་བྱ་བའི་རིམ་པས་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་དང་ལྡན་པའི་མ་ཞུ་བའི་དུག་གི་མིང་ཅན་དེས་ནི་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མ་ཞུའི་བེའུ་སྣབས་འགྱུར། །གསོར་རུང་ཤུ་དག་རྒྱམ་ཚ་དང་། །པོ་སོན་ཆ་ བཅུག་ཆུ་དྲོན་ནི།།འཐུངས་པས་སྐྱུག་བཅུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཏེ། མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཅིང་། གསོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས། མ་ཞུ་བེའུ་སྣབས་སུ་གྱུར་པ་གང་གསོར་རུང་ཞིང་། བཅོས་ པའི་ཐབས་ཡོད་པའི་མ་ཞུ་བ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་ཅིང་སློན་པར་བྱའོ།།ཅི་ཞིག་གིས་སློན་དུ་གཞུག་ཅེ་ན། ཤུ་དག་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། པོ་སོན་ཆ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་པོ་འཐུངས་བས་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ། །དེ་ནས་ནི། དུགས་དང་མས་གཏོང་ རེང་བུ་དག་།དྲི་མ་རླུང་དག་ལེགས་རྒྱུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་སྟེ། སློན་པའི་རྗེས་ཉིད་ལ་མ་ཞུ་བས་ཉེན་པ་ལ་དུགས་བྱ་བ་སྟེ། མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ཅན་གྱིས་ཉེན་པ་ལ་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་དུགས་རྣམས་ཅི་རིགས་སུ་བྱ་བ དང་།དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བའི་རེང་བུ་སྟེ། པོ་སོན་ཆ་དང་། ཁང་པའི་དུད་པ་དང་། ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ། དྲི་མ་དང་རླུང་དག་ལེགས་པར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དག་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་རླུང་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་འབྱིན་ པར་བྱེད་པ་སྦྱར་ཞིང་གཏོང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར། འཕྲལ་དུ་ལེགས་པར་དག་པ་ནི། །གནོད་པ་དེ་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་འཁུམས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཤིན་ཏུ་དུགས་བྱ་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་ངར་ལ་སོགས་ པའི་ཡན་ལག་འཇས་པ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིང་།ཡོན་པོར་འཁུམས་པ་དག་ལ། ཤིན་ཏུ་དུགས་བྱས་ནས་འཇམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། བལ་གོས་ལ་སོགས་པས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །གསུང་ནད་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། །རྟིང་པར་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མ་ཞུ་བ་གཟེར་ཐབས་ཅན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ། རྐང་པའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ལོང་མོའི་འོག་།རྟིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་སུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་ལ་སོགས་པས་མེ་བཙའ་བཏབ་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་ཉིན་སྨྱུང་བར་གཞག་།ཁྲུས་ བཏང་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་སྤྱད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་བེ+ེའུ་སྣབས་དང་གསུད་པས་ཉེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དེ་ལྟར་བྱས་པས། སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པར་གྱུར་པ་དེའི་རྗེས་ལ་དེའི་ཉིན་པར་སྨྱུང་བར་བཞག་ཅིང་ཟས་བཅད་པ་དང་། ཁྲུས་བཏང་ལྟ་བུར་འབྲས་ཐུག་སླན་ཏེ་དང་། སྐ་ བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་རིམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།

如此，不适当进食、过量进食和未消化而进食的人，具有毒性的特征。未消化的过失具有毒性征兆的未消化，以及极其难以治愈的具有毒性之名，因为与毒性征兆相似故为毒性之相，与毒性形态相似，能迅速致死，治疗和医治都很困难，应当舍弃和避免。
其原因是未消化需要用温热来治疗，但因毒性而不适合。毒性应当用凉性来治疗，毒性以凉性治疗有效，但这对未消化的粘液不适合，因为未消化需要用温热的方法来治疗。
因此，具有这两种特征的未消化毒性之名能够致死，所以一定要舍弃和避免。
然后未消化的粘液转变，可治愈者用白芷、岩盐和葱白煮成温水，饮用后催吐。
其中'然后'是吉祥之意。未消化的粘液等极其难忍且致命，而对于转为未消化粘液且可治愈、有治疗方法的未消化，应当迅速催吐和清除。
用什么来清除呢？用白芷、岩盐和葱白煮成的温水饮用后催吐。
然后，热敷和栓剂，使污秽和风气顺畅运行。
其中'然后'是指用催吐药后，紧接着对受未消化所困扰者进行热敷，即对受未消化粘液所困扰者，按照热敷章节所述的各种适当热敷方法。
同样，用栓剂，即用葱白、房烟和盐等制成的，能使污秽和风气顺畅运行的，也就是能使大小便排出的风回到自己位置并排出的药物来使用。
这是因为'立即完全清净者，其害将得以平息'。
对于肢体蜷缩者，应当充分热敷并包裹。
对于前臂等肢体像麻痹般蜷缩弯曲者，充分热敷使其柔软后，用毛布等包裹。
对于极度加重的胃病，建议在脚跟处施以灸法。
对于未消化引起的剧烈疼痛且极度加重的情况，在脚背部分踝关节下方称为脚跟的两处，用铁针等施以灸法是受推崇的。
此后当日应禁食，如沐浴般调理。
对于受未消化粘液和胀气所困扰的人，这样处理后，通过清除和沐浴得以清净，之后当天应当禁食断食，如同沐浴般用稀粥、粥等配方逐渐治疗。

།ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་གསོར་རུང་བ་ལ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་བསྟན་གྱི། གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་པ་དང་། གསུད་པ་གསོར་རུང་བ་ལ་རྟིང་བར་མེ་བཙའ་བསྟན་ གྱི།སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇུ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མ་ཞུ་མི་བཟད་ཉེན་གྱུར་ཀྱང་། །གཟེར་འཇོམས་སྨན་ནི་བཏུང་མི་བྱ། བེའུ་སྣབས་མ་ཞུ་མེ་དྲོད་ཉམས། ། ནད་ཀྱི་སྨན་ནི་འཇུ་མི་ནུས། །དེ་ཡིས་ནད་པ་འཕྲལ་དུ་ནི། །ཐུ་ཞིང་འཆི་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བས་ནི་སྨན་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟས་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་མ་ནུས་པས་མ་ཞུ་བ་སྟེ། ཟས་ཞུམ་ནུས་པ་དེས་མི་བཟད་པས་ཉེན་པར གྱུར་ཅིང་།ཤིན་ཏུ་གཟེར་ཟུག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཟེར་འཇོམས་པའི་སྨན་ཤིང་ཀུན་ཅན་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བེའུ་སྣབས་མ་ཞུ་བས་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་མ་ཞུ་བའི་ཉེས་པས་བཅོམ་པའི་མེའི་དྲོད་དེས་ནི་མ་ཞུ་བའི་ ནད་ཀྱིས།སྨན་དང་ཟས་ཀྱི་རིགས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་སྨན་དང་ཟས་དང་ཉེས་པ་འདི་དག་གིས་མ་ཞུ་བས་ཉེན་པའི་ནད་པ་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་ཐུ་ཞིང་གནོད་པའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་ཞིང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཟས་ ཞུ་ནས་ལྟོ་བ་ནི།།རྩུབ་སྲར་གྱུར་ལ་སྨན་དག་ཀྱང་། །ཉེས་པའི་ལྷག་མ་སྦྱང་ཕྱིར་དང་། །ཕོ་བའི་མེ་ནི་བསྐྱེད་ཕྱིར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུའི་ཁ་ཟས་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ལྟོ་བ་རྩུབ་ཅིང་སྲ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕོ་བ་རེམ་རེམ་པོར་གྱུར་པ་ལ། ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ཞུ་ཞིང་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །མ་ཞུའི་འགྱུར་བ་ཞི་བ་དག་།ཉམས་སྨད་པར་ནི་བྱས་ལས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བའི་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ཟས་མ་ཞུ་བའི་ཉེས་པ ལས་བྱུང་བའི་བེའུ་སྣབས་དང་།སྙོམ་པ་དང་། གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བ་དག་ནི་ཉམས་དམད་པ། སྨྱུང་བ་དང་ཞི་བར་བྱས་པ་དང་། དུགས་དག་བྱས་པ་ལས་དེ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཉམས་དམས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་གསུམ་ཉེས་པ་ རྣམ་གསུམ་ནི།།བརྟགས་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨྱུང་བ་དང་། ཞུ་བར་བྱས་པ་དང་། དུགས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ཉེས་པ་རྣམ་གསུམ་ནི་ཞེས་པ། ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོའི་ཚུལ་བརྟགས་ཤིང་རིམ་པ་ འདིས།ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ལ་སྨྱུང་བ་ཕན། །འབྲིང་ལ་སྨྱུང་དང་གཞུ་བྱ་བ། །ཆེན་པོ་ལ་ནི་སྦྱང་བ་སྟེ། །དེ་ཡིས་དྲི་མ་རྩ་ནས་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ཉེས་པ་རྣམ་ པ་གསུམ་པོ་ལ།ཆུང་ངུ་ལ་ནི་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ཉམས་དམད་པ་ཕན་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་མེ་དང་རླུང་འཕེལ་བར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རླུང་དང་ཐན་པས་ཆུའི་ཚོགས་ཉུང་ཞིག་གི་གནས་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། འདི་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

为什么对于未消化的呕吐物可以使用催吐药等方法，而不说明能够止痛的药木昆等药物，以及对于可治疗的痛症说明要在脚跟处灸疗，而不说明通过沐浴和洗涤来止痛，以及帮助消化的药物等。为了否定这些思考，而说：
即使未消化引起难忍的危险，也不可饮用止痛药。未消化的呕吐物使消化之火衰退，无法消化治病的药物。因此病人会立即衰弱而死亡。
对此，应当理解为'不消化时不应饮药'。由于食物不能消化成熟而成为不消化，因为食物不能消化而变得难以忍受，即使伴随着剧烈疼痛，也不应饮用止痛的药木昆三味等药物。
为什么呢？因为呕吐物未消化而使消化之火衰退，被未消化的过失所损害的消化之火，无法消化治疗未消化病的药物和食物。因此，由于这些药物、食物和过失，未消化所困的病人会立即、当下衰弱，特殊的危害增长，因药物的配制而死亡。
食物消化后腹部变得粗硬时，也应服用药物，为了清除过失的残余，以及为了生起胃火。
即使人的食物已经消化成熟，当腹部变得粗硬，即胃部僵硬时，为了消化和清除过失的残余，为了生起胃部的消化之火，应当服用和清除药物。
未消化的变化平息，是由于使其衰减而成。
所谓未消化的变化，即从食物未消化的过失所生的呕吐物、昏沉、疼痛等的平息，是由于使其衰减、禁食、使其平息、热敷等而得以近息和衰减。
这三种过失，观察后应当彻底清除。
所说的使其衰减有禁食、使其消化、热敷三种，这三种过失即小、中、大的情况，以此次第，通过小等过失的区分各自观察思维后应当彻底清除。
其中对小过失禁食有益，对中等过失应禁食和消化，对大过失则应清除，由此从根本拔除污垢。
其中即对三种过失，对小过失则安住于禁食、使其衰减有益且相应，因为这也通过增长火和风，就像风和干旱使少量的水干涸一样，对此会有益。

།འབྲིང་ ལ་ཞེས་པ་ཉེས་པའི་སྟོབས་འབྲིང་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྨྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཟས་བཅད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཤུ་དག་དང་། པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པས་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཉེས་པ་འབྲིང་པོ་འཇོམས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཚོགས་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བ་ལ་ཐལ་བ་ དང་།ས་རྡུལ་དག་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་དང་ཐན་པས་ཆུའི་ཚོགས་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བ་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཆེ་ལ་ཞེས་པ་ཉེས་པ་མང་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་སྦྱང་བ་སྟེ། ཁྲུས་དང་སློན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པས་དེ་ཡིས་དྲི་མ་ཞེས་པ་རླུང་དང་།མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་ཅིང་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འདམ་བུའི་ཞིང་ཆུ་མེད་པ་དག་ཏུ་ནི་འབྲས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་ འདྲའོ།།དེ་བས་ན་ཉམས་མཐོས་པའི་མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཉམས་དམད་པ་མ་བྱས་པར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉམས་དམད་བར་གྱུར་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ཉམས་བརྟ་བ་མ་བྱས་པར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ནད་གཞན་དག་ལ་ཡང་། །རང་ནད་ གཞི་ལས་གོ་བཟློག་པས།།གསོ་བ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་འདིས། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་གི་ནད་གཞི་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཞེས་པ། རང་གི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་བཟློག་ པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་རང་གི་ནད་གཞི་ཡིན་པས་ན། རང་གི་ནད་གཞི་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚིམ་ཞིང་བརྟས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ཉམས་དམད་པར་བྱ་བ་དང་། ཉམས་དམད་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། དྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། དྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་ པ་ལྕི་བ་དང་།སྣུམ་པ་དང་། བསིལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་རྗེས་འབྲེལ་ཡོད། །རྒྱུ་ལས་གོ་བཟློག་རྣམ་སྤང་བ། །སྨན་པས་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟ་བར། །ནད་ལས་གོ་བཟློག་སྦྱར་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་སྨན་ བྱས་སུ་ཟིན་ཅིང་།ཉེས་པ་སྟོབས་དང་ལྡན། ནད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ནད་གཞི་དང་། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་སྨན་སྤངས་ཤིང་དོར། སྨན་པས་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤིང་འོས་པའི་སྨན་ནད་ལས་གོ་བཟློག་པའི་ སྨན་དེ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་རིམས་ལ་གླ་སྒང་དང་། པར་པ་ཏ་དང་། ནས་ཐུག་སླ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། གཅིན་ནད་ལ་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། ནས་ཟན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། མཁྲིས་པ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ཁྲུས་སྨན་གྱིས་འོག་ནས་གདོན་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ལས་གོ་བཟློག་པའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བཅོས་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ལས་རྣམ་ལྔ་དུ་བ་སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་མཁྲིས་པ་སེལ བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།རིམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对于中等的，即过患力量处于中等程度的，应当采用'断食'即断绝饮食，同样地，'清洗'即用白芷、水晶等进行治疗。这两种方法能够降伏中等程度的过患，就像灰尘和混合着尘土的风与干旱能使不太大的水量干涸一样。
对于重大的，即过患众多且具有力量的，应当采用净化，即通过沐浴、清洗等方式降低体力的治疗方法是有益的。因为通过催吐药等净化方法，能够从根本上清除'垢秽'即风、胆、痰、大便、小便等，就像没有水的稻田中稻谷等无法生长一样。
因此，对于由体力过强引起的消化不良，如果不降低体力就无法平息；对于由体力衰弱引起的，如果不增强体力也无法平息。
同样对于其他疾病，通过与病根相反的方法来治疗。即以同样的小中大等次第，对于发热等其他疾病也要采用与病根相反的方法，即用与疾病原因相反的药物来治疗和对治。
所谓病根，即是疾病的原因。与之相反即是与之不相符的，例如对于因饱食和体力增强而产生的病，应当降低体力；对于因体力衰弱而产生的病，则相反要增强体力。
同样，对于因沉重、油腻、寒冷等引起的病，要用与之相反的轻、涩、温热来治疗；对于因轻、涩、温热引起的病，要用与之相反的重、油腻、清凉等来治疗。
对于与病有关联、过患力量强大、病情持续且顽固的，不能用与病因相反的药物，医生应当根据具体情况使用与病症相反的药物来调配或给予。
例如对于发热给予藿香、胡黄连、稀粥等，对于泌尿系统疾病给予两种黄色药物和炒米饭等，对于胆汁向上泛起时要用泻药从下方排出。
同样，要采用与病症相反的两种主要医疗方法和五种治疗方式，包括鼻烟、眼药等。例如，虽然藿香和胡黄连能够祛除胆病，但它们治疗发热的方式与治疗其他由胆引起的疾病的方式是不同的。

།དཔེར་ན་སྐྱེར་པ་ནི་ཚིལ་དང་། བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཙོ་ཆེར་གཅིན་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཚིལ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་ བའི་ནད་གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ཀྱང་འོག་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་བྱེད་པ་སྦྱོར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དང་ནད་ཀྱི་གོ་བཟློག་པ་དེའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་དང་ནད་ཀྱི་གོ་བཟློག་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡོད་ པས་ན་དོན་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་དོན་ནི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལས་གོ་བཟློག་པ་དང་། ནད་ལ་གོ་བཟློག་པ་དག་ལ། གོ་མ་བཟློག་པར་གྱུར་པའི་ལས་དེའི་དོན་བྱེད་པ་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱུག་བྲོ་བ་ལ་སློན་སྨན་བཏང་བའམ། ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་ཁྲུས་བྱ་བའམ། ཆང་ནད་ལ་ཆང་ སྦྱིན་པའམ།མེས་ཚིག་པ་ལ་མེས་བསྲོད་པའམ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པའི་ལས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བསྡུས་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །དོན་གཉིས་ཀས་བྱེད་པ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྟེན་ཅིང་། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་བྱེད་པ་དང་། སྐྱུག་བྲོ་བ་ལ་སློན་སྨན་དང་། ཚད་པས་ འཁྲུ་བ་ལ་དྲི་མ་སྦྱང་བ་དང་།ཆང་གི་ནད་ལ་ཆང་བླུད་པ་དང་། མེས་ཚིག་པ་ལ་མེ་ལ་བསྲོད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ནང་དུ་ཞེན་པའམ། ལམ་ལོག་པར་སོང་བ་ལ་དུགས་བྱ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་བསྐ་བའི་རོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དྲོ་བ་དང་། གྲང་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གནས་པས་ ཕྱི་རོལ་དུ་གདོན་ཅིང་།རང་གི་ལམ་ནས་རྒྱུ་བར་བྱ་བ་དང་། བད་ཀན་ནང་དུ་ཞེན་ཅིང་རེངས་པར་གྱུར་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་ནས་བསིལ་བའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པས། དེའི་གནོད་པ་ནང་དུ་ཞུགས་ནས། བད་ཀན་གཞུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་བཟློག་པའི་དོན་བྱེད་དོ། །ཉེས་ སྨིན་མེ་དྲོད་སྐྱེས་གྱུར་ནས།།ཉམས་བརྟ་སྣུམ་གྱིས་བྱུགས་པ་དང་། །བཏུང་དང་འཇམ་རྩི་སོགས་རིགས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་རྣམས་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ནི། མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་དང་། གསུད་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་དེ་མ་ཞུ་བའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་ གྱུར་ཅིང་།ཉེས་པ་སྨིན་ནས་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱང་སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས་ཉམས་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་བྱུག་པ་དང་། སྨན་མར་བཏུང་བ་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དག་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལས་བརྟགས་ཏེ།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། རོ་ཙ་བའི་ཆོ་ག་དག་བསྡུའོ། །འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་དང་པོར་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་ ཡོད་དེ།དེ་དག་ཀྱང་ནད་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ནས། སྨན་པས་འདི་དག་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་མ་ཞུའི་བེའུ་སྣབས་ཏེ། །དེ་ནི་མིག་དང་མཁུར་བ་སྐྲང་། །སྒྲེགས་པ་ཟོས་མ་ཐག་འདྲ་འབྱུང་། །མཆིལ་ མ་མང་ཞིང་ཉེས་གཡོ་ལྕི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས། མ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བེའུ་སྣབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བད་ཀན་གྱི་མ་ཞུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་མཁུར་བ་སྐྲངས་པ་སྟེ། མཁུར་བ་དང་མིག་གི་ཁུང་བུར་གཏོགས་པ་ སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲེགས་པ་ཟོས་མ་ཐག་པའི་འདྲ་བ་འབྱུང་སྟེ། མ་སྨིན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཆིལ་མ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་བད་ཀན་འབྱུང་བ་དང་ཉེས་པ་རྣམས་སྨིན། རང་གི་གནས་ནས་གཡོ་བ་དང་། བད་ཀན་གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ལྕི་བར་ འགྱུར་རོ།

例如，虽然柠檬草能够消除脂肪和痰，但主要是用来消除尿病，而对于其他由脂肪和痰引起的疾病则不是如此。这些内容下文中老师也会详细阐述。
'应当运用其作用'是指：对于病因和疾病的相反作用，这是具有病因和疾病相反作用的方式，所以称为作用。其含义是对于疾病的基础和疾病本身进行相反的治疗，对于未进行相反治疗的病症，应当运用其作用进行治疗。
例如，对于呕吐要服用催吐药，对于发热引起的腹泻要进行沐浴，对于酒病要饮酒，对于烧伤要用火温暖，要进行平和和增益的治疗。这些在概要中都有详细解释。
通过两种方式进行治疗，既要依靠神灵，又要进行药物调配，对于呕吐要用催吐药，对于热性腹泻要清除污垢，对于酒病要饮酒，对于烧伤要用火温暖，对于胆汁内聚或走错通道要进行热敷，依靠苦、酸、涩味，通过温热和寒冷的生活方式来居住，使其从体外排出，使其从自身通道运行。
对于痰液内聚和僵硬的情况，从外部采用寒凉的生活方式，使其危害进入体内，使痰液融化，这样就是相反的治疗作用。
'病邪成熟，生起火力后，应当观察体力，涂抹油脂，并配制饮品和软膏等'是指：病邪成熟融化时，未消化的鼻涕和咳嗽等症状消除，摆脱了未消化的病邪，病邪成熟后通过禁食等方法，胃火也生起增长后，为了观察体力，要涂抹芝麻油等油脂，饮用药油，使用软膏灌肠等适宜的方法。
根据地域和时间等因素考虑，按照规矩进行配制是有益的。'等'字包括了滋补和壮阳的方法。软膏灌肠的分类也有三种，即首先净化等方式。这些也要根据疾病和药物等情况的方式来考虑，医生应当合理配制这些。
'痰液未消化的鼻涕，会导致眼睛和脸颊肿胀，打嗝时出现如刚吃完的样子，唾液增多而病邪沉重'是指：由于痰液增多，未消化的状态称为鼻涕，其中痰液未消化的特征是这样的：眼睛和脸颊肿胀，即脸颊和眼窝部分会肿胀。
同样，打嗝时会出现如刚吃完的样子，即会出现未消化的症状，唾液特别多而痰液分泌，病邪成熟，从自身位置移动，痰液向上分泌并变得沉重。

།རླུང་ལས་རེངས་བག་གཟེར་བ་དང་། །བཤང་གཅི་འགགས་ཤིང་སྦོས་དྲོད་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མ་ཞུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མིང་རེངས་བག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཟེར་ཞིང་འཇུག་པ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་འགགས་ ཤིང་ཐོགས་པ་དང་།སྦོས་ཤིང་གསུས་པ་རྒྱས་པ་དང་། མེའི་དྲོད་ཉམས་པ་དང་ཡན་ལག་སྙོམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་ལས་ཁོང་ཚ་སྐོམ་མགོ་འཁོར། །རྨོངས་བག་སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་ཞིང་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ མ་ཞུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁོང་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་མགོ་འཁོར་བ་དང་། རྨོངས་བག་ཅན་སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་བ་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུ་བེའུ་སྣབས་སྨྱུང་བ་བྱ། །རེངས་བག་ལ་ནི་དུགས་རབ་བྱ། །ཚ་བའི་མ་ཞུ་སྐྱུག་སྨན་དག་། བཏང་བའམ་གནས་སྐབས་གང་ཕན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ལ་ནི་སྨྱུང་བ་སྟེ་ཟན་གཅོད་པར་བྱའོ། །རེངས་བག་སྟེ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མ་ཞུ་བ་ནི་དུགས་རབ་བྱ་བ་སྟེ་ཤས་ཆེར་དུགས་བྱའོ། །ཚ་བ་སྟེ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མ་ཞུ བ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུམ་པོ་དག་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །མ་ཞུའི་བེ་སྣབས་ལྕི་བ་ན། །རྩ་སྦུབས་ཐིམ་ལས་ཡུན་རིངས་ཅན། །བད་ཀན་རླུང་ནི་འདྲེས་མཚན་མ། །དེ་དང་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་རྩ་སྦུབས་སུ་ཐིམ་ཞིང་ཞེན་པར་གྱུར་བ་ལས་ཡུན་རིངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ཞུ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་ཤིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ མིག་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི།མ་ཞུ་བ་དེ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་ཅིང་གསོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་སྨྱུང་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངས་མ་ལུས་ལས་ཟས་དད་ཆུང་། །སྙིང་ན་སྒྲེགས་པ་མནམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་དངས་མའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ལས་ནི་ཟས་དད་ཆུང་བ་སྟེ། ཟས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྙིང་ན་ཞིང་སྒྲེགས་པ་མནམ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཅུང་ཟད་གཉིད་ལོག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངས་མའི་ལྷག་མ་མ་ཞུ་བ་འདི་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅེས པ།དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གཉིད་ལོག་པར་བྱའོ། །མ་ཞུ་ཀུན་གྱིས་ཉིན་པར་ནི། །ཟས་མ་ཟོས་པར་གཉིད་ལོག་ལ། །བཀྲེས་གྱུར་ཡང་ལས་རན་པར་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱིས་ནི། བེ་སྣབས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་།ཟས་མ་ཟོས་པར་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་ལ། དེ་ནས་དེ་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་ཟས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས། འབྲས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཟས་ཡང་བ་ལས་རན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཚོད་ཟིན་པར་ཉུང་ཟད་བཟའ་བར་བྱའོ།

关于'由风引起僵硬疼痛，大小便阻塞，腹胀消化力减退'这句话，由风引起的不消化，称为僵硬，其症状为：疼痛发作，大小便阻塞梗涩，腹部胀满膨大，消化之火力减退，四肢麻木。
关于'由胆引起腹内发热口渴头晕，昏沉呕吐酸热'这句话，由胆引起的不消化，称为腹内发热，其症状为：口渴严重，头晕目眩，昏沉呕吐酸水，身体发热。
关于'不消化痰液应禁食，僵硬应多做热敷，热性不消化应服催吐药，或随病情采取有益之法'这句话，对痰引起的不消化痰液应禁食断粮。对僵硬即风引起的不消化应多做热敷。对热性即胆引起的不消化应服用催吐药。或者根据具体情况对这三种采取相应治疗。
关于'不消化痰液沉重，溶入脉腔时日长久，痰风混合之症状，应与之相应治疗'这句话，不消化的痰液变得沉重，溶入脉腔粘着，由此产生称为'长期'的特殊不消化。由痰和风混合相关而产生的不消化痰液性质，具有眼睛浮肿等症状，对此应与该不消化相应地治疗，即应以禁食来治疗。
关于'精华未尽身体食欲小，心痛呕吐有异味'这句话，食物的精华残余未完全消化时会导致食欲减退，即对食物没有兴趣，并伴有心痛和呕吐异味。
关于'对此应稍作睡眠'这句话，对这种精华残余不消化，应稍微睡眠一会儿。
关于'所有不消化白天不吃食物而睡眠，饥饿时也要适量进食'这句话，所有患有不消化的人，无论是痰液等四种类型的不消化，都应在白天不吃食物而睡眠，之后当感到饥饿并对食物产生欲望时，应适量食用由米等制成的易消化食物，即要把握分寸少量进食。

།མ་ཞུ་ སྤྱི་ཡི་མཚན་མ་ནི།།རྣམ་པར་འགགས་སམ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་། །ན་ཞིང་རླུང་ནི་མི་གསལ་རྒྱུ། །མཁྲེགས་ཤིང་ལུས་ལྕི་མགོ་བོ་འཁོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་སྤྱིའི་མཚན་མའམ། རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ནི། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་། འཕྱེན་ལ་སོགས་པ་སྲ་ ཞིང་རྣམ་པར་འགགས་པར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ན་ཞིང་རྨྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རླུང་མི་གསལ་བར་རྒྱུ་ཞིང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཤང་བ་མཁྲེགས་པ་དང་། ལུས་ལྕི་བ་དང་། མགོ་ བོ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།འདི་དག་ནི་མ་ཞུ་བ་བཞི་ཆར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཚོད་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཉིད། །གཅིག་པུ་མ་ཞུར་མ་ཟད་ཀྱི། །མི་འདོད་གགས་བྱེད་ཚིག་མ་ཚོས། །ལྕི་དང་རྩུབ་དང་མི་གཙང་གྲང་། །ཁོང་ཚ་སྐོམ་དད་ ཆུ་མང་དང་།།བསྲེས་པའི་ཟས་ནི་འཇུ་མི་འགྱུར། །མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་བཀྲེས་པ་ཡིས། །ཉེ་བར་གདུངས་ཤིང་ཟས་མི་འཇུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ལྷག་པར་གྱུར་པར་ཟོས་པ་གཅིག་པུ་མ་ཞུ་བར་གྱུར་པར་མ་ཟད་ཀྱི། མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཟོས་པ་དང་། འགག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྩ་སྒོའི་སྦུབས་ཀྱི་གགས་བྱེད་པ་དང་། ཚིག་པ་སྟེ་བཙོས་པ་ཐལ་དྲགས་པ་དང་། མ་ཚོས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་ཚོས་ཤིང་སྨིན་པར་མ་གྱུར་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་འཇུ་དཀའ་བ་དང་། རྩུབ་སྟེ་སྣུམ་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་སྟེ་མ་དག་པ་དང་། གྲང་བ་སྟེ་ཁེངས་པ་དང་། ཚ་བ སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྐམ་པ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་སྲ་བ་དང་། ཆུ་མང་བ་སྟེ། ཆུ་མང་པོ་དང་བསྲེས་པའི་ཟས་འདི་དག་ནི་འཇུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་དེངས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། བེའུ་སྣབས་ཀྱི་ཉེས་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་གང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་གཟིར་བར་ཟོས་པ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།མྱ་ངན་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །བཀྲེས་པ་ནི་བྲུ་བ་ཚ་བས་གདུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཟོས་པ་དེ་ཡང་འཇུ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།ཕན་དང་མི་ཕན་བསྲེས་པ་དང་། །ཟོས་པ་མཉམ་ཟ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་དང་། འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཟོས་པ་ནི། མཉམ་པའི་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་རྣམས་འདོད་དོ། །འགྲངས་ རྗེས་སླར་ཡང་ཟ་གྱུར་བ།།ལྷག་པར་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་འགྲངས་བར་ཟོས་ཤིང་ལོངས་སྤྱད་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་སླར་ཡང་བཟའ་བ་ཟ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པར་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དུས་མིན་ཆེ་བའམ་ཆུང་ཟོས་པ། །མི་ མཉམ་པར་ནི་ཟ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་མ་བབ་པའམ། དུས་ལས་ཡོལ་བར་ཟ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་གང་ལྷག་པར་ཟོས་པའོ། །ཆུང་བ་ནི་ཚད་ལས་ཆུང་ཞིང་དམན་པར་ཟོས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་མཉམ་པར་ཟ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གསུམ་པོ་འདིས་ཀྱང་གསོད་པའམ། །མི་བཟད་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཉམ་པར་ཟ་བ་དང་མི་མཉམ་པར་ཟ་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་གསོད་ཅིང་འཆིང་བར་བྱེད་པའམ་མི་བཟད་ཅིང་གསོ་དཀའ་བའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

关于消化不良的一般征兆：排泄物阻塞或过度排泄，疼痛且气息不清，身体僵硬沉重且头晕目眩。这就是说，消化不良的一般征兆或表现为：大小便和呕吐等变得坚硬且阻塞，或者大小便等过度排泄，并且会感到疼痛和昏沉，气息不清且难以察觉，大便变硬，身体沉重，头晕目眩。这些都是四种消化不良的共同特征。
不仅仅是食量过度会导致消化不良，不想吃的食物、堵塞通道的食物、过熟或未熟的食物、沉重且粗糙的食物、不洁净且寒冷的食物、体内发热而口渴的情况下，以及与大量水混合的食物都难以消化。在悲伤、愤怒和饥饿的折磨下食用的食物也难以消化。
这就是说，不仅仅是过量食用会导致消化不良，而且勉强食用、堵塞通道（即阻塞脉道通路）、过度烹饪和未充分烹饪（即未完全熟透）、沉重难消化、粗糙（即无油）、不洁净（即不纯净）、寒冷（即凝结）、发热（即使身体内部发热）、干燥（即大多坚硬）、含水过多的食物都难以消化吸收，只会产生痰液的问题。
此外，在悲伤等情绪困扰时食用的食物也是不适宜的。悲伤是指被悲伤折磨，愤怒是指心神不宁，饥饿是指被饥饿之火折磨，这样食用的食物也难以消化，会导致消化不良的痰液问题。
将有益和无益的食物混合食用被认为是等量食用。这就是说，将有益和无益、相宜和不相宜的食物混合在一起食用，诸位导师认为这就是等量食用。
饱食之后又继续进食被称为过量食用。这就是说，在已经吃饱且享用食物之后，又继续进食的情况就应当知道是过量食用。
在不当时间食用过多或过少都是不均衡的食用。这就是说，不当时间是指不在进食时间或超过进食时间。过多是指过量食用，过少是指量少不足，这些都应当知道是不均衡的食用。
这三种情况都会导致死亡或引发难以治愈的疾病。这就是说，等量食用和不均衡食用这三种情况都会导致死亡或引发难以治愈的疾病。

།དུས་སུ་གོམས་ཤིང་གཙང་ལ་ཕན། །སྣུམ་དྲོ་ཡང་དང་མ་ཡེངས་དང་། །རོ་དྲུག་ལྡན་ཞིང་མངར་བག་ཆེ། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་མིན་དལ་བར་མིན། །ཁྲུས་བྱས་བཀྲེས་ཤིང་དབེན་པར་གནས། །ཁ་གདོང་ལག་པ་རྐང་པ་བཀྲུས། །ལྷ་དང་ཡི་དགས་ རྗེད་ཅིང་སྦྱིན།།བླ་མ་བྱིས་པ་མགྲོན་མཆོད་བྱས། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་རབ་བརྟགས་ཏེ། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་ནི། །མ་སྨད་སྨྲ་འམ་ཡིད་འོང་སྨྲ། །སྐྱེ་བོ་གཙང་ཞིང་གུས་པས་སྟོབས། །ཡིད་འོང་གཉེན་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཟས་ནི་དུས་སུ་བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་དུས་ནི་བཤང་དང་གཅི་བསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཡོལ་ནས་ཟོས་པ་དེ་ནི་རླུང་གིས་བཀག་ནས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་འཇུ་བར་ འགྱུར་བ་དང་།ཟས་ལེན་ཅིང་ཡི་གར་འོང་བ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་ཤིང་བསྟེན་པར་གྱུར་ན་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་མི་འདོད་ཅིང་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཙང་བ་ནི་གང་ལས་འོངས་ཤིང་ ཅི་ལྟར་གཡོས་པ་ཤེས་པའོ།།ཕན་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་རིགས་གང་གིས་ཁམས་སྙོམས་པ་མཉམ་པ་ཡིན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་། མ་སྙོམས་པ་རྣམས་སྙོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་ཕན་པའོ། །ཟས་སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཡང་བས་ནི་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་ བྱེད་དེ།ཅུང་ཟད་དྲོ་བས་ནི་ལུས་སྦྱོང་ཞིང་ལུས་ཟུངས་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མྱུར་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་བཟློག་ཅིང་ལུགས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྣུམ་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བ་ དང་།རྒས་སྲ་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པར་འཇུ་བར་འགྱུར་ལ། མ་ཞུ་ན་ཡང་གནོད་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དྲོ་བས་ནི་ཡི་ག་འབྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་འཇིག་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡེངས་པ་ཡིད་ལ་གཏོད་པ་སྟེ། ཡིད་གཞན་དུ་ཡེངས་པའམ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཟ་བའམ། སྨྲ་བཞིན་ནམ། དགོད་བཞིན་དུ་ཟ་ན། སྣུམ་མདངས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། རྨྱ་བ་དང་། གནས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ རོ།།རོ་དྲུག་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བའི་རོ་དང་ལྡན་པའོ། །མངར་བག་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕལ་ཆེར་མངར་བའི་ཤས་མང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་དལ་ཆེས་པར་བཟའ་བ་ནི་ ངོམས་ཤིང་ཆོག་ཤེས་པར་དཀའ་བ་དང་།མང་དུ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་བག་འགྲངས་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲུས་བྱས་པ་ནི་གཙང་སྦྲའི་ཆོ་ག་བྱས་པའོ། །བཀྲེས་པ་ནི་བྲུ་བ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དབེན་པར་གནས་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ མ་བསྐོར་བའོ།།ཁ་གདོང་ལག་པ་རྐང་པ་གང་དང་གང་གིས་བཀྲུས་ཤིང་དག་པར་བྱས་པའོ།

在适当时候食用，习惯且清洁有益。油腻温热且专注，具六味而偏甜。不太快也不太慢，沐浴饥饿独处时。洗净口面手与足，供养天神与饿鬼。供养上师童子客，观察一切诸畜生。善加观察自身已，说悦耳语勿诽谤。洁净恭敬心布施，与可爱亲友同食。
对此，应当适时进食受用。所谓时间，如下文'大小便净除'等论述所说。过时而食，则为风所阻，极难消化，且会阻碍食欲与美味。
所谓习惯，是指若自身习惯受用则适宜，反之则不宜且有害。清洁是指知晓食物来源及烹饪方式。
有益是指何种食物能使诸大种平衡，使不平衡者趋于平衡。与此相反则为无益。
油腻、温热、轻盈能生火力，稍微温热能净身不扰身体精华，易于消化，能使偏离正道者回归正途。油腻能稳固诸根，使身体强壮增长，延缓衰老，生长力量，使肤色光泽。
轻盈是指食物本性无害易消化，即使未消化也无大害。温热能开胃，能破除痰湿。
专注意指专心，若心散乱，或过快进食，或边说边吃，或边笑边吃，则不生润泽，会呕吐，食物不能安住，不能辨别功过。
具六味是指具足甜、酸、咸、苦、辣、涩六味。偏甜是指以甜味为主。
过于缓慢进食则难以知足满足，会过量进食，会产生饱胀感，难以消化。沐浴是指行清净仪轨。饥饿是指具有食欲。独处是指不被众人围绕。
口面手足皆已洗净清洁。

།དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྣམས་མཆོད་ཅིང་རྗེད་པ་དང་། ཡི་དགས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་དང་། བྱིས་པ་དང་། མགྲོན་དུ་བོས་པའམ། གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་སྦྱིན་ པར་བྱ་བ་དང་།ཁྱི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱིན་ཞིང་། ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ལ། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངའི་འདི་ནི་གོམས་ཤིང་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་ པས་གནས་པ་དང་།མ་སྨད་པ་སྟེ་ཟས་ལ་དཔྱས་མི་བརྗོད་པ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྨྲ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་གཙང་ཞིང་གུས་པས་སྟོབས་ཤིང་བྱིན་པའམ། གཡོས་སུ་བྱས་པ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་གཉེན་དང་ལྷན་ཅིག་ བཟའ་བར་བྱའོ།།ཟས་ནི་རྩ་དང་སྐྲ་སྤུ་སོགས། །འདྲེས་ཤིང་ཁོང་དུ་སླར་བསྲོས་དང་། །ཚོད་མ་ཟས་ངན་མང་བ་དང་། །ཚ་ཆེས་ལན་ཚྭ་མང་བ་སྤང་། །ཕྲུམ་དང་ཞོ་དང་ཕྲུམ་སྐམ་དང་། །བ་ཚ་ཚྭ་དང་ལ་ཕུག་རྗེན། །ཕག་རྒོད་ལུག་དང་བ་ལང་ཉ། །མ་ཧེའི་ཤ་ དང་རིད་དང་སྐམ།།མ་ཤ་ཆུ་ལྡུམ་ནིས་ཤ་པ། །པད་རྩ་འབྲས་ཁུར་མྱུ་གུར་གྱུར། །ཚོད་མ་སྐམ་དང་ནས་འདྲ་དང་། །བུ་རམ་ཕྲ་མོ་བཟའ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲུམ་ནས་བུ་རམ་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །བཟའ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ ཡིན་ཏེ།ཕྲུམ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་གོམས་པར་རྒྱུན་དུ་བཟའ་བ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། འདི་དག་ལན་འགའ་ཡང་བཟར་མི་རུང་བར་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྲུམ་ནི་བའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའོ། །བ་ཚ་ནི་ཡ་བཀྵར་ལ་སོགས་པའོ། །ཚ་ནི་ཆང་ཐམས་ཅད་ ཤིན་ཏུ་སྐྱུར་བར་སོང་བའོ།།ལ་ཕུག་རྗེན་པ་ནི་ལ་ཕུག་རྒན་པོའོ། །ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་སྦྱར་རོ། །རིད་པ་ནི་པགས་པ་དང་རུས་པ་ཙམ་ལུས་པའོ། །སྐམ་པ་ནི་རླན་མེད་པའོ། །ནིས་པ་ནི་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་བྱེ་བྲག་གཅིག་གོ། །ཆུ་ལྡུམ་ནི་ཨུཏྤལ་ ལ་སོགས་པའི་སྡོང་བུའི་ཚོད་མའོ།།འབྲས་ཁུར་ནི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཁུར་བའོ། །མྱུ་གུར་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱི་སོ་འཐོན་པའོ། །ཡ་བ་ཀ་ནི་གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བུ་རམ་ཕྲ་མོ་ནི་བུ་རམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཆུང་ངུ་ཞིག་གོ། ། སཱ་ལུའི་འབྲས་དང་གྲོ་དང་ནས། །དྲུག་ཅུ་བ་དང་སྐམ་སའི་ཤ།། ཨ་རུ་སྐྱུ་རུ་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །མུངྒ་ཁ་ར་པ་ཏོ་ལ། །ཞུན་མར་ཆར་ཆུ་འོ་མ་དང་། །སྦྲང་རྩི་སེའུ་འབྲུ་རྒྱམ་ཚ་བཟའ། །མིག་དང་སྟོབས་ཕྱིར་མཚན་མོ་ནི། །འབྲས་གསུམ་སྦྲང་རྩི་མར་སར་བཟའ། །མི ནར་འཇོག་པར་བྱེད་གང་དང་།།ནད་སེལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རཀྟ་ཤ་ལི་ལ་སོགས་པ་དང་། སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐམ་སའི་ཤ་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་ཕན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མཚན་མོའི་དུས་སུ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་མར་སར་དུ་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྨན་གྱི་རིགས་གང་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་བདེ་བར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨན་གང་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་ བྱེད་པ་དེ་ཡང་བསྟེན་ཅིང་བཟའ་བར་བྱའོ།།པད་རྩ་བུར་ཤིང་ཙོ་ཙ་དང་། །མོ་ཙ་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་དང་། །ལ་དུ་ཁུར་བ་བུ་རམ་ཅན། །ཟས་ནི་ལྕི་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་། །མངར་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བརྟན་པ་རྣམས། །དང་པོ་ཉིད་དུ་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨའི་རྩ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བཟའ་བར་བྱའོ།

同样地，应当供养诸天并使其欢喜，应当布施给饿鬼，应当供养并布施给上师、儿童、邀请的客人或突然到来的客人，也应当布施给狗等，也应当善加观察牛等畜生，布施草等。
'善加观察自己'，意思是'这是我所熟悉和依赖的'，以及要经常保持正念，不贬低，即不对食物说挑剔的话，不说话，或说些令人愉悦且适宜的话。应当由清洁且恭敬的人供养布施，或烹饪后与令人愉悦且亲爱的亲友一起食用。
应当避免食用掺杂了草根、毛发等的食物，以及回热的食物、蔬菜过多的劣质食物、过热和过咸的食物。
不应食用酸奶、酪、干酪、碱盐、盐和生萝卜，野猪肉、羊肉、牛肉、鱼肉、水牛肉，以及瘦肉和干肉。
不应食用豆类、水生植物、豆荚、莲根、米糊、发芽的谷物、干蔬菜、类似大麦的谷物和细糖。
关于从酸奶到细糖之间的这些食物都不应食用。'不应食用'这句话的意思是：禁止经常习惯性地食用酸奶和酒等，而不是完全禁止偶尔食用这些东西。
其中，酸奶是由牛奶等制成的。碱盐是指碱性盐等。酸是指所有酒变得极其酸涩。生萝卜是指老萝卜。'肉'是指与瘦肉等所有肉类相关。瘦肉是指只剩皮骨的肉。干肉是指没有水分的肉。豆荚是指一种带荚的谷物。水生植物是指莲花等茎的蔬菜。
米糊是指由稻米等磨成粉后制成的糊状食物。发芽的是指稻米等长出芽的。大麦类是指一种带须的谷物。细糖是指一种特别细小的糖。
应当食用稻米、小麦和大麦，六十日稻和旱地肉，诃子、余甘子、葡萄，绿豆、酸枣、苦瓜，酥油、雨水、牛奶，以及蜂蜜、芝麻、岩盐。
为了眼睛和体力，晚上应当食用三果、蜂蜜和酥油的混合物。
应当服用能够帮助消化的和能够治疗疾病的食物。
莲根、甘蔗、椰子，芭蕉、芒果果实，以及甜点、糊状食物、含糖食物，凡是重、油腻、甜、难消化、稳固的食物，都应当首先食用。

།ཙོ་ཙ་ནི་རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུའོ། །མོ་ཙ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའོ། །ཁུར་བ་བུ་རམ་ཅན་ནི་བཟའ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །འཇུ་དཀའ་བ་ནི་རོ་རྟུལ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པོར་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ ཐོག་མར་བཟའ་བར་བྱའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐ་མར་བཟའ། །བར་དུ་སྐྱུར་ཚ་ལན་ཚྭ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི། ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་རྣམས་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཟས་ཀྱི་ཐ་མ་རྫོགས་པའི་དུས་སུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་སྐྱུར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། སྔར་ལན་ཚྭ་ཅན་བཟའ་བར་བྱའོ། །ལྟོ་ཡི་ཆ་གཉིས་ཟས་ཀྱིས་ཏེ། །ཆ་གཅིག་སྐོམ་གྱིས་དགང་བར་བྱ། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ནི། །ཆ བཞི་བར་ནི་ལྷག་མར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོའི་ཆ་གཉིས་ནི་ཟས་ཀྱིས་དགང་བར་བྱའོ། །ལྟོའི་ཆ་གཅིག་ནི་སྐོམ་སྟེ་བཏུང་བས་དགང་བར་བྱའོ། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་རྟེན་དུ་ནི་ལྟོའི་བཞི་པ་ལྷག་མར་གཞག་ཅིང་ལུས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གཞུང་ལས། རླུང་མེའི་ཤས་ཆུང་ནད་མེད་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ལ། །རིམ་འདི་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བྱ་ཡི། །གཞན་དག་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟས་ཟོས་ཟིན་ནས། དེའི་རྗེས་ ལ་སྐོམ་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཟོས་རྗེས་སྐོམ་ནི་བསིལ་བའི་ཆུ། །ནས་དང་བག་ཕྱེའི་གཡོས་བྱས་ཟོས། །ཞོ་ཆང་དུག་འབགས་སྦྲང་རྩི་ལ། །ཆུ་བསིལ་རྗེས་སུ་འཐུངས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སྐོམ་དུ་བཏུང་ བ་ནི་ཆུ་ཉིད་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ།རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ནི་བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པའོ།།དེ་ཡང་གང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞེ་ན། ནས་དང་བག་ཕྱེ་ལས་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ཟོས་པ་དང་། ཞོ་དང་། ཆང་དང་། དུག་དང་། སྦྲང་རྩི་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་འཐུངས་ན་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འཇུ་འགགས་ལ་ཆུ་དྲོན་གཏང་། །ཚོད་མ་མུངྒའི་ གནོད་པ་ལ།།ཞོ་ག་ཆུ་དང་དར་བ་དང་། །རང་སྐྱུར་རྩབ་མོ་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཟས་མི་འཇུ་བ་དང་། བཤང་གཅི་འགགས་པ་ལ་ནི་ཆུ་བསྐོལ་དྲོན་མོ་བཏུང་བར་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མ་དག་དང་། མུངྒ་ཟོས་པ་ལས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་ཞོ་ག་ཆུ་དང་། དར་བ་དང་། འབྲས་ཁུ་མནན་པའི་རང་སྐྱུར་གྱི་རྩབ་མོ་བཏུང་བར་བྱའོ། །སྐེམ་པོ་རྒྱས་ཕྱིར་ཆང་བཏུང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྐེམ་ཞིང་ཤ་ཆུང་བ་དག་ལ། ལུས་རྒྱས་ཤིང་ལུས་ཟུངས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐོམ་དུ་ཆང་བཏུང་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦོམ་པོས སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བཏུང་ངོ་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྦོམ་ཞིང་ཤ་ཆེ་བ་དག་སྐེམ་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐོམ་དུ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བཏུང་བ་སྟེ། སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་སྦྱར་བའི་སྐོམ་བཏུང་བར་བྱའོ། །གཅོང་ཆེན་ནད་ལ་ཤ་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཞེས་བྱ་བ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གློ་ གཅོང་ཆེན་པོ་ན་བ་ལ་ཤ་ཁུ་བཏུང་བར་བྱའོ།།དྲོད་ཆུང་ཤ་ཟོས་ཆང་བཏུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ཤ་ཟོས་པས་ནི་སྐོམ་དུ་ཆང་བཏུང་བར་བྱའོ།

措扎是印度的果实。摩扎是水果树的果实。含糖的糕点是食物的一种。难消化的是味道迟钝的。稳固的是稳固存在的，这些应当首先食用。
与此相反的应最后食用。中间食用酸、辣、咸。对此解释如下：与前述相反的是，轻、粗糙、辣、锐利、动态性质的药物，以及具有苦、辣、涩性质的食物应在最后进食。在食用过程中，应食用酸、辣和前述的咸味食物。
胃的两份应以食物充满，一份应以饮品充满。在风等存在处，应留下四分之一的空间。对此解释如下：胃的两份应以食物充满。胃的一份应以饮品即饮料充满。对于风等过失的所在和依处，应留下四分之一的胃部空间。
这并非在所有情况下都要如此行事。如论中所说：'风火力弱无病者，及具王者安乐者，此法常当相应用，其余诸人无定准。'
如是进食之后，应当饮用饮品，因此说道：'食后饮用凉水。食用大麦和面粉制成的食物，酸奶、酒、带毒之物、蜂蜜后，饮用凉水有益。'对此解释如下：饮食之后饮用的应是水，这是最好的，因为是一切味道的生源，是一切众生共同受用，具有维持生命等功德。其特点是具有清凉寒冷的性质。
那么这与什么相应呢？食用大麦和面粉制成的食物，以及酸奶、酒、毒物、蜂蜜之后饮用，会有益处而安适。
对于不消化和阻塞，应饮用温水。对于蔬菜和绿豆造成的损害，应饮用酸奶水、乳清、自然发酵的酸液。
对此解释如下：对于食物不消化和大小便阻塞者，应饮用煮沸的温水。对于因食用蔬菜和绿豆而引起的疾病，应饮用酸奶水、乳清和压榨米汤发酵的酸液。
瘦弱者为增长应饮酒。对此解释如下：对于瘦弱而肉少者，为了使身体丰满和增长身体精华，饮用酒作为饮品是有益的。
肥胖者应饮蜂蜜水。对此解释如下：对于肥胖而多肉者，为了使其消瘦，应饮用蜂蜜水，即蜂蜜与水调配的饮品。
对重大痨病应饮肉汤。对此解释如下：对于称为痨病的重大肺痨病患者，应饮用肉汤。
消化力弱而食肉者应饮酒。对此解释如下：对于消化之火力弱而食用肉类者，应饮酒作为饮品。

།ནད་དང་སྨན་སོགས་སྦྲུམ་བུད་མེད། །ཟན་བཅད་དཀའ་ཐུབ་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐེམ་དང་བྱིས་པ་རྒན་ པོ་ལ།།འོ་མ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རྨྱ་བར་གྱུར་པའི་མི་དང་། སྐེམ་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོ་དག་ལ་སྐོམ་དུ་འོ་མ་བཏུང་བ་ནི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ཟོས་རྗེས་བཏུང་བ་ནི། །གང་ཞིག་ ཟས་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས།།མི་མཐུན་མི་འཕྲོད་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོར་བསྡུ་ན་ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྐོམ་དུ་བཏུང་བར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཟས་དང་མི་འདྲ་ཞིང་། དེ་དང་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། དུས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ བསྔགས་ཤིང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་མི་འཕྲོད་པ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྣུམ་པ་ལ་རྩུབ་པ་དང་། རྩུབ་པ་ལ་སྣུམ་པ་དང་། གྲང་བ་ལ་དྲོ་བ་དང་། དྲོ་བ་ལ་གྲང་བ་དང་། མངར་བ་ལ་སྐྱུར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་ལ་མངར་བ་དང་། མངར་བ་ལ་ཁ་བ་དང་། ཁ་བ་ལ་མངར་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་མ་ལས་གཡོས་བྱས་པའི་ཟས་དང་། འོ་མ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྐོམ་དུ་རང་སྒྱུར་གྱི་རྩབ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཏུང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ཡོན་ཏན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར མི་འཕྲོད་པ་མེད་པ་མི་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།རྩབ་མོ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོ་མ་དང་སྐྱུར་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྔར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ཟས་དང་སྐོམ་ཡོན་ཏན་མི་མཐུན་ཞིང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་མི་འཕྲོད་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་བཏུང་བ་དེ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྐོམ་འཐུངས་པའི་ཡོན་ཏན་སྨྲས་པ་ནི། ཟས་རྗེས་སྐོམ་འཐུངས་ངོམས་དང་ཁྱབ། །སྟོབས་ འཕེལ་ལུས་ནི་བརྟན་བྱེད་ལ།།ཟས་སྡུད་སྙི་བར་འགྱུར་བ་དང་། །འདྲུལ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་རྗེས་སྐོམ་འཐུངས་པ་ནི་ངོམས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཁྱབ་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟི་མ་དངས་འཕེལ་ཞིང་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་བརྟན་ཞིང་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཚོགས་སྡུད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་གནས་བར་བྱེད་ལ་སྒོང་བར་བྱེད་དོ། །སྙི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཟས་བསྡུས་པ་དེ་ལྷོད་ཅིང་སྙི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཟས་དེ་ཉིད་འདྲུལ་བར་བྱེད་ཅིང་ སླ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇུ་ཞིང་བདེ་བར་འཇུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད། །དབུགས་ལུད་གློ་རྡོལ་ཆམ་པ་དང་། །གླུ་ལེན་སྨྲ་མང་ལ་ཆགས་དང་། །སྐད་འགགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་འཐུངས་པ་དེ་ནི། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནམ་ཚོང་ནི་མཆན་ཁུང་དང་། དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་བར་མཚམས་ལ་ནམ་ཚོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། ནམ་ཚོང་མགོ་དང་སྐེ་བའི་རྟེན། །མགོ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར ན་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ནད་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ལུད་པ་མང་བ་དང་། གློ་རྡོལ་བ་དང་། ཆམ་པས་བཏབ་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།

对于疾病和药物等孕妇，以及禁食苦行等劳作，对于消瘦者、儿童和老人来说，牛奶如甘露般有益。这是说，对于病人等体弱多病的人，以及消瘦者、儿童和老人等，饮用牛奶作为饮品，如同甘露般有益。
简而言之，饭后饮品，任何与食物性质不同，且无不相宜者，这在一切时候都受到赞誉。这是说，总的来说，饭后应当饮用的饮品，是指那些与食物不同，且与之性质不相同的饮品，这在任何时候都受到赞誉且有益，而且不会产生不适。
例如，对于油腻者用粗糙的，对于粗糙者用油腻的，对于寒冷者用温热的，对于温热者用寒冷的，对于甜味用酸味的，对于酸味用甜味的，对于甜味用苦味的，对于苦味用甜味的。
如此说来，对于牛奶烹制的食物和牛奶制品，就应当饮用自制的酸浆等饮品，因为这与食物的性质不相违背。因此才说'无不相宜'这个词，虽然酸浆等酸性饮品与牛奶等性质不相同，但这是不相宜的，因为之前已经说明牛奶与酸性物质一起食用是不相宜的。
因此，饮用那些与食物性质不同，特性不同但又不会产生不适的饮品，是最受推崇的。
现在说明饮用饮品的功德：饭后饮品使人饱足遍布，增长力量使身体稳固，聚集食物使其柔软，消化吸收。这是说，饭后饮用饮品能使人饱足满意，遍布周身，增长气力而使身体强健，同样使身体稳固，使肢体稳固坚实，同样能够聚集食物使其凝聚。使其柔软是指使聚集的食物松软，使食物消化变软，同样能够完全消化吸收。
这对于锁骨以上疾病，呼吸、咳嗽、肺病、感冒，以及喜欢唱歌多言和声音嘶哑者有害。这是说，饮用饮品对锁骨以上的疾病有害。这里的锁骨是指腋下和左右肩膀之间的部位称为锁骨，如经中所说：'锁骨是头和颈的支撑，也称为持头。'因此，对于这以上部位的肢体疾病有害。同样对于呼吸不畅、咳嗽频繁、肺病和感冒也有害。

།དེ་བཞིན་དུ་གླུ་ལེན་པ་དང་། སྨྲ་བ་མང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སློན་པ་དང་། སྐད་ འགགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ནས། ལྐོག་མར་གྱུར་པའི་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་སྣུམ་དང་འདྲེས་ཏེ། སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལས་རྣག་འཛག་གཅིན་ནད་མིག་།ལྐོག་ནད་རྨ་ཡི་ ནད་ཀྱིས་ཉེན།།སྐོམ་སྤང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་ལ་མཛེ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་རྣག་འཛག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་ནད་དེ། ལྒང་པའི་ནད་ཡོད་པ་དང་། མིག་ན་བ་དང་། ལྐོག་མའི་ནད་ན་བ་དང་། རྨའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐོམ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །ཀུན་གྱིས་སྐོམ་འཐུངས་ནས། །མང་སྨྲ་ལམ་ཞུགས་ཉལ་བ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནད་མེད་པའམ། ནད་དང་ལྡན་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐོམ་འཐུངས་པར་གྱུར་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་མང དུ་སྨྲ་ཞིང་འདོན་པ་དང་།ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་འགྲོ་བ་དང་། ཉལ་ཞིང་གཉིད་ལོག་པ་སྟེ། དུས་དེའི་ཚེ་ཉིད་འཕྲལ་དུ་བྱ་བ་དག་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །ཟས་ཟོས་ནས་ནི་ཉི་ཚན་མེ། །རྟ་ཞོན་རྐྱལ་དང་འདེགས་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ ཉིད་ལ་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།ཉི་ཚན་ནི་ཉི་མའི་ཐན་པས་གདུངས་པའོ། །མེ་ནི་མེ་ཚ་བ་ལ་འདེས་པར་གྱུར་པའོ། །བཞོན་པ་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བའོ། །རྐྱལ་བ་ནི་མཚོ་ལ་སོགས་བར་རྐྱལ་བའོ། །འདེགས་པ་ནི་གུར་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱོད་ པ་སྟེ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ།།ཟས་དང་སྐོམ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚོད་ཟིན་པར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པས་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་བསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པས་དེའི་དུས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།བཤང་དང་གཅི་བསལ་སྙིང་ལ་དྲི་མེད་ཉེས་པ་ལམ་མིན་པར་མི་འགྲོ། །སྒྲེགས་པ་དག་ཅིང་བྲུ་བ་ཚ་གྱུར་ཐུར་གྱི་རླུང་ནི་ཐ་མལ་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་མེ་ཡི་དྲོད་བདོ་དབང་པོ་གསལ་ཞིང་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཡང་། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་ཆོ་གར་སྦྱར་བཞིན་ཟ་བ་ དེ་ནི་དུས་སུ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལེགས་པར་བསལ་ཞིང་བཏང་བ་དང་། སྙིང་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་དངས་ཤིང་ཉམ་ང་བ་མེད་པ་དང་། ཉེས་པ་སྟེ་རླུང་ལ་སོགས་བ་ལམ་མ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་ལོག་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་། རང་གི་གནས་ན་གནས་པ་དང་། སྒྲེགས་པ་དག་ཅིང་དྲི་མ་མནམ་པ་མེད་པ་དང་། བྲུ་བ་ཚ་བར་གྱུར་ཅིང་བཀྲེས་པས་ཟ་འདོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐུར་གྱི་རླུང་ཐ་མལ་པར་རྒྱུ་བ་སྟེ། ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་རླུང་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བདོ་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དབང་པོ་གསལ་ཞིང་རང གི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་གསལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཡང་བར་གྱུར་ཅིང་བྱ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་པའི་ཆོ་གར་སྦྱར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟ་བ་དེ་ནི་ཟས་ལ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་དག་འདོད་ཅིང་བཞེད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་བར་ བྱའོ།

同样地，对于唱歌和多言谈而贪恋并且反复呕吐，以及声音嘶哑也会造成损害。这些会损害未消化之处，与喉咙中的食物所产生的油脂混合，从而引发呕吐等疾病。
对于身体流脓、小便疾病、眼疾、喉疾、伤口疾病所困扰者，应当戒饮。即是说，凡是身体被麻风等疾病困扰而流脓者，以及同样患有小便疾病即膀胱疾病者，患有眼疾者，患有喉疾者，被伤口疾病困扰损害者，这些人都应当戒除饮水。
所有人饮水后，应当避免多言、行路和睡眠。即是说，所有人，无论是健康者还是患病者，在饮水之后都应当避免多言诵读、行走路途和躺卧睡眠，在那个时候应当立即避免这些行为。
饮食之后应当避免日晒、火热、骑马、游泳和搬运。即是说，在饮食之后应当立即避免日晒等，日晒是指被太阳暴晒所煎熬。火热是指接触炽热的火。骑乘是指乘坐马匹等行进。游泳是指在湖泊等处游泳。搬运是指搬运帐篷等物品到其他地方，应当避免这些。
即使食物和饮品具有功德且适量，如果在不当时间饮食也会损害身体。因此，以'大小便清除'等偈颂说明其时间：
'大小便清除，心无垢，过患不行非道。腹部清净且饥饿炽热，下行风平常运行。同样火力旺盛诸根明净且身体轻盈。依法适量进食，此乃适时。'即是说，大小便清除排出，心中无垢即心清净无畏惧，过患即风等不行非道而住于自处，腹部清净无异味，饥饿炽热而欲食，下行风平常运行即下行风如常排出，同样胃火旺盛，诸根明净能清楚进行各种活动，同样身体轻盈无碍，这就是适量饮食之法，如此进食，诸位导师认为是饮食的适当时机。
《八支心要广释·词义月光》，由导师月喜所造，为第八品之广释。
此后将解说了知药物等差别品。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་བའི་རྗེས་ལ། སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནུས་ པ་དང་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།དེ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཤེས་བར་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཕན་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཟས་དང་སྐོམ་འདི་དག་ནི་ཟས་དང་། རོ་དང་། ནུས་པ་དང་། འཇུ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སྦྱར་བར་བྱའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྨན་ནམ་རྫས་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས། །དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་རྣམ་ གཉིས་རོ་དང་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་སྨན་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་གྱི། རོ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཚིག་སྐྱར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་ལྔའི་ བདག་ཉིད་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་རྫས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་རྫས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སོ་སོར་རང་ཉིད་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་གནས་པས་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་སའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན།དེའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་དྲིའི་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སའི་ཡིན་ལ། རོའི་ཤས་ཆེ་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུའི་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ནི་མེའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རེག་པའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྨན་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྟེན་པའི་གནས་སུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རྟེན་དུ་བྱས་པའི་དགོས་པ་བྱས་པས་ན། དེས་བསྐྱེད་ཅིང་བསྐྲུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་མེའི་སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཆུའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་། སྐྱེད་པར བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན།སྨན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ནི་ཆུའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆུ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རོ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དགོས་བ་བྱས་པས་དེས་དེ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།

对于'如是说'，'其后'是指在前述之后，即在知量而食之后，将要解说药等差别了知品。
其中说'药等'，'等'字包含功能和消化等。
应当了知彼等差别，即应当通达其性相，为了能够了知彼等而说此有益品。
其原因是此等饮食，应当观察饮食、味、功能、消化等而配制，而非其他。
其中，药或物质因为胜过味等而首先宣说，即'诸药本身之味等，彼依彼故为最胜'。
药有二种，在味、功能等中最为殊胜。为何如此？因为味等彼等依止并住于药，而非味等单独存在，因此彼为最胜。
'彼亦是五大之体性'，即药亦以果实性质动与不动等方式而住，彼即是五大之体性，应当了知是从五大种而来，并非虚空等因之物质。
虚空等因之物质的五大种之体性，各自以自性而住，故能说此是虚空大种，此是地大种等，而地等诸大种是五大种之体性，故以彼词而说。因此，非与五大种之体性为一。
以五种近缘而观察，其中以香气分最胜者是地之所属，以味分最胜者是水之所属。
以色相功德分最胜者是火之功德。以触功德分最胜者是风之所属。以声功德分最胜者是虚空所属，因为彼等恒时相应。
虽未明说'何者'等词，应知已经表达。
若此药是由五大种所生，则是由何大种如何而生？为此而说：'依地而生'，即以地为所依处而生。
如是，由地大种作为所依而作用，故说是由彼所生所造。
同样，'彼为水之生处'，即成为水之生处，由作为生因，故药之生处是水的，如是水大种以具味而作为生处之作用，故说由彼所生。

།ཆུ་ནི་སྐྱེ་གནས་མེ་དང་རླུང་། །ནམ་མཁའ་རྣམས་ནི་ཚོགས་པ་ལས། །དེ་སྐྱེས་གྱུར་དང་ཁྱད་པར་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། རྫོགས་པར་འཐོན་པ་དེ་ནི་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེད་དེ། དེས་ན་དཔེར་ན་མེ་ནི་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་བྱེད་ལ། རླུང་ནི་གཡོ་འགུལ་གྱིས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གོ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བ་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལས་དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གང་ཁྱད་པར་དུ་གཞན་རྣམས་ཚུལ་ཐ་དད་ཅིང་། རང་བཞིན་དུ་མ་གྱུར་པའི་བར་དེ་རྣམས་ཀྱང མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྨན་ཐམས་ཅད་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཆར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་ནི་སའི་འོ། །འདི་ནི་ཆུའིའོ་ཞེས་མིང་ཅིའི་ཕྱིར་འདོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མིང་ནི་ཤས་ཆེ་ལས་གྱུར་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྫས་གང་ལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་། གང་གང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་མང་བར་གྱུར་པ་དེས། དེ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སའི་མིང་ཅན་ཡིན་ལ། ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆུའིའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨན ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས། །འབྱུང་བས་སྨན་ནི་རོ་གཅིག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ལས་སྨན་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྨན་རྣམས་ནི་རོ་གཅིག་ཁོ་ནར་ མི་འགྱུར་ཏེ།རོ་མང་ཞིང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདི་ལྟར་གང་རོའི་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་པོ་ཆུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་ཆ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། གཞན་ ལས་རོ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་སྨན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ལས་སྨན་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་ལ་བརྟེན་པའི་རོ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་། འབྱུང་བ་འདུས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཡོན་ཏན་གཞན་ལྟར་སྨན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ཉིད་རོ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་རྫས་གཅིག་པུ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རོ་ནི འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་གི་།གཅིག་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། སྨན་ལ་བརྟེན་པའི་རོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་གཉིས་ཤས་ཆེ་བ་ལས་སྨན་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རོ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ བའི་ལེའུ་ལས།མངར་བ་ལ་སོགས་རོ་སྐྱེ་བ། །ས་ཆུ་མེ་ས་ཆུ་དང་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རོ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་འདི་ནི་སྨན་མངར་བའོ། །འདི་ནི་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་སོ་ ཞེས་བྱ་བར་གནས་ཀྱི།མངར་བའི་སྨན་དེ་ལ་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

关于'水、生处、火和风、虚空等聚集而生，由此产生差别'这句话，
药物生长和出现，以及完全成熟，是由火、风和虚空等的聚集而生。聚集以因果方式产生，因此，例如火以成熟的方式起作用，风以运动的方式起作用，虚空以开放空间的方式起作用。
不仅仅是由火、风和虚空的聚集而生，而且其他具有不同性质和本性的差别特征，也是由火、风和虚空等的聚集而产生的。
如果这样所有药物都是由五大元素产生的话，为什么要说'这是地的'、'这是水的'这样的名称呢？为此说：'名称是由主要成分而来。'
虽然这些都是物质的成因，但是以某一成分较多或占主导地位的，就以其名称来命名。由地的成分较多而生的就称为地的，由水的成分较多而生的就称为水的。这样，所有药物都是由五大元素构成的。
因此'由元素聚集而生，故药物不是单一味。'这句话的意思是，因为药物是由大元素的聚集而生长的缘故，所以药物不会只有一种味道，而是有多种不同的味道。
这里不应该这样质疑：味道的原因只是水这一大元素，其他大元素不是，因为它们是无味的。果不应该从与因不相似的其他元素产生。
因为'由元素聚集而生'这句话是这样说明的：就像药物是由大元素聚集而生一样，依附于药物的不同味道也是由元素聚集而生，而不像其他性质那样依赖于药物。
因此是大元素的聚集产生味道，而不像颜色等那样只依赖于单一物质。这样，味道是由大元素聚集而生，而不是由单一元素产生。依附于药物的诸味的原因是大元素的聚集。
有些是由两种元素占主导地位而使药物的甜味等味道明显，这在了解不同味道的章节中说：'甜味等味道的产生，是由地水火、地水和火等。'
这样，所有味道都是由元素聚集而生，其中以较多或主要成分来确定'这是甜味药'、'这是酸味药'等药物，但这并不意味着甜味药中就完全没有酸味等其他味道的成分。

།མྱངས་པར་གྱུར་པ་དང་ནུས་པའི་དབང་གིས་རྫས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རོ་དུ་མ་སྣང་ལ། ཆུ་ནི་རོ་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རོ་དྲུག་ཅར་དང་ལྡན་ཡང་མི་གསལ་ཞིང་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་སྨན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་རོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པས། རོ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་རོ་གསལ་བ་མང་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ནད་ཀྱང་ཉེས་གཅིག་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་རོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉིད་ཀྱིས་ན་ནད་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ནད་ནི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །ཉེས་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རོ་ལ་བརྟེན་ལ་རོ་ཡང་སྨན་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྨན་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་བོའི་བདག་ཉིད ཅན་ཡིན་པས་རོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་རླུང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ལས་ནི་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནད་ཀྱང་ཉེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་གསུམ་ཅར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ ཡང་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་རླུང་གི་རིམས་སོ། །འདི་ནི་མཁྲིས་པའི་རིམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འདིར་རོ་ནི་གང་། རོ་རྗེས་ནི་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་གསལ་བར་རོ་ཞེས་བཤད། །མི་ གསལ་རོ་རྗེས་མཐའ་མར་ནི།།ཅུང་ཟད་གསལ་བ་དག་ཏུའང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལས་གྱུར་པའི་སྨན། རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ། མངར་བ་ལ་སོགས་བའི་རོ་གང་གསལ་ཞིང་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་རོ་ཞེས་ བྱ་བར་བཤད་དེ།འདི་ནི་མངར་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྐྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །རོའི་རྗེས་ནི་མི་གསལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་གང་ཟ་བ་ན། ལྕེས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རོ་རྗེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཐ་མར་ཞབས་སུ་ཅུང་ཟད་ཅེས་ཉུང་ཤས་ཅིག་རོ་དང་བཅས་པ་ གསལ་བ་དག་ཏུའང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དྲིས་པ། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་ལ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ལ། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དེས་ ན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གནས་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྕི་སོགས་དང་། །རོ་ནི་ས་ལ་ སོགས་བརྟེན་པས།།མཚུངས་པར་སྤྱོད་བར་ཉེར་གདགས་པས། །རོ་ལས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཡིན་པར་ནི་འབྲས་བུ་ལས་དཔག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྨན་གྱི་ ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་ཡིན་ལ།ལྕི་བ་དེ་བསྟན་པའི་རོ་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཤིང་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་ན་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་གདགས་པ་ནི་ཆ་འདྲ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ཆོས་དང་མཚུངས་པར་བསྒྲེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཉེ་བར་གདགས་པས་ཆ་འདྲ་བས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི།རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་རོལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་མིང་དུ་སྒྲོས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

由于经过品尝和功能的作用，诸物质之间会显现出多种味道，而水则是味道不明显的，虽具有六味但是不明显且不显著。如是，如同元素聚合是药物产生的因，同样也是甜等诸味的因，所以一切味道都是由元素聚合而产生的，并说明有许多明显的味道。
因此疾病也非一种过失。这是说，正因为药物有各种味道的缘故，所以疾病不是单一的。其中疾病是指疾病的集合，过失是指风等。这也依赖于味道，味道又依赖于药物，药物是大种性的缘故，由于与各种味道相遇而产生风等，由于产生这些而成为疾病。因此疾病也不是具有单一过失，意思是说不是具有全部三种过失。
在此也应当以推理配上'也是多种'，如说'这是风热病'，'这是胆热病'等。其中此处何为味？何为味之后？为此而说：其中明显称为味，不明显为味之后，最后也认为稍微明显。对于由五大元素所成的药物，作为一切味道之处的那些，其中凡是明显且确定方式可知的甜等味道，那就称为味，如说'这是甜味'，'这是酸味'。味之后是指不明显的，如食用庵摩罗等时，舌头未能明显觉察的称为味之后。最后稍微带有一些味道的也认为是明显的。
问：说甜等味道具有重等性质是不合理的，因为甜等诸味本身是性质，重等也同样是性质，因此说重等性质存在于甜等性质中是不合理的，因为胜论派说'性质中无性质'的缘故。为此而说：药物性质重等和味道依于地等，由于相同运作而假立，从味而假立名称。对于味的所依等，实际上药物性质重等也是从果推知。因此药物性质是重，表示重的味道也是重性质，相同且共同运作，由于一起运作故称为相同运作。假立是指相似运作，与他法相配。如是，由于相同运作的假立，以相似性而假立重等性质存在于味等中，而实际上味等并不存在性质。因此从主要的味而假立名称。

།དེ་ལ་སའི་ སྨན་ལྕི་དང་སྦོམ།།སྲ་ཞིང་དྲི་ཡི་ཤས་རབ་ཆེ། །ལྕི་ཞིང་བརྟན་དང་འདུས་པ་དང་། །ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་ནི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་དྲི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ རབ་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།སའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་དེའི་ལུས་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྕི་བ་ནི་འཇུ་དཀའ་ཞིང་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །བརྟན་པ་ནི་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པའོ། །འདུས་པ་ནི་ཡན་ལག་མཁྲེགས་ཤིང་སྲ་བའོ། །ཉེ་བར་འཕེལ་བ་ནི་ལུས་ཟུངས་ རྣམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ།།ཆུ་ཡི་གཤེར་དང་ལྕི་བསིལ་སྣུམ། །རྟུལ་ཞིང་བསྐ་ལ་རོ་ཤས་ཆེ། །འཇམ་ཞིང་བད་ཀན་འདྲ་བ་ལ། །འདྲུལ་ཞིང་ཚིམ་བྱེད་སྡུད་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་ནི་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། རོའི་ཡོན་ ཏན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལུས་ལ་སྦྱར་ན་ལུས་འཇམ་ཞིང་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩ་སྦུབས་གཤེར་ཞིང་བད་ཀན་འདྲ་བ་འཛག་པ་དང་། ཟས་འདྲུལ་ཞིང་མྱགས་པ་དང་། སེམས་ཚིམ་ཞིང་ངོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚིགས་དང་རྐང་ལག་སྡུད་ཅིང་འབྱོར་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མེ་ཡི་རྩུབ་རྣོ་ཚ་ཞིང་སྐམ། །ཕྲ་ཞིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེ། །ཚ་ཞིང་འབར་ལ་མདོག་སྐྱེད་ཅིང་། །གསལ་ཞིང་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྨན་ནི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་། དེ་ནི་གཟུགས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཟོས་ཤིང་སྤྱད་ན་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། མདངས་འབར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་མདོག་སྐྱེད་པ་དང་། གསལ་ཞིང་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཟས་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་རྩུབ་ཅིང་ཁྱབ་ལ་ཡང་། ། རེག་པའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་ཡིན། །རྩུབ་ཅིང་ཡང་ལ་དྲི་མ་སེལ། །རྣམ་དཔྱོད་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྨན་ནི། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། རེག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལུས་ལ་བརྟེན་ན་རྩུབ་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། དྲི་མ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་ཕྲ་ཞིང་དངས་ལ་ཡང་། །སྒྲ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་སྟེ། །ཁོང་སྟོང་ཡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྨན་ནི་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལུས་ཀྱིས་བསྟེན་ན་ཁོང་སྟོང་སྟེ། ནང་སྟོང་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ། རླུང་དང་ནམ་མཁའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ། ཉེས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨན་གང་ལ་རྩུབ་པ་དང་། ཁོང་སྟོང་གི་ལས་བྱེད་པ་མང་དུ་སྣང་ལ། དེར་ནི་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཉེ་བར་གདགས་པས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་མཐོང་ནས། སྐྱེས བུ་དམ་པ་དག་ལ་འདི་ནི་ལྷ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ།

关于这些，地性药物沉重且厚实，坚硬且香气特性显著，沉重、稳固、凝聚，并能增长。对此解释如下：其中，地性药物具有沉重等功效，且香气特性极为显著。地性药物对身体的作用是：使身体等变得沉重。其中，沉重是指难以消化且有分量；稳固是指能使身体强健；凝聚是指使肢体坚实牢固；增长是指能使身体组织增长。
水性药物湿润、沉重、清凉、滑腻，迟钝而涩，味道特性显著，柔和似痰，能腐化、满足、收敛。水性药物具有湿润等功效，且味道特性显著。用于身体时，能使身体柔软滑润，使脉道湿润并流出似痰液体，使食物腐化软化，使心满足知足，使关节和四肢收敛紧密。
火性药物粗糙锐利、炽热干燥，细微且形色特性显著，炽热燃烧，能生成肤色，明亮且具有成熟性质。火性药物具有粗糙等功效，且形色特性显著。服用使用后，能使身体发热，光泽焕发，产生肤色，明亮有光泽，具有使食物成熟消化的功效。
风性药物粗糙、遍布、轻盈，触感特性显著，粗糙轻盈且能除垢，能产生智慧并致病。风性药物具有粗糙等功效，且触感特性显著。依附于身体时，能产生粗糙、轻盈、除垢等功效作用。
空性药物细微、清澈、轻盈，声音特性显著，能使体内空虚轻盈。空性药物具有细微等功效，且声音特性显著。身体依靠它时，能使体内空虚，并使身体轻盈。
有人问：风和空是无形的，怎么会有以它们为性质的物质存在呢？这个问题并不存在过失，因为某些药物明显具有粗糙和空虚的作用，因此被假立为风性和空性的名称，就像看到信心、持戒、多闻、布施等行为后，对殊胜的人假立'此人是天神'的称号一样。

།དེ་ལྟར་འགྲོ་ན་དོན་དང་ནི། །སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་ནི། །སྨན་མིན་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་འདིས་ན། སྨན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པས།འགྲོ་བ་སྟེ་འཁོར་བའི་གནས་འདི། སྨན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་རྫས་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་བྱེད་པས་སྨན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྱེན་དུ་ཉེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་དགོས་པ་དེའི་དོན་བྱེད་ པར་ནུས་པ་དག་གིས་སྟོད་དུ་ཉེས་པ་སེལ་ཏེ།མེ་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དག་ཕལ་ཆེར་དེ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནི་འཕར་བར་བྱེད་པ་དང་། མེ་ནི་རིང་དུ་འབར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་བསལ་བའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་མེ་དང་རླུང་ ཤས་ཆེ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་སྨན་ཡིན་ནོ།།འོག་གི་ཉེས་པ་སེལ་བར་ནུས་པའི་སྨན་ནི་དོན་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་། ཆུ་ཤས་ཆེ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དག་ཕལ་ཆེར་ནི་དེའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། དྲི་དང་རོ་ནི་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལྟར་ན་འོག་གི་ནད་སེལ་བའི་རྒྱུའི་དབང་གིས་ས་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་སྨན་གྱི་མེ་དང་རླུང་གི་མ་ཡིན་ལ། སྟོད་ཀྱི་ཉེས་པ་སེལ་བ་ནི་ས་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རྫས་ལ་འགའ་ཞིག་སྨན་དུ་འགྱུར་ བ་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་དབང་གིས་ཀྱང་རྫས་ལ་ལ་དག་ལ་ལར་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་དབང་ཁ་ཅིག་གིས་ནད་ཁ་ཅིག་ལ་ སྨན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་གིས་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཀྱང་རྫས་ ཐམས་ཅད་སྨན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྨན་གྱི་གྱེན་དུ་འགྲོ། །ཕལ་ཆེར་མེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། སྨན་གྱི་རིགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། གྱེན་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྟེང་དུ་རྒྱུ་བའི་སྨན་སློན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ་མེ་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། མེ་དང་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་གྱེན་དུ་འགྲོ་བས་མེ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་བས་རླུང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་ཕལ་ཆེར་ནི། །ས་ཆུའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཐུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བས་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།ས་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ས་ལྕི་བ་དང་། ཆུ་གཞོལ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྨན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྨན་གྱི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ་བ་གང་དག་ཡོད་ པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆ་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྨན་དང་། སྟེང་དང་འོག་གི་ཉེས་པ་ཆ་མཉམ་པར་སེལ་བའི་སྨན་ནི། སྔར་སོ་སོར་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞུང་མངས་པར་འགྱུར་བའི་དོགས་པས། རྒྱུད་གཞན་དག་ལྟར་འདིར་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

对于'如是行于义，由诸配伍力，无有非药者'这句话，是这样解释的：如此由大种所生的这些，由具重等功德，行于轮回之处，无有任何非药物之物，否则一切皆能除病起作用故即是药。
又如何能向上除过患之作用，由能作彼义用者，能除上部过患，凡是火风分大之药物多能作此，因为风能上升，火能远燃之故。因此，由除上部病之义力，凡是火风分大之药，彼等即是其药。
能除下部过患之药，是能成办彼义，凡是水分大之药物，多具此功能，因为地性重，香味是水之自性。如是，由除下部病之因力，凡是地水分大之物，即是其药，而非火风之药。除上部过患者非地水分大者。
如是，由因义力，某些物成为药，而非一切皆是。同样，由配伍力，某些物对某些成为药，而非一种配伍对一切病成为药。然而由某些配伍力对某些病成为药，如此波森茶等药物配伍差别，由其他而胜过前者，由其他亦成他性，而非一能作一切。因此由配伍力一切物皆是药。
关于'药物上行者，多具火风分'，在这些药物类中，上行即向上运行之药，'多'即大量具火风分，即火风本性。由于上行故知是火，由轻故知是风。
'下行者多具，地水功德分'，药物下行即向下运行具泻下性者，是地水分大，因为地重，水向下流故。
'如是药'，'如是'之词表示圆满，即所说药物之一切皆圆满之义。
混合性药物及平等除上下过患之药，由前别说义力可知，为恐文繁，如其他续部此处未说。

།དེ་ལྟར་སྨན་བསྟན་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི། རོའི་བྱེ་བྲག་།འདི་ཡི་འོག་ནས་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རོའི་བྱེ་བྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲངས སུ་ངེས་པར་ཆད་པར་འདིའི་འོག་ནས་ཞེས་པ།རོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་ལས་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་སྟོན་ཅིང་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་པས་མ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྨན་གྱི་ནུས་པ་བཤད་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི། སྨན་མཐུ་ལ་ལས་ བཤད་པ་ནི།།ལྕི་སྣུམ་བསིལ་དང་འཇམ་པ་དང་། །ཡང་རྩུབ་ཚ་དང་རྣོ་བ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་མཐུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་དང་། གཏུགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སྨན་གང་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་ལ་མཐུའམ་ནུས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་གིས་བཤད་པ་ནི། སྨན་གྱི་མཐུ་ནི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འཆད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདིས་ནི་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་དག་འདོད་ཅིང་འཆད་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་ གྱིས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་གཞན་དུ་འདོད་དོ།།སྨན་མཐུ་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ། །གང་གིས་བྱ་བ་གང་བྱེད་པ། །མཐུ་མིན་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ཀྱི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐུ་ཡིས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་སྨན་གྱི་མཐུའམ། ནུས་པ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ནི། དངོས་པོ་གང་གིས་བྱེད་པ། གང་ལ་ཞུགས་ཤིང་བྱ་བ། གང་ཞིག་བྱེད་ཅིང་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོ་བཙུན་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་དོ། །མཐུ་གང་གིས་བྱས་པ་གང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ན། ནུས་པ་ནི་མཐུ་ཡིན་ཞིང རོ་ཡང་མཐུ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། སྨན་དེའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུས་པ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་མཐུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ནི་སྨན་དེའི་མཐུ་ལ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཐ་དད་པར་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ལ་ ལས་ནི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་མཐུ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།དེ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལ་མཐུར་འདོད་ཀྱི། ནུས་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ལ་ནི་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ལ་མཐུར་འདོད་ན་ནི། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོའི་ཆ་ཕྲ་མོའི་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་མཐུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོན་ཏན་ནི་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པས་བྱེད། རྫས་དེའི་ནུས་པ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་འདོད་ཀྱི་སྨན་གང་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྨན་དེའི་མཐུ་དང་བྲལ་ཞིང་། མཐུ་མ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོའི་རིགས་དེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དེ། བྱ་བ་གང་ཞིག་ཀྱང་རྫོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐུས་བྱེད་ཅིང་ནུས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是说明药物之后，当说明依此而有的甜味等，即是：'味的差别，在此之后将要宣说。'意为味的差别六十三种数目的确定，在此之后即是从'味的差别'一章中将要造论而宣说解释。此处因为所要解释的内容很多，所以未说。
现在开始解说药物的功效，即是：'有些药物的功效，说为重、润、凉、柔，轻、涩、热和锐，如是分为八种。'药物的功效是普遍无碍无阻的，因此任何药物具有任何些微功德种类，那一切都称为功效或力用。
对此，其他诸位阿阇黎解说：药物的功效分为重等功德的八种差别。如是以此种类，阿阇黎们认为是八种数目而解说，其他种类则认为是其他数目的确定。
'药物功效，遮罗迦所说，以何作何事，非力不能作，一切由力成。'圣者遮罗迦解说药物的功效或力用是：以何事物所作，趋入何处，完成何事的事物自性，即是其功效，如是尊圣遮罗迦解说。
以'以何作何事'之语，力用即是功效，味也是功效，如是依药物的功德重等任何一切，那一切都称为该药物的功效，即是不离力用而生起的功效。
总的来说，诸位阿阇黎对药物功效有不同的认识。有些阿阇黎认为重等八种功德是功效，他们认为这些是殊胜性的功效，而不承认微细的力用。若承认微细力用为功效，则重等八种功德的微细事物将存在于一切中，这是不合理的。
因此见到具有殊胜力用的重等八种功德称为功效。所以这八种是功德。即是说，由何等配合而作，即是该物质的力用。
如是遮罗迦认为，任何药物具有任何功德种类，那一切若离开该药物的功效，非为功效，则该种类事物不能作任何事，不能完成任何作用。因此，一切作用都由功效而作，由力用而得以完成。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཐུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་ཉིད་ལ་མཐུ་ཞེས་བྱ། རོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་མཐུ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེས་ན་ལྕི་ལ་སོགས་པ་ཉིད། །ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་མ་ལུས་སྙིང་པོར་ནི། །གྱུར་པས་མཐུ་ཞེས་བཤད་པ་དག་།དོན་དང་མཐུན་པར་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ན་སློབ་དཔོན་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་ཉིད་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། མཐུ་ཞེས་བཤད་ཅིང་ནུས་པ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་དེ་ནི་གཞུང་དང་དོན་མཐུན་ཞིང་ལྡན་པར་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན ནོ།།དེ་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཉིད་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་དམ་པར་གྱུར་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྟགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འདི་སྐད་སྨྲ་བ་དག་ཐོས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་ལྕི་བའོ། །འདི་ནི་ཡང་བའོ། །འདིའི་ཡོན་ཏན་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། གཅེས་པ་མང་དུ་ཡོད་ན་ཡང་། །ཐ་སྙད་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གཅེས་པ་མང་དུ་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གཅེས་པར་མང་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་སྨོས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རོལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ དེ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་བཟུང་བར་འོག་ནས་བཤད་དེ།བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟག་པ་ན། རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། བད་ཀན་ལྕི་ཞིང་བསིལ་ལ་སྣུམ། །ཞེས་བཤད་ཀྱི་མངར་བར་མ་བཤད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་སྣུམ་བཅས་ བསིལ་ཞིང་ཚ།།ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡང་བར་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་གོ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ། །སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བཤད་དེ། །དེ་བས་ལྕི་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འདིས་ན་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་སྙིང་པོར་ གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལས།གང་གོ་བཟློག་པར་གྱུར་པའི་རོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རོ་དང་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ལ་དེ་སྲིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ། མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཙོ་བོར་མ་གྱུར་པས་མཐུ་ཞེས་དེ་ལ་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ནི་ལྕི་པ་ལ་ སོགས་པ་ཉིད་མཐུ་ཉིད་ཀྱི།རོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཚ་དང་བསིལ་ཉིད་གཉིས། །སྟོབས་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་སྨན་གྱི་ཚ་བ་དང་བསིལ་བ་གཉིས་ལ་མཐུ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།དེ་ཡང་རྫས་གང་གིས་བྱ་བ་གང་བྱེད་པ་སྟེ་དེའི་མཐུ་ཞེས་བྱའི། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ནི་མཐུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚ་བ་དང་བསིལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་གཉིས་པོ་འདིར་སྔར་བཤད་པའི་སྟོབས་ལྔར་མ་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་དེའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པ་ནི། སྨན་ནི་སྣ་ཚོགས་བདག་ཉིད་ཅན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན། །འགྲོ་འདི་གསལ་དང་མི་གསལ་ལས། །ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

如果这样说一切作用都是威力的话，为什么只说重等八种功德是威力，而不说味等功德是威力呢？因为它们也都有作用。为此说：
因为重等具有特殊能力，以及是一切功德之精要，所以称为威力，这是符合意义的命名。
也就是说，大师仙人遮罗迦说重等八种具有特殊能力，且是一切功德之精要，所以称为威力或能力，这是符合论典和意义的命名。
其中，具有特殊能力是指功德超胜，即殊胜的能力。一切功德之精要是指一切功德中最殊胜者。
名言包括世间和论典的安立。其中这些是主要名言。
世间人们这样说和见到：'这是重的，这是轻的，这个的功德是这样的'。同样在论典中说：'虽有多种重要，以主要名言为准'等。
另外说'多种重要'是指重等多次被说为重要，而味等则不是如此。同样也说是'主要'，即从味等功德中，这些被认为是最殊胜的，如下所说：
在观察痰等病的自性时，说各自具有重等功德，如说'痰重且凉润'，而未说甜；说'胆带油凉热'，而未说轻。
因此为避免混淆，虽然味等也可能有威力，但未说它们是威力。因此是重等。
也就是说，由于这样教说的原因，从一切功德之精要等中，为避免混淆味等，即味和消化等其他功德，虽然也有威力，但因不是主要的，所以未说它们是威力。因此只有重等是威力，而味等不是。
其他论师说热和凉两种是力。
也就是说，其他论师教导说药物的热和凉两种是两种威力。'两种'是确定语。
即任何物质能做任何作用，那就是它的威力，而重等八功德不是威力。这是因为在此前所说的五力中，热和凉性质的两种威力包含了所有未包含的内容。
对此说其理由：药物具有各种自性，具有日月之力，此世间永远不离明与暗。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདི་འགྲོ་བ་ན་སྨན་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ གཅིག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་ལ།དེ་ཡང་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཉིད་ནི་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་རང་བཞིན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྫས་འདི་དག་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ འདའ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོག་མ་འདི་སྨོས་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་འགྲོ་བ་འདི་དག་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཆོས་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་བ་དག་ ཀྱང་།ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་རང་བཞིན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྨན་ལ་ལ་ནི་ཉི་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། སྨན་ལ་ལ་ནི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལ་ལ་ནི་ཚ་བའི་མཐུ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་གྲང་བའི་མཐུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚ་བ་མགོ་ འཁོར་སྐོམ།།རྨྱ་རྔུལ་ཚ་ཞིང་མྱུར་འཇུ་བྱེད། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚ་བ་དང་བསིལ་བའི་མཐུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན། སྨན་ཚ་བའི་མཐུ་ཅན་ནི་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །མྱུར་འཇུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་དོ། ། རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི། རླུང་ནད་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །བསིལ་བ་དག་ནི་ཚིམ་བྱེད་ཅིང་། །འཚོ་དང་རེངས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རབ་དང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བསིལ་ཞིང་སྟོབས་གྲང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལ སོགས་པ་དང་།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཚིམ་པ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འཚོ་བ་ནི་གཟི་མདངས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །རེངས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཤིང་བཞིན་རེངས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་དེ་དག་གསལ་ཞིང་རྙོག་པ་ མེད་པར་བྱེད་པའོ།།ད་ནི་ཕོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྫས་འཇུ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕོ་བའི་མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས། །གང་ཞིག་རོ་གཞན་བྱུང་གྱུར་པའི། །རོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཐར་ཞུ་བ། །དེ་ནི་ཞུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་མེ་དང་སྨན་ ཕྲད་ཅིང་འདུས་པ་ལས་གང་རོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་གཞན་དག་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཟས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ན། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཚ་བའི་རོ་རྣམས་ཀྱི་ཞུ་བའི་ཐ་མར་གང་ཞིག་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་དོ།།ཇི་ལྟར་མངར་བའི་རོ་ཟོས་པ་ན། དང་བའི་རོའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དག་གིས་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མངར་དང་ལན་ཚྭ་ཞུ་རྗེས་མངར། །སྐྱུར་བའི་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་བ་ཡིན། །ཁ་དང་ཚ་དང་ བསྐ་བ་རྣམས།།ཞུ་རྗེས་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངར་བ་ནི་རོ་ཞིམ་པའོ། །ལན་ཚྭ་ནི་ཚྭ་རྣམས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར་བའོ། །རོ་སྐྱུར་བ་ཟོས་པའི་རྗེས་ཀྱང་སྐྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རོ་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁ་བར་འཇུ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཏུ་འདིར་སྨོས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་དེ། འབྲུ་ལ་གནས་པའི་རོ་མངར་བ་ནི་ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ནི་འབྲུ་ནི་རོ་མངར་ཡང་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་བ་ཡིན་པས། མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ།

对此，在这世间，药物虽然本性相同，但显现为各种不同的形态。其中日月最为强大，因此不会超出其自性。因为它们具有这样的本性。对此，首先这些物质虽然多种多样，但不会超出日月的自性。为了说明这个比喻，下面说道：就像这些众生永远不会超出明暗显现的法则一样。同样，以动与不动的方式存在的各种本性，也不会超出日月的自性。因此，有些药物具有太阳的本性，有些药物具有月亮的本性。所以，有些具有热性的力量，有些具有冷性的力量。
其中热性会引起头晕、口渴、昏迷、出汗、发热，并能快速消化，能平息风病和痰病。这里'其中'是指在热性和冷性两种力量中，具有热性力量的药物会引起头晕等症状。'快速消化'是指能使食物迅速消化。平息风病和痰病是指能治愈风病和痰病。
冷性能使人满足、滋养、僵硬，并能净化血液和胆汁。具有冷性和寒性力量的药物能使人满足等，并能净化血液和胆汁。其中'满足'是指产生愉悦感。'滋养'是指增长光泽。'僵硬'是指使身体像木头一样僵硬。净化血液和胆汁是指使它们清澈无浊。
现在说到'胃'等偈颂中所说的物质消化：当与胃火相遇时，某些味道转变成其他味道，最终消化的味道，这就是所谓的消化。当药物与胃火相遇融合时，其味道发生改变，即从甜味等转变为其他味道，在食物作用的最后阶段，甜味、酸味和辛辣味最终消化成熟，这就是所谓的消化，这是仙人们所说的。
就像食用甜味时，会产生清净味的特性，这就是懂得医论的人所说的消化。正因为如此而说：甜味和咸味消化后变甜，酸味消化后仍是酸味，苦味、辛辣味和涩味，消化后大多变成苦味。其中甜味是指美味。咸味是指盐类，这两者消化后变成甜味。酸味食用后仍然是酸味。苦味、辛辣味和涩味大多消化后变成苦味。
这里说'大多'是因为有些与此处所说不相符，如谷物中的甜味消化后会变成酸味，因此谷物虽然是甜味但消化后变成酸味，会产生胆汁且性质沉重。

།དེ་བཞིན་དུ་ཨ་རུ་ར་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། སྒེའུ་གཤེར་དང་། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་བ་ལས། འབྲུ་ནི་མངར་དང་སྐྱུར་བ་ཉིད། །དེ་བཞིན་སེའུ་སྐྱུར་ཡང་མངར། །ཏིལ་མར་ཁ་བར་གྱུར་པ་དང་། །པི་པི་ལིང་ཡང་བསྐ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲུ་ནི་མངར དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་བའི་རྗེས་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་།སེའུ་སྐྱུར་ཡང་མངར་བར་འཇུ་བ་དང་། ཏིལ་མར་སྐྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་བར་འཇུ་བ་དང་། པི་པི་ལིང་ཚ་ཡང་ཞུ་རྗེས་བསྐ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པས་ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་དང་ཞུ་རྗེས་ འབྲས་བུ་མཉམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཞེས་པ་ལྕེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞུ་བའི་རྗེས་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མངར་བའི་རོ་མྱངས་པ་ན་ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ ཏེ།རོ་མངར་བ་དེ་ཞུ་བ་དང་། དེ་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། གང་གཞན་རོ་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི། རོ་མངར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་མངར་བའི་ལས་ནི་འཇུ་བ་རྟུལ་བ་དང་། ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་སྨན་ནི་བཟང་དང་ངན། །ལ་ལ་རོ་ཡིས་ལས་བྱེད་ལ། །གཞན་དག་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་གཞན་དང་ནུས་པ་དང་། །མཐུ་ཡིས་ལ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། སྨན་དང་། རོ་དང་། ནུས་པ་དང་། མཐུ་སྟོབས ཀྱི་ནང་ནས།སྨན་བཟང་དང་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ལས་སྨན་ལ་ནི་རོ་ཡིས་བྱེད་པ་དང་། བསྐ་བ་དང་བཅས་པས་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་། ནུས་བ་བསིལ་བར་བྱེད་པས་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རླན་ཅན་གྱི་ཤའི་ཆུ་ནི་ནུས་པ་དྲོ་བ་ཡིན་པས་མཁྲིས་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ནི་ཞུ་རྗེས་ཁ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཤང་གཅི་སྐྱེད་ལ། རང་སྐྱུར་ཡང་རྩུབ་ཅིང་དྲོ་བ་ཡིན་པ་དང་བིལ་བའི་རྐང་ནི་རྩུབ་པས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་ནི་ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་། ཞུ་རྗེས་མངར་བས་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་དང་། ཡང་ཞིང་རྩུབ་ཀྱང་རླུང་ མི་སྐྱེད་པ་དང་།ལན་ཚྭ་ལྕེ་མྱང་ཚ་ནི་ཞུ་རྗེས་མངར་བས་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་ཡང་བད་ཀན་ལ་ཕན་པ་དང་། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་། བཅའ་སྐ་ནི་སྣུམ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཞུ་རྗེས་མངར་བས་རླུང་སེལ་བ་དང་། པི་པི་ལིང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས། རླུང་སེལ་བ་དང་། སྒོག་སྐྱ་དང་ཀུན་ དོང་དག་ནི་སྣུམ་པ་དང་།ཚ་བ་དང་། ལྕི་བས་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་དག་ནི་སྣུམ་པ་དང་། ལྕི་བས་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ཕུག་སྒོང་པོ་ཡང་ཞུ་རྗེས་མངར་བས་བད་ཀན་སྐྱེད་དོ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྱི་ཤ་ལ་ནི་ནུས་པ་ཚ་བས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་དང་།ཤ་ནི་ནུས་པ་དྲོ་བས་རླུང་སེལ་ཞིང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། ཀུ་ལངྠ་ནི་རོ་བསྐ་ཡང་ཞུ་རྗེས་བསིལ་བས་རླུང་སེལ་ཞིང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་གྱི་དཔེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，对于诃子、荜茇、胡椒等也要这样运用。这在《医论集要》中说：'谷物虽甘后变酸，同样酸枣后变甘，芝麻油变成苦味，胡椒也会变涩味。'
因此，谷物虽然是甘味，但消化后变成酸味；酸枣虽酸但消化后变甘；芝麻油虽酸但消化后变苦；胡椒虽辛但消化后变涩。因此，由于存在这些不一致的情况，所以说'大多'。
关于'味道和消化后的效果相同'，'味道'是指舌头所感知的甘、酸等味道，'消化后'的效果与此相同。例如，当品尝甘味时使身体满足等作用，就像花朵一样，甘味消化后与之相同。其他美味等作用，就是这甘味的果实，所以都是一致的。甘味的作用是消化迟缓、增长身体精华等。
关于'药物有优劣，有些以味道起作用，有些以消化起作用，有些以其他功效、能力和力量起作用'这句话，'其中'是确定的意思。在药物、味道、能力和力量中，药物的优劣是指有效和无效的作用。
有些药物通过味道起作用，涩味能平息痰湿，凉性能生风。湿润肉汤因其热性而生胆汁。同样，芝麻油消化后因苦味而生大小便，虽然本身是酸味但性质粗涩温热；木蓝根因粗涩性而生胆汁；余甘子因凉性和消化后的甘味而生痰湿，虽轻涩但不生风。
食盐舌尝咸味，消化后甘味能除胆汁又益痰湿；补骨脂和荜茇因油性、温热性和消化后甘味而除风；胡椒也相似所以能除风；大蒜和昆冬因油性、辛热性和重性而除风，但因油性和重性又生痰湿。
圆萝卜也因消化后甘味而生痰湿。印度茄、刺天茄、毒鱼草因热性而生胆汁；肉因温热性而除风且生胆汁；枸杞虽涩但消化后因凉性而除风且生胆汁。这些只是部分举例说明。

།སྨན་གྱི་རོ་སོགས་གང་དང་གང་། །སྟོབས་ལྡན་ ཉིད་ཀྱིས་གནས་བྱེད་དེ།།ཤིན་ཏུ་ཟིལ་གནོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཉིད་དུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་རོ་དང་། ནུས་པ་དང་། འཇུ་བ་དང་མཐུ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་ ནི།སྨན་གྱི་རིགས་དེ་ཤིན་ཏུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་སྟོབས་ཆུང་བ་གཞན་དག་ཕམ་པར་བྱས་ནས། གནས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་བྱ་བ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། རྒྱུ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རོས་ནི་འདི་བྱས་སོ། །ནུས་ པས་ནི་འདི་བྱས་སོ།།སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འདི་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ། བསྡུས་པ་ལས་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། །གང་འདི་ལྟར་རོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པས་རོ་གཞན་དག་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གནས་ཤིང་། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱི། རང་དང་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལ་གནས་པ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། གཉི་གའི་ཚུལ་གྱིས་རང་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་མི་འཕྲོད སྦྱར་བ་ནི།།མང་པོས་ཉུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་འཕྲོད་པ་དག་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་པ་ནི། མང་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས། སྟོབས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་མི་འཕྲོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ནི། རྫས་མི་འཕྲོད་ པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱའོ།།ཡོན་ཏན་མི་འཕྲོད་པ་ཉིད་དུ་ནི་སྨྲ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ། སྦྱོར་བ་ནི་རྫས་གཉིས་སམ་རྫས་མང་པོ་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་འཕྲོད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་འཕྲོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་མི་འཕྲོད་པའོ། ། རང་བཞིན་མི་འཕྲོད་པ་ནི། དཔེར་ན་སྨན་ཡང་བ་དང་། ལྕི་བ་སྦྱར་བ་དང་། ཆབ་དང་བསིལ་བ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་འཕྲོད་པ་ནི། དཔེར་ན་རླུང་གི་ནད་བསལ་བའི་ཕྱིར། །སྨན་རྩུབ་པ་དང་། རོ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི། གང་ཟས་ཀྱི་རིགས་ཉུང་ངུ་རྫས་ཀྱི་རིགས་མང་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན ནས།དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གནས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ནི་མངར་དུ་ཟིན་ཀྱང་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རོ་མངར་བ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། སྦྲང་རྩི་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མི་འཕྲོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་ན་རིགས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་གང་ཞིག་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས།རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་སོམ་ཉིར་གྱུར་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། རོ་དང་འཇུ་བའི་མཐུ་དག་ནི། །དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ཏེ།རོ་དང་ནུས་པ་དང་འཇུ་བ་དང་། སྟོབས་རྣམས་ནི་ཅི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཞིང་ནུས་པ་མཉམ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འཇུ་བས་ནི་རོ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས། རང་གི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། དེའི་ནུས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། རང་གི་ ནུས་པ་གསལ་བར་སྟོན་ཏོ།

关于'药物的味道等任何一种，以具力者而住，极其胜伏彼等，成为能作因而住'这句话，在药物类别中的味道、功效、消化和力量等任何一种，其中具有力量者在药物中安住，那就是极其胜伏其他微弱力量的药物种类，使其他药物失效后，彼等安住即成为能完成任何作用的因，能完成所应完成的事。这就像'以味道做了这个，以功效做了这个，以力量做了这个'等。
为了说明这个意义，从简略中扩展解释此处所示，如此这般，属于味道等类别中，以具力安住于其他味道，胜伏彼等而成为能作因，由于依靠自他力量而住、具力、微力、二者方式各自作业，因此为了说明此处所要阐述的内容说：'诸多不相宜功德，众多胜伏少数者。'因为不相宜的功德相合混合，众多具力者胜伏微弱者而获胜。
这里所说的'不相宜功德'是指不相宜物质的配伍。不应说为功德不相宜性。如同圣者遮罗迦所说：配伍是指两种或多种物质的组合，其不相宜有二：自性不相宜和果不相宜。自性不相宜例如轻重药物相配，水与寒凉相配等。果不相宜例如为了消除风病，粗糙药与味道同时配伍，同样寒热同时配伍等。
如此，自性功德不相宜的药物配伍，同样果不相宜的药物配伍，相互种类不相应的配伍，以众多物质种类胜伏少量食物种类，而住于彼处作为能作因。例如蜂蜜虽甜却能平息痰，甜味能生痰，但蜂蜜能平息痰是因为具有不相应不相宜的功德。
如此，对于相应种类特征的配伍中，某者被某者胜伏后，成为自因而生疑惑，为了遮遣此疑说：'味与消化力等，以彼力而胜伏。'即味道、功效、消化和力量等，虽然如何同时配伍且功效相等，自性消化也胜伏味道使其功效消失后，通过显示自己的作用，胜伏其功效，而显明自己的功效。

།དེ་བཞིན་དུ་རོ་དང་འཇུ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱང་མཐུས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། མཐུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་སོགས་དེ་ལྟར་སྟོབས་ནི་མཉམ། །མ་བཅོས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རོ་དང་འཇུ་བ་དང་མཐུ་དང་ སྟོབས་རྣམས་ནི།དེ་ལྟར་ཞེས་པ་རྣམ་པ་འདིས་སྟོབས་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟོབས་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་མ་བཅོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བཤད་དེ། རྫས་གང་གི་རོ་མངར་བ་དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འཇུ་བ་མངར་བ་དང་ལྡན་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རོ་སྐྱུར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཞུ་རྗེས་སྐྱུར་བ་དང་ལྡན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཚ་བ་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཇུ་བའི་ཚ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་ཆང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ལས་འོ་མ་ནི་རོ་མངར་ལ་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་། ཆང་ནི་སྐྱུར་ལ་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་ནི་རོ་ཚ་ལ་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་དྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། སྨན་དེ་དག་ནི་རོ་དང་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་དང་སྟོབས་མཉམ་པས་མ་བཅོས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རོ་དང་འཇུ་བ་དང་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པས་ནི། མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་དཀའ་བས་དེ་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་མཐུ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། གང་ལས་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བྱ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ་ནི། རོ་སོགས་མཉམ་པའི་ལས་གང་ནི། །ཁྱད་འཕགས་དེ་ནི་མཐུ་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རོ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་གང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྨན་གང་ལ་སྣང་བ་དེ་ནི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་ན་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྫས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྨན་གཉིས་རོ་མཚུངས་པ་དང་ནུས་པ་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་སྨན་གཅིག་ལས་གཞན་བྱེད་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ལས་གཞན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོབས་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྨན་རེ་རེའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རང་གི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མཐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་གཞན་གྱི་མཐུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དན་ཏི་དང་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རོ་སོགས་ མཚུངས་ཀྱང་དན་ཏི་འཁྲུ།།ཤིང་མངར་རྒུན་འབྲུམ་འདྲ་ཡང་འཁྲུ། །འོ་མ་མར་འདྲ་མར་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྨན་དན་ཏི་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་རོ་དང་ནུས་པའི་ཞུ་རྗེས་མཚུངས་ཏེ། ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་རོ་དང་ནུས་པ་དང་འཇུ་བའི་རྗེས་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་དན་ཏི་ལ་ཡོད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་།དན་ཏི་ནི་དན་ཏི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་མཐུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངར་བ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་རོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པར་མཐུན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒུན་འབྲུམ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་མངར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་། མར་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འོ་མ་ནི་འོ་མར་གྱུར་པས་དྲོད་མི་སྐྱེད་ཀྱི། མར་གྱིས་དྲོད་སྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐུ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

同样地，味道和消化这两者也被功效所胜，而功效又被这些力量所胜。味道等如是力量平等，未经加工者具有力量。这是说，味道、消化、功效和力量，如是说的方式是力量相等且相同，其力量是针对味道等而言，未经加工的任何物质都具有力量。
任何物质具有甜味，如前所述具有甜的消化和具有凉性功效的，就是力量大的。同样地，酸味如前所述具有酸的消化，同时具有热性功效的；同样地，辛味具有如前所述的辛热消化，并具有温热功效的；同样地，牛奶、酒和石榴等，牛奶是甜味、具有消化性和凉性功效，酒是酸味、具有消化性和温热功效，石榴是辛味、具有消化性和产生温热功效，这些药物在味道、消化、功效和力量相等，所以称为具有未经加工的力量。
我们通过味道、消化和功效的本性如何，由此对作用进行推理而了解，但功效这个概念本性难以了解，如果因为不了解而产生怀疑：什么是功效？应该从什么来推理呢？
对此说道：味等相等的任何作用，殊胜者即从功效而生。也就是说，由于味道等相等且相同，任何作用特别殊胜的药物，应知是从功效而生。通过这种推理可以了解所谓的功效，这是物质的功效。
即使两种药物味道相同且功效相等，其中一种药物产生某种作用而另一种产生其他作用，由此应知是具有力量的。如此，每种药物进退特征的性质，其自性事物由因缘和合而生，具有决定性的特征，这就是所谓的功效，而不是其他事物的功效。
丹提和叉得拉迦，味等虽同但丹提泻，甘草葡萄相似却泻，牛奶似酥但酥生热。这是说，如此药物丹提和叉得拉迦在味道和功效的消化后果相同，叉得拉迦具有的味道、功效和消化后果，丹提也都具有，但丹提以其自身特征能够导致泻下，而叉得拉迦则不会，这种差异特性就称为功效。
同样地，甘草和葡萄虽然都是甜味等相同，但葡萄能导致泻下而甘草不会。同样地，牛奶和酥油等虽然相似，但牛奶作为牛奶不会产生热性，而酥油会产生热性。同样地，一切都是由功效所致。

།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤྱི་དང་ ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་སྨས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྤྱི་ཡི་ལས་ཏེ་དེ་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་གམ་རྣམ་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ རོ་དང་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་དང་མཐུ་སྤྱིའི་ལས་རྫོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྩོམ་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྤྱིའི་ལས་བྱུང་བ་ན་སྤྱིའི་རྐྱེན་སྤྱིའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པ་འདིས་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ ལས་ཉིད་བཤད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་གི་སྨན་ལ་བརྟེན་པའི་རོ་དང་མཐུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་སྤྱིའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ལས་ཀྱང་སྤྱི་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ལས་བཤད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ དབྱེ་བས་སྨན་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་ལས་གཞན་དང་གཞན་བྱེད་པའི་ཚུལ་སྨྲས་པ་ནི།སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྨན་དབྱེ་ཐ་དད་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་རོ་དང་འཇུ་བ་དང་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྣ་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་དགེ་བ དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཤིང་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྨན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ།ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་དེས་སྤྱིར་བཤད་པའི་སྨན་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པར་ འགྱུར་ཞིང་དུ་མ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ།རོ་ལ་སོགས་བ་ཡང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྨན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྨན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལས། ལ་ལ་ནི་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚུངས་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་ནུས་ པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚུངས་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གྲོ་དང་ནས་ནི་མངར་བ་དང་། །ལྕི་ལས་རླུང་འཇོམས་སྐྱེད་པ་ཡིན། །ཉ་དྲོ་འོ་མ་བསིལ་བ་དང་། །སེང་གེ་ཁ་ཡི་ཕག་མ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོ་དང་ནས་དག་ནི་རོ་མངར་བ་དང་ཡོན་ཏན་ལྕི་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གྲོ་ནི་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། ནས་ནི་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བས། ཉ་ནི་རོ་མངར་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ནུས་པ་དྲོ་བ་ཡིན་གྱི་གྲང་བ་མ་ཡིན་ལ།འོ་མ་ནི་མངར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་རྗེས་ནུས་པ་བསིལ་བ་ཡིན་གྱི་དྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སེང་གེའི་ཤ་ནི་མངར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་རྗེས་ལ་སོགས་པ་ཁ་བ་ཡིན་ལ། ཕག་གི་ཤ་ནི་མངར་བ་ཡིན་པ་ལས། ཞུ་རྗེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རོ་དང་། ཞུ་རྗེས་དང་། ནུས་པ་ཐ་དད་ཡིན་པར་དཔེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是，一切事物都为总相和别相所遍，因此论作者说：'如是药等之总相作用，彼亦'。其中'如是'一词表示圆满语或相状义。彼亦即药等之味、消化、功能、力量等总相作用圆满，而非别相。即从构成之大种总相作用而生，从总相缘、总相因而生，乃至于此。
或者相状义为：以此相状说明药等总相作用，而非别相。大种所依之药的味、力等如何生起，显示总相因，如是其作用亦唯显总相，此为其义。
于此，说明药等总相作用后，以别相分类阐述彼等诸药各自产生不同作用之理：'种种缘之差别，药分成异类'。总说之药味、消化、功能等作用亦成差别，成为特殊。由何成差别？由种种缘之差别成异，种种缘即指以不同方式安住之大种。
彼亦即由诸有情过去所造善不善业所生之大种，彼等种种差别如是周遍转变之种种缘所生之诸药差别即特殊。由此特殊差别，总说诸药之作用差别而成多种安住。味等亦依此，故彼等作用亦随药之差别而异。
如是二种药中，有些由构成之缘平等生起，有些由功能生起之缘平等生起，故缘安住为种种。为显示彼等一分之例而说：'小麦大麦甘重性，能除风病所生起，鱼暖乳性清凉性，狮子口味猪肉性。'
小麦与大麦虽具甘味及重性，然小麦能除风，大麦生风，此乃由种种缘所生故。如是由种种缘所生，鱼虽甘味然性暖非寒，乳虽甘味然后效力清凉非暖。
如是由种种缘所生故，狮子肉虽甘味然后效等为苦，猪肉甘味且后效等亦为甘。如是一切亦由种种缘所生故，以喻依次显示味、后效、功能之差别。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རོ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པའི་འོག་ཏུ། རོ་ཐ་དད་ པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།རོ་རྣམས་ནི་སྨན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། སྨན་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་རོ་ལ་སོགས། །དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པས་མཆོག་།ཅེས་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་མེད་པར་རོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་དང་པོར་སྨན་བཤད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བརྟེན་པ་པོའི་རོའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་བསྟན་པ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་རོའི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཕན་པའི་ལེའུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་རོ་ནི་རེ་ཞིག་ཆུའི་རང་བཞིན་ དང་།དང་པོ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ནི་དུས་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང་མི་མཉམ་ཞིང་། ཚིག་པ་ལས་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆུ་སྨོས་པས་ནི། རོ་དག་ཆུའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ལ་སོགས་པ་ནི། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་རོའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཤས་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རོ་འབྱུང་བའི་ཚུལ སྨྲས་པ་ནི།མངར་བ་ལ་སོགས་རོ་སྐྱེ་བ། །ས་ཆུ་མེ་ས་ཆུ་དང་མེ། །མཁའ་རླུང་མེ་རླུང་ས་དང་རླུང་། །གཉིས་གཉིས་ཤས་ཆེ་ལས་རིམ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ནི་འབྱུང་བ་གཉིས་གཉིས་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་ པ་ལས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ།འབྱུང་བ་གཉིས་གཉིས་གང་ལ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གང་དག་རོ་གང་ཞིག་རྩོམ་པ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ སྨྲས་པ་ནི།ས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ཆུ་ཞེས་པ་ས་དང་ཆུའི་འབྱུང་བ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི། རོ་མངར་བ་འབྱུང་ལ་མེ་ས་ཞེས་བྱ་བ་མེ་དང་སའི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་སྐྱུར་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཆུ་དང་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ། ཆུ་དང་མེའི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་ལན་ཚྭའི་རོ་འབྱུང་ངོ་། །མཁའ་ རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་རོ་ཁ་བ་འབྱུང་ངོ་།།མེ་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་མེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་རོ་ཚ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ས་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ས་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་རོ་བསྐ་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་གཉིས་གཉིས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤས་ཆེ་ཞེས་སྨོས་ པས་ན་རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།དེས་ན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ཤས་ཆེ་བའི་ཤས་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་གང་ཞིག་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ་དེར་རོའི་ཁྱད་པར་གཞན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ན་རོ་མངར་བ་ནི་འབྱུང་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ས་དང་ཆུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

《八支心要注释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所作的第九章注释。
现在将解说了知不同味的章节。在解说药物等差别了知章节之后，将解说了知不同味的章节，因为诸味是依托于药物的缘故。如前所说：'药物本身的味等，依托于彼故为胜'，因为没有药物就不会观察到味等。因此，首先解说药物，然后开始讲述了知能依托的味的差别。
其中，诸味的不同即是味的差别，为了了知这些而有益的章节，将解说并阐述。其中，味首先是水的自性，最初是不明显的，由于具有六种时间的缘故，以及由大种功德的多少而产生不均衡，从烧煮而成甜味等六种差别。如是提到水，即知味是水的变化，等等是以俱生方式起作用，因此，聚合才是真正的味的造作者。
因此，关于从大种偏多的差别中产生味的方式，说道：'甜等味的产生，地水、火地、水火，空风、火风、地风，二二偏多而次第产生。'即甜味、酸味等六种味的产生，是从两两大种偏多而产生，按照所说的次第而产生，即从哪两种大种偏多，就产生相应的味。
若问从哪些大种偏多产生何种味，按照次第说：'地水'等，即从地和水大种偏多产生甜味，从火和地偏多产生酸味，从水和火偏多产生咸味，从空和风偏多产生苦味，从火和风偏多产生辛味，从地和风偏多产生涩味。如是从二二产生。
说'偏多'是表明一切味都是从大种所成。因此，虽是从聚合产生，但是以偏多的部分来完成，在何处何者偏多，即在彼处产生其他味的差别。如是，以偏多的缘故，虽然甜味是由一切大种产生，但说是从地和水产生。其余诸味也应如是类推。

།ད་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལས་རོ་ནི་མངར་བ་དག་།གང་ཞིག་ མྱངས་པའི་ཚེ་ན་ནི།།ཁ་ལ་ཆགས་ཤིང་ལུས་ཀྱང་ནི། །ཚིམ་བྱེད་དབང་པོ་རབ་དང་བྱེད། །གྲོག་མ་ལ་སོགས་དགའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རོ་མངར་བ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མྱངས་ཤིང་ལྕེ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ན། ཁ་ལ་ཆགས་ཤིང་ འབྱར་བག་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ཚིམ་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲོག་མ་ལ་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་ཞིང་སྲེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་ཁ་ནས་ཆུ་འཛག་ཅིང་། །སོ་བརྩེ་སྤུ་ ནི་ལྡང་བ་དང་།།མིག་དང་སྨིན་མ་འཛུམ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་སྐུར་བ་ནི་མྱངས་པའི་ཚེ་ཁ་ནས་ཆུ་འཛག་ཅིང་། གཤེར་བ་འདུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་བརྩེ་བ་དང་། སྤུ་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང་། མིག་གཉིས་དང་སྨིན་མ་གཉིས་འཛུམ་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལན་ཚྭ་ཁར་ནི་མཆིལ་མ་འདུ། །མཁུར་བ་གྲེ་བ་ཚ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ལན་ཚྭ་ནི་ལྕེས་མྱངས་པ་ན་ཁར་མཆིལ་མ་འདུ་ཞིང་འཛག་པ་དང་མཁུར་བ་དང་གྲེ་བ་ཚ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བ་ཁ་ཡི་དྲི་མ་སྦྱོང་། །ལྕེ་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཁ་བ་ནི མྱངས་པར་གྱུར་པ་ན།ཁའི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དེ། ལྗན་ལྗིན་སེལ་བ་ཡིན་ཞིང་ལྕེ་འཇོམས་ཏེ། རོ་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉེ་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚ་བ་ལྕེ་རྩེ་སྐྱོ་བྱེད་ཅིང་། །ཙག་ཙག་ བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།།ཁ་མིག་སྣ་ལས་འཛག་བྱེད་ཅིང་། །མཁུར་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཚ་བ་ནི་ལྕེ་ལ་མྱངས་པའི་ལྕེའི་རྩེ་མོ་སྐྱོ་བར་བྱེད་ཅིང་ན་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྕེ་བེམ་བེམ་པོར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཙག་ཙག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ལྕེ་ལ་རེག་པ་ལྟར་ལམ་ལམ་པོར་བྱེད་པའམ། སྐེ་ཚོའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཚ་བ་ཙག་ཙག་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དང་མིག་དང་སྣ་ལས་ཆུ་འཛག་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁུར་བ་མེ་ལྕེས་ཕོག་པ་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐ་བས་ལྕེ་ནི་བེམ་པོར བྱེད།།གྲེ་བ་རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་བསྐ་བ་ནི་ལྕེས་མྱངས་པ་ན་ལྕེ་བེམ་བེམ་པོར་བྱེད་དོ། །རོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བར་གྱུར་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲེ་བ་དང་རྩའི་སྦུབས་འགགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རོ་ཡི་ཚུལ་ནི་དེ་དག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོའི་ཚུལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

现在为了说明甜等诸元素的性质和作用而说：其中甜味者，当品尝之时，粘附口中且令身体满足，令诸根清净，蚂蚁等喜爱。
即在六味之中，应知甜味者，当品尝与舌相触时，粘附口中而有粘性，如是令身体满足安乐，令诸根清净欢喜，如是蚂蚁等微小生命也喜爱贪著。
酸味令口水流出，令牙齿敏感毛发竖立，令眼睛和眉毛皱起。
酸味在品尝时令口水流出，生津，如是令牙齿敏感，毛发竖立，令双眼和双眉皱起收缩。
咸味令口中生津，令腮部和喉部发热。
咸味被舌品尝时令口中生津流出，令腮部和喉部发热。
苦味能净化口中污垢，能损坏舌头。
苦味当品尝时，能净化口中污垢使之清净，除去粘腻，损坏舌头，即破坏感受其他味道的能力，也就是说破坏其自身作用的能力。
辛味令舌尖疲乏，且令生刺痛感，令口眼鼻流出液体，令腮部灼烧。
辛味品尝于舌时令舌尖疲乏而生痛感，即令舌头麻木。所谓生刺痛感，即如触及火焰般灼热，或如涂抹辣椒酱般辛辣刺痛。如是令口、眼、鼻流出液体，令腮部如被火焰触及般灼烧。
涩味令舌麻木，令喉部和脉道阻塞。
涩味被舌品尝时令舌头麻木，令味觉减退不能如实感受，如是令喉部和脉道阻塞。
诸味之性质即是如此。
在说明诸味的性质后，这是上师总结其自性义理之语，应知甜等诸味之性质即具有如前所说之相。

།ལས་ནི་རོ་མངར་བ་དག་གིས། །སྐྱེས་ནས་འཕྲོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་མཐུ་སྟོབས་རབ་སྐྱེད་ཅིང་། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་གློ་རྡོལ་སྐེམ། །མདོག་མདངས་སྐྲ་དང་དབང་པོ་བཟང་། །ལུས་བརྟས་སྐད་འགགས་ཕན་ཞིང་ལྕི། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་ཅིང་ རྨ་འབྱོར་བྱེད།།ཚེ་རིང་འཚོ་བྱེད་སྣུམ་པ་དང་། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དུག་རྣམས་སེལ། །ཧ་ཅང་དྲགས་ན་ཚིལ་བཅས་དང་། །བད་ཀན་ལས་བྱུང་ནད་སྐྱེད་ཅིང་། །ལུས་སྦོམ་དྲོད་འབྲི་ཆང་ནད་དང་། །གཅིན་ནད་ལྦ་བ་རྨེན་སོགས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་མངར་བ་བསྟེན་ ཅིང་སྤྱད་ན་ལས་འདི་དག་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་སྐྱེས་ནས་འཕྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཕྲོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུད་ཀྱི་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་གློ་རྡོལ་བ་དང་སྐེམ་བ་དང་མདོག་མདངས་དང་། སྐྲ་དང་དབང་པོ་རྣམས་ལ་བཟང་ཞིང་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་སྐད་འགགས་པའི་ལྐོག་མ་ལ་ཕན་པ་དང་བུད་ མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་སྐྱེད་པ་དང་།རྨ་དང་རུས་པ་ཆག་པ་འབྱོར་ཞིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་དང་། འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་མདངས་སྐྱེད་པ་དང་། སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་དུག་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་རོ་མངར་བ་དེ་ཧ་ཅང་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པར་གྱུར་ན། ཚིལ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་སྦོམ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆང་ནད་ནི་འོག་ནས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུར་ བ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་སྣུམ།།ཞིམ་ཞིང་འཇུ་བྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །དྲོ་བའི་ནུས་སྐྱེད་རེག་པ་བསིལ། །ཚིམ་བྱེད་འདྲུལ་བྱེད་ཡང་བ་སྟེ། །བད་ཀན་ཁྲག་མཁྲིས་རྒྱས་པར་བྱེད། །རླུང་འགགས་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་དྲགས་ན། །ལུས་ལྷོད་རབ་རིབ་མགོ་འཁོར་ དང་།།གཡན་པ་སྐྱ་རྦབ་མེ་དབལ་དང་། །འོར་ནད་ཐོར་བུ་སྐོམ་རིམས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་སྐྱུར་བ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་ན། ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་པ་དང་། ཞིམ་ཞིང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་ པ་དང་།ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་བའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། བསྐུས་ན་རེག་པ་ཁ་བ་ལྟར་བསིལ་བ་དང་། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་འདྲུལ་ཞིང་སླ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་། ཁྲག་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལམ་འགགས་ཤིང་འཁྱིལ་བ་དག་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་སྐྱུར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་ཟོས་ན་ལུས་ལྷོད་ཅིང་མི་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

甘味有这些功效：从出生就适宜，能增长身体精华的力量，对婴儿、老人、肺病、消瘦有益，
能改善肤色光泽、毛发和感官，增强体力，对喉咙嘶哑有益且性质沉重，能增加母乳，促进伤口愈合，
延年益寿，滋润身体，能祛除风、胆和毒素。若过度食用，会引起肥胖和痰病，
使身体肥胖、降低体温，引起酒病、尿病、淋巴结肿大等疾病。
关于这些，服用甘味会产生这些作用。即从出生就适宜，因为从出生开始就相宜且相应，能大大增长精华等身体组织的力量，即会产生特殊的力量。
同样，对婴儿、老人、肺病和消瘦者，以及肤色光泽、毛发和感官都有益处。
同样，能增强体力，对喉咙嘶哑有益，能增加女性乳汁，促进伤口和骨折愈合，
能延年益寿，增加光泽，具有滋润的功效，同样能祛除风病、胆病和中毒引起的疾病。
若过度服用甘味，会引起和增长脂肪及痰病，使身体肥胖等，酒病将在下文说明，会引起这些等疾病。
酸味能生火力，滋润，美味易消化，开胃，
增长暖性，触感清凉，令人满足，助消化，性质轻盈，
能增长痰、血、胆，能疏通阻滞的风。
若过度服用，会使身体松软，引起眼花、头晕，
瘙痒、白癜风、热病、疮疡、疹子和干渴发热。
关于这些，服用酸味能生成和增长体内火力，同样具有滋润、美味悦心、助消化成熟、开胃进食的功效，
同样能增长暖性，涂抹时触感如雪般清凉，能令人满足，使食物易于消化软化，同样性质轻盈，能增长痰、胆和血，
同样能使阻滞盘结的风通畅运行。若过度服用酸味，会使身体松软无力，同样会引起眼花等病。

།ལན་ཚྭ་སྲ་དང འཁྱིལ་བ་དང་།།འགགས་པ་འབྱིན་ཅིང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་རྡུལ་ཞིང་རྣོ། །ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་གཅོད་འབྱེད་བྱེད། །དེ་ནི་དྲགས་པས་རླུང་ཁྲག་དང་། །སྐྲ་འབྱི་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་དང་། །སྐོམ་མཛེ་དུག་དང་མེ་དབལ་རྣམས། །སྐྱེད་ཅིང་སྟོབས་ནི་འབྲི་ བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ལན་ཚྭ་ཅན་བསྟེན་ཅིང་ལོངས་སྤྱད་ན། སྲ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁྱིལ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འགགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྲ་བ་ནི་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པའོ། །འཁྱིལ་བ་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚོགས་པ་འཁྱིལ་ཞིང་འབྱུང་དུ་མི་བཏུབ་པའོ།།འགགས་པ་ནི་རྩ་སྦུབས་རྣམས་འགགས་པ་སྟེ། དེ་དག་འབྱིན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲོད་སྐྱེད་དེ་མེའི་ཤས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། དུགས་ཀྱིས་རྡུལ་ འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།རྣོ་ཞིང་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དང་། ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་འདོད་པ་དང་། གཅོད་ཅིང་ཁ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་དང་། འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཚྭའི་རོ་དེ་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པས་རླུང་དང་ཁྲག་གི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་འབྱི་ཞིང་སྤྱི་ཐེར་དུ་ འགྱུར་བ་དང་།རྒས་སྲ་བའི་མཚན་མ་སྐྲ་དཀར་བ་དང་། གཉེར་མ་ཞེས་པ་པགས་པ་འདུས་པ་དག་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། སྟོབས་འབྲི་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བ་རང་ཉིད་ཞིམ་མིན་ཞིང་། །ཡི་ག་འཆུས་དང་སྲིན་སྐོམ་དུག་། མཛེ་དང་བརྒྱལ་དང་རིམས་སློན་བྲོ། །ཚ་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་འཇོམས། །འདྲུལ་དང་ཚིལ་དང་ཞག་དང་རྐང་། །བཤང་དང་གཅི་བ་སྐེམས་པ་དང་། །ཡང་ཞིང་ཡིད་གཞུངས་བསིལ་ཞིང་རྩུབ། །ནུ་མའི་ནད་དང་སྐད་འགགས་སེལ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲགས་གྱུར་ནས། །ལུས ཟུངས་ཟད་ཅིང་རླུང་ནད་སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཁ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཞིམ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་ཡི་གར་མི་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཡི་ག་འཆུས་པ་ནས་བད་ཀན་གྱི་བར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་ཞིང་ གཤེར་བའི་ཚུལ་ཅན་དག་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཞིན་ཡང་བ་དང་། ཡིད་གཞུངས་ཤིང་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་དང་། བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་མའི་ནད་དང་། སྐད་འགགས་པའི་ལྐོག་མའི་ནད་སེལ་ཞིང་ འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་ཁ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་དྲགས་པར་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་གྱུར་ན། ལུས་ཟུངས་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ཟད་ཅིང་འབྱེ་བ་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བས་ལྐོག་ནད་འགགས་པ་དང་། །མཛེ་དང་མ་ཞུ་འོར་ནད་སེལ། ། རྨ་འཇིག་བྱེད་ཅིང་སྣུམ་པ་དང་། །ཚིལ་དང་འདྲུལ་བག་སྐེམས་པར་བྱེད། །དྲོད་སྐྱེད་འཇུ་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེད། །སྦྱོང་ཞིང་ཟས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད། །འཆིང་བ་གཅོད་ཅིང་རྩ་སྦུབས་དག་།རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་བད་ཀན་སེལ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲགས་གྱུར་པས། །སྐོམ་སྐྱེད་ཁུ བ་སྟོབས་ཟད་ཅིང་།།བརྒྱལ་ཞིང་ལུས་འཁུམས་འདར་བ་དང་། །རྐེད་པ་རྒྱབ་སོགས་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཚ་བས་ནི་ལྐོག་མའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ལྐོག་ནད་ནི་ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་བའི་ནད་དོ། །འགགས་པ་ནི་བྲང་འགགས་ཤིང་བད་ཀན་ གྱིས་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་བྱའོ།།ལ་ལ་ནི་གྲང་བའི་འདར་ནད་ལ་ཨུ་དར་དུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

盐味坚硬且凝结，能除阻塞生暖热。油和热敷能出汗，开胃且能切开分。若过量则生风血，脱发白发及皱纹，渴病麻风和热病，生起并使力量减。
关于这些，食用咸味时，能除坚硬，能除凝结，能除阻塞。其中坚硬是指僵硬不能变化。凝结是指大便等积聚凝结不能排出。阻塞是指脉道阻塞，能除去这些。同样能生暖热即增长火大，油性和热敷能出汗，锐利且快速吸收，开胃使人想吃，切开分解，能使分开。
过量食用咸味会生风病和血病，同样会脱发成秃头，衰老征兆白发，皱纹即皮肤皱褶，同样会生渴等，减弱并损坏力量。
苦味本身不美味，开胃虫渴和中毒，麻风昏厥和热病，热胆和痰都能除。腐烂脂肪油脚病，大小便都能干，轻盈心正凉且涩，乳病喉塞能消除。若是过度服用时，身体精华尽风生。
关于这些，苦味本身不美味且能开胃，本身不可口。同样从开胃到痰病都能降伏。同样能干燥腐烂等潮湿性质的病，同样轻盈，心正增长智慧，生凉性的力量，同样涩性，女人乳病，能除去喉塞的咽喉病。
过度服用苦味时，身体精华等会耗尽分散，会生起风病。
辛味能除喉咙病，阻塞麻风不消化，疮病都能使消除，油性和脂肪干燥。生暖消化开胃口，清净能使食物化，能断系缚脉道中，完全打开除痰病。若是过度服用时，生渴精液力量尽，昏厥身缩及颤抖，腰背等处生疼痛。
关于这些，辛味能除喉病等，喉病是指喉部生病。阻塞是指胸闷由痰增盛所生的病。有些人说寒性的颤病称为优陀罗。

།གཞན་དག་ནི་གྲང་བའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་དུ། གྲང་བ་ཆུ་ཡི་རེག་པ་ལས། །ལྐོག་མར་སྐྲངས་པར་གྱུར་པའི་ནད། །གག་པ་ཞེས་བྱ་བད་ཀན་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་ དོ།།མ་ཞུ་བ་ནི་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་ཅན་ནོ། །རྨ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི། རྨ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བའི་སྐྲངས་བག་ཅན་འཛུམ་ཞིང་འབྲི་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་རྨ་འབྱོར་བ་དག་གི་གགས་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་པ་དང་། ཚིལ་ལ་སོགས་པ་སྐེམས་ཤིང་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དང་། མེའི་དྲོད་ སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་།མ་ཞུ་བ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩ་སྦུབས་སྦྱོང་བ་དང་། ཟས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆིང་བ་གཅོད་པ་སྟེ། རྣོ་བས་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དམ་པོ་ལྷོད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ཁ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་དྲགས་པར་བསྟེན་ཅིང་ཟོས་པས་ནི་སྐོམ་དད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་རྨོངས་པར་གྱུར་པའོ། །ལུས་འཁུམས་བ་ནི་ཡན་ལག་འཇས་པ་ལྟར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདར་བ་དང་། རྐེད་པ་དང རྒྱབ་ན་བ་སྟེ།དེ་དག་ཏུ་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་པས་འདེབས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྐང་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐ་བས་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སེལ། །ལྕི་ཞིང་ཁྲག་ནད་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །སྐེམ་ཞིང་རྨ་འཚོ་བསིལ་བ་དང་། །འདྲུལ་ དང་ཚིལ་ནི་རྣམ་པར་སྐེམས།།བེའུ་སྣབས་འཁྱིལ་ཅིང་སྲི་བར་བྱེད། །རྩུབ་ཅིང་པགས་མདོག་རབ་དང་བྱེད། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་དྲགས་ན། །བཤང་འགགས་ལྟོ་སྦོས་སྙིང་ནད་དང་། །སྐོམ་དང་སྐེམ་ཞིང་སྐྱེས་མཐུ་ཉམས། །རྩ་སྒོ་འགགས་ཤིང་ དྲི་མ་སྲི།།ཞེས་བྱ་བ། རོ་བསྐ་བ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པས་ནི། མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁྲག་གི་ནད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། བེའུ་སྣབས་འཁྱིལ་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་། བཤང་བསྲི་བར་ བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་དང་། པགས་པའི་མདོག་རབ་ཏུ་དངས་ཞིང་མདོག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་བསྐ་བ་དེ་བསྟེན་པ་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་ཟོས་ན་བཤང་བ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ཁུ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ བ་དང་།དྲི་མ་སྲི་བ་སྟེ། གཅིན་དང་ཕྱི་ས་འགགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སྨྲས་པ་ནི། ཞུན་མར་བུ་རམ་སྟར་ག་གསེར། །མོ་ཙ་ཙོ་ཙ་པ་རུ་ཤ། །ཉེའུ་ཤིང་ར་མཉེ་བ་ནས། །ར་ཛ་དན་བ་ལ་གསུམ། །མེ་ད་གཉིས་དང་པརྞི་བཞི། ། འཚོ་བྱེད་ཛི་བ་རི་ཤོ་བ། །ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་པིམ་བི། །ཤྲ་བ་ནི་གཉིས་བི་ད་རི། །ཅུ་གང་ཀྵི་ར་ཤུ་ཀུ་ལ། །ས་ཧ་འོ་ཅན་གཤྨ་རི། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་གཟེ་མ། །རྒུན་འབྲུམ་སྦྲང་སོགས་མངར་བའི་སྡེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་ནས་རྒུན་འབྲུའི་བར་གྱི་སྡེ་ཚན་ནི་རྫས མངར་བ་སྟེ།སྨན་མངར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མོ་ཙ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའོ། །ཙོ་ཙ་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ཉེའུ་ཤིང་ནི་ཨ་བི་རུའོ། །ར་མཉེ་པ་ནས་ནི་བི་རའོ། །ར་ཛ་དན་ནི་བ་ན་ཡ་བྲི་ཡའོ། །བ་ལ་གསུམ་ནི་བ་ལ་དང་། ཨ་ཏི་བལ་དང་། ནཱ་ག་བ་ལའོ། །མེ་ད་གཉིས་ནི་མེ་ད་དང་། མ་ཧཱ་མེ་དའོ། །པརྞི་བཞི་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། མུངྒ་པརྞི་དང་། མ་ཤ་པརྞིའོ། །འཚོ་བྱེད་ནི་ཛི་བན་ཏིའོ། །ཛི་བ་ཀ་ནི་ཀུ་ར་ཙ་ཤིར་ཤའོ། །རི་ཤོ་བ་ནི་བི་ལ་བར་དྷའོ། །མ་དུ་ཀ་ནི་མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གོ། ། བིམ་བི་ནི་ཏུན་ཏ་ཀེ་རིའོ།

其他人说，尤其是在寒冷的时候，'由于寒冷的水触碰，喉咙肿胀的疾病，称为感冒，是由痰引起的。'未消化是指未消化的粘液状态。破坏伤口是指：使极高的肿胀性伤口收缩减少。也会阻碍伤口愈合。同样，使油脂等干枯减少，生起并增长火热，使未消化的得以消化，开启食欲，清净脉道，分解食物，切断束缚，即以锐利使关节的紧密束缚松弛，开启脉道口，祛除并消灭痰。若过度服用这种热性，则会引起口渴等。昏厥是指神志不清。身体蜷缩是指肢体如麻痹般。同样，颤抖、腰痛和背痛，即被难忍的刺痛等所刺，等字包含使脚和肋部疼痛。
'涩味能祛除胆和痰，沉重并能净化血病，干燥且愈合伤口清凉，腐烂和脂肪都干枯。使粘液凝结并收敛，粗糙使肤色极清净。若是过度服用此味道，大便阻塞腹胀心病生，口渴干枯精力衰，脉道阻塞垢物聚。'这是说，服用涩味能祛除并消灭胆和痰，具有沉重的功效，能净化血病等，使粘液凝结阻滞，使大便收敛，同样非常粗糙，使皮肤颜色极为清净明亮。过度服用这种涩味会引起大便阻塞等，使人精力衰退精液耗尽，垢物聚集，即小便和粪便阻塞。
说到甜味等物质类别：'酥油糖蜜星伽果，木扎措扎帕卢沙，阿魏树和拉涅巴纳，拉匝丹和三巴拉，两种美达四帕尼，活命吉瓦日绍巴，甘草马度卡比姆比，两种舒拉瓦比达日，楮实克希拉舒古拉，萨哈乳类嘎希玛日，牛奶糖蜜树胶等，葡萄蜂蜜等甜类。'从酥油到葡萄的类别是甜味物质，即是甜味药物的意思。其中木扎是水树果实。措扎是红花果实。阿魏树是阿比茹。拉涅巴纳是比拉。拉匝丹是巴纳雅比利雅。三巴拉是巴拉、阿提巴拉和那嘎巴拉。两种美达是美达和玛哈美达。四帕尼是萨拉帕尼、克日希纳帕尼、蒙嘎帕尼和玛沙帕尼。活命是吉万提。吉瓦嘎是库拉匝希日沙。日绍巴是比拉瓦尔达。马度嘎是马度嘎花。比姆比是顿达克日。

།ཤྲ་བ་གཉིས་ནི། ཤྲི་བ་ནི་དང་། མ་ཧཱ་ཤྲི་བའོ། །བི་ད་རི་ནི་ཀྵི་ད་རིའོ། །ཅུ་གང་ནི་ཏུ་ཀ་ཀྵི་རའོ། །ཀྵི་ར་ཤུ་ཀུ་ལ་ནི། ཀྵི་ར་ཀ་ལོ་ལིའོ། །མཧཱ་གཉིས་ནི་མ་ཧཱ་ས་ཧ་དང་། ཀྵུ་དས་ཧའོ། །འོ་མ་ཅན་ནི་འོ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཀཤྨ་རི་ནི་ཀད་ཕ་ལའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྐྱུར་བ་སྐྱུ་རུ་ཨ་མླིཀ་།བ་ལུང་དང་ནི་སྟར་བུ་དང་། །སེའུ་འབྲུ་རྡུལ་དང་དར་བ་དང་། །ཚ་དང་ཀུ་ཤུ་ཨ་མྲ་དང་། །མླ་ཏ་ཀ་བྷ་བྱ་དང་། །ཀར་མ་རྡ་ཀ་བིད་ཐའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་ནས་ཀ་པིད་ཐའི་བར གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྨན་སྐྱུར་བའི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ།།མླི་ཀ་ནི་ཙུ་ཀྲི་ཀའོ། །བ་ལུང་ནི་པི་ཟ་པུ་རའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚ་མཆོག་རྩལ་རུ་ཁ་རུ་ཚ། །བི་ད་རྒྱ་མཚོ་བཀོད་པའི་ཚ། །མཚོ་ཚ་སྐམ་ཚ་རོ་ཉེ་དང་། །ཀྵ་ར་ལན་ཚྭའི་སྡེ་ཚན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་མཆོག་ནས་ལན་ཚྭའི་བར་ནི། ཚའི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཚ་མཆོག་ནི་རྒྱམ་ཚ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚའོ། །རྩལ་རུ་ཚ་ནི་སོ་བར་ཙ་ལ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རུ་ཙི་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་ཚ་ནག་པོའོ། །བི་ད་ནི་ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་དྲི་མི་ཞིམ་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཚ་ནིས མུ་ཏྲ་ལ་ཝ་ནའོ།།རོ་ཉེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞ་ཉེ་ནག་པོའོ། །ཀྵ་ར་ནི་ས་རྫི་ཀ་དང་། ཡ་བཀྵ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་བ་ཀྱི་ལྕེ་པ་ཏོ་ལ། །ཙནྡན་ཨུར་ཤི་བ་ལེ་ཀ་།ཅི་སྐྲིགས་ནིམ་པ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྒྱ་སྤོས་ཨ་ཀར་བ་ཙ་ཀ་།ནག་ཏ་མ་ལ་སེར་པོ་གཉིས། །གླ་སྒང་མུར་བ་བ་ཤ་ ཀ་། པ་མརྒ་པོ་སོན་ཆ། །འཁར་ལྕགས་སླེ་ཏྲེས་བྱི་ཚེར་བ། །རྩ་བ་ཆེ་ལྔ་བྱ་གྲི་གཉིས། །བོང་ང་ཤུ་དག་བི་ཤལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱི་ལྕེ་བ་ནས་བི་ཤ་ལའི་བར་གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྨན་ཁ་བའི་སྡེ་ཚོམས་སོ། །ཅི་སྐྲིགས་ནི་ཀ་རི་ཏ་ཏིག་ཏའོ། །ནག་ཏ་མ་ལ་ནི་ཀ་རཉྫའོ། ། སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །བ་ཤ་ཀ་ནི་ཨང་ཏ་རུ་ཤ་ཀའོ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་དུར་ལ་བའོ། །རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི། བིལ་བ་དང་ཀ་ཀྵ་རི་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་གྲི་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རིའོ། །ཚ་བ་ཤིང་ཀུན་ན་ལེ་ཤམ། །བྱི་དང་ག་དང་ཚ་བ་ལྔ། །ཀུ་ཐེར་སོགས ལྡུམ་རྔད་སྔོ།།མཁྲིས་པ་གཅིན་དང་གོ་བྱེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ནས་གོ་བྱེའི་བར་གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སྨན་ཚ་བའི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚ་བ་ལྔ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ་དང་། དབྱི་མོང་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བཅའ་ སྒའོ།།ཀུ་ཐེ་ར་སོགས་ལྡུམ་རྔད་སྔོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོད་མའི་ནང་ནས་ལྡུམ་གྱི་སྔོ་རྔད་ཀུ་ཐེ་ར་དང་། ཤི་ཀྲུ་དང་། བྱིའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཁྲིས་པ་ནི་རི་དགས་དང་བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཁྲིས་པའོ། །གཅིན་ནི་བ་ལང་དང་ར་ལུག་ལ་སོགས་པའི་གཅིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །གོ་ བྱེ་བ་ནི་པ་ལ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའོ།།བསྐ་ཚན་ཨ་རུ་བ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩི་སེང་ལྡེང་ཤི་རི་ཤ་།ཀ་དམ་ཨུ་དུམྦཱ་ར་དང་། །མུ་ཏིག་བྱི་རུ་ཨན་ཙན་བཙག་།ཀ་པིད་ཏ་གཞོན་ཁར་ཛུ་ར། །པད་ཙ་པདྨ་ཨུཏྤ་ལའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་ནས་ཨུཏྤ་ལའི་ བར་གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་རོ་བསྐ་བའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་སོ།།ན་ཙན་ནི་ལིག་བུ་མིག་དང་དངུལ་རྡོའོ། །བཙག་ནི་སུ་བར་ན་གི་རི་སྟེ། བཙག་ཡུག་སྣམ་མོ། །ཀ་པིད་ཐ་གཞོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལི་ཀ་པིད་ཐ་གཞོན་ནུའོ། །ཁར་ཛུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀ་པིད་ཐ་རློན་པ་དང་། ཁར་ ཛུ་ར་མ་སྨིན་པའོ།

两种舍利婆，即舍利婆和大舍利婆。毗达利即克希达利。楚刚即都卡克希拉。克希拉舒古拉即克希拉卡洛利。两种摩诃即摩诃萨诃和克修达萨诃。含乳即因有乳等。迦湿摩利即迦得帕拉。其他易知。
酸性药物：酸果阿姆利迦、巴隆和星布、小豆尘和达尔巴、盐和苹果芒果、摩罗塔迦巴维亚、迦尔玛尔达迦比特。从酸果到迦比特这一类是酸性药物类。阿姆利迦即楚格利迦。巴隆即比扎普拉。其他易知。
最上盐、岩盐、黑盐、毗达海盐、海盐、干盐、矿盐和咸盐类。从最上盐到咸盐是盐类药物组。最上盐即岩盐和舌尝盐。岩盐即索巴扎拉，异名为如齐迦。黑盐即黑色盐。毗达即不香的黑色盐。海盐即木札拉瓦那。矿盐即黑色矿盐。咸盐即萨尔吉迦和亚瓦咸盐等。
苦味药物：狗舌、巴托拉、旃檀、乌尔希、巴列迦、吉格里格、楝树、普切舍尔、檀香、阿迦尔、巴扎迦、那格塔玛拉、两种黄色、格拉刚、木尔巴、巴沙迦、帕玛尔嘎、波松查、铁、斯列泰、刺草、五大根、两种鸟格里、洋葱、白芷、毗沙拉。从狗舌到毗沙拉这一类是苦味药物类。吉格里格即迦利塔替克塔。那格塔玛拉即迦然扎。两种黄色即姜黄和醋栗。巴沙迦即昂塔如沙迦。刺草即杜拉巴。五大根即比尔瓦和迦克沙利等。鸟格里即布利哈提和康达迦利。
辛味药物：辛味、兴昆、那列善、必当嘎和五辛、古特尔等蔬菜、胆汁、尿和果比耶。从兴昆到果比耶这一类是辛味药物类。五辛即必必玲、必必玲根、乌蒙、吉札迦和甲萨。古特尔等蔬菜即蔬菜中的古特尔、希格如、鸟如巴等。胆汁即野兽和鸟类等的胆汁。尿即牛、羊等八种尿。果比耶即帕拉迦，是贝树果。
涩味药物：阿如、巴如拉、蜂蜜、紫檀、希利沙、迦担、乌东巴拉、珍珠、珊瑚、安赞、赭石、迦比特幼果、卡尔竹拉、帕扎、莲花、乌特帕拉。从阿如到乌特帕拉这一类是涩味药物类。安赞即铅矿和银矿。赭石即苏巴尔那吉利，即赭石布。迦比特幼果即巴利迦比特幼果。卡尔竹拉即湿润的迦比特和未成熟的卡尔竹拉。

།འབྲས་རྙིང་ནས་རྙིང་གྲོ་རྙིང་དང་། །མུངྒ་སྦྲང་རྩི་ཤ་ཁ་ར། །སྐམ་སའི་ཤ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའི། །མངར་བ་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རོ་མངར་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་དེ་དག་ནི། བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་མོད་ཀྱི།འབྲས་རྙིང་པ་དང་། ནས་རྙིང་པ་དང་། གྲོ་རྙིང་པ་དང་། སྲན་མུངྒ་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་། སྐམ་སའི་ཤ་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདི་དག་མངར་ཡང་བད་ཀན་མི་སྐྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་མངར་བ་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱུ་རུ་སེ་འབྲུ་མ་གཏོགས་བའི། །སྐྱུར་བ་ཕལ་ཆེར་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྐྱུར་བའི་སྨན་ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ་སྟེ། མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྒྱམ་ཚ་ལྕེ་མྱང་ ཚ་མ་གཏོགས།།ལན་ཚྭ་ཕལ་ཆེར་མིག་ལ་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་ནི་མིག་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སླེ་ཏྲེས་པ་ཏོ་ལ་བཅའ་སྒ། །སྒོག་སྐྱ་པི་པི་ལིང་མ་གཏོགས། །ཁ་དང་ཚ་བ་ཕལ་ཆེར་ནི། །རོ་ཙ་འབྲི་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕལ་ཆེར་ཏེ་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ལ་གནོད་ཅིང་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སྨན་ཁ་བའི་ནང་ན་སླེ་ཏྲེས་དང་། པ་ཏོ་ལ་མ་གཏོགས་པ། སྨན་ཚ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བཅའ་སྒ དང་།སྒོག་སྐྱ་དང་། པི་པི་ལིང་སྟེ། གསུམ་མ་གཏོགས་པ་སྨན་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་གཞན་དག་ནི་རོ་ཙ་བ་འབྲི་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རོ་ཙ་བར་བྱེད་བ་ཡིན་ལ། རླུང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐ་ལས་ཨ་རུ་ར་མ་གཏོགས། །ཕལ་ཆེར་བསིལ་ཞིང་སྲི་ བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བསྐ་བ་ཤི་རི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕལ་ཆེར་ཏེ། མང་དུ་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་སྲི་བར་བྱེད་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཨ་རུ་ར་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ནི་ནུས་པ་དྲོ་ཞིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་ཚ་ སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་རྣམས།།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲོ་ནུས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། རིམ་པ་མ་འཆོལ་བར་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚ་བ་ནི་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་ཡིན་ལ། སྐྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན་ ཚྭ་ནི་མཆོག་ཏུ་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་དང་བསྐ་དང་མངར་བ་རྣམས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསིལ་བ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་མངར་བ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ། གོ་རིམས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ཁ་བ་ནི་བསིལ་བ་ ཡིན་ལ།བསྐ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསིལ་བ་ཡིན། མངར་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དང་ཚ་དང་བསྐ་བ་རྣམས། །དེ་བཞིན་རྩུབ་ཅིང་དྲི་མ་སྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྩུབ་ཅིང་དྲི་མ་ སྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཁ་བ་ནི་རྩུབ་པ་དང་དྲི་མ་སྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་རབ་ཏུ་དྲི་མ་སྲི་བ་ཡིན་ཏེ། བསྐ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་དྲི་མ་སྲི་བ་ཡིན་ནོ།

关于'陈旧的大米、陈旧的青稞、陈旧的小麦、绿豆、蜂蜜、白糖，除了干地的肉以外，大多数甜味会生痰'这句话，除了陈旧的大米、陈旧的青稞、陈旧的小麦、绿豆、蜂蜜、白糖和干地的肉以外，其他具有甜味的药物大多会生成和增长痰湿。
关于'除了醋栗果实以外，大多数酸味会生胆'这句话，大多数具有酸味的药物，如马度龙迦等，都会生成和增长胆汁。
关于'除了岩盐和舌尝盐以外，大多数盐类会伤害眼睛'这句话，言外之意是岩盐和舌尝盐对眼睛有益。
关于'除了独活、波托罗、姜黄、韭菜、胡椒以外，大多数苦味和辛味会减少食欲并生风'这句话，在所有苦味和辛味药物中，大多会减少食欲和精液，同时会生风。但是，在苦味药物中除了独活和波托罗，在辛味药物中除了姜黄、韭菜和胡椒这三种以外，其他苦味和辛味药物会减少食欲并生风，而这五种药物则能增进食欲并降伏风。
关于'除了诃子以外，涩味大多具有清凉和收敛作用'这句话，所有涩味药物如合欢等大多具有清凉的功效，并能收敛大便等，但诃子除外，它具有温热的功效并能导泻。
关于'辛味、酸味和咸味按顺序具有温热性'这句话，辛味、酸味和咸味按照顺序具有温热的功效，其中辛味是温热的，酸味是极热的，咸味具有最热的功效。
关于'苦味、涩味和甜味同样具有清凉性'这句话，苦味、涩味和甜味按照前面的顺序具有清凉的功效，即苦味是凉性的，涩味是极凉的，甜味是最凉的。
关于'苦味、辛味和涩味同样具有粗糙性并能收敛污垢'这句话，苦味、辛味和涩味按照顺序具有粗糙性并能收敛污垢，即苦味具有粗糙性并能收敛污垢，辛味极其粗糙并能极大收敛污垢，涩味最为粗糙并能收敛污垢。

།ལན་ཚྭ་སྐྱུར་མངར་སྣུམ་བ་དང་། །བཤང་གཅི་ཐུར་གྱི་དབུགས་འབྱིན་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ལན་ཚྭ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། མངར་བ་རྣམས་ནི་སྣུམ་པ་དང་། བཤང་གཅི་དང་ཐུར་གྱི་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ལན་ཚྭ་ནི་སྣུམ་པ་དང་། བཤང་གཅི་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུགས འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྐྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུགས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབུགས་ཤིན་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཚྭ་ལས་བསྐ་ དེ་བས་ཀྱང་།།མངར་བ་མཆོག་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ལན་ཚྭ་ལས་ནི་རོ་བསྐ་བ་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ། རོ་བསྐ་བ་བས་ཀྱང་རོ་མངར་བ་མཆོག་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྐྱུར་ལས་ཚ་དང་དེ་བས་ཀྱང་། །ཁ་བ་དག་ནི་ཡང་བ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་སྐྱུར་བ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཚ་བ་ཡང་བ་ཡིན་ཞིང་རོ་ཚ་བ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁ་བ་དག་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །རོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། རོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབྱེ་བ་ལས། །སྦྱོར་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དང་། །བརྟག་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ དུ།།རགས་རིམ་ཇི་བཞིན་ཕྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་བོ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས་སྦྱོར་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་འདི་རྣམས་ལ་བརྟག་ པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བརྟག་པ་དྲུག་ཅུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རགས་རིམ་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རགས་པའི་གོ་རིམས་ལ་ལྟོས་ཤིང་མཚོན་ནས། རོ་གསལ་བར་མྱང་བའི་ཚུལ་དང་། ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རོ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་རབ་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་རོ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་པས། ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ལུས་ལས་དགོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རགས་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་ཞིང་གྲངས་སུ་ཆད་པར བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ཉིད་རོ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྔ་རེ་རེ་ཕྲི་བ་ལས། །ལྔར་གྱུར་པ་ནི་རོ་གཉིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་གཉིས་སྦྱར་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། རོའི་གཞི་སྨན་དང་འབྲེལ་པའི་སྦྱར་བ་གཉིས་པ་དེ་ལ་རོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ ལས་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རེ་རེ་ཕྲི་བ་ལས་གྱུར་ཏེ། མངར་བ་ཕྲི་བའི་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱུར་བ་ཕྲི་བའི་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་བ་ཕྲི་བའི་ཚ་བ་དང་བསྐ་བ་གཉིས་དང་། ཚ་བ་ཕྲི་བའི་བསྐ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་རེ་རེ་ ཕུལ་བའི་རོ་ལྔ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཁ་བ་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཚ་བ་སྦྱར་བ་དང་། མངར་ བ་དང་བསྐ་བ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་མངར་བ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུར་བའི་གཉིས་པ་ནི་མངར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རེ་རེ་ཕྲི་བར་གྱུར་ན། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་ དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ལན་ཚྭའི་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ།

关于'咸、酸、甜、油腻以及大小便和下行气的排出'这句话，味道中的咸味、酸味、甜味都是油腻的，并且能排出大小便和下行气。'按照顺序'这个词也要应用在这里，即咸味能产生油腻，排出大小便和外气；酸味能产生极度油腻，极度排出大小便和外气；甜味能产生非常油腻，非常排出大小便和外气。
关于'咸味比涩味重，甜味更为沉重'这句话，咸味比涩味重，'比那个更'是指比涩味更重的是甜味，这是其含义。
关于'酸味比辛味轻，苦味更轻'这句话，酸味是轻的，比那个更轻的是辛味，比辛味更轻的是苦味。
关于诸味的分类解释：'依据诸味的分类，配伍有五十七种，检验有六十三种，是按粗略次第而分'这句话，以诸味为基础的药物配伍，按照下文所说的方式相互混合配伍并分类，可分为五十七种不同的配伍，而且对这些又可分为六十三种检验方法。
如何做到诸味配伍五十七种和检验六十种呢？'按粗略次第'是指，依据粗略的次第观察，按照明显可以品尝到的味道方式，做相应的配伍，而不是从细微乃至殊胜的分类来说，因为细微的味道是无量的。而且只是按照身体所需要的程度，依照粗略次第来分类并确定数量。
关于配伍本身通过二味等分类的解释：'从那五味中各减一味，成为五种二味配伍'这句话，二味配伍是第二种，即与味道基础药物相关的第二种配伍，对那五味进行配伍而成。
如何配伍呢？是通过各减一味而成：减去甜味后配伍酸味等，减去酸味后配伍咸味等，减去苦味后配伍辛味和涩味二者，减去辛味后配伍涩味。这样，去掉甜味等每一味后的五味就会形成配伍。
酸味等是用来配伍的，即：甜味和酸味配伍、甜味和咸味配伍、甜味和苦味配伍、甜味和辛味配伍、甜味和涩味配伍，这样甜味就分成五种。酸味的第二种是相对甜味各减一味后，分成三种，即：咸味和苦味配伍、咸味和辛味配伍、咸味和涩味配伍，这样咸味就成为第三种。

།ཁ་བའི་གཉིས་པ་ནི་ལན་ཚྭ་ལ་ལྟོས་ནས། རེ་རེ་ཕྲི་བར་གྱུར་ན་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚ་བ་དང་ཁ་བ་ལ་ལྟོས་ ནས་གཅིག་ཕྲི་བར་གྱུར་ན།དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་པ་དེ་དག་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མངར་བཅུ་སྐྱུར་དྲུག་སྟེ། །ལན་ཚྭ་གསུམ་སྟེ་ཁ་བ་གཅིག་།བཞི་པ་ལ་ནི་མངར་པོ་ བཅུ།།སྐྱུར་པ་བཞི་པོ་ལན་ཚྭ་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་པ་མངར་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་རོ་གསུམ་པ་ལ། རོ་མངར་བ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ དང་།།མངར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བཅུའོ། །སྐྱུར་དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རོ་སྐྱུར་བ་གསུམ་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱུར་བ་དང་ ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་བ་དང་།སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དྲུག་གོ། ། ལན་ཚྭ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལན་ཚྭའི་གསུམ་པ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཁ་བ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ཁ་བ་ནི་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་། བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དབྱེ་བ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གསུམ་པ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་མངར་པོ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དབྱེ་བ་བཞི་པ་ཅན་ལ་རོ་མངར་བ་དབྱེ བ་བཅུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་ དང་།མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ལན་ཚྭར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་ བར་སྦྱར་བ་དང་།མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཅུར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུར་བ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱུར་བ་བཞི་པོ་དབྱེ་བ་བཞིར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་ དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་།སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།

第二种咸味相对而言，如果各自减少一种，则分为两种，即：咸与热的结合，咸与涩的结合。热味与咸味相对而言，如果减少一种，则分为一种，即：热与涩的结合。如是，这些第二种分为十五种。
第三种甜味十种，酸味六种，咸味三种，苦味一种。第四种甜味十种，酸味四种，咸味一种。对此，'第三种甜味'是指，在三味药中，甜味分为十种，即：甜与酸和咸的结合，甜与酸和苦的结合，甜与酸和热的结合，甜与酸和涩的结合，甜与咸和苦的结合，甜与咸和热的结合，甜与咸和涩的结合，甜与苦和热的结合，甜与苦和涩的结合，甜与热和涩的结合，如是为十种。
'酸六种'是指，酸味三种的分类成为六种，即：酸与咸和苦的结合，酸与咸和热的结合，酸与咸和涩的结合，酸与苦和热的结合，酸与苦和涩的结合，酸与热和涩的结合，如是为六种。
'咸三种'是指，咸味三种分为三类，即：咸与苦和热的结合，咸与苦和涩的结合，咸与热和涩的结合，如是分为三种。
'苦味一种'是指苦味与热和涩的结合，仅为一种。如是第三种成为二十种。
'第四种甜味十种'是指，在四种分类中，甜味分为十种。即：甜与酸和咸和苦的结合，甜与酸和咸和热的结合，甜与酸和咸和涩的结合，甜与酸和苦和热的结合，甜与酸和苦和咸的结合，甜与酸和苦和涩的结合，甜与酸和热和涩的结合，甜与酸和苦和涩的结合，甜与咸和热和涩的结合，甜与咸和苦和涩的结合，如是分为十种。
'酸味四种'是指，酸味四种分为四类，即：酸与咸和苦和热的结合，酸与咸和苦和涩的结合，酸与咸和热和涩的结合，酸与苦和热和涩的结合，如是分为四种。

།ལན་ཚྭ་སྣ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རོ་ལན་ཚྭའི་བཞི་པ་ནི། དབྱེ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ ཏེ།ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་སྐྱུར་གཅིག་པུ། །མངར་བ་ལྔ་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རོ་སྐྱུར་བའི་དབྱེ་བ་གཅིག་པུ་བསྟེན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱུར་བ་ དང་།ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ལ་རོ་མངར་བ་ནི་དབྱེ་བ་ལྔ་བསྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་ བ་དང་།མངར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྔ་མ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པ་དབྱེ་བ་ དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།སྨན་ནི་རོ་དྲུག་གཅིག་པུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་ནི་རོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་སྟེ། སྤྱིར་གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་འདུས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་རོ་དྲུག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་འདྲེས་པ་ནི་གཅིག་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་འབྲེལ་ཏེ། གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ནི་རོ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བའོ། །དེ་རྣམས་བྱེ་བྲག་གི་ཆོ་གས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་དེ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རོ་དབྱེ་བ་དེ་གཉིས་གཅིག་པུ་གཉིས། དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ དག་ཏུ་བརྟག་།སྣུམ་གྱིས་གཞན་དག་ཟིལ་མནན་ཅིང་། །ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་ལས་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བ་དེ་དག་བྱེ་བྲག་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡུས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི། ལྔ་པ་དྲུག་དང་རོ་ནི་ཐ་དད་དྲུག་།བཞི་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་བཅོ ལྔ་ཡིན།།དབྱེ་བ་གསུམ་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཉིད་དེ། །སྨན་ནི་རོ་དྲུག་དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ལྔའི་སྦྱོར་བ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྔ་པ་ལ་ནི་སྐྱུར་གཅིག་པུ། །མངར་བ་ལྔ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པས་ནི། དེ་ལྟར་ལྔ་པ་ལ་ ནི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཡིན་ནོ།།རོ་ཐ་དད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནི་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་སྟེ། རོ་དྲུག་གི་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་པ་དང་ གཉིས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་བཞི་པ་དང་། གཉིས་པའི་རྣམ་པས་ཕྱེ་བའི་རོ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་། བཞི་པ་ལ་ནི་མངར་བོ་བཅུ། །སྐྱུར་བ་བཞི་པོ་ལན་ཚ་གཅིག་།ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བ་གསུམ་ པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་རོ་རྣམས་ནི། དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་པ་མངར་བཅུ་སྐྱུར་དྲུག་སྟེ། །ལན་ཚྭ་གསུམ་སྟེ་ཁ་བ་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཉི་ཤུའོ། །གཅིག་ཉིད་དེ། སྨན་ནི་རོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་ནི་ རོ་དྲུག་གཅིག་པུ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པའོ།

所谓'一种咸味'是指，咸味的第四种分类成为一种，即与咸味、辛味、苦味和涩味相配。如是分为十五种。
'第五种唯一酸味，甜味依于五种'是指，五种分类中，酸味的分类唯一依于此，即酸味与咸味、苦味、辛味和涩味相配。第五种中甜味依于五种分类而住，即甜味与酸味、咸味、苦味、辛味相配，甜味与酸味、咸味、苦味、涩味相配，甜味与咸味、苦味、辛味、涩味相配，甜味与酸味、苦味、辛味、涩味相配，甜味与酸味、咸味、辛味、涩味相配。如是五种，加上前面的五种成为六种分类。
'药物唯有六味'是指，药物称为六味唯一，即甜味、酸味、咸味、苦味、辛味、涩味，总体唯一汇集而成为一。
如是配合成为五十七种。'未混合者成为六味'是指，未混合者与一、二等配合相关，唯一性成为六味，即甜味、酸味、咸味、苦味、辛味、涩味。这些以差别仪轨而配合，其差别在油的仪轨中成为六十三种，即'以油压制其他，依少量次第而说'。
为了记住这些分类差别，用偈颂总结说：'五种六种及六种差别味，四种二种共十五种，三种分类二十一种，药物六味如是六十三'。
问：五味的配合有多少？答：六种。如说'第五种唯一酸味，甜味依于五种'，如是第五种配合分类为六种。'六种差别味'是指从未混合的本性而言，即甜味、酸味、咸味、辛味、涩味，成为六味的分类。'四种二种共十五种'是指，四种和二种的分类为十五种，如是以四种和二种分类的味成为三十种分类。又如说'四种中甜味十种，酸味四种咸味一'，故为十五种。
'三种分类二十'是指，以三种分类分别诸味，分类成为二十种，即'三种中甜味十种酸味六，咸味三种苦味一'，故为二十种。'唯一药物六味'即'药物唯有六味'。'如是六十三'是指诸味的分类有六十三种。

།དེ་དག་ཀྱང་གོང་དུ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་ཆད་པའི་བཅོས་མར་ཡོངས་སུ་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་དང་། མ་བཅོས་པའི་རོ་ དྲུག་སྟེ།རོ་དྲུག་ཅུར་རོ་རྣམས་དབྱེ་བར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས། མཚོན་ཅིང་ལུས་ལ་དགོས་པའི་ཡུལ་དུ་རིགས་པ་ཉིད་ལས། རགས་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་ཞིང་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བརྩིས་པའི་ཚུལ་ འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།དབྱེ་བ་ཡང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྲ་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕྲ་བར་བརྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་དང་མཆོག་ཏུ་བརྟག་པའི་དབང་དང་། དེ་བཞིན་རོ་དང་རོ་རྗེས་ཀྱི་དགོས་པའི་དབང་ལས་ནི། འདི་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ གྲངས་མེད་པ་ཡིན་པས་ན།འདི་དག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་རྣམས་རོ་དང་རོ་རྗེས་རོའི་དབྱེ་བ། །རབ་དང་རབ་མཆོག་དག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས། །རྩིས་ལས་འདས་པར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི། །ནད་དང་སྨན་གྱི་དབང་ལས་ཉེ་བར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམས་ནི་རྩིས་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་བརྩི་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། རོ་དང་རྗེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཏེ། དེ་བས་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས། །བྱུང་བས སྨན་རྣམས་རོ་གཅིག་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རོ་དང་རྗེས་དེ་གཉིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་མངར་བའི་རྗེས་ནི་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱུར་བའི་རྗེས་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུར་བ་ནི་ལན་ཚྭའི་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ཚྭ་ནི་ཁ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙེགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་པོ་ཉིད་ལ་ཅི་རིགས་པར་རོ་དང་རོ་རྗེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་ན་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རོ་དྲུག་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་རབ་དང་རབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་བརྟག་ པ་ལས་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སུ་ཞིག་འགོག་།དེ་གཉིས་ཀྱིས་ན་རབ་དང་། རབ་མཆོག་དག་ཏུ་བརྟག་པ་ལས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རོ་སྦྱར་བ་དང་། མ་སྦྱར་བའི་དབྱེ་བ་མཆོག་དང་། རབ་མཆོག་དག་ཏུ་བརྟག་པ་ནི་འདི་ལྟར་མངར་བ་དང་། རབ་ཏུ་མངར་བ་དང་། རབ་མཆོག་ཏུ་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་རབ་ཏུ་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་རབ་མཆོག་ཏུ་མངར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་རོའི་དབྱེ་བ་དེ་རྣམས་ནད་ཀྱི་སྨན་གྱི་དབང་གིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །སྨན་ནི་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །ནད་དང་སྨན་གྱི་མངར་བ་ནི་དེའི་ཆེད་དམ། དབང་དུ་བྱས་པའམ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བབ་བབ་ཏུ་འཆོལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བའི་དོན་ཏོ།།ནད་དང་སྨན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའོ།། །།དེ་ནས་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ནད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ནད་ཀྱི་སྨན་གྱི་དབང་དུ སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ།དེ་ལྟ་བས་ན་ནད་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའི། བབ་བབ་ཏུ་འཆོལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

上述所说的五十七种人工调配的分类及其配制方法，以及未经调配的六种味道，即六十种味道的分类，这是根据需要而言，作为身体所需的对象来说，只是按照粗略的方式来分类和解说，并非细微配制方法仅限于此，分类也不仅限于六十三种。因为从极其细微的观察，以及从最上和殊胜的观察，同样从味道和后味的需要来看，这些分类是无量的，为了说明这些而说：
'这些味道和后味的分类，从最上和殊胜的观察，超越计数而产生，是根据病和药的作用而配制。'
以六十三种数目分类的这些，是超越计数的，因为数量极多而无法计算。这是如何呢？从味道和后味的分类而来，如说：'因此从元素聚合而生，诸药非一味。'即是说，味道和后味二者是这样的：甜味的后味是酸味等，酸味的后味是甜味等，同样，酸味是咸味等，咸味是苦味等。虽然'这些'一词涵盖一切，但若仅就五十七种而言，根据味道和后味的分类也会变得无量，仅就六种味道而言，从最上和殊胜等的观察来看会变得无量，谁能否认这点？
因此说'从最上和殊胜的观察'，味道的调配与未调配的分类，从最上和殊胜的观察是这样的：甜味、极甜味、最甜味、微甜味、极微甜味、最微甜味，同样也应用于其他味道。
另外，这些味道的分类是根据病和药的作用而配制的。其中，病是指风等，药是指诃子等。病和药的甜味是为了它的目的，或者是根据它的作用，或者是依据它而观察配制的，不是随意配制的，这就是其含义。
所说的'病和药'应当理解为仅是举例说明而已。
《医论八支心要注释·词义月光》，由大师月官详细编撰的第十章注释。
接下来将解说了知病等方法的章节，即在此之后开始论述了知病等的内容。因为前面说过六十三种味道的分类也是根据病的药物作用来配制的，因此应当根据病情来配制，而不是随意配制。

།དེ་བས་ན་ནད་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཤེས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ན་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནད་རྣམས་གཞི་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་བས་ན་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ན། ནད་ཤེས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གནས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ནད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཕན་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་ རྣམས་ནི།ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་དང་འདྲ་བས་ན་རྩ་བ་སྟེ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རླུང་དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབ་དང་། ། བསྐྱོད་དང་ལས་སྤྱོད་ཤུགས་འབྱིན་དང་། །ལུས་ཟུངས་ལེགས་པར་རྒྱུ་བ་དང་། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གསལ་བ་དག་།མི་གནོད་པ་ནི་རྗེས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དེ་ནི་རླུང་མི་གནོད་ཅིང་། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པར་གནས་ན ལུས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་གྱེན་དུ་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་གཏོང་བའོ། །དབུགས་རྔུབ་བ་ནི་དབུགས་སྡུད་ཅིང་ཐུར་དུ་འཇུག་པའོ། །བསྐྱོད་པ་ནི་དབུགས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བའོ། །ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འཇུག་པའོ།།ཤུགས་འབྱིན་པ་ནི་བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་རླུང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འབྱིན་པའོ། །ལུས་ཟུངས་ལེགས་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དག་གཟུང་ངོ་། ། དེ་རྣམས་ལེགས་པར་རྒྱུ་བ་ནི་མཉམ་པར་གནས་ཤིང་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་རླུང་ཉིད་མི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཐོར་ཞིང་འཁྲུགས་པ་སྡུད་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བ་སྟེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་གསལ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་མི་གནོད་ཅིང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་འཇུ་དྲོད་མཐོང་བྱེད་དང་། བཀྲེས་སྐོམ་ཟས་ལེན་མདངས་ཡིད་གཞུངས། ། བློ་ལྡན་དཔའ་སྙིང་ལུས་འཇམ་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་མཁྲིས་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇུ་བ་ནི་ཟས་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བའོ། །དྲོད་ནི་མེའི་ཤས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་འཛིན་པར ནུས་པའོ།།བཀྲེས་པ་ནི་ཟས་འདོད་པའོ། །སྐོམ་པ་ནི་འཐུང་འདོད་པའོ། །ཟས་ལེན་པ་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པའོ། །མདངས་ནི་བཞིན་མདོག་གསལ་ཞིང་གཟི་མདངས་ཆེ་བའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པའོ།།དཔའ་སྙིང་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྟུལ་ཕོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བའོ། །ལུས་འཇམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤ་མདངས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་དོ། །བད་ཀན་བརྟན་ཞིང་སྣུམ་ཉིད་དང་། །ཚིགས་འབྲེལ་བཟོད་ལ་སོགས་ པས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བད་ཀན་ནི་མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ལུས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།

因此，这些疾病应当根据其自身业的性质如实推断而了知。为了了知这些，故撰写此品。在此，若无病基则无论如何也无法了知诸病。因此，应当了知作为这些疾病之基础的身体组织和废物是什么。所以不仅要了知疾病，这是确定的。如是，对于应当了知的疾病等，当解说并宣说有益之品，此为其义。
'病、身体组织及废物，恒时是身体之根本'，此中，病、身体组织及废物，即是病、身体组织及废物等，它们恒时即一切时中是身体之根本，因为身体是从它们产生的缘故。由于与根本相似故称根本，即是主要因的意思。
'彼风出息与入息，运动及诸事业力，身组织善巡行及，诸根明利等，无害即是摄持也。'此中，身体之风若无害，以出息等平衡安住时，则摄持并支撑身体。其中出息是向上呼出气息。入息是收摄气息向下进入。运动是对一切当做之事精进努力。从事事业是趣入身语意之事业。发力是排出大便、小便和体外之风。身组织善巡行是指以身组织之声表示精华等以及胆和痰。它们善巡行即平衡安住并进入。由于平衡运行的状态本身，它们成为风无害的因，因为能收摄并平息分散混乱的缘故。
同样，诸根明利即眼等根于取境时明利安住。具足这些功德则无害并摄持。
'胆能消化视物及，饥渴取食光泽正，具慧勇敢身柔软'，此中，无胆病变时以消化等摄持并支撑。其中消化是食物成熟消化。暖是火的部分。见是能取色。饥是欲食。渴是欲饮。取食是开胃并欲受用。光泽是面色明亮且有光彩。正直是具慧。具慧是有智慧。勇敢是心中勇猛即坚定不动。身柔软是身体肌肤柔软，以这些支撑身体。
'痰以坚实与润泽，关节相连忍等也。'此中，痰具足不变坚实等而摄持身体。

།བརྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །སྣུམ་པ་ཉིད་ནི་ལུས་སྣུམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་འབྲེལ་པ་ནི་ལྷུ་ཚིགས་ཀྱི་བར་དེ་རྣམ་པར་འབྲེལ་ཞིང་དམ་ དུ་གནས་པའོ།།བཟོད་པ་ནི་གནོད་པ་ལ་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པས་ཕན་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཟུངས་ལས་གཙོ་གོ་རིམས་བཞིན། །ཚིམ་བྱེད་འཚོ་བྱེད་གཡོགས་པ་དང་། །སྣུམ་དང་བརྟན་དང་འགེངས་པ་དང་། །མངལ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ པར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཅུད་ཀྱི་དངས་མ་ལ་སོགས་པ། ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་བདུན་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ ཟུངས་ཚིམ་ཞིང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་དངས་མའི་བཅུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲག་གི་ལས་སོ། །ལུས་ཀྱི་རུས་པ་གཡོགས་ཤིང་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤའི་ལས་སོ། །ལུས་སྣུམ་ཞིང་བཅུད་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཚིལ་གྱི་ ལས་སོ།།ལུས་བརྟན་ཞིང་མཁྲང་པོར་བསྒྲེང་བ་ནི་རུས་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ལུས་ལ་རུས་པ་མེད་ན་ཤའི་གོང་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རུས་པའི་རྐང་སྦུབས་འགེངས་པ་ནི་རྐང་གི་ལས་སོ། །མངལ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁུ་བའི་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་ དོ།།བརྟན་པར་བྱེད་པ་བཤང་བ་ཡིན། །འདྲུལ་དང་འབྱིན་པ་གཅིན་གྱི་ཡིན། །བ་སྤུ་བརྟན་པ་རྔུལ་གྱི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་བརྟན་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། །བཤང་བའི་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཟས་འདྲུལ་ཞིང་མྱགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་ འབྱིན་ཞིང་འདོན་པ་ནི།གཅིན་གྱི་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་དང་བ་སྤུ་བརྟན་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི། རྔུལ་གྱི་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །སྐེམ་དང་མདོག་གནག་དྲོད་བག་དགའ། །འདར་དང་ལྟོ་སྦོས་བཤང་བ་སྲི། ། སྟོབས་དང་གཉིད་དང་དབང་པོ་ཉམས། །སྨྲ་མང་མགོ་འཁོར་ཞུམ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྐེམ་པ་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཟད་པས་སྐེམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བའོ། །མདོག་ནག པ་ནི་ཁ་དོག་ཉམས་པའོ།།དྲོད་བག་ལ་དགའ་བ་ནི་དྲོ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །འདར་བ་ནི་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བའོ། །ལྟོ་སྦོས་པ་ནི་གསུད་པ་རྒྱས་པའོ། །བཤང་བ་སྲི་བ་ནི་བཤང་གཅི་འགགས་པའོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་ནི་དེ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །སྨྲ་ མང་བ་ནི་མ་འབྲེལ་བར་མང་དུ་སྨྲ་བའོ།།མགོ་འཁོར་བ་ནི་ལུས་མལ་ན་མི་གནས་ཤིང་འཁོར་བའོ། །ཞུམ་པ་ནི་སེམས་མི་དགའ་ཞིང་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །མཁྲིས་པ་བཤང་གཅི་པགས་མིག་སེར། །བཀྲེས་སྐོམ་ལུས་ཚ་གཉིད་ཆུང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན།བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་སེར་པོར་བྱེད་པ་སྟེ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་སྲི་བ་དང་། པགས་པ་དང་། མིག་གི་མདོག་ཁ་དོག་སེར་པོར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་གཉིད་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་ འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་དྲོད་ཉམས་མཆིལ་མ་མང་། །ཁོང་སྙོམ་ལྕི་དང་ཤ་མདོག་དཀར། །ལུས་གྲང་ཡན་ལག་ལྷོད་པ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཉིད་ཆེ། །དངས་མའང་བད་ཀན་དང་འདྲ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཕེལ་བས་མེ་དྲོད་ ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་དྲོད་ཉམས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པའོ། །མཆིལ་མ་མང་བ་ནི་མཆིལ་མ་ལྷག་པར་འབྱུང་བའོ། །ཁོང་སྙོམ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆུང་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པའོ།

坚固就是不动摇性。润泽性就是身体变得润泽性。关节相连就是关节之间相互连接并紧密安住。忍耐就是对伤害不生嗔恨，以此等作为利益之事业。
身体精华中主要依次为，满足、养护、覆盖，润泽、坚固、充满，精液是生育之因。
关于此，精华等七种身体精华中的殊胜和主要七种，依次为满足等，诸位阿阇黎如是宣说开示。其中满足就是令身体精华满足且令心欢喜，是精华之主要作用。
养护并维持生命是血液的作用。覆盖并遮蔽身体骨骼是肉的作用。令身体润泽且有营养是脂肪的作用。
令身体坚固且挺直是骨骼的作用，否则身体若无骨骼则成为肉团。充满骨髓腔是骨髓的作用。生育并产生是精液的主要作用。
令坚固是大便的作用，腐化和排出是小便的作用，毛发坚固是汗的作用。
关于此，令身体坚固并排出是大便作用的主要。食物腐化消化并向外排出是小便作用的主要。令头发和毛发坚固保持是汗的主要作用。
风增长时会产生，消瘦、肤色暗、喜暖、颤抖、腹胀、大便干结，力量、睡眠和诸根衰退，多言、头晕、沮丧。
关于此，风病增长产生时会产生消瘦等。其中消瘦是由于血等耗尽而消瘦虚弱。肤色暗是肤色衰退。喜暖是明显渴求温暖。颤抖是摇动和震动。腹胀是腹部膨胀。大便干结是大小便阻塞。力量等衰退是失去这些。多言是无关地过多言语。
头晕是身体不能安住而旋转。沮丧是心不欢喜而痛苦。
胆汁使大小便、皮肤、眼睛发黄，产生饥渴、身热、少眠。
关于此，当胆汁增长时，会使大便等变黄，即大便和小便干结，皮肤和眼睛颜色变黄，同样也会产生饥饿、口渴、身体发热和少眠。
痰使体温下降、唾液增多，情绪低落、沉重、肤色白，身体寒冷、四肢松弛，咳嗽、呼吸不适、嗜睡，精华也与痰相似。
关于此，痰增长会使体温下降等。其中体温下降是胃火衰退。唾液增多是唾液过多分泌。情绪低落是兴致低落且懈怠。

།ལྕི་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྕི་བ་ཉིད་དོ། །ཤ་མདོག་དཀར་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མདོག་ དཀར་ཞིང་སྐྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་གྲང་བ་ནས་གཉིད་ཆེ་བའི་བར་ཡང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངས་མའང་བད་ཀན་དང་འདྲ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅུད་ཀྱི་དངས་མ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། དྲོད་ཉམས་པ་ནས་གཉིད་ཆེ་བའི་བར་བད་ཀན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཁྲག་འཕེལ་མེ་དབལ་ཁོང་འབྲས་མཆེར། །མཛེ་དང་རླུང་ཁྲག་མཁྲིས་པ་ཁྲག་།སྐྲན་དང་རྙིལ་ནད་མིག་སེར་དང་། །བསྐྱོད་དཀའ་དྲོད་ཉམས་རྨོངས་བག་དང་། །མིག་དང་གཅིན་པགས་དམར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཕེལ་བ་ལས་ནི་མེ་དབལ་ལ སོགས་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།རླུང་ཁྲག་ནི་རླུང་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་དོ། །མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ནི་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་འདྲེས་པའོ། །རྙིལ་ནད་ནི་སོའི་ཤ་ལས་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཤ་ལྷག་སྐྱེ་བའམ་སྐྲང་བའོ། །བསྐྱོད་དཀའ་བ་ནི་རྐང་ལག་ལྕི་བ་ལ་བྱའོ། ། ཡང་ན་བྱང་གྱ་ཞེས་པ་གདོང་ལ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་བྱུང་བའི་པགས་ནད་ལ་བྱའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཤ་འཕེལ་ཝ་བ་རྨེན་བུམ་དུང་། །མཁུར་ཚོས་བྲང་ལྟོ་བརླ་སྦོམ་ཞིང་། །མགུལ་སོགས་ལྷག་པར་ཤ་ཡང་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་འཕེལ་བ་ལས་ནི ལྦ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁུར་ཚོས་དང་། བྲང་དང་། ལྟོ་བ་དང་། བརླ་སྦོམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མགུལ་པ་ལ་སོགས་པར་ལྷག་པར་ཤ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤའི་སྟེང་དུ་ཤ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཚིལ་འཕེལ་དེ་འདྲ་དེ་ བཞིན་ངལ།།ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ཀྱང་དབུགས་རྒོད་ཅིང་། །རྐུབ་ཚོས་ནུ་མ་གསུས་འཕྱང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་འཕེལ་བ་ནི་ཤ་འཕེལ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལྦ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ངལ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་ བ་དག་ལ་ཡང་དབུགས་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྐུབ་ཚོས་དང་ནུ་མ་དང་གསུས་པ་དག་ཀྱང་སྦོམ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕྱང་བར་འགྱུར་རོ། །རུས་འཕེལ་རུས་ལྷག་སོ་ལྷག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་འཕེལ་བས་ནི་རུས་པའི་སྟེང་དུ་རུས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོའི་སྟེང་དུ་སོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྐང་འཕེལ་ལུས་ལྕི་མིག་རྩ་གཡུང་། །ཚིགས་ཀྱི་མགོ་བོ་སྦོམ་པ་དང་། །ཚིགས་ལ་ཐོར་བུ་གསོ་དཀའ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་འཕེལ་ནས་ནི་ལུས་ལྕི་བ་དང་། མིག་རྩ་གཡུང་ཞིང་ཞན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚིགས མདུད་ཀྱི་མགོ་བོ་རྣམས་སྦོམ་ཞིང་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཚིགས་ལ་ཐོར་བུ་གཡོ་ཞིང་མི་བཟད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁུ་འཕེལ་བུད་མེད་ལ་རབ་གདུ། །ཁུ་བའི་རྡེའུ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་རབ་ཏུ་གདུ་ཞིང་ ཆགས་པ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཁུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྡེའུ་དག་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཤང་འཕེལ་ལྟོ་སྦོས་རྒྱུ་འཁྲུག་ཅིང་། །ལུས་ལྕི་ལྟོ་བ་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། ལྟོ་བ་སྟེ་ཁོང་སྦོས་ཤིང་གང་བ་དང་། རྒྱུ་མ་ འཁྲུག་ཅིང་ཀྲུག་ཀྲུག་ཟེར་བ་དང་།ལུས་ལྕི་ཞིང་བསྐྱོད་དཀའ་བ་དང་། ལྟོ་བ་ན་ཞིང་ཟུག་གཟེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིན་འཕེལ་ཆུ་སོར་ཟུག་ཅིང་ན། །གཅིས་ཀྱང་མ་གཅིས་སྙམ་སེམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཆུ་སོར་ཟུག་ ཅིང་ལྷག་པར་ན་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཅིས་ཤིང་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་གཅིས་པ་སྙམ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྙམ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་འོང་བས་ན་གཅིས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

沉重是指身体的肢体沉重。肤色白是指身体的颜色白而偏灰。同样地，从身体寒冷到嗜睡之间都会产生。
'精华也与痰相似'这句话是说，如果精华增长，从体温下降到嗜睡之间都会像痰一样产生。
血液增长会产生热病、腹内肿瘤、脾病、麻风、风血、胆血、瘤、牙龈病、黄眼病、行动困难、体温下降、昏迷倾向，眼睛、小便和皮肤会变红。风血是指风和血混合而产生的病。胆血是指胆和血混合。牙龈病是指牙龈肉因血液而产生赘生物或肿胀。行动困难是指手脚沉重。或者说'面疮'是指脸上出现红色斑点的皮肤病。其他的都容易理解。
肉增长会产生瘿瘤、淋巴结肿大、贝壳状肿块，面颊、胸部、腹部、大腿变粗，颈部等处肉也会特别多。同样地，面颊、胸部、腹部、大腿会变粗，颈部等处会特别长肉，就像在肉上又长出肉一样。
脂肪增长与此相似，也会疲劳，稍微活动就会喘息，臀部、乳房、腹部会下垂。脂肪增长与肉增长相似，会产生瘿瘤等病，同样会疲劳，稍微活动就会喘息，臀部、乳房和腹部会因肥大而下垂。
骨头增长会产生骨赘生和多生牙。骨头增长会在骨头上长出骨头，同样牙齿上也会长出牙齿。
筋增长会使身体沉重，眼筋无力，关节头变粗，关节处会出现难以治愈的结节。筋增长会使身体沉重，眼筋变弱无力，关节结处变粗大，关节处会出现活动的难以忍受的结节。
精液增长会对女人产生强烈欲望，会形成精结石。精液增长旺盛会对女人产生强烈欲望和贪恋，会形成精液结石。
大便增长会使腹部胀满，肠道紊乱，身体沉重，腹部疼痛。大便增长会使腹部胀满膨胀，肠道紊乱咕咕作响，身体沉重难以活动，腹部疼痛产生剧痛。
小便增长会使尿道疼痛，即使已经小便也会感觉没有小便。小便增长会使尿道疼痛加剧，即使已经小便也会感觉没有小便完，因为反复出现所以会觉得要小便。

།རྔུལ་འཕེལ་རྔུལ་ཆེ་དྲི་མི་ ཞིམ།།གཡན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔུལ་ཆེན་ནང་དུ་འཕེལ་བས་རྔུལ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །གཡན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མིག་རྡུལ་ ལ་སོགས་དྲི་མ་རྣམས།།མང་བས་ལྕི་ལ་སོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་རྡུལ་ནི་མིག་གི་དྲི་མའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་རྡུལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་མང་ཞིང་འཕེལ་བས་ལྕི་ཞིང་ མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་གཡའ་བ་དང་། འདྲུལ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཟད་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། རླུང་ཟད་མཚན་མ་ལུས་མི་བདེ། །སྨྲ་ཉུང་རྩོལ་བ་ཆུང་བར་འགྱུར། །དྲན་པ་མི་གསལ་ བད་ཀན་འཕེལ།།སྔར་བཤད་པ་ཡི་ནད་རྣམས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཟད་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ནི་ལུས་མི་བདེ་ཞིང་སྒྱིད་སྙོམ་པ་དང་། སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་གཅོམ་ཆུང་བ་དང་། རྩོལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཆུང་ཞིང་ཞན་པ་དང་། དྲན་པ་མི་གསལ་བ་སྟེ། རིག་ཅིང་ཚོར་བ་ཆུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་ནད་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་ཟད་དྲོད་ཉམས་གྲང་བ་དང་། །མདོག་ཉམས་བྱེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་མེའི་དྲོད་ཉམས་ཤིང་རྟུལ་བ་དང་། ལུས་གྲང་ཞིང་བསིལ་བག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་མདངས་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ཟད། །མགོ་འཁོར་བད་ཀན་གནས་སྟོངས་ཤིང་། །སྙིང་འདར་ཚིགས ནི་ལྷོད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་མགོ་འཁོར་བ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་མལ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་གནས་སྣ་ལ་སོགས་པ་སྟོངས་ཤིང་བསྐམས་པ་དང་། སྙིང་འདར་ཞིང་གཡོ་ལ་འཛག་པ་དང་། ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ ལྷོད་ཅིང་ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅུང་ཟད་རྩུབ་ངལ་སྐམ་པ་དང་། །ན་ཞིང་སྒྲ་ཆེར་མི་བཟོད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅུད་དམ་དངས་མ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི། ལུས་རྩུབ་པ་ཉིད་དང་། ངལ་ཞིང་དུབ་པ་དང་། ཁ་སྐམ་པ་དང་། ན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། སྒྲ་ཆེར་གྲགས་པ་མི་བཟོད་ཅིང་། ཚིག་སྨྲས་བརྣག་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་ཟད་སྐྱུར་དང་བསིལ་ལ་དགའ། །རྩ་ལྷོད་པགས་པ་རྩུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་རོ་སྐྱུར་བ་དང་། རེག་པ་བསིལ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འདོད་པ དང་།རྩ་ལྷོད་ཅིང་རྙིང་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་པགས་པ་རྩུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ཟད་དབང་ཉམས་མིག་མཁུར་བའི། །རུས་སྐམས་ལྷུ་ཚིགས་ན་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། མིག་ དང་མཁུར་བའི་རུས་པ་སྐམས་ཤིང་ཤ་ཟད་པ་དང་།ལྷུ་ཚིགས་རྣམས་ན་ཞིང་བཅག་པ་སྙམ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིལ་ཟད་གཉིད་ཆེ་དཔྱི་རྐེད་མངོན། །མཆེར་པ་ཆེ་དང་ལུས་སྐེམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་དཔྱི་དང་རྐེད་པ་མངོན་ཞིང་ ཚོར་བ་ཆུང་བ་དང་།མཆེར་པ་ཆེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། ལུས་སྐེམས་ཤིང་རིད་པར་འགྱུར་རོ། །རུས་ཟད་རུས་ཟུག་སོ་དང་ནི། །སེན་མོ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་རུས་པ་ཉིད་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་དང་སེན་མོ་ དང་།སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་འབྱི་བར་འགྱུར་རོ།

汗液增多汗液大量且气味不香，也会生痒。这是说，汗液在内部增多，汗液变得极大，使身体产生不香的气味。应知也会生痒并产生。
眼垢等污垢，因数量多而变得沉重等。这是说，眼垢是眼睛的污垢。'等'字包含耳朵等处的污垢。如此，眼垢等污垢因数量多且增长而变得沉重且大量产生，同样'等'字所说包含发痒、腐烂等。
其耗尽减少的特征是：风耗尽的特征是身体不适，言语减少精进微弱，记忆不清楚痰增多，产生前述诸病。这是说，风耗尽减少的特征是身体不适且懒散，言语减少且怯弱，做身体劳作也微弱且衰弱，记忆不清楚即觉知感受微弱，同样在痰增长的情况下，会产生前述的暖性减退、唾液增多等疾病。
胆汁耗尽暖性减退且寒冷，使肤色减退。这是说，胆汁耗尽的特征是火暖减退且迟钝，身体寒冷且凉爽，使肤色光泽减退。
痰耗尽，头晕痰之处空虚，心颤关节松弛。这是说，痰耗尽的特征是头晕即身心不安定，痰之处如鼻等空虚且干燥，心颤动摇且流散，诸关节松弛且不稳固。
稍微粗糙疲劳干燥，疼痛且不能忍受大声。这是说，精华或精气耗尽的特征是，身体粗糙，疲劳且困乏，口干，疼痛且虚弱，不能忍受大的声响，说话难以持续。
血耗尽喜欢酸味和凉爽，脉松弛皮肤粗糙。这是说，血耗尽的特征是喜好且渴求酸味和凉爽触感，脉松弛且衰老，身体皮肤粗糙。
肉耗尽感官减退眼窝骨干枯关节疼痛。这是说，肉耗尽的特征是感官减退且不能执取自己的对境，眼睛和脸颊骨干枯且肉耗尽，诸关节疼痛且感觉像断裂。
脂肪耗尽嗜睡臀腰显现，脾脏增大且身体消瘦。这是说，脂肪耗尽的特征是臀部和腰部显现且感受微弱，脾脏增大且增长，身体消瘦且瘦弱。
骨耗尽骨痛牙齿以及指甲毛发等脱落。这是说，骨耗尽的特征是骨头本身疼痛，同样牙齿、指甲和毛发等脱落且减少。

།རྐང་ཟད་རྐང་སྦུབས་སྟོང་པ་དང་། མགོ་འཁོར་རབ་རིབ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་རྐང་གི་རུས་པའི་སྦུབས་ཁོང་སྟོང་དུ་འདུག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མགོ་འཁོར་བ་དང་། རབ་ རིབ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མུན་པར་འཐོམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཁུ་བ་ཟད་པས་རིང་ནས་འབྱུང་། །ཡང་ན་ཁུ་བ་ཁྲག་ཉིད་འབྱུང་། །རླིག་པ་ཤིན་ཏུ་ན་བ་དང་། །ཕོ་མཚན་ཚིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི། ཁུ་བ་རིང་ཞིང་འགོར་ ནས་འབྱུང་བ་དང་།ཡང་ན་ཁུ་བ་ཁྲག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རླིག་པ་དེ་འབྲས་བུ་སྦུབས་ཅན་ཤིན་ཏུ་ན་ཞིང་འཇུག་པ་དང་། ཕོ་མཚན་ཚིག་ཅིང་དུ་བ་འཐུལ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །བཤང་ཟད་རླུང་ནི་རྒྱུ་མའི་ནང་། །སྒྲ་བཅས་ འཁྱིལ་བ་ལྟ་བུར་བྱེད།།ལྟོ་བར་རྒྱུ་ཞིང་གྱེན་དུ་འགྲོ། །སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་མི་བཟད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་རླུང་རྒྱུ་མའི་ནང་ན་རྒྱུ་བ་སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་འཁྱིལ་བ་ལྟ་བུར་ཡན་མན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་བར་གྱེན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བས་ན་བར་བྱེད་ པ།སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་གཟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིན་ཟད་གཅིན་ནི་ཉུང་སྲི་དང་། །མདོག་འགྱུར་བའམ་ཁྲག་བཅས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་གཅིན་ཟད་ཅིང་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བ་དང་། སྲི་ཞི་ངན་པར་འབྱུང་བ་ དང་།མདོག་འགྱུར་བ་དང་། ཁྲག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྔུལ་ཟད་སྤུ་འབྱི་སྤུ་འགྲེངས་ལ། །པགས་པ་རྣམས་ནི་འགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔུལ་ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་སྤུ་འབྱི་ཞིང་ལྷུང་བ་དང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་འཛུམས་ཤིང་འགྲེངས་པ་དང་། པགས་པ་རྣམས་འགས་ཤིང་འགྱེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས། །ཟད་པས་བརྟག་དཀའ་དྲི་མ་ཡི། །རང་གནས་བསྐམས་དང་ན་བ་དང་། །སྟོང་དང་ཡང་བ་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་རྡུལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས ཟད་པའི་མཚན་མ་ནི་བརྟག་པར་དཀའ་སྟེ།དེ་བས་ན་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་གནས་ཡིན་པས་ན་དྲི་མའི་རང་གནས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་བསྐམས་པ་དང་། ན་བ་དང་སྟོང་པ་དང་། ཡང་བ་ལས་ཟད་པ་བརྟག་པར་དཀའ་བའི་དྲི་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དང་། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས། མདོར་བསྡུས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ནད་སོགས་རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི། །ཡོན་ཏན་འདི་ནི་བཟློག་པ་དག་།ཟད པ་དང་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ལས།།འཕེལ་འབྲི་སྨན་པས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་གོ་བཟློག་པ་ཟད་པ་ལས་ནི་འཕེལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གོ་བཟློག་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ནི་འབྲི་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནད་ལ་སོགས་པའི་ནམ་མཚན་ཉིད་ལས་གོ་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རླུང་གི་ནད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཁྲིས་པའི་ནི་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བད་ཀན་གྱི་ནི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཟད ཅིང་།བྲི་བ་ལས་ནི་ནད་འཕེལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་གོ་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི། འབྲི་ཞིང་ཟད་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

关于'脚力衰竭，脚骨空虚，头晕目眩'这句话，脚力衰竭的征兆是脚骨内部变空虚，同样会出现头晕，目眩，陷入昏暗迷糊的状态。
关于'精液衰竭则迟缓而出，或者精液变为血液，睾丸剧痛，感觉阳具灼热'这句话，精液衰竭的征兆是精液迟缓而出，或者精液变成血液，睾丸即阴囊剧痛难忍，感觉阳具灼热冒烟。
关于'大便衰竭，风在肠内，伴随声响盘旋，在腹中上行，心窝肋部难忍疼痛'这句话，大便衰竭的征兆是风在肠内运行时伴有声响并如盘旋状上下游走，同样在腹部向上运行而产生疼痛，心窝和肋部两处难忍地疼痛刺痛。
关于'小便衰竭，小便减少浑浊，或改变颜色或带血'这句话，小便衰竭的征兆是小便减少，浑浊恶臭，颜色改变，或带有血液。
关于'汗液衰竭，毛发脱落竖立，皮肤开裂'这句话，汗液衰竭的征兆是毛发脱落，毛孔闭合竖立，皮肤开裂分散。
关于'极细微垢物，衰竭难以察觉，从垢物所在处干燥、疼痛、空虚、轻浮而知'这句话，眼垢等极其细微垢物衰竭的征兆难以察觉，因此应从垢物自身状态等来了解判断。因为是垢物自身所处之处，故称垢物所在处，从眼睛等处的干燥、疼痛、空虚、轻浮等状态来了解难以察觉的垢物衰竭。
如此广说了疾病、身体组织、垢物的衰竭与增长之后，简要说道：'疾病等自身如何的性质，与此相反的性质，从衰竭与增长，医者当知增减。'关于这句话，如何了知呢？从与自身性质相反的衰竭可知增长，从与自身性质相反的增长可知减少，这是与疾病等性质相反的性质。比如风病的性质与之相反的是油腻等，胆病的是清凉等，痰病的是粗糙等。从这些相反性质的衰减可知疾病增长，从这些相反性质的增长可知疾病衰减。

།དྲི་མ་ཐོགས་ལས་འཕེལ་བ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ལས་ཟད་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཐོགས་ཤིང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་ལས་ནི་འཕེལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ལྷག་པར་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་ནི་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དྲི་མ་རྣམས་འཕེལ་བ་དང་། ཟད་པ་གཉི་ག་ཡང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གང་ཞིག་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་འཕེལ་བ་བས་ཆེས་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ་གནོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན། ལུས་ནི་དྲི་མས་བརྟེན་པས་ན། །འཕེལ་བས་ཟད་པ་གནོད་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཏེ་ཕུང་པོ་འདི་ནི་དྲི་མས་བརྟེན་ཅིང་གྲོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་པས་ཟད་ཅིང་འགྲིབ་པར་གྱུར་པས་ཆེས་ལྷག་པར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་ཞིག་གཞི་གང་ ལ་བརྟེན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་རླུང་ནི་རུས་པར་གནས། །མཁྲིས་པ་རྔུལ་དང་ཁྲག་ལ་གནས། །བད་ཀན་ལྷག་མ་གནས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་ནི་རུས་པ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་ལ། མཁྲིས་པ་ནི་རྔུལ་དང་ཁྲག་ལ་གནས་ སོ།།བད་ཀན་ནི་ལྷག་མ་ལ་གནས་པ་སྟེ། རུས་པ་དང་། རྔུལ་དང་། ཁྲག་ནི་གནས་པ་པོ་དང་ལྡན་པས། དེ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་དངས་མ་དང་། ཤ་དང་། ཚིལ་དང་། རྐང་དང་། ཁུ་ཆུ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ལ་གནས་པ་པོ་མེད་པས་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་དེ་རྣམས་ལ་བད་ཀན་བརྟེན་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདི། །ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡིན། །འཕེལ་དང་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན། །གཅིག་གི་གང་ཡིན་གཞན་གྱིའང་དེ། །ཞེས་བྱ བ་ལ།གང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ན་ནད་དྲི་མ་རྣམས་གནས་དང་གནས་པ་པོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གང་བརྟེན་ཅིང་ཟད་པར་བྱེད་པ་ན་བརྟེན་པ་པོའི་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གཅིག་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་རླུང་གི་གནས་རུས་པ་ འཕེལ་བའི་སྨན་དེས་ནི།དང་པོ་རླུང་ཡང་འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། རུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དེས་ནི་རླུང་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རུས་པ་རླུང་གཉིས་ལ་འདི་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རུས་པ་དང་རླུང་གཉིས་མ་འཕེལ་བ་དང་། ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་འདི་ལྟར་ མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཕལ་ཆེར་བརྟས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །བད་ཀན་རྗེས་མཐུན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ཟད་པ་ཡིན། རླུང་དང་རྗེས་མཐུན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་འདི་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྟས་པར་བྱས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ པས་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།འཕེལ་བ་དེ་ཡང་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྟས་པ་ལས་འཕེལ་བར་འགྱུར་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་པོའི་ཚུལ་ ཅན་དང་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་འདི་དག་ཟད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།ཉམས་སྨད་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་སྨྱུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། གང་ཡང་རུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རླུང་ཟད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།

关于'污垢积聚则增长，极度排出则知减'这句话，应当了解大小便等污垢受阻不排出则会增长，极度排出则会减少。不仅如前所述，也应当以此方式了解。
污垢的增长和减少两者都会引发疾病，其中减少比增长更容易造成严重的危害。因此，
'由于身体依赖污垢，减少比增长更有害。'这句话的意思是，这个身体即五蕴是依靠污垢而维持的，所以污垢过度增长和减少都会造成伤害，但减少造成的伤害更大。
对于疾病等这些事物，它们依靠什么基础呢？为此说道：'其中风依骨而住，胆依汗血而住，痰依其余而住。'这是说，在风等这些之中，风依靠骨头而住，胆依靠汗液和血液而住。
痰依其余而住，即除了有风、胆所依住的骨头、汗液和血液之外，其余的精华、肉、脂肪、骨髓、精液、大小便等其他部分，由于没有其他依住者，称为'其余'，痰依靠并住于这些精华等其余部分。
因此，'互为能依所依者，增长减少之药物，一者所用亦用彼。'这句话的意思是，既然如此，疾病污垢等都是处所和依住者互相增长，一方减少时依住者也会减少，所以对一者有效的药物对另一者也同样有效。
那么，是否增长骨头的药物也会增长风，减少骨头的药物也会减少风呢？'骨与风二者非此。'这句话的意思是，对于骨头和风两者，增长和减少的药物并非如此配合。
'多因滋养而增长，随顺痰故如是也，与此相反则减少，随顺于风。'这句话的意思是，因为这些疾病和身体组织大多是通过滋养而增长，这种增长是随顺痰的特性的。
说'大多'是为了表明在其他情况下也有一些不是这样的。因为通过滋养而增长的缘故，要减少这些依住者性质的疾病和身体组织，就要采取相反的方法，即通过减损（也称为节食）来使其减少。
因此，能增长骨头的油腻和甘甜等药物反而会减少风。

།གང་རླུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་རྩུབ་པ་དང་། ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ། སྨྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ནི་རུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རུས་པ་རླུང་གཉིས་ལ་འདི་ཡིན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཕལ་མོ་ཆེའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་སྨྲས་པ་ནི།འཕེལ་དང་ཟད་པ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །སྨྱུང་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡིས། །ནད་ནི་རིམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །རླུང་མ་གཏོགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བལྟ་བའི་ཚུལ་ལས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་ལས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ ན་ནད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྨྱུང་བ་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་དག་གིས་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་རིམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་སྨྱུང་བ་དང་ཉམས་སྨད་པས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་བརྟ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བས་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རླུང་གསོ་བར་བྱ་བ་དག་ལ་རླུང་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་སྨྱུང་བར་བྱ་བས་གསོ་དགོས་ལ། རླུང་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་བརྟ་བར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱུར་པས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། རླུང་མ་གཏོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་བའི་རིམ་ པ་དེ་ལ་རླུང་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ།འདི་ལས་གཞན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་ལ། །དེ་ཉིད་བཟློག་ཐབས་སྦྱར་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྱུང་བ་དང་། བརྟ་བར་བྱ་བ་དག་གི་བཟློག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་བརྟ་ བར་བྱ་བ་དང་།ཟད་པ་ལ་ནི་སྨྱུང་བར་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཁྲག་སྐྱེས་ནད། །གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་དག་གིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་ཁྲག་སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་བ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལས། གཏར་ག་བྱ་ཞིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བདག་གིས་གསོ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཤ་ཆེར་སྐྱེས་ལས་བྱུང་བའི་ནད། །གཏར་ག་མེ་བཙའ་ཐལ་སྨན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་སྦོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་གཏར་ག་བྱ་བ་དང་མེ་བཙའ་གདབ་པ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པས གསོ་བར་བྱའོ།།ཚིལ་ཆེས་སྦོམ་སྐེམས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ཆེས་ཤིང་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། སྦོམ་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཚིལ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་སྐེམ་པོ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།།རུས་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་ལ། །མར་དང་འོ་མ་ཁ་རར་སྦྱར། །དེ་བཞིན་འཇམ་རྩི་གཏང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། སྨན་རོ་ཁ་བ་དང་སྦྱར་བའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་ མས་གཏོང་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།བཤང་བ་འཕེལ་ལ་འཁྲུ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་དྲག་ཏུ་འཁྲུ་བའི་ཆོ་གས་གསོའོ། །བཤང་བ་ཟད་ལས་བྱུང་བའི་ནད། །ར་ལུག་ནང་ཁྲོལ་ཟན་དྲོན་དང་། །སྦྱར་ཐུག་མ་ཤ་གཉིས་སོགས་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། ར་དང་ལུག་གི་ནང་ཁྲོལ་རྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་། ཟན་དྲོན་དང་། སྦྱོར་ཐུག་དང་། མ་ཤ་གཉིས་པོ་སྟེ་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་། མོན་སྲན་དཀར་པོ་གཉིས་སྦྱིན་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་རྒྱ་སྣེའུའི་ཚོད་མ དང་།ཞོ་ག་ཆུ་དང་། རྩབ་མོ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བསྡུའོ།

增长风病的粗糙药物以及寒冷等，会使身体衰弱，与饥饿相应会使骨骼消耗。因此对于骨骼和风这两者说明如下，论著作者根据大多数情况而说：'对于增长和消耗所生之病，以饥饿和滋养之法，应当逐渐治疗，风病除外。'
由于从观察的方式会增长，从衰弱的方式会消耗，因此对于病的增长和消耗所生之病，应当以饥饿和滋养之法逐渐治疗和调理。对于由增长所生之病应以饥饿和衰弱来治疗，对于由消耗所生之病应以滋养和满足来调理。
如此，对于需要治疗风病者，对由风增长所生之病应以饥饿之法治疗，对由风消耗所生之病需要滋养，因为理解到这一点，所以说'风病除外'，即在这个治疗次第中风病除外，应当另外处理。
'对于由此所生者，应当采用相反方法'，对于由风所生的诸病，所谓'此'即是饥饿和滋养二法的相反方法来治疗，即对增长者应以滋养之法，对消耗者应以饥饿之法来治疗。
'特别是对血液所生病，应以放血和泻药来治'，对于病的治疗中特别是对血液增长所生之病，应以放血和服用泻药来治疗调理。
'对于肉过度增长所生之病，应用放血、灸法和烈性药'，对于肉过度增长和肥大所生之病，应以放血、施灸和使用烈性药等来治疗。
'脂肪过多应治疗肥胖和消瘦'，对于脂肪过多增长所生之病，应以治疗肥胖的两种仪轨方式来治疗，对于脂肪消耗所生之病，应以治疗消瘦的两种仪轨方式来治疗。
'对于骨骼消耗所生者，应以酥油、牛奶和糖调配，同样以软膏涂敷来治疗'，对于骨骼消耗所生之病，应以苦味药物调配牛奶等来治疗，同样以软膏涂敷来治疗。
'对于大便增多应以泻下来治疗'，对于大便增多所生之病应以强烈泻下的仪轨来治疗。
'对于大便消耗所生之病，应给予羊内脏、热饭、汤羹和两种豆类等'，对于大便消耗所生之病，应给予山羊和绵羊的内脏肠等煮熟的食物，以及热饭、汤羹、两种豆类即绿豆和白豆，等字包含了荠菜汤、酸奶清和自然发酵的酸味等。

།གཅིན་འཕེལ་གྱུར་ལ་གཅིན་འབྲི་བ། །གཅིན་ཟད་ལས་བྱུང་གཅིན་སྙི་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་མང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། གཅིན་འབྲི་བའི་གསོ་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཅིན་ཟད་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི།གཅིན་སྙི་བ་གསོ་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྔུལ་མི་འབྱུང་ལ་རྩོལ་དང་བསྐུ། །རྔུལ་འབྱུང་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔུལ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་རྔུལ་དབྱུང་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །ལུས་ ཀྱི་མེ་དྲོད་རང་གནས་འདུག་།ཆ་ཤས་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་བརྟེན། །དེ་རྣམས་འབྲི་ཞིང་རབ་འབར་བས། །ལུས་ཟུངས་འཕེལ་དང་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཅེས་བྱ་བ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཡིན་ལ། རང་གནས་སུ་འདུག་ཅེས་བྱ་བ། རང་གི་གནས་ཞུ་བའི གནས་ཀྱི་བར་ན་འདུག་པ་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ལུས་ཟུངས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ཆ་དེ་རྣམས་འབྲི་ཞིང་ཉམས་དམས་པས་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ།ཆ་ཤས་དེ་རྣམས་ཉིད་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།ལུས་ཟུངས་དང་པོ་ཕྱི་མ་ནི། །རྒྱས་བྱེད་ཟད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དང་པོ་དངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱི་མ་ཁྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དངས་མ་ཟད་ན་ཕྱི་མ་ཁྲག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་ འགྱུར་རོ།།ནད་དང་། ལུས་ཟུངས་དང་། དྲི་མ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལ་གནོད་པའི་རིམ་པ་དང་། ནད་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་སྨྲས་པ་ནི། ཉེས་འཁྲུགས་པས་ནི་ལུས་ཟུངས་ཉེན། །གཉི་གས་དྲི་མ་ལ་གནོད་བྱེད། །འོག་ན་གཉིས་ཏེ་མགོ་བོར་བདུན། །བུ་ག་དང་ནི་རྔུལ་འབྱུང་ བའི།།དྲི་མའི་གནས་ནི་དྲི་མ་སྟེ། །རང་རང་གནས་སུ་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་འཁྲུགས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡང་ཞིང་གཡོས་སོ། །དེས་ན་ལུས་ཟུངས་བྱ་བ་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེན་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་ དང་ལུས་ཟུངས་དེ་གཉིས་ཀ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པས་ནི་དྲི་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ལ།གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་མ་དེས་ནི་དྲི་མའི་གནས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། དྲི་མའི་གནས་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། འོག་ན་གཉིས་ཏེ་བཤང་བའི་ལམ་དང་གཅི་བའི་ ལམ་མོ།།མགོ་བོར་ནི་དྲི་མའི་གནས་བདུན་ཏེ། མིག་གཉིས་དང་རྣ་བའི་བུ་ག་གཉིས་དང་། སྣའི་བུ་ག་གཉིས་དང་། ལྐོག་མའི་བུ་ག་གཅིག་སྟེ། བུ་ག་ནི་བུ་གའི་ཁུང་བུ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྔུལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ཏེ། དེ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་དྲི་མའི་གནས་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་དྲི་མས་གནོད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མའི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་རང་རང་གི་གནས་པ་དེ་རྣམས་སུ་རང་གི་ནད་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་ཉེས་བས་གནོད་པ་སྐྱེད་ལ། དྲི་མའི་ གནས་རྣམས་སུ་ནི་དྲི་མས་གནོད་པ་བསྐྱེད་ནས་རང་རང་ཇི་ལྟ་བའི་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

对于小便增多者应治疗小便减少，对于小便枯竭者应治疗小便稀少。即对于因小便过多而产生的疾病，应以减少小便的治疗方法来医治。对于因小便枯竭而产生的疾病，应以治疗小便稀少的方法来医治。
对于汗不出者应以运动和涂抹治疗，应以出汗的方法来医治。即对于因汗液枯竭而产生的疾病，应以运动等方法来使其出汗的方法来医治。
身体的火热安住于自处，其部分依赖于身体组织，这些减少和剧烈燃烧时，身体组织会增长和枯竭。即所谓身体的火热，是指胃的火热，说到安住于自处，是指安住在自己的消化处所，其部分依赖于身体组织而存在，这些部分减少和衰退时，精华等身体组织会增长，而当这些部分剧烈燃烧和力量增强时，身体组织会枯竭。
身体组织的前者和后者，增长和枯竭也是如此。即身体组织中的第一个精华增长时，会使其后面的血液这一身体组织增长，当身体组织的精华枯竭时，后面的血液也会同样枯竭。
关于病、身体组织、废物和废物处所的损害次序以及疾病产生的次序说道：病素紊乱会损害身体组织，二者会损害废物，下部有二处，头部有七处，孔窍和汗液出处是废物处所，在各自处所会产生疾病。即病素是指风等，这些紊乱是指被自己的因素所激发和搅动。因此会损害和伤害精华等身体组织。病素和身体组织这两者紊乱和搅动会损害废物，
具有损害的废物会对废物处所造成损害。那么这些废物处所是什么呢？因此说道：下部有二处即大便道和小便道。头部有七处废物处所：两眼、两耳孔、两鼻孔和一喉孔，孔窍是指这些孔洞，同样还有出汗处，即遍及全身的毛孔，这些都是废物处所，它们会被具有损害性的废物所损害。
因此，在这些身体组织和废物处所中，在各自的处所会产生和出现自己的疾病。即病素会对身体组织造成损害，在废物处所中废物会造成损害，从而产生各自相应的疾病。

།དེ་ལྟར་ཉེས་པ་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་རང་གི་ལས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བཤད་ནས། ད་ནི་ཉེས་པ་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ། ལུས་འདིའི་ ཉེས་པ་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཟད་དམ་མ་ཟད་པར་གྱུར་ཀྱང་སྲོག་དང་བཅས་པར་ཟད་པར་གྱུར་ལ།དེ་འཕེལ་བས་སྲོག་དང་བཅས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་གནས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེ་སྨྲས་པ་ནི། ལུས་ཟུངས་ཁུ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི། །ནང་ནས་གཟི་ཅན་མདངས་མཆོག་ ཡིན།།སྙིང་ལ་གནས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་དང་། །ལུས་ནི་བརྟན་པར་གནས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་འཇིག་ན་དེས་འཇིག་ལ། །གང་ཞིག་གནས་ན་གནས་གྱུར་པ། །གང་ལ་དངོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་དངས་མ་ནས་ཁུ་བའི་མཐར་ ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཟི་ཅན་མདངས་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མདངས་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ག་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། ཐིག་ལེ་དྲུག་པའི་ཚད་དང་ ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ།།དེ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཐིག་ལེ་དྲུག་པ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ཅུང་ཟད་སེར་པོར་སྣང་བ་ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུས་ནི་བརྟན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་བརྟན་པར་གནས་པ་དང་། དེ་བསྲུང་ ཞིང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལུས་གནས་ཤིང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་ན། ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མདངས་གང་ཞིག་གནས་ཤིང་ཡོད་པར་གྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་གནས་ཤིང་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མདངས་གང་ལས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། ལུས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མདངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། འབྱུང་བ་ཀུན་གྱི་མདངས་གང་ཡིན། །གཟི་ཅན་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་བཤད། །དེ ནི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་དག་།དམར་ཞིང་ཅུང་ཞིག་སེར་དང་བཅས། །དང་པོ་མངལ་གྱི་སྙིང་པོ་གང་། །གང་དེ་མངལ་གྱི་དངས་མར་གནས། །སྙིང་ནི་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ན། །གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བརྟེན་གྱུར་ཅིང་། །ལུས་ཀྱི་དངས་མ་སྣུམ་དག་དང་། །སྲོག་ནི་གང་ལ་བརྟེན་གྱུར་ལ། །གང་ཞིག འཇིགས་པས་འཇིག་འགྱུར་ཞིང་།།གང་གིས་ལུས་ཅན་འཚོ་བྱེད་ལ། །སྙིང་ལ་གནས་ཀྱང་ཁྱབ་གྱུར་གང་། །དེ་ནི་སྲོག་གི་གནས་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མདངས་ནི་སེམས་འཁྲུགས་བཀྲེས་སེམས་ལས། །མྱ་ངན་ངལ་ལ་སོགས་པས་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མདངས་དེ་ ནི་སེམས་བྱུང་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ་སེམས་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོས་པའོ།།བཀྲེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པར་བྲུབ་ཚ་བའོ། །སེམས་ལས་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ལ་དཔྱོད་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ངལ་བ་ནི་ལུས་ཉོན་མོངས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ ནི་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

如是以自业等差别说明三过、七素、三垢之后，现在说明三过、七素、三垢之根本，此身之三过、七素、三垢虽已耗尽或未耗尽，但必定与命俱尽，彼增长则与命俱增长，乃身存在之主要因，故说：
七素以精为终，其中最胜者为光明，虽住心中遍一切，令身坚固而安住，若其坏灭则随坏，若其安住则随住，诸多事物种种相，皆依此身而生起。
七素从精华至精液为终，其中光明最为殊胜，乃极为精华，师说此即为光明。如是虽住心中，遍及全身。此复说有二种：量如六滴及遍满。彼遍满一切身，六滴呈白色、红色及略显黄色，尤其安住于心。
所谓'令身坚固而安住'者，即令身坚固安住，守护而令其安住，令身安住而不动。复次，若某物坏灭而不存在，则必定无疑将坏灭；如是若光明存在，则此人安住而存活；如是从光明中生起诸多事物之体性，显现种种，生起依于身等种种，此即名为光明。
如《摄要》中说：'一切界之光明者，具光彼为最胜说，彼乃月之自性相，红色略带黄色相。最初胎中精华者，彼住胎中之精华，当心生起之时候，往昔所依止之物，身之精华及油脂，命依止于何者上，若因恐惧而坏灭，令有情得以存活，虽住心中遍一切，彼为命之最胜处。'
光明因心乱饥饿，忧愁疲劳等耗尽。此光明因心乱等而耗尽，心乱即发怒，饥饿即极难忍受之饥渴，心即思维种种境，忧愁即心之痛苦，疲劳即身体疲惫，等字摄收坏灭等。

།དེ་ཟད་སྔངས་ཤིང་ལུས་རིད་ལ། །ཡང་ཡང་སེམས་ཤིང་དབང་པོ་ཉམས། །གཟི་ཉམས་རྩུབ་དང་ཡིད་མི་དགའ། །ཉམ་ཆུང་བར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདངས་དེ་ཟད་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་ན་མི་སྔངས་པ་སྟེ། གློ་བུར་དུ་སྐྲག་པ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རིད་ཅིང་མེ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་ཤིང་དཔྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པ་དང་། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ། མྱོ་མྱོ་པོར་ནུས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཟི་བྱིན་ཉམས་ཤིང་སྐྱ་བོ་འོད་འོད་པོར་འགྱུར་བ་དང་། རྩུབ་པ་སྟེ་པགས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྣུམ་མེད་པ་དང་།ཡིད་མི་དགའ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་མདུད་པའི་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཟད་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འཚོ་བྱེད་སྨན་དང་འོ་མ་དང་། །ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་དེའི་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདངས་ཟད་པ་དེའི་སྨན་ནི་ཛི་བན་ ཏི་དང་།ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་། ཤའི་ཁུ་བ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ལས་བསྟན་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེའི་སྨན་ཡིན་ནོ། །འོ་མ་ཡང་འཚོ་བྱེད་ ཡིན་པས།འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་ཤེ་ན། འོ་མ་ནི་དེར་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་དག་ནི་སྨན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི། ཟས་གང་མི་འདོད་གང་ཞིག་སློང་། །དེ་ ལ་མི་འཕྲོད་འཕྲོད་པ་ནི།།སྤང་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དག་།དེ་དང་དེས་འཕེལ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟའ་བར་བྱ་བའི་ཟས་གང་སྐྱེས་བུ་མི་འདོད་ཅིང་འགྲངས་པ་དང་། ཡང་ཟས་གང་ཞིག་སློང་ཞིང་འདོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་དང་ཞེ་འགྲངས་པ་ནི། སྤང་ཞིང་མི་བཟའ་ བ་དང་།འཕྲོད་པ་དང་ཡིད་ལ་འདོད་པ་ནི་སྦྱིན་ཞིང་བཟའ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ནད་འཕེལ་བ་དང་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཅིང་སློང་བའི་ཟས་དེ་མི་འཕྲོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་བཟའ་བར་བྱའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། །མཐུན་པས་སྲེད་པ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། ། ཕལ་ཆེར་འཕེལ་དང་ཟད་པ་དག་།མི་མཁས་པ་ཡིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཟས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་སྲེད་ཅིང་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས པ་དང་ཆ་འདྲ་ཞིང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡུལ་དེ་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།ཇི་སྲིད་རླུང་འཕེལ་བ་ནི། ཟས་སྣུམ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། མངར་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཁྲིས་པ་འཕེལ་བས་གྲང་བ་དང་བསིལ་བའོ། །བད་ཀན་འཕེལ་བ་ནི་ཁ་བ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་ཟད་པ་ལ་རླུང་ཟད་པས་སྣུམ་པ་དང་ལན་ཚྭའོ། །མཁྲིས་པ་ཟད་པས་ནི་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བད་ཀན་ཟད་པས་ནི་ཟས་སྣུམ་པ་དང་། མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྨན་པ་མི་མཁས ཤིང་།ཤེས་རབ་ཆུང་བས་མི་ཤེས་ཤིང་ཡུལ་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ལ་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

关于'精气耗竭而身体消瘦，反复思虑而诸根衰退，光泽衰退粗糙且心不悦，变得虚弱'这句话，当精气耗竭衰退时会产生恐惧，突然间伴随着惊慌。同样，身体消瘦而火力微弱，反复思虑而专注于观察，一切感官衰退而痛苦，能力减弱，光泽衰退而变得灰白，粗糙即皮肤等失去润泽，心不悦而心结加重，虚弱即身体精华耗竭减少。
关于'养生药、牛奶和肉汤等是其药物'这句话，对于精气耗竭的药物是吉瓦提和小茴香等养生药物，同样还有牛奶、肉汤，以及'等'字所包含的增强药物如葡萄等甜味类药物中所说的那些。这些都是其药物。虽然牛奶也是养生药，属于养生药物类别，为什么要单独提及呢？因为牛奶是其中最殊胜的药物，所以特别提出。
关于耗竭和增长的药物，简要说明如下：'对于不想要的和渴求的食物，不适宜的要舍弃，适宜的要服用，由此会导致增长或耗竭。'这是指对于不想要且已饱足的食物，以及渴求想要的食物，对这些食物中不适宜和令人饱腻的要舍弃不食用，适宜且令人喜欢的要给予食用，这些会导致疾病增长或消退。而且，对于想要且渴求的食物，如果没有不适宜的情况就应当食用，否则就不应食用。
关于'错乱的病邪和相应的会产生贪欲，增长和耗竭大多数无知者不能了知'这句话，因为风等病邪会对错乱的食物产生贪欲和喜好，这也是大多数情况而非所有情况。耗竭是由于与食物类别相似且相应的性质而产生对该对象的贪欲，例如风增长时会产生对油腻、酸性和甜味食物的喜好。胆汁增长会对寒凉产生喜好。痰增长会对苦味和粗糙产生贪欲。
其中，对于耗竭，风耗竭会对油腻和咸味产生喜好。胆汁耗竭会对酸味等产生喜好。痰耗竭会对油腻和甜味等食物产生喜好，这是事物的自然规律或法则。这样的病邪本性，医生如果不精通且智慧浅薄就无法了知，也不会对该对象的本性产生认识。

།ཡང་མཚན་ཉིད་གཞན་དག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི། ཅི་བཞིན་སྟོབས་དང་རང་ཇི་བཞིན། །འཕེལ་ན་ཉེས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཟད་པས་རང་བཞིན་འདོར་བར་འགྱུར། །མཉམ་ན་ རང་གི་ལས་རྣམས་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དང་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཅི་ལྟ་བ་དང་། རང་གི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བ་ལས་ཚད་ལས་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། ཉེས་པ་རྒྱས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་སྟེ་རང་གི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ཅི་ ལྟ་བ་དང་།རང་གི་རང་བཞིན་རྩུབ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བ་ཟད་པ་ལས་ནི་ནད་དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོར་ཞིང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཉེས་པ་དེ་རྣམས་མཉམ་པ་སྟེ་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་ལ་ཟད་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པར་ གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ན་ནི་མཉམ་ཞིང་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རང་གི་ལས་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་བཤད་པ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་རྣམས་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེས་ན་དེ་རྣམས་མཉམ་ཞིང་ འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཉེས་པ་ཟད་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། མི་ལྡང་བའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནས། སྨན་པ་དག་ཉེས་པ་ཟད་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། བཟའ་བ་དག་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་སྨྲས་པ་ནི། གང་ཞིག་མཉམ་པས་ལུས་འདི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཉེས་པ་དེ་ཉིད་མི་མཉམ་གསོད་པར་བྱེད། །དེ་བས་ཟད་པའང་འཕེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི། །ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེས་པ་གང་ཞིག་མཉམ་ཞིང སྙོམས་པར་གྱུར་པས་ལུས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་ལུས་མཉམ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།ཉེས་པ་དེ་ཉིད་མི་མཉམ་ཞིང་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པའམ་ཆད་པར་གྱུར་ན་ལུས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མཉམ་པ་ནི་ལུས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ ལ།མི་མཉམ་པ་ནི་ལུས་གསོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཉེས་པ་རྣམས་ཟད་ཀྱང་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་པའི་སྤྱོད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་འཕེལ་ནས་ནད་ལྡང་ཞིང་གནོད་པར་འགྱུར་བས་ན། ཁྱད་པར་དུ་མི་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྲུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་ལས་ཀྱང་ རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱང་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའོ།། །།དེ་ནས་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་མོད་ཀྱི། ནད་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ནད་མ་ལུས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ བཤད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ནད་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། གནས་དང་མིང་དང་། དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པའི་གཞུང་ནི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ལེའུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།

另外简要说明其他性质：'如同力量和自性，增长则过失增大，减少则舍弃自性，平衡则做自己的事。'对此，疾病和过失的力量如何，以及自性如何，若超过限度增长，则过失增大并生起。同样，减少即自身力量如何，以及自身大中小性质如何，以及自身粗糙、温热、油腻等自性如何减少，则舍弃并抛弃那些疾病的性质。当那些过失平衡，既不增长也不减少时，则处于具有自身限度的状态。
此时由于平衡而不变，故做自身事业，如疾病等方式所说，做并生起吸气呼气等事业。由此性质，应知它们平衡而不变。减少的过失对身体不生任何过失，因为不会升起，因为力量已尽，因为什么也不做，所以不生任何过失。医生们想到这点后，为了增长已减少的过失而给予饮食，但愿永远不要这样做。
因此说道：'某者平衡令此身增长，彼过失不平则杀身，是故减少如增长者，应以利益行为守护。'即某过失平衡调和时，成为令身体增长之因，处于自身限度则成为身体平衡之因。若彼过失不平衡，超过或低于自身限度，则会杀害身体。
因为过失平衡是身体增长之因，不平衡是杀害身体之因，所以过失减少也应如增长一样以利益行为守护。如同这些增长后会引起疾病并造成伤害，为了特别不增长而守护一样，对减少也应以随顺且有益的行为守护和保养。
《八支心要注释·词义月光》，由大师月喜所造，第十一章注释。
此后将说明了知疾病分类品。虽然前面已说明了知疾病等方式，但疾病是以差别而生起，因此若无了知疾病分类，则不能说明了知一切疾病的方式。因此在了知疾病等方式之后，说明了知疾病分类品。其中疾病的分类即是疾病分类，应以处所、名称、分类等差别而了知和理解。对此有益的论典即是了知疾病分类，应说明和宣说其品。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བའི་ངེས་པར་བརྟག་པ་སྨྲས་པ་ནི། ཞུ་བའི་གནས་དང་རྐེད་པ་དཔྱི། །རྣ་བ་རུས་པ་རེག་དབང་པོ། །རླུང་གནས་ཡིན་ཏེ་དེ ལས་ཀྱང་།།ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཁྱད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་གནས་ནི་ཞུ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟེ་བའི་འོག་ནས་རྐེད་པ་དང་། དཔྱི་དང་། རྣ་བ་དང་། རུས་པ་དང་། རེག་པའི་དབང་པོ་སྟེ། པགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཞུ་བའི་ གནས་ནི་རླུང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ།ཟས་འཇུ་བ་རྣམས་གང་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པར་རླུང་གི་གནས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གནས་ལྟེ་བ་ཕོ་བ་རྔུལ། །ཆུ་སེར་དངས་མ་ཁྲག་དང་ནི། །མིག་དང་པགས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་ལྟེ་བ་ཁྱད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་གནས་ནི་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕོ་བ་ནི་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མ་ཞུ་བའི་གནས་སྤྱི་ལ་བྱའོ། །ཆུ་སེར་ནི་པགས་པའི་ཤ་མདངས་ན་ཆུར་གནས་ཏེ་འདུག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། པགས་པ་ཕྲུགས་པ་ལས་ཆུའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྣང་བའོ། །དངས་མ་དང་ཁྲག་ནི་ལུས་ཟུངས་དང་པོ དང་གཉིས་པའོ།།མིག་ནི་མིག་གི་དབང་པོའོ། །པགས་པ་ནི་རེག་པའི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་ནི་རླུང་གནས་ཡིན་པར་བསྟན་མོད་ཀྱི། མཁྲིས་པའི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རླུང་གི་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གནས་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ལྟེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་བྲང་ དང་མགུལ་པ་མགོ།།གློ་བ་རུས་ཚིགས་མ་ཞུའི་གནས། །དངས་མ་ཚིལ་དང་སྣ་ལྕེར་གནས། །བྲང་ནི་ཁྱད་པར་དག་གི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་གནས་ནི་བྲང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྲང་ནི་ཐོང་ཁའི་གནས་སོ། །མགུལ་པ་ནི་ལྐོག་མའོ། །མགོ་བོ་ནི་སྤྱི་བོའོ། གློ་བ་ནི་ཁོང་པའི་ནང་ཆ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ལས་འོག་ནས་བཤད་དོ། །རུས་ཚིགས་ནི་ཚིགས་ཀྱི་མདུད་པའོ། །ཕོ་བའི་གནས་ནི་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་དོ། །དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདིར་གནས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བྲང་ནི་བད་ཀན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སོ། ། རླུང་ནི་སྲོག་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གཅིག་པུ་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། གཅིག་པུ་ནི་སྲོག་དང་། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དང་། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་དང་། ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས པའི་དབྱེ་བས་འགྱུར་རོ།།འདིར་སྲོག་ནི། སྤྱིར་གནས་བྲང་དང་གྲེ་བར་རྒྱུ། །བློ་དང་དབང་པོ་སེམས་འཛིན་བྱེད། །མཆིལ་འདོར་སྦྲིད་འབྱུང་སྒྲེགས་པ་འདོན། །དབུགས་རྔུབ་ཟས་ནི་མིད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྤྱི་བོར་ གནས་ཤིང་མགོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་།བྲང་དང་གྲེ་བར་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། བློ་དང་དབང་པོ་དང་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆིལ་མ་ལ་སོགས་པ་འདོར་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །མཆིལ་མ་ནི་ཁ་ནས་བད་ཀན་འབྱུང་བའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་དབུགས་ནང་དུ་སྡུད་པའོ། །གྱེན་རྒྱུའི་ གནས་ནི་བྲང་ཡིན་ཏེ།།སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལྐོག་མར་རྒྱུ། །ཚིག་འབྱིན་འབད་རྩོལ་མདངས་དང་ནི། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་དྲན་ལས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་གནས་ནི་བྲང་ཡིན་ཏེ། དེར་བརྟེན་ནས་སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ཚིག་འབྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འབད་རྩོལ་ནི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །མདངས་ནི་གཟི་མདངས་དང་ལྡན་པའོ། །སྟོབས་ནི་ནུས་པའོ། །ཁ་དོག་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ།

现在首先讲述风等存在于身体中的分类确定，即：'溶解处、腰部和髋部，耳朵、骨骼和触觉器官，是风的所在处，其中，尤其安住于溶解处。'关于这点，风的所在处是溶解处等，即从脐下的腰部、髋部、耳朵、骨骼和触觉器官，也就是皮肤等。在这些当中，溶解处是风的特殊所在处，因为消化食物的地方就是风的特殊所在处。
'胆的所在处是脐部、胃部、汗液，淋巴、精华、血液以及眼睛和皮肤，其中脐部是特殊所在处。'关于这点，胆的所在处是脐部等。胃部是指脐以上未消化食物的总称处。淋巴是指存在于皮肤血色中的水分，即刺破皮肤时呈现出水的形态。精华和血液是身体第一和第二要素。眼睛是指眼根。皮肤是触觉器官，虽然说是风的所在处，但也是胆的所在处，因为是风的助伴。在这些所在处中，脐部是特殊所在处。
'痰的所在处是胸部、喉部、头部，肺部、关节、未消化处，精华、脂肪和鼻舌处，胸部是特殊所在处。'关于这点，痰的所在处是胸部等。其中胸部是胸腔所在处。喉部是指咽喉。头部是指头顶。肺部是指体内部分，身体支分的分类将在下文解释。关节是指关节结点。胃部是指脐以上部分。精华等容易理解。在这些所在处中，胸部是痰的特殊所在处。
'风以命等分类，具有五种本性。'关于这点，单一的风具有运动的本性，通过命风、上行风、遍行风、等火风和下行风这五种本性而存在的分类而转变。
其中命风：'总的安住于胸部和喉部，执持意识和诸根，吐痰、打喷嚏、打嗝，吸气和吞咽食物。'关于这点，在这五种风中，所谓命风安住于头顶并依靠头部，在胸部和喉部运行，执持意识、诸根和心识，并且排出痰液等。痰液是指从口中排出的痰。吸气是指将气收入体内。
'上行风的所在处是胸部，运行于鼻、舌和喉部，发出言语、精进、光泽以及力量、肤色和念力。'关于这点，上行风的所在处是胸部，依靠那里在鼻等三处运行。它的分类是发出言语等，精进是指勤奋于事业。光泽是指具有光彩。力量是指能力。肤色是指以白等差别而分。

།དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་དོན་མ་བརྗེད་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་སྙིང་གནས་ལུས་ཀུན་ལ། ། མ་ལུས་ཁྱབ་ཅིང་རབ་ཏུ་མགྱོགས། །འགྲོ་དང་འདེགས་དང་འཇོག་པ་དང་། །མིག་འབྱེད་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པ། །ལུས་ཅན་བྱ་བ་ཕལ་ཆེར་ནི། །དེ་ལ་རག་ནི་ལུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུ་བ ཡིན་ལ།རབ་ཏུ་མགྱོགས་པ་སྟེ་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཤས་ཆེར་མགྱོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕལ་ཆེར་ཏེ། མང་དུ་རླུང་དེ་ལས་རག་ལས་ཤིང་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ནི་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདེགས་པ་ནི་གྱེན་དུ་འདྲེན་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་ཡན་ལག་སྨད་དེ་འཇོག་པའོ། །མིག་འབྱེད་པ་ནི་མིག་གི་རྫི་མ་གཉིས་འབྱེད་པའོ། །འཛུམས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འཛུམས་པའོ། །མཉམ་གནས་མེ་དྲོད་ཉེ་བར་གནས། །ནང་ཁྲོལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡིན། །བྱ་བ་ཟས་ལེན་ འཇུ་བ་དང་།།དངས་སྙིགས་འབྱེད་ཅིང་འདོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། ནང་གྲོལ་གྱི་ནང་ན་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བརྟེན་ནས་ནང་གྲོལ་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ ཟས་ལེན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་དངས་སྙིགས་འབྱེད་ཅིང་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོར་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུར་སེལ་གཞང་གནས་འདོང་མོ་དང་། །ལྒང་པ་ཕོ་མཚན་བརླ་ནང་རྒྱུ། །བྱ་བ་ཁུ་བ་ཟླ་མཚན་དང་། །བཤང་གཅི་མངལ་ ནས་འབྱིན་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞང་ན་གནས་པ་སྟེ། རྐེད་པའི་འོག་ན་འདུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་ཏོའི་ནང་ལ་སོགས་པའི་གནས་ན་རྒྱུ་བ་དང་། ལྒང་པ་དང་ཕོ་མཚན་དང་བརླའི་ནང་ན་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་ལས་ ནི་ཁུ་བ་དང་ཟླ་མཚན་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ལྔ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འཇུ་བྱེད་དང་། དམར་སྒྱུར་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དང་། མཐོང་བྱེད་དང་། མདོག་གསལ་ལོ། །དེ་ལ། །ཞུ་དང་མ་ཞུའི་བར་ན་གནས། ། འབྱུང་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ནི། །གང་མེའི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བས། །གཤེར་ཉིད་སྐེམས་བྱེད་འཇུ་ལ་སོགས། །ལས་ཀྱི་མེ་ཡི་སྒྲར་བཤད་དོ། །ཟས་ནི་འཇུ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །དངས་མ་སྙིགས་མ་འབྱེད་པར་བྱེད། །དེར་གནས་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ནི། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས བྱེད་པས།།སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཡིས་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་འཇུ་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞུ་བའི་གནས་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་བར་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་ལ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་མེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་བདོ་བས་གཤེར་བ་ཉིད་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་།ཟླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱས་པས་གཤེར་བ་ཉིད་སྐེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཏེ་འཇུ་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་མེའི་སྒྲར་བཤད་ཅིང་ མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

念即是不忘失过去之义。遍行风住于心脏遍及全身，极为迅速。行走、举起、放下、睁眼、闭眼等，有情众生大多数的行为，都依赖于它。
所谓遍行风住于心脏，遍及周身无余而运行，极为迅速即快速运行且尤其迅速。其作用是行走等有情即众生的一切行为中大多数都依赖并依靠此风。其中行走是从一处到另一处等。举起是向上提升。放下是放低肢体而置下。睁眼是开启两眼睑。闭眼是闭合眼睑。
平住风与火热相近而住，在内脏中运行。其作用是摄取食物、消化、分离精华与糟粕并排出。
所谓与火平住之风，是与胃中火热相近而住，依托于内脏中未消化处，在内脏中运行。其特殊作用是摄取并持守食物，同样使其消化成熟，分离精华糟粕并向外排出。
下行风住于肛门、直肠、膀胱、生殖器、大腿内运行。其作用是排出精液、月经、大小便和胎儿。
所谓下行风住于肛门即腰部以下，同样在直肠即尾部等处运行，在膀胱、生殖器和大腿内运行。其作用是排出精液和月经等。
胆汁的自性有五种。胆汁的自性分为五种：消化胆、转赤胆、成就胆、见胆和明色胆。其中，住于已消化与未消化之间，具有五大本性，以火的功能为主，使湿性干燥、消化等作用，故称为火。消化食物并分离精华与糟粕。住于此处的胆汁，因助益其余诸胆而增长力量，此即称为消化胆。
其中五种胆汁中，所谓消化胆住于已消化处与未消化处之间。虽具有五大种本性，但因火的功能占主要部分而使湿性干燥，由于月亮的功能耗尽而使湿性干燥。因此以消化等作用即消化和燃烧等功用而得火的名称。同样使四种食物得以消化。

།ཟས་ཞུ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་དང་སྙིགས་མ་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བའི་བར་དེར་གནས་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དམར་སྒྱུར་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་སྟོབས་བྱེད་ལ། སྟོབས་སྐྱེད་པ་སྟེ་ནུས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།མཁྲིས་པ་དེ་ནི་འཇུ་བར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །མཁྲིས་པ་མ་ཞུའི་གནས་ལ་བརྟེན། །དངས་མདོག་སྒྱུར་བས་དམར་སྒྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམར་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་མཁྲིས་པ་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། ལུས་ཟུངས་དངས་མ་ཞེས་ བྱ་བ་ཁྲག་གི་རང་བཞིན་དུ་མདོག་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས།དམར་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམར་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་སྙིང་ལ་གནས། །བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་ང་རྒྱལ་སོགས། །མངོན་འདོད་དོན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་སྙིང་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བློ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་།ཕྱིའི་དོན་རྣམས་འཛིན་ཅིང་དྲན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་ པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་དོན་གང་ལ་ཡིད་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ལ་ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་བློ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་གནས་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བྱེད། ། མཐོང་བྱེད་ཅེས་བཤད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་གནས་པའི་མཁྲིས་པ་ནི། མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་ནས་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱེད་པས་ན་མཐོང་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཟུགས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོག་གསལ་ནི། །པགས མདོག་གསལ་བྱེད་པགས་པར་གནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་མདོག་གསལ་ནི་པགས་པ་མདོག་གསལ་ཞིང་དང་བར་བྱེད་པས་ན་མདོག་གསལ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་གནས་ནི་པགས་པར་གནས་སོ། །དེས་ན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །འཇུ་བར་མ་གྱུར་པའི་སྨན་ གྱིས་ནི་རང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་རྣམ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་བྱེད་དང་། མྱགས་བྱེད་དང་། མྱོང་བྱེད་དང་། བརྟས་བྱེད་དང་། འབྱོར་བྱེད་དང་། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །བད་ཀན་རྣམ་ལྔ་བྲང་གནས་པ། །རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སུམ་མདོ་དང་། །སྙིང་དང་ཟས་ཀྱི་མཐུ་དང་ནི། །དེ་ ཉིད་ལ་གནས་ཆུའི་ལས་བྱེད།།བད་ཀན་ལྷག་མའི་གནས་གྱུར་པའི། །རྟེན་ནི་གང་ཕྱིར་བྱེད་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་དེ་ལས། བྲང་ལ་གནས་པ་དེ་རང་གི་སྟོབས་སམ། ནུས་པས་སུམ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔུང་པ་གཉིས་དང་། གཉའ་བ་འདུས་པའི་མདོ་རང་གི་ནུས་པས་རྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་བྱ་བའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རྟེན་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གར་ཟས་ཟོས་པའི་མཐུ་དངས་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་པར་བྱེད་པ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྲང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ནས། ཆུའི ལས་བྱེད་ཅིང་ཆུའི་བྱ་བ་ངོམས་པ་དང་།འགེངས་པ་ཞེས་བྱེད་པས། བད་ཀན་ལྷག་མ་རྣམ་པ་བཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་རྟེན་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་གྱུར་པས། དེའི་ཕྱིར་བད་ཀན་རྟེན་བྱེད་ཅེས་མིང་དུ་བཤད་དོ།

对于已消化的食物，能够分离其精华和糟粕，特别是使其区分开来，在消化与未消化之间，四种胆汁即赤变等相互协助并增强力量，能够产生力量即产生能力。所说的胆汁能够消化。
胆汁依于未消化处，由于改变精华的颜色故称为赤变。赤变胆汁依于未消化处而住，将身体精华即血液的本性改变颜色，因为使其变红故称为赤变。
成就胆汁住于心，智慧、正念和我慢等，由于成就所欲之事，称为成就胆汁。住于心脏并依靠于此的成就胆汁，因为是智慧等的因，能够圆满所欲之事，以执持外境并忆念等方式而成就，故称为成就。
智慧和正念应知有相互差别，即当下对某一事物生起疑惑时，能够确定'此语义是这样的'，这就称为智慧，而正念是智慧的特性。
住于眼而见色，称为见者。住于眼根的胆汁，住于眼球内而能见色，故称为见者。因为执取色法依赖于它的缘故。
明色即住于皮肤使肤色明亮。明色胆汁使皮肤明亮清净，故称为明色，其所依处是皮肤。因此能够消化涂抹等。未经消化的药物不能发挥其作用。
五种粘液即：支持、湿润、感受、滋养、连接五种。
五种粘液住于胸部，以自力于三处、心和食力，以及住于彼处而作水事。因为成为其余粘液之所依处而作支持，故称为支持。其中住于胸部的粘液，以自力或功能支持三处即两肩和颈部交汇处，以自力生起功能作用，故称为支持。同样，以自力住于心间，以精华方式支持所食之力，同样住于胸部，作水的事业即满足和充盈，成为其余四种粘液的所依处而作支持，因为如是作为因缘，故称为支持粘液。

།གང་ཞིག་མ་ཞུའི་གནས་ལ་གནས། །དེ་ནི་ཟས་ཚོགས་ འདྲུལ་བྱེད་པས།།མྱགས་བྱེད་ཅེས་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དེ་ཉིད་གང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་ཤིང་། དེས་ཟས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདྲུལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མདག་མདག་པོར་བྱེད་པས་ན། མིང་མྱགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བྱེད་ལྕེ་གནས་རོ་ཚོར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་མྱོང་བྱེད་ནི་ལྕེར་གནས་ནས་རོ་ལེགས་པར་ཚོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཤེས་པར་བྱེད་པས་མྱོང་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །བརྟས་བྱེད་མགོར་གནས་དབང་པོ་ནི། །ཚིམ་པར་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་བརྟས་བྱེད་ནི་མགོ་བོར་གནས་ནས། མིག་ལ་སོགས་ པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་བརྟས་པར་བྱེད་པས་ན།མིང་བརྟས་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འབྱོར་བྱེད་ནི། ཚིགས་ལ་གནས་ནས་འབྱོར་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འབྱོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་གི་ཚིགས་ལ་གནས་ནས་ཚིགས་རྣམས་འབྱོར་བར་བྱེད་པས་ན། འབྱོར་ བྱེད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ནད་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་ལས་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནད་ནི་ཕལ་མོ་ཆེ། །མི་འགྱུར་བདག་ཉིད་ཅན་ཁྱབ་ཀྱང་། །གནས་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་ཐ་དད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཕལ་མོ་ཆེ་མང་པོ་མི་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པར་གནས་ཤིང་། མི་མཉམ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་ལུས་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཡང་། རང་རང་གི གནས་དེ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།གནས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྩུབ་པ་དང་། སྣུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་ གི་མཚན་ཉིད་འདོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མཉམ་པས་ནི། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོགས་པ་དང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པས་ནི་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ ན།འདིར་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ཤིང་རག་ལས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མཉམ་པས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། མི་མཐུན་པས་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ནི། རྩུབ་སོགས་དྲོ་ བར་ལྡན་པ་ནི།།རླུང་ནི་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གྲང་བས་ལྡང་བྱེད་སྣུམ་ལ་སོགས། །ཡོན་ཏན་དྲོ་ལྡན་ཞི་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྩུབ་པ་དང་། བསིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་གཡོ་བ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་། རླུང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིང་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་རླུང་ནད་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དང་ལྡན་པའི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། རླུང་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་གཅིག་པུར མ་ཟད་དེ།ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་རླུང་གི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རླུང་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་རླུང་དང་ལྡན་པར་གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན། རླུང་ལྡང་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།

凡是住于未消化处所的，它能腐败食物聚集，故称为腐败者。谓痰液住于未消化之处，能腐败食物聚集即食物堆积，使之腐败，故名为腐败者。
能尝者住于舌头能感受味道。谓能尝痰液住于舌头，能善感受并了知味道，故称为能尝者。
增长者住于头部令诸根满足。谓增长痰液住于头部，令眼等诸根满足并增长，故名为增长者。
连接者住于关节使之相连。谓名为连接痰液者住于肢体关节，使诸关节相连，故称为连接者。
如是分别说明诸病的处所和作用后，为总结而说：如是诸多病虽遍布不变自性，当知是处所，作用亦各异。即如前所说，风等诸多病虽具不变自性，如论中所说具有自身标准而住，无不平等，遍布周行全身，然应知晓并了解其各自处所。
不仅是处所，其作用也应知是各自不同的。虽然风等每一种分为五种，然而由于舍弃粗涩和润滑的自相，因此依靠具有相同性质的物质，则这些病会增长。依靠与其自相不相顺的性质物质则会平息。
对此有人认为，此处毫无依赖他者之处，一切皆由相同性质而增长，由不相顺而平息。为此造论者说：具粗涩等暖性，风会增长；寒性令增长，润滑等暖性能平息。
即粗涩等性质，粗涩、凉性、细微和动摇等具暖性，成为风的对治且具不相顺性质时，风病会增长。虽然仅具风的一般性质特征的粗涩等是风增长的因，但不仅如此，具有暖性成为风对治的粗涩等也会令风增长。又粗涩等风的性质与寒性相应，因与自身相顺，故令风增盛。

།སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ། སྣུམ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། སྦོམ་པ་དང་། བརྟན་པ་དག་དྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་རླུང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རྣོ་སོགས་བསིལ་བ་དང་ལྡན་པས། །མཁྲིས་པ་སོགས་པར་བྱེད་འགྱུར་ལ། །དྲོ་བས་ལྡང་ ཞིང་རོ་རྟུལ་སོགས།།བསིལ་བར་ལྡན་པས་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྣོ་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། དྲི་ང་བ་དང་། འཁྲུ་བ་དང་། སླ་བ་སྟེ། མཁྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆ་མཉམ་པ་དག་ནི་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་མཁྲིས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ ལྡན་པས།མཁྲིས་པའི་ནད་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དང་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་མཁྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རོ་རྟུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་ཏེ།རོ་རྟུལ་བ་དང་། ལྕི་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། བསྐ་བ་དང་། དང་བའི་མཚན་ཉིད་མཁྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་བསིལ་བ་ཞེས་པ་ཡང་མཁྲིས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣུམ་སོགས་ གྲང་དང་ལྡན་པ་ཡིས།།བད་ཀན་སོགས་པར་བྱེད་འགྱུར་ལ། །དྲོ་བས་ལྡང་འགྱུར་དེ་ཉིད་ནི། །རྩུབ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཞིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ལྕི་བ་དང་། རྟུལ་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། བརྟན་པ་སྟེ། བད་ཀན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་ མཉམ་པ་དག་།གྲང་དང་ལྡན་པ་ཡིས། ཞེས་བྱ་བ་བད་ཀན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྲང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བད་ཀན་སོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བད་ཀན་ནི་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཡིན་པས། དེ་ཙམ་གྱིས་གང་ལ་ཡང་མི་ལྟོས པར་སོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ན་གྲང་བ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་ན། སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་འཕེལ་ཞིང་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདིར་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བད་ཀན་གྱི་ཡོན་ཏན་ རྣམས་གྲང་ཞིང་བསིལ་བས་བསྡུས་པར་བཤད་པ་ནི་གྲང་བས་བསྒོངས་ཤིང་འཁྱགས་པར་བྱས་པས་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པ་འདི་དག་ཉིད་དྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས། བད་ཀན་ཞུ་ བར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་པ་དྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་བད་ཀན་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད། རྩུབ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཞེས་པ། རྩུབ་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། མཁྲང་བ་དང་། གཡོ་བ་སྟེ། བད་ཀན་གྱི་ ཡོན་ཏན་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་ རླུང་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ནི།དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ལ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ། དྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པས་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རླུང་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་ཀྱི། སོགས་པར་ནི་མི་བྱེད་ལ། ཡང་ གང་གི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་པས་རྩུབ་པ་དེ་རྣམས་ནུས་པ་ཞན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་ཀྱི།ལྡང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་མི་བྱེད་དེ། ནུས་པ་ཞན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于滑腻等性质，滑腻、沉重、细小、粗大、稳固等性质若具有温热性质，则能极大地平息风。
锐利等性质若具有寒凉性质，则会增长胆病等，温热性质会使其动乱，迟钝等性质若具有寒凉性质则会平息。
所谓锐利等性质，即锐利、轻盈、臭秽、泻下、柔软等，这些与胆病性质相等的性质，若具有寒凉性质即胆病的对治性质，则会使胆病增长；而这些锐利等性质若与胆病性质相等，并具有与胆病性质相顺的温热性质，则会使其动乱。
所谓迟钝等性质，即迟钝、沉重、粗糙、稳固、涩滞、清净等特征，这些是胆病性质的对治，若具有寒凉即胆病的对治性质，则会使其平息。
滑腻等性质若具有寒性，则会增长痰病等，温热会使其动乱，而粗糙等性质则会使其平息。
所谓滑腻性质，即沉重、迟钝、柔滑、稳固等，这些与痰病性质相等的性质，若具有寒性，即具有痰病的寒性质，则会增长痰病。痰病的滑腻等性质虽与其性质相顺，但仅凭这些并不依赖其他因素是不会增长的，而是要依赖于寒性质增盛，当寒性质特别强盛时，具有这种性质的滑腻等性质才会使痰病增长。
这里所说的滑腻等痰病性质被寒凉所摄受，是指被寒所凝结而增长；而温热等与痰病性质相顺的性质，若具有温热性质这一对治，则会通过融化痰病而使其动乱。
所谓'其本身'即指温热性质这一痰病的对治，'由粗糙等性质'是指粗糙、轻盈、锐利、坚硬、动摇等，若具有这些痰病性质的对治，则会使其平息。
关于诸事物的法性和自性是这样的：如果仅仅因为粗糙等性质与风的性质相顺就使风过分增长，那么此时这些性质中就没有作为风的性质之对治的温热性质，因此粗糙等性质会产生风动乱的状态，而不会使其增长。
而当性质与温热力量相关联时，由于这些粗糙性质的力量减弱，所以会产生增长的状态，而不会产生动乱的状态，这是因为力量减弱的缘故。

།མཁྲིས་པ་ལ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ ཞིག་གི་གཉེན་པོ་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་པར་ནི་ལྡང་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་ཀྱི།སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་བྱེད་དེ། རིགས་པ་སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བད་ཀན་ལ་ཡང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ དུ་ཟིན་ཀྱང་།གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཤས་ལྷག་པར་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པས་བད་ཀན་འཁྱགས་ཤིང་བསྒོངས་པའི་ཚུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་བྱེད་ཀྱི། འདིའི་ལྡང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དེའི་ གཉེན་པོར་གྱུར་པ་གྲང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་འདིའི་གཟུགས་ཞུ་བར་བྱས་ནས།ལྡང་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱི། ཞུ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་ སྐབས་ནི་བྱེད་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅི་ལྟ་བ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས། ད་ནི་སོགས་པ་དང་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས། རང་གི་མཚན་ ཉིད་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་སྨྲས་པ་ནི།རང་གནས་ཉིད་དུ་འཕེལ་སོགས་ཡིན། །དཀྱེལ་གྱུར་རྒྱུ་ལས་འཁྲུགས་པ་དང་། །མི་མཐུན་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉེས་པ་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སོགས་པ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཀྱེལ་གྱུར་རྒྱུ་ལས་འཁྲུགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཡོན་ཏན་འདོད། ཅེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་རླུང་ལ་སོགས་པར འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པ་རྣམས།དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང་། མངོན་པར་དགའ་བ་ལས་འདིའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་གནས་ཏེ་ནད་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གང་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ནད་རྣམས་སོགས་པར་གྱུར་ནས་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ།།ལྡང་བ་ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་ཉིད། །རང་གི་རྟགས་ནི་སྟོན་པ་དང་། །བདེ་མེད་ནད་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ལྡང་བ་ནི་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་བ་ལས། ནད་རྣམས་རང་གི་གནས་ལས་ གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ།རང་གི་གནས་སྤངས་ནས། ལོག་པའི་ལམ་གཞན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡང་བ་ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ནད་ལྡང་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་འཕེལ་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐུན་པས་ན་ཚུལ་ གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སོགས་པ་ནི་རང་གི་གནས་ཉིད་དུ་ནད་གང་འཕེལ་བར་མ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་ལ། ལྡང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་སྟེ། རང་གི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ནད་རྣམས་ལམ་གཞན་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྡང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། རྩུབ་སོགས་དྲོ་བར་ལྡན་པས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། ལྡང་བའི་རྒྱུ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

胆病不仅仅是锐利等的对治，若无清凉的功效则会产生上升的状态，而不会产生积聚的状态，这是依照前述的道理。
虽然痰病与滑腻等功效相应，但由于具有更大的寒性功效，会使痰液凝结冻结，因此会产生积聚状态，而不会产生上升状态。
其对治是具有寒性功效的滑腻等，使痰液的形态融化后，能够产生上升状态，因为具有融化的性质，所以不能产生积聚状态。
如是说明了风等病与相应功效的关系后，为了消除对积聚和增长的误解，撰写论文，在解释自性之后说道：'于自处增长即为积聚，从扩散因而成扰动，认为与不相顺应的功效。'
诸病在各自处所增长，这是说明积聚。'从扩散因而成扰动'以及'认为与不相顺应的功效'是说明原因。
如是，当风等病发生时，与粗糙等功效相应者，会因扩散的原因而扰动，喜好与之不相顺应的滑腻等功效，由此可以推知。
因此表明：在自处即病自身处所增长者为积聚，诸病积聚后因扩散而扰动摇荡，会生起对不相顺应功效如滑腻等的喜好。
'上升入于错误道路，显现自身征象，无安乐而生病。'关于这点，上升是指增长过度，诸病从自处往他处迁移，即舍弃自处，进入其他错误道路，'上升入于错误道路'这是说明病的上升。
否则仅仅以增长的性质相顺应，就会成为同一方式。
因此，积聚是指病不在自处增长，上升的特点与积聚的因缘不同，即诸病舍弃自处而进入他道者称为上升。
因此，如前所说'由具粗糙等及热性'等，积聚的因是一种，上升的因是另一种，这是确定的。

།དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་རྟགས་ནི་སྟོན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་ཀྱི མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ནད་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་ལྡང་བར་འདོད་ལ།སྤྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ། བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ ལྟར་ན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་འབའ་ཞིག་ལས་ནད་རྣམས་ལྡང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་ཞིང་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་ཀྱང་ལམ་དེ་ཉིད་ན་གནས་ནས་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མ་ཟད་པས། ནད་གང་འབྱུང་བ་ ལས་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ནད་རང་གི་ཚད་ལས་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་། ནད་སྟོབས་ཅན་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། རང་གི་གནས་སྤངས་ཏེ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་ནས། རང་གི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཤས་ཆེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་ འདི་དག་ནི།ནད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་པར་སྨྲས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རང་གནས་གནས་པ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ནད་རྣམས་མ་བྱུང་ཞི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཚིག་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་ རྣམས་རང་གི་གནས་ན་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་བ་མ་བྱུང་ཞིང་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཀྱང་ཞི་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །ནད་རྣམས་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། །ད་ ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དུས་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ན་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་།ཞི་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སོགས་དང་ལྡང་དང་རབ་ཞི་བ། །རླུང་ནི་སོ་ག་སོགས་གསུམ་ཚེ། །མཁྲིས་པ་དབྱར་ལ་སོགས་པར་ཏོ། །བད་ཀན་དགུན་སྨད་སོགས་པར་རེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ནད་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དག་རླུང་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བ་ལས། རླུང་ནི་སོ་ག་སོགས་གསུམ་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་གའི་དུས་སུ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། དབྱར་གྱི་ཚེ་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྟན་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། ། མཁྲིས་པ་ནི་དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དབྱར་ནི་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་ནི་ལྡང་ངོ་། །དགུན་ནི་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ནི་དགུན་སྨད་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བར འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་དགུན་སྨད་ནི་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔྱིད་ནི་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་ག་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་རླུང་འདི་ནི་སོ་ག་སོགས་པར་མི་འཐད་ཀྱི། །ལྡང་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཞིང་རྩུབ་པའི་དུས་ཡིན་པས། སྨན་ ཕལ་ཆེར་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་ཡང་མཁྲིས་པ་སོགས་པར་མི་འཐད་དེ། ཆུ་རྣམས་སྐྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱུར་བ་སྨིན་པས་མཁྲིས་པ་ལྡང་བའི་དུས་ཡིན་ནོ།

同样地，'显示自己的特征'，即根据疾病的性质如何而生，疾病就如何生起和增长，总的来说，对身心造成压制的状态，称为'不适'。
同样地，'疾病将会生起'这句话是说明推理的原因。
因此，仅仅从单一的原因等无法推断疾病的生起，因为它们是不相符且性质不同的。
而且，所有的病因不仅在超过自身程度时仍处于原有途径而产生疾病，还应当从疾病的生起来推断。
这是因为即使疾病程度减轻，也会压制其他强大的疾病，并且离开自己的位置转入错误的途径后，会更大程度地产生与自身疾病相应的症状。
因此，这三种特征是为了全面了解疾病而说的，何需过多言说？
'处于自处即为平衡，疾病未生即为止息'，这里应当知道这些词句是从简略而来。
其中，疾病处于自身位置的平衡状态即是止息。
同样地，也应当从疾病的变化未生未起的特征来推断其止息。
在解释了疾病的积聚、生起和止息的特征之后，现在为了说明风等在何时积聚、生起和止息，而说：
'积聚生起及止息，风于孟夏等三时，胆于夏季等时节，痰于冬末等时分'
上述所说的疾病积聚、生起和完全止息，分别与风等相配合，'风于孟夏等三时'是说，在孟夏时节积聚，夏季时生起，秋季则完全止息。
胆病在夏季等三个时节中积聚、生起和止息，即夏季积聚，秋季生起，冬季止息。
痰病在冬末等三个时节中积聚、生起和完全止息，其中冬末积聚，春季生起，孟夏完全止息。
所说风在孟夏积聚是不合理的，那是生起的时节。
为什么呢？因为那时是轻躁粗糙的季节，大多数药物也与之相应。
同样地，夏季胆病积聚也不合理，因为水分会消化成酸性，同样药物也会成熟为酸性，是胆病生起的时节。

།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཡང་དགུན་ སོགས་པར་མི་འཐད་དེ།ཆུ་རྣམས་སྣུམ་པ་དང་། སྨན་རྣམས་ཀྱང་སྣུམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱང་གྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེའི་ཚེ་ལྡང་བར་འགྱུར་གྱི། སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཡང་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྨན་དང་ལུས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་ པས།།སོ་ག་རླུང་ནི་སོགས་འགྱུར་གྱི། །དྲོ་བའི་དུས་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པ་སྟེ་སོ་གའི་དུས་སུ་ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང་། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་ རྩུབ་པ་ཡིན་པས།རླུང་ཡང་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཆ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རླུང་ལྡང་བར་རིགས་མོད་ཀྱི། སོ་གའི་ཚེ་རླུང་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ལྡང་བར་མི་འགྱུར། དེ་གང་གིས་ཤེ་ན། དྲོ་བའི་དུས་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་བཀག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་སྔ་མ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་གྱི་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆུ་རྣམས་འཇུ་བ་སྐྱུར་བ་དང་། །སྨན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །མཁྲིས་པ་སོགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ནི། །གྲང་བ་ ཉིད་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱར་ཆུ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུ་བ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས། མཁྲིས་པ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ལྡང་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབྱར་སྨད་ཀྱི་ཚེ་གྲང་བ་ཡིན་པས་ན་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲང་བ་ནི་དྲོ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་གྲང་བ་འདིས་ལྡང་བའི་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་དང་སྨན་ནི་བསིལ་བ་དང་། །སྣུམ་པས་དུས་ནི་མཚུངས་གྱུར་ཀྱང་། །དགུན་སྨད་བད་ཀན་སོགས་འགྱུར་གྱི། ། བསྒོངས་པས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་སྨད་ནི་ཆུ་དང་སྨན་བསིལ་བ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། དུས་ཀྱང་བསིལ་བ་དང་སྣུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བད་ཀན་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར གྱི།སོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲང་བས་བསྒོངས་ཤིང་མར་འཁྱགས་པ་ལྟར་གྱུར་པས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་ག་ ལ་སོགས་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་བཤད་པ་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་། སོ་ག་ལ་སོགས་སྦྱོར་མཚུངས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་སྟེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ནད་རྣམས་སོགས་པ་ལ། སོགས་པའི་རྒྱུ་དུས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དམ། གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཟས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ནི། །དུས་ལ་བབ་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །འཕྲལ་དུ་སོགས་པ་ལ་སོགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཏེ། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སློན་སྨན་དང་། འཁྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དང་། དུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་སོགས་པ་དང་། ལྡང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་དུས་དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅིང་སྐབས་ལ་བབ་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ མེད་པར་འཕྲལ་དུ་སྟེ།དེའི་མོད་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལ་སྡོད་པ་མེད་པར་ཟས་ལ་སོགས་པ་དེའི་དབང་གིས་སོགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

同样地，痰也不应该在冬季等时增长。水是滑润的，药物也是滑润的，时节也是寒冷的，因此在那时应该兴盛而不会增长。对此说道：
由于轻和粗糙等药物，以及身体也与之相应，所以春季风得以增长，而不会因温暖的季节而兴盛。
也就是说，在春季，由于轻和粗糙等药物，以及身体也同样是轻和粗糙等性质，时节也是轻和粗糙的，风也因时节的自性而具有轻和粗糙的性质。因此，虽然由于性质相同而应该兴盛，但在春季风会增长而不会兴盛。
为什么呢？因为'不会因温暖的季节而兴盛'这句话否定了这一点。由于温暖使先前的原因变弱，所以不会兴盛而是增长。
水消化后变酸，药物也与之相似。胆汁增长的季节，因寒冷而不会兴盛。
也就是说，夏季水消化后变酸，同样药物也会如此变化，因此胆汁也会相应地增长而不会兴盛。为什么呢？因为在夏末时节寒冷，所以不会兴盛。寒冷是温暖的对立面，这个寒冷会造成兴盛的条件。
水和药物虽然清凉滑润，时节也相应，但在冬末痰会增长，而不会因凝结而兴盛。
也就是说，冬末时水和药物是清凉滑润的，时节也是清凉滑润的，因此虽然痰和时节等相同相似，但由于时节的自性而不会兴盛，只会增长。为什么呢？因为被寒冷凝结如凝固的油脂一样，所以不会兴盛，这就是'凝结'一词所否定的。
如是时节的自性，也就是说，所说的积累等在春季等时出现的情况，是依据时节的自性来解释的。
虽然春季等配合相同，这是说明风等的原因。
疾病的增长等，增长的原因是否仅限于时节，还是有其他原因呢？为此说道：
由于饮食等的缘故，即使未到时节，也会立即发生增长等。
也就是说，由于饮食等的力量，'等'字指包括泻药、通便药、灌肠、疲劳等的力量，风等疾病也会增长、兴盛和完全平息。而且，即使未到达那些时节，也不依赖于它们，会立即，也就是当下不停留地因饮食等的力量而发生增长等。

།ཡང་ན་སོགས་པའི་དུས་སུ་ནད་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་འགྱུར་རོ། །ནད་ནི་ལྡང་གྱུར་འཕྲལ་དུ་ ལུས།།མགོ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་ཁྱབ། །ལྡོག་འགྱུར་ཆུ་ཡི་རྒྱུན་བཞིན་དུ། །ཅུང་ཞིག་ཅུང་ཞིག་དག་གིས་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ནི་ལུས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུགས་པར་གྱུར་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ ནི་འཕྲལ་དུ་ཞེས་པ་མོད་ལ་ལུས་ཀྱི་མགོ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།ནད་དེ་ཉིད་ལུས་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིང་། གསོ་བས་ཞི་བར་བྱས་པ་ན། ཅུང་ཞིག་ཅུང་ཞིག་གིས་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་། དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་རྒྱུན་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ ཆུའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་དང་།དེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཟམ་པ་ཡང་ཁྱེར་ནས། མོད་ལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ། ཆུའི་རྒྱུན་དེ་འབྲི་བ་ན། གནས་དེ་ལས་རིམ་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ལྡོག་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་རྣམས་ཀྱང་ལྡང་བར་གྱུར་ན། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་ འགྱུར་གྱི།འབྲི་བའི་ཚེ་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རེ་རེ་ཞིང་ནད་གཞི་དང་གསོ་བའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་ཡས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བ་ལ་ཡང་འབད་པར་མི་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ནད་འཁྲུགས་སྣ་ཚོགས་ཚུལ་ ཅན་ནི།།གྲངས་མེད་པར་ནི་གྱུར་པའི་ལུས། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གཟིར་གྱུར་པ། །དེ་རྒྱུ་ཚུལ་དང་བསྒྲུབ་པ་དག། །རེ་རེ་ནས་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དེ་བས་སྤྱི་ཡི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་། རྣམ་པར་ལྡང་བར་གྱུར་ན་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་འབྱུང་བའི་ནད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྲངས་མེད་ཅིང་།བརྩི་བ་ལས་འདས་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གཟིར་ཞིང་གདུངས་པར་གྱུར་ཏེ། ལུས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་ ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་།བསྒྲུབ་ཅིང་གསོ་བར་བྱ་བ་དག་གི་རེ་རེ་ནས་ཞེས་པ། ནད་ཀྱི་ཚུལ་སོ་སོ་ནས་མིང་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ནད་འདིའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གསོ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་ཤིན་ ཏུ་དཀའ་སྟེ།དེ་བས་ན་སྤྱིའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ཁྱབ་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་ཅིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ནད་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཉེས་པའི་རྒྱུ་ནི་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཉེས་པ་ཉིད་ གཅིག་པུ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་རྒྱུ་གཅིག་པུ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ ཏེ།ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་རིགས་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者在其他时候，不会变成疾病等，而是从饮食等本身而变化。
疾病升起时立即遍及身体，从头至脚皆遍布，消退时如水流般，渐渐地平息。
所谓疾病是使身体受苦的，即风、胆和痰等。疾病升起即是混乱，此时'立即'意为迅速遍及身体从头至脚，无一遗漏地遍布并造成伤害。
当此疾病从身体消退，经治疗而平息时，会渐渐地平息。这就如同'如水流一般'，比如水流生起时，其汇集能冲走桥梁，迅速遍布流淌，当水流减退时，会从该处逐渐地退去减少。
同样地，疾病升起时会产生一切过患，但在减退时则不会如此。
由于无法对所有疾病一一说明病因和治疗的无量特征，为防止因此而不努力去除疾病的疑虑，此处说道：
'种种混乱的疾病，以无数方式呈现，使一切身体受到折磨，其因缘方式和对治，无法一一说明，故此为总说。'
即风等疾病混乱升起时，会以种种方式出现不同类型的疾病，其特征无量难数，使一切身体受到折磨和痛苦，令身体痛苦，此为其义。
因此，无法一一以名称说明这些病因的方式和治疗方法的特征，即很难说明'此病的因是这个，此病的特征是这个，治疗应如此做'。
所以这是总的说明，即解说普遍适用的言语。
那么这究竟是什么呢？'一切诸病的过患，其因唯有一个。'即是说，一切疾病的因就是过患本身是唯一的因，既是因又是唯一，是主要的因，或者说是一切共同的普遍因，所以说是唯一因，即是共同因的意思。
'唯'字是为了确定而说的，疾病的因唯一是这个，而不是其他事物类别，因为不是共同的缘故。

།དོན་འདིའི་དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱ་ནི་ལྡིང་གྱུར་པ། །ཉིན་རངས་ཀུན་ཏུ་སོང་གྱུར་ཀྱང་། །རང་གི་གྲིབ་མ་དང་མི་འབྲལ། །འགྲོ་ ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་རྣམས་ལྡིང་བར་གྱུར་པ་ན་ཉིན་རངས་ཏེ། ཉིན་ཐོག་ཐག་ཀུན་སོང་ཞིང་ལྡིང་བར་གྱུར་ཀྱང་། རང་གི་གྲིབ་མ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གྲིབ་མ་དེ་དང་བྲལ་བར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྣང་སྟེ། འགྲོ་བའི་ནད་ ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཡང་དོན་འདིའི་དཔེ་གཞན་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ་ནི། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་མ་ལུས་པའི། །འགྲོ་བ་མི་འདྲ་སྣ་ཚོགས་འདི། །ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མ་ལུས་པའི་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མི་ འདྲ་བ།མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའམ། རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་རིགས་ཐ་དད་པ་འདི་དག་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཚུལ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་དེ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། ཡོན་ ཏན་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་རང་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི། །རྒྱུ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །ནད་རིགས་ཉེས་པ་གསུམ་མི་འབྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་རང་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དུས་དང་གནས་ སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ནད་ཀྱི་རིགས་སུ་བཤད་པ།ཉེས་པ་གསུམ་པོ་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་ལོ། །དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་འདི་རྣམས་ནི་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁམས་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་དང་དྲི་ མའི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྙོམས་པ་མེད་པར་ཡང་།ནད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལྡང་བའི་རྒྱུ། །དབང་དོན་མི་འཚམ་ཕྲད་པ་དང་། །དུས་དང་ཉེས་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་དོན་མི་མཐུན་ཞིང་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲད་ཅིང་འབྲེལ་པ་དང་། དུས་མི་འདྲ་བ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཆར་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཉེས་པར སྤྱད་པ་ཚེ་སྔ་མའམ།འདིར་ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དམན་ལྷག་ལོག་སྦྱར་བས། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ རླུང་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རྒྱུའི་ཚུལ་སྔར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།ཡང་དེ་དམན་པ་དང་། ལྷག་པ་དང་། ལོག་པའི་སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་དོན་རང་ཡུལ་ཆུང་ངུའམ། །མི་སྦྱོར་བ་ ནི་དམན་པ་སྟེ།།ཤས་ཆེར་གཏད་པ་ལྷག་སྦྱོར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཡུལ་ཆུང་ངུ་ལ་སྦྱོར་བའམ། རང་གི་ཡུལ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་མ་ཚང་བ་དེ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་རང་གི་ཡུལ་ཤས་ཆེར་གཏད་ཅིང་བསྟེན་དྲགས་པ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ།

为了说明这个道理的比喻而说道：'譬如飞鸟在空中，整日飞翔不停息，与自身影子不分离，众生皆是如此相。'
就像鹰等飞鸟在空中飞翔时，整日即一整天飞翔盘旋，也不会与自己的影子分离，一刹那也看不到与影子分离的时候。众生的疾病情况也是如此。
为了说明这个道理的其他比喻而说道：'又如一切诸，众生种种不相同，不离三种功德性。'
另一种比喻方式是，一切众生本性各不相同，以胎生等差别而区分，或以动与不动等差别而区分，种种不同种类的众生，也不离开三种功德即勇气、尘垢和黑暗的性质而不超越，永远不会与这三种功德性分离。
'如是自身界不调，其因一切时期中，病类三过不相离。'
如同这个比喻一样，自身界不调和的原因在任何时期中，所说的病的种类三过永远不相离。这些风等诸界虽然是维持身体的，但是如果诸界不调和，那也是疾病的原因。
由于说明没有不调和就不会成为疾病的原因，所以这里用'也'字来特别说明。
'彼等生起诸因者，根境不适相遇及，时节与过失业等。'
风等那些[病]生起和扰动的原因是：眼等根境不适宜且不相应的相遇，以及不同的时节即寒、热、雨等，同样地，过去世或现世所造作的身、语、意三种不善业，这一切都是风等[病]扰动和生起的原因。
'此复由减增错用，分类成为三种相。'
虽然已经分析了风等这些[病]的原因方式，但是又由减少、增加和错误的运用而分为三种。前面那些每一种又可分为三种。
'根境自境小或是，不相应用为减少，过度专注增加用。'
眼等诸根对色等境，对自境小量相应或对自境不相应而不完全，这称为减少的运用。又对自境过度专注和过分依赖，这称为增加的运用。

།རབ་ཕྲའི་འོད་དང་འཇིགས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་ཉེ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་མི་སྡུག་པའི། །གཟུགས་ལ་མིག་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །ལོག་སྦྱོར་དེ་ནི་མི་ཟད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་རང་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་འོད་མིག་གི་དབང་པོས་ལྟ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་ཞིང་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ལོག པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཅིང་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་རབ་གྲག་རུལ་ལ་སོགས། །དབང་དོན་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་འདིར་བསྡུ་བ་ནི་དབང་པོའི་དོན་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། རུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའི་རང་ བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་སྡུག་པ་དྲག་པོ་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རུལ་ཞིང་ཞིགས་པར་གྱུར་ཅིང་། མི་གཙང་བ་མྱགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མི་སྡུག་པ་ སྣའི་དབང་པོས་ཚོར་བ་ན།རང་གི་ཡུལ་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྣའི་དབང་པོའི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི། ལྕེའི་ཡུལ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེར་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལོག་ པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ནད་རྣམས་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་གསལ་བ་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། །དེ་ཡང་རང་གི་ནུས་པས་ཤས་ཆེར་ལྟ་བ་ནི་ལྷག་པར་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱིས་མི་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། ཕྲ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བ་དང་། དྲག་ཅིང་མི་བཟད་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྔ་བོ་ཆེ་དྲག་ཏུ་བརྡུངས་པ་ལ སོགས་པའི་སྒྲ་གསང་མཐོ་བ་ལ་ལྷག་པར་གཏད་དེ་མཉན་པ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཐོས་པ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །སྒྲ་རྩུབ་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདར་བའི་སྒྲ་དང་འཇིགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཛག་ཅིང་རུལ་ བའི་དྲི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་དྲག་པ་ཤས་ཆེར་བསྣོམས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་བསྣོམས་པ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རུལ་བ་ལ་སྣོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཡང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བ་དང་། གྲང་ཆེས་པ་བསྟེན་པ་དང་། གོ་རིམས་ འཆོལ་བར་བསྟེན་པ་དང་།གནོད་པ་དང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དུས་ཀྱང་གྲང་དང་ཚ་བ་དང་། །ཆར་དུས་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཀྱང་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ གྲང་བ་ནི་དགུན་སྟོང་དང་།དགུན་སྨད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཚ་བ་ནི་སོ་གའོ། །དབྱར་ནི་ཆར་གྱི་དུས་སོ།

对于'极细微的光和恐怖，以及极近和极远，不悦意不可爱的色法，眼睛所见，这种错误运用是无尽的'这句话，错误的运用是指以各自的感官对极其细微的光用眼根观察审视，这是对自己境界的错误运用。
同样，观看极其恐怖的色法等不相顺且产生伤害的，也是错误的运用，这些是极其难忍且可怕的。
同样'极响和腐烂等，应当如实了知感官对境'这句话，在此总结即是应当如实了知感官对境极度明显和腐烂等也是错误运用的本质。
比如耳根听到引生忧愁等不悦意强烈的声音，就成为错误的运用。当腐烂破坏，不净呕吐等不悦意的气味被鼻根感知时，这种自境即气味对鼻根的错误运用。
'等'字包含舌根境过度咸味等，同样触觉境极热和极冷等是自境的错误运用，这些都说是疾病生起的因。
这一切都是仙人遮罗迦明确宣说的。其中以自力过度观看是过度运用。后来不能见是不足运用。
见到细微的、极近的、极远的、强烈难忍的、恐怖的、憎恶的、不悦意的、令人惊恐等色法是错误运用。
同样，过度专注聆听大鼓猛击等高亢声音是过度运用。完全听不见是不足运用。听到粗糙声、离悦意声、颤抖声和恐怖声是错误运用。
同样，过度嗅闻流溢腐烂的极其刺鼻强烈气味是错误运用。完全不闻是不足运用。闻腐烂等是错误运用。
又沐浴等过热和过冷的使用，错乱次序使用，有害和不净等是错误运用。
关于'时节亦以寒热雨时分为三'这句话，同样时节也以寒冷、炎热等分类成三种，其中寒冷是指冬初和冬末。炎热是指春末。夏天是雨季。

།དེའི་དམན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དམན་གྲང་སོགས་ཆུང་བ་དང་། །ལྷག་སྦྱོར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་མཚན་ཉིད། །རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་གྱི་དུས་དང་། དགུན་དང་། སོ་ག་དང་། དབྱར་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། སྔར་ཇི་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལས་གང་ཅུང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་དམན་པར་སྣང་བ དེ་ཉིད་ནི་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ན།ཆུང་བའམ། དམན་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གང་གསུམ་པོ་དེ་དག་རང་གི་ཚད་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པར་སྟོན་པ། དེ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དགུན་གྱི་དུས་སུ་དྲོ་བ་དང་། སོ་གའི་དུས་སུ་གྲང་བ་དང་། དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཆར་མི་འབབ་པའོ། །ལས་ཀྱང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། སྨྲས་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དམན་ལ། །འཇུག་པ་དམན་པའི་མིང་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། དེ་བཞིན་དུ ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱང་།རང་གི་ཡུལ་དག་ལ་གང་དམན་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་དམན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྟུན་ངས་འཇུག་པ་ལྷག་སྦྱོར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལ་གང་རུང་བརྟན་ངས་ཤིང་དྲག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་ བ་ཡིན་ནོ།།ཤུགས་བཀག་པ་དང་བཙིར་བ་དང་། །མི་བཟད་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང་། །གཅུས་དང་རྡེག་འཆོས་གོམ་འཁྱོར་སོགས། །ལྡང་བཞིན་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འཇིགས་སོགས་དང་། །སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་ལས་རྣམས་དང་། ། རྣམ་བཅུ་དེ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན། །འདི་དང་གཞན་དུ་བྱས་པ་རྣམས། །དེ་དག་མ་ལུས་ལོག་སྦྱོར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཤུགས་བཀག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྡེག་འཆོས་ཤིང་གོམ་པ་འཁྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལ་ཤུགས་བཀག་པ་ནི་རྒྱུ་བ་བརྣགས་པའོ། །ཤུགས་བཙིར་བ་ནི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པར་གྱུར་པ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱས་པའོ། །མི་བཟད་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་མི་བཟད་པའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་ཀུན་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།ལྡད་བཞིན་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཕྱེད་མིད་ཙམ་ན་སྨྲ་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ངག་གི་ལས་ཏེ། རབ་ཏུ་དྲག་པ་ལ་བྱའི་ངལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། གང་ཡུལ་དེ་ ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལོག་པར་སྦྱོར་བའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚེ་འདིར་བྱས་ཤིང་སྤྱད་པའམ། སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་ གསུམ་དུ་བརྟགས་པ་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ།

为了说明其低劣的相应、过度的相应和错误的相应，'其低劣如寒冷等微小，过度相应为极大的特征，与自相相违者，说为错误相应。'对此，同样地，具有寒冷、炎热、雨季、冬季、春季、夏季等特征，比之前所说的程度稍微低劣的显现，由于与时节不相应，称为微小或低劣的相应。
过度相应是指那三者超出自身程度而显现，这称为过度相应。错误相应是与自相相违，如冬季时温暖，春季时寒冷，夏季时不下雨。
业也分为三种，所说：'以身语意的区分，业也说为三种。'所谓业，即相应的因也以身、语、意的区分说为三种。
'身等诸业低劣，趣入称为低劣名。'即身业、语业以及意业，对其境界趣入低劣者，即是低劣相应。
'精进趣入为过度相应。'即身语意诸业中任何精进且猛烈相应者即是过度相应。
'气息阻滞与压迫，及不堪忍身诸业，扭曲打击步履不稳等，边吃边说，贪欲嗔恨恐惧等，杀生等业，此十种亦应呵斥。此世他世所作业，彼等一切皆错误相应。'对此，错误相应是从气息阻滞开始直至打击和步履不稳等业，任何趣入如是者即是身体的错误相应。
其中气息阻滞是指行动受阻。气息压迫是指内向的转为外向。'不堪忍身诸业'中，此处'不堪忍'一词应与一切词相连。'等'字包含行走等。
边吃边说是指半咽食物时说话，这些是语业，是指极为猛烈的情况，而非疲惫时。贪欲、嗔恨等即是意业，任何趣入如是境界者即是意的错误相应。
所有这些，无论是今生所作所行，还是其他生中所作，应知一切皆是错误相应。'这些是疾病的因。'即三三分类是疾病生起的基础。

།ལྡང་གྱུར་དེ་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་ནད་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཡན་ལག་ནང་གྲོལ་ལྷུ་ཚིགས་བརྟེན། །ཡན་ལག་ཁྲག་སོགས་པགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གཞི་དེ་དག་ལས་ ནད་དེ་རྣམས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གང་ཞིག་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གྲོལ་དང་། ལྷུ་ཚིགས་དང་། གནད་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། ། ཡན་ལག་ཁྲག་སོགས་པགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་ཡན་ལག་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་པགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ནད་གནས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནད་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་རྟེན་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་བརྟེན མ་ཞུ་ཡན་ལག་ན།།ལྦ་བ་བེའུ་སྣབས་འབྲུམ་པ་སོགས། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་འོར་ནད་སོགས། །དེ་དག་ཕྱི་རོལ་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནད་ཡན་ལག་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ བརྟེན་ཏེ་མ་ཞུ་བ་དང་།ཡན་ལག་ན་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནད་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནང་ནད་རྩ་སྦུབས་ཆེན་པོ་དང་། །མ་ཞུ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནང་གི་ནད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ལྟོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྩ་སྦུབས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་།མ་ཞུ་བ་དང་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་སོ། །གནས་དེ་ལས་ནི་སྐྱུག་ཚད་འཁྲུ། །དམུ་རྫིང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ནང་གི་ཆ་ཡི་གཞང་འབྲུམ་སྐྲང་། །སྐྲན་དང་མེ་དབལ་ཁོང་འབྲུམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་ གྲོལ་གྱི་གནས་དེ་ལ་ནི་སྐྱུག་པ་དང་།ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཆའི་གཞང་འབྲུམ་དང་། སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ ཆའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།།མགོ་བོ་སྙིང་དང་ཆུ་སོ་སོགས། །རུས་པའི་ཚིགས་ནད་གནད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་གནད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མགོ་བོ་དང་། སྙིང་དང་། ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། རུས་པའི་ཚིགས་ཏེ། འདིར་ཚིགས་ནི་རུས་ པའི་ཚིགས་ལ་བྱའོ།།ཤ་དང་རྒྱུས་པ་དང་། རྩ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་འདུས་པའི་ཚིགས་གཞན་དག་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འདིར་རུས་པའི་ཚིགས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འབྲེལ་རྩ་དང་ཆུ་བ་དང་། ཆུ་བ་ཆེ་སོགས་བར་མ་ཡིན། །དེ་ལ་ནད་ལམ་དེར་གནས་ པ།།གཅོང་ཆེན་གཞོགས་ཕྱེད་མཇིང་ཁ་ཡོ། །གླད་ནད་སོགས་དང་ཚིགས་རུས་དང་། །དཔྱི་ཡི་གཟེར་དང་གནོད་ནད་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་འབྲེལ་ཏེ། གནད་དེ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རུས་པའི་ཚིགས་རྣམས་དང་ འབྲེལ་པའི་ལམ་བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ།ནད་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླད་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། ཚིགས་པ་དང་། རུས་པ་དང་དཔྱིའི་གཟེར་དང་། གནོད་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་གནས་སོ། །འབྱིན་ཁྱབ་ཟུག་དང་སྙོམ་པ་དང་། ལུས་ཚ་ནད་གཟེར་བྱེ་བ་དང་། །འབྱར་ཞིང་ཆག་སྙམ་རྐང་ལག་འཁུམས། །བསྒོངས་དང་བརྩེ་དང་སྐོམ་བྱེད་དང་། །འདར་དང་རྩུབ་དང་ཁོང་སྟོང་དང་། །སྐེམ་དང་འགུལ་དང་དཀྲིས་སྙམ་དང་། །རེངས་དང་རོ་བསྐ་བྲོ་བའོ། །མདོག་ནི་གནག་གམ་དམར་བ་དག་།རླུང་གི ལས་ཡིན།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་འབྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

升起的那些是无边的，会产生各种疾病。肢体、内脏、关节所依，肢体血等皮肤是。对此解释如下：从那些病根中，这些病升起和紊乱，是无边际的，以不同方式的病症侵袭而生。在何处生起呢？在肢体以及内脏、关节和要害处生起。'肢体血等皮肤是'的意思是：其中肢体是指血等身体组织直至皮肤。
'那是外部病所'的意思是：那些是外部诸病的处所和依靠。依此而有消化不良、肢体痛、疮疖、小疮、鼻涕、痘疮等，痔疮、瘤和瘿病等，这些称为外部病。对此解释：凡是外部病以肢体血等身体组织为处所，因此依此而生消化不良和肢体痛等，同样也会生起外部病如痔疮等病。
'内病依大脉管和未消化已消化处'的意思是：内病是指依靠腹部以及大脉管，未消化和已消化之处的诸病。从那处所会生呕吐、热泻、痰饮、咳嗽、呼吸不畅，内部的痔疮肿胀，瘤和火毒、内部痘疮。对此解释：从内脏处所会生起呕吐和热泻等病。同样也会生起内部的痔疮和瘤等，如此痔疮等有内外两种分类。
'头部、心脏和牙齿等，骨节病是要害'的意思是：这些称为要害，即头部、心脏、牙齿等病和骨节，这里的节指骨节。不指肉、筋、脉等二者结合的其他关节。因此这里特指骨节。
与此相连的脉和水道，以及大水道等是中间。在此病道中所住的，重病、半身不遂、颈歪斜，脑病等和关节骨，以及髋部疼痛和损害病等。对此解释：因为与那些相连，所以说'与此相连'，即与那些要害以及骨节相连的中间通道中，住着重病等病。同样脑病等病、关节和骨头、髋部疼痛和损害病等也住在那里。
拔出、遍布、刺痛和平衡，身热病痛分散和，粘着似断手足蜷，肿胀和疼和口渴，颤抖和粗和内空，干枯和动和缠绕感，僵硬和味涩失味。颜色或黑或红等，是风的作用。对此解释：从风紊乱会产生拔出感等作用。

།དེ་ལ་འབྱིན་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཐུར་དུ་ལྷུང་བ་སྙམ་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཟུག་པ་ནི་ཡན་ལག་རྡེག་ པ་སྙམ་སེམས་པའོ།།སྙོམ་པ་ནི་ལུས་ཀུན་དཀྲིས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །ལུས་ཚ་བ་ནི་ལུས་བསྲེགས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །ནད་ནི་ཚོར་བ་དྲག་པོའོ། །གཟེར་བ་ནི་ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །བྱེ་བ་ནི་འགྱེས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །འབྱར་བ་ནི་བཤང་བ་ལ་ སོགས་པ་གནས་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཆག་པ་སྙམ་སེམས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཆག་པ་ལྟར་ཟུག་ཅིང་ན་བའོ། །ཡན་ལག་འཁུམས་པ་ནི་ཡན་ལག་འཇའ་ཞིང་འཁུམས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྒོངས་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འདུག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། །བརྩེ་བ་ནི་ལུས་དང་ སྤུའི་ཚོགས་རྣམས་བརྩེ་བའོ།།སྐོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པའོ། །འདར་བ་ནི་ཡན་ལག་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བའོ། །རྩུབ་པ་ནི་རེག་ན་མི་བདེ་བར་རྩུབ་པའོ། །ཁོང་སྟོང་པ་ནི་ནང་སྟོང་པའོ། །སྐེམས་པ་ནི་ལུས་སྐེམས་བག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འགུལ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་གཡོ་བའོ། ། དཀྲིས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་བཅིངས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །རེངས་པ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་རྣམས་ཤིང་ལྟར་རེངས་པའོ། །རོ་བསྐ་བ་ནི་རོ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྐ་བའི་རོར་ཚོར་བའོ། །མདོག་གནག་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལུས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འདུག་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་ཆེར་དམར་བག ཏུ་སྣང་བ་སྟེ།འདི་དག་ནི་རླུང་གི་ལས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལས། ལུས་ཚ་མདོག་དམར་དྲོ་སྨིན་བྱེད། །རྔུལ་དང་རྣག་དང་འཛག་རྨ་རེད། །འདྲུལ་དང་བརྒྱལ་ཞིང་མྱོས་པ་དག་།ཁའི་རོ་ཁ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། །མདོག་སྐྱ་དམར་རྩ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁྲིས་པ་ ལྡང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ལས་ནི་ལུས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལུས་ཚ་བ་ནི་གང་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ཚ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཚ་བ་ནི་སྒྲར་བཤད་དོ། །མདོག་དམར་བ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཤས་ཆེར་དམར་བའོ། །དྲོ་བ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཚ་ བའོ།།སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་འདྲུལ་ཞིང་སྨིན་པའོ། །རྔུལ་བ་ནི་རླན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རྣགས་པ་ནི་ལུས་འདྲུལ་ཞིང་སྨིན་པའོ། །འཛག་པ་ནི་རྣག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པའོ། །རྨ་རེད་པ་ནི་རྨ་ཞིག་ཅིང་མནམ་པའོ། །འདྲུལ་བ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ འདྲུལ་ཞིང་མྱགས་པའོ།།བརྒྱལ་བ་ནི་སེམས་མེད་ཅིང་མི་དྲན་པའོ། །མྱོས་པ་ནི་ཆང་གིས་མྱོས་པའི་ནད་ལྟ་བུའོ། །ཁའི་རོ་ནི་ཁ་བ་དང་སྐྱུར་བ་དག་ཏུ་ཚོར་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་མདོག་ནི་སྐྱ་ཞིང་རྩ་དམར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྔོ་བ་དང་། སེར་བ་ལ་ སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བར་སྣང་ངོ་།།བད་ཀན་ལས་ནི་མཁྲང་ཞིང་སྣུམ། །གཡའ་ཞིང་ཁོང་གྲང་ལྕི་བ་དང་། །ཚིགས་དམ་ཤ་རྒྱས་རྨོངས་བག་དང་། །སྐྲང་ཞིང་གཉིད་ཆེ་ཟས་མི་འཇུ། །མདོག་དཀར་ཁ་རོ་ལན་ཚྭ་མངར། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་འདམ་རིང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་ལྡང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་མཁྲང་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་མཁྲང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་སྲ་བ་ཉིད་དོ། །སྣུམ་པ་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་བག་ཏུ་གནས་པའོ། །གཡའ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་པགས་པ་གཡའ་བའོ། །ཁོང་གྲང་ བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་བསིལ་བག་ཏུ་གནས་པའོ།།ལྕི་བ་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལྕི་བ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་དམ་པ་ནི་རྩ་སྦུབས་རྣམས་འགགས་པའོ། །ཤ་རྒྱས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཆེ་བ་སྟེ། བད་ཀན་ཅན་དག་གི་ཁ་དང་ལྐོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་པའམ་འགགས་པའོ། ། རྨོངས་བག་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དོ།

关于这些，排出是指眼睛等器官向下坠落的感觉。遍及全身并牵引。
刺痛是指感觉肢体被击打。麻木是指感觉全身被缠绕。身体发热是指感觉身体被烧灼。病是指剧烈的感受。疼痛是指如被针刺一般。分离是指感觉分散。粘着是指大小便等停滞不动。
感觉断裂是指肢体如同断裂般疼痛。肢体收缩是指肢体萎缩收缩。聚集是指将分散的合为一体。竖立是指身体和毛发竖立。口渴是指被口渴所困扰。颤抖是指肢体摇动。粗糙是指触摸不适而粗糙。内空是指内部空虚。
消瘦是指身体变得消瘦。移动是指稍微摇动。感觉缠绕是指感觉肢体被捆绑。僵硬是指身体和肢体如木般僵硬。味道涩是指其他味道也感觉为涩味。颜色黑暗是指大多身体显得污浊，或者同样地大多显得发红。这些是风的作用。
胆的作用：身体发热、颜色发红、温暖、使成熟，出汗、化脓、流出、溃烂，昏迷和醉酒等，口中味苦和酸，颜色灰红非脉相。
这是说，当胆病发作时，其作用是使身体发热等。其中身体发热是指全身产生难以忍受的热感，这里热是从词源上解释的。颜色发红是指身体和肢体大多发红。温暖是指身体和肢体发热。
使成熟是指身体某一部位腐烂成熟。出汗是指有湿润感。化脓是指身体腐烂成熟。流出是指脓等流出。溃烂是指伤口破裂发臭。腐烂是指身体和肢体腐烂溃烂。昏迷是指无意识不清醒。醉酒是指如同醉酒般的病症。
口中味道是感觉苦和酸。身体颜色是灰白而脉不发红，否则会显现为青、黄等各种差别。
痰的作用是坚硬而油腻，发痒而内寒沉重，关节紧密肌肉增长迷糊，浮肿嗜睡食不消化，颜色白口味咸甜，最后如泥浆般。
这是说，当痰病发作时，其作用是使身体坚硬油腻等。其中坚硬是指身体的肢体和器官变硬。油腻是指皮肤等呈现油腻状态。发痒是指身体皮肤发痒。内寒是指身体肢体呈现寒凉状态。
沉重是指身体组织变重。关节紧密是指脉道阻塞。肌肉增长是指身体肌肉增大，即痰病患者的口腔、喉咙等处的身体肌肉增长或阻塞。迷糊是指对境不清晰。

།གཞན་དག་ནི་ཡུར་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྲང་བ་ནི་འོར་བག་ཏུ་འདུག་པའོ། །གཉིད་ཆེ་བ་ནི་གཉིད་སྟུག་པའོ། །ཟས་མི་འཇུ་བ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་མདོག་ནི་དཀར་ཞིང་སྐྱ རྦབ་རྦབ་པོར་སྣང་བའོ།།ཁའི་རོ་ནི་ལན་ཚྭ་དང་། མངར་བག་ཏུ་བྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་འདམ་ཞིང་རིང་བ་ནི་ནད་ཡུན་རིང་བོ་ནས་འབྱང་བའམ། ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནད་ཀུན་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་གམ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་པ་ནི་ནད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་གིས། ནད་གང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནད་ཀུན་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་ནད་ཀུན་ ཁྱབ་པའོ།།དེ་ནི་མ་ཡེངས་བལྟ་སོགས་པས། །ཡང་དག་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དབྱེ་ཤེས་པས། །ནད་བ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་མ་ཡེངས་པ་སྟེ། འབད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པའི་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས། བལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་བལྟ་བ་དང་། མྱང་བ་དང་དྲིས་པས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བལྟ་བའི་མདོག་དང་། གནས་དང་། ཚད་དང་། མཆིལ སྣབས་དང་།བཤང་གཅི་དང་། སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟ་བ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣ་བའི་སྒྲ་དང་། རྒྱུ་མ་ཀྲུག་ཀྲུག་ཟེར་བ་དང་། སོར་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་གཅོག་པ་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྣུམ་པ་ནི་ལུས་དང་བཤང་བ་དང་རྨ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བརྟག་པར་བྱའོ། ། རེག་པ་ནི་གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་དང་། འགུལ་པའི་རེག་བྱ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁའི་རོ་ནི་དྲིས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སླ་བ་དང་། སྐྱུག་དཀའ་བ་དང་། ལྟོ་བ་སྲ་བ་དང་། སྙི་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ཅི་མཐོང་བ་དང་། གང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ དང་།ནད་གང་གི་ཚེ་ནས་ཞུགས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་སྐར་མ་དང་། མཛའ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་བཅུད་དང་། རོ་ཉམས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྦྲང་བུ་འདུ་བ་ལས་ནི་མངར་བར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་དྲོད་ནི་འཇུ་བ་ལས་སོ། །སྟོབས་ནི་རྩོལ་བའི་ནུས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་མཚན་མ་མངོན་པ་དག་ནི་བསལ་བའི་ སྲེད་པ་དང་མི་སྲེད་པ་ལས་སོ།།ནད་ཀྱི་ཚད་ནི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །ཚེ་ཟད་པ་ནི་འཆི་ལྟས་ལས་སོ། །རང་བཞིན་དང་། སྙིང་སྟོབས་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། གོམས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཙ་ར་ཀས། ཤེས་པའི་སྒྲོན་མའི་སྣང་བ་ཡིས། ། ནད་པའི་ནད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི། །མ་ཤེས་བར་དུ་སྦྱོར་ཤེས་གང་། །དེ་ནི་ནད་རྣམས་གསོ་མི་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

其他人说是水渠。肿胀是在胸腔中积聚。嗜睡是睡眠沉重。食物不消化是指胃部火力不调而无法消化。身体的颜色呈现白色且灰白色。口中的味道变得咸和带甜味。
对于业的结果长期徘徊不定是指病情长期持续或经过长时间后会导致死亡。
所说的'如是'，以这些特征遍及一切疾病。'如是'是完整的词语或表示这样的状态的意思，完整是指通过疾病的特征，可以了解是什么病。怎样呢？称为遍及一切疾病，即是遍及一切无余疾病的状态。
对此应当专注观察等，正确地了知。通过了解病情的阶段差别，应当观察每一刹那的病情。对此，如是遍及一切疾病特征的所说病相，应当由专注即具有精进且心不散乱的医生等具有精进者，通过观察等，即观察、品尝和询问来正确了知和理解。
其中观察包括观察颜色、部位、程度、痰液、鼻涕、大小便、呕吐等。'等'字包括听诊耳部声音、肠鸣声、关节等发出的声响。嗅觉是检查身体、粪便和伤口等的气味。触诊是了解冷、热、柔软、粗糙和震动的触感。口味是通过询问得知。
同样，询问是否容易呕吐、难以呕吐、腹部是否坚硬、柔软、梦中所见、喜好什么、病从何时开始、出生星宿、喜欢什么、不喜欢什么、快乐和痛苦等。应当知道这些只是部分说明。
同样也应当通过推理来了解。首先从排出物和行为可知身体精华和味觉的损坏。从蚊虫聚集可知甜味。同样，胃火可从消化得知。力量从运动能力得知。病症的明显表现从渴求和不渴求得知。
病情程度从行为特征得知。寿命耗尽从死兆得知。性格、勇气、兴致和习惯从经常相处得知。如查拉卡所说：'以智慧明灯之光，在未了解病人病情本质之前，虽知医治方法，也不能治疗诸病。'

།ཅི་སྨན་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅི་ལྟར་རུང་བ་ཙམ་ཞིག་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ལྟ་བ་དག་སྨན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅིང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལྟ་ཞིང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ནད་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཡང་བལྟས་པས་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི། གོམས་པས་ངེས་པར་ཐོ་བ་འགྱུར་ཏེ། །ལས་རྣམས་འགྲུབ་པ་གསལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ནི་གསོ་བའི་ལས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ འཇུག་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་གསོ་བ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི།གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་འགྲུབ་པ་གསལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པས་ན་ལས་འགྲུབ་པ་སྟེ།དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ལ་སོགས་བཟང་ངན་ཤེས། །བསྟན་བཅོས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ནི། མརྒད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་བཟང་ངན་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་ནི་གོམས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེས་འདི་ནི་བཟང་པོའོ། །འདི་ནི་ངན་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་ལན་མང་ དུ་མཐོང་བའི་གོམས་པ་ལས་འདི་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཟང་པོ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ལ་གོམས་ཤིང་བྱ་བའི་སྨན་པ་དེས་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ལས་བྱེད་ན། སྲོག་ ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ལས་ལ་གོམས་ཤིང་བྱང་བར་མ་བྱས་པར། གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་མེད་པར་གོམས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ནི་གཉི་ག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ལ་ལ་ཚེ་འདིའི་ཉེས་ལས་བྱུང་། །ལ་ལ་སྔོན་གྱི་ཉེས་ལས་བྱུང་། །གཞན་དག་དེ་གཉིས་འདྲེས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་ལ་ལ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་ཞེས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྟེ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ ཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི། ཉེས་པ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ལ་ནི་གཉིས་འདྲེས་ཤིང་འདུས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ཉེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་སྟེ། གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

如果问及是否任何医生只要稍微具备一些医疗条件就算合格？并非如此。否则，了解病情变化的阶段，
同样地，每一刹那观察疾病的医生才是医生。每一刹那、每一阶段都反复不断地观察，
这样理解病情的医生才是了解病情变化阶段的医生。如此，观察病人的每一刹那，他们就会获得成长。因此说：
'通过熟练而确定，能成就明显的事业。'
熟练是指反复从事医疗工作而确定了解医疗，获得医疗的确定性，而不仅仅是通晓医学典籍。
什么样的确定性呢？'能成就明显的事业'，即能成就一切事业，所以称为事业成就，使其明显就是使其显现。
为了说明这个道理的比喻：'珍宝等优劣的了解，不仅仅来自典籍。'
这是说，对于绿宝石等这些珍宝优劣的了解，主要原因就在于熟练，通过这个才能理解'这是优质的，这是劣质的'。
即使这里有鉴别珍宝的典籍，仅从典籍alone并不能获得这种了解。这是通过多次见到众多珍宝的熟练经验，才能产生'这是优质珍宝，这不是'的认识。
同样地，如果一个通晓并理解医学典籍，同时熟练并实践医疗的医生进行治疗疾病的工作，就能给予众生生命，
而不是仅仅通过了解医学典籍而不熟练实践，也不是仅仅通过实践而没有学问。
因此使用了'仅仅'这个词，这里需要两者兼备。
'疾病如是分三种：有些来自今生过失，有些来自往昔过失，其他来自二者交合。'
有些病人是由今生过失，即现世的过失所致，病因称为过失。
同样地，有些来自往昔过失，即由自己过去所造的不善业、所犯的过失的果报而生。
其他一些则由两者混合汇集而生。如此，现世的过失、往昔的过失以及二者结合，共有三种，应当知道疾病有这三种。

།ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ཉེས་འབྱུང་ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བཤད པའི་ནད་གཞི་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ནི་རླུང་དང་།མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ནད་གཞི་མ་འཆོལ་བས་ནད་གང་ཡིན་པ་ལྡང་བའི་ནད་གཞི་གང་དང་གང་ཡིན་པ། ནད་ནི་ནད་གཞི་གཞན་ལས་ མི་འབྱུང་གི།རང་གི་ཉེས་པ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལས་སྐྱེས་རྒྱུ་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནད་གཞི་མེད་པར་ཉེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངེས་པར་ཤེས་པར་ བྱ་སྟེ།ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཆུང་བ་ལ་དཀྱེལ་ཆེའི་ནད། །ཉེས་དང་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གང་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་དཀྱེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་བ་དེ་ནི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ནད་དེ་ངེས་པར་ནད་ གཞིའི་ངེས་པ་དང་།ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ནད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་གསོ་བ་སྨྲས་པ་ནི། དང་པོ་མི་མཐུན་བཟའ་བ་ཡིན། །ལས་སྐྱེས་ལས་ནི་ཟད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བཤད་པས་ན་ དང་པོ་སྟེ།གང་ནད་གཞིའི་ཉེས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། ཟོས་པ་ལས་ཟད་ཅིང་དེངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་ཉིད་བྱང་ཞིང་ཟད་པ་ ལས་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།གཉི་ག་ལས་བྱུང་ཉེས་དང་ལས། །ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། ཚེ་གཉི་གའི་ཉེས་པ་དང་ལས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ནི་རྒྱུའི་ཉེས་པ་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུའི་ལས་ཟད་ཅིང་འཇིག་པས་ནད་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ ནད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ནས།ཡང་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ནི་རང་རྒྱུད་གཞན་རྒྱུད་ལས། །གཉིས་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ལས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། གཞན་ གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ།།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ནི་འཁོར་གཞན་ཡོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། མཐའ་མའང་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །སྔར་སྐྱེས་སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་བཤད། །ཕྱི་སྐྱེས་པ་ནི་བླ་བརྣན་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐའ་མ་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཅན་ཏེ། མཐའ་མར་བསྟན་པས་ན་མཐའ་མར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་ནས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལས་གང་སྔོན་དུ་སྐྱེས་ཤིང་སྔར་བྱུང་བ་དེ་ནི་ནད་རྣམས་ཀྱི་སྔར སྐྱེས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་དོ།།གང་ཕྱིས་འབྱུང་ཞིང་ནད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ནད་ཀྱི་བླ་བརྣན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གནས་ཅི་བཞིན་གནས་པ་ནི། །རང་རྒྱུད་ཅན་དེ་མཚན་ཉིད་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་རྒྱུད་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ དེ་ནི་རང་གི་གནས་ན་གནས་ཤིང་མཚན་ཉིད་གསལ་ལ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།

再者，依照这些特征的次第而言说的是：'如同过患病根'等，即所说的那些病根，当是今世过患所生时，是从风、胆和痰所生。对此应当如实了知病根，不错乱病根，任何病所对应的病根是什么，病不从其他病根生起，唯从自身过患所生，应知这是今世过患所生。
'业生无因者'，即任何无病根而从任何过患所生者，应当确知这是从业所生的病，因为不是从如实病根的过患所生。
'因小而病势大，是从过患与业生'，即任何病从微小因缘而显现极大病势者，即便是从如实病根的过患所生，也应当确知此病必定是从病根的决定性和业的过患二者所生。
对这三种病的治疗而言说：'首先是不相宜饮食，业生则由业尽'。首先所说即是首先，对于仅从病根过患所生者，如前所说，从食用对治风等不相宜者而得以消尽消除。从业所生者则是由不善业本身净尽而病得以消除。
'二者所生由过患，及业尽故得消除'，即从今后两世过患和业所生的病，是由因的过患和病因的业消尽破坏而使该病消失。
如是首先宣说了三种病之后，又依二种分类而言说：'病由自续他续故，成二'。病由自相续和他相续的情况而成二种，其中自相续是主要的，与不被他所主宰是同义。他相续即是有其他眷属、是主要的、非随从等是异名。
'后者亦有二，先生如前法所说，后生即是并发症'。后者即是他相续者，由于后面显示故为后者，即随从他者。这也有两种：先生者是其一，第二是后来所生。其中先前生起且最初出现者，说为诸病中先生病的方式。后来出现且随病而生者即称为病的并发症。
'安住自处如其性，自续者明显特征'。任何成为相续且自身成为主要者，其特征明显，即安住于自处且特征明显，如实显现，这是容易了知的。

།གཞན་དག་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔ་མའི་ཚུལ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བླ་བརྣན་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་ནི་རང་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ནད་དེ་ལས་གོ་བཟློག་ པ་སྟེ།རང་བཞིན་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་པས། རང་གི་གནས་ན་ཇི་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན། །གཞན་རྒྱུད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ན་ད་འབའ་ཞིག་རང་རྒྱུད་དང་གཞན་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་ བྱའམ།འོན་ཏེ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དྲི་མའང་དེ་བཞིན་ཤེས་བར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་འབའ་ཞིག་རང་རྒྱུད་དང་གཞན་རྒྱུད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དྲི་མའི་བར་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རང་རྒྱུད་དང་ གཞན་རྒྱུད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་ནད་རེ་ལྡང་བ་ན། །མ་ཡེངས་པས་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་རང་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཉེ་བར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནད་རེ་རེ་ལྡང་ཞིང་རྣམ་པར་གཡོས་པ་ན་སྨན་པས་མ་ཡེངས་ཤིང་དེ་ལ་ གཏད་པའི་སེམས་བསྡུས་པས་ལུང་དང་།མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱའི་གཞན་དུ་སེམས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནད་རང་རྒྱུད་ཅན་གྱི་རང་གི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པས་བདེ་བར་གསོ་བ་ནི། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་དེའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཞི་བྱས་པས། །ཞི་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ནད་དེ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པས་ གཙོ་བོ་རང་རྒྱུད་ཅན་ཞི་ཞིང་གསོ་བ་བྱས་པས།ཞི་བར་འགྱུར་གྱི། ལོགས་ཤིག་ཏུ་གསོ་བས་གསོ་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། །དེ་བཞིན་ཕྱི་ནས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཙོ་བོའི་ནད་གསོས་ཀྱང་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་བླ་བརྣན་རང་རྒྱུད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞི་ བར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ནད་བླ་བརྣན་དེ་ཡང་སྔ་མ་གསོས་པའི་རྗེས་ལ་གསོ་བར་བྱའི།དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བཞག་སྟེ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བླ་བརྣན་སྟོབས་ཆེ་ན། མྱུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ནད་གཞན་དབང་ཅན་བླ་བརྣན་ཞེས་བྱ་ བ་ཚབས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་ན།དེའི་ཚེ་བླ་བརྣན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཚབས་པོ་ཆེ་དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་དང་པོར་གསོ་བར་བྱའི། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ། ལུས་ལ་ཤས་ཆེར་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་བླ་བརྣན་དེ་ནི་སྔར་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་ སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་བླ་བརྣན་ཤས་ཆེར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།བླ་བརྣན་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ནད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་ལས་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཅིན་འགགས་པ་ལ་ཐོར་བུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་གི་ ནད་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་སྟོབས་ཞན་པ་ནི་རང་དབང་ཅན་གྱི་ནད་གསོས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་ལ།གཞན་དབང་ཅན་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་བླ་བརྣན་དེ་སྔ་མ་གསོས་པས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་གསོས་ན་ཚབས་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于'其他则与此相反'这句话，凡是与前述不同的，如同前面的方式那样，所谓的并发症，即是对比于自发性疾病而言的相反性质的疾病。
因为本质相反，所以不像在自身位置上那样特征明显，而是受他者影响，故称为他发性疾病。
是否仅仅疾病才通过自发性和他发性来区分，按照所说的那样来理解其特征？还是其他也应当如此理解呢？为此说道：
'污浊也应当如此理解'，不仅仅是疾病要理解为自发性和他发性，连污浊也要理解为风、胆和痰的自发性和他发性。
'当疾病发作时，应当专注观察'，即疾病按其本性安住时，应当了解其本质特征。当每一种疾病发作和变化时，医生应当专注而不散乱，集中心念，通过经典和现量推理来了知，而不是通过其他思维方式。
对于自发性疾病，其自身生起的特征以及与之相应的药物等治疗方法，这就是对其特征的解释，因此这就是其平息的方法。
那么，如何平息他发性疾病呢？为此说道：'通过平息主要疾病而得以平息'。他发性疾病因为不是主要的，所以通过平息和治愈自发性主要疾病而得以平息，不需要单独治疗。
'若未平息，之后应当治疗'，如果治愈了主要疾病后，非主要的、非自发性的并发症未能平息，那么这时也应当在前者治愈之后治疗这个并发症，不能置之不理，因为这并非不可治愈。
'如果并发症严重，应当迅速治疗'，如果他发性的所谓并发症非常严重且具有强大力量，那么这时应当立即首先治疗这个严重的并发症，而不是之后再治疗。
'这种疾病折磨着身体，会造成更大的伤害'，因为这种并发症会对已经被疾病折磨的人的身体造成更大的伤害。虽然并发症是后来产生的，但因为是由疾病的损害而产生，所以会造成极大的伤害，例如尿闭引起的肿块等。
如此，对于他发性的非主要且力量微弱的疾病，通过治愈自发性疾病而得以平息；而对于他发性的严重并发症，虽然是后来产生的，但通过治愈前者而不能平息，因为如果不治疗，就会变得非常严重。

།དེ་ལྟར་ན་ནད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ནས།གང་ནད་མ་ལུས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ནས་བཟུང་བའི་ཚུལ་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་མོད་ཀྱི། མིང་མེད་པའི་ནད་དག་ཀྱང་སྣང་བས་དེ་དག་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་གཞི་མེད་པར་ནད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བས་ ན་འདིར་སྨྲས་པ།ནད་ལ་རྣམ་པར་མི་མཁས་ཞེས། །ངོ་ཚ་ནམ་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་།ནད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མིང་གི་ངེས་བསྟན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ལ་རྣམ་པར་མི་མཁས་པ་ནི་སྨན་པས་ནད་ཀྱི་མིང་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ངོ་ཚ་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་ནད་ རྣམས་ཀྱི་མིང་མི་ཤེས་པའོ།།ཞེས་ངོ་ཚ་བ་ཉིད་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དེ། ནད་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ངེས་པ་འདི་དང་འདི་ཡིན་ཞེས་པ་བསྟན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་དེ་ཉིད་འཁྲུགས་ནས་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལྡང་གྱུར་ནས། ། གནས་གཞན་དག་ཏུ་སོང་ནས་ནི། །ནད་ནི་མང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རང་གནས་གཞན་དུ་འཕོས་པ་དང་། །རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཤེས་བྱས་ལ། །སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་གསོ་མྱུར་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་པོ་དེ ཉིད་འཁྲུགས་ཤིང་རྣམ་པར་ལྡང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གནས་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་སོང་ཞིང་ཕྱིན་ནས་རང་གི་གནས་སྤངས་ཏེ།གཞན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེར་སོང་བ་དང་། ནད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པས་ནི་ནད་དེ་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ ཀྱང་ཤེས་ནས་རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུའི་ནད་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ།ནད་རྣམས་སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་གསོ་ཞིང་ཞི་བ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པ་ཉིད་དུ་བྱའི། ནད་རྣམས་མི་ཤེས་པར་ནི་ནད་དེ་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་འདི་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་ངེས་པར་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གང་གིས་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའི། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རིང་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此了知疾病的性质之后，虽然已经以总括一切疾病变化并逐一列举其名称的方式作了阐述，但是也有一些无名疾病的显现，对于这些也要进行医治，因为没有病根就不可能有病症的变化。因此在此说道：
'对于疾病不精通，切莫有任何羞愧，所有疾病的变化，并非都有确定名称。'
关于这段话，'对疾病不精通'是指医生不知道疾病的名称，对此不应感到羞愧，即不要因为'我不知道这些疾病的名称'而感到羞愧。为什么呢？因为所有疾病的变化，即一切疾病的名称并非都有'这个是什么，那个是什么'这样的确定说法。
'病根本身混乱后，特别升起之后，转至其他部位后，便会产生诸多疾病。因此应当了知，疾病的自性、从原位转移他处以及病因的差别，然后迅速用医药治疗。'
关于这段话，由于风等任何一种病根本身混乱并以特殊方式升起，转移到其他各处之后，离开自己的位置，转至其他各处，如果不知道风等是病症变化的原因，就不应医治该病。同样，也要了知其他情况，了知风等这些混乱的病因差别之后，应当迅速用医药治疗并平息诸病，不了解疾病就不应医治该病。
虽然病因和自性并非有别，但是应当了知这些自相的运行确实有差别，即使风等产生差别的是它的自性，而粗糙等使其升起的是病因，不能说粗糙等是自性，因为那是远因。

།ཅི་དེ་ཙམ་ཞིག་ལས་སུ་བྱ་བ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས། སྨན་པ་དག་གསོ་བར་བྱེད་ན་ཉེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ལྟོས་པར་བྱ་དགོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གནོད་བྱ་ཡུལ་དང་ཉམས་སྟོབས་དུས། ། མེ་དྲོད་རང་བཞིན་ན་ཚོད་དང་། །སྙིང་སྟོབས་གོམས་དང་ཟས་རྣམས་ཀྱིས། །གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ། །འདི་དག་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་བརྟག་།ནད་དང་སྨན་གྱི་ཚུལ་བརྟགས་པས། །གང་ཞིག་གསོ་བ་ལ་འཇུག་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན ཏེ།འདི་དག་གི་མཚམས་སྦྱོར་མ་བྱས་པས་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཞིང་རང་རྒྱུད་དུ་སོ་སོར་མ་ལུས་པར་བརྟགས་ལ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཕྲ་བ་དང་། ཕྲ་བའི་ཡང་ཕྲ་བ་དང་ ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལེགས་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་།ནད་དང་སྨན་གྱི་ཚུལ་བརྟག་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་ངེས་པར་བྱས་ནས། སྨན་པ་གང་ཞིག་གསོ་ཞིང་ནད་བསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་གསོ་ བ་དང་།སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་འཁྲུལ་ཞིང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་སོགས་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་བྱ་ནི་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་སོ། །ཡུལ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ ལོ།།དེ་ཡང་སྐམ་ས་དང་། རླན་ཅན་དང་། གཉི་ག་འདྲེས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཉམས་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱོར་བས་སྐྱེས་པའོ། །དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་གྱི་དུས་སོ། །མེ་དྲོད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྙོམས་པ་དང་། མ་སྙོམས་པ་དང་། དྲག་ པ་དང་།ཞན་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་བདུན་ཏེ། ནད་གཞི་རེ་རེ་དང་། གཉིས་གཉིས་དང་། ཆ་མཉམ་པའོ། །ན་ཚོད་ནི་གསུམ་སྟེ། བྱིས་པ་དང་། དར་ལ་བབ་པ་དང་། རྒན་པོའོ། །སྙིང་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་། མུན་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གོམས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། མཆོག་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཟས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་བཅུ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་བརྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་མོ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་གནས་སྐབས་ཡན་ཆད་བརྟགས་པས་ཤེས་པར་བྱས་ན་དེ གསོ་བ་ལ་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་གྱི།གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་དག་སྨན་པས་མ་བརྟགས་པར་བྱེད་ན་ནི་ནད་པ་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་དཀྱེལ་ཆེ་འམ་ཆུང་བ་དག་།ཕོག་སྙ་ལུས་ཉམས་ཆེ་ཆུང་ལས། །གནོད་པར་བྱེད་པ་སྣང་གྱུར་པས། །དེ་ལའང་མ་ཡེངས་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོག་སྙ་ཆེ་བ་ དང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཆེ་བ་ལ།དང་པོར་ནད་དཀྱེལ་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟོབས་ཆུང་བ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་སྟོབས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཕོག་སྙ་ཆུང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལ། ནད་ཡང་བ་ཉིད་བྱུང་དུ་ ཟིན་ཀྱང་ཆེ་བ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྙིང་སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

仅仅依靠这些来实践医疗，医生们进行治疗是否就能无过失呢？还是说还需要观察其他一些方面呢？为此说道：
所治之对象、地域、体力、时节、
消化之火、自性、年龄及、
心力、习性与饮食等、
各种不同的情况、
这些细微之处都当观察。
观察疾病与药物之理、
谁能如此进行治疗、
他永远不会有错误。
这是说，若不联系这些方面，应当各自分别观察所治对象等每一项，如实了知，同样也要了知疾病，以及所治对象等这些细微、更细微、极其细微难知的情况，善加观察各种情况，观察并完全了知疾病和药物的道理，确定之后，医生若能如此进入治疗和去除疾病，那么在任何时候对于治疗和药物的配制都不会有错误和过失，将能圆满所欲之事。这就是其义，在那些地域等处也不会有错误。
其中，所治对象是指身体组织和废物。地域是指地方区域和身体部位。这又分为干燥地、潮湿地和两者混合地。体力有三种：与生俱来的、随时而生的、因修习而生的。时节有三种：寒季、暑季和雨季。消化之火有四种：平衡、不平衡、强盛和衰弱。自性有七种：单一病素、两种病素和平衡。年龄有三种：童年、壮年和老年。心力有三种：以勇气、激情和愚痴来分。习性有三种：以上、中、下来分。饮食有两种：以有益和有害来分。
如此分别观察这十种情况，同样也要通过这十种来了知细微的、极难了知的情况，如此了知后就永远不会在治疗上有错误。如果医生不观察这些情况而行医，就会导致病人死亡。
疾病无论大小轻重、
从承受力与体力大小、
可见其造成的危害、
对此也应当专注。
对于承受力大和体力强的人，即使最初患上严重且具有力量的疾病，也应当视为轻微，为什么呢？因为心力和体力都极大的缘故。同样，对于承受力小和体力极弱的人，即使患上轻微的疾病，也应当视为严重，因为心力和体力都微弱的缘故。

།དེ་ལྟར་ཕོག་སྙ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་ལས་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆེ་བའམ་ཆུང་བ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་ནད་ ཀྱི་དཀྱེལ་ཆེ་ཆུང་གཅིག་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་དང་པོར་ནད་གཞི་ནས་བཟུང་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་སྨན་པས་མ་ཡེངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨན་པ་ངན་པས་ནད་རྣམས་ནི། །ལྕི་བ་ཡང་བར་ཡོངས་རྟོག་ཅིང་། །ནད་ཉུང་དག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིས། ། གསོ་བ་ལོག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ངན་ཅིང་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་དབྱིབས་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ནད་ལྕི་བ་ཡང་བ་ལྟ་བུར་རྟོག་ཅིང་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །ནད་ཉུང་བར་བརྟགས་པས་ནད་ཀྱི་ཚད་ཆུང་བར་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གསོ་བ་ལོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ནད་ཆུང་ངུ་དག་ནད་ཆེ་བ། ནད་ཚ་བས་ལྕི བ་ཉེས་པ་ལྟར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་ན་ནད་ཡང་བ་ནི་ལྕི་བ་ལྟ་བུར་ཉེས་པ་མང་བར་རྟོག་ལ། ལྕི་བ་ནི་ཡང་བ་ལྟ་བུར་རྟོག་པས་ནད་ཆུང་ངུ་ལ་ནད་ལྕི་བ་ལ་འོས་པའི་སྨན་སྟེར་བར་བྱེད་ལ། ནད་ལྕི་བ་ལ་ནི་ནད་ཡང་བ་ལ་འོས་པའི་སྨན་སྟེར་བས་གསོ་བ་ལོག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཆུང་བའམ་སྟོབས་ཆུང་བ། ། དཀྱེལ་ཆེན་ནད་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །སྦྱར་བ་ཆུང་ངུར་སྦྱར་བ་ཡིས། །ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་སློང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཚད་ཆུང་བས་ཆུང་བའམ། སྟོབས་ཆུང་བའམ། ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆུང་བར་བརྟགས་པས་ནད་དཀྱེལ་ཆེན་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨན་དེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་སྟེར་བར་བྱེད པས་སྦྱར་བ་ཆུང་ངུར་སྦྱར་ཞིང་བཏང་བས་ནད་དེ་ཤིན་ཏུ་སློང་ཞིང་དཀྲུགས་པས་སླར་ཐུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བའང་ལྷག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། །ལོག་པར་སྦྱོར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།དྲི་མ་འབྱུང་བར་མ་ཟད་ཀྱི། །ལུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་ནད་ཤས་ཆེ་བར་བརྟགས་བས་ ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་དང་།ལོག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ནད་ཆུང་ངུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྦྱོང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཆུང་བ་ལས་ཚད་ཆེ་བ་དང་སྟོབས་ཆེ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། ལྷག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་དེས་དྲི་མ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་ཞིང་ཟད་ པར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཀྱི།ལུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཇིག་ཅིང་མ་རུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ཅི་ནས་ནད་མེད་བརྟན་གྱུར་པ། །དེ་ལྟར་སྨན་དཔྱད་སྦྱར་བར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ནད་རྣམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་བས་ན་སྨན་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས།བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ཏུ་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ཅིང་བརྟགས་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ བའམ་དེའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ།ནད་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་དཔྱད་དག་མཁས་ཤིང་གསལ་བས་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་སྨན་དེ་བྱིན་པ་ན་ནད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ།

如是，由于受到打击和身体状况的大小，疾病的范围大小会产生不同的危害，而呈现出不同的状态，并非如疾病的特征所显现的那样。'又'字的含义是表明疾病的范围大小并非仅仅呈现一种状态。因此，在这种疾病状况下，医生从一开始就要从疾病根源着手，在所有阶段都要保持专注，这就是其中的含义。
不良医生对于疾病，将重病视为轻病，由于误判病情轻微，治疗方法就会错误。对此，不良且无知的医生仅凭疾病的外形就判断疾病的轻重。由于误判病情轻微，确定病情程度较小，因此治疗方法就会出错。将轻病视为重病，将热病视为严重病症，如此，将轻病视为重病而认为病症严重，将重病视为轻病。因此对轻病使用适合重病的药物，对重病使用适合轻病的药物，这样就会导致治疗方法错误。
因此对于轻微或虚弱的重大疾病极为用力。由于使用剂量太小，疾病会更加严重。对此，因为这样做，所以由于判断程度小而小，或力量小，或判断病情范围小，对于范围广大且具有力量的疾病，给予这种药物并使用，因为配制剂量太小而使用，会使疾病更加严重且搅动，从而使病情复发。
配制过量以及错误配制都是颠倒的。不仅会产生污垢，身体也会变得极其糟糕。对此，在进行清除时，由于判断病情严重而过度配制，以及错误配制，即对轻病反向使用清除药。为什么是颠倒的呢？对本性轻微且力量小的病症使用剂量大且力量强的配制，这是过度配制，这样不仅会使污垢完全排出和耗尽，身体也会极度损坏变得糟糕。
因此要经常精进，在一切方面详细观察，以使无病且稳固，如此来配制医药。对此，因为如此这般难以理解疾病的特征，所以具有智慧的医生要以精进努力，在一切时候对所有事物，对所治等诸事物详细观察分析后，在一切方面都要随顺医术或按照医典所说那样行事，为了显示无病而要以精通且明晰的方式配制医药，以这种方式，当给予与疾病、身体组织等相应的药物时，要使其成为无病的状态。

།སྔར་ཉེས་ པ་དང་དེ་ཉིད་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བཤད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དེ་རྣམས་གནོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ནད་རྣམས་ནི། །འཕེལ་ཟད་དབྱེ་བས་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཅི་ལྟར་དབྱེ་བས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འཕེལ་ཟད་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་ནི་འཕེལ་ཟད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཐ་དད་པ་ལས་གསུམ་ཞེས་བྱ། །ལྡན་གསུམ་དེ་ཡང་དེ་དགུ་ཡིན། །མཉམ་པར་འཕེལ་ བས་གསུམ་ཉིད་དེ།།གཅིག་རབ་ལྷག་ལས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །མ་ལུས་པ་ལས་བཅུ་གསུམ་ཡིན། །གཉིས་གཅིག་ལྷག་པ་ལས་དྲུག་སྟེ། །མཚུངས་ལས་གཅིག་ཡིན་རབ་དང་ནི། །རབ་མཆོག་བརྟགས་པ་ལས་དྲུག་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི། །འཕེལ་བའོ་ཟད་པའང་དེ་སྙེད་ཡིན། །དེ་དག་རེ་རེ་འཕེལ་ མཉམ་ཟད།།དྲུག་སྟེ་སླར་ཡང་དེ་དག་ནི། །གཅིག་ཟད་གཉིས་གཉིས་འཕེལ་བ་ནི། །གོ་བཟློག་བཅས་ལས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན། །དྲུག་ཅུ་གསུམ་པ་བདེར་གནས་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལས་གསུམ་ཡིན་ལ། རང་ གི་ཚད་ལས་ལྷག་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བས་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་རླུང་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ན་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་དང་། དེ་གཉིས་དང་གསུམ་ཟད་པ་ལས་འཁྲུགས་པ་ ལས་འགྱུར་ལ།འདུས་པ་ནི་ཉེས་པ་འདུས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལྡན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ནོ། །ལྡན་པ་དེར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་པའི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་བ་དེ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་འདི་ ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལྡན་པའི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་འཕེལ་བ་ལས། གཅིག་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པར་ལྡན་པ་ལྷག་པར་གྱུར་བས་ཕྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ལྡན་པ་ལྷག་པར་གྱུར་བས་ཕྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ལྡན་པ་ལྷག་པར་གྱུར་ པས་ཕྱེ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ལྡན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་གཅིག་དྲུག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ལྡན་པ་ལ་གནས་པའི་ནད་འདི་དག་ལས་ནད་གཅིག་ཤིན་ཏུ་ལྷག་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བས་ལྡན་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་ པ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་།མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་མཆོག་ ཏུ་འཕེལ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་འཕེལ་བ་ཤས་ཆེ་ཆུང་འདྲེས་པ་ལས་ལྡན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

前面已经说明了过失以及它是一切疾病的原因，之后对这些疾病的危害等方面进行分析说明。因此这里说道：'此后还要对诸病，以增减分类来说明。'等等。此后，紧接着要解说并阐明这些疾病的分类。
如何分类呢？'以增减分类'，增加和减少即是增减，要从这两者的分类差别来解说阐明。
'从差别而言有三种，三种结合成九种，平等增长成三种，一种特增成六种，从整体而言十三种，二一增长成六种，相等为一与特胜，及最胜观察成六种，如是二十五种为，增长减少亦同数，彼等各自增平减，为六复次彼等中，一减二二相增长，逆转在内成六种，分类说明六十二，第六十三为安乐因。'
风等三者各自分开就是三种，超过自身程度各成三种，应知成为九种。即风增、胆增、痰增，如此应知病的分类有三种。结合、聚合、这两种和三种减少而失调，聚合是由病素聚合而成。
其中首先结合有三种：风与胆、风与痰、胆与痰。应知在这种三种结合分类中的病的分类超过其正常程度，这一点应用于所有情况。
怎样呢？首先，从这三种结合病的分类增长中，第一是风和胆结合增盛而分；第二是痰的结合增盛而分；第三是胆和痰的结合增盛而分。如此应知结合的分类有三种。
'特别增盛一成六'是说，在这些结合存在的病中，一种病特别增盛而突出增长，结合的分类成为六种，应当了解：风增长与胆特增、胆增长与风特增、风增长与痰特增、痰增长与风特增、痰增长与胆特增、胆增长与痰特增。如此，由增长程度大小混合而成六种结合。

།མ་ལུས་པ་ལས་བཅུ་གསུམ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་གསུམ་པོ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་འདུས་པ་ལས་འདུས་པའི་ནད་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལྷག་པ་ཡིས་ཀྱང་དྲུག་གཉིས་གཅིག་། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་དང་གཅིག་ནི་གཉིས་གཅིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པ་ཡིན་པས་ན། ལྷག་པ་ཡིས་ནི་གཉིས་གཅིག་སྟེ། གཉིས་དང་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་སྟེ་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་ནད་གཉིས་ལྷག་པ་དང་གཅིག་ལྷག་པ་ལས་འདི་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་གཉིས་མཆོག ཏུ་འཕེལ་བ་དང་།མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་དང་བད་ ཀན་འཕེལ་བ་དང་།མཁྲིས་པ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུས་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་གཉིས་དང་གཅིག་ལྷག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷག་པ་མཚུངས་པས་གཅིག་ཡིན་ལ། །འདུས་པའི་ནད་གཅིག་པུའི་དབྱེ་བ་མཚུངས་པའི་ལྷག་པའི་ཉེས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ལྷག་པའི་ཉེས་པ་ མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པར་བྱས་ནས།དེ་འདུས་པའི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་དང་རབ་མཆོག་བརྟགས་པས་དྲུག་།དེ་ཡང་རབ་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་འདུས་པའི་ནད་དེ་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དབྱི་བས་འཕེལ་བའི་ཚུལ་ལས་འདུས་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་ རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་།བད་ཀན་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་རབ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་དང་། རླུང་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་འཕེལ་ བ་དང་།མཁྲིས་པ་རབ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་རབ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི་འཕེལ་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་འདི་དག་ནི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ནད་ཀྱི་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཟད་པའང་དེ་སྙེད་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་རྣམས་ཟད་ཅིང་བྲི་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་གྲངས་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ནད་ཀྱི་ དབྱེ་བའང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ནད་གཞི་གསུམ་པོ་སོ་སོར་ཟད་པ་ལས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནད་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་གི་ལྡན་པ་ནི་དགུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ ན།གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཟད་པར་མཉམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཟད་པ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། རླུང་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་དང་། རླུང་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་ དང་།མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནད་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ལྡན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

'从全部中有十三种'是指那三种病不遗余地结合后成为十三种复合病，应当了知。怎样呢？'超胜者亦有六二一'，二和一即是二一，因为是它们的超胜，所以超胜者有二一，由二和一超胜即增长而成，从两种超胜和一种超胜成为这些，即：风增长，胆和痰极度增长；胆增长，风和痰极度增长；痰增长，胆和风极度增长；风和胆增长，痰极度增长；胆和痰增长，风极度增长；风和痰增长，胆极度增长。如是以六种复合的分类，应知是二和一超胜。
'平等超胜为一种'，应知是由平等超胜过患所致的单一复合病的分类。即是那些超胜过患相等且平衡后，应知是复合病的一种分类。
'以极和最极观察为六种'，即是以最极的分类观察该复合病的分类，从增长方式应知有六种复合分类：风增长、胆极度增长、痰最极度增长的复合；胆增长、痰极度增长、风最极度增长的复合；痰增长、胆极度增长、风最极度增长的复合；风增长、痰极度增长、胆最极度增长的复合；胆增长、痰极度增长、风最极度增长的复合；痰增长、风极度增长、胆最极度增长的复合。如是为六种。
'如是二十五种为增长'是指应知这些病的分类，应知以如是所说的这些方式，病的数目确定为二十五种。
'衰减亦同等数量'，即是这些病在衰减和减少的状态时，数量也正好相同，应知病的分类也成为二十五种。其中三种病基各别衰减成为三种：风衰减、胆衰减、痰衰减，如是应知病的分类为三种。这些衰减病的结合应知有九种，怎样呢？就是那三者衰减平等时，观待衰减更为严重者：风衰减和胆极度衰减的结合，胆衰减和风极度衰减的结合，风衰减和痰极度衰减的结合，痰衰减和胆极度衰减的结合，胆衰减和痰极度衰减的结合，痰衰减和风极度衰减的结合，如是应知从极度衰减的结合所生的分类有六种。

།ནད་གཞི་ཟད་པའི་འདུས་པ་ལས་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཉིས་དང་གཅིག་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བ་དྲུག་སྟེ། ནད་གཉིས་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བར་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གཅིག་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བར་ཤིན་ཏུ་ཟད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལས་འདུས་པའི་ནད་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རླུང་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་།མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་ འདུས་པ་དང་།རླུང་དང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་སྟེ། དྲུག་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པའི་འདུས་པ་གཅིག་གོ། །དེ་དག་མཆོག་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བས་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་ པ་དང་།མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་མཆོག་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། རླུང་མཆོག་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། རླུང་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་མཆོག་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ཟད་ པ་དང་།བད་ཀན་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། རླུང་མཆོག་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། རླུང་རབ་ཏུ་ཟད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་མཆོག་རབ་ཏུ་ཟད་པའི་འདུས་པ་སྟེ། དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་ནད་གཞི་ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་རེ་རེ་འཕེལ་མཉམ་ ཟད།།དྲུག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་རྣམས་འོག་ནས་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་མིང་འདིས་ནད་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་། མཉམ་པ་དང་ཟད་པ་དག་ནི་འཕེལ་ཟད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་མཉམ་པ་དང་ཟད་པ་ལས་དྲུག་ཏུ་ འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རླུང་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་མཉམ་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཉམ་པ་དང་། བད་ཀན་ཟད་པའི་ནད་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་མཉམ་པ་དང་། རླུང་ཟད་པའི་ནད་དང་། རླུང་འཕེལ་བ་དང་། བད་ ཀན་མཉམ་པ་དང་།མཁྲིས་པ་ཟད་པའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་དང་། བད་ཀན་མཉམ་པ་དང་། རླུང་ཟད་པའི་ནད་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་མཉམ་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ཟད་པའི་ནད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་རེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། མཉམ་པ་དང་ཟད་པ་ལས་དྲུག་གོ། །སླར་ཡང་དེ་ དག་ནི།།གཅིག་ཟད་གཉིས་གཉིས་འཕེལ་བ་ནི། །གོ་བཟློག་བཅས་ལས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ལས། གཅིག་གི་ཟད་པ་ནི་གཅིག་ཟད་ཅེས་བྱ་ལ། གཉིས་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་ལས་ནི་གཉིས་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གོ་བཟློག་དང་ བཅས་པ་ནི་གང་ལ་གོ་བཟློག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།ཡང་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ལས། གཅིག་ཟད་པ་དང་གཉིས་འཕེལ་བ་དེས་བསྣན་ན་དྲུག་གོ།

从病根衰竭的聚合中应当了知病的分类有十三种。如何分类呢？两种和一种过度增盛的六种，即两种病过度增盛而极度衰竭，同样地，从一种病根过度增盛而极度衰竭的类别中，应当了知聚合病有六种，即：风衰竭、胆汁和痰极度衰竭的聚合；胆汁衰竭、风和痰极度衰竭的聚合；痰衰竭、胆汁和风极度衰竭的聚合；风和胆汁衰竭、痰极度衰竭的聚合；胆汁和痰衰竭、风极度衰竭的聚合；风和痰衰竭、胆汁极度衰竭的聚合，这六种；以及风、胆汁和痰衰竭的聚合一种。
通过对这些最胜的观察分类，病的分类成为六种：风衰竭、胆汁极度衰竭和痰最极度衰竭的聚合；胆汁衰竭、风极度衰竭和痰最极度衰竭的聚合；痰衰竭、胆汁极度衰竭和风最极度衰竭的聚合；风衰竭、痰极度衰竭和胆汁最极度衰竭的聚合；胆汁衰竭、痰极度衰竭和风最极度衰竭的聚合；痰衰竭、风极度衰竭和胆汁最极度衰竭的聚合，这六种。
如是，应当了知总的由病根衰竭所致的病也有二十五种。其中每一种增盛、平衡、衰竭六种，即对于这些病的分类，以下述病的分类名称成为六种病：增盛、平衡和衰竭称为增衰，风等任何一种的增盛、平衡和衰竭成为六种：即风增盛、胆汁平衡和痰衰竭的病；胆汁增盛、风平衡和痰衰竭的病；痰增盛、胆汁平衡和风衰竭的病；风增盛、痰平衡和胆汁衰竭的病；胆汁增盛、痰平衡和风衰竭的病；痰增盛、风平衡和胆汁衰竭的病。如是，每一种的增盛、平衡和衰竭成为六种。
复次，这些'一衰竭二二增盛，连同相反成为六'，即这六种病的分类中，一种衰竭称为一衰，二二增盛称为二增，连同相反即具有相反的称为如是。又从这六种病的分类中，一衰竭和二增盛加上就成为六种。

།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། རླུང་དང་བད་ཀན་འཕེལ་བའི་ནད་དང་། བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉི་ག་འཕེལ་བའི་ནད་ཚུལ་གྱིས་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཟད་པ་རེ་རེ་ལ་འཕེལ་བ་དང་བཅས་པས་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཟད་པ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བའི་ནད་དང་། རླུང དང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་།མཁྲིས་པ་འཕེལ་བའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། རླུང་འཕེལ་བའི་ནད་དེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་གཉིས་འཕེལ་བའི་རྣམ་པས་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་དང་མཆོག་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྩི་བ་ཕྲ་མོ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན། །དྲུག་ཅུ་གསུམ་པ་བདེར་གནས་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞིའི་དབྱེ་བས། སྤྱིར་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པའམ། དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །བདེར་གནས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ། བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་འདི་དག་དངས་མ་ཁྲག་སོགས་འདྲེས་པ་ལས། །ནད་ནི་ཟད་དང་མཉམ་དང་འཕེལ་བའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །རབ་དང་རབ་མཆོག་དག་ལ་མཐའ་ཡས་ཉིད་འགྱུར་བར། །རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་མ་ཡེངས་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ འདི་དག་དང་།དངས་མ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་ཤིང་འདུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དབྱེ་བས་རབ་དང་རབ་མཆོག་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད། རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་སྨན་པས་མ་ཡེངས་ཤིང་གཞན་དུ་གཡེང་བ་མེད་པར་ སེམས་དེར་གཏོད་པས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།དེ་ལ་དངས་མ་ལ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་རེ་རེ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་ལས་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་ལས་གསུམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དངས་མ་ལྡན་པ་བྱུང་ན། རླུང་ལ་སོགས་པ་ འཕེལ་བ་ལས་དེར་ཆ་མཉམ་པའམ།ལྷག་པ་ལས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །འདིར་འདི་ལྟར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནུས་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་ནང་གི་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ གིས་གནོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་འདུས་པའི་ནད་བྱེད་ཅིང་།གཅིག་ལ་གཅིག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྟར་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཡང་། རྫས་དང་རོ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལྷག་ཅིང་རྩོམ་པ་ དང་འདྲའོ།།དེ་བས་ན་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་ནད་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང་སྨན་རྣམས་དང་ནད་རྣམས་གསོ་བ་དེ་ཤེས་པས་ནད་གསལ་བར་དག་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་འོག་ཏུ་ནད་གསོ་བའི་ཐབས ཀྱི་ལེའུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དེ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ནད་གསོ་བའི་ཐབས་ལ་དགོས་པའི་སྣུམ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གང་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།

此外，如是风、胆和痰增盛的病，以及胆减少，风和痰增盛的病，痰减少，风和胆增盛的病，如是两者增盛的病，以此病的分类有六种。此外，每两种减少，一种增盛的变化是：如是风和胆减少，痰增盛的病，风和痰减少，胆增盛的病，胆和痰减少，风增盛的病。如是以两种增盛的方式，病的分类有六种。应知这些的上等和最上等的细微分类是无量的。
'分类说为六十二，第六十三为安乐因'，如是以风等病根的分类，总的说明或解释为六十二种，或说为六十三种。为何如此？'安乐因'即是因为成为安乐的因。
如是这些与精血等混合，以病的减少、平衡和增盛的分类，以上等和最上等而成无量，应以不散乱的心了知其本性如何。
对此，精血中风、胆和痰各自紊乱而成三种分类，以'由差别知三种'的方式。若有精血相应，由风等增盛而平等或过多，如前应知有九种，如是一切应从前推度。
此中如是虽有风、胆和痰的力量不相顺，但由众生内在的不善等力而生害并成为复合病，为何不互相止息，不应观察，因为这是它们的本性，如同大种虽互相压制，但如同物质和味等的作用过度而开始。因此，这些的本性是不变的。
《八支心要注释·词义月光》由亲近月亮的阿阇黎造，此为第十二品注释。
其后，当说治病方法品。对此，首先了知那些分类的果，即由了知诸药和诸病的治疗而能清净病，因此，依治病方法品，为令忆念，此处当说治病方法所需的油等名称。

།དེ་ལ་རླུང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། རླུང་ནད་གསོ་བ་སྣུམ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གསུམ་གྱིས།རླུང་ནད་གསོ་བའི་ཐབས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ན། སྣུམ་ནས་འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་བར་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། རླུང་དེ་ལ་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གསོ་བའི་མཆོག་ནི་སྣུམ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །དེའི་ འོག་ཏུ་དུགས་བྱའོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་རླུང་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་རྩུབ་པ་དང་། གྲང་བས་ཅི་ལྟར་མྱུར་དུ་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའམ། ཡོན་ཏན་མཉམ་པས་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ གསོ་བའི་ཐབས་གཞན་དག་ལས་དང་པོར་སྣུམ་པ་དང་།དུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མས་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱའི། གསོ་བ་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནད་གསོ་བ་སྣུམ་དང་ནི། །དུགས་དང་སྦྱང་བ་འཇམ་རྩི་དང་། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་ཡི། །ཟས་དང་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བ་དང་། ། དཀྲི་སྣུམ་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་དང་། །གྲོ་ཆང་འབྲས་ཆང་བུ་རམ་ཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ནད་གསོ་བ་ལ་ནི་སྣུམ་ཆོས་དང་། དུགས་བྱས་ནས་སྦྱང་བ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་འཇམ་པས་བྱའི། རྣོ་ཞིང་དྲག་པས་ནི་མི་བྱ་སྟེ། རྣོ་བ་ནི་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ བཟའ་བར་བྱ་བའི་ཟས་ཀྱང་མངར་བ་དང་།སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། རྣོ་བས་བྱའི། རོ་གཞན་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐུ་བ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་མཉེ་བར་བྱ་དགོས་པས་ན་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བའོ། །དཀྲི་བ་ནི་ཡན་ལག་རས་ལ་སོགས་པས་དཀྲི་བའོ། །སྣུམ་འཇམ་པའི་རྩ་ ལ་སོགས་པ་བརྡེག་པ་སྟེ།གསོ་བའི་ཐབས་འདི་ནི་རླུང་ནད་ཅན་ཁ་ཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའི། གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་ནི་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་བསྐོལ་བ་དང་། སྣུམ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆུས་བླུགས་པའོ། །གྲོ་དང་འབྲས་ ལས་བྱས་པའི་ཆང་ནི་གྲོ་དང་འབྲས་ཆང་ངོ་།།བུ་རམ་ཆང་ནི་བུ་རམ་ཆང་ལས་བྱས་པ་སྟེ་སྦྱར་བའི་ཆང་ངོ་། །སྣུམ་དྲོ་འཇམ་རྩི་གཏང་བ་ནི། །འཇམ་རྩི་ངེས་པ་བདེ་དགའ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། རྩུབ་པ་དང་གྲང་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་རྩི་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་འཇམ་རྩི་བྱ་དགོས་པའོ། ། འཇམ་རྩི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་དང་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ལས་འཇམ་རྩི་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་བྱ་བ་ནི་འཇམ་རྩི་ངེས་པའོ། །བདེ་དགའ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་བློ་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་བསྟེན་པའི་བདེ་བས་གནས་པའོ། །སྐྱེ་གནས་དུ་མའི་སྣུམ དག་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་མེད་པ་དང་སེམས་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་། །དྲོད་ཆེ་འཇུ་བར་བྱེད་གཡོས་སྦྱར། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཤ་ཚོན་དང་། །ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དྲོད་ཆེ་ཞིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བཙོས་ཤིང་གཡོས་སུ་སྦྱར་ བའོ།།ཡང་རླུང་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལ་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན། ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། ཤ་ཚོན་པོའི་ཁུ་བ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ་ཤ་ཁུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བ་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་མར་སར་བླུད་པ་དང་། ། མངར་ཞིང་བསིལ་བའི་འཁྲུ་སྨན་དང་། །མངར་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་ཡི། །ཟས་དང་སྨན་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། །དྲི་བཟང་བསིལ་ཞིང་ཡིད་འོང་བའི། །དྲི་ནི་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དང་། །མགུལ་དུ་དོ་ཤལ་སེ་མོ་དོ།

关于这个，由于风是一切的主要因素，所以用'风病治疗以油及'等三个偈颂来说明治疗风病的方法。当风被扰动而升起时，从油到温和导泻都是治疗的方法。在所有治疗风的方法中，最殊胜的治疗是油，而且油有多种。其次是热敷。因为风容易被粗糙、寒冷的饮食和药物迅速扰动，但不会被轻等性质或相同性质所扰动。因此，对于风被扰动的情况，首先要用油和各种热敷方式来平息，而不是其他治疗方法。
'风病治疗以油及，热敷导泻温和剂，甜酸咸味之饮食，涂抹按摩并包裹。油药水浴灌注法，青稞酒米酒糖酒。'其中，治疗风病要用油疗和热敷后进行导泻，而且要温和进行，不能用猛烈的方法，因为猛烈会产生风而被禁止。同样，食物也要以甜、酸、咸、辛为主，不能食用其他味道。'涂抹按摩'是指先涂油后按摩。包裹是指用布等包裹肢体。
油性温和的脉等治疗方法是用于面部歪斜等风病患者，而不用于半身痛等风病。药水灌注是指用煮过的祛风药和油、牛奶等水来灌注。青稞和米酿造的酒是青稞酒和米酒。糖酒是用糖制成的酒，即调配的酒。
'温油温和剂灌注，温和确定安乐等'，这是禁止粗糙和寒冷。提到温和剂是因为必须使用温和导泻。'温和确定'是指根据作用、时间和配伍有五十三种温和导泻法。安乐是指远离忧愁等扰乱心智的事物，依靠悦意境界而安住于快乐。
'多种生处之油脂'是指根据有情和无情的区别来分类。而且，'温热助消化烹调，特别是新鲜肉，芝麻油配合温和剂'，是指药物性温热且助消化，与之一起煮制调配。另外，对于风被扰动的情况，在所有治疗方法中，最殊胜的是能增长力量的新鲜肉汤，以及与芝麻油配合的温和导泻。
'胆病饮用酥油等，甜凉泻药来治疗，甜苦涩味之饮食，药物应当来赐予，芳香清凉悦意之，香气应当多亲近，颈间璎珞摩尼珠。'

།ནོར་བུ་བྲང་དུ་གདགས་པར་བྱ། །ག་པུར་ཙནྡན་ཨུ་ཤི་རའི། །བྱུག་པས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བསྐུ། ། སྲོད་ལ་རྡོ་ཐལ་ཅན་ཟླ་ཟེར། །ཡིད་འོང་གླུ་དང་སེར་བསིལ་བསྟེན། །བག་ཕེབས་མཛའ་བོ་བདེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་ནི་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་མར་སར་བླུད་པ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངར་བ་དང་། བསིལ བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་གྱི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་ནད་ཐུར་དུ་དབྱུང་བ་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཀྱང་མངར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བའི་བཟའ་བ་དང་། སྨན་ཡང་མངར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་བཟང་ཞིང་ བསིལ་བ་དང་།ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་གསོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགུལ་དུ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་གསེར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་དོ་ཤལ་སེ་མོ་དོ་གདགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་བྲང་དུ་འཕྱང་བར་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ནོར་བུ་སྟེ་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་།པདྨ་རཱ་ག་དང་། ཆུ་ཤེལ་དང་། ཚོན་ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་ཆུན་འཕྱང་བྲང་དུ་གདགས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ག་བུར་དང་ཙནྡན་དང་། ཨུ་ཤི་རའི་བྱུག་པས། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་བསྐུ་བ་ནི་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་སྲོད་ལ་སྟེ།མཚན་མོའི་དང་པོའི་ཆ་ལ་རྡོ་ཐལ་ཅན་ཏེ། རྡོ་ཐལ་དཀར་པོས་བྱུགས་པའི་ཁྱིམ་དུ་འདུག་སྟེ། ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་བསྟེན་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་རྣར་སྙན་པའི་གླུ་དང་། སེར་བུ་བསིལ་བ་བསྟེན་པ་ཡང་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཕེབས་ཤིང་ ཉམས་རངས་སུ་གནས་པའི་མཛའ་བོའི་བདེ་བ་ཆ་ལུགས་དང་སྤྱོད་པ་མཐུན་པ་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ།བུ་ལ་གཞོན་སྐད་ཉམས་རངས་སྨྲ། །ཆུང་མ་ཡིད་མཐུན་ལས་བྱེད་ཅིང་། །སྡུག་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། །ཁང་པ་ཉིས་རིམ་ཆུ་བསིལ་བླུགས། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྫིང་ བཟང་པོ་ནི།།རྒྱ་ཆེ་དང་ནི་སྟེགས་བཅས་པ། །ཆུས་བརླན་བྱེ་མ་བསིལ་བ་དང་། །སྤྱིལ་བུ་ལུས་ཚད་ཤིང་ཁེབས་དང་། །ཆུ་འགྲམ་པདྨར་བཅས་པ་ནི། །བདེར་གནས་ཁྱད་པར་འོ་མ་དང་། །མར་སར་བཟའ་དང་བཀྲུ་སྨན་བྱ། །ཞེས་པ་གང་བུ་ཆུང་བ་དང་། །མི་གསལ་ཞིང་གསང་དམའ་ བར་སྨྲ་ཞིང་དགའ་བས་གནས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་མ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པས་བརྒྱན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ཁང་པ་ཡང་ཉིས་རིམ་དུ་བྱས་ཤིང་ བསིལ་བ་དང་།ཆུ་རྒྱུན་བསིལ་བའི་རྒྱུན་འབབ་པ་བླུགས་པ་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྫིང་བུ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའི་སྟེགས་དང་བཅས་པ་ཆུ་དངས་བས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བའི་བྱེ་མ་བསིལ་བར་བྱེད་པར་གནས་པས་ མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ཆུ་འགྲམ་དེར་སྤྱིལ་བུ་ལུས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་འོད་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་དང་། ཤིང་བཟང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། ཆུའི་འགྲམ་ན་པདྨ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ དག་ནི་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་འོ་མ་དང་མར་གསར་བཟའ་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ནི་མཆོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གསོ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

应当将珍宝佩戴在胸前。用樟脑、旃檀、香根草的涂香，每时每刻涂抹。傍晚时分在涂抹石灰的房中，沐浴月光，聆听悦耳的歌声，享受清凉的微风。与亲密友人安适欢乐。
以上等诗句六颂说明：当胆病发作时，应以新鲜酥油等进行治疗。同样，具有甘味和清凉功效的药物泻剂，可将病气向下排出，这是治疗方法。同样，饮食也应给予甘、苦、涩味的食物，药物也应给予甘、苦、涩味的药物。
同样，应以芳香清凉悦意的旃檀等香料治疗。同样，应在颈部佩戴以金等制成的装饰品项链和璎珞。同样，应在胸前悬挂珍珠项链。同样，应在胸前悬挂琉璃、红宝石、水晶、彩晶等珠宝串饰，这是治疗胆病的方法。
同样，以樟脑、旃檀、香根草的涂香，每时每刻涂抹，这是治疗胆病的方法。同样，在傍晚即夜晚初分，在涂抹白色石灰的房中居住，沐浴月光，聆听悦耳动听的歌声，享受清凉微风，这也是治疗胆病的方法。
同样，与性情相投、举止得体、令人满意的亲密友人安适欢乐地相处。同样，与孩子说悦耳的童言童语。与意气相投的妻子共同生活，她应当贤惠且具备诸多才德。
二层楼房注入清凉水流，宽阔的花园和美好的莲池，配有台阶。清凉潮湿的沙地，身高大小的凉亭和树荫，岸边有莲花。安乐居住，特别是牛奶和新鲜酥油的饮食以及泻药。
说话轻柔含蓄低声且愉悦地生活。与意气相投的妻子共同生活，她应当美丽悦意，以良好品德的行为装饰，与之相伴是治疗胆病的方法。
居住在二层楼房，注入清凉的流水，具有美好花园莲池的住所对胆病有益。同样，在宽阔的台阶处，清澈湿润的凉沙地居住对胆病有益。
在水边建造与身体等高的竹制凉亭，生长良木，水边有莲花的地方居住。同样，安乐居住即令身心愉悦，这些都是治疗胆病的方法。
特别是饮用牛奶和食用新鲜酥油，服用泻药，是所有治疗方法中最殊胜的。

།བད་ཀན་ཆོ་གར་ལྡན་པ་ཡི། །སྐྱུགས་སྨན་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་། །ཟས་ནི་རྩུབ་ཆུང་རྣོ་ཞིང་དྲོ། །ཚ་ ཞིང་ཁ་དང་བསྐ་བ་བཟའ།།ཆང་ནི་ཡུན་རིང་ལོན་པ་བཏུང་། །རྩེ་དགའ་དང་ནི་གཉིད་མི་ལོག་།རྩོལ་བའི་ཚུལ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །སེམས་ལས་རྩུབ་པས་མཉེ་བ་དང་། །ཁྱད་པར་སྨན་ཁུ་སྐྱུགས་སྨན་བཏང་། །སྦྲང་རྩི་ཚིལ་འཇོམས་སྨན་བསྟེན་བྱ། །སྨྱུང་བ་དུད་བདུག་མཁུར་བཀང་ དབོ།།བདེ་བ་མེད་གཉིད་བདེ་ཕྱིར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བད་ཀན་གྱི་རྒྱུ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བས་ནད་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དག་ལ་སྐྱུགས་སྨན་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱུགས་སྨན་ནི་ནད་གྱེན་དུ་དྲང་བའོ། །དེ་ཡང་ ཆོ་ག་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་སྟེ།གསོ་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་གས་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྣོ་བས་བྱ་དགོས་ཏེ། སྨན་རྣོ་བ་ལས་སྦྱར་བ་བཏང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་ཡང་རྣོན་པོས་བཀྲུ་བ་ནི་བད་ཀན་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཏེ་ འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་པ་དང་།ཆུང་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། རོ་ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལོན་པ་བཏུང་བ་ཡང་བད་ཀན་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩེ་བ་དང་དགའ་བ་སྟེ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་དགའ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བུད་མེད་ལ་ བརྟེན་པ་དང་།གཉིད་མི་ལོག་པ་སྟེ། མེལ་ཙེའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡང་བད་ཀན་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པ་ལག་སྟོབས་འགྱེད་པ་དང་། རྟ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བད་ཀན་གསོ་བའི་ ཐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་ཏེ་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དཔྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་རྫས་རྩུབ་པས་མཉེ་བ་ཡང་བད་ཀན་གསོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བད་ཀན་གྱི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཕན་པའི་ཐབས་ནི་སྨན་ཁུ་དང་སྐྱུགས་སྨན་གཏང་ བ་ཡིན་ནོ།།སྨན་ཁུ་ནི་འབྲུའི་ཁུ་བ་ལས་བྱས་པའོ། །ཚིལ་འཇོམས་པའི་སྨན་ནི་གུ་གུལ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨྱུང་བ་ནི་ཟས་བཅད་པའོ། །དུད་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མཁུར་བ་དགང་ཞིང་དབོ་བ་ནི་སྨན་ཁུས་བ་བཀང་ཞིང་དབོ་བའོ། །བདེ་བ་མེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་ འགེགས་པ་སྟེ།བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ལས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་པས་གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བད་ཀན་གྱི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་དོན་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་རྣམས་སོ་སོར་ གསོ་བ་དག་།ནད་ལས་དཔགས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན། །ལྡན་པ་དང་ནི་འདུས་པ་དག་།དེ་ནི་སོ་སོའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གིས་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་ནད་རྣམས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལས་དཔགས་ཏེ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ནི། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་ལ། ལྡན་པ དང་འདུས་པའི་ནད་དག་ལ་ནི་སོ་སོའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལྡན་པ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཐབས་འདྲེན་མ་བརྟག་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ལྡན་པ་ཡང་རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེན་མའི་གསོ་བའི་ཐབས་ བརྟག་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ལྡན་པ་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་གསོ་བའི་ཐབས་འདྲེན་མ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ལ་ཡང་གསོ་བ་གསུམ་ཅི་རིགས་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པར་བྱའོ།

对于具有痰病仪轨者，应施用猛烈的催吐药和泻药。食物应食用粗糙少量、辛辣温热、热性、苦涩之物。饮用陈年酒。应行欢乐而不睡眠。应行各种运动，以及用粗糙的心理按摩。特别是应施用药汁和催吐药。应服用蜂蜜和消除脂肪的药物。应禁食、熏蒸、含漱。为了安乐而不应睡眠。
以上三个偈颂说明了痰病的原因等，同样地，对于因增长而能生病者，应以催吐药等治疗。其中催吐药是向上牵引病气。这也要具足仪轨，即按照医疗论典中所说的仪轨来施用和配制，而且要用猛烈的药物配制。同样地，用猛烈的泻药来泻下也是治疗痰病的方法。
同样地，食物如粳米饭等应食用粗糙的、少量的、辛辣的、温热的、热性的、苦的和涩的。同样地，饮用陈年的酒也对痰病有益。同样地，游戏和欢乐即依靠心中所欲的快乐和依靠女人，以及不睡眠即保持清醒的状态也是治疗痰病的方法。
同样地，各种运动方式即使身体疲劳的不同方式，如角力、驯马等也是治疗痰病的方法。同样地，心理活动即追忆和思维事物，同样地，粗糙的，多数用粗糙物质按摩也是治疗痰病的方法。
在所有治疗痰病的方法中，特别有益的方法是施用药汁和催吐药。药汁是用谷物汁液制成的。消除脂肪的药物是没药等。禁食即断绝食物。熏蒸即具有下文所说的特征。含漱即用药汁含漱。
不安乐即遮止安乐本身，即不具足安乐或以痛苦的方式极度依靠身心的事业，由此产生痛苦，这就是不安乐，这是为了产生痰病的安乐而成就安乐的目的。
对于各种疾病的治疗，是根据疾病推测而说的。对于结合和聚合的病，应以各自的方式观察。即对于各种疾病用何种治疗，是根据各种疾病的特征推测而说的，这应当按照次第而行。
对于结合和聚合的病，应当根据各自的方式观察，例如对于风病和胆病结合的病，应当观察治疗风病和胆病的交替方法。同样地，对于风病和痰病的结合，也应当观察治疗风病和痰病的交替方法。对于胆病和痰病的结合，也应当观察治疗胆病和痰病的交替方法。同样地，对于聚合病也应当同时观察三种治疗中的相应者。

།ཡང་ལྡན་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སྒོ་གཞན་དག་ནས་ གསོ་བའི་ཐབས་བསྒྲེ་བ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།རླུང་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ན། །རླུང་མཁྲིས་ཕལ་ཆེར་སོ་གའི་བྱ། །བད་ཀན་རླུང་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་བྱ། །བད་ཀན་མཁྲིས་ལ་སྟོན་གྱི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་ཕལ་ཆེར་སོ་གའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། སོ་གའི་ དུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་སྣུམ་པ་དང་།བསིལ་བའི་ཆོ་ག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་། རླུང་གི་ལྡན་པ་ལ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ། དཔྱིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་དྲོ་བ་དང་། རྩུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་ག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དྲིས་པ་སོ་གའི་ཚེ་ནི་ཕལ་ཆེར་བསིལ་བའི་ཆོ་ག་ བཤད་ལ།དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་སྣུམ་པ་དང་། རླུང་སྐྱེ་བ་ཆེས་མཐུན་པ་སྟེ། གསོ་བར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཏེ། རླུང་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གྲང་བ་དང་རྩུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རླུང་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རླུང་ནི་ཟུང་དུ་ འཇུག་པ་ཡིན་པས།གང་གིས་འདྲེས་ཤིང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་འཇུག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཆ་འདྲེས་པས་གསོ་བ་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་རླུང་གི་མཆོག་།ཡང་དག་འདྲེས་པས་ གཉིས་བདག་ཅན།།མེ་དང་ལྡན་པས་སྲེག་པར་བྱེད། །ཟླ་བ་ལྡན་པས་བསིལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་རླུང་མཁྲིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། མཁྲིས་པའི་ གསོ་བ་བྱར་རུང་སྟེ།དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡང་བད་ཀན་གྱི་གསོ་བས་གསོ་བར་བྱར་རུང་ངོ་། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པར་ལྡན་པའི་ལྡན་པ་ལ་ནི་སྟོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པ་དག་གིས་གསོ་བར་ བྱའོ།།ད་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱི་དུས་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ནི་དཀྱེལ་སོགས་དུས་སུ་བསལ། །ལྡང་ན་གཞན་གནོད་མེད་པར་གསོ། །ཐམས་ཅད་ལྡན་ན་ཚབས་ཆེ་བ། །ནད་གཞན་གནོད་པ་མེད་པར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་དཀྱེལ་སོགས་ པའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་བསལ་ཞིང་གསོ་བར་བྱའི།ལྡང་བར་གྱུར་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡང་བར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་པས་ལྡང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནད་དེ་ལྡང་བས་ན་ནད་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་སྟེ། ནད་དེ་ལྡང་བ་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དང་ཆ་འདྲ་བས་ན་ནད་གཞན་དག་ཅི་ནས་སློང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་ནད་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ན་དེའི་ཚེ་ཚབས་ཆེ་ བའི་ནད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།དང་པོར་གསོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ནད་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གསོ་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ལྡང་བའི་ནད་དག་ལ་མི་གནོད་ཅིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་མཉམ་པར་འཁྲུས་ན། རླུང་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ་ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལས་གང་གང་ཞིག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན་པས།ནད་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།

为了从其他方面明确阐述这三种复合病的治疗方法而说：
由于风是双向运行的，风胆多在夏季治，风痰在春季治，痰胆在秋季治。
对于风和胆的情况，主要采用夏季的仪轨，即应用夏季时分章节中所说的滋润和清凉的仪轨。
同样，对于痰和风的复合病，所谓春季，即应用春季行为仪轨中的温暖和粗糙的仪轨。
问：夏季多说清凉的仪轨，而春季章节中所说的滋润和风易生相顺应，如何合理治疗？因为风的自性是寒和粗糙的缘故。答：因说'风是双向运行的'。
因为风是双向运行的，所以与什么混合相应，就随顺那个的治疗方式，因此对于与痰和胆混合的治疗是有益的。
这在论中说：'双向运行是风的最胜，因完全混合故具二性，与火相应则能燃烧，与月相应则能清凉。'
因此，在自性状态下应当作为双向运行。
所以，即使风与胆同处，也可以进行胆病的治疗，因为这两者是双向运行的。
同样，与痰同处也可以用痰病的治疗方法来治疗。
对于痰胆复合病，所谓秋季，即应以秋季时分所说的行为来治疗。
现在说治疗方法的时机：病应在衰退等时消除，若增盛则在不损他病时治，若诸病俱发则重症，应在不损他病时治。
风、胆、痰等病应在衰退等时期消除和治疗，不应等到增盛时期。
当在衰退时期置之不理而增盛时，应采用不会损害其他病且不会使其增盛的方式来治疗。
这是说明：当病增盛时，应采用既不与之相违的饮食等，又不会因相似而引发其他病的方式来治疗。
又当诸病同时增盛时，此时重症病力强盛增长，应首先治疗，而且也要采用不损害其他病的方式治疗，即采用不损害也不违逆轻微发作的病的方式来治疗。
如果平等发作，不是风力强盛而是平等状态下，任何自然增长的即为重症，应以不损害其他病的方式来治疗。

།ནད་ནི་སྦྱོང་བས་ཞི་བྱ་བ། །གང་གཞན་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དག་།དེ་ནི་དག་མིན་གཞན་ དག་ནི།།ལྡང་བར་མི་འགྱུར་རྣམ་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་སྨན་དང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གང་གིས་ནད་གཅིག་ཞི་བར་བྱས་ནས་གཞན་གཉིས་པ་ལྡང་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཟང་པོ་མ་ཡིན་ལ། གང་གཅིག་ཞི་བར་ བྱས་ནས་གཞན་དག་ལྡང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དག་པ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནོད་པ་མེད་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་དྲགས་ཚ་བ་རྣོ་བ་དང་། །གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྤྱད་པས་ཀྱང་། །ཁོང་པ་ཡན་ལག་རུས་པ་དང་། །གནད་དུ་རླུང་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ བཞིན་དེ་ལ་རྩ་སྒོ་ནི།།རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྨིན་བྱས་རླུང་ནི་ཚར་བཅད་པས། །ཁོང་པའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩོལ་བ་དྲགས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དྲགས་པ་དང་། ཚ་བ་རྣོ་བའི་མེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ལོག་པའི་ལས་སྤྱད་པ་ལས་ཀྱང་། ཁོང་པ་སྟེ་ཟས་ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་དང་རུས་པ་དང་གནད་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་པགས་པའོ། ། རུས་པ་ནི་རུས་པའི་ཚིགས་རྣམས་སོ། །གནད་ནི་སྙིང་དང་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་རླུང་མྱུར་བའི་བདག་ཅན་ཡིན་པས་ན་ནད་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་དང་རུས་པ་དང་། གནད་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར ཞེ་ན།རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོང་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དཀྱེལ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཛགས་ཤིང་ཞུ་བ་སྟེ། ལན་ཚྭ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་འགྱུར་བའི་ཟས་ཟོས་པས་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་པ་སྟེ། སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ཞུ་བ་མེད་པར་བྱས་པས་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་འཐོར་བ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཚར་བཅད་ཅིང་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ནད་དེ་འདུ་ ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེར་གནས་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་དག་ལ། །སྡོད་ཅིང་རིང་དུ་ཐོགས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དུས་སོགས་སྟོབས་ཐོབ་ནས། །གཞན་ལ་བརྟེན་ཀྱང་ལྡང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་ནང་དེར་གནས་ནས་ནད་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་དང་མ་ཕྲད་ན་སྡོད་ཅིང་རིང་དུ་ ཐོགས་ཏེ།རང་གི་ཤུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྡང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཚེ་མ་ཚང་བས་ནད་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཚེ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ལ་སྡོད་ཅིང་རྒྱུ་མང་པོ་ལ་བཞེས་པས་ན་དེ་ལྡང་བས་ན་འགོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་དུས་དང་གནོད་བྱ་དང་། ཡུལ་དང་རང་བཞིན་ གྱིས་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་ཅིང་སྐྱེས་ནས་ལྡན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཚེ་གཞན་དག་ལ་བརྟེན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ཀྱང་གནས་ཀྱང་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་རྙེད་ན་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནས་གཞན་གནས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་སྟོབས་ནི་མེད་ཉིད་ལ། །གསོ་བར་བྱ་བ་རང་གི་ནི། ། སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་ཟིལ་གནོན་བྱེད་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་ནད་རྣམས་ལངས་ནས་གཞན་དག་ན་གནས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་གསོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

关于'病应以净化而平息，若使其他病生起者，彼非清净，其他者，不会生起者为清净'这句话，对于要平息疾病的治疗方法，用药物和饮食等治疗方式，若是平息一种病后引起第二种病的治疗方法，那就不是清净的，不是好的。若是平息一种病后不引起其他病的，那就是最清净的。为什么呢？因为是无害的好行为。
过度劳累、剧烈的热、锐利的以及有害的行为，会使风进入腹部、肢体、骨骼和要害处。同样，通过清净脉门而出现。通过使其成熟并断除风，会聚集于腹内。关于这些，过度劳累是指对身体等有害的过度行为，剧烈的热是指依靠大火，以及从事有害且错误的行为，都会使风等病迅速进入腹部即消化与未消化之处、肢体、骨骼和要害。其中肢体是指血等身体组织和皮肤。骨骼是指骨节。要害是指心脏和头部等，由于风性迅速，所以病会进入并生起。
同样，也会进入肢体、骨骼和要害的腹内。为什么呢？因为通过清净脉门而清净的缘故。会从腹中出现，通过扩展等增长而出现，同样通过渗漏消化，即食用盐和牛奶等会渗漏的食物而出现。同样通过成熟，即通过使其成熟等，通过消除未消化而进入腹内。同样，风散开和收敛，通过断除和消化，病会聚集并出现在腹内。
住于彼处后，依于诸因，停留并长期滞留。彼得时等力后，虽依他缘亦会生起。关于这些，病住于腹内后，若未遇到俱生因则会停留并长期滞留，会发出自身的力量。当缺乏生起的因缘时，不具有生病的能力，会停留于其他转变的因缘上，因为依靠多种因缘，所以生起会延迟。
然后通过时间、所害、地域和自性而获得力量和能力后会生起。那时'虽依他缘'是指虽然依止他方，但若得到因缘聚合也会生起。关于'彼住他处者，即是无力者，所治之自力，以力压制他'，其中病生起后住于他处时即应治疗。

།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཞན་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་དང འབྲེལ་བའི་བླ་ཐབས་སུ་ཞུགས་པ་དང་།འབྲེལ་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་གནས་ན་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོབས་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔ་ན་ཡོད་པའི་ནད་སྟོབས་ཆུང་བ་གཞན་དག་ལ་གནས་པའི་བླ་བརྣན་ལ་གསོ་བ་བྱའི། ནད་སྔ་མ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ། བླ་ཐབས་སུ་ བྱུང་བ་ལ་བླ་བརྣན་དང་པོ་གསོ་བ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ།གནས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་བླ་བརྣན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་སྟོབས་ཆུང་བ་གཞན་དག་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་ན་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་ནི། སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་ཟིལ་གནོན་བྱེད་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།རང་ཉིད་གཞན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ན་གསོ་བ་བྱའི། གཞན་གྱི་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོབས་ཀྱི་རང་གི་ནུས་པས་ནད་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྒྱལ་བར་ནུས་པ་དེ་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། གང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གསོ་བའི་དོན་ནོ། །ཅི་གསོ་བའི་ངེས་ པར་འདིར་ཟད་དམ།རྣམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། བླ་བརྣན་ནད་ནི་ཞི་བྱས་ན། །རང་གནས་གནས་པ་གསོ་མི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་བསལ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པས་བླ་བརྣན་ནད་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་བསལ་ན་རང་ གི་གནས་ན་གནས་པ་ཡང་གསོ་མི་དགོས་ཏེ།བླ་བརྣན་སྟོབས་ཅན་ལ་ནི་རང་གི་གསོ་བ་དང་འདྲ་བར་གསོ་དགོས་སོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་གནས་སུ་སོང་བའི་ནད་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རང་གི་གནས་ན་གནས་པའི་ནད་གསོས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བླ་བརྣན་གསོར་ ཡང་རུང་ངོ་།།སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཞན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་ནི་རང་གི་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །ད་ནི་གཞན་གྱི་རྩིབ་ལོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ནད་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་གསོ་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཕལ་ཆེར་རྩིབ་ལོགས་འགྲོ་བའི་ནད། །ནད་པ་ཡུན་རིང་ཉོན་མོངས་བྱེད། ། ལུས་མེའི་སྟོབས་ནི་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ལ་རིངས་ཐབས་དག་མི་བྱ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བས་ཞི་བའམ། །ཁོང་དུ་བདེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ། །ཁོང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་ནས་ནི། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་བཞིན་དུ་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ་རྩིབ་ལོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རྩིབ་ལོགས གཡས་གཡོན་ན་རྒྱུ་བའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི་ནད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡུན་རིང་ཞིང་དུས་རིང་དུ་ཉོན་མོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ།།ནད་རྩིབ་ལོགས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་མེ་སྟོབས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་སྨན་པས་ནད་དེ་ལས་མྱུར་བ་རིངས་ཐབས་སུ་དེའི་གསོ་བ་ དག་མི་བྱའོ།།འོ་ན་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། ནད་སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བར་བྱ་བའམ། ཁོང་པའི་ནང་དུ་བདེ་བར་བསྡུ་ཞིང་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཟོད་གསོའོ། །དེ་ཡང་ནད་དེ་ཁོང་དུ་འདུས་ཤིང་ཆུད་པར་ཤེས་ནས་རྩིབ་ལོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ནད་དེ་ནང་དུ་ བསྡུས་ནས།སྣའམ་ཁའམ་བཤང་བའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ནད་གང་དང་ཉེ་བའི་ལམ་དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་བསལ་བར་བྱ་ཞིང་ཕྱིར་གདོན་པར་བྱའོ།

'这里所说的'是确定的说明，在这些病症中，存在于其他部位的那个，与之相关的上行病症，这种关系是存在于其他部位的。
那么是什么样的呢？'力量微弱'是指，对于先前存在的病症力量微弱而存在于其他部位的上行病症应当医治。对于先前的病症力量强大时，作为上行病症出现的情况，首先医治上行病症是确定的，与其他部位相关的那个成为上行病症。
或者，如果先前力量微弱的存在于其他部位并具有的情况下该怎么办呢？'以自身力量压制他者时'，即当自身存在于他处时应当医治，而不是与他处相关的。
怎样的情况呢？以力量即自身能力能够压制并战胜其他病症时，应当医治那个具有力量的病症。
医治的确定是否仅止于此？还是这其中还有其他方面呢？因此说：'上行病症平息后，原位所在无需医。'
即按照所说的去除病症的仪轨，上行病症力量微弱。当平息并完全去除时，即使是存在于自身部位的也不需要医治，但对于力量强大的上行病症则需要如同治疗自身病症一样医治。
因此，虽然转移到其他部位的病症力量微弱，也应当医治那个。或者，在医治了原位的病症之后，随后医治上行病症也可以。
对于具有力量而存在于他处的病症，应当如同治疗自身病症一样医治。现在为了说明对于转移到肋部的诸病症应当优先医治，所以说：
'大多数转移到肋部的病症，使病人长期受苦。通过了解身体之火的力量，对此不可采用急治。应当以调配方式平息，或者收摄入腹中安顿。知道已经收入体内后，应当随其邻近而去除。'
'大多数'是指多数转移到肋部，在肋部左右运行的风等病症，会使病人具有痛苦且长期持续受苦。
对于这些转移到肋部的病症，了解并认识身体之火力量的医生不应对该病症进行快速急治。
那么该怎么做呢？由懂得病症配伍且具有理性的人使其平息，或者将其妥善收摄到腹内，然后才医治。
而且，在知道该病症已经收摄并进入体内后，将转移到肋部的病症收摄入内，从鼻子、口腔、大便道等，从与病症最接近的通道，用催吐药等方法去除并驱出。

།རླུང་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྩེ་མ་ཞིལ་ཞིང་མེ་ཞུ་བའི་བུ་ག་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། བུ་ག་འབྱུང་འགགས་སྟོབས་ཉམས་ཤིང་། །ལྕི་ཞིང་རླུང་ནི་ཁུང་དུ་འཁྲུལ། །ཁོང་སྙོམ་མི་འཇུ་མཆིལ་མ་མང་། །བཤང་གཅི་སྲི་དུབ་ཟས་མི་ལེན། །ནད་རྩེ་མ་ཞིལ་སྤྱི་ཡི་རྟགས། །རྩེ་ཞིལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་ག་འབྱུང་བ་འགགས་པ་ནི། །ནད་གྱེན དུ་མི་འབྱུང་བའོ།།སྟོབས་ཉམས་པ་ནི་སྟོབས་བཅོམ་པའོ། །ལྕི་བ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ལྕི་བའོ། །རླུང་ཁུང་དུ་འཁྲུལ་བ་ནི་རླུང་གསལ་བར་མི་རྒྱུ་བའོ། །ཁོང་སྙོམ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆུང་བའོ། །མི་འཇུ་བ་ནི་ཟས་འཇུ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །མཆིལ་མ་མང་བ་ནི་མཆིལ་སྣབས་འཛག་པའོ། །བཤང་ གཅི་སྲི་བ་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པའོ།།དུབ་པ་ནི་ཉམས་བྲི་བའོ། །ཟས་འབྲི་བ་ནི་ཟས་ལ་སྲེད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟགས་རྣམས་ནི། ནད་རྩེ་མ་ཞི་ལ་ཞིང་གཏིང་མ་ཕྱིན་པའི་སྤྱིའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རྩེ་ཞིལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩེ་བཅིལ་ ཞིང་ནད་ཞི་བའི་རྟགས་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རྩ་སྦུབས་དག་པ་དང་སྟོབས་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་བ་ཉིད་དང་། རླུང་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ཁོང་སྙོམ་པ་མེད་པ་དང་། ཟས་འཇུ་བ་དང་མཆིལ་མ་ཉུང་བ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་བདེ་བར་འབྱུང་ བ་དང་།ཟས་ཡི་གར་འོང་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ནད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་མ་ཞུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་དང་ལྡན་ན། རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞུ་བའམ། ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཁོང་པའི་དྲོད་སྟོབས་ཆུང་ཉིད་ ཀྱིས།།ལུས་ཟུངས། དང་པོ་མི་འཇུ་བ། །ནད་ནི་ཕོ་བར་ཞུགས་པ་དག་།དངས་མ་མ་ཞུ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དང་པོ་དང་། དངས་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁོང་པའི་དྲོད་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་འདྲེས་པ་རང་ གི་གནས་ཕོ་བར་ཞུགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར་པ་དེ་ནི་དངས་མ་མ་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ལ་ལ་དག་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནད་ཉིད་རབ་འཁྲུགས་པ། །རབ་གདུག་ཕན་ཚུན་འདོམ་ལས་བྱུང་། །ཀོ་དྲ་བ་ཡི་དུག་བཞིན་དུ། །ནད་ཚབས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་མ་ཞུ་བའི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་འདོད་དེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཉིད་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སོགས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཞིག་ན་ཁ་ཟས་མང་བ་རབ་ཏུ་གདུག་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འདོམ་ཞིང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་མ་ཞུ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན ཀོ་དྲ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲུ་ལས་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ན་དུག་ཏུ་འགྱུར་བར་བཤད་དོ།།དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཀོ་དྲ་བ་ཉིད་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ནད་རྣམས་ཀྱང་ཚབས་ཆེན་པོར་འཁྲུགས་པ་ལས་རང་ཉིད་ཆ་ལས་མ་ཞུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ལུས་ལ་ སོགས་པ་ལས་མ་ཞུ་བའི་དོན་གཞན་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།ནད་ཚབས་དེ་དང་འདྲེས་པ་དང་། །གནོད་པ་གནོད་བྱ་གནོད་འགྱུར་དང་། །ནད་གཞན་གང་དག་དེ་ལས་བྱུང་། །མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མ་ཞུ་བ་དེ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འདྲེས་ཤིང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བཤད་དོ།

为了说明风等病邪未被消除，以及火热的通道堵塞等一般特征，故说：
诸窍闭塞力量衰，身重风气运行乱，腹胀不消涎液多，大小便秘食欲减，病邪未除之总征，病除则与此相反。
其中，诸窍闭塞是指病邪不能向上排出。力量衰退是指体力被摧毁。身重是指身体和四肢沉重。风气运行乱是指风气运行不通畅。腹胀是指精神不振。不消化是指食物不能消化。涎液多是指口水鼻涕流出。大小便秘是指大小便堵塞。疲惫是指体力减退。食欲减退是指对食物无有欲望。
这些症状是病邪未被消除且未达病根的一般征兆。
'病除则与此相反'是指病邪被消除且病愈的征兆与前述相反，即脉道通畅、体力恢复、身体轻盈、风气正常运行、无腹胀、能消化食物、涎液减少、排泄通畅、食欲良好、精神愉悦，这些是无病的特征。
若问未消化的特征是什么，是指风等病邪未消化还是有病邪残余？为此说：
由于体内热力微弱，身体精华首先不能消化，病邪入于胃中，精华未消化。
有些人认为，身体精华即大精华，由于体内热力微弱而不能消化成熟，与风等病邪混合，进入其所在之处胃中而造成伤害，这就是精华未成熟且未消化。
其他论师则认为未消化的产生方式是：病邪本身剧烈扰动，极为猛烈，相互混合而生。如同柯德拉谷物之毒，说会产生重大疾病。
其他论师认为未消化的产生方式是：风等病邪剧烈扰动且极为严重，之后由于过量饮食，极为猛烈地相互混合，由此产生未消化。就像所说的柯德拉谷物会因时节和地域的因缘而变成毒物一样。
这表明，如同柯德拉谷物会变成毒物一样，诸病也会因剧烈扰动而从自身产生未消化。
因此，为了让人知道身体等未消化的含义与其他不同，故说：与该重病混合，能害所害将害者，由此所生他病等，说为具未消化者。即与上述未消化混合的风等病邪成为一体，称为具有未消化。

།དེ་བཞིན་དུ་གནོད་བྱ་སྟེ་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དེ་རྣམས་དང་མ་ཞུ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཞུ་བ་དང བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞན་གང་དག་རླུང་ཁོང་དུ་འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ནི་ནད་མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པར་བཤད་དོ། །ཅི་དེ་དག་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་མོད་ལ་འབྱུང་བར་བྱའམ། འོན་ཏེ་བསལ་བར་མི་བྱ་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ལུས་ཀུན་ཞུགས་གྱུར་པ། །ནད་ནང་ཞུགས་ཏེ་རྩེ་མ་བཅིལ། །མ་སྨིན་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །མ་སྨིན་ཤིང་ཐོག་ཁུ་བར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ནད་དེ། ལུས་ ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དུ་ཞུགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ།ནད་ནང་དུ་ཞུགས་པ་རྩ་དང་རྒྱུས་པ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཞུགས་པ་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ལ་ཞེན་ཅིང་དབྱུང་དཀའ་བ། གནས་ལས་མ་འགུལ་བ་དེ། སྨིན་ཅིང་སྙི་བར་མ་བྱས་པར་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པས་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྨིན་པའི་ཆོ་ག་མ་བྱས་པར་ཕྱུང་ན་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་སྨིན་ཤིང་ཏོག་ཁུ་བར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ ཡིན་ཏེ།མཚུངས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདྲ་བའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་མ་དུ་ལུང་ཀ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་རྒུན་འབྲུམ་སོགས་པའི་ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་ཅིང་མ་ཚོས་པ་ལས། ཁུར་བ་བཙིར་བ་ན་ཁུ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མི་ནུས་ཀྱི། འབྲས་བུ་ཉིད་རླག་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ལ་མ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དཔེ་བསྟན་པའི་དོན་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་དབྱུང་བར་དཀའ་བས་ན། །རྟེན་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་མ་སྨིན་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ལུས་ཀུན་ལ ཁྱབ་པ་ལུས་ཟུངས་ལ་ཞེན་ཞིང་འདྲེས་པས་སྨིན་པའི་ཆོ་ག་མ་བྱས་པར་དབྱུང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཉིད་འཇིག་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་དབྱུང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྨན་ཅི་ ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།དེ་ནི་སྨིན་དང་དྲོད་སྐྱེས་སྣུམ། །དུགས་བྱ་རྩེ་བཅིལ་དེ་བསིལ་བ། །ཇི་ལྟར་ཉེ་དང་སྟོབས་ཇི་བཞིན། །སྦྱང་བའི་དུས་སུ་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་དེ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། ནད་རྣམས་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་བྱེད་པས་ ནི་སྨིན་བས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་མ་སྨིན་པ་ལུས་ཟུངས་ལ་ཞེན་པ་དབྱུང་བར་དཀའ་བ་སྟེ། སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་དང་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་། སྦྱང་བའི་སྨན་གྱིས་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ ལྟར་ཉེ་བ་ནི་ནད་གང་ལམ་གང་དང་ཉེ་བ།ནད་དེ་ལམ་དེ་ཉིད་ནས་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་ནི་མས་གཏོང་བས་བསལ་བར་བྱའོ། །མགོ་བོ་ལ་གནས་པ་ནི་སྣ་ནས་བཏང་བས་སོ། །སྟོབས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོབས་དང་ནད་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི།སྨན་རྣོ་བ་དང་ཚད་ཆེ་བས་བསལ་བར་བྱའོ། །སྟོབས་འབྲིང་ཙམ་ནི་འབྲིང་ཙམ་གྱིས་སོ། །སྟོབས་ཆུང་བ་ནི་འཇམ་པོས་སོ།

同样地，对于所损害的对象，即精血等身体组织和大小便等垢秽，以及不消化本身所造成的损害，称为'伴有不消化'。同样地，其他疾病如内部盘结的风等所引起的那些病症，也被说为伴有不消化的疾病。
是否应该立即用泻药和催吐药等来排出这些病症？还是不应该清除？为此说道：
'此病遍及全身时，深入体内难清除，未成熟不应出，如同未熟果汁般。'
对此解释：与不消化混合并共存的疾病，遍及全身，从头到脚都已渗入，深入体内，遍布至脉络和细小筋络的关节，粘附于精血等身体组织而难以排出，未从原位移动的病症，在未成熟变软之前，不应用催吐药等排出。若在未经成熟处理就排出，将会造成极大的危害。
为了用比喻说明这一点，故说'如同未熟果汁般'。'如同'一词表示相似之义。例如，未成熟的木樨果、诃子、葡萄等果实，若要榨取其汁液，不仅无法获得所有汁液，反而会毁坏果实本身，因为时机未到。
正因如此，为了明确说明比喻的含义而说：'因其难以排出，会损坏身体根基。'
这是因为未成熟的病邪具有危害性，遍布全身，与身体组织相粘合混杂，若不经过成熟处理就难以排出。因此所说的'根基'即身体本身会受到破坏和损害，因为极其困难，连一点也无法排出。
为了说明这些病症的治疗方法而说：'应使其成熟生暖油，熏蒸揉按再降温，依据部位与力度，到时方可予清除。'
对此解释：对这些病邪应进行成熟等处理。通过使病邪成熟和消化的方法来成熟，因此说未成熟粘附于身体组织难以排出的病邪，应通过成熟等次第处理。之后根据部位的远近和力度大小，在到达净化时机时，用净化药物清除。
其中'依据部位'是指根据病邪与通道的远近，从相应通道清除该病。例如，停留在未消化处的病邪应用催吐药清除；停留在已消化处的病邪应用下法清除；停留在头部的病邪应从鼻孔导出。
'依据力度'是指对于力量和病情极重的，应用猛烈和剂量大的药物清除；对于中等程度的，用中等药物；对于轻微的，用温和药物。

།དེ་དག་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཁ་ནས་རིགས་པར་སྨན་བཏང་བས། །མ་ཞུའི་ གནས་ལས་ནད་མྱུར་བསལ།།ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་སྣ་སྨན་གྱིས། །ཞུ་བའི་གནས་ཡོད་མས་གཏོང་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ནས་ཅི་རིགས་པར་སྨན་བཏང་བས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལས་ནད་མྱུར་དུ་བསལ་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ནི་སྣ་ནས་སྨན་བཏང་ བས་བསལ་བར་བྱའོ།།ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་ན་གནས་པ་དག་ནི་མས་གཏོང་བ་སྟེ། བཤང་སྒོ་ནས་སྨན་བཏང་བས་ནད་མྱུར་དུ་བསལ་བར་བྱའོ། །ནད་འབྱུང་བར་རྩོམ་པའི་མ་སྨིན་པར་ནི་རང་ཉིད་འབྱུང་ཡང་དགག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཁྲག་མཁྲིས་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ དང་པོར་འབྱུང་བ་ན།དགག་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ནད་དུ་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟེང་ངམ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བར་རྩོམ། །ནད་ནི་རང་ཉིད་འབྱུང་བས་ན། །སྨན་གྱིས་ནད་ནི་མི་དགག་སྟེ། །བཀག་ན་དེ་ཉིད་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟེང་གི་ལམ་ ཁ་དང་སྣ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འོག་གི་ལམ་བཤང་སྒོ་དང་གཅི་སྒོ་ལས་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་རྩོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་སྨྲས་ནས་འཐགས་པ་མ་སྨིན་པར་གྱུར་བ་དེ། རང་ཉིད་འབད་མི་དགོས་པར་འབྱུང་ཞིང་འབད་པས་ན། སྨན་གྱིས་གཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནད་དེ་མི་གཞག་ཅིང་དགག་པར་ མི་བྱའོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་སྨིན་པའི་ནད་རང་ཉིད་འབྱུང་བར་རྩོམ་པ་སྟེ། ནན་གྱིས་བཀག་ན་དེ་ཉིད་ནད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་དང་པོར་ནད་འབྱུང་ལ། །བསྡད་དེ་ཕན་པ་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་ནད་འབྱུང་བ་ལ་ནན་གྱིས་བཀག་ པ་ནི་ཤུགས་བཀག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སྨན་གྱིས་མི་བཟློག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་ཞིང་བསྡད་པར་བྱའོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། ཕན་པ་བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་པ་ཟས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ཕན་ཞིང་བསོད་པ་བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའི། དེར་ནི་དགག་པར་ཡང་མི་བྱ་ལ། སྦྱང་བར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཏང་སྙོམས་སུ་སྡོད་པ་ཉིད་འདིར་སྨན་ཡིན་ནོ། །འཁྱིལ་ལ་སྨིན་པ་དེ་དང་དེས། །སྨིན་བྱས་དེ་བཞིན་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་སྨིན་པའི་ནད་དེ་འཁྱིལ་ཞིང་འགགས་ན། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དེ་དང དེས་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་དབྱུང་དུ་རུང་བར་བྱས་ནས།དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལམ་ནས་འབྱུང་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། །སྔར་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་སོགས་དུས་སུ་བསལ་ཞེས་སྨོས་ན། དེ་ཅི་ལྟར་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དབྱར་སྟོན་ཐ་ཆུངས་དཔྱིད་ཟླ་ འབྲིང་།།ཐུན་མོང་དུས་སུ་རིམ་བཞིན་དུ། །སོ་ག་དབྱར་དང་དགུན་བསགས་པའི། །རླུང་སོགས་ནད་ནི་མྱུར་དུ་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་ག་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་ནི་གསོ་བར་བྱ་བ་བསགས་པར་འགྱུར་བའི་ནད་ནི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། སྟོན་ཟླ་ ཐ་ཆུངས་དང་།དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་དག་ཐུན་མོང་གི་དུས་ཡིན་པས། རིམ་བཞིན་དུ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། སོ་གའི་དུས་སུ་བསགས་པའི་རླུང་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ལ་བསལ་བར་བྱའོ། །དབྱར་བསགས་པའི་མཁྲིས་པ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ལ་བསལ་བར་བྱའོ། །དགུན་ བསགས་པའི་བད་ཀན་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ལ་བསལ་བར་བྱའོ།།སོ་ག་དབྱར་དང་དགུན་གྱི་ཚེ། །རབ་ཚ་ཆར་དང་གྲང་བའི་དུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སོ་ག་དང་དབྱར་དང་དགུན་གྱི་ཚེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཆར་འབབ་པ་དང་གྲང་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི་སོ་གའི་དུས་སོ། །རབ་ཏུ་ཆར་པ་འབབ་པ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སོ། །རབ་ཏུ་གྲང་བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སོ།

为了消除这些，所说如下：'从口中适当服用药物，从未消化处迅速除病。从鼻孔以上用鼻药，从消化处以下用下部给药除病。'
从口中适当服用药物，从未消化处迅速清除并去除疾病。从鼻孔以上的病，应当用鼻药清除。
消化处脐下的病，应当用下部给药，即从大便处服药迅速清除疾病。对于病症开始发作未成熟时自行发作，不应阻止，如血胆热泻最初发作时，不应阻止，因为这会成为诸多疾病的原因。
为了说明这点：'上或下开始发作，病症自行发作时，不应用药阻止病，阻止则会生病。'
上部通道即口和鼻，下部通道即大小便处，病症开始发作并向外发展时，未成熟的积聚，不需努力自行发作时，不应以药物切断方式阻止或制止该病。
这是因为成熟的病症自行开始发作，如果强行阻止，则会成为生病的原因。'因此最初病发时，应安住食用有益之物。'
因此，由于这个原因，最初发病时强行阻止会成为阻碍力量的原因，所以不应用药阻止，应保持平常心安住。用什么呢？食用有益之物，即病人应食用并享用适合的、有益且滋补的食物。
此时不应阻止，也不应清除，因为是自行发作，在此保持平常心即是药。'积聚成熟时，应以相应方法使其成熟并清除。'
未成熟的病症积聚阻塞时，应用使其成熟的药物使其成熟并能够排出，然后如前所述从相应通道排出清除。
前面说到应在病症范围等时机清除，那么应如何清除呢？为此所说：'夏末秋末春中月，共同时节依次第，春夏冬季所积聚，风等病症速清除。'
春夏冬三季是治疗积聚病的时节，夏末月、秋末月和春中月是共同时节，应当依次清除。春季积聚的风病应在夏末月清除。
夏季积聚的胆病应在秋末月清除。冬季积聚的痰病应在春中月清除。'春夏及冬时，极热雨寒时。'
因为春夏冬时依次是极热、降雨和寒冷的季节。其中极热是春季。大雨降临是夏季。极寒是冬季。

།དེ་རྣམས་དུས་མཚུངས་ཐུན་མོང་སྟེ། །དེ་ཚེ་ནད་ནི་མི་བཟད་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཆར་འབབ་པ་དང་། གྲང་བའི་དུས་སོ་ག་དང་དགུན ཞེས་བྱ་བ།དྲོ་བ་དང་ཆར་འབབ་པ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་དེའི་ཚེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མི་བཟད་ཅིང་གནོད་པ་བསལ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཐ་མལ་བདེར་གནས་དབང་བྱས་ཀྱི། །ནད་པ་ནད་ཀྱི་དབང་དུ་ནི། །གྲང་ཚ་ཆར་གྱི་དུས་དག་གི་། གཉེན་པོ་ཅི་བཞིན་བྱས་ནས་ནི། ། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་བབ་པ་ན། །བྱ་བ་དུས་ལ་མི་སྡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། ཐ་མལ་པར་བདེ་བར་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཐུན་མོང་གི་ཉིན་ཞག་རྣམས་ལ། སློན་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བ་བཤང་བ་ཡིན་གྱི། ནད པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ནད་ནི་གནོད་པར་བྱེད་དྲགས་པ་ཡིན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་སྟེ། གསོར་རུང་བ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནད་པ་ལ་ནི་ནད་སྐྱེད་པར་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་།ཆར་གྱི་དུས་དག་གི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ལེགས་པར་བྱ་ཞིང་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་ལས་གོ་བཟློག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ལས་བྱ་བ་དང་། ཚད་བརྟགས་པས་སྨན་གྱི་ལས་ཉེ་བར་སྦྱར་ཞིང་། མ་ཡེངས་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་ སྦྱང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དང་། དྲོ་ལ་གྲང་བར་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་དུས་ཏེ། ནད་ཀྱི་དབང་གིས་གསོ་བར་བྱ་བའི་དུས་སུ་བབ་པ་ན། བྱ་བའི་དུས་དེ་ལ་མི་བསྡད་ཀྱི། དུས་ལས་མི་འདའ་བར་བྱའོ། །སྨན་ནི་ ཟས་མ་ཟོས་སྔོན་དང་།།དབུས་དང་མཐའ་དང་ཁམ་གྱི་བར། །ཟས་བར་ཙེག་བུ་ཟས་བཅས་དང་། །ཟས་མནན་མཚན་མོ་བཏུང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དུས་སྐབས་བཅུར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟས་མ་ཟོས་པ་ནི་གང་དུ་སྨན་གཅིག་པུ་དགོས་པ་དེ་ལ་ ནི་ཟས་མ་ཟོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྔོན་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟས་ཟ་བའི་སྔོན་དུ་སྨན་ཟོས་ན། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལའོ། །དབུས་ནི་གང་ཟས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཐ་མ་ནི་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལའོ། །ཁམ་གྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་གྱི་ཁམ་ཟས་དང་འདྲེས་མར་བཟའ་བའོ། ། ཟས་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟས་ཀྱི་བར་བར་དུ་བཟའ་བའོ། །ཙེག་བུ་ནི་ཡང་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཟས་ཟོས་པའམ། མ་ཟོས་པའི་སྐབས་སུ་ཟ་བའོ། །ཟས་བཅས་ནི་ཟས་དང་ལྷན་ཅིག་བཅོས་པའམ། ཕྱིས་བསྲེས་ཏེ་བཟའ་བའོ། །ཟས་མནན་ནི་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཚུལ་དུ སྔར་སྨན་ཟོས་ནས་བར་དུ་ཟན་ཟ་བ་སྟེ།ཕྱིས་ཀྱང་སྨན་གྱིས་མནན་པའོ། །བད་ཀན་བདོ་འདས་ནད་པ་ནི། །ཉམས་སྟོབས་ལྡན་ལ་མ་ཟོས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་བདོ་བའི་དུས་འདས་ཤིང་བད་ཀན་ལྡང་བའི་དུས་ཚོད་ཡོལ་བའི་ནད་དང་། ནད་པ་ ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ།ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔར་ཟས་མེད་པར་གཏང་བར་བྱའོ། །ཐུར་སེལ་རླུང་ལ་ཟས་སྔར་གཏང་། །མཉམ་གནས་ལྡང་ལ་བར་དུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གི་ནད་ལྡང་བར་གྱུར་ན། ཟས་ཀྱི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྨན་བཏང་ལ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ན་ལ་ཟས་བཟའ་བར་བྱའོ། །རླུང་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཀྱི་བར་དུ་སྨན་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ཕྱེད་ཟོས་པ་དང་། བར་དུ་སྨན་ཟོས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཟས་ལྷག་མ་རྣམས་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཁྱབ་བྱེད་ནང་པར་ཟས ཟའི་མཐའ།།གྱེན་རྒྱུའི་རླུང་ལ་དགོངས་ཀའོ།

对于'这些同时共同，那时消除难忍之病'，是说在极热、降雨、寒冷的时节即夏季和冬季，以及温暖和降雨平衡的时节，那时应当消除和净化风等难忍且有害的疾病。
'这是针对一般安乐者而言，病人则随病情，寒热雨时节，随症对治后，到了治疗时节，不应耽误时机。'这是说，我这样说明是针对一般安乐生活者而言，是针对他们在共同的昼夜中服用泻药等，而不是针对病人而言。因为病人的病情严重危害，若置之不理，即使可治也会变得不可治愈。对于病人，应当根据引发疾病的病情，按照寒、热、雨季节的对治方法如实治疗，不可伪造，要根据时节的性质采取相反的方法，要通过配药、施治和观察病情来进行医疗，要专心致志地进行治疗。
所谓如实对治，就是寒时取暖，暖时降温，在治疗时节，即因病情需要治疗的时候，不能耽误时机，不能错过时机。
'药物在未食之前，开始中间末尾间，食间点滴与食俱，压食夜间饮用。'这是说药物应当在十个时间配制和服用。其中未食是指只需服药时称为未食。'开始'是指在进食之前服药，紧接着就进食。'中间'是指在进食过程中。'末尾'是指在进食之后立即服用。'间'是指药物与食物混合食用。'食间'是指在饮食的间隙服用。'点滴'是指在进食或未进食时一次一次反复服用。'食俱'是指与食物一起调制或后来混合食用。'压食'是指以夹层方式先服药，中间进食，最后再以药物压制。
'痰病过时的病人，若体力充足则空腹服。'这是说对于痰病严重且过了痰病发作时间，痰病上升时间已过的病人，如果体力充沛，应当在未进食之前空腹服药。
'下行风病食前服，平住风病食间服。'这是说，如果下行风病发作，应当在进食之初服药，紧接着就进食。如果与火同住的风病发作，应当在进食过程中服药，即吃一半食物，中间服药，然后再吃剩余的食物。
遍行风在清晨食后，上行风在黄昏服用。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ན། ནང་པར་ན་སྔ་དྲོ་ཟས་ཟ་བའི་མཐའ་མ་རྫོགས་ཀར་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོངས་ཀའི་ཟས་བཟའ་བའི་ མཐའ་མར་སྨན་བཟའ་བར་བྱའོ།།སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལྡང་ལ། །ཁམ་གྱི་བར་དང་ཟས་བར་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལྡང་ཞིང་། འཁྲུགས་པ་ལ་ཁམ་གྱི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་བར་ཏེ། དབུས་སུ་སྨན་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་ཁམ་སྤག་ ཅིང་བཟའ་བར་བྱའོ།།བཟའ་བའི་བར་བར་དུ་བཟའ་བའོ། །དུག་དང་སྐྱུག་ལུད་དབུགས་མི་བདེ། །སྐོམ་དད་སྐྱེ་ལ་ཙེག་བུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་འཐུངས་པ་དང་སྐྱུགས་པ་དང་། ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། སྐོམ་དད་སྐྱེ་བ་ལ་ཙེག་བུར་ཡང་ཡང་བཟའ་བ་ཟས་ ཟོས་སམ།མ་ཟོས་པའི་སྐབས་སུ་བྱའོ། །ཡི་ག་འཆུས་ལ་སྣ་ཚོགས་ཟས། །སྨན་དང་ཟས་བཅས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཟས་མི་འདོད་པ་ལ། སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་པའི་ཟས་དུ་མ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པས་ན།ཟས་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱིགས་བུ་ལུས་འདར་ལག་འདར་དང་། །ཟས་ཉུང་ཟ་ལ་མནན་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། ཟས་ཉུང་ངུ་ཟ་བ་ལ་སྨན་གྱིས་མནན་པ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། སྨན་གྱིས་མནན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟས་ཀྱི་སྔོན་དང་ཕྱི་ནས་སྨན་བཏང་ལ།གང་གིས་ཟས་དེ་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་པ་ལྟར་སྨན་གྱིས་སྟེང་འོག་ནས་བཏབ་སྟེ། གནས་པ་དེ་ལ་མནན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་ལ་ནི། །མཚན་མོའི་དུས་སུ་བཏང་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་མིག་དང་གདོང་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་སྨན་བཏང་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གསོ་བའི་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱི་གསོ་བའི་ཐབས་སྣུམ་ཆོས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་བཤད་པ ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉམས་བརྟ་བ་དང་། ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། གསོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་སྟོན་ཅིང་གང་དུ་གསོ་བ་གཉིས་པོ་དེའི་ངེས་པ་ བསྟན་པའི་ལེའུ་ལ་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །གསོ་བ་གཉིས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཕྱིར། །གསོ་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་བ་རྣམ་ པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ།གཅིག་ནི་ཉམས་བརྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་དམ། ཡང་ན་དེ་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཉམས་བརྟ་བས་གསོ་བར་བྱ་བའམ། ཉམས་སྨད་པས་གསོ་བར་བྱ་ བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གསོ་བ་དང་ནད་གསོ་བའི་ཐབས་དང་བྱ་བའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་པ་གཞན་དག་ནི་གསོ་བའི་ ཐབས་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་འདོད་མོད་ཀྱི།སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།

关于这一点，当遍行风升起时，应在早晨饮食结束时服药。关于上行风，应在晚饭结束时服药。
关于命风升起时，应在食物间隙服用。即当命风升起和紊乱时，应在食物间隙服药，即在食物中间服用，再继续进食。应在进食的间隙服用。
对于中毒、呕吐、咳嗽、呼吸不畅、口渴等症状，应少量多次服用，无论是在进食时还是未进食时都可服用。
对于食欲不振，应将药物与各种食物一起调配服用。即对于痰液偏重导致的食欲不振，应给予药物时，要与多种不同的食物一起服用，因此要与食物一起调配。
对于打嗝、身体颤抖、手部颤抖和少食者，应采用压服法。即对于打嗝等病症和少食者，应采用药物压服法。所谓药物压服法，是指在进食前后服药，如同将食物放入容器中一样，用药物从上下包裹，这种方法称为压服法。
对于锁骨以上的疾病，建议在夜间服药。即对于锁骨以上的疾病，如眼睛和面部改变等疾病，在夜晚睡前服药是最受推崇和最理想的。
这是由月喜阿阇黎所作的《八支心要义释·文义月光》中第十三章的注释。
接下来将解说两种治疗方法的章节。即对于风等疾病的治疗方法，虽有油疗等多种方式，但归纳起来不外乎增强和减弱两种方法。因此，接下来开始两种治疗方法的章节，这个讲述两种治疗方法确定性的章节称为'阐述两种治疗方法的章节'。
为了说明两种治疗方法的道理，经文说：'因为治疗有两种，所以认为治疗方法有两种。'即治疗只有两种：一是通过增强的方式治疗，二是通过减弱的方式治疗。因为所治疗的疾病或患者，要么需要通过增强来治疗，要么需要通过减弱来治疗，除此之外没有第三种方式。
因此，治疗方法只有两种，治疗、疾病治疗方法和治疗程序这些术语是同义词。虽然依据查拉迦仙人的典籍的其他论著认为治疗方法有禁食等四种，但禁食等方法实际上已包含在这两种方法之中。

།ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་གཅིག་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །གཉིས་པ་ཉམས་ནི་སྨད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་ བ་དེ་གཉིས་ལས་གསོ་བ་གཅིག་ནི་ཉམས་བརྟ་བའི་ཚུལ་ཡིན་ལ།།གཉིས་པ་ནི་ཉམས་བཙག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྒྱས་བྱ་སྨྱུང་བ་ཞེས། །རྣམ་གྲངས་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་བརྟ་བ་དང་། ཉམས་སྨད་པ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ དང་།སྨྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་ཏུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་དག་ལུང་ཤེས་པ་དག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དཀྱིལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཤ་རྒྱས་ཕྱིར་རྒྱས་བྱ་སྟེ། །ཡང་ བ་ཉིད་ཕྱིར་སྨྱུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལུས་ཀྱི་ཡང་ཞིང་སྲབ་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྨྱུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་ ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ས་ཆུ་དང་། །ཅིག་ཤོས་ལས་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་སྨྱུང་བ་དེ་གཉིས་ནི། ས་དང་ཆུ་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་ནི་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ས་དང་བཅས་པའི་ཆུ་ ཡིན་ན་ས་ཆུའོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ས་དང་ཆུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཅིག་ཤོས་ཏེ། གང་ཅིག་ཤོས་ཤེ་ན། འདིར་དེའི་སྐབས་ཡིན་པས། ས་དང་ཆུ་ ལས་ཅིག་ཤོས་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་ས་དང་ཆུ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་སྨྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ ལ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ།ས་དང་ཆུ་ལ་ཡང་སྨྱུང་བ་ཡེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨན་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲེལ་གཞིར་གནས་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །ལས་གང་སྣུམ་དང་དགག་པ་དང་། །དུགས་དང་ཁོང་ རྩུབ་བྱ་བ་སྟེ།།འབྱུང་བ་དེ་ཡང་གཉིས་ཡིན་ཕྱིར། །གཉིས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བའི་ཐབས་མེད་དུ་སྨྲས་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལས་སྣུམ་བག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། འདིའི་ ལས་ཡིན་གྱི།བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བ་ལྟར་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་ལས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། འབྱུང་བ་རྣམས་ བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལས་རྒྱས་པའམ། འཕེལ་བ་དང་། སྨྱུང་བ་གཉིས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣུམ་དང་ བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་པས་བརྟ་བའི་སྡེ་ཚོམས་སུ་གཏོགས་ལ།རྩུབ་པ་དང་དུགས་བྱ་བ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སྨྱུང་བར་གཏོགས་ཏེ། དེས་ནས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།

'仅仅'一词是确定词，因此说道：'第一个是应当增长的，第二个是减损的。'这就是说，在这两种治疗中，第一种是增长体力的方法，第二种是减损体力的方法。
'这些称为增长和减损，以不同名称来解释。'这是说，增长体力和减损体力这两种方法，按照顺序分别以增长和减损的名称来解释和说明，这是由懂得经典的人所作。这些仅仅是表示其中名称的异名而已。
'为使身体肌肉增长故称增长，为使轻盈故称减损。'这是说，增长是为了使身体肌肉增长发育的作用，例如肉类和牛奶等。使身体轻盈瘦削的称为减损。
那么这些是什么性质的呢？为此说道：'这主要是由地水构成，另一种则由其他元素构成。'这是说，增长和减损这两种，是由地、水和其他元素构成的。如果是带有地性的水就是地水。
这表明：具有地水性质的物质是能使身体增长的，因为这是它们两者的本性。减损则是由其他元素构成，什么是其他元素呢？在这种情况下，除地水之外的其他元素是火、风和空的本性。
说'主要'是因为最能使身体增长的是地和水，最能使身体减损的是其他元素即火、风和空，所以这样说。火、风和空并非完全没有增长作用，地和水也并非完全没有减损作用，因为药物是由五大元素构成的。也可能存在相互关联的情况。
'所作用为滋润、约束、热疗和粗涩，因为元素也是两种，故不超出这两种。'这是说，由于存在无数治疗方法，所以在此说明，这里所说的滋润等四种作用，是这种治疗的作用，不像增长和减损那样，滋润等四种并非有不同的意义。
这四种元素作用也具有增长和减损两种性质，因此不会超出这两种方式。因为诸元素具有增长和减损两种本性，同样具有火性和月性两种性质，所以不会超出增长或发展和减损这两种。
其中，滋润和约束属于月性，故属于增长类；粗涩和热疗具有火性，故属于减损类。因此，地等元素都具有增长和减损的性质。

།ད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོའི་དབྱེ་ བ་སྨྲས་པ་ནི།དེ་ལའང་སྦྱང་དང་ཞི་བྱ་བ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་སྨྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། ཉམས་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན། རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། སྨྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ འདི་སྨྱུང་བའམ།ཉམས་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྦྱང་བ་དང་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྨྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ནི་སྨྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། །གང་ཞིག་ནད་ནི་ཕྱིར་འབྱིན་པ། །སྦྱང་ཡིན་དེ་ནི་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །མས་གཏོང་སྐྱུག་སྨན་ལུས་ནད་བཀྲུ། །མགོ་ཡི་ནད་བཀྲུ་གཏར་གས་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ཏེ།སྨན་གང་ནང་ན་ཡོད་པའི་ནད་ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བ་དེ་ཡང་མས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མས་གཏོང་བ་ནི་བཤང་བའི་སྒོ་ནས། སྨན་དང་མར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་ཏེ་གཏོང་བའོ། །སྐྱུག་སྨན་ ནི་ནད་རྣམས་གྱེན་དུ་དྲང་བའོ།།ལུས་ཀྱི་ནད་བཀྲུ་བ་ནི་ནད་ཐུར་དུ་དབྱུང་བའོ། །མགོ་བོའི་ནད་བཀྲུ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མགོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུའི་ནད་སྨན་སྣ་ནས་བཏང་བས་གྱེན་དུ་དྲང་བ་ནི་མགོ་བོའི་ནད་བཀྲུ་བའོ། །གཏར་གས་དབྱུང་བ་ནི་ ཁྲག་རྩའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱིར་གདོན་པའོ།།དེ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབྱེ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ནད་ནི་མི་སྦྱོང་དང་། །སྙོམས་གནས་གློངས་པ་མ་ཡིན་དང་། །མ་སྙོམས་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དག་།ཞི་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ རྣམས་བདུན།།སྨིན་དང་དྲོད་སྐྱེད་བཀྲེས་སྐོམ་དང་། །རྩོལ་བཅག་ཉི་ཚན་སེར་བུ་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གང་ཞིག་གིས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མི་སྦྱོང་ཞིང་། ནང་ན་གནས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་བཏོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་གནས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པར་ རང་གི་ཚད་དུ་གནས་ལ་གློངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རང་གི་གནས་ནས་མི་བསྒུལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མ་སྙོམས་པ་སྟེ། རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་པའམ། མ་ཚང་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དག་སྙོམས་པར་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དེ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཞི་ བ་དེ་ནི་སྨིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྨིན་པ་ནི་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་སྨིན་པ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བའི་ནུས་པ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གང་ཡིན་པའམ། བྱ་བ་གང་ཡིན་ པ་ལ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཏིག་ཏ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའམ། སྨྱུང་བ་བྱའོ། །དྲོད་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གང་གིས་མེའི་དྲོད་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས། ཟས་འཇུ་ བར་བྱེད་པ་དེའི་ནུས་པ་ལྷག་པར་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དྲོད་སྐྱེད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས། མ་སྨིན་པ་ནི་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །མཉམ་གནས་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན། །དྲོད་སྐྱེད་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད། །ཆེད་འགའ་སྨིན་བྱེད་ཡང་ན་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།

现在讲述这两者的各自分类。关于'净化和平息是两种减损'这句话，其中'彼'是确定词，'减损'和'减弱'是同义词，换句话说，就是增长和减损。这里所说的减损或减弱有两种：净化和平息，除此之外再无其他减损。或者说，按照这种方式来说有两种减损，否则按照下文所说的方式会有十二种。
为了说明其自性和分类而说：'凡是能排出病者，是净化，它有五种：下疗、催吐、身体净化、头部净化和放血'。能排出体内疾病的药物称为净化，这种净化又分为下疗等五种。其中下疗是从大便道灌入煎煮的药物和酥油等。催吐是向上引导病邪。身体净化是向下排出病邪。头部净化是单独针对身体的头部这一部位，通过鼻腔给药向上引导病邪，这就是头部净化。放血是从血脉等处排出。
为了说明平息的特征及其分类而说：'凡是不净化病邪，保持平衡而不增长，使不平衡恢复平衡者，是平息，它们有七种：成熟、生热、饥渴、止劳、日光浴、微风和清凉'。不净化风等病邪，不将体内的病邪排出体外，同时保持平衡，维持在适度的状态而不增长，不从原位移动，以及使不平衡（即超过或不足正常水平）的状态恢复平衡，使其具有适度水平的药物称为平息。这种平息通过成熟等分类有七种。
其中成熟是指能使成熟，即通过胃火完成消化功能，增强其成熟消化的能力的药物或行为称为成熟，例如苦胆等药物或禁食。生热是指能产生热量，例如三热药和五热药等，通过显著增强火热，促进食物消化，增强其功能的称为生热。如同善闻所说：'使未熟成熟，保持平衡是平息，生热极大地产生火热，有时令成熟有时不然。'其他的容易理解。

།ད་ནི་རྒྱས་པའམ་བརྟ་བར་བྱ་བ་བཤད་དེ། བརྟ་བ་དག་ནི་རླུང་དང་ནི། །རླུང་བཅས་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། བརྟ་བ་ནི་སྨྱུང་བ་ལས་ཚུལ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྟ བར་བྱེད་པ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱོར་ཞིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི།སྦྱོར་བ་ནི་ཉམས་དམོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཀྱང་རླུང་འབའ་ཞིག་གམ། མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་ལྡང་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྨྱུང་བ་ལས་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་སྨན་གྱིས་ ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་བརྟ་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། བརྟ་བའི་རྫས་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའམ་ཞི་བ་ནི། རླུང་འབའ་ཞིག་གམ་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་ཞི་བར་བྱེད་ཀྱི། སྨྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ལྟར་ནད་སྐྱེད་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨྱུང་བ་ལས་བརྟ་བའམ། རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན། དེས་ན་བརྟ་བ་དག་ནི་རླུང་དག་སྟེ། མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། རླུང་འབའ་ཞིག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ དག་གི་ཡིན་གྱི།མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་གམ། བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའམ། འདུས་པའི་ནད་དག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྟ་བའི་ཉེས་པའི་ཡུལ་དེས་ཞི་བ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བརྟ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།བརྟ་བྱ་ནད་དང་སྨན་དང་ཆང་། །བུད་མེད་མྱ་ངན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་། །ཁུར་དང་ལམ་གྱིས་གློ་རྡོལ་དང་། །ལུས་རྩུབ་ཉམས་དམའ་རླུང་ཤས་ཆེ། །སྦྲུམ་མ་བུ་བཙས་བྱིས་པ་རྒན། །སོ་གའི་དུས་དང་གཞན་ཡང་བརྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། སྨན་འཐུངས་པས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། བུད་མེད་ལ་བརྟེན་པས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་དག་བརྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཁུར་གྱིས་དུབ་པ དང་།རྟག་ཏུ་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་དང་། གློ་རྡོལ་བ་དང་། གཅང་ཆེན་པོ་དང་། ལུས་རྩུབ་པ་དང་། ཉམས་དམའ་བ་དང་། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། སྦྲུམ་མ་དང་། བུ་བཙས་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་དག་ ཀྱང་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སོ་གའི་དུས་དང་། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་འདིར་མ་བསྟན་པའི་གསོ་བར་འོས་པ་ནད་པའམ། ཐ་མལ་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སོ་གའི་དུས་དེའི་ཚེ། ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་ཡང་གསོ་བར་ བྱའོ།།དེ་ལ་གང་གིས་བརྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཤ་དང་འོ་མ་ཁ་ར་དཀར། །མར་སར་མངར་བག་མས་གཏོང་དང་། །གཉིད་ལོག་ཉལ་བདེ་བསྐུ་བྱུག་དང་། །ཁྲུས་དང་བདེར་གནས་ཉམས་དགའ་བརྟ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤ་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམ་ པ་བརྒྱད་དོ།།འོ་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ར་དཀར་པོ་ནི་ཤ་ཁ་ར་དག་གོ། །མར་སར་ནི་མར་རོ། །མངར་བག་ཀྱང་ཡིན་ལ་མས་གཏོང་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན་མངར་བག་མས་གཏོང་སྟེ་དེས་བརྟ་བའོ། །གཉིད་ལོག་པའི་བདེ་བ་ནི་ཉལ་བའི་བདེ་བ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་བདེ་བའི་ སྒྲ་སྦྱར་རོ།།བསྐུ་བྱུག་ནི་ལུས་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བའོ། །ཁྲུས་ནི་ལུས་ཆུ་དྲོན་པོས་བཀྲུ་བའོ། །བདེ་བར་གནས་པ་ནི་སེམས་དགའ་བའོ། །ཉམས་དགའ་བ་ནི་མགུ་བ་ནས་དགའ་བ་སྟེ་ཡིད་དགའ་བའོ།

现在解释增益或者补益治疗。'补益能够平息单纯的风以及伴有胆的风'这句话中，'补益'与'禁食'相比有其特点。虽然补益疗法也使用牛奶等药物并且会导致腹泻，但是这种疗法的性质是温和的，因此只会引起单纯的风或者伴有胆的风。就像禁食疗法中使用诃子等药物组合会引起（病邪）一样。
因此，说明补益的特点：补益所用的牛奶等药物组合或者平和疗法，能够平息单纯的风或者伴有胆的风，而不会像禁食疗法那样引起疾病。这样看来，补益或者增益治疗比禁食疗法更为殊胜。所以补益能够平息单纯的风以及伴有胆的风，而不会引起（病邪）。
'单纯'一词表示确定的意思，即只针对单纯的风，以及伴有胆的风，而不能平息单纯的胆病、伴有胆的痰病或者三病俱发的疾病。这样就确定了补益所针对的病邪范围。
现在说明哪些情况需要补益：'需要补益的情况有：因病虚弱、因药虚弱、因女色虚弱、因忧愁虚弱、因负重疲惫、因行路疲惫、肺病、身体干枯、体力衰弱、风气偏盛、孕妇、产妇、儿童、老人、夏季以及其他情况。'
这些情况中'虚弱'一词可用于所有情况，因此包括：因病虚弱、因服药虚弱、因女色虚弱、因忧愁虚弱。同样地，经常负重疲惫、经常行路疲惫、肺病、大便失禁、身体干枯、体力衰弱、风气偏盛、孕妇、产妇、儿童、老人等都应当经常进行补益治疗。
同样在夏季，以及其他未提到的适合治疗的病人或者正常人的所有情况都应当进行补益。而且在夏季时，对因病虚弱等情况更应当进行治疗。
那么用什么来补益呢？为此说道：'用肉类、牛奶、白糖、新鲜黄油、甜味灌肠、睡眠、安卧、涂擦、沐浴、安乐和愉悦来补益。'其中，肉类指前面所说的八种。牛奶也是如此。白糖是指砂糖。新鲜黄油是指酥油。既有甜味又是灌肠，所以称为甜味灌肠，用它来补益。
睡眠的安乐就是卧床的安乐，两者都加上'安乐'一词。涂擦是指用芝麻油等涂抹身体。沐浴是指用温水洗身。安乐是指心情愉快。愉悦是指从满意到欢喜的心理愉悦。

།ད་ནི་སྨྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། གཅིན་སྙི་མ་ཞུ་སྣུམ་རབ་ཟོས། །རིམས་ བཏབ་བརླ་རེངས་མཛེ་ནད་ཅན།།ཤུ་བ་ཁོང་འབྲས་མཆེར་པ་ན། །ཀླད་ནད་ལྐོག་ནད་མིག་ནད་དང་། །སྦོམ་པོ་དགུན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་། །རྟག་ཏུ་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བ་དང་། མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སྨྱུང་བ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དགུན་དང་།གཞན་མ་བསྟན་པ་ནད་ཀྱི་འགྱུར་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྟོབས་རྫོགས་པ་ཡིན་པ་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་སྨྱུང་བ་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་བདེ་བར་གནས་པའི་ཚེ་ནི་དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨན་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྦྱང་བའི་ཡུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་སྦྱང་བྱ་ཤས་ཆེ་སྦོམ། །སྟོབས་ལྡན་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྦོམ་པ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ དང་།མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་རྒྱས་པ་སྟེ། ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་མི། སྦྱང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱང་ཞིང་ཉམས་སྨད་པར་བྱའོ། །མ་ཞུའི་ནད་དང་རིམས་དང་སྐྱུག་།ཚད་པས་ འཁྲུ་དང་སྙིང་ནད་ཅན།།ལུས་ལྕི་སྒྲེགས་མང་བཤང་གཅི་འགགས། །ཡི་ག་འཆུས་སོགས་ཀྱིས་ན་བ། །འབྲིང་ཙམ་སྦོམ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ནི། །དང་པོར་སྨིན་དང་དྲོད་བསྐྱེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང་། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་ནད་པ་ཤ་འབྲིང་ ཙམ་དུ་སྦོམ་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མིང་དུ་སྨིན་པ་དང་།དྲོད་སྐྱེད་པ་ནི་སྨྱུང་བའི་རྣམ་པས་སྨྱུང་བར་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདིར་སྟོབས་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དག་བསྡུའོ། །དང་པོར་ནི་ཐོག་མར་ཏེ། སྔར་སྨིན་པ་དང་། དྲོད་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པས་སྨྱུང་ བ་བྱ་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཅི་རིགས་པའི་སྨྱུང་བ་བྱའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ནད་དང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བརྟའི་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། ནད་ནི་འདི་དག་གིས་ཉམ་ཐག་།སྦོམ་དང་སྟོབས་སོགས་ཆུང་བ་ལ། །བཀྲེས་དང་ སྒོམ་པས་ཚར་བཅད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ནད་རིམས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་མི་ཤའི་སྦོམ་ཚད་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བ་སྟེ། ཤ་ཆེ་བའི་ཤས་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པ་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་ དག་ལ་ནི།བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཚར་བཅད་པ་སྟེ། ལྟོགས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཉེན་པར་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱི་སྨྱུང་བའི་རྣམ་པས་ཉམས་སྨད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་སྟོབས་འབྲིང་བརྟན། །སེར་བུ་ཚ་རྩོལ་གྱིས་སྨད་ན། །ཉམ་ཆུང་མི་བརྟ་སྨོས་ཅི་ དགོས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང་ཉམ་ཐག་པའི་མི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ། རན་པ་འབྲིང་ཙམ་ཡོད་པ་ནུས་པ་བརྟན་ཞིང་ཆེ་བའི་མི་ལ་ནི་སེར་བུ་བསིལ་བ་དང་། ཉི་ཚན་དང་། རྩོལ་བ་དེ་དག་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པས་དེ་ཉམས་སྨད་པར་ བྱ་ཞིང་སྨྱུང་བ་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གནས་ནས། ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ནད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་མི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

现在讲述禁食疗法。小便稀薄、消化不良、食用过多油腻、
发烧、腿部僵硬、麻风病患者、
疮疡、腹内肿瘤、脾脏疼痛、
头疾、喉疾、眼疾、
肥胖者、冬季以及其他情况、
都应当进行禁食。对于小便稀薄、消化不良等疾病都应当经常禁食。同样，
在冬季和其他未提及的病情变化时也要禁食，这是针对体力充沛和因痰等疾病而恐惧的情况下进行禁食。'其他'是针对病人而言，否则在健康时期，初冬和冬末都有特殊的服药仪轨。
现在从净化对象开始讲述：'其中净化对象是体型肥大、
体力充沛、胆汁和痰液过盛者'。其中需要净化的是体型肥大而肥胖的、有力量的、
胆汁和痰液过盛的人，这些需要减弱体力的人中，具备这三种特征的人，应当用五种净化方法，即通过催吐药等适当方式进行净化和减弱体力。
消化不良、发烧、呕吐、发热性腹泻、心脏病患者、
身体沉重、打嗝频繁、大小便阻塞、
食欲不振等疾病的患者、
中等体型肥胖等大多数人、
首先要使其成熟和产生暖意。对于消化不良、发烧等疾病的患者，体型中等肥胖的人，大多数情况下要使其成熟和产生暖意，这是通过禁食的方式来进行。'等'字包括了体力、胆汁和痰液。'首先'即开始时，先使其成熟和产生暖意后进行禁食，
之后根据情况进行相应的禁食。说'大多数'是表明不是在所有疾病和身体状况等情况下都这样做。
'被这些疾病折磨、肥胖和体力等较弱的人、应当用饥渴来制服。'这是指前面刚说过的发烧等这些疾病所折磨而受到伤害的人，体型肥胖程度和体力等较小的，
即体型不太肥胖而体力虚弱，具有痰液和胆汁的人，应当用饥饿和口渴来制服，即通过饥渴的力量以禁食的方式来减弱体力。
'被疾病折磨、体力中等而稳定的人、用微风和热运动来减弱。体弱者就更不用说了。'这是指被疾病折磨而痛苦的人，体力既不大也不小的中等人，体力稳定而大的人，应当多用微风、阳光和运动来减弱体力和进行禁食。
这样确定之后，对于体力弱小而稍有疾病的人就更不用说了。

།བརྟ་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་དང་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་བརྟ་བར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ནི་སྨྱུང་བས་མི་གསོལ། ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་བརྟ་བས་མི་གསོ་ཞེས་བསྟན་ལ་དེ་ལྟར་ན་རིམས་ལ་སོགས་པ་སྨྱུང་བས་གསོ་བའི་ནད་ནི། བརྟ་བར་བྱ་བར་གྱུར་བས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅི་བརྟ་བར་བྱ་བར་འོས་པའི་མི་སྨྱུང་བས་གསོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་ན། སྨྱུང་བས གསོ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའམ།འོན་ཏེ་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་སྨྱུང་བའི་ནད་ཡོད་ཀྱང་། སྐྱེས་བུ་དེ་བརྟ་བར་བྱ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སྨད་བྱ་བ་བརྟ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་ ནི་ནམ་ཡང་བརྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟ་བར་བྱ་བས་གསོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི་མི་ལ་སླར་ནད་སྐྱེད་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟ་བྱ་ཉམས་སྨད་འཇམ་པོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཡང་བརྟ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ། སྨྱུང་བར་བྱ་བའི་ནད་ཀྱིས་ ཉམ་ཐག་ན།ཉམས་སྨད་པ་འཇམ་པོས་བྱ་ཞིང་། སྨྱུང་བའི་རྣམ་པ་འཇམ་པོས་བྱས་ན། ཉམས་སྨད་པ་དེ་ལ་ནད་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་བརྟ་བར་བྱ་བ་དག་ཚད་ཆེ་བ་དང་བར་མ་དང་ཆུང་བའི་ཟས་སྐོམ་གྱི་ཚད་དེ་དག་གི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཡུལ་དང་སྟོབས་སོགས་ལས། །རིགས་པས་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྨྱུང་བར་བྱ་བ་བརྟ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། བརྟ་བར་བྱ་བ་ཉམས་སྨད་པ་འཇམ་པོས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ནི་ཡང་ན་ཡུལ་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ ལས་རིགས་པའི་སྦྱོར་བས་བརྟ་བར་བྱ་བ་སྨྱུང་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དེའི་གསོ་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་ཉེ་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཉམས་སྨད་པ་འཇམ་པོས་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཆེད་འགའ་ ཉམས་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པ་འདྲེན་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བས་ནད་གསོ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།འདིར་བརྟ་བར་བྱ་བ་ལ་ཉམས་སྨད་པ་འཇམ་པོས་གསོ་དགོས་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དབང་དང་རིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ གསོ་བས་ཀྱང་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།བརྟ་བར་བྱ་བ་ལས་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། བརྟ་བས་སྟོབས་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །དེ་ཡིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ནད་ཟད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བརྟ་བར་བྱས་པར་གྱུར་ན། སྟོབས་དང་ནུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེས་བསྒྲུབ་ཅིང་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟ་བ་ལ་སྙེགས་ཏེ། བརྟ་བར་བྱ་བས་གསོ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

对于这些需要增强和需要减弱虚损的情况，对于需要增强的，不应以虚损来医治；对于需要虚损的，不应以增强来医治。这样说明后，对于发热等需要虚损治疗的病，由于成为需要增强的对象而产生疑惑：如果适合增强的人被需要虚损治疗的病所困扰时，是否应该进行虚损治疗？还是说虽有需要虚损的病，但因为此人需要增强而产生疑惑？为了消除这个疑惑，在此说：'不应增强需虚损者。'即对需要虚损和减弱的人永远不应增强。为什么呢？因为对于被需要增强治疗的病所困扰的人来说，有再次生病的危险。
'对需增强者应温和虚损'是说，任何需要增强的人，如果被需要虚损治疗的病所困扰，应当温和地进行虚损，如果以温和的方式进行虚损，那么这种虚损就不会引起疾病复发。这些是为了理解需要增强者的大、中、小量饮食标准的含义而如此解释的。
'或者根据地域和体力等，以理法来运用'是说，虽然不对需要虚损者进行增强，对需要增强者温和虚损这一点是普遍确定的，但是其他情况也可以根据地域和体力等因素，通过合理的方法来治疗被需要虚损的病所困扰的需要增强的人。'等'字包含了根据身体组织等的力量来使用，同样，对于需要增强的人也要温和虚损，有时候可以采用增强和虚损交替的方式来治疗疾病。
这里对需要增强的人不一定只能用温和虚损来治疗，否则根据地域和时间的影响以及合理的治疗方法，也可以采用其他治疗方式。如果问增强会产生什么结果，为此说：'增强能增长力量，由此能除所治之病。'即当对人进行增强后，会产生力量和能力，同样身体组织等会增长壮大，同样由此能治愈需要治疗的疾病。'由此'指的是增强，对于被需要增强治疗的病所困扰等情况，这些都会消除而不复存在。

།སྐྱེས་བུ་སྨྱུང་བར་བྱས་པ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྨྱུང་བས་དབང་གསལ་དྲི་མ་རྣམས། །མི་སྲི་ཁོང་ཡང་ཡི་ག་འབྱེ། །བཀྲེས་ དང་སྐོམ་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་།།དང་ག་སྙིང་དང་སྒྲེགས་པ་དག་།ནད་ཀྱི་རྩེ་ཞིལ་སྤྲོ་བ་ཆེ། །སྙོམ་བག་མེད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྨྱུང་བ་བྱས་ཤིང་ཉམས་སྨད་པར་གྱུར་ན་དབང་པོ་གསལ་བ་སྟེ། དབང་བོའི་ཚོགས་དག་ཅིང་གསལ་བར་འགྱུར་ བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་མི་སྲི་ཞིང་བདེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཡང་ནི་ལུས་བསྐྱོད་པ་ཡང་བ་ཉིད་དང་། ཡི་ག་འབྱེ་བ་སྟེ་ཟས་ལེན་ཅིང་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དུས་གཅིག་ གི་ཚེ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དང་གའམ། ལྐོག་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲེགས་པ་དག་ཅིང་མནམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བར་བྱ་བས་གསོ་དགོས་པའི་ནད་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་སྙི་ བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་ཆེ་སྟེ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞིང་འབད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙོམ་བག་དང་། སྒྱིད་ཞན་པ་མེད་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་ཚད་ལས་ལྷག་པར་བྱས་པའི་ཉེས་པ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་དག་ཚད་ལ་སོགས་པ་ དང་།།མི་ལྡན་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དག་།རབ་སྦོམ་རབ་ཏུ་སྐེམ་སོགས་འགྱུར། །དེ་ཡང་སྨན་བཅས་བཤད་པ་ཡིན། །ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟ་བ་དང་། །ཉམས་སྨད་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྟ་བ་དང་ཉམས་པ་དེ་དག་ཚད་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟེན་པ་ སྟེ།ཚད་ལས་ལྷག་པར་བསྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བརྟ་བ་ཧ་ཅང་ཤས་ཆེ་བར་བསྟེན་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ཞིང་ཚོ་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྨྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཚོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པ་དེ་གཉིས་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྟ་དྲགས་པ་སྨན་དང་བཅས་པ་སྨྲས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་འབྲུམ་གཅིན་སྙི། །རིམས་དང་དམུ་རྫིང་མཚན་བར་རྡོལ། །ལུས་རྨོངས གཅིན་སྲི་བེའུ་སྣབས་ཆགས།།མཛེ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟ་བ་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་བསྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ནས། མཛེ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད། །དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་མཛད་པ། ། ཤ་དང་ཚིལ་རབ་འཕེལ་བ་ཡིས། །ནུ་མ་གསུས་པ་མཇུག་མ་འཕྱང་། །དགོས་མེད་འཕེལ་བར་རྩོམ་པ་ཡི། །མི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚོ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲུམ་བུ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའོ། །གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའོ།

如果问到对人进行禁食会出现什么样的特征？为此说道：
禁食使感官清明，污垢不滞留，腹部轻盈且开胃。饥渴同时生，咽喉心胸清净，病势减轻精神爽，无有懈怠懒惰。
也就是说，当人禁食而身体虚弱时，感官清明，即感官组织清净明亮；同样地，大小便等污垢不滞留而顺利排出；同样地，腹部轻盈即身体活动轻便，开胃即想要进食；同样地，饥渴同时在一个时间产生；同样地，咽喉清净，心脏清净，胸部清净无异味；同样地，需要通过禁食治疗的病症减轻柔和；同样地，精神爽快即能够勤勉努力做事；同样地，会生起无有懈怠和懒惰。
对于过度超量实行的过失说道：
那些不合度量等，实行者会变得，过胖或极消瘦，这也说含医治。方法从极强壮，及其虚弱可知。
也就是说，强壮和虚弱这些若不合度量等而实行，即过量实行和使用的人会依次产生过度肥胖等和极度消瘦等。若不考虑地域时间等而过度实行强壮，就会产生极度肥胖和过度肥胖等。
禁食若这样做也会产生极度消瘦等。'这也'是说极度肥胖和极度消瘦等这些以及这两者的药物是什么，这些也在本品中说明。同样地，应当依次从极度强壮和虚弱这两者的特征中了解和认识这个方法。
其中说明过度强壮及其药物：
过度肥胖疮尿软，发热淋病夜破溃，身昏尿滞鼻涕结，麻风等病难忍生。
也就是说，过度实行强壮会产生从极度肥胖到麻风等。关于极度肥胖的特征，仙人遮罗迦所作：'由于肉和脂肪极度增长，乳房腹部尾部下垂，无需增长却开始增长的人称为极度肥胖。'疮是米粒串。尿软等下文将说明。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྨན་སྨྲས་པ་ནི། །དེ་ལ་ཚིལ དང་རླུང་བད་ཀན།།སེལ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཛུ་རྣ་ཁྲེ་རྒོད་ཀུ་ལངྠ། །ནས་དང་སྲན་ཆུང་མོན་སྲན་སྡེའུ། །དར་བ་དར་རྙིང་ཞོ་ག་ཆུ། །སེམས་ལས་བྱ་དང་མི་ཉལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་པ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ། ཚིལ་དང་རླུང་དང་ བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྨན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ།ཛུར་ན་དང་། ཁྲེ་རྒོད་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། ནས་ནི་བཟའ་བའི་ཕྱིར་བསྟེན་ཏོ། །མོན་སྲེན་སྡེའུ་ནི་ཚོད་མའི་དོན་དུ་བྱའོ། །སྲན་ཆུང་དང་དར་བ་དང་དར་རྙིང་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་ནི་བཏུང་བའི་དོན་དུ་ བྱའོ།།སེམས་ལས་དང་མི་ཉལ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དོན་དུའོ། །སྦྱང་བ་ནི་ཚིལ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲང་རྩི་འབྲས་བུ་གསུམ་པའམ། །སླེ་ཏྲེས་གླ་སྒང་ཨ་རུ་ར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུས་འབྲས་བུ་གསུམ་ གྱི་ཕྱེ་མ།སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་གླ་སྒང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་རྩ་བ་ནི། །ཆེན་པོ་ལྔ་དང་གུ་གུལ་དང་། །བྲག་ཞུན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། །ག་ནི་མན་ཐའི་ཁུ་བཅས་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་དེ་ལ་སྐྱེར་ཁཎྜའི་སྦྱོར་བ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བིལ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་སྦྱོར་བ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གུ་གུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། བྲག་ཞུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཨག་ནི་མན་ཐ་ཞེས་བྱ་བ། ཏ་ཁ་རའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། ། ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བྱི་དང་ག་།བཅའ་སྒ་ལྕགས་ཕྱེ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ནས་དང་སྐྱུ་རུའི་ཕྱེ་མ་ཡི། །སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ། བལྡགས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ཞིང་ཚོ་ཆེས་པའི་ནད་སེལ་བར བྱེད་དོ།།ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ནི་ཡ་བཀྵ་རའོ། །ལྕགས་ཕྱེ་ནི་ལྕགས་ནག་པོའི་ཕྱེ་མའོ། །གཞན་དག་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །ཚ་གསུམ་འབྲས་གསུམ་བུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤི་ཀྲུ་བྱི་དང་པོ་སྠི་ར། །ཤིང་ཀུན་གོ་སྙོད་ཁ་རུ་ཚ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་འུ་སུ་དང་། །ཀྲུ་ ཏྲུག་ཏྲེས་དང་སེར་པོ་གཉིས།།བྲི་ཧ་གཉིས་དང་ཆུ་རྩི་མོ། །ཧ་པུ་ཤ་དང་པ་ཐ་དང་། །ཀེ་པུ་ཀ་ཡི་རྩ་བ་སྟེ། །འདི་རྣམས་ཕྱེ་མ་མར་སྦྲང་རྩི། །ཏིལ་མར་དག་ནི་ཆ་སྙོམས་པ། །ནས་ཕྱེའི་ཆ་ནི་བཅུ་དྲུག་བསྐྱེད། །སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་དེ་འཇོམས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེའི་བདག་ཉིད་ཀུན། ། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་ནད་རྣམས་དང་། །སྙིང་ནད་མིག་སེར་ཤ་བཀྲ་དང་། །ལུད་དབུགས་མི་བདེ་ལྐོག་ནད་སེལ། །བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་སེམས་དྲན་བྱེད། །ཟས་འཇུ་ཕོ་བའི་དྲོད་ཀྱང་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི བཤད་པ་འདི་རྣམས་མ་ལུས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་ཏིལ་མར་ཆ་མཉམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྱེ་མ་ཆ་གཅིག་།ཆ་གཉིས་ལ་སྦྲང་རྩི། ཆ་གསུམ་པ་མར། ཆ་བཞི་པ་ཏིལ་མར། ནས་ཕྱེ་ཕྱེ་མ་ལ་ལྟོས་པའི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་གཅིག་།སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་ཏིལ་མར་སྲང་རེ་རེ། ནས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྲང་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་དུ་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅའ་སྒ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། བ་རུ་རའོ། །པུ་ཤེལ་ཙེ ནི་ཀ་ཏུ་ཀའོ།

对于这些，所说的药物是：对于肥胖、风和痰，一切祛除之法都有益。如朱尔纳、野麦、豆类、大麦、小豆、蚕豆、豌豆、新酸奶、陈酸奶、酸奶清水，以及勤劳和不睡眠等。
其中'对于这些'是指对于肥胖等症状，能祛除脂肪、风和痰的食物、药物和行为方式都有益处。朱尔纳、野麦、豆类库兰塔是用来食用的。蚕豆和豌豆是用作蔬菜。小豆、新酸奶、陈酸奶和酸奶清水是用来饮用的。勤劳和不睡眠是作为行为方式。清净是为了净化脂肪和痰等。
蜂蜜配三果，或者独行菜配姜黄和诃子。这是说，对于极度肥胖等症状，可以服用三果粉末配蜂蜜，或者服用独行菜配蜂蜜，或者服用姜黄配蜂蜜。
醋栗糖浆和五大根，以及安息香和岩盐的配方，再加上火曼陀罗汁都有益处。这是说，对于极度肥胖，醋栗糖浆的配方有益。同样，五大根（即榅桲根等）的配方有益。同样，安息香的配方和岩盐的配方，以及名为火曼陀罗的塔卡拉汁也都有益。
炒大麦灰、五味子、藏菜、铁粉、蜂蜜，以及大麦和醋栗粉的配方能祛除极度肥胖病。这是说，炒大麦灰等配方与蜂蜜调配，舔服可以祛除极度肥胖病。炒大麦灰即是亚巴克沙拉。铁粉是黑铁粉。其他都是众所周知的。
三辛、三果、布策谢尔、希克如、五味子、波斯提拉、阿魏、戈纽、岩盐、拉拉普、乌苏、枯如、独行菜和两种黄色、两种比利哈、楚孜莫、哈普沙、帕塔和克普卡根。这些粉末配以等量的酥油、蜂蜜和芝麻油，加入十六倍的大麦粉，服用此配方可以降伏肥胖。
对于一切极度肥胖的体质，以及类似的疾病，还能祛除心病、黄眼病、白癜风、咳嗽、呼吸不畅和喉病。增进智慧、正念、记忆，促进消化和胃火。
这里说明的是，三辛和三果等二十四味药，将其全部研成粉末，与等量的蜂蜜、酥油和芝麻油调配。然后一份药粉，二份蜂蜜，三份酥油，四份芝麻油，大麦粉是药粉的十六倍。这里的意思是说，三辛等药粉一两，蜂蜜、酥油和芝麻油各一两，大麦粉十六两。其中三辛是胡椒、肉豆蔻和藏菜。三果是诃子、醋栗和余甘子。布策谢尔是苦参。

།ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །སྠི་ར་ནི་ས་ལ་པརྞིའོ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སཽ་བར་ཚ་ལའོ། །གོ་སྙོད་ནི་ཙ་ར་ཀའོ། །འུ་སུ་ནི་འུ་སུའི་འབྲས་བུའོ། །སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏིའོ། །ཧ་པུ་ཤ་ནི་བྲ་མོ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་ མ་སྔོ་བ་ཞིག་གོ།།ཀེ་པུ་ཀའི་རྩ་བ་ནི་ཆུའི་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྫས་གཤེར་བ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་ན་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དེ་དང་ཚུལ་མཐུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་དྲན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་། མེ་དྲོད་ཉམས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བ་དྲགས་པ་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་པ ནི།སྨྱུང་དྲགས་རབ་སྐེམ་མགོ་འཁོར་ལུད། །སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །སྣུམ་དྲོད་གཉིད་མིག་རྣ་བ་ཉམས། །ཁུ་བ་གཟི་མདངས་སྐད་གསང་ཟད། །ཆུ་སོ་སྙིང་ཀླད་བྱིན་པ་བརླ། །དཀུ་དོ་རྩིབ་ལོགས་ན་རིམས་འདེབས། །ཚིག་མང་སྟོད་དུ་རླུང་ནད་འཇུག་།རྨྱ་ཞིང་སྐྱུག་ བྲོ་རུས་ཚིགས་ན།།བཤང་གཅི་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ། །སྨྱུང་བ་དྲགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྨྱུང་བ་དྲག་ཅིང་། ཉམས་སྨད་པ་དྲགས་ཆེས་པ་ལས། སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྐེམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐེམས་ཤིང་ ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་ཉིད་དོ།།མགོ་འཁོར་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྐྱོན་པ་ལྟར་འཁོར་བས་ན་མགོ་འཁོར་བའོ། །ལུད་པ་ནི་ལུད་པ་མང་བའོ། །སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ནི་སྐོམ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ། །ཡི་ག་འཆུས་པ་ནི་ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །སྣུམ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཟད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྦྱར་ཏེ།དེས་ན་སྣུམ་ཟད་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཟད་པ་ནས་སྐད་གདངས་ཀྱི་གསང་ཟད་པའི་བར་དུའོ། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ནི་རིམས་ནད་འབྱུང་བའོ། །ཚིག་མང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་མང་དུ་སྨྲ་བའོ། །སྟོད་དུ་རླུང་འཇུག་པ་ནི་རོ་སྟོད་དུ་རླུང་ཞུགས་པའོ། །རྨྱ་ བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བའོ།།སྐྱུག་བྲོ་བ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའོ། །རུས་ཚིགས་ན་བ་ནི་རུས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་རྣམས་བཅག་ཅིང་གྲུམ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བའོ། །བཤང་གཅི་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རླུང་ལས་ བྱུང་བའི་ནད་སྣ་ཚོགས་པ་བསྡུའོ།།རབ་ཏུ་ཚོ་བས་སྐེམ་ཉིད་མཆོག་།ཤིན་ཏུ་ཚོ་དྲགས་པ་ཡི་སྨན། །ཤིན་ཏུ་ཚིལ་ཆེས་མེ་རླུང་སེལ། །བརྟ་དང་ཉམས་སྨད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐེམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནད་ཆེན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་པ་བས་སྐེམ་ པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཤིན་ཏུ་ཚོ་བ་ལས་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཚོབ་བས་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་པ་ལ་བྱའི། ཅུང་ཟད་སྦོམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་སྐེམ་པ་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་ཆེས་པ་ དང་།ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ཉིད་སྨྱུང་བ་དང་བརྟ་བས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་བསྟན་གྱི། སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་ཐ་མལ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་བས་སྐེམ་པོ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་རིགས་པ་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཆོ་དྲགས་པའི་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིལ་ ཆེས་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་མེ་དྲོད་ཆེས་པ་དང་། རླུང་འཕེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

施克如尼是索班扎那。斯提热是萨拉帕尼。卡如查是索瓦查拉。果涅是遮热嘎。乌苏是乌苏果。两种黄色是姜黄和黄连。两种布日哈提是康达嘎日和布日哈提。哈普夏是一种叫做布玛夏的青叶植物。
克普嘎根是水胡椒根，将这些所有药物研成粉末，与液体药物混合后饮用，能够治疗极度肥胖等一切疾病，同样也能治疗与此相应的滋补所引起的疾病，同样也能治疗心脏病等疾病，同样也能使心智清明记忆力增强，同样也能生发胃火，增强消化功能。
对于极度虚弱和过度饥饿所导致的疾病解释如下：'过度饥饿导致极度消瘦、头晕、咳嗽，极度口渴且食欲不振，油分、体温、睡眠、视力、听力减退，精液、容光、声音衰竭，牙齿、心脏、大脑、小腿、大腿、腰部、肋骨疼痛发热，说话过多，上部生风病，虚弱且呕吐，骨节疼痛，大小便秘结等症状，这些都是由过度饥饿引起的。'
也就是说，由于过度饥饿和极度虚弱，会导致消瘦等症状。其中极度消瘦是指非常消瘦且体力耗尽。头晕是指如同坐在轮子上旋转一般。咳嗽是指咳嗽频繁。极度口渴是指被口渴病折磨。食欲不振是指对食物没有兴趣。
油分等八种衰竭，即油分衰竭、体温衰竭乃至声音衰竭。发热是指发生热病。说话过多是指说许多无关的话。上部生风是指上身进入风。虚弱是指身体虚弱无力。呕吐是指对食物等不想要。骨节疼痛是指感觉骨头和关节好像断裂般疼痛。大小便秘结等，等字包含各种风病。
极度肥胖不如消瘦为上，对于极度肥胖的药物，极度肥胖能去除火风，无需滋补和减弱。这是说，虽然消瘦是大病，但比起极度肥胖，消瘦为上，这里是说比起极度肥胖，极度消瘦为上，而不是说比起稍胖，稍瘦为上。
这是因为对于极度肥胖和极度消瘦才需要通过饥饿和滋补来治疗，而不是对普通的胖瘦。为什么比起肥胖，消瘦更好的道理在此说明：对于极度肥胖的药物等，不存在过度油脂、过度体温和风增长等情况。

།ཤིན་ཏུ་ཚིལ་ཆེས་པ་དང་མེ་དྲོད་དང་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པའི་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦོམ་པོའི་བརྟ་བའི་སྨན་གྱིས་སྦོམ་པོ་ བཟློག་པའམ།ཉམས་སྨད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་ལ། དེས་ནི་ཚིལ་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། བརྟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིལ་ཁོ་ན་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཉམས་སྨད་པའི་སྨན་ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉམས་སྨད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ཆེས་པ་ལ་བརྟ་བའི་སྨན་བྱིན་ན་ནི། དེས་ཚིལ་དང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རླུང་འགྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཉམས་སྨད་པ་སྨྱུང་ བ་བྱས་ན་དེས་ཚིལ་ཟད་པར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་མེ་དྲོད་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་བརྟ་བ་ཡང་བྱ་དཀའ་ལ། ཉམས་སྨད་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་གང་ཚིལ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མེ་དྲོད་སེལ་བ་ དང་།རླུང་སེལ་བ་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མངར་དང་སྣུམ་བག་བཟའ། །བསོད་བདེ་དག་གིས་སྐེམ་པ་སེལ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པ་དག་།ངེས་པར་བསྟེན་པས་སྦོམ་ཉིད་སེལ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་པའི་གཏན་ ཚིགས་གཞན་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྐེམ་པ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཟས་མངར་བག་ལ་སོགས་པས་བདེ་ཞིང་དགའ་བ་མེད་པས་ཞི་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་བས་སྐེམ་པོ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་གྱི་སྦོམ་པོ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་ཉིད་སྐེམ་པར་བྱས་པའི་ གསོ་བའི་ཐབས་ལས་ཤིན་ཏུ་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་བསྟེན་པས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།ཤིན་ཏུ་གོ་བཟློག་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། ཟས་སྐོམ་དང་སྨན་རྩུབ་མོ་བསྟེན་ན། གདོད་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པའི་སྦོམ་པོ་སེལ་ཏེ། ཚིལ་ཟད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་འབྱུང་གི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་མངར་ཞིང་སྣུམ་པག་ཟོས་ཏེ།བསོད་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦོམ་པ་དང་སྐེམ་པ་འདི་གཉིས་ནད་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ན་ཡུན་རིང་འགོར་བའི་ ཕྱིར་སྐེམ་པོ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སྐེམ་པོ་དེའི་སྨན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་བཟའ་བཏུང་སྨན་རྣམས་ནི། །བརྟ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྐེམ་པོ་དེ་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྨན་དུ་འབྲས་དྲུག་ཅུའི་ ཆན་དང་ཤ་དང་འོ་མ་དང་།བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྟ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བརྟ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་ལས་མེད་དང་དགའ་བ་དང་། །ངེས་པར་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་། །གཉིད་ཆེར་ལོག་པས་སྐེམ་པ་ཡང་། ། ཕག་དང་འདྲ་བར་ལུས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བ་མེད་པའམ། བྱ་བའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་གང་ཡང་ཡིད་ལ་དཔྱོད་པ་མེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ཉམས་བག་ཏུ་གནས་པའོ། །ངེས་པར་བརྟ་བར་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་ཅིང་ཉལ་བས། སྐེམ་པོ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཕག་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྐེམ་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་གཞན་པས་གཉིད་ཆེར་ལོག་པ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ཕག་པ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།

像这样过于肥胖和温热以及祛风的药物，对于极度肥胖的人来说，既不能增强体力，也不能减弱体力。对此，用增强体力的药物不能逆转或减弱肥胖，因为增强和滋养是通过肉等来实现的，这会增加脂肪，由于是增强体力的本性，所以只会增加脂肪等。
至于减弱体力的药物如野生驴肉等，由于其本性是减弱体力的，所以会增加风。这是这样说的：如果给极度肥胖的人服用增强体力的药物，那么这会增加脂肪和温热，减少风。如果采用减弱体力的节食方法，这会消耗脂肪，但不会损害风和温热。
因此，对于极度肥胖的人来说，既难以增强体力，也不能减弱体力。这是合理的，因为对于极度肥胖的人来说，需要消耗脂肪、祛除温热和祛风才有益处，但这样的方法并不存在。
'凡食甜腻之食者，安乐可除消瘦症，与此相反之方法，持续服用可除肥胖。'这是说明消瘦最为殊胜的其他理由，因为消瘦症可以通过甜味食物等得到安乐和满足而平息，所以消瘦比肥胖更为殊胜。
肥胖则不是这样，因为肥胖是通过与治疗消瘦的方法完全相反的方式来逆转的。完全相反的方式主要是指寒、热、涩味的食物饮品和粗糙的药物，只有这样才能消除极度肥胖，这是通过消耗脂肪的因素而产生的，而不是通过食用甜腻的食物饮品等来获得满足和饱足。
这样，虽然肥胖和消瘦这两者作为疾病是相同的，但变得肥胖的人更难治疗，因为需要很长时间，所以消瘦更为殊胜。
如果问消瘦者应该服用什么样的药物，为此说道：'对此，应当配制所有能增强体力的饮食药物。'对于消瘦的人，应当配制六十种稻米饭、肉类、牛奶、甘蔗汁等食物饮品，以及所有能使人肥胖和增强体力的药物类型，都要为了增强体力而调配。
'无忧无虑且欢喜，必定增强体力者，多睡眠者虽消瘦，如猪般身体丰满。'其中，无忧无虑是指没有忧愁的折磨，或者对于任何事务都不用心思考。欢喜是指心情愉悦。必定增强体力是指要充分满足，同样地，通过良好的睡眠和休息，消瘦的人在各方面都会变得体态丰满。
这就像猪一样，为了说明在消瘦状态下，相比其他使身体丰满的原因，充足的睡眠是主要原因，所以用猪作为比喻。

།དེ་ལྟར་སེམས་ལས་མེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟ་བ་དང་། ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པས་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ནི་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བྱེད་པ། །ཤ་དང་འདྲ་ བ་གང་ཡང་མེད།།ཤ་མི་ཟ་ལ་ཤ་ཟའི་ཤས། །ལུས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྟས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བར་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཟས་གང་ཞིག་ཟོས་ཤིང་ལོངས་སྤྱད་པ་ན། ཤ་དང་འདྲ་བར་ལུས་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ནི་ཤས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་བས། ཤིན་ཏུ་ཡང་ལུས་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གསོ་བའི་ཐབས་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྦོམ་ལ་ཉམས་སྨད་ ལྕི་བས་བྱ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་སྐེམ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་སྦོམ་པོ་ལ་ནི་ཉམས་སྨད་པའི་ལྕིབས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་དང་སྲིང་ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། པདྨའི་རྩ་བ་དང་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྩུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིལ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ དང་།ལྕི་བས་མྱུར་དུ་མི་འཇུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦོམ་པོ་ལ་ནི་ཡང་བའི་ཉམས་སྨད་པས་ཡང་སྦོམ་པོ་ཕན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐ་དང་། ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྐེམ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྔ་མ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཡང་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བརྟ་བ་དེ་ནི་སྐེམ་པོ་ལ་ཕན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་དང་། རི་དགས་ཤ་བཀྲ་དང་། རི་བོང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་གཅིག་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་པས་དེ་བརྟས་ པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མི་འཇུ་བས་སླར་ཉམས་སྨོད་ཅིང་སྐེམ་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ནས་དང་གྲོ་ནི་གཉི་ག་ལ། །དེ་ལ་འོས་པར་བྱེད་པས་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་པར་བྱ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་། གཡོས་སུ་བྱས་ པའི་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱས་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དེ་ལ་འོས་པས་བརྟག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་ལ་ནས་དང་གྲོ་སྟེར་བ་ན། དེའི་ཚེ་སྦོམ་བོ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་བའི་ཉམས་སྨད་པའི་བྱ་བས་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་ནས་དང་གྲོ་དེ་ཉིད་ སྐེམ་བོ་ལ་སྟེར་ན་དེའི་ཚེ་སྐེམ་པོ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་པའི་བརྟ་བ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་འདི་ལྟར་དོགས་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐའ་ལས་བ་ལས་ནད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བ་ཡང་མཐའ་ཡས། ཉམས་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་རབ་དང་རབ་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་པར་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་ཅེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ཀྱི་དབྱེ བ་ཐ་དད་ཀྱི།།གཅོད་འཁྲུ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ནད་ལྟར་ཐ་དད་གྱུར་ཀྱང་ནི། །གསོ་བ་གཉིས་ལས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་རྣམས་ཟད་པ་དང་། གནས་པ་དང་། སྟེང་དང་འོག་དང་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པར་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་ན།མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གསོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་ཕྱེ་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གཅད་པའི་གསོ་བའོ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་གཅད་ པའོ།།འདི་ནི་རབ་མཆོག་ཏུ་གཅད་པའོ།

如是心无所有、欢喜、极为强健以及安然入睡，则一切身体精华增长充盈。
对于使身体强健肥壮，没有任何食物如同肉类。不食肉者以肉食之力，最能使身体强健。
这是说，对于使身体强健肥壮，无论食用何种食物，都没有如同肉类般能使身体强健肥壮的食物。尤其是对于食肉者来说，肉能生肉增长，极为增强身体。
为简要说明肥胖和消瘦二者的治疗方法而说：'对肥胖者以减损重物治疗，与此相反则对消瘦有益。'
对于肥胖者，应以减损重物治疗，例如蜂蜜、辛伽塔果实、莲根和莲茎等，因为这些是粗糙的，能消除脂肪，且因沉重不易消化。对于肥胖者，以轻的减损也有益，例如豆类、野豆等有益。
'与此相反则对消瘦有益'是说，与前者相反的轻物以及同样的强健之物对消瘦者有益，例如六十日稻米饭、斑鹿肉、兔肉等。这是因为对于极度消瘦者，以同样的饮食和药物会减弱消化之火，即使是增强体力的物质，也因不能消化而反而减损，使其更加消瘦。
'大麦和小麦对二者都适宜，应依其适合程度观察。'这是说，对于肥胖和消瘦二者都适宜且相应的调配和烹饪，应观察其适合程度。这是说明：当给肥胖者大麦和小麦时，应以适合肥胖者的减损方式；当给消瘦者同样的大麦和小麦时，应以适合消瘦者的强健方式来观察。
对此不应产生如下疑虑：如同过失诸病因无边而病亦无边一样，治疗也无边际，增强和减损的治疗方法也因加工方式的差别而无边际，为何说治疗方法仅有二种？为此，论著者在此说：'虽然疾病分类不同，以切除、泻下等差别，如同病的差别，但治疗方法不过二种。'
这是说，虽然诸病以消失、停留、向上、向下、向侧等特征分类则无边际，但治疗方法不过二种。同样，以切除等分类也有差别，即此是切除治疗，此是彻底切除，此是最上切除。

།འདི་ནི་རབ་ཏུ་འཁྲུ་བའོ། །འདི་ནི་རབ་མཆོག་ཏུ་འཁྲུ་བའོ། །སོགས་པས་ནི་སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་རྣམས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནང་ལྟར་ཐ་དད་གྱུར་ ཀྱང་ནི།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཀྱང་གསོ་བ་ནི། བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ལས་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།ལན་འགའ་དེ་རྣམས་བརྟ་བར་བྱ་བས་གསོ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཉམས་འབྲི་བས་གསོ་བར་བྱ་དགོས་ཀྱི་དེ་མ་གཏོགས་པ་གསོ་བའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་ གྱི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འདིར་གསོ་བ་སྣ་ ཚོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཚུལ་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་རྣམས་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྦྱང་བ་དང་ཞི་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་གསོ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ གྱི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྨན་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། །སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་འཐོར་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ པའོ།།སྦྱོང་བའི་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོར་རེ་ཞིག་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཙོ་བོ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། པོ་སོན་ཆ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནིམ་པ་དང་། །བིམ་པ་ག་ གོན་བི་ཤ་ལ།།དུག་མོ་ཉུང་དང་མུར་བ་དང་། །དེ་བ་ད་ལི་བྱི་དང་ག་།ལྕམ་པ་ཙི་ཏྲ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཀོ་ཤ་བ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཤུ་དག་སུག་སྨལ་ཡུངས་ཀར་ཏེ། །འདི་དག་སྐྱུག་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནི་ སློན་ཞིང་སྐྱུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་ན་ཕ་ལའོ། །ཤིང་མངར་ནི་མ་དུ་ཡང་ཤིའོ། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནི་ཀ་ཏུ་ཀ་ཨ་བ་བུའོ། །ནིམ་པ་ནི་ཨ་རི་སྟག་ཀའོ། །བིམ་པ་ནི་ཛ་མུ་ཏ་ཀའོ། །བྱི་ཏང་ག་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ག་ གོན་ནི་ཏྲི་དུ་སུ་ཁ་བའོ།།བི་ལ་ཤ་ནི་གོ་བ་ཨ་ཀྵ་སྟེ། བ་ལང་གི་མིག་ལྟ་བུའོ། །དུག་མོ་ཉུང་ནི་པད་ཙ་ཀའོ། །མུར་བ་ནི་མ་དུར་ས་སྟེ། ཁུ་བ་མངར་བ་ཞིག་གོ། །དེ་བ་ད་ལི་ནི་ཛི་མུར་ཀའོ། །བྱི་དང་ག་ནི་སྲིན་བུ་གསོད་བའོ། །ལྕམ་པ་ནི་བི་ཏང་སོའོ། །ཙི་ཏྲ་ནི་ཏྲ་བ་ན་ཏྲིའོ། ། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །ཀོ་ཤ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་ར་ཙ་ཀོ་ཤ་བ་ཏིའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀ་དུ་ཀ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་པུ་ཏི་ཀར་ཉྫ་འོ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཀ་ར་ནའོ། །ཡུངས་ཀར་ནི་ཡུངས་ཀར་དཀར་བོའོ། །དན་ཏི་དང་ནི་ཏི་པིད་ཏ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བི་ཤ་ལ། །ཤང ཀི་ནི་དང་སྣུ་ཧ་དང་།།སེང་ཕྲོམ་དོང་ག་ནི་ལི་ནི། །ཁྲོན་བུ་དང་ནི་ཀམ་པི་ལྱ། །འོ་མ་བ་གཅིན་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་འཁྲུ་བའི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ།

这是清洗，这是最殊胜的清洗。等等是指油腻和粗糙等，如果是这样的话，即便是无量，为什么它们没有差别呢？虽然内在有差别，就像是由于病根等的缘故，虽然发热等病有所不同，但治疗只需通过补充和减弱两种方式来完成，因此这两种特征之外没有其他差别。
有时这些需要通过补充来治疗，有些则需要通过减弱来治疗，除此之外没有第三种治疗方法。《八支心要集释·词义月光》是由阿阇黎月官详细编撰的第十四章注释。
接下来要解释净化等各种药物品类汇集的章节。就像这里虽然有各种治疗方法，但不超过两种方式一样，药物虽然有不同的方式，但也不超出净化和平息两种方式。因此在两种治疗方式之后，开始编写净化等药物品类的章节。
凡是以净化等方式显示为药物的品类，就是净化等药物品类。各种品类汇集是指将互相分散的事物集中在一起的章节要解释。
净化的催吐药等的差别，后者最为殊胜的作用有五种，首先要解释催吐药品类的主要内容，因此说：'波松查和甘草，苦瓜和尼姆树，频婆和鸽子豆，毒母茄和没药，天门冬和萎陀伽，菖蒲和枳椇，胡椒和岩盐，白芷和姜黄，芥子等，这些是催吐药品类。'
波松查等药物是用于催吐的。其中波松查是马那法拉。甘草是马度样西。苦瓜是卡图卡阿巴布。尼姆树是阿里斯塔卡。频婆是扎姆塔卡。萎陀伽另一个名称也叫多果。鸽子豆是特利度苏卡巴。毗拉沙是戈巴阿克沙，像牛眼一样。毒母茄是帕札卡。没药是马度尔萨，是一种甜汁。天门冬是吉姆尔卡。萎陀伽是杀虫的。菖蒲是毗当索。枳椇是特拉巴那特利。胡椒是吉特拉卡。
科沙巴有两种：一种是拉扎科沙巴提，第二种是卡度卡科沙塔基。卡然扎是普提卡然扎。胡椒是卡拉那。芥子是白芥子。丹提和提比达，三果和毗沙拉，香基尼和乳香，生姜和冬瓜尼利尼，井口和甘比利亚，牛奶和牛尿能够催泻等药物是泻药品类。

།དེ་ལ་དན་ཏི་ནི་ཀུམ་བའོ། །ཏྲི་བི་ད་ཏ་ནི་ཀུམ་བའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་གོ་བཱ་ཀྵིའོ། །ཤིང་ཁི་ནི་ཤིང་ཁ་ པུས་པའོ།།སྣུ་ཧ་ནི་བུ་ཏའོ། །ནི་ལི་ནི་ནཱི་ལ་པུས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཅན་ནོ། །སེང་ཕྲོམ་ནི་དྲོ་ཏྲའོ། །དོང་ག་ནི་ཤམ་མྱ་ཀའོ། །ཁྲོན་བུ་ནི་སུ་བར་ནཀྴི་རའོ། །ཀ་མ་བི་ལྱ་ནི་ར་ཛ་ན་ག་སྟེ། ཚོན་ཤིང་ངོ་། །འོ་མ་ནི་འོ་མ་རྣམས་སོ། །བ་གཅིན་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དོ། །པོ་སོན་ ཆ་དང་དུག་མོ་ཉུང་།།རུ་རྟ་དེ་བ་ད་ལི་དང་། །ཤིང་མངར་ཤུ་དག་རྩ་བ་བཅུ། །ཐང་ཤིང་ར་སྣ་ལ་ལ་ཕུད། །ཤ་ཏ་པུཥྦ་པ་ཏ་ལ། །རྒྱ་སྲན་ནག་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ལྕེ་ཚ་ཤིང་ཉེ་རོ། །འདི་དག་མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ནི་མས་གཏོང་ བའི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ།།དེ་བ་ད་ལི་ནི་ཛི་མུ་དཀའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྩ་བ་བཅུ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སོ། །ཤ་ཏ་པུ་ཥྤ་ནི་མི་བིའོ། ། པ་མ་རྒ་བྱི་དང་ག་།ཚ་བ་གསུམ་དང་སྐྱེར་བའི་རྩ། །སུ་རལ་དང་ཤི་རི་ཤ་།བྲི་ཧང་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་དང་། །སེང་ལྡེང་ མ་དུ་ཀའི་སྙིང་པོ།།རྒྱམ་ཚ་དངུལ་རྡོ་ཕ་བོང་དྲེག་།སུག་སྨེལ་གཉིས་དང་གོ་སྙོད་སྦོམ། །མགོ་བོའི་ནད་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་བ་མརྒ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནི་མགོ་བོའི་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། པ་མརྒ་སྲ་དག་བུས་པའོ། །ཚ་བ་གསུམ་ ནི་པི་པི་ལིང་དང་།ན་ལེ་ཤམ་དང་། བཅའ་སྒ་དང་གསུམ་བསྲེས་པའོ། །སྐྱེར་བའི་རྩ་བ་ནི་ད་དུ་ཧ་རིད་ཏའོ། །སུ་རལ་ནི་སུ་ལག་གྲ་ནའོ། །ཤི་རི་ཤའི་ས་བོན་དང་པྲི་ཧའི་ས་བོན་དང་། ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་ནོ། །ས་བོན་གྱི་སྒྲ་སུམ་ཆར་སྦྱར་རོ། །མ་དུ་ཀའི་ སྙིང་པོ་ནི་མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ།།དངུལ་རྡོ་ནི་ཀུ་ཤར་པ་ཨཉྫ་ནའོ། །སུག་སྨེལ་གཉིས་ནི་སུག་སྨེལ་ཕྲ་མོ་དང་སྦོམ་པོའོ། །གོ་སྙོད་སྦོམ་པོ་ནི་འཕྲ་ཐི་ཀའོ། །ཐང་ཤིང་རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་དང་བ་ལ་གཉིས། །བི་ར་ཏ་རའི་སྨན་སྡེར་གཏོགས། ། བི་ད་རི་སོགས་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་ནི་ནིཥྛའོ། །རུ་རྟ་ནི་ཀུཥྛའོ། །བ་ལ་གཉིས་ནི་བ་ལ་དང་ཨ་ཏིབ་ལའོ། །པི་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བིད་ར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་བཤད དོ།།སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །དཱུར་བ་དང་ནི་བྱི་ཚེར་བ། །ནིམ་པ་བ་ཤ་ཀའི་ལོ་མ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་འོལ་མ་སེ། །ཉེའུ་ཤིང་པ་ཞེས་བྱ་དང་། །ཤི་ཏ་པ་ཀི་བྲི་ཡང་ཀུ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་ཤུག་པ་སོགས། །སྠིར་རྣམ་གཉིས་པདྨའི་ཟེ། །བན་ནྱ་ཐལ་ ཏྲེས་སོགས་མཁྲིས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་མཁྲིས་པ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དཱུར་བ་ནི་ཤ་དྷ་ལའོ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། །ནིམ་པ་ནི་ནིམ་པའོ། །ལོ་མ་ནི་བ་ཤ་ཀའིའོ། །ཁ་སྲལ་ནི་ཨད་མ་ཀུ་བ་ཏའོ། །འོལ་མ་ སེ་ནི་དགུན་ཏེའོ།།ཉེའུ་ཤིང་ནི་ཤ་ཏ་བརྞིའོ། །ཤི་ཏ་པ་ཀི་ནི་ཤིང་ཁན་དིའོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏེ། སྠིར་རྣམ་གཉིས་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞིའོ། ། པདྨ་ནི་ཀ་མ་ལའོ། །བན་ནྱ་ནི་ཀུན་ན་ཏའོ།

其中丹提是库姆巴。特里维达塔是库姆巴。维沙拉是戈瓦克希。木犀是木卡普斯巴。乳草是布塔。尼利是尼拉普斯巴，即具有蓝色花朵。升麻是卓特拉。冬瓜是沙姆雅卡。井是苏巴尔纳克希拉。卡马比利亚是染色木。牛奶就是牛奶。牛尿就是实物。
波松茶和毒母茄、如意草、天门冬、甘草、白芷十种根、檀香、辛夷、拉拉普、百花、巴塔拉、黑豆、蜂蜜、岩盐、辣椒、木尼若，这些是灌肠药。
其中波松茶等是灌肠药的类别。天门冬是吉木达。其他的都是容易理解的。十种根是大小两种五根。百花是米比。
阿瓦玛尔加、辛香三味、酸枣根、苏拉尔和合欢、毗黎杭、芥子种子、紫檀、马度卡的精华、岩盐、银矿石、岩石垢、两种姜黄、粗胡椒，这些是清除头部疾病的药物。
阿瓦玛尔加等药物类别是用来清除头部疾病的。阿瓦玛尔加是萨达格布斯巴。辛香三味是胡椒、肉豆蔻和荜茇三种混合。酸枣根是达度哈里达。苏拉尔是苏拉格拉纳。合欢种子、毗黎杭种子和芥子种子。'种子'一词用于三者。马度卡的精华是指马度卡最上等的花。银矿石是库沙尔巴安加纳。两种姜黄是细姜黄和粗姜黄。粗胡椒是帕提卡。
檀香、沉香、如意草、十种根和两种巴拉属于毗拉塔拉药类。毗达利等能除风病。
檀香等药物是用来降伏风病的。沉香是尼斯塔。如意草是库斯塔。两种巴拉是巴拉和阿提巴拉。毗拉塔拉等类别和毗达利等类别已经说明。这两类都是用来祛除风病的。
杜尔瓦草和蒺藜、楝树、巴沙卡叶、卡斯拉尔、小草、乌尔玛塞、尼乌树叶、希塔帕基、普里扬库、尼亚格罗达等、松树等、两种斯提尔、莲花蕊、班尼亚、艾草等能除胆病。
杜尔瓦草等类别是用来降伏和祛除胆病的。其中杜尔瓦是沙达拉。蒺藜是巴沙卡。楝树就是楝树。叶子是巴沙卡的。卡斯拉尔是阿德玛库巴塔。乌尔玛塞是冬季。尼乌树是沙塔巴尔尼。希塔帕基是树坎迪。普里扬库是甘达普里扬库。尼亚格罗达等、松树等和艾草等类别在下文说明。两种斯提尔是萨拉帕尔尼和克里希纳帕尔尼。莲花是卡玛拉。班尼亚是昆纳塔。

།དོང་ག་སོགས་དང་ཨརྐ་སོགས། །མུངྒ་སོགས་དང་པོ་སོན་སོགས། །བྱེའུ་རུག་པ་གླ་སྒང་སོགས། །དུག་མོ་ཉུང་སོགས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་ནི་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཛི་བན་ཏི་དང་རམ་ཉེ་བ། །མེ་ད་མ་ཧཱ་མེ་ད་དང་། །མུངྒ་མ་ཤ་པརྞི་དང་། །ལྡུམ་བུ་ཟངས་རྩི་བ་དང་ནི། །ཛི་བ་ཀ་དང་ཤིང་མངར་ཏེ། །སྡེ་འདི་འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ནི་ཛི་བའོ། །རམ་ཉེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀ་ཀོ་ལི་དང་། ཀྵིར་ ཀ་ཀོ་ལའོ།།མེ་ད་དང་མ་ཧཱ་མེ་ད་ནི་མེ་ད་གཉིས་སོ། །མུངྒ་དང་མ་ཤ་པརྞི་ནི་མུངྒ་པརྞི་དང་། མ་ཤ་པརྞིའོ། །ཟངས་རྩིབ་ནི་རི་ཤ་པའོ། །ཛི་བ་ཀ་ནི་སྨན་འཚོ་བྱེད་ཀུར་རྩ་ཤི་ཤའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བི་ད་རི་དང་ཨེ་རཎྜ། །པྲིཤྩི་ཁ་ལི་པུརྞ་རྣ། །དེ་བ་ཧ་ས་དེ་བ་དང་། །པརྞི་གཉིས་ དང་ཁ་སྲལ་དང་།།འཚོ་བྱེད་ལྔ་དང་རྩ་ཆུང་ལྔ། །ཐལ་ཏྲེས་དང་ནི་ལྕང་མ་དང་། །ཧང་ས་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་རྣམས། །བི་ད་རི་སོགས་འདི་སྙིང་ཕན། །ཉམ་ཆུང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །ལུས་སྐེམ་སྐྲན་ཚིགས་ཡན་ལག་ན། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ལུད་པ་ལུ། །སེལ་བར་བྱེད་པའི་ སྡེ་ཚན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་དང་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྙིང་གི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཉམས་བརྟས་ཤིང་ཤ་སྐྱེད་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་སྐེམ་ཞིང་ཟད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལ་བི་ད་རི་ནི་ཤིང་པི་ད་རིའོ། །ེ་རཎྜ་ནི་སོར་ལྔ་པ་ཞེས་བྱའོ། །པྲིཤྩི་ཁ་ལ་ནི་ཨཥྛ་དུ་ཀའོ། །པུརྞ་རྣ་བ་ནི་བྲ་ཤི་བའོ། །པརྞི་གཉིས་ནི་མ་ཤ་པརྞི་དང་། མུངྒ་པརྞིའོ། །འཚོ་བྱེད་སྣ་ལྔ་དང་། རྩབ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་ལྔ་ལ་ནི། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རམ་ ཉེ་བ་དང་།ཛི་བན་ཏི་དང་། ཛི་བ་ཀ་དང་། ཟངས་རྩི་བའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ནི་སཔྟ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། གཟེ་མའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་བའོ། །ཧང་ས་པ་ཏི་ཏྲི་བ་དང་སྟེ་རྐང་གསུམ་བའོ། །ཐལ་ཏྲེས་དང་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཏང་པ་ལ་དང་ནི་མ་ དུ་ཀ་།ཙནྡན་དཀར་དང་དམར་བ་དང་། །ཤིང་མངར་བ་རུ་ཤ་ཀ་རྣམས། །ཚད་བ་མཁྲིས་པ་ཁྲག་རྒྱས་དང་། །སྐོམ་དད་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདིས་ནི་ཚད་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏང་བ་ལ་ནི་ཀསྨ་རིའོ། །མ་དུ་ཀ་ནི་མ་དུ་ཀ་པུཥྤའོ། །པ་རུ་ཤ་ཀ་ནི་མྲི་དུ་པ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་འཇམ་པ་ཞིག་གོ། །ཤུག་པ་བུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་། །བྲྀཏྟི་རྀཏྟི་ཅུ་གང་དང་། །སྲིང་གི་སླེ་ཏྲེས་འཚོ་བྱེད་བཅུ། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་བྱེད་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །ཉམ་ཆུང ཚིམ་བྱེད་བརྟས་བྱེད་ལ།།འཚོ་བྱེད་རོ་ཙ་ཉིད་དུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །ནུ་ཞོ་ནི་བུད་མེད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་ པས་ན་ཚིམ་བྱེད་དོ།།མདངས་སྐྱེད་པ་ནི། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་པའོ། །འཚོ་བར་བྱེད་པས་ན་འཚོ་བྱེད་དོ། །རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤུག་པ་ནི་པདྨ་ཀ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཧེ་མ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པུཎྜ་རཱི་ཀ་ནི་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀའོ། །བྲྀ་ཏྟི་ནི་ཤྲ་བ་ན་ཤི་རའོ། །རྀཏྟི་ནི་ཏུ་ཤིའོ། །ཅུ་གང་ནི་བང་ཤ་རེ་ཙ་ནའོ། །སྲིང་གི་ནི་ཀར་ཀ་སྲིང་གིའོ།

关于'冬嘎等和阿尔卡等，豆类等和波森等，小鸟茹巴和嘎刚等，毒母茸等能祛痰'这句话，冬嘎等七类能祛除和消灭痰湿。
'吉万提和染涅瓦，美达玛哈美达和，豆类玛夏帕尼和，药草藏孜巴以及，吉瓦嘎和甘草等，此类称为能养生'这句话，吉万是吉瓦。染涅瓦有两种：嘎果里和克西尔嘎果拉。美达和玛哈美达是两种美达。豆类和玛夏帕尼是豆叶和豆豉叶。藏孜巴是日夏巴。吉瓦嘎是药草养生古尔匝西夏。
'比达日和艾让达，布日斯其卡里布那那，德瓦哈萨德瓦和，两种帕尼和卡色和，五种养生和五小根，塔追以及柳树和，杭萨巴提等诸药，比达日等此益心，虚弱风胆均能除，身枯瘤节肢体痛，呼吸不畅和咳嗽，能够祛除之类别'这句话，比达日等这一类别能益心且令人愉悦，增强体力生长肌肉，同样也能祛除风病胆病等，能祛除身体消瘦衰败等。
其中比达日是比达日树。艾让达是五指草。布日斯其卡拉是阿斯图嘎。布那那巴是布日西巴。两种帕尼是豆豉叶和豆叶。五种养生和五小根中，所谓五种养生根是：涅乌树、染涅瓦、吉万提、吉瓦嘎和藏孜巴。五小根是：萨布达帕尼、格日斯那帕尼、布日哈提、根达嘎日和泽玛。塔追是夏日巴。杭萨巴提是三脚草。
'塔追以及布泽谢，当巴拉和尼玛杜嘎，白檀和红檀以及，甘草巴茹夏嘎等，热病胆病血旺和，口渴发热所引起，均能祛除'这句话，塔追等这一类别能祛除和消灭热病等。当巴拉是嘎斯玛日。玛杜嘎是玛杜嘎布斯巴。巴茹夏嘎是么日杜巴巴，是一种柔软的小果实。
'树木布达日嘎和，布日提日提楚刚和，斯林给列追养生十，能生乳汁除风胆，虚弱满足增长力，养生更增食欲力'这句话，树木等药物类别。能生乳汁等作用。乳汁是指能增长女性。同样也能祛除风病胆病，使虚弱者满足故称满足。
生光泽是指增长发展，即生长力量。因能养生故称养生。增进食欲是指能增长精液。树木是帕德玛嘎，另一种名称叫黑玛帕德玛。布达日嘎是布日布达日嘎。布日提是夏巴那西日。日提是杜西。楚刚是芒夏热匝那。斯林给是嘎尔嘎斯林给。

།སླེ་ཏྲེས་ནི་གུ་རུ་ཙིའོ། །འཚོ་བྱེད་བཅུ་ནི་ཛི་བན་ཏིའོ། །རམ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །པ་རུ་ཤ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྒུན འབྲུམ་དང་ནི་ཀད་པ་ལ།།ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་ར་ཛ་དན། །སེའུ་འབྲུ་བར་ད་དུ་རྣམས། །སྐོམ་དད་ཆེ་དང་གཅིན་སྲི་དང་། །རླུང་གི་ནད་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་རུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། གཅིན་སྲི་བའི་ནད་དང་། རླུང་ནད་རྣམས་སེལ་ ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒུན་འབྲུ་ནི་གོ་ཏན་ནི་རྒུན་འབྲུའོ། །ཀད་པ་ལ་ནི་མ་ལ་བད་ཀའོ། །ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིང་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུའོ། །ར་ཛ་ད་ན་ནི་ར་ཛ་ད་ནའོ། །སེ་འབྲུ་ནི་གོའོ། །བ་ར་ད་དུ་ནི་ཁ་ར་བ་ཏྲ་སྟེ། ལོ་མ་རྩུབ་པའི་ཤིང་ལོ་ཞིག་གོ། །ཉྫ་ན་དང་ཕ་ལི་ནི། །སྤང་སྤོས་པདྨ་ ཨུཏྤལ།།སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཤིང་མངར་ནཱ་ག་གེ་སར་བཅས། །དུག་དང་ནང་གི་ཚ་བ་དང་། །མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨཉྫ་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི། དུག་དང་ནང་གི་ཚ་བ་དང་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཨཉྫ་ན་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།ལིག་བུ་མིག་དང་དངུལ་རྡོའོ། །ཕ་ལི་ནི་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །སྤང་སྤོས་ནི་ནལ་ད་ནའོ། །ུཏྤ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོའོ། །པ་ཏོལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཙནྡན་དཀར་པོ་མུར་བ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་སྐྲ་ལོར་བཅས་པ་དག་།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་མཛེ་དང་ རིམས།།དུག་དང་སྐྱུག་བྲོ་ཡི་ག་འཆུས། །མིག་སེར་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདིས་ནི། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་ཀ་རུ་ཀ་རོ་ཧི་ནའོ། །མུར་བ་ནི་མང་དུ་སྲ་བའོ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་ ཤུག་པ་དང་།།ནིམ་པ་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཙནྡན་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་རྣམས། །མཁྲིས་པ་དང་ནི་བད་ཀན་དང་། །རིམས་ནད་སྐྱུག་བྲོ་ལུས་ཚ་དང་། །སྐོམ་དད་ཆེ་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སེལ་བར་བྱེད་ལ།མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཅིན་ནད་རྨ་རེད་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དང་ག་དང་ནི་དུག་མོ་ཉུང་། །ཀ་ཀ་ཏི་ག་ཏ་པ་ཏ་ལི། །ནིམ་བ་སླེ་ཏྲེས་དཱུར་བ་དང་། །མུར་བ་བེ+ེ་དང་ཀ་ཏ་དང་། ། པ་ཐ་ཅི་སྐྲིགས་ཤེ་རྒྱ་ཀ་།ཀ་རཉྫ་གཉིས་པ་ཏོ་ལ། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །སུ་ཥ་བྱི་ཏ་པོ་སོན་ཆ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཞེས་བྱ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་གི་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས། །དེ་ནི་སློན་བྲོ་མཛེ་ནད་དང་། །དུག་དང་རིམས་དང་བད་ཀན་དང་། །གཡན་པ་དང་ནི་གཅིན་སྙི་དང་། །རྨ་རེད་པ རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཅིན་དང་རྨ་རེད་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོང་ག་ནི་ཤ་མྱ་གའོ། །ཀ་ཀ་ཏིག་ཏ་ནི་ཤ་རང་གཥྛའོ། །པ་ཏ་ལ་ནི་ཀྲི་སྣ་བྲི་ཏའོ། །མུར་བ་ནི་མ་དུས་རའོ། །བེ་ཏང་ཀ་ ཏ་ནི་སྲུང་བ་བི་ཤི་སྟེ།།ཤིང་ལོ་མ་ཅན་ཞིག་གོ་།ཅི་སྐྲིགས་ནི་ཀི་རི་ཏིག་ཏ་སྟེ། བུ་ནིམ་པའོ། །ཤེརྒྱ་ཀ་ནི་ཧ་ས་ཀ་རའོ། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པུ་ཏི་ན་ཀ་རཉྫ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཙི་རི་བིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་པ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ནན་ཏ་མ་ལ་ ཞེས་བྱའོ།།ལོ་མ་བདུན་པ་ནི་ས་བྷ་པརྞིའོ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །སུ་ཤ་བྱི་སི་ཏི་ཡ་བ་ལི་ཞེས་བྱའོ། །པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་དང་ན་ལ་ལའོ།

斯列特是古茹孜。十种养生药是吉万提。染涅巴等是前面所说的那些。帕茹夏和三果，葡萄以及卡达帕拉，卡塔卡果、拉扎丹，修布、巴达杜等，能够治疗口渴、尿闭和风病。
帕茹夏等类别能够治疗和消除口渴、尿闭病和风病。葡萄是果坛尼葡萄。卡达帕拉是马拉巴达卡。卡塔卡果是塔卡树果。拉扎丹就是拉扎丹。修布是果。巴达杜是卡拉巴特拉，是一种叶子粗糙的树叶。
安扎那和帕利尼，香草、莲花、乌特帕拉，斯杰康达和苏格美，甘草和那嘎格萨，能够治疗中毒、内热和胆病增长。
安扎那等类别能够治疗中毒、内热和胆病增长。其中安扎那有两种：即里布眼和银石。帕利尼是甘达普利扬库。香草是那尔达那。乌特帕拉有两种：蓝色和红色。
帕托拉和普切谢，白檀香和木尔巴，斯列特和斯卡洛等，能够治疗痰病、胆病、麻风病、热病，以及中毒、呕吐、食欲不振和黄疸病。
帕托拉等类别能够治疗痰病和胆病等。普切谢是卡茹卡若希那。木尔巴是非常坚硬的。
斯列特和香柏，楝树和乌苏果，红檀香等这些，能够治疗胆病和痰病，以及热病、呕吐、身热，并能止渴生火力。
斯列特等类别能够治疗胆病和痰病等，并能生火力。东嘎等类别能够净化和治疗从恶心到尿病和伤口等。
东嘎和毒母茸，卡卡提嘎塔帕塔利，楝树、斯列特、杜尔巴，木尔巴、贝当和卡塔，帕塔、吉特利格、谢嘉卡，两种卡然扎、帕托拉，七叶树、苦特如特，苏沙比塔、波松查，萨哈拉扎以及，酸枣的果实等，能够净化和治疗恶心、麻风病，以及中毒、热病、痰病，瘙痒和尿病，以及伤口。
东嘎等类别能够净化和治疗从恶心到尿病和伤口。东嘎是夏米嘎。卡卡提嘎塔是夏让嘎斯塔。帕塔拉是克里斯那布利塔。木尔巴是马杜斯拉。贝当卡塔是守护比希，是一种有叶子的树。吉特利格是吉利提嘎塔，即小楝树。谢嘉卡是哈萨卡拉。两种卡然扎中的一种是普提那卡然扎，另一个名称也叫做吉利比尔帕。第二种卡然扎的另一个名称叫做南塔马拉。七叶树是萨巴帕尔尼。苦特如特是吉特拉卡。苏沙比是提亚巴利。波松查是马当那拉拉。

།ས་ཧ་ར་ཛ་ནི་ནཱི་ལ་བུས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཅན་ཞིག་གོ། རྒྱ་ཤུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཀུན་ཏ་ཞེས་བྱའོ། ། ས་ ན་དང་ཏི་ནི་ཤ།།སྟག་པ་ཤྭེ་ཏ་བ་ཧ་དང་། །ཀ་ཏ་ར་དང་སེང་ལྡེང་དང་། །བན་ད་དང་ནི་ཤིང་ཤ་པ། ། ཛ་སྲིང་ག་ཙནྡན་ན་གསུམ། །ཏ་ལ་ཨ་ཀར་པ་ལ་ཤ་།ས་ལ་ཁར་བ་ཏྲ་དང་། །དྷ་བ་ཀ་ལིང་ཀ་སྤྲོ་ཏོག་།ཚ་ག་ཀརྞ་བད་ཚ་ཀ་།ཐ་རམ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ། ས་ན་སོགས་དེ རྣམས་ཀྱིས།།ཤ་བཀྲ་མཛེ་ནད་བད་ཀན་དང་། །སྲིན་ནད་སྐྱ་རྦབ་གཅིན་སྙི་དང་། །ཚོ་ཆེས་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་ཚད་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཨ་ས་ནི་བ་ཏ་ས་ལའོ། །ཏི་ནི་ཤ་ནི་ཤིང་ཡན་ད་ ནའོ།།ཤྭེ་ཏ་བ་ཧ་ནི་ཨ་ཛུ་ནའོ། །ཀ་ཏ་ར་ནི་སེང་ལྡེང་དང་འདྲ་བ་ལ་སྔོན་པོ་ཅན་ཞིག་གོ། །བན་ད་ནི་ཤི་རི་ཤའོ། །ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཀྲིས་སྣར་རའོ། ། ཛ་སྲིང་ག་ནི་མི་ཤི་སྲིང་ག་སྟེ། ར་ཐུག་གི་རྭ་འདྲ་བའོ། །ཙནྡན་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། སེར་པོའོ། །ཏ་ལ་ ནི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་དྭ་ཏྲ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའོ།། གར་ཛ་ནི་ཛོང་ག་གའོ། །པ་ལ་ཤ་ནི་ཤིང་ཤ་ཀའོ། །ས་ལ་ནི་ཤིང་མཐོན་པོ་ཞིག་གོ། །ཁ་ར་པ་ཏྲ་ནི་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཞིག་གོ། །དྷ་བ་ནི་ཛྲེ་ཧད་ཏ་རུ་ཞེས་བྱ་བ། ཤིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ། །ཀ་ལིང་ཀ་ནི་ཨིན་ཏྲ་ཡ་བའོ། ། སྤྲོ་ཏོག་ནི་བུ་གའོ། །ཚ་ག་ཀརྞ་ནི་ར་སྐྱེས་ཀྱི་རྣ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །ཐ་རམ་ནི་ཨ་ཤར་ནའོ། །བ་ར་ན་ཤེ་རྒྱ་ཀ་གཉིས། །ཉེ་ཤིང་ཙི་ཏྲ་མོ་ར་ཏ། །བིལ་བ་ཨཉྫ་སྲིང་གི་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་ཛ་ཡ་གཉིས། །ཤི་ཀྲུ་ཀུ་ཤ་རུ་རྟའོ། །བར་ན་སོགས བད་ཀན་ཚིལ།།མེ་དྲོད་ཆུང་དང་རླུང་ནད་འཁྱིམས། །ཀླད་པ་ལ་བརྟེན་ནད་སེལ་ཞིང་། །སྐྲན་དང་ཁོང་འབྲས་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་བར་དུ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རླུང་ནད་འཁྱིམས་པ་ནི། ཚིལ་གྱིས་གཡོགས་པའི་རླུང་ངོ་། །བ་ར་ནི་ནི་ཤིང་ཏ་མ་ལའོ། །ཤེ་རྒྱ་ཀ་གཉིས་ནི་སེར་པོ་དང་དམར་པོའོ། །མདོག་གིས་ཕྱེ་བའི་སུ་ཧ་ར་ཙ་གཉིས་སོ། །མ་ར་ཏ་ནི་ཀྵི་ར་མོ་ར་ཏའོ། །བིལ་བ་ནི་ཤིང་ཕ་ལའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་དང་ཀཎྜ་ཀ་རིའོ ཀ་རཉྫ་གཉིས་ནི་བུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་དང་།ནག་མ་བའོ། །ཛ་ཡ་གཉིས་ནི། ། ག་ནི་མནྡྲ་གཉིས་སོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །ཀུ་ཤ་ནི་དཱུར་པའོ། །རུ་ཙ་ནི་རུ་ཙ་ཀ་རའོ། །རུ་ཤ་ཀ་ཤིང་ཀུན་སྤངས་མ། །རྒྱམ་ཚ་བྲག་ཞུན་ནག་ཚུར་གཉིས། །གཅིན་སྲི་རྡེའུས་འགགས་པ་དང་། སྐྲན་དང་ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུ་ཤ་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། གཅིན་སྲི་བ་དང་། རྡེའུས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །རུ་ཤ་ཀ་ཤི་ནི་བྲི་ཀ་ཀའོ། །སྤངས་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀ་ར་ཀ་རམ་དུ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་འདྲ་བ་མ་ཡཱུར གྲྀ་བའོ།།རྒྱམ་ཚ་ནི་ཚ་མཆོག་གོ། །བྲག་ཞུན་ནི་ཤེལ་ཛ་དུའོ། །ནག་ཚུར་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་བན་སུ་ཀ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ས་རུལ་དང་འདྲ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་པུས་པས་ཀ་སི་ས་ཞེས་བྱ་བའོ།

萨哈拉扎尼尼拉布斯巴是一种蓝色的花。石榴果实称为昆达。阿萨那和提尼夏，虎木、白瓦哈和，卡塔拉与紫檀和，班达以及沙巴树。扎斯林嘎檀香三种，塔拉阿卡尔帕拉夏，萨拉卡尔瓦特拉和，达瓦卡林嘎斯普托，察嘎卡尔纳巴察卡，塔然这些树木。阿萨那等这些，能治愈白癞病、麻风病、痰病，寄生虫病、关节炎、尿病，以及肥胖病。
关于阿萨那等类，此类能治愈并消除发热等病。其中阿萨那是瓦塔萨拉。提尼夏是延达那树。白瓦哈是阿朱那。卡塔拉与紫檀相似但带蓝色。班达是希利夏。沙巴树是克利斯纳拉。扎斯林嘎是米希斯林嘎，形如山羊角。三种檀香是白色、红色和黄色。塔拉是一种特殊的树，称为德瓦特拉扎。嘎尔扎是宗嘎嘎。帕拉夏是夏卡树。萨拉是一种高大的树。卡尔帕特拉是一种称为夏卡的特殊树种。达瓦是称为杰哈达塔如的一种大树。卡林嘎是因德拉雅瓦。斯普托是布嘎。察嘎卡尔纳形如山羊耳。塔然是阿夏尔纳。
瓦拉纳谢尔嘉二种，近树吉特拉莫拉塔，毕尔瓦安扎斯林吉和，布利哈提二种和，卡然扎二种扎雅二，希克如库夏如塔。瓦拉纳等能治痰、脂肪，火力弱和风病流转，头部相关疾病，以及能消除肿瘤和内疮。关于瓦拉纳等类，此类能治愈并消除从痰病到内疮等病。风病流转是指被脂肪包裹的风。瓦拉尼是塔玛拉树。二种谢尔嘉是黄色和红色。是以颜色区分的二种苏哈拉扎。莫拉塔是克希拉莫拉塔。毕尔瓦是帕拉树。二种布利哈提是布利哈提和康达卡利。二种卡然扎是布提卡然扎和纳嘎玛巴。二种扎雅是嘎尼曼德拉二种。希克如是索班扎纳。库夏是杜尔帕。如扎是如扎卡拉。
如夏卡树昆斯庞玛，岩盐、矿石、二种黑楚尔，能治尿闭结石阻塞，肿瘤、肥胖和痰病。关于如夏卡尔等类，此类能治愈尿闭和结石阻塞等病。如夏卡希是布利卡卡。庞玛有二种：卡拉卡然杜形如孔雀颈的玛尤尔格利瓦。岩盐是最上等的盐。矿石是谢尔扎杜。二种黑楚尔中，一种称为班苏卡西，似腐土。第二种称为普斯帕斯卡西萨。

།བེ+ེ་ལན་ཏར་ཨ་ར་ནི། །སྤྲ་ཏོག་བྲི་ཤ་སྲུ་སྲུའི་རྩ། །ི་ཀ་ཏ་དང་གཟེ་མ་དང་། ། ས་ཧ་ར་ཛ་བ་ན་དང་། །ཀ་ཤ་བྲྀ་ཀྵ་ད་ནི་དང་། །འདམ་བུ་ཀུ་ཤ་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཀུན་ཐ་དང་ནི་ཁ་སྲལ་དང་། །བལ་བུ་ཀ་དང་མོར་ཏ། །ཀུ་རུ་ཏ་དང་ཀ་རམ་པ། །ལྕམ་པ་ཞེས་བྱ་སྨན་སྡེ་འདི། །བེ་ལན་ཏ་ར་ལ་སོགས་པ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་། །རྡེའུའི ཕྲེའུ་ཡོད་པ་དང་།།གཅིན་སྲིབ་ཡི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བེ་ལན་ཏར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་། རླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་། ཆུ་སོའི་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་སོ། །དེ་ལ་རྡེའུ་ཕྲེའུ་ནི་རླུང་གིས་ཁྲག་ བསྐམས་པ་ལས་དུམ་བུ་བྱས་པ་ལས་རྡེའུ་ཕྲེའུ་ཞེས་བྱའོ།།གཅིན་སྲིབ་ནི་གཅིན་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལས་བཤད་དོ། །བེ་ལན་ཏ་ར་ནི་བི་ར་ཏ་རའོ། ། ར་ནི་ཨན་མཐའོ། །སྤྲ་ཏོག་ནི་ཨི་ཤ་རམ་ལི་ཀིའམ། བུ་ག་ན་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ཏོག་སྦོམ་བོ་ཅན་ནོ། །བྲི་ཤ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། ། སྲུ་སུའི་རྩ་བ་ནི་ཨེ་མ་དེ་བའོ། ། ག་ཏ་ནི་སྨྱུག་པ་ཏྲའོ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ནི་སེར་པོའོ། །ཀ་ཤ་ནི་ཤེ་ཏ་ཙ་མ་ར་སྟེ། མེ་ཏོག་རྔ་ཡབ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་འཇག་མ་སེར་པོའི་རིགས་སོ། །བྲིཀྵ་ད་ནི་ནི་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ལས་ཤིང་གི་ནད་ཀྱི་ཤིང་ལོ་ཕྲེའུ་གཞན སྐྱེས་པའོ།།འདམ་བུ་ནི་ན་ལ་སྟེ་ནང་ཁོང་སྟོང་ངོ་། །ཀུ་ཤ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཇག་མའི་སྦོམ་པོ་དང་། ཕྲ་མོ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཀུན་ཐ་ནི་རྩ་བ་བཅའ་སྒ་འདྲ་བ་ཡོད་པའོ། །ཁ་སྲལ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྲི་སྟེ་ཀ་པི་ཀ་ཆུའོ། །བལ་བུ་ཀ་ནི་སོ་ན་ཀའོ། །མོ་ར་ཏ་ནི་ཤིང་ཏི་པར་ གོའོ།།ཀ་རམ་པ་ནི་ཨག་ནི་མ་པའི་མཆོག་གོ། །ལྕམ་པ་ནི་པར་ཐའོ། །སེང་ཕྲོམ་ཤ་བ་ར་རོ་ཏྲ། །པ་ལ་ཤ་དང་ཛྷིན་ཛི་ནི། །ཐང་ཤིང་ཀད་པ་ལ་ར་སྣ། །ཀ་དམ་པ་དང་ཆུ་ཤིང་དང་། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཨ་ཤོ་ཀ་།པ་རི་བེ+ེ་ལ་མོ་ཙ་ཀ་།འདི་ནི་སེང་ཕྲོམ་སོགས་ཞེས་བྱ། །ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་ སེལ་བའི་སྡེ།།མངལ་ནད་འཇོམས་ཤིང་འཁྲུ་བ་གཅོད། །མདོག་བཟང་དུག་ནད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་ནད་སེལ་བ་དང་། མངལ་ནད་འཇོམས་ཤིང་འཁྲུ་བ་གཅོད་པའི་ཚུལ་ཅན་དང་། མདོག་བཟང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་རི་དྲ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་པ་ཏི་ཀ་རི་ཏྲའོ། །གཉིས་པ་ཤ་བ་ར་རི་ཏྲའོ། །པ་ལ་ཤ་ནི་ཀེང་སུ་ཀའོ། །ཛྷིན་ཛིན་གྲི་ཏ་མཉྫ་རི་སྟེ། ཡར་ཁ་མར་ཞིག་གོ། ། ཐང་ཤིང་ནི་སར་ལ་ཏེ་ཤིང་དྲང་པོ་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱའོ། །ར་སྣ་ནི་པ་ནི་ཨམ་བ་ངན་པའོ། །ཆུ་ཤིང་ནི་རམ་པ་སྟེ་ནང་སྟོང་པའོ། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་ནི་ཧ་རི་བ་ལུ་ཀ་སྟེ། མིང་གཞན་ཡང་ཨེ་ལེ་ཡའོ། ། ཤོ་ཀ་ནི་མིང་མྱ་ངན་མེད་པའོ། །པ་རི་བེ+ེ་ལ་ནི་ཀུ་ཏ་ནན་དའོ། །མོ་ཙ་ནི་ས་ལ་ཀའོ། །ར ཀ་དང་ནི་ཨ་རལ་ག་།ནཱ་ག་དན་ཏི་བི་ཤ་ལྱེ། །ག་བྲ་ར་སྣ་བྲི་ཤ་ལ། ། བ་མརྒ་ཀ་རཉྫ། །ཀ་ཀ་ད་རི་ཀ་རཉྫ། །གི་རི་ཀར་གཉིས་ཨིཾ་གུ་དང་། ། རྐལ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་དུག་རྣམས་སེལ། །སྲིན་ནད་དང་ནི་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྨ་ལ་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨརྐ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། དུག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྲིན་བུ་དང་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་རྨ་རྣམས་ལ་ཕན་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ར་ཀ་ནི་རྟག་ཏུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་སྟེ་མིང གི་རྣམ་གྲངས་སུ་རུ་པི་ཀ་ཞེས་བྱའོ།

贝兰塔拉尼、斯帕托克、比夏、苏苏根、尼卡塔和杰玛、萨哈拉扎瓦那、卡夏比克夏达尼、芦苇和两种库夏草、昆塔和卡萨拉、瓦布卡和莫尔塔、库鲁塔和卡兰帕、占巴等这些药物群，贝兰塔拉等，能够消除风引起的疾病，能治疗结石和小结石，以及排尿障碍等疾病。
关于这些：贝兰塔拉等这一类群是针对风引起的疾病，能够消除和治疗由风所生的疾病，以及消除和治疗膀胱结石等。其中结石是指由风导致血液干涸而形成的块状物。排尿障碍是指泌尿系统疾病中所说的病症。贝兰塔拉即是比拉塔拉，拉是词尾。斯帕托克是伊沙兰利基或布嘎那，是一种具有粗大花朵的植物。比夏是瓦夏卡。苏苏根是埃玛德瓦。嘎塔是竹叶。萨哈拉扎是黄色的。卡夏是白色扎玛拉，即有如扇子般花朵的黄色芦苇类。比克夏达尼是巴根，即从树上长出的小叶。芦苇是那拉，内部中空。两种库夏是指粗细两种芦苇的分类。昆塔是具有类似姜根的根部。卡萨拉是昆图斯日，即卡皮卡水。瓦布卡是索那卡。莫尔塔是提帕尔树。卡兰帕是最上等的阿格尼玛帕。占巴是帕尔塔。
森普龙、夏瓦拉若札、帕拉夏和真真尼、唐兴、卡帕、拉日那、卡丹帕和水木、涅拉瓦卢、阿叔迦、帕日贝拉、莫扎卡，这就是森普龙等类，能够消除过多脂肪和痰湿，治疗子宫疾病并止泻，改善肤色并能解毒。
关于这些：森普龙等这一类群能够消除过多脂肪和痰湿病，治疗子宫疾病，能够止泻，使肤色美好光泽，同时也能解毒。其中森普龙有两种日札，一种是帕提卡日札，第二种是夏瓦拉日札。帕拉夏是肯苏卡。真真是格日塔曼扎日，即向上向下的。唐兴是萨拉拉，即直树，也叫齐札。拉日那是不好的帕尼安巴。水木是兰帕，内部空心。涅拉瓦卢卡是哈日瓦卢卡，另一个名字是埃莱雅。阿叔迦的意思是无忧。帕日贝拉是库塔南达。莫扎是萨拉卡。
阿尔卡和阿拉嘎、那嘎丹提、比夏利耶、嘎布拉、拉日那、比夏拉、瓦玛嘎、卡兰扎、卡卡达日、卡兰扎、两种吉日卡尔、英古等这一类群，能消除痰湿、过多脂肪和毒素，治疗虫病和麻风病，特别对伤口有益。
关于这些：阿尔卡等这一类群能够消除痰湿、过多脂肪和毒素，能够治疗虫病和麻风病，特别是能够治疗和清洁伤口。阿尔卡是常开花的，同义词称为如皮卡。

། རལ་ཀ་ནི་ཤྭེ་ཏ་ཀུ་སུ་མ་སྟེ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ཡོད་པའོ། །ནཱ་ག་དན་ཏི་ནི་ཤ་ཏ་གན་དྷ་སྟེ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་དྲིལ་བུ་ལྟ་བུ་ཡོད་བའོ། །བི་ཤ་ལྱེ་ནི་ལག་ལ་བཤོལ་ལྟ་བུའོ། །ག་བྲ་ནི་ག་བར་གྱིའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་ཨ་སྟ་དུ་མའོ། །མིང་གཞན་ནི་ སར་བ་ཏ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱའོ།། བ་མརྒ་ནི་པྲ་དུག་པུས་པའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་པྲ་གྲི་རྒྱའོ། །ཀ་ཀ་ད་རི་ནི་པོ་ཏ་ཏེ་ལའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་གཉིས། ཀ་རཉྫ་ཀར་པོ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ན་ག་ཏ་མ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །གི་རི་ཀར་ནི་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ཀི་ནི་ཧི་གི་རི་ཀར་ནི་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ནི་ཏ་ཀ་བྱི་ཞེས་བྱ་བའི་གིར་གི་གར་གི་དཀར་པོ་ཆེ་བའོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་ཀར་ནི་གཉིས་པ་ཀུ་མ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ིང་གུ་ཏ་ནི་དཀའ་ཐུབ་པའི་ཤིང་ངོ་། །བྱི་རུག་རྣམ་གཉིས་ཀུ་ཐེ་ར། །ཀ་ལ་མ་ལ་བྱི་དང་ག་།ཁ་ར་པ་ཏྲ་ཀད་པ་ལ། །བྲི་ཤ་ཀརྞི་ཤ་ཀུན་ཏི། ། སྐེ་ཚེ་ཀ་པིད་ཐའི་ལོ་མ། །ག་བྲ་མོན་སྣེའུ་ཀ་མུ་ཀ་། རྐང་མར་བི་ཤ་མུཥྛི་དང་། །བུ་སྲིན་དང་འབམ་པོའོ། །བྱེ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ། །བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་སྲིན་ནད་སེལ། །ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་འཇོམས་རྨ་རེད་སྦྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིའུ་རུག པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་པ་དང་།སྲིན་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་དང་། རྨ་རེད་པ་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེའུ་རུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སེར་པོ་དང་ནག་པོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཀུ་ཐེ་ར་ ནི་ཀ་ཀ་མ་ཙི་ཏའོ།།ཀ་མུ་ག་ནི་ནི་དི་ཀན་ད་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །རྐང་མར་ནི་ཨ་ལམ་བུ་སའོ། །བག་ཤ་མུག་ཏི་ནི་ཀེ་ཤ་མུཥྛི་སྟིའོ། །བུ་སྲིན་ནི་གུ་ཧ་བི་ན་ཛ་ག་སྟེ་ས་བོན་མི་མངོན་པའོ། །འབམ་པོ་ནི་འབུ་ཏ་གེ་ཤིའོ། །མུ་སྐ་ཀ་དང་ སྣུ་ཧ་དང་།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ལ་ཤ་དང་དྷ་བ་དང་། །ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས། །སྐྲན་དང་གཅིན་ནད་རྡེའུ་ཆགས། །སྐྱ་རྦབ་དང་ནི་ཚིལ་ཆེས་ནད། །བད་ཀན་རྒྱས་དང་ཁུ་བ་ཡི། །ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་སྐ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁུ་བའི་ནད་ཀྱི་བར་དུ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མུ་སྐ་ཀ་ནི་ཤིང་མོང་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣུ་ཧ་ནི་སུདྷ་སྟེ་ཤྲཱི་ཁཎྜའི་ཤིང་ངོ་། །བ་ལ་ཤ་ནི་བྲ་མ་ཏ་རུའོ། །དྷ་བ་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་མིང་གི་རྣམ གྲངས་མལ་ད་ལ་པ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླུམ་པ་ཞིག་གོ།།དུག་མོ་ཉུང་དང་མུར་བ་དང་། །བར་གི་དང་ནི་བུ་ཙེ་ཤེལ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བོང་ང་དཀར། །ཆུ་སྒོག་སུག་སྨེལ་པ་ཐ་དང་། །ཡུངས་ཀར་ཟིར་ཨུ་ར་ལུ། ། ཟ་མོ་དང་པོ་སོན་ཆ། །ཤུ་དག་ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། །ཤིང་ཀུན་དང་ནི་བྱི་དང་ ག་།པ་ཤུ་གནྡྷ་ཚ་བ་ལྔ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་དང་། །ཆམ་པ་སྐྲན་དང་རིམས་དང་གཟེར། །གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཉུང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པའི་སྡེ་འདི་ནི་རླུང་ནད་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་བར འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དུག་མོ་ཉུང་ནི་རྣམ་གྲངས་པ་བད་ཀ་ཞེས་པའོ། །ཆུ་སྒོག་ནི་གན་དི་རིའོ། །ུ་ར་ལུ་ནི་ག་ཀ་ཏང་ཀ་སྟེ་མ་ཧཱ་ནི་མ་བའོ། །ཤུ་དག་ནི་ཚིགས་དྲུག་པའོ། །བ་ཤུ་གན་དྷ་ནི་སྲ་ཏི་མི་རུ་རའོ། །ཚ་བ་ལྔ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དབྱི་མོང་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བཅའ་སྒའོ།

拉卡是白色花朵。那嘎丹提是百香花，有白色铃铛状的花朵。毗沙利耶如手掌般。嘎布拉是嘎布拉。毗沙拉是多种阿斯塔。另一个名字叫萨尔瓦塔希卡。瓦玛尔嘎是普拉毒普斯帕。卡然加是普拉格日嘉。卡卡达日是波塔特拉。
卡然加有两种，白色卡然加，另一个名字也叫那嘎塔玛拉。基日卡尔有两种，一种叫基尼希基日卡尔尼。第二种是塔卡比所说的大白基日嘎日。其他导师说第二种卡尔尼是库玛日。宁古塔是苦行者的树。
比如有两种，库特拉，卡拉玛拉比和嘎，卡拉帕特拉卡德帕拉，比沙卡尔尼沙昆提，斯给策卡比德塔叶，嘎布拉门斯纽卡木卡，脚油比沙木提和，布斯日和班波。比如等类，能除痰湿肥胖虫病，感冒食欲不振咳嗽，呼吸不畅并清洗伤口。
比如等类能够治疗痰湿肥胖和虫病，同样也能治疗感冒等病，并能清洗净化伤口。比如有两种，以黄色和黑色区分。库特拉是卡卡玛吉塔。卡木嘎是尼迪堪达，另一个名字叫阿提木克塔卡。脚油是阿蓝布萨。巴沙木克提是给沙木提。布斯日是古哈比那加嘎，是种子不显的。班波是布塔给希。
木斯卡卡和斯努哈，三果和吉特拉卡，帕拉沙和达瓦和，称为辛沙帕等，能治疗肿瘤和尿病结石，风湿病和肥胖病，痰湿增长和精液的诸病。
木斯卡卡等类，能治疗从肿瘤等到精液病。其中木斯卡卡是称为蒙沙卡的树。斯努哈是苏达即白檀香树。帕拉沙是布拉玛塔如。达瓦是辛沙帕的异名玛达拉帕哈，是圆形的。
毒母茸和木尔瓦和，巴基和布泽谢，那列善和白芒硝，水蒜苏格美帕塔和，芥子孜日乌拉卢，扎摩当波森恰，菖蒲黑孜拉和，辛荨和比当嘎，帕舒甘达五辛，能治疗风病和痰湿肥胖和，感冒肿瘤发烧疼痛，痔疮等病。
毒母茸等类属于这一类，能治疗风病和痰湿等直到痔疮。毒母茸的异名是帕巴达卡。水蒜是甘迪日。乌拉卢是嘎卡当卡即玛哈尼玛巴。菖蒲是六节的。帕舒甘达是斯拉提米如拉。五辛是：胡椒、胡椒根、乌蒙、吉特拉卡和荜茇。

།ཤུ་དག་གླ་སྒང་ཐང་ཤིང་དང་། །དོང་གྲ་བོང་ང་ཨ་རུ་ར། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤུ་དག་ཡུང་བ་ལ་སོགས་སྡེ། །བེའུ་སྣབས་ཚད་པས་འཁྲུ་སྨིན་གཅོད། །ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་རྒྱས་རླུང་འཁྱིལ། །ནུ་མའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། བེ་སྣབས་ཚད་བས་འཁྲུ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚིལ་ཆེས་པ་དང་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྨན་རྣམས་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ར་གན་དུད། །ལིག་པུ་མིག་དང་སྟང་ཟིལ་དང་། ། ལྕིམ་རྩ་པདྨ་གེ་སར་དང་། །བཙོད་དང་ཡ་བ་ཤ་ཀ་དང་། །ཤལ་མ་ལི་དང་དེའི་ཁུ་བ། །ས་མང་ག་དང་བུ་ན་མ། །ཙནྡན་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།མ་བཤ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ན་མ་ཀ་ར་ཏུ་ནི་ཤིང་། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་དང་ཀད་ཚུར། །སེང་ཕྲོམ་བིལ་རྐང་ད་ཏ་ཀི། །པདྨའི་གེ་སར་ཀ་ཏང་ཀ་། པྲི་ཡང་ཨར་པཤྠ་སྡེ་གཉིས། །ཞུ་བའི་ཚད་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ། །འབྱོར་བྱེད་མཁྲིས་པ་དག་ལ་ཕན། །རྨ་ཡང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པྲི་ཡང་ཀུ་དང་། ཨམ་ཤའི་སྡེ་ཚན་འདི་གཉིས་ནི། ཞུ་བའི་ཚད་བས་འཁྲུ་བ་སེལ་བ་སྟེ། མ་ཞུ་བའི་བེ+ེ་སྣབས་མེད་པའི་འཁྲུ བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འབྱོར་བར་བྱེད་དེ། རྨ་འཚོ་བའི་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་ཡང་འཚོ་ཞིང་འབྱོར་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་སྟེ། དེའི་མེ་ཏོག་གོ། ། ལྕིམ་རྩ་ནི་པདྨ་རྩ་རའོ། །པདྨ་གེ་སར་ནི་པདྨའི་ཀི་ན་ཛ་གའོ། །བཙོད་ནི་མན་ཛི་ཤྠའོ། །ཡབ་ཤ་ཀ་ནི་ཨ་ནན་ཏའོ། །ཤལ་མ་ལི་ནི་མན་དུ་མའོ། །དེའི་ཁུ་བ་ནི་ཤལ་མའི་ཁུ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མོ་ཐ་རས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ས་མཾ་ག་ནི་ན་མ་ཀར་དང་རཀྟ་མཱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་དམར་བའོ། ། བུ་ན་མ་ནི་རཀྟ་གེ་སར་རོ། །ད་ཏ་ཀི་ནི་མ་ད་ཧེ་ཏུ་སྟེ་ཚང་རྩིའོ། །མ་བ་ཤ་ནི་བ་ཧུ་མཱུ་ལ་ཀ་སྟེ། རྩ་བ་མང་པོའོ། །ན་མ་ཀ་ར་ནི་ས་མང་གའོ། །ཏུ་ནི་ཤིང་ནི་ནན་ཏི་བྲྀ་ཀྵའོ། །ཀད་ཚུ་ར་ནི་ཧ་རི་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་ཕྲ་བ་ཞིག་གོ་།ཀ་ཏང་ཀ་ནི་ཨ་རུ་ལ་ཀའོ། །གླ་སྒང་ཤུ་དག་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། ། སེར་པོ་གཉིས་དང་ཁ་བ་གཉིས། །གོ་བྱེ་བ་ཐ་འབྲས་བུ་གསུམ། །བོང་ང་དཀར་ནག་རུ་རྟ་དང་། །སུག་སྨེལ་དང་ནི་ཤུ་དག་རྣམས། །ནུ་ཞོ་མངལ་ནད་དྲི་མ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་ནི། ནུ་ཞོའི་ནད་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོའི་སྐྱོན་དང་དེ་བཞིན་དུ མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་དང་དྲི་མ་སྟེ།འཕྱེན་དང་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྨིན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཀ་ཀ་ཏིག་ཏའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་ཨ་ཤྭདྠ། །ུ་དུམྦཱ་ར་སེང་ཕྲོམ་གཉིས། །འཛམ་ བུ་གཉིས་དང་ཨ་རྫུ་ན།།ཀ་པི་ཏ་དང་ཀད་པ་ལ། །པླཀྴ་ཨ་མྲ་ལྕང་མ་དང་། །པི་ལ་ཡ་དང་པ་ལ་ཤ།།ནན་ཏེ་རྒྱ་ཤུག་ཀ་དམ་པ། །བི་ད་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་།ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །རྨ་འཚོ་འཁྲུ་གཅོད་ཆག་གྲུགས་འབྱོར། །ཚིལ་ཆེས་ཁྲག་ མཁྲིས་སྐོམ་དད་ཆེ།།མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། རྨ་འཚོ་ཞིང་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་དང་། རྐང་ལག་གི་ཆག་གྲུགས་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་བ་ཤི་བ་དའོ། ། ཤྭངྠ་ནི་པི་པ་ལའོ། །ུ་དུམྦཱར་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ལའོ།

白芷、甘松、唐木香和，独角莲、水仙、诃子，两种黄药和甘草，以及黑叶草和毒芥子。白芷、姜黄等类药，能治疗痰热引起的腹泻，过多脂肪、痰湿增盛和风气郁结，能消除乳房诸病。
关于此，白芷等这一类药，能使痰热性腹泻成熟。能消除过多脂肪和痰湿增盛等病。这些药物易于理解。
使君子、铅灰尘、茉莉花、甘露和，茜草根、莲花蕊和，蓝靛、夜合花和，木棉花及其汁液，娑罗门香和布那玛，檀香、达塔迦花，马婆沙和甘草，娜玛迦拉和图尼树，没药树和迦突罗，辛夷、木瓜根、达塔基，莲花蕊、迦当迦，使君子和阿尔帕斯塔两类。能治消化热引起的腹泻，能增益、对胆病有益，也能治愈伤口。
关于此，使君子和阿姆夏这两类，能治消化热引起的腹泻，即能制止非消化性无痰腹泻，同样能增益，能止伤口发热引起的腹泻，对胆病有益且能安乐，同样也能治愈伤口和有益增益。其中使君子即甘地使君子，是其花朵。茜草根即莲根。莲花蕊即莲花的基那札迦。蓝靛即茜草。夜合花即无尽。木棉花即曼度玛。其汁液即木棉汁液，也称为摩塔拉斯。娑罗门香即娜玛迦拉和红根，即红色根。布那玛即红色花蕊。达塔基即蜂蜜因，是蜂蜜。马婆沙即多根，是多根。娜玛迦拉即娑罗门香。图尼树即南提树。迦突罗即哈里，是一种细叶植物。迦当迦即阿鲁拉迦。
甘松、白芷、苦参，两种黄药和两种苦药，五味子、巴塔、三果，白黑水仙、茴香和，肉桂及白芷等，能清除乳汁、子宫病和污垢。
关于此，将甘松等归为一类，能治疗乳汁病即妇女乳汁的缺陷，同样也能使子宫诸病和污垢即大小便等病成熟并清除。两种苦药中，一是普切谢尔，二是迦迦苦。其他易于理解。
尼拘律树和菩提树，乌东巴拉和两种辛夷，两种蒲桃和阿朱那，木瓜和迦皮塔拉，普拉克夏、芒果、柳树和，毕拉雅和波罗沙，南提、沙棘、迦担婆，比达、甘草、末度迦。尼拘律树等这一类，能治伤口、止泻、接骨，过多脂肪、血胆、渴望饮食，能清除子宫诸病。
关于此，尼拘律树等这一类，能治愈伤口并增益，能止泻，能接合手足骨折，能清除过多脂肪和血胆等病。尼拘律树即婆尸婆达。菩提树即毕钵罗。乌东巴拉即对岸。

།འཛམ་བུ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ར་ཛ་འཛམ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀ་འཛམ་བུའོ། །རྫུ་ན་ནི་ཀུ་ཀུ་བའོ། །ཀ་པི་ཏ་ནི་བ་ར་དའོ། ། ཀང་པ་ལ་ནི་སོ་མ་བ་ལ་ཀའོ། །བླག་ཤ་ནི་གར་ཤ་གན་དའོ། ། མྲ་ནི་ཙུ་ཏའོ། །ལྕང་མ་ནི་བན་ཛུ་ལའོ། །པི་ཡ་ལ་ནི་ཁ་ར་ཀན་དའོ། །དེ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ཤ་ནི་ཀིང་ཤུ་ཀའོ། །ཤིང་ནན་ཏི་ནི་དུ་ནི་ཤིང་ངོ་། །རྒྱ་ཤུག་ནི་བ་དི་རའོ། །བི་ད་ར་ལ་ནི་ཏིན་དུ་ཁིའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དིརྒ ན་ཁ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མ་དུ་ཀ་ནི་མ་དུ་པུཥྤའོ། །ེ་ལ་གཉིས་དང་ཏུ་རུ་ཀ་།རུ་རྟ་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །སྤང་སྤོས་པ་ལ་བྱ་མ་ཀ་།སྤྲི་ཀ་ཙོ་ར་ཙོ་ཙ་དང་། །ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །རྒྱ་སྤོས་པོ་ལ་སྠེ་ནེ་ཡ། །རྒྱ་མཚོ་སྦུ་བ་ཆུ་སྲིན་སེན། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཨ་ཀ་རུ། །གུར་གུམ་ཤི་རི་བ་ ས་ཀ་།ཙནྡན་གུ་གུལ་ལྕེ་བོག་དཀར། །བུ་ན་མ་དང་ཀུན་དུ་རུ། །ནཱ་ག་གེ་སར་ཞེས་བྱའོ། །ེ་ལ་སོགས་སྡེ་རླུང་བད་ཀན། །དུག་རྣམས་སེལ་ཞིང་མདོག་གསལ་བྱེད། །གཡན་པ་ཐོར་བུའི་ནད་རྣམས་དང་། །ཤ་བཀྲ་བས་ལྡག་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་ལ་ལ སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི།རླུང་དང་བད་ཀན་དང་དུག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མདོག་གསལ་ཞིང་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཡན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་ལ་གཉིས་ནི་སུག་སྨེལ་ཞེས་བྱ་བ། ཨེ་ལ་ཕྲ་མོ་དང་། ཨེ་ལ་སྦོམ་པའོ། ། ཏུ་རུ་ཀ་ནི་སི་ལ་ར་སའོ། །གནྡྷ་བྲི་ཡང་ཀུ་ནི་ཕ་ནིའོ། །བྱ་མ་ཀ་ནི་དེ་བ་ད་དྷའོ། །སྤྲི་ཀ་ནི་ད་བ་ལི་སྟེ། འབུ་སུག་ཧང་ངོ་། །ཙོ་ར་ཀ་ནི་བན་དྷ་ཐིག་ཁ་ན་སྟེ་ཙ་རོའོ། །ཙོ་ཙ་ནི་ས་ནི་ཏ་ཀ་རུ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ན་ཏ་ཞེས་བྱའོ། །བོ་ལ་ནི་ཛ་ཀི་བ་ཀའོ། །རྒྱ་མཚོ་སྦུ་བ་ནི་བྱ་གྲ་ན་ག་སྟེ། ས་མུན་ཏྲ་ན་ཛ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ཐང་ཤིང་ནི་ཐང་ཤིང་རིང་པོའི་ཐང་ཆུའོ། །ཙནྡན་ནི་པུ་ཤུ་ནའོ། །གུ་གུལ་ནི་མ་ཧི་ཤ་གྷའོ། །པོག་དཀར་པོ་ནི་སརྫ་ར་ས་སྟེ། ལྷའི་སྤོས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བུ་ན་མ་ནི་རཀྟ་ཀེ་ས་རའོ། །ཀུན་དུ་རུ་ནི་ཁ་བུར་རའོ། །ཤ་མ་དན་ཏི་དྲ་བན་ཏི། །ཀུ་ཏ་ར་ན ཀྲ་མུ་ཀ་།ཤང་གི་ནི་དང་ས་ཏ་ལ། །ཁྲོན་བུ་དང་ནི་ག་བ་ཀྵི། །སུ་དྷ་ཀྵི་ར་ཀམ་བི་ལྱ། །སླེ་ཏྲེས་དོང་ག་ཀ་རཉྫ། །བཥྚ་ཨན་ཏྲ་ཤི་ཀྲུ་དང་། ། མྲ་ཤིང་རོ་ཚའི་འབྲས་བུ། །དུར་བྱིད་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །སྐྲན་དང་དུག་དང་ཡི་ག་འཆུས། །བད་ཀན་དང་ནི་སྙིང་ནད་དང་། །གཅིན་ སྲི་བ་ཡི་ནད་རྣམས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤ་མ་ནི་དུར་བྱིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བ་ལི་ན་ཏི་ཞེས་བྱའོ། །དན་ཏི་ནི་མུ་ཀ་ལའོ། །དྲ་བན་ཏི་ནི་མུ་ཤ་ཀ་ར་ནིའོ། །ཀུ་ཏ་ར་ནི་ བོད་སྟང་སྟེ།དུར་བྱིད་ཅེས་སོ། །ཀྲ་མུ་ཀ་ནི་གླ་གོར་ཞོ་ཤའོ། །ཤང་གི་ནི་ནི་ཡ་བ་ཏིག་ཏའོ། །ས་ཏ་ལ་ནི་ཙར་མས་དང་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲོན་བུ་ནི་ཏིག་ཏ་དུག་དྷ་ག་སྟེ། འོ་མ་ཁ་བྲོ་བ་ཡོད་པའོ། །ག་བཀྴ་ནི་བི་ཤ་ལའོ། །སུ་དྷ་ཀྵི་ར་ནི་སུ་དའོ། །ཀམ་བི་ལྱ་ནི་ར་ཛ་ན་ཁོའོ། ། ཀ་རཉྫ་ནི་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའོ། །བཥྚ་ཨན་ཏྲ་ནི་བི་ཤ་གནྡྷིའོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་བ་ཧ་ལའོ། །ཤིང་རོ་ཚ་ནི་པི་ལུ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་བཤད། །སྡེ་ཚན་དེ་དག་མ་རྙེད་ན། །དེ་དང་ཆ་མཚུངས་གཞན་ཡང་སྦྱར། །མི་འདྲའི་སྦྱོར་བ་སྤང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ནམ་རྣམ་པའི་དོན་ནོ།།དེ་ལ་རྫོགས་པ་ནི་སྡེ་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྫོགས་པའོ།

瞻部有两种，其一是王瞻部，是一种大果实。第二是小瞻部。茹那是枯枯婆。迦毗他是婆罗陀。康帕拉是索摩婆拉迦。布拉克夏是伽尔夏甘达。摩罗是朱塔。柳树是槃殊拉。毗耶拉是卡拉甘达。同样，帕拉夏是金输迦。楠提树是杜尼树。枣树是婆提罗。毗达拉是廷度契。其他人说是长果。摩度迦是摩度普沙。
小豆蔻二种及土鲁迦，茹达甘达毗扬固，草香帕拉比亚玛迦，斯毗迦措罗措查及，桂皮甘达跋陀罗及，檀香波拉斯特内亚，海泡沫及水兽爪，檀香及阿迦噜，藏红花希利婆萨迦，旃檀古古勒白胶香，布那玛及昆都噜，龙花等是也。小豆蔻等类能除风痰，诸毒并能使肤色明亮。疥癣疮疱等诸病，白癜风等病能除。
此中，小豆蔻等类，能除风痰及诸毒，同样能使肤色明亮清净，并能治愈疥癣等病。两种小豆蔻即苏格美勒，分别是小豆蔻和大豆蔻。土鲁迦是悉拉萨。甘达毗扬固是帕尼。比亚玛迦是提婆达陀。斯毗迦是达瓦利，即虫苏杭。措罗迦是班达提克卡那，即措若。措查是萨尼塔迦噜，异名称为那塔。波拉是札基瓦迦。海泡沫是虎爪，又称萨门札拉。檀香是檀香树之汤液。旃檀是普舒那。古古勒是摩诃夏伽。白胶香是萨尔札萨，亦称天香。布那玛是红花蕊。昆都噜是樟脑。
夏玛丹提德拉槃提，古塔拉那克拉目迦，商祇尼及萨塔拉，井口及伽婆克希，苏陀克希拉甘毗利亚，列得斯东伽迦兰札，瓦斯塔安特拉希克如及，阿摩罗树辛果实，土卜特等类品类此，能除瘤毒及厌食，痰病以及心脏病，小便闭塞等诸病。
即夏玛等品类能摧除治愈瘤等诸病。其中夏玛是土卜特之一种，称为瓦利那提。丹提是目迦拉。德拉槃提是目夏迦拉尼。古塔拉是藏香，即土卜特。克拉目迦是嘎果若夏。商祇尼是雅瓦提克塔。萨塔拉称为查玛。井口是提克塔杜格达伽，有苦味乳汁。伽婆克希是毗夏拉。苏陀克希拉是苏达。甘毗利亚是拉札那科。迦兰札是普提迦兰札。瓦斯塔安特拉是毗夏甘地。希克如是瓦哈拉。辛果树是毗卢，即其果实。
如是已说三十三，若未寻得彼品类，可用与彼相类配，不同配伍当远离。如是之声表示圆满义或种类义。其中圆满即三十三品类圆满。

།རྣམ་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སྡེ་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་གྱི། ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྨན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ན། སྡེ་ཚན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་སྦྱོར་བ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དེ་དང་དེ་དག་གི་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཞུག་པར་བྱ་ལ།གང་གཞན་སྦྱོར་བ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་ཚན་ཡང་གཞན་དག་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། རོ་དང་ནུས་པ་དང་། འཇུ་བའི་ཚུལ་དེ་དག་མཉམ་པའི་སྨན་གཞན་དག་སྦྱར་ཞིང་བསྲེ་བར་བྱའོ། །ཅི་མདོར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་དམ། འོན་ཏེ་དེར་བྱ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མི་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྫས་གང་སྦྱོར་བ་དང་མི་མཐུན་ཞིང ཆ་མི་འདྲ་བ་སྟེ།སྤངས་ཤིང་དོར་བར་བྱའོ། །སྡེ་ཚན་དེ་དག་གནོད་དང་གནད་བྱ་སོགས་ལྟོས་ཏེ། །ཆོ་ག་བསྐོལ་དང་སྣུམ་དང་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་ལྡན། །བཏུད་དང་སྣར་གཏོང་མས་གཏོང་དང་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ། །བསྐུ་ཞིང་བྱུགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའི་ནད་ཀུན་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཆ་འདྲ་བ་ནི་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་བས་སྡེ་ཚན་མ་ལུས་པ་གསོ་བར་གཏོགས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ།གལ་ཏེ་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་མ་ལུས་པ་རྙེད་ན་ཀུན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མ་རྙེད་ན་དེ་ལས་སྨན་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་མ་མ་བཞིའམ་ལྔའམ་མང་པོའམ། ཇི་ཙམ་འབྱོར་པ་སྦྱིན་པར་བྱའི་འདིར་སྡེ་ཚན་ལས་སྨོས་པའི་སྨན་མ་ལུས་པ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་གཞན་ལས། དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ན། །ཕན་པའི་སྡེ་ཚན་སྦྱར་བྱ་ལ། །རེ་རེའམ་བསྲེས་པ་མ་ལུས་པ། །སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་ གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅཝ་ལྔ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་རྗེས་ལ། སྣུམ་གྱི་ ཆོ་ག་བྱ་བའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བ་ན།སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ན་སླར་གནོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣུམ་ནི་ཞུན་མར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། ཚིལ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཆོ་ག་ནི་བྱ་ བའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ།དེའི་ལེའུ་གང་དུ་བཤད། དེའི་སྨན་གྱི་ཆོ་གར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣུམ་བྱེད་སྨན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ནི། །ལྕི་ཞིང་བསིལ་ལ་ཁོང་འཁྲུ་སྣུམ། །རྔུལ་དང་བྲལ་ལ་མཉེན་ཞིང་བརླན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་རྩུབ་བྱེད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་ནི་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པར་བྱེད་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དེ ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡང་བ་དང་།དྲོ་བ་དང་། བཤང་བ་སྲི་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་། སྦོམ་པ་དང་། སྲ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། མང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྩུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于种类的含义，以这种方式分类是三十三种，若从另一种方式来看，就药物的分类而言，种类是无量的。在这些中，凡是与配伍相应的其他药物，即使未提及也应当加入；凡是与配伍不相应的，即使已提及也应当去除。同样，其他种类也与此相同，即具有相同味道、功效和消化方式的其他药物，应当配伍和调和。
若问是否仅此而已，还是还有其他该做的事情？为此说道：应当避免不相应的配伍，即对于不相应且性质不同的药物，应当舍弃和摒除。这些种类根据有害和要害等而定，具有煎煮、油脂和约束等方法。通过饮用、鼻入、下施以及外用涂抹等方式，能够降伏一切难治之疾。
就其含义而言，是根据疾病等来决定，应当采用与配伍相应且性质相同的药物。因此，根据疾病等情况，为了完全平息属于医疗范畴的一切疾病，应当给予药物。如果能够获得全部种类的药物，就全部使用。如果无法获得，就使用其中的一味、二味、三味、四味、五味或多味，根据能够获得的数量来使用，这里并非一定要使用种类中提到的所有药物。
这在其他医典中也说道：'根据意义的区分，应当配制有益的种类，无论是单味还是全部混合，都应当分别归类。'
这是《八支心要略释·词义月光》中由大师月官所作的第十五章释文。
接下来将解说油脂疗法品。在配伍等药物种类之后，开始油脂疗法品的原因是：因为在使用催吐药等时，如果使用油脂和热敷反而会造成伤害，所以在其后解说此品。其中，油脂是指酥油、芝麻油、脂肪和骨髓等。疗法是指施用的方法仪轨，即在此品中解说这些药物的使用方法。
滋润药物大多数具有沉重、清凉、通便、滋润、无汗、柔软和湿润的特性，与此相反的则是干燥药。这是对制定药物和干燥药物特性的简要说明。任何具有沉重等性质的药物都具有滋润的功效，而与这些性质相反的轻、热、便秘、粗糙、锐利、粗大、坚硬、涩和辛辣等性质的药物则具有干燥的功效。

།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་གོ་རིམས་འཆོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་རའི་འོ་མ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་དཀར་པོ་ནི། ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ ཡང་ཡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཞུན་མར་རྐང་དང་ཚིལ་ཏིལ་མར། །སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་རབ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་ནི། སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་རབ་བམ། གཙོ་བོ་ཡིན་པར་སྨན་པ་མཁས་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །རང་གི་ལས་མྱུར་ དུ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི། །སྦྱོར་རྗེས་འཇུག་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱོར་རྗེས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྨན་དང་སྦྱར་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་མཐུན་ པས་དེའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ནི་སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་གྱི་ཏིལ་མར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྒྱུ་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བ་མདོར་བསྟན་པས་སྦྱོར་བའི་སྨན་གྱི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་གི་།ཏིལ་མར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ནུས་མཐུ་བསིལ་བ་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་ན་ཡང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོར་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་མི་འདོར་བས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་། མེ་དབལ་ལ་སོགས་པ ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་སྔོན་བཞིན་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་ནི། སྔོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ལ་གང་ལས་འོག་མར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། བསྟན་པའི་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས། ཚིལ་དང་རྐང་མར་ཞུན་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བཞིན་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་ མས་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྣུམ་གསུམ་པོ་ཁོ་ན་ཕྱི་མ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཏེ། ཞུན་མར་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ལ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ སེལ་བ་ཡིན་པས་ཚིལ་དང་རྐང་དང་ཞུན་མར་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཚིལ་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐང་ནི་རབ་ཏུ་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཞུན་མར་ནི་རབ་མཆོག་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་སེལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཅིག་ཤོས་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་སྣུམ་གསུམ་པོ་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་རིམ་བཞིན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྐང་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་གྱིས་རླུང་དང་བད་ཀན་རབ་ཏུ་སེལ་བའོ། །ཏིལ་མར་གྱིས་རླུང དང་བད་ཀན་རབ་མཆོག་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མར་བས་ཏིལ་མར་ལྕི་དེ་བས། །ཚིལ་དེ་ཚིལ་བས་རྐང་ལྕིའོ།

说'大多'这个词，是要应用于使变得油腻和使变得粗糙这两者，为了表明其中也有顺序混乱的情况。比如说，羊奶是反复使人油腻的。同样，芝麻油是使人油腻的。同样，白豆虽具有沉重的性质，但也能使人轻盈。
'酥油、骨髓油、脂肪和芝麻油，被认为是油类中的最上等'这句话是说，这四种油被医学专家们认为是所有油类中最上等或最主要的，因为它们能迅速完成自己的功用。
'其中酥油是最殊胜的，因为能随顺配伍'这句话是说，在这四种油中酥油是最殊胜的。为什么呢？因为'随顺配伍'，即与药物配合时能随顺适应，因此酥油是所有油类中最殊胜的，而芝麻油则不是。
即使用量相同，酥油即便与糖等温性药物配合，由于自身性质是凉性的，所以能随顺配伍药物的性质。而芝麻油则不是这样。即使配合檀香等具有凉性功效的药物，它自身的温性也不会完全消失，由于不会消失，所以对血液、胆汁和热病等都会造成损害。
'前者如前般除胆，后者如后般除其他'这句话中，'如前'是指在某物之前的，'如后'是指在某物之后的，相对于后者是前者，相对于前者是后者。
因此这样说：在所说的酥油等四种油中，脂肪、骨髓油和酥油是'如前'，芝麻油则不是，因为它没有比它更上的，也没有相对于它而成为前者的后者。
同样，在这四种油中，骨髓、脂肪和芝麻油这三种油才是'后者'，酥油没有后者。因此如前所述能除胆，所以脂肪、骨髓和酥油能除胆。
其中脂肪能除胆，骨髓能极好地除胆，酥油能最好地除胆。'如后般除其他'中，'其他'指风和痰两种，这些由骨髓、脂肪和芝麻油三种油依次去除。
骨髓能除风和痰，脂肪能极好地除风和痰，芝麻油能最好地除风和痰。
'酥油比芝麻油轻，芝麻油比脂肪轻，脂肪比骨髓油轻。'

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་འཇུ་དཀའ་བའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོ་བཙུན་དཔལ་འཕེལ་གྱིས་བྱས་པའི་གཅེས་པ་བཏུས་པ་ལས། ཞུན་མར་བས་ནི་ཏིལ་མར་ ལྕི་བ་ཡིན་ལ།ཏིལ་བས་ནི་ཚིལ་ལྕི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་བས་ནི་རྐང་འཇུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལས་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི། །ཟུང་དང་གསུམ་པ་ཆེ་ཞེས་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་གཉིས་པོ་མར་དང་ཏིལ་མར་ནི་ཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ཡིན་ནོ། །ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། ཚིལ་གསུམ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གསུམ་རྐང་དང་བཅས་པ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དུགས་བྱ་སྦྱང་བྱ་ཆང་བུད་མེད། །རྩོལ་ཆགས་སེམས་ལས་ཆེ་བ་ དང་།།རྒན་པོ་བྱིས་པ་སྟོབས་ཆུང་སྦེག་།རྩུབ་དང་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ཟད། །རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་རབ་རབ་དང་། །ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་ལ་སྣུམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་དུགས་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་སྦྱང་བར་འོས་པ་ནི་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཆང་དང་བུད་མེད་དང་རྩོལ་ བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་ཆེ་བ་དང་། རྒན་པོ་དང་བྱིས་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་སྦེག་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། གང་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ཟད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཉེན་ཞིང་གདུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རླུང་ལས་རབ་ རིབ་དང་།མིག་ནད་ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་ཞིང་། མིག་དཀའ་བས་དབྱེ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྣུམ་གྱི་ལས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲོད་ཆུང་རབ་དྲོད་ཆེ། །ཤིན་ཏུ་སྦོམ་དང་རིད་པ་དང་། །བརླ་རེངས་ཚད་འཁྲུ་མ་ཞུ་དང་། །ལྐོག་ནད་དབྱིག་དུག་དམུ་རྫིང་དང་། །བརྒྱལ་སྐྱུགས་ བད་ཀན་ཡི་ག་འཆུས།།སྐོམ་དད་ཆང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་དང་། །དུས་མིན་བུ་སྐྱེས་སྣ་སྨན་དང་། །མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་བྱས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ན་མེ་དྲོད་ཤིན་ ཏུ་འཕེལ་དྲགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་ལ་ཡང་མེ་དྲོད་དང་ཚིལ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིད་པས་ནི་འཇུ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །བརླ་རེངས་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་བར་བུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་མ་ཚང་བར་བུ་སྐྱེས་ན་འདིར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མ་བྱས་པར་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་བུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་མ་ཚང་བར་དུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་སྨན་ལ སོགས་པ་ལས་གསུམ་པོ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྣུམ་བཅོས་ཀྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་བློ་དྲན་ཡིད་གཞུངས་སོགས། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཞུན་མར་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུས་སྣུམ་བསྟེན་པའི་ སྐབས་ལ་བབ་པས་ན།ཞུན་མར་བཏུང་བ་བསྔགས་ཤིང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ནུས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློ་ནི་བློ་གྲོས་སོ། །དྲན་པ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། གཞུང་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་སྐད་གདངས་མདོག་ལ་སོགས་པ་བལྟའོ།

这是说，这些是难以消化的次第，这也是如同高僧吉祥增所作的精要摘录中所说：'酥油比芝麻油重，芝麻油比脂肪重且难消化，脂肪比骨髓难消化。'
为了说明油类的名称与所指的关系而说：'其中二、三、四，称为双和三大。'这是说，油的两种即酥油和芝麻油称为双油。酥油、芝麻油和脂肪三种称为三油。这三种加上骨髓称为四油。
'需要热敷、需要净化、贪恋酒色女色、操劳、心力过度、老人、儿童、体弱、虚弱、粗糙、血液和精液耗竭、为风病所困扰、极其难以分辨者，应当用油。'这是说，适合热敷的是热敷对象。适合净化的是净化对象。贪恋酒、女色和操劳，以及心力过度、老人、儿童、体弱、虚弱、粗糙、血液和精液耗竭者，同样地为风病所严重困扰和折磨者，同样地因风引起的眼翳，以及眼病极难分辨而需要分辨的，这些都应当进行油疗。
'极度寒性、极度热性、极度肥胖、消瘦、腿僵硬、热泻、消化不良、喉病、矿毒、淋巴肿瘤、昏厥、呕吐、痰病、食欲不振、口渴、受酒病所困、非时产子、鼻疗、下疗、泻药后不宜。'这是说，对极度寒性等不应进行油疗。如果对极度热性者进行油疗，则火性会过度增长。对极度肥胖者，火性和脂肪会大量增长。消瘦者则无法消化。被腿僵硬等所困，也就是说，非时产子也不应进行油疗，如果胎儿未足月而出生，即使这里的治疗力度合适，也应当不进行油疗而进行其他治疗。非时产子也不应进行油疗，未足月出生者也不应进行油疗。同样地，在进行鼻疗等三种治疗时也不应进行油疗。
'其中智慧、记忆、思维敏捷等，欲求者推荐酥油。'这是说，在诸油之中，对于希求并追求智慧等的人在适合服用油的时候，推荐并应当服用酥油，因为它具有这样的功效。其中，智慧是指聪慧。记忆是指忆念过去的经历。思维敏捷是指理解力，即具有掌握教义的能力。'等'字所包含的是声调、肤色等。

།རྨེན་བུ་བད་ཀན་སྲིན་བུ་དང་། །ཚིལ་ཆེས་རླུང་ནད་ཡོད་པ་དང་། །ལུས་ཡང་མཁྲང་འདོད་ལྟོ་སྲབ་པའི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཏིལ་མར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། རླུང་ནད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཡང་བར་འདོད་པ་དང་། མཁྲང་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲབ་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཏིལ་མར་ཕན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རླུང་དང་ཉི་ཚན་ལམ་བུད་མེད། །ཁུར་དང་རྩོལ་བས་ལུས་ཟུངས་ཟད། ། རྩུབ་ཉོན་མོངས་བཟོད་མེ་དྲོད་རྣོ། །རྩ་སྒོ་རླུང་འགགས་ལྷག་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣུམ་ལྷག་མ་རྐང་དང་ཚིལ་བུ་གཉིས་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་བཟོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས། ཉོན་མོངས་ཤིང་དཀའ་བ་བསྟེན་མི་བཟོད་པས་ནི་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཀར་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་དྲོད་ནི་རྣོ་བའི་སྣུམ་སྔ་མ་དག་གིས། རྐང་དང་ཚིལ་སྦྱིན་པ་དང་། དགར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་རྩ་སྒོ་ཀུན་འགགས་ཤིང་ཆོད་ པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཚིལ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ།།དེ་ལ་ཚིལ་ནི་ལྷག་པར་རུས་པའི་ཚིགས་ཁ་བྱེ་བ་དང་། རུས་པ་ཆག་པ་དང་། གནོད་སྣད་པ་དང་། ལྟོ་བའི་ནང་གྲོལ་ན་བ་དང་། མེས་ཚིག་པ་དང་། ལུས་སྨས་ཏེ་རྨ་བྱུང་བ་དང་། རྐང་ལག་གི་ཚིགས་བུར་བ་དང་། མོ་མཚན་ན་བ་དང་། རྣ་བ་ན་བ་དང་། ཀླད་པ་ན་ བ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཚིལ་ཕན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ན་ཡང་ཚིལ་མཆོག་ཏུ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དུས་གང་ཞིག་བཏང་བ་བསྔགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཏིལ་མར་དབྱར་ཕན་ཞུན་མར་ནི། །དབྱར་མཐའ་དེ་བཞིན་དཔྱིད་ཀྱང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དབྱར་ཞེས་སྨོས་ ཀྱང་དབྱར་སྨོས་པའི་དུས་ཚིགས་ཐོག་མ་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ནས་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱེད་ན། ཏིལ་མར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱར་མཐའ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་། ཆར་འབབ་པའི་མཐའ་རྫོགས་པ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ལ། དེའི་ཚེ་སྣུམ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞུན་མར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རྐང་དང་ཚིལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ནི་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་སྐབས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ནད་མེད་པའམ། ནད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྱོང་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྗེས་སུ་དཔྱད་ཟིན་ཀྱང་དུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་དག་ཡོད་སྲིད་པར་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས་ནད་བསགས་པ་གཞི་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ།ནད་འཁྲུགས་པས་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་ པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱས་པའི་རྒྱུད་སོ་སོར་བདེ་བར་གནས་པ་དག་གིས་སྦྱང་བ་དག་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་སྦྱང་བ་བཤད་པ་འདིས་ཆོ་ག་ལྷག་མ་ཡོད་པའི་གཞུང་གིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གདོན་ཅིང་། གྲང་བ་ན་སྣུམ་དང་དུགས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཚེ་ཏིལ་མར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

对于有淋巴结、痰病、虫病、脂肪过多、风病，以及想要身体轻盈、腹部消瘦的人来说，芝麻油有益。也就是说，对于患有脉病等疾病的人，以及有痰病、脂肪过多、风病的人，同样对于想要身体轻盈、坚实，以及消瘦的人，芝麻油都有益处。
对于因风、日晒、行路、女色、负重、劳作而耗损身体精华，以及身体粗糙、烦恼、耐受力差、消化之火旺盛、脉道被风阻塞的人来说，余油有益。也就是说，对于因风和日晒等原因导致身体精华耗损的人，以及身体粗糙等症状的人来说，余油即动物油脂和脂肪都有益且受到推崇。'烦恼耐受'一词的含义是，对于那些烦恼且难以忍受的人不应服用酥油和芝麻油。'消化之火旺盛'是指前面提到的油脂，即动物油和脂肪的禁忌语。对于风气阻塞所有脉道的情况，食用脂肪有益。
此外，脂肪对于骨节开裂、骨折、受伤、腹内脏器疼痛、烧伤、身体损伤造成的创伤、手脚关节肿胀、女阴疼痛、耳痛、头痛等情况都特别有益。
现在为了说明在什么时候服用最为适宜，所以说：芝麻油在夏季有益，酥油在夏末同样在春季也受推崇。这里虽然提到'夏季'，是指夏季开始的时候，然后在仲夏月进行清净时，推荐使用芝麻油。所说的'夏末'，是指雨季结束的秋季最后一个月，那时为了滋润用酥油最为适宜。其他即所说的动物油和脂肪，在仲春时节进行清净时，推荐使用油剂。
这些都是为了无病之人或病人在进行清净时所制定的论述。对于无病而处于正常状态的人们，即使按照所说的时节规律进行治疗，仍可能会积累由时节引起的病症，之后会导致身体失调，失调会引发疾病。因此，精通生命明论的仙人们在各自的自然医典中指出，对于安康之人也要进行清净。
同样，对于由寒引起的积累病症，在春季进行清净的说法，是通过这个有余规则的论述来解释的。清下等净化疗法也要以油疗和热敷疗法为先导，否则不行。因此，由寒引起的积累病症要在春季清除，在寒时要进行油疗和热敷，那时禁用芝麻油。

།དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་འདས་པ་ན། དབྱར་བསགས་པའི་ནད་ འབྱིན་པ་ནད་དང་པོར་སྣུམ་དང་དུགས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེར་ཡང་སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་དེ། དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་དག་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེར་གནས་མོད་ཀྱིས་མི་བྱའོ། །ཞུན་མར་གྱི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ནད་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་བྱས་པའི་ངེས་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་པའི་གནས་སྐབས་སྦྱང་བར་བྱས་ པ་གསོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་གསོ་དགོས་པའི་ནད་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མི་འཚམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དབྱར་སྦྱང་བའི་ལས་བྱེད་པ་ན། ཏིལ་མར་ཉིད་ཀྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱའོ། །སྣུམ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །འདིར་འདི་ ལྟར་དབྱར་ཏིལ་མར་གཏང་ངོ་།།དབྱར་གྱི་མཐའ་ནི་ཞག་དང་ཚིལ་བུ་གཏང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པ་བཞག་པ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ལྟོས་པ་ཡིན་པས། ནད་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུས་ལ་སྣུམ་རྣམས་ནི། །ཉིན་མོ་ཉི་མ་གསལ་ཚེ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་དུ་ཤིན་ཏུ་ཚབ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་བར་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ན། དེའི་ཚེ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་འདིའི་དོན་དུ་སྦྱོང་བ་དེ་ཡང་ཉིན་པར་བྱའོ། །མཚན་མོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གསལ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་ཅིང་སྤྲིན་གྱིས་ཉི་མའི་ཟེར་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན དུས་དེ་རྣམས་སུ་ནད་བསགས་པ་ངེས་པར་འཇོམས་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དབྱར་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དུས་གཞན་དག་ཏུ་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་བསྒྱུར་ཏེ། བྱ་དགོས་པའི་སྦྱང་བས་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གསལ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྦྱོང་བའི་འོག་ ཏུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ངེས་པ་བཤད་པས་ན་སྣུམ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བཞིན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ། བདེ་བ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ནི། རིངས་ལ་དགུན་ཡང་ཏིལ་མར་གཏང་། །ཚ་བའི་དུས་སུའང་མར་ཚན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གསོ་བའི་རིམ་ཐབས་སུ་བྱ་དགོས་ཤིང་ སྦྱང་བས་གསོ་དགོས་པའི་ནད་ལ་དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་ཏིལ་མར་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཏིལ་མར་དབྱར་འབའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཏང་བར་མ་ཟད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིངས་པར་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ན། གང་གི་ཚེ་སོ་གའི་ཚེ་སྦྱོང་བ་བྱེད་པ་ དེའི་ཚེ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་གཏང་བའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཏིལ་མར་མཐའ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཞུན་མར་གཏང་བར་མ་ཟད་ཀྱི་དུས་འདིའི་ཚེ་ན་ཡང་གཏང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཉིན་མོ་གཏང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཚན་མོ་ཡང་རིང་ཐབས་ལ་གཏང་དུ་རུང་ངོ་། །མཁྲིས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པར་ བཅས།།ལྡན་པ་ལ་ཡང་མཚན་མོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བའི་དུས་སུ་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྦྱོང་བའི་སྔར་མཚན་མོ་གཏང་དུ་རུང་བས་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འདི་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྲིས་པའི་ནད་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འབྱུང་བའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་འཁྲུགས་པའི་ནད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ ནད་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ།དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚ་བའི་དུས་སུ་སྨན་དང་སྦྱར་བའམ་མ་སྦྱར་བ་ཞུན་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཉིན་མོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། རྐང་དང་ཚིལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

同样，当夏季过去时，为了排出夏季积累的病，首先必须确定使用油和热敷。在这里，虽然可以用所有油类进行油疗，因此可以用各种油，但不能随意使用。应当进行酥油疗法，这是对无病之人确定的治疗。
对于病人的情况，在净化后需要用芝麻油治疗的病症，即使不相宜，在进行夏季净化时，也要用芝麻油进行油疗，而不能用其他油。同样，其他病症也要根据病情类型来判断。
在此，夏季要施用芝麻油。夏末要施用动物油脂。以这种方式确定的规则也要稍微考虑其他因素，因此针对这种病说：'一般时期诸油类，白天晴朗时最佳。'这是说，一般在不太冷不太热的中等状态下进行油疗时，在净化之前使用芝麻油等油疗，应在白天进行，而不是晚上。
同样，要在阳光明媚时进行，即在天空晴朗无云、阳光未被云层遮蔽时进行。这样，在这些时期就解释了一定能消除积累病症的仪轨。
除了夏季等时期外，在其他时期，即使是因病情需要进行净化治疗，也要遵循这些特征。同样在阳光明媚时，因为净化后需要进行油疗，对此也解释了油的规定，所以不能像其他油的用途那样使用，对此该如何处理？
关于如何获得安适，说道：'紧急时冬季也用芝麻油，炎热时期也用热酥油。'对于需要通过净化来治疗的病症，在初冬末冬时期，为了净化也要施用芝麻油。'也'字表明不仅仅是在夏季施用芝麻油。
同样，如果需要紧急治疗，当在春末时节进行净化时，要在净化之前进行油疗。'也'字表明不仅仅是最后用酥油，在这个时期也要施用。虽然所有油都在白天施用，但在紧急治疗时晚上也可以使用。
关于'胆病伴有风和胆汁，对此也在夜晚'，这是说在炎热时期，油疗在净化之前晚上也可以进行，这不仅仅是规定，也是确定的。对于胆病及其衍生病症，以及风病及其衍生病症需要用油治疗，为了平息这些病症，在炎热时期要给予配制药物的或未配制药物的酥油。不在白天时给予芝麻油、骨髓和油脂。

།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྡན་པ་ལ་མཚན་མོར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྡན་པའི་གཉིས་པོ་མཁྲིས་པ་ཤས་ ཆེ་བའི་རླུང་མཁྲིས་ཀྱི་ལྡན་པ་དང་།མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དུ་ལྡན་པའམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ཁོ་ན་མཚན་མོ་གཏང་བར་བྱའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གཞན་ཡང་མི་གཏང་ལ། ཉིན་མོ་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་ནད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ།།མཚན་མོ་ལས་གཞན་རླུང་བད་ཀན། །ཉིན་མོར་སྦྱར་བས་མཁྲིས་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་བཏང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བའི་དུས་སུ་ཞུན་མར་བཏང་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བའི་ དུས་སུ་ཏིལ་མར་ཉིན་མོ་བཏང་ན་མཁྲིས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྐང་དང་ཚིལ་ནི་གྲང་བའི་དུས་དང་དྲོ་བའི་དུས་གཉི་གར་རིངས་པའི་དུས་བྱུང་བ་དག་ལ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་བར་གཞུང་རྩོམ་པས་མ་བཤད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ཚ་བ་དང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་གཉི་ག་ཡོད་པས། དེ་ལ་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་ མེད་དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས། སེམས་ཅན་ཚ་གྲང་ཅི་འདྲ་བ། །རྐང་དང་ཚིལ་བུ་འདྲ་བར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱིས་གཏང་བའི་དུས་གང་ དང་གང་ཡིན་པ་ངེས་པར་བཤད་ནས།ད་ནི་སྣུམ་དེ་ཇི་ལྟར་བཏང་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བཟའ་སོགས་ཟས་དང་མས་གཏོང་དང་། །སྣ་ནས་གཏང་བསྐུ་མཁུར་བཀང་དབོ། །མགོ་བསྐུ་རྣ་མིག་དགང་བ་ཡི། །སྣུམ་ནི་རིགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ རིགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན།བཟའ་སོགས་ཟས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་ཁུར་ལ་སོགས་པ་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་མིད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་ནི་རུ་ཧ་དང་། བཀྲུ་སྨན་འཇམ་ པོ་མས་གཏོང་བ་དང་།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་སྟེ་གསུམ་དང་། སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། ལུས་བསྐུ་བ་དང་། མཁུར་བ་དགང་ཞིང་དབོ་བ་དང་། རྣ་བ་དགང་བ་དང་། མིག་དགང་བ་སྟེ། འདི་དག་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་དུས་ཀྱིས་བྱ་བ་བསམ་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཚད་དང་། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དཔགས་ནས། རན་ཅིང་འཚམ་པར་ཉེ་བར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རོ་ཡི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ཡིས། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམ་པར་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རོའི་དབྱེ་བར་རེ་རེ་དབྲི་བ་ ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བསྟན་ནས།དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲངས་སུ་ཆད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྣུམ་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེ་བཏང་ཞིང་ཕྲད་མེད་པར་སྣུམ་འབའ་ཞིག་བཏང་བ་ལས། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པར་བྱའོ།

同样，对于伴有胆病的混合病，应在夜间服用。其中混合病有两种：一是以胆病为主的风胆混合，二是胆病与痰病的混合，或由此产生的病症应以油剂治疗。为了平息这些病症，应当仅在夜间服用酥油，不应服用芝麻油等其他油剂，白天也不应服用。
所说的'胆病和风'，应理解为是在表明疾病的特征。
'除夜间外，风痰病在白天用药会转变为胆病'，这句话的含义是：服用酥油和芝麻油时，如在寒冷时节服用酥油会转变为风病和痰病。同样，在炎热时节白天服用芝麻油会转变为胆病。
对于骨髓和脂肪，无论是在寒冷季节还是温暖季节，在进行清除之前使用油剂的规则，论著作者并未说明。这是因为这两者既具有热性又具有凉性的功效，不仅仅具有凉性的特质，且依赖于其他因素，同时与肉类相应，如此解释。
这也如医典中所说：'众生冷热如何，骨髓脂肪亦如是。'
如此确定了施用油剂的时间之后，现在为了说明如何使用油剂而言：'食用等饮食和下部灌注，鼻腔滴入涂擦漱口灌，头部涂抹耳目充填之，油剂应当如理观察。'
关于如何合理观察油剂，'食用等饮食'是指与粥汤等菜汤等一起吞服，一起食用。同样，下部灌注有三种：强力灌肠药物即如哈（ruha），温和灌肠药物，和温和灌注。还有鼻腔滴入、身体涂擦、漱口灌洗、耳部充填和眼部充填等。这些都应按照下文所说的特征，即所谓的合理的施用方法等特征，根据时间、身体状况和病情来权衡，适量合理地观察使用。
同样，'以味之分类各一，观察六十四种类。'即在味的分类中每一种减少等论述之后，数目减至六十三，与油的调配，以及单独使用油剂而无其他配伍，由此应当观察分析六十四种。

།དེ་ལྟར་རོའི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལས་ སྣུམ་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་བར་བཤད་པ་ན།དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་དཔྱད་པ་འདི་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གཉིས་སྨྲས་པ་ནི། སྣུམ་ནི་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གནོན་ཅིང་། །ཆུང་ངུ་དགོས་པས་རིམ་པ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཞིང་ ཆུང་ངུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཟས་ལ་སོགས་པ་མང་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་དེ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་ཞུན་མར་འབའ་ཞིག་བཏུང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས། །དངས་མ་བཏུང་ལ་དཔྱད་མི་དགོས། །སྣུམ་གྱི་ལས་ནི་མྱུར་འགྲུབ་པས། །སྣུམ་དེའི་ཆོ་ག་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མང་དུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དཔྱད་མི་དགོས་ལ། དེ་བས་ན་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དངས་མ་བཏུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྣུམ་གྱི་ལས་ནི་མྱུར་འགྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དངས་མ་བཏུང་བ་དེ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་གཏོང་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོར་བཤད་པ ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར།འདིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཐུན་ནི་གཉིས་དང་བཞི། །བརྒྱད་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་འཇུ་འགྱུར་བ། །ཚད་ཆུང་འབྲིང་དང་ཆེ་བ་སྟེ། །དེ་ལས་ཆུང་ངུ་བཟའ་བ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དེ་བཟའ་བའི་ཟས་ནི་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚད་གང་ཞིག་གིས་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ལ་གང་ཐུན་བཞིས་རྗེས་སུ་འཇུ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱིས་འཇུ་བ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་ཞིག་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་འཚམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་ཚད་ཆུང་བ་གཏང་དགོས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ན་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གཏང་དགོས་པ་ ལ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས། ནད་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ནས་ནི། །ཐོག་མར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་བཟའ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་པའི་ཚུལ་དང་ཡུལ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ ནས་ཐོག་མར་ཏེ།དང་པོར་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ནད་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྟགས་ནས་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ནི་ཚད་བཞི་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཕོ་བའི་མེའི་ཚད་མ་ ཤེས་པར་སྣུམ་མང་དུ་བྱིན་ན་དེ་མི་འཇུ་ཞིང་སྲོག་ཀྱང་འདོར་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།

如是对每一种味道的油性进行分析时，说有六十四种。若问为何要作此分析，为此以理说二颂：'油为他所胜，少量所需故，次第而宣说。'
由于油性且需要少量的缘故，同样也为他所胜，为食等诸多所胜，同样也为味的分类所胜。如是被胜的缘故，因此对它们进行分析。
因此说单独饮用熟酥不需要分析。为此所说：'如前所说无因故，饮用净酥不须察，油性作用速成就，是故油法最殊胜。'
无如前所说之因，即无前述之因故，且因需要多量，此不需分析。因此，油的仪轨中饮用净酥是最殊胜的，因为比需要分析的更为殊胜。
为何如此？因为'油性作用速成就'，即油的作用迅速而快速完成，能平息需要油疗的疾病，故为最殊胜。
饮用净酥作为油的仪轨时，所说的小、中、大量，需要根据胃火消化的推断而了知。此处所说：'若以二四及八时，依次能够消化者，小中大量有三种，其中小量食为胜。'
食用油的量分为小、中、大三种：能在两个时辰内消化的是小量，能在四个时辰内消化的称为中量，能在八个时辰内消化的称为大量。
如是在小、中、大量中，小量是最殊胜的，因为与一切配伍相应故。而且这小量在需要使用小量时运用则无过失，同样在需要使用中量和大量时使用也无过失。
正因为如此，造论者说：'观察病等诸因缘，首先应食极小量。'即观察并思维病人的情况、地域、时节等，首先也就是最初一定要在一切处食用极小量。
由此表明：根据疾病、地域等观察后，应当将极小量判定为四分之一量，因为若不知人的胃火程度而给予过多的油，可能会不消化且有丧命的危险。

།ད་ནི་སྣུམ་གྱི་ཚད་གསུམ་པོ་དེ་དག་གཏང་བའི་དུས་དང་། གཏང་བའི་གནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྔ་དེའི་ཟས་ནི་ཞུ་ཉིད་དང་། །སྦྱང་ཕྱིར་དངས་མ་མང་དུ་བཏུང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔ་དེ་ཞག་གི་ཟས་ཞུ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེ་ཉིད་དེ། ཟས་ནི་ཞུ་བཀྲེས་པས་ནི་ཉེན་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། སྣུམ་མང་དུ་གཏང་བ་ཉིད་ལ་ཞུན་མར་དངས་མ་འབའ་ཞིག་བཏུང་བར་བསྔགས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ དོན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་དེ་ཞག་གི་ཟན་ཞུ་བ་ཉིད་ན་ཞེས་པས་ཆད་ཀྱི་ལྟོགས་པ་དང་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་དེ། སྦྱང་བ་མ་བྱས་པར་མེའི་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། ལྟོ་བ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ ཞིང་།།རྩོལ་བ་ཆེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །མེ་དྲོད་ཆེ་བའི་སྨན་རྣམས་ནི། །མི་འཁྲུ་ཉིད་ལ་མྱུར་དུ་འཇུ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྨྲས་པ་ནི། ཞི་བྱ་ལྟོགས་བཅས་ཟས་མེད་པར། །འབྲིང་ཚད་ཙམ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་སྣུམ་ཟས་མ་ཟོས་པར་ལྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྐབས་སུ་གཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འབྲིང་ཚད་ཙམ་སྟེ། ཐུན་བཞིས་འཇུ་བ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཟས་མེད་པ་དང་སྟེ། ཟས་གང་དང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་གཅིག་པུ་གཏང་བ བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྟ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྨྲས་པ་ནི། བརྟ་བ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་སོགས། །དེ་ཡང་འབྲས་ཆན་ཉུང་བཅས་པ། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས། །སྣུམ་འགྲས་ཆང་དང་ཆེ་བ་དང་། །བུད་མེད་སྣུམ་ནི་རྟག་བསྟེན་དང་། །དྲོད་ཆུང་བདེ་དང་དཀའ་མི་བཟོད། །ལྟོ་ སྙི་ནད་དཀྱིལ་ཆུང་ཚ་དུས།།ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ནི་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་བ་བསྔགས་སོ། །ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཟའ་བ་དང་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ད་ཡང་འབྲས་ཆན་དང་ བཅས་པ་སྟེ།བཟའ་བ་དང་བཅས་པར་བྱའི། གང་སྦྱང་བ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་གཉིས་སོ། །སྔར་བཤད་པ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་བར་མི་བྱ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་བཟའ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉུང་ངུ་སྟེ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་ནི་བྱིས་པ་དང་རྒན་ པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་ཤིང་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། གང་སྣུམ་དང་འགྲས་ཤིང་སྣུམ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཆང་དད་ཆེ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཆང་འཐུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བུད་མེད་བསྟེན་པ་དང་། རྟག་པར་སྣུམ་བསྟེན་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་དེ་འདུག་པ་དང་། དཀའ་བ་མི་བཟོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ལྟོ་བ་སྙི་བ་དང་། ནད་དཀྱེལ་ཆུང་བ་དང་། ཚ་བའི་དུས་ཏེ་སོ་གའི་དུས་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། ལུང་ཟུངས་ཟད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ བརྟ་བའི་སྣུམ་བསགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོ་བར་དང་ཟས་རྗེས་ཟོས། །ལུས་ཀྱི་སྨད་པར་སྟོད་ལས་བྱུང་། །ནད་རྣམས་སེལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །སྐྱེད་པའི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ཆུང་ངུ་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་རོ་ སྨད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཟས་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་ནད་སེལ་ཏོ། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་རོ་སྟོད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

现在为了说明上述三种油的服用时间和服用部位而说：'前一餐食消化之时，为了清净应多饮澄清油。'这是说，在前一天的食物刚消化的时候，也就是食物消化而感到饥饿的时候，为了清净，应多服用油，其中尤其推荐饮用澄清的酥油，因此用'之时'这个词来强调确定的意思。
在前一天的食物消化之时，即在饥饿时应当饮用，因为这时容易快速消化，若不清净则火力会特别强盛的缘故。如同仙人遮罗迦所说：'腹中风力特别大，性情勤奋且用功，火力强盛的药物，不泻而能速消化。'
现在说明安抚用油的仪轨：'安抚伴饥无食时，中等剂量最为宜。'这是说，对于安抚用油，应在未食用食物而伴有饥饿感时服用为佳，且用量应适中，以四次能消化为宜且有益。而且要在无食物时服用，即不与任何食物混合而单独服用为佳。
滋养用油的仪轨说：'滋养配肉及肉汤，还有少量粳米饭，幼儿老人渴所逼，厌油饮酒量大者，女人常服油脂者，火力小安难忍苦，腹软病势小炎时，体弱之人最相宜。'这是说，滋养用油的仪轨是推荐与肉和肉汤等同时服用。'等'字包含食物和油汤等。还要配合米饭，即要与食物一起服用，这与前面所说的清净、安抚两种用油仪轨不同。前两者都禁止在用餐时服用。
即使是少量，对幼儿和老人等也有益处。同样对于口渴难耐而特别口渴者，厌恶油而不喜欢油者，嗜酒而经常饮酒者，同样经常与女人交往者，经常服用油者，胃火力小者，安逸舒适者，不能忍受艰苦者，腹部柔软者，病势轻微者，炎热季节时，体弱即精气耗竭者，这所有情况都推荐并适合服用滋养油。
'先中后食时服用，下中上身病可除，诸病消除身体力，依次生长此为序。'这是说，滋养油少量在饮食之前服用能治疗身体下部所生的病。在饮食中间服用能治疗身体中部的病。在饮食之后服用能治疗上部所生的诸病。

།དེས་ན་རིམ་པ་བཞིན་ཏེ། གོ་རིམས་མ་འཆོལ་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་རོ་སྟོད་དང་རོ་སྨད་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བཏང་ན་རོ་སྨད་དུ་གཏོགས་ལ། རྐེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་བར་མ་ལྟོ་བ་དང་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་ ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལུས་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་སྣུམ་འཐུང་བའི་རྗེས་ལ་བཏུང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨིན་ཕྱིར་དང་། །ཁར་ཆགས་པ་ནི་ཕྱི་བའི་ཕྱིར། །སྣུམ་དག་འཐུངས་རྗེས་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །ེ་རན་བ་ལ་ཏ་ཀར་ མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དངས་མ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་བདེ་བར་འཇུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཁར་ཆགས་པ་དག་མ་གོས་ཤིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱའོ། །སྣུམ་དངས་མ་བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་ འགའ་ཞིག་ལ་བཏུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།ེ་རན་བ་ལ་ཏ་ཀར་མིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨེ་རཎྜ་དང་བ་ལ་ཏ་ཀའི་སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐབས་སུ་ནི། ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུ་འམ་མ་ཞུའི་དོགས་ སྐྱེ་ན།།སླར་ཡང་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ། །དེས་ནི་སྒྲེགས་པ་དག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ལས་ཁོང་ཡང་ཡི་གར་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དངས་མ་འཐུངས་པའི་ཚེ། ཞུའམ་མ་ཞུ་བའི་དོགས་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། སླར་ཞིང་ཡང་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། ཆུ་ཚན་ དེ་དང་དེས་ནི་སྒྲེགས་པ་དག་ཅིང་མནམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་ཡང་དེ་ལས་ལུས་ཁོང་ཡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གར་འོང་བ་སྟེ། ཟས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ནང་པར་འཐུང་ངམ་འཐུངས་པ་དང་། །འཐུངས་བར་གྱུར་ཚེ་ཁ་ཟས་རན། །གཤེར་དྲོད་ བད་ཀན་མི་སྐྱེད་དང་།།ཤིན་ཏུ་སྣུམ་མིན་འདྲེས་མིན་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་ཁ་ཟས་བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་གཤེར་ཞིང་རླན་བག་ཡོད་པ་དང་། དྲོ་བའི་བད་ཀན་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཅུང་ ཟད་སྣུམ་པ་དང་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཟས་གནོད་པ་དང་འདྲེན་མར་མ་ཡིན་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེ་ན་ནང་པར་ཏེ། ཕྱེད་དེ་ཉིན་ན་འཐུང་བར་རྟོག་པའམ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་ཞག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཐུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོར་གང་གིས་སྣུམ་འཐུངས་ པ་དེའི་ཚེ།ཁ་ཟས་འདི་ལྟར་བཟའ་བའོ། །ཁ་ལག་ཆུ་ཚན་གྱིས་བཀྲུ་ཞིང་། །བུད་མེད་མི་བསྟེན་མཚན་མོ་ཉལ། །ཤུགས་དགག་དྲག་ཤུལ་ལས་རྣམས་དང་། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་ཉི་ཚན་གྲང་། །སེར་བུའི་ཁར་འདུག་རྟ་ཞོན་འགྲོ། །མང་སྨྲ་རབ་མཐོའི་སྟན་ལ་འདུག་།སྔས་ནི་རབ་ མཐོ་རབ་དམའ་དང་།།ཉིན་ཉལ་དུད་རྡུལ་གནས་པ་སྤངས། །གང་གིས་ཉིན་མོ་འཐུངས་གྱུར་པ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཁ་ལག་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ། ཆུའི་བྱ་བ་ཆུ་དྲོན་པོས་བྱ་བ་དང་། བུད་མེད་བསྟེན་ཅིང་ཉལ་པོ་ སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་མི་དགག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་རྣམས་དང་ཁྲོ་བ་ནས་དུད་པ་དང་རྡུལ་གྱི་ནང་དུ་འདུག་པའི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲག་ ཤུལ་གྱི་ལས་ནི་དུས་ནུབ་པར་བྱེད་པའི་དུ་མའོ།

因此依次，即按顺序不乱地增长上身和下身的力量。因此，若在饮食之前服用，则属于下身，能增长腰部等身体的力量。若在饮食中间服用，则能增长身体中部腹部和心间等处的力量。若在饮食之后服用，则能增长胸部以上等身体部位的力量。
现在为了说明服用油后的饮用仪轨而说：'为了使其良好消化，以及为了清除口中残留，服油之后应饮热水，但蓖麻油和无食子油除外。'对此，为了使服用的精油能够顺利消化而说，同样，为了使其不粘附口中并清净，应当饮用热水。
是否所有服用精油后都应饮用热水，还是仅某些情况下饮用呢？所说'蓖麻油和无食子油除外'，即在服用蓖麻油和无食子油时，不应饮用热水，因为这两种油的功效较弱，会产生危害。
若对消化与否产生怀疑，应再次饮用热水。这样能够除去打嗝，并使腹部舒适愉悦。对此，当服用精油时，若对消化与否产生怀疑和犹豫，应再次饮用热水。这样能够除去打嗝和异味，同时使身体轻盈，并且能增进食欲。
早晨服用或已服用，服用时应适量饮食。应食用湿热不生痰，不太油腻且不混杂的食物。对此，服用油的人食用饮食时，应当如何？应当食用较为湿润、温热、不生痰、不太油腻的食物，即稍有油性且不混杂的食物，不应食用有害和混杂的食物。
那么在什么时候呢？早晨，即中午时考虑服用，或者在当天服用，以及最初服油时，应当如此饮食。
用热水洗手，不近女色夜间睡眠。避免憋气剧烈劳作，愤怒忧愁日晒寒冷。避免迎风而坐骑马行走，多言高座而坐。避免枕头过高过低，日间睡眠烟尘处所。凡是白天服用者，应当如此避免其他。对此，服油者应用温水洗手等，避免与女人同寝，应当夜间安睡，同样不应憋住大小便等，避免剧烈劳作，从愤怒直至避免处于烟尘之中。其中剧烈劳作是指多种费时的工作。

།རབ་མཐོ་སྟན་གཅིག་མཐོན་པོ་ལ་གཅིག་པུ་ཡུན་རིང་དུ་མི་འདུག་པའོ། །མལ་དང་མགོ་བོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མཐོ་བ་དང་རབ་ཏུ་དམའ་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཉིན་པར་ཉལ་བ་ནི་ཉིན་མོ་གཉིད་ ལོག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དུད་པ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །རྡུལ་ནི་རྡུལ་ཁྲོད་དེ། དེར་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སང་གི་ཉིན་མོ་སྟེ། ཉིན་ཞག་གང་ལ་སྐྱེས་བུ་སྣུམ་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་དེས། དེ་ སྲིད་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཞན་ལའང་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ།།རིམ་འདི་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །ནད་ཟད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆུ་ཚན་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་འདི་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་། དུགས་དང་སྣོད་ ལ་སོགས་པ་ནས་མེ་བཙའ་དང་།ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བའི་བར་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་འབའ་ཞིག་ལ་འདི་བྱ་བར་མ་ཟད་དོ། །ཞི་བའི་སྣུམ་གྱི་ཉེར་སྤྱད་ནི། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལྟ་བུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་བཏང་བའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ན་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་བྱས་པའི་སྣུམ་དེ་ཞུ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་བྱའོ། །ལྟོ་སྙི་ཞུན་མར་ ཞག་གསུམ་བཏུང་།།ལྟོ་སྲ་བ་ཡིས་ཞག་བདུན་བཏུང་། །ཡང་ན་ཇི་སྲིད་སྣུམ་པར་བཏུང་། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་གོམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལྟོ་སྙི་བས་ཞུན་མར་དངས་མ་ཞག་གསུམ་བཏུང་བར་བྱ་ལ། མི་ལྟོ་སྲ་བས་ནི་ཞག་བདུན་གྱིས་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་གཉིས་པོ་ འདི་དག་ཁོ་ན་ངེས་པ་མེད་དེ།སྐྱེས་བུ་ཁོང་སྣུམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་འདིའི་ཚད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཁོང་སྣུམ་པའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་པར་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སྣུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་ཕན་ཆད་སྣུམ་ དངས་མ་བཏུང་བ་ནི་གོམས་པར་འགྱུར་གྱི།སྦྱོར་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་མེ་དྲོད་འབར། །བཤང་བ་སྣུམ་ཞིང་མི་སྲི་ལ། །སྣུམ་མི་འདོད་ཅིང་སྙོམ་འགྱུར་ལ། །སྣུམ་ལེགས་ཡིན་ཏེ་རྩུབ་གོ་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལེགས་པར་སྣུམ་གྱིས་ ཞེན་པར་གྱུར་པ་ནི་རླུང་རྒྱུ་ཞིང་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་།ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འབར་ཞིང་བདེ་བ་དང་། བཤང་བ་སྣུམ་པར་འགྱུར་གྱི་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྲི་བ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་སྙི་ཞིང་བརླན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ། སྣུམ་མི་ འདོད་ཅིང་སྣུམ་ལ་ཞེན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྙི་ཞིང་སྙི་བག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་སྣུམ་མེད་ཅིང་རྩུབ་བར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རླུང་མི་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་དང་། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། བཤང་བ་རྩུབ་པ་དང་། བསྒོངས་པ་དང་། སྣུམ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྙོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྣུམ་དྲགས་པ་ཡིས་སྐྱ་བ་དང་། །སྣ་དང་ཁ་རྐུབ་ལས་འཛག་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྣུམ་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། སྣ་ནས་འཛག་པ་དང་། རྐུབ་ནས་འཛག་པར་འགྱུར་རོ།

不要长时间独自坐在高高的单座上。枕头是作为卧具和头部支撑物，对此也应当避免过高和过低。日间睡眠是指白天睡觉，这也应当避免。烟是众所周知的。尘土是指尘埃之处，不应在那里停留。因此，在进行油疗时，应当避免这一切。这也是指第二天，即人服用油的那一天，在那段时间的其他日子里，也应避免前面所说的一切。
对于'此疗程应用于一切治疗和病愈'，就刚才所说的温泉饮用等治疗程序，这是油疗、热敷和容器等，直到灸法和强效粉末药物为止，同样也适用于因病而虚弱的人，不仅仅局限于油疗。
关于'平和油疗的使用方法应如泻药使用'，为了平和而施用油疗时的饮食等程序，就像服用泻药一样，即在服用泻药时有关粥等食物的那些规定，所有这些都应当用于接受平和油疗的人。
消化力弱者饮用精炼酥油三天，消化力强者饮用七天，或者直到身体变得滋润为止，超过这个程度就会形成习惯。这是指消化力弱的人应当饮用精炼酥油三天，消化力强的人则应饮用七天。或者这两个时限并非固定，人体内部变得滋润才是确定的标准。因此应当饮用直到身体充分滋润为止。这样充分滋润之后饮用精炼油就会成为习惯，不需要再做特别调配。
风得以顺畅运行，消化之火旺盛，大便滋润而不干结，不贪求油腻而感到舒适，这是良好的油疗效果，干燥则相反。这是指人经过良好的油疗后，风气流通顺畅，胃部消化之火旺盛舒适，大便滋润而不干燥，同样不干结，即多为柔软湿润，同样接受油疗的人不会贪求油腻而不喜欢油腻，同样变得柔软温和，这些都是油疗良好的特征。人若缺乏油润而干燥则与此相反，即与前述特征相反。
也就是说风气运行不畅，消化之火微弱，大便干燥，便秘，对油腻生起贪欲，且不会感到舒适。过度油腻则会导致面色苍白，从鼻子、口和肛门处流出液体。

།ཚད་དང་མི་ལྡན་དུས་མིན་གནོད། །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་ཡིས། །སྣུམ་ཆོས་བྱེད་སྐྲང་གཞང་འབྲུམ་དང་། ། ཁོང་རྨྱ་རེངས་ཤིང་སེམས་མྱོས་དང་། །གཡན་པ་མཛེ་དང་རིམས་སྐྱུག་གཟེར། །ལྟོ་སྦོས་མགོ་འཁོར་ལ་སོགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཚད་དང་མི་ལྡན་པར་ཟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟོས་པ་དང་། གནོད་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ དེ་ཟོས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པས་སྤྱད་ན་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནད་ལུས་ཟུངས་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་ པར་གཏོང་བ་དེ་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྱི་ཚེ་མར་གཏོང་བ་དང་།མཚན་མོ་གཏོང་བ་དང་། སོ་ག་ཏིལ་མར་གཏོང་བ་དང་། ཉིན་པར་གཏོང་བ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་ནི་དཔེར་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་མར་གཏོང་བ་དང་། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཏིལ་མར་གཏོང་བ་དང་། ཟས་ནི་ཁ་ཟས་ཚད་ དང་མི་ལྡན་པར་གང་བཤང་བ་དེ་ལོག་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཚེ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་ཆུའི་བྱ་བ་ཆུ་ཚན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྐྲང་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་བཀྲེས་སྐོམ་སྐྱུག་སྨན་དུགས། །ཟས་སྐོམ་སྨན་ནི་རྩུབ་པ་དང་། །དར་བ་ཆང་རྙིང་ཚོད་མ་དང་། །འབྲུ་རྒོད་ཅི་ཚེ་ཁྲེ་རྒོད་དང་། །སྦྲང་རྩི་འབྲས་གསུམ་པི་པི་ལིང་། །བ་གཅིན་གུ་གུལ་ཨ་རུ་ར། །ནད་དམིགས་སོ་སོ་ཇི་བཞིན་དུ། ། སྣུམ་ལས་ནད་གྱུར་བཅོས་ཐབས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལས་གྱུར་ཅིང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལས་ཉམས་པས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཀྲེས་པ་ནི་ལྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཟས ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐོམ་པ་ནི་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་སྟེ། ཚར་བཅད་པའོ། །སྐྱུག་སྨན་ནི་སློན་བཏང་བའོ། །དུགས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་རྩུབ་མོ་ཟ་བ་དང་། སྐོམ་རྩུབ་པ་བཏུང་བ་དང་། སྨན་རྩུབ་པ་བསྟེན་པ་དང་། དར་བ་རབ་ཏུ་སྐ་བ་དང་། དར་བ་རྙིང་པ་དང་། ཆང་རྙིང་པ་དང་། ཚོད་མ་སྟེ། རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ལས་བྱས་པའི་ཚོད་མའི་རྣམ་པ་དང་། འབྲུ་རྒོད་དང་། འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅི་ཙེ་སྟེ། རྩ་འབྲུའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཁྲེ་རྒོད་སྟེ་ག་ཏྲ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་ལ སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནད་དམིགས་སོ་སོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནད་གང་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于'不合适量、不当时服用有害物，以及错误的饮食和行为方式，会导致油性物质引起浮肿、痔疮、精神错乱、意识迷醉、瘙痒、麻风、发热呕吐、腹胀、头晕等症状'这句话的解释是：
所有油性物质如果不按适量服用，或在不当时间服用，或服用对身体有害的物质，以及采用错误的饮食和行为方式，就会引发浮肿等疾病。
其中'量'分为小、中、大三种，如果不根据疾病和身体状况来确定用量，就是不合适量。
不当时间服用是指例如在冬季服用酥油、在夜间服用、在春季服用芝麻油、在白天服用等情况。
有害是指例如对痰病患者服用酥油，对胆病患者服用芝麻油等。
饮食是指不按适量进食，导致消化不良；行为方式是指沐浴、温泉浴等活动，如果使用不当或不适合，就会引发浮肿等疾病。
对于'饥渴、催吐药、热敷，以及粗糙的饮食药物、酸奶、陈酒、蔬菜、野生谷物、奇泽、野生芥菜、蜂蜜、三果、胡椒、牛尿、安息香、诃子，这些都是根据具体病症来治疗由油性物质引起的疾病的方法'这句话的解释是：
由不当使用油性物质而引起的疾病，应当用饥饿、口渴等方法来治疗。
其中饥饿是指控制饮食等，口渴是指让病人感到渴，催吐药是指使用催吐剂，热敷将在后文说明。
同样，食用粗糙的食物，饮用粗糙的饮品，服用粗糙的药物，以及浓稠的酸奶、陈年酸奶、陈酒、由根和果实制成的蔬菜，野生谷物，乌特帕拉果实，奇泽（一种根茎），野生芥菜（又称伽特拉帕），以及蜂蜜等药物，都要根据具体病症来使用，即根据不同的病症使用相应的药物。

།རྩུབ་པ་དག་ནི་སྨྱུང་བྱས་དང་། །ཤིན་ཏུ་བྱས་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྷག་པར་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་སྨྱུང་བ་ དྲགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་སྨྱུང་བར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་རྩུབ་ཆོས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྨྱུང་བར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། སློན་དྲོ་ སྐོམ་ས་ལས་བྱུང་སྣུམ།།ཤ་ཁུ་བཏུང་ཞིང་དུགས་སྤྱད་བྱ། །ཁྲུས་བྱེད་པ་འམ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །སྣུམ་བྱས་ཞག་གསུམ་གནས་པར་བྱ། །ཉིན་ཞག་གཞན་པ་གཅིག་ཅིག་ནི། །དེ་བསྐྱེད་པ་ཡིས་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློན་ཞིང་དྲོ་བ་དང་སྐམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ ཡིན།སྣུམ་པ་ཡང་ཡིན་པས། སློན་དྲོ་སྐམ་ས་ལས་བྱུང་སྣུམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སློན་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ལས་གཡོས་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་བ་དང་། དུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པས་ཞག་གསུམ་གནས་ པར་བྱས་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་བཞི་པ་ལ་ཁྲུས་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྐམ་སའི་ཤ་རློན་ཞིང་དྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྣུམ་གྱི་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ནས། དུགས་བྱེད་ཅིང་ཞག་གཅིག་གནས་པར་བྱས་ལ། ཉིན་དེ་ ལས་གཞན་པ་ཉིན་ཞག་གཉིས་པ་ལས་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་སྐྱེད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བད་ཀན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་མ་དང་ཉ་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་བསྐྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་ངོ་། །ཤ་ཆེ་ཚིལ་ཆེ་བད་ཀན་མང་། ། མེ་ཡི་འཇུ་དྲོད་མི་སྙོམས་དང་། །སྣུམ་ལ་གོམས་པའི་སྣུམ་བྱ་རྣམས། །དེ་ནི་སྔོན་དུ་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །དེ་ནས་སྣུམ་བྱས་སྦྱངས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་སྣུམ་ནད་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྣུམ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་ན། །དྲི་མ་འཐོན་པར་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཆེ་བ་ནི་མི་ཤ་རྒྱས་ཤིང་སྦོམ པའོ།།ཚིལ་ཆེ་བ་ནི་ཚིལ་གྱིས་རྒྱས་ཤིང་ཚོ་བའོ། །བད་ཀན་ཆེ་བ་ནི་བད་ཀན་མང་བའོ། །མེའི་འཇུ་དྲོད་མི་སྙོམས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བ་མི་སྙོམས་པའོ། །སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྣུམ་ཟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྣུམ་ཆོས་གཏང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་སྟེ། ཐོག་མར་ རྩུབ་པ་ནི་ཟས་དང་སྨན་གྱིས་རྩུབ་ཆོས་བྱ་ལ།དེ་ནས་དེ་ལྟར་རྩུབ་ཆོས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ན། ཤ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྣུམ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་ཆོས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་བཏང་ན། །སྣུམ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་ན། །དྲི་མ་འཐོན་ ཞིང་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱིས་པ་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ། །སྣུམ་སྤང་བར་ནི་མི་ནུས་ལ། །སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་སྦྱོར་བ་འདིས། །འཕྲལ་དུ་སྣུམ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཆོས་བྱས་པའི་བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔར་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་ཆོགས་བརྟ་བར་བྱ་བར་བཤད་པ་ རྣམས་སྣུམ་ཆོས་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་སྐྱེ་ཞིང་བསྣན་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་འདིས་འཕྲལ་དུ་དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྦྱར་བར་བྱའོ།

关于'粗糙的就如同消瘦和极度消瘦相似'这句话，应当知道变得粗糙和极度粗糙就如同消瘦的特征相似。就像完全消瘦的特征是什么，那就应当知道与完全粗糙的特征相似。同样地，应当知道与极度消瘦的特征相似。
湿热和干燥产生的油脂，喝肉汤并使用热敷。洗浴或服用催吐药，施用油疗三天。其他一天，由于这个会产生痰液。关于这段话，既湿又热和干燥产生，又有油性，所以说'湿热干燥产生油脂'。即是湿热和陆地动物的肉煮成的肉汤饮用，并进行热敷治疗，进行油疗仪式三天后。
之后第四天进行沐浴。催吐也要每天进行，首先进行油疗仪式，之后饮用陆地动物新鲜温热的油性肉汤，进行热敷并停留一天，从那天起的第二天开始增长痰液。用什么呢？用'那个生成'，即是生成那个痰液。用牛奶和鱼等生成痰液，之后进行催吐。
肉多脂多痰液多，消化之火不均衡，习惯用油者的油疗，应当先行粗糙疗法。之后进行油疗净化，则不会产生油病。因为习惯于油性，能够排出污垢。关于这段话，肉多是指人体肌肉丰满壮实。脂多是指脂肪丰满肥胖。痰液多是指痰液过多。消化之火不均衡是指胃部消化之火不均衡。习惯用油等是指经常食用油腻，对于这样需要进行油疗的人，首先即开始时，
粗糙是指用食物和药物进行粗糙疗法，之后这样进行粗糙疗法后，进行油疗净化，则肉多等人不会产生油病。同样地，对肉多等人进行粗糙疗法后，再施用油疗，因为习惯于油性，能够排出并调和污垢。
儿童老人等，无法断绝油疗，不会厌倦的这个方法，应当立即施用油疗。关于这段话，对进行油疗的儿童和老人等，前面所说需要稳固油疗仪式的人们无法断绝油疗的这种情况，为了进行油疗仪式，用这个不会增长和加重的方法立即对他们施用油疗仪式。

།དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་མར་བརྔོས་ཤ་ཁུ་དང་། །མར་བརྔོས་པ་ཡི་ཐུག་པ་དང་། །ཏིལ་ཕྱེ་སྣུམ་ བཅས་བུ་རམ་ཆུར།།བཅས་དང་ཀྲི་ས་ར་དང་ནི། །འོ་ཐུག་མར་མང་དྲོ་བའམ། །བུ་རམ་ཞོ་དང་བཅས་པ་འམ། །ཐུག་པ་སྣུམ་ནི་བཞི་པ་ལ། །ལྔ་པ་འབྲས་དང་ལྡན་པར་བྱ། །བདུན་པ་དེ་དག་འཕྲལ་སྣུམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་མར་བརྔོས་པའི་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་འཕྲལ་གྱི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཤ་མང་པོ་མར་དང་བརྔོས་པ་དེའི་ཁུ་བ་ནི་སྦྱོར་བག་ཡིན་ནོ། །ཡང་མར་མང་པོ་དང་བརྔོས་ཤིང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་དང་།བུ་རམ་ཆུ་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྣུམ་ནི་མར་ལ་སོགས་པའོ། །བུ་རམ་ཆུང་ངུ་ནི་བུ་རམ་ཕྲ་མོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀྲི་ས་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིལ་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐུག་པ་གར་ཐུག་འདྲ་བ་ལ་སྣུམ་གྱི་བུ་ རམ་ཆུང་ངུ་བཏབ་པ་ནི་བཞི་པའོ།།ཡང་ན་འོ་མ་ནི་ཐུག་པ་སྟེ། འོ་མ་དང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་ཞུན་མར་མང་པོ་བཅུག་པ་དྲོ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །ཡང་བུ་རམ་ཞོ་དང་བཅས་པའི་རིན་ནི་དྲུག་པའོ། །ཡང་ན་ཐུག་སྣ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣུམ་བཞི་པོ་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་ དང་།སྲང་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཐུག་པ་ནི་བདུན་པའོ། །སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི་འཕྲལ་དུ་སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་སྐྱོ་བ་དང་སུན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་རྣམས་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པ། །དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་རྩུབ་མིན། །ཕྲ་ཞིང་དྲོ་ལ་ལུས་ཁྱབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བཞི་པོ་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པ་ནི། འཕྲལ་དུ་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེ་ཞིང་འཛག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་ཕྲ་བ་སྟེ། ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་ཞིང་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ནས་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པའི་སྣུམ་ནི་འཕྲལ་དུ་སྣུམ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ། །མཛེ་དང་སྐྲན ནད་གཅིན་སྙི་ལ།།བུ་རམ་བཅས་བཟའ་འོ་མ་ཤ།། ཏིལ་དང་མ་ཤ་ཆང་དང་ཞོ། །སྣུམ་བྱའི་དོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་བཟའ་བ་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་བཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱི་ཆོགས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ ན།འབྲས་གསུམ་པི་པི་ལིང་གུ་གུལ། ། རུ་ར་ལ་སོགས་བསྐོལ་ལ། །དེ་དག་སྣུམ་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །གནོད་པ་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྣུམ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། གུ་གུལ་དང་། ཨ་ རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ནད་དང་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མི་འཕྲོད་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།།ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པ་ལ། །ལུས་དྲོད་སྟོབས་སྐྱེད་ནུས་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦེག་པའི་མི་ལ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལུས་ ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ལུས་མེ་དྲོད་ནི་ལུས་དྲོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་སྣུམ་དེ་གཏང་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།

那么是什么呢？关于这个，用酥油煎炒的肉汤，用酥油煎炒的汤，芝麻粉加油和糖蜜水，以及杂粮粥，或者牛奶汤加多酥油温热，或者糖蜜加酸奶，或者四种油的汤，第五种是加米，这七种要立即使用油。
对于婴儿和老人等，用酥油煎炒的肉汤等这七种配方，是立即使用油的仪轨。其中，用大量酥油煎炒肉的汤汁是第一种配方。又用大量酥油煎炒熬煮的汤是第二种配方。同样，芝麻粉加油和糖蜜水调配是第三种。这里的油是指酥油等。小糖蜜是指细糖蜜。同样，所谓的杂粮粥是指用芝麻和米等制成的类似稠粥的汤，加入油和小糖蜜是第四种。
或者牛奶汤，即用牛奶煮的汤加入大量熔化酥油温热的是第五种。又糖蜜加酸奶的配方是第六种。或者所谓的五种汤，即具有四种油：熔化酥油、芝麻油、骨髓油和脂肪油，加上两两配对，其汤是第七种。这些配方能立即起到滋润作用，不会引起疲劳和厌倦。
油类加入大量盐，这不会生成粘液且不涩，细微温暖遍布身体。同样，四种油即熔化酥油、芝麻油、骨髓油和脂肪油加入大量盐，能立即起到滋润作用。为什么呢？因为加入盐的性质能生成和流动粘液，且不涩而油润细微，即能进入细微处并遍布，具有温热的功效，能遍布身体，即遍及全身后能起到成熟和消化的作用，因此加入大量盐的油能立即成为油性。
对于麻风病、肿瘤病、尿病，不可食用含糖蜜、牛奶、肉、芝麻、豆类、酒和酸奶来进行油疗。对于有麻风病等的人，不可给予这些含糖蜜的油疗食物。那么应该如何进行油疗呢？
三果、胡椒、安息香、诃子等煮沸，这些要根据油的性质，无害地调配。对于前面提到的麻风病等，要用三果、胡椒、安息香、诃子等，根据病情适当且无害地好好调配给予。
对于因病而虚弱的人，应给予能生成体温和力量的药。对于因病而虚弱衰败的人，应给予能生成身体火热的油疗药物。其中，身体火热即身体温暖，能生成这两者的油要给予，能生成身体力量即会增长发展。能生成温热力量即能生成胃部火热。

།སྐྱེས་ བུ་སྣུམ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས།།ནང་གི་དྲོད་འབར་ཁོང་པ་དག་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་འཕྲལ་བརྟ་སྟོབས་དང་མདོག་བཟང་ལྡན། །དབང་བརྟན་རྒས་སྲ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་ལ་བརྟན་པའི་སྐྱེས་ བུ་དག་གི་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི།ནང་གི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འབར་བ་དང་། ཁོང་པའི་ནང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྙིགས་མ་སོགས་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཟུངས་དང་སྟོབས་གསར་དུ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་ ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དབང་པོ་བརྟན་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་། གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒས་སྲ་ཞིང་སྐྲ་དཀར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོ་བརྒྱ་འཚོ་ཞིང་གནས་པས་ན། ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་སྟེ། སྣུམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ནི་ཕལ་ཆེར་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ནས་འདིར་བྱ་དགོས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་འོག་ཏུ་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །དུགས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ བའི་ནད།།རླུང་དང་བད་ཀན་བདག་ཉིད་ཅན། །སྣུམ་གྱི་དངོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡི། །དུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ཡིན་པས་ན་དུགས་ཀྱི་ལེའུའོ། །དེ་ལ་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་དབྱེ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི།དུགས་བསྲོ་བཅིང་དང་ཐ་མལ་པ། །ཆུ་དུགས་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྲོ་བ་དང་། བཅིང་བ་དང་། ཐ་མལ་པ་སྟེ། ཆུ་དུགས་ཞེས་བྱ་བར་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དུགས་ནི་བསྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་མེའི་ལུམས་ རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།།བསྲོ་བ་གོས་དང་ལྕགས་དང་ནི། །ལག་མཐིལ་ལ་སོགས་མེར་བསྲོས་བསྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲོ་བའི་དུགས་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་བསྲོས་པས་བསྲོ་བར་བྱ་སྟེ། གོས་ནི་བགོ་བའི་གོས་བལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ལྕགས་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ སྤྱད་ཐོང་ལྕགས་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།ལག་མཐིལ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་ལོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བུམ་པ་དང་། ཁར་བའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བཅིང་བ་ཤུ་དག་སྦང་མ་དང་། །ཐང་ཤིང་ཤ་ཏ་པུཥྛ་དང་། །འབྲུ་ཀུན་དྲི་རྣམས་ར་སྣ་དང་། །ེ་རཎྜའི་རྩ་ཤ་ དག་དང་།།སྣུམ་བག་ཚ་དང་དར་བ་དང་། །འོ་མས་སྦྲུས་ཤིང་ཚ་ཆེར་བཏབ། །རླུང་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་སེལ། །བད་ཀན་འདྲེས་ལ་བྱེའུ་རུག་སོགས། །མཁྲིས་པ་འདྲེས་ལ་ཤུག་སོགས་ཀྱིས། །གླན་པ་ཞེས་བྱ་ཡང་དང་ཡང་། །དཀྲི་བ་སྣུམ་ཞིང་ནུས་པ་དྲོ། །སྤུ་ འཇམ་ལྤགས་རུལ་མིན་པས་དཀྲི།།མ་རྙེད་རླུང་འཇོམས་ལོ་མ་དང་། །དར་དང་སྣམ་བུ་རས་ཀྱིས་དཀྲི།། མཚན་མོ་དཀྲིས་པ་ཉིན་མོ་འགྲོལ། །ཉིན་པར་དཀྲིས་པ་མཚན་མོ་འགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅིང་བའི་དུགས་ནི་ཤུ་དག་དང་། སྦང་མ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྲུས་ ཤིང་བསྲེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་ཅིང་ལན་ཚྭ་ལྷག་པར་མང་དུ་བཏབ་པ་དག་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་འབའ་ཞིག་སྟེ། ནད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་སེལ་ལོ།

凡是依赖油脂的人，体内热量燃烧，腹部清净，身体强健，力量和肤色俱佳，诸根坚固，迟暮坚实，能活百年。
关于此，依赖能生身体力量和胃火的油脂之人，其身体所生功德为：体内火热遍及全身而燃烧，腹内能生病的垢秽等得以清净，身体精华和力量重新增长，肤色美好悦意，诸根坚固，即眼等诸根能行其功用且明亮，迟暮坚实无白发，能活百年安住，故说能活百年，此即仙人们所说开示依赖油脂之人所生功德。
此为《八支心要集释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所造第十六品释。
今当说明热敷法则品。关于此，热敷大多需先行油法而后为之，因此在油法则之后说明热敷法则品。如同仙人遮罗迦所说：'应以热敷治疗之病，风与痰性为主，以油性热敷，能得安息。'
热敷法则即所作之事，此品为其方法品，故为热敷品。其中关于热敷法则，就分类而言：'热敷分温暖、包裹、普通、水敷四种。'即温暖、包裹、普通，以及水敷相连。因此热敷以温暖等分类成为四种火疗。
'温暖以衣服、铁器及手掌等用火温热。'关于此，温暖热敷是以衣服等用火温热而暖，衣服指所穿之衣、毛织品等。铁指铁器如铁锤等。手掌指手心。等字包含瓶子和陶器等容器。
'包裹以白芷、艾草、桃木、娑多布瑟托、诸谷、香料、罗斯那、蓖麻根茎等，加油盐和酸奶调制，多加盐分，单独治风病。若兼痰病则加獐竹等，若兼胆病则加柏木等调制。所谓包裹，即反复缠绕，油性温热，以柔软、皮革未腐者包裹。若无此物，则以能除风的树叶、丝绸、毛毡、布匹包裹。夜间包裹日间解开，日间包裹夜间解开。'关于此，包裹热敷是以白芷、艾草等与油等调制混合，

།བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་ནི་བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུ་རས་རྣམ་གཉིས་དང་། ཀུ་ཐེ་ ར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པ་དག་གིས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནི་ཤུག་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨ་དང་ཕྲ་ཕྲན་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པས་སོ། །སྣུམ་བག་ཚ་དང་དར་བ་དང་། །འོ་མས་སྦྲུས་ཤིང་ཚ་ཆེས་བཏབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། གསུམ་ཆར་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དཀྲི་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་གླན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དུགས་བྱའོ། །གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ཉམས་རེ་བ་སོགས་རླུང་འཇོམས་བཅས། །སྒྱུར་དང་གཤེར་བའི་རྫས ཀུན་ལྡན།།རླན་ཅན་ཤ་དང་ལེགས་པར་བཙོས། །སྣུམ་ཀུན་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །དྲོ་འཇམ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེར་དྲོ། །གླན་པ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དཀྲི་བ་དང་ནི་དཀྲིས་ཤིང་བཅིངས་པ་ན་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅིངས་པ་ལ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་མང་དུ་བྱུགས་ལ་སྣུམ་པ་དང་ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། སྤུ་འཇམ་པའི་པགས་པ་རུལ་པ་མ་ཡིན་པས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་མ་རྙེད་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་ན། རླུང་འཇོམས་ཤིང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩཝ་ཤིང་གསོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མས་བཅིངས་ ཤིང་ཡན་ལག་དཀྲི་བ་སྟེ།མཚན་མོ་དཀྲིས་ན་ཉིན་པར་འགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱའོ། །ཉིན་མོ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བྱས་པ་ནི་མཚན་མོ་འགྲོལ་བར་བྱའོ། །ལ་ལར་ནི་ཡུལ་དང་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡན་ལག་ཆག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་ཞག་གཉིས་ སམ།གསུམ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། སྦང་མ་ནི་ཆང་གི་སྙིགས་མའོ། །འབྲུ་ཀུན་ནི་གྲ་མ་དང་། གང་བུ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའོ། །དྲི་རྣམས་ནི་སྤང་སྤོས་དང་། རུ་རྟ་དང་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །ེ་རཎྜ་ནི་རྩ་བའོ། །ཤ་ནི་རླན་གྱི་ ཤ་ལས་ཚོ་ཁུ་ཞིབ་མོར་བརྡུངས་པའོ།།སྣུམ་བག་ནི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཐ་མལ་པ་ནི་ཁུར་བ་དང་། །བོང་བ་གྱོ་མོ་རྡོ་ས་ཕྱེ། །གསོ་མའི་ལོ་མ་འབྲུ་རྣམས་དང་། །ལྕི་རིལ་ཕྱེ་མ་ཕུབ་མ་རྣམས། །ཐབས་རྣམས་དུ་མས་ལེགས་བསྲོས་ པ།།ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་མལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དུགས་ནི། བལ་དང་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ནས་དང་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། ཏིལ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ནས་སྦྲུས་ཏེ་བཙོས་ནས་ཁུར་བ་ལྟ་བུར་བྱས་ནས། དུགས་སུ་བྱ་བའི་ ཐབས་ལ་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁུར་བའི་དུགས་ཞེས་བྱའོ།།བོང་བ་དང་གྱོ་མོ་དང་། རྡོབ་མེར་བསྲེགས་པ་ལ་མེའི་མདོག་ཅན་དུ་བྱས་ལ། ཆུའམ་ཤམ་པོའི་ནང་དུ་ནུབ་པར་བྱས་ལ་རློན་པ་དེ་གོས་རིམ་གཅིག་གིས་དཀྲིས་པས་དུགས་བྱའོ། །གསོ་མའི་ལོ་མ་དང་འབྲུ་རྣམས་པ་ ལང་ལ་སོགས་པའི་ལྕི་བ་དང་།རིལ་མ་དང་ཕྱེ་མ་དང་། ཕུབ་མ་རྣམས་ཆུ་སྐྱོར་མོ་དང་བསྐོལ་ལ། གོས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པས་དུགས་བྱའོ། །ཐབས་རྣམས་དུ་མས་ལེགས་བསྲོས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫ་མ་དང་སྦུ་གུ་དང་རྫ་སྐྱོགས་དང་། སླ་ང་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྲོས་པའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུགས་རྣམས་ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔགས་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཡུལ་ནི་སའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་སོ། །དུས་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལས་དཔགས་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དཔེར་ན། རླུང་ནི་མ་ཞུའི་གནས་ཞུགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

对于与粘液混合的风，应当用鸟嘴草等两种布袋和枯提等类别中所说的药物来治疗。同样，对于与胆汁混合的风，用杜松等，即用莲花和细小等类别中所说的药物。
用油性、热性和酸奶调配，加入热性物质。这三种都要结合使用，这三种包裹物要按顺序使用。这也称为热敷，要反复进行热敷。
其他典籍中也说：'能消除虚弱等风病，具有转化和湿润的物质，湿润的肉类充分煮熟，具备各种油性，温和且含较多盐分，这就是所谓的热敷。'
包裹和缠绕时称为包裹，意思是绑缚。因此，要多涂抹油性、具有温热性能和柔软的未腐烂的皮革来包裹。
如果找不到或没有这些，就用能降伏风病且具有功效的新鲜草药等的叶子来绑缚包裹肢体。晚上包裹要在白天解开，这是因为没有热性的缘故。白天包裹绑缚的要在晚上解开。
有些情况下，根据地区和疾病的情况，对于骨折等肢体疾病，可以放置两天或三天。酒糟是酒的沉淀物。各种谷物是指在豆类和荚果类别中所说的。香料是指藏香和苦参、诃子等。额兰茶是指其根部。肉是指湿润肉类捣碎的肉汁。油性是指芝麻油等。其他的容易理解。
普通的是指：'面团、灰土、石灰、石粉、新鲜叶子和谷物，牛粪粉末和糠秕，用多种方法充分加热，根据地区和时间来配制。'
所谓普通的熏蒸，是用棉花和面团等来做。也就是将大麦、豌豆、小麦和芝麻等放入后搅拌煮熟，做成面团状，用于熏蒸的方法，这就是面团熏蒸。
将灰土、石灰和石头烧至火红色，放入水或酸奶中浸泡，用一层布包裹这些湿润物来熏蒸。
将新鲜叶子和谷物，以及牛等的粪便、粪丸、粉末和糠秕用水煮沸，放入布中来熏蒸。
'用多种方法充分加热'是指：用陶罐、管子、陶勺和平底锅等方法充分加热的汤液等熏蒸物，要根据地区和时间来配制。地区是指土地区域和身体肢体的部位。时间是指瞬间等的特征和病人状况的特征。
根据这些来配制就是依据这些情况来进行熏蒸配制。这也就是身体部位，例如'风入未消化之处'等。

།སའི་ཡུལ་ལས་དཔགས་པ་ནི། ཡུལ་རླན་ཅན་དུ་དུགས་བྱ་དགོས་པ་དེ་ལྟར་སྐམ་སར་ཡིན་ནོ། ། དུས་ལས་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྱི་དུགས་གཞན་དག་བྱ་དགོས་ལ། སོ་གར་གཞན་དག་བྱའོ། །ནད་པ་ལས་ནི་དཔེར་ན་དུགས་ལ་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་དགོས་ལ། ལ་ལ་ནི་རླུང་འབའ་ཞིག་ལ་དགོས པའོ།།འབྲུ་རྣམས་ནི་འབྲུའི་རིགས་ལོ་མ་དཀྲུགས་ཤིང་བཅོམ་པའོ། །ཆུ་དུགས་ཤི་ཀྲུ་བ་ར་ན། །ེ་རཎྜ་དང་ཀ་རཉྫ། །བྱེའུ་རུག་པ་དང་ཨརྫ་ཀ་།ཤི་རི་ཤ་དང་བ་ཤ་ཀ་།འོད་མ་ཨརྒ་མ་ལ་ཏི། །ཡ་བ་ཤ་ཀའི་ལོ་མ་བཀྲུ་།ཤུ་དག་ལ་སོགས་སྨན་རྣམས་དང་། །གཤེར་ས་ཆུར་གནས་ཤ་རྣམས་དང་། ། རྩ་བཅུ་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་དུ། །སོ་སོ་འམ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ན་ནི། །སྣུམ་ལྡན་ཆང་དང་ཚྭ་དང་ནི། །འོ་མ་ཆུ་སོགས་ཀྱིས་བཙོས་ལ། །བུམ་པའམ་སྦུ་གུ་རིང་པོ་ནི། །བཀང་ལ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི། །ལུས་ནི་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་སུ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་སྣུམ་ཆུ བླུགས།།ལུས་ལ་རླུང་ནད་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཀང་སྣོད་དུ། །ནད་པ་ཞུགས་ཏེ་གནས་ན་ནི། །གཅིན་སྲི་གཞང་འབྲུམ་སོགས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་ཀྲུ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡ་བ་ཤ་ཀའི་བར་གྱི་སྡེ་ཚན་དེ་རྣམས་ལས། ལོ་མ་རྣམས་བཀྲུ་ ཞིང་མཉེས་ལ།དེ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཤེར་ས་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་རོ་ཧི་ཏ་པ་ཐི་ན་ལ་སོགས་པའི་ཉ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་བཅུ་པ་ཞེས་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོའམ་ལྷན་ཅིག་བཏང་ བ་སྟེ།སོ་སོ་རེ་རེ་ནས་གཏང་བའམ། མ་ལུས་པ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་ནས་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སྣུམ་ཡོད་པའོ། །འདི་ཡང་ནད་ལས་དཔགས་པ་དང་ སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།མར་ལ་སོགས་པ་ནད་གང་དང་གང་ལ་ཕན་པའི་སྣུམ་དེ་དང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཆང་ལ་སོགས་པ་དང་བཙོས་པ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་དཔགས་ཏེ། བླུགས་པའི་ཆུ་དེ་བུམ་པ་མཆུ་ཕྲ་མོ་བཏོད་པའི་མཆུས་བླུགས་ པར་བྱ་སྟེ།སྦུ་གུ་ནི་རིང་པོ་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་པའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། བཀང་ལ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སྟེ། གཟེར་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། སྣུམ་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེ་བ་སྟེ། ཅི་བདེ་བ་ ལ་རེག་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་དུ་བྱ་སྟེ།འདིར་ལན་འགའ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བས་བྱའོ། །ལན་འགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བས་བྱའོ། །དེ་བླུགས་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་གིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བླུགས་ཤིང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཤེར་རྫས་འཛག་པར་འགྱུར་བས་ན་བླུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུའི་ དུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྒྱུན་བླུགས་པ་དང་ཆུ་ལ་བཅིང་བའོ། །དེ་ལྟར་བླུགས་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་ཆུ་ལ་བཅིང་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་པ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་རླུང་ནད་ཞུགས་ཤིང་རླུང་གི་བདག་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཚོ་སྣོད་ཆེན་པོ་བཀང་ལ། བཀང་བའི་སྣོད་དེར་ནད་པ་བཅུག་སྟེ། སྙིང་ག་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །སྣོད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་སྤྱི་མིང་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། ཟངས་ཆེན་པོའམ། གཞོང་པ་རིང་པོ་ཆེན་པོ་སྨན་ཆུས བཀང་བའི་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་བཅིངས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།

从地域来判断，在潮湿地区需要进行熏蒸，在干燥地区也是如此。从时间来判断，例如冬季需要进行某些熏蒸，春季则需要进行其他熏蒸。从病人来判断，例如有些熏蒸适用于与胆病混合的风病等，有些适用于与痰病混合的风病，有些则适用于单纯的风病。
谷物是指各类谷物的叶子经过搅拌和捣碎。水熏蒸用西姑、巴拉那、尼兰达和卡兰加、鸟茉莉和阿尔加卡、合欢和巴沙卡、甘蔗和阿尔伽玛拉提、亚巴沙卡的叶子洗净，白芷等药材，以及生长在湿地和水中的肉类，十种根药，根据病症分别或一起配制。
加入油脂、酒、盐和牛奶等用水煮沸，装入瓶子或长管中。给病人包裹衣服后，随意注入油水。对于身体患有风病者，病人进入装满上述药物的容器中，可以治愈小便不利、痔疮等疾病。
从西姑到亚巴沙卡这些药材的叶子要洗净揉搓，与这些以及白芷等前述药材，还有生长在湿地和水中的罗希塔帕提那等鱼类，以及所谓的十种根药，根据病症分别使用或一起配制，即单独使用或全部混合配制，要根据病症相应配制。
同样要加入油脂，这也要根据病情来配制，要加入对特定疾病有益的酥油等油脂，同样要与相应的酒等一起煮沸，根据病症判断，将水通过细口瓶子的瓶口注入，或者插入向上的长管中注满。
对于被疾病折磨，即被疼痛等困扰的身体，用衣服包裹后，注入有油性且能降伏风病的煎药，要注意让病人感到舒适，这里有时用稍微温热的药液，有时用非常热的药液。注入是指以某种特殊的水流方式持续不断地注入，由于水等液体会渗漏，所以称为注入。
水熏蒸有两种：持续注入和水中捆绑。在解释完注入之后，现在为了解释水中捆绑而说'身体'等。对于病人全身患有风病，风病为主的情况，用前述药物装满大容器，将病人放入装满药物的容器中，要注意保护心脏等部位。所说的'容器'只是一个通用名词，是指要将病人放入并固定在装满药水的大铜器或大长盆中。

།དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྲུམ་དང་། གཅིན་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ནད་ལ་སོགས་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རླུང་མེད་ཕྱི་ནང་སྣུམ་བཅས་ཤིང་། །ཟས་འཇུའི་དུས་སུ་དུགས་ དཔྱད་བྱ།།ནད་དང་ནད་པ་ཡུལ་དུས་ཀྱི། །དབང་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཕྱི་ནང་སྣུམ་དང་བཅས་པར་བྱས་ལ། ཁ་ཟས་སྨན་དང་ཞུ་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་དུགས་དཔྱད་པར་བྱ་ལ། དུགས་དེ་ཡང་ནད་ལ་ སོགས་པའི་དབང་གིས་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་པ་ཡང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ཡུལ་རླན་ཅན་དང་། སྐམ་ས་འདྲེན་མ་གསུམ་ཡོད་དོ། ། ལུས་ཀྱི་གནས་མགོ་དང་ཕྲག་པ་དང་། ལྟོ་བ་དང་། བྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ནི་དྲོ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། འདྲེས་མའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་རྩུབ་དུགས་བྱ། །བད ཀན་རླུང་ལ་རྩུབ་སྣུམ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ཅིང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་སྐྱེས་བུས་དུགས་རྩུབ་མོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་བད་ཀན་ཡང་ཡོད་པ་དག་གིས་དུགས་གཞན་ལྟར་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་། བད་ཀན་དང་རླུང་ཡོད་པས་རྩུབ་པ་ དང་།སྣུམ་པ་འདྲེན་མའི་དུགས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རླུང་ནི་མ་ཞུའི་གནས་ཞུགས་དང་། །བད་ཀན་ཞུ་བའི་གནས་བརྟེན་ལ། །གནས་ཀྱི་དབང་གིས་རྩུབ་དུགས་དང་། །དེ་བཞིན་སྣུམ་སྔར་འགྲོ་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མ་ཞུའི་གནས་སུ་ཞུགས་ལ་གནས་པའི་ནད་ལ་ནི་ རྩུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དུགས་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་སྣུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དུགས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟ་ཟུར་དག་དང་མིག་དང་སྙིང་། །རླིག་པར་ཉུང་ངུའམ་བྱ་ བ་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟ་ཟུར་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བརླ་དང་། དཔྱི་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ལ་དུགས་ཉུང་ངུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་སྙིང་ག་དང་རླིག་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་དུགས་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་དེ་དག་ཏུ་ཡེ་མི་བྱའོ། །དུགས་ ཀྱིས་གྲང་དང་ཟུག་གཟེར་བྲལ།།ཡན་ལག་མཉེན་པར་གྱུར་པ་དང་། །དལ་གྱིས་མཉེས་ལ་ཁྲུས་བྱས་ལ། །དེ་ནས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་གྲང་བ་དང་། ཟུག་གཟེར་བྲལ་བས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལེགས་པར་བརླན་ཞིང་མཉེན་པར་ འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དལ་གྱིས་དང་པོར་མཉེས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱ་བ་དེ་དང་པོ་ལག་པས་ཡན་ལག་མཉེས་ལ་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་བཙའ་བཏང་བ་དང་། མེས་ཚིག་པ་ལ་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཚད་པས་འཁྲུ་བ་དང་། སློན་པ་ལ་དེ བཅད་པ་དང་།མི་དྲན་ཅིང་མྱོས་པ་ལ་སླར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཚན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ།

同样地，对于痔疮、尿频等身体某一部位的疾病，应当根据病情等情况来进行治疗。
在无风、内外涂油的环境下，在食物消化时进行熨疗。根据疾病、病人、地域和时间的情况，分为小中大三种程度。
即在无风的地方，使人体内外涂油，在食物和药物消化后的时候进行熨疗。这种熨疗又根据疾病等情况分为小、中、大三种程度。
同样，病人也根据体力等情况分为弱、中、强三种。地域有潮湿、干燥和混合三种。
身体部位则分为头部、肩部、腹部和小腿等不同部位。时间则分为暖、冷和混合三种。'根据情况'是指以这些为主要考虑因素。
痰病患者应进行干燥熨疗，痰病兼风病者应进行干燥和油性混合熨疗。
即痰病患者和痰病偏重的人应进行干燥熨疗。同样，风病兼有痰病的人应先进行油疗，由于同时有痰病和风病，应进行干燥和油性混合的熨疗。
风病入未消化处，痰病依消化处，根据部位进行干燥熨疗，同样也要先用油性熨疗。
即风病入于未消化处的病症，应先进行干燥熨疗。同样，痰病依附于消化处的，应先进行油性熨疗。这些都是根据病症所在部位而必须如此治疗。
髋部、眼睛、心脏和睾丸应少做或不做熨疗。
所谓髋部，即身体一侧依附于大腿和臀部的病症应少做熨疗。同样，对眼睛、心脏和睾丸应进行极轻微的熨疗，或者完全不做熨疗。
熨疗能除寒和疼痛，使肢体柔软，然后轻轻按摩，沐浴后，再进行油疗。
即通过熨疗使人体摆脱寒冷和疼痛，使身体充分湿润柔软，同样使肢体柔软舒适，先轻轻按摩后进行沐浴，之后按照油疗章节所述的仪轨进行治疗，避免应当避免的事项。
这些也要按照油疗章节中所说的饮食和日常行为来进行。对于烈性碱性药物、灸疗后、烧伤要消除热症，对于热泻要止泻，对于昏迷醉酒要使其恢复意识。同样要避免使用温泉等。

།དུགས་དྲགས་པ་ཡིས་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུགས། །བརྒྱལ་སྐོམ་སྐད་འགགས་ཡན་ལག་འཇུམས། །མགོ་འཁོར་ཚིགས་ན་རིམས་ འདེབས་ཤིང་།།ཚི་གུ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་སྣང་། །ལུམས་ཀྱིས་སྐྱུག་བྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པས་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །སྐད་དང་ཡན་ལག་འཇུམས་ པ་ནི།སྐད་གདངས་དམའ་ཞིང་རྨྱ་བའོ། །མགོ་འཁོར་བ་ནི་ལམ་མི་གནས་པའོ། །ལྷུ་ཚིགས་ན་བ་ནི་ལྷུ་ཚིགས་ན་བའོ། །ཚི་གུ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེར་ནི་ཞི་བའི་སྨན་གྱིས་གསོ། །དུགས་དང་ཐལ་སྨན་མེ་ བཙའ་དང་།།ཚད་འཁྲུ་སྐྱུག་བྲོ་བརྒྱལ་ནད་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་རྩེ་གཞིལ་བའི་སྨན་བྱ་བ་དང་བཅོས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་སྐབས་ སུ་ཞར་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དུགས་གཞིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བྱ་སྟེ། དུགས་གཞིལ་བའི་སྨན་བྱ་བ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏབ་པ་ལ་དེའི་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་གཏང་བ་དང་། མེ་བཙའ་ལ་དེའི་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ སྨན་གཏང་བ་དང་།ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་གཅོད་ཅིང་སྨིན་པའི་སྨན་གཏང་བ་དང་། སྐྱུག་བྲོ་བ་ལ་དེ་ཞི་བའི་སྨན་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་རྙེད་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོའོ། །དུགས་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྕི་དྲོ་རྣོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞི་བྱེད་ཡིན། །གཤེར་ ཞིང་བརྟན་འཁྲུ་སྣུམ་པ་དང་།།རྩུབ་ཅིང་སྲ་བ་དུགས་སྨན་ཡིན། །འཇམ་དང་རྩུབ་དང་ཞི་འབྱར་བག་།གཤེར་བག་དེ་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །མདོར་ན་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་དང་མངར་བ་དེ་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་དུགས་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་སྤྱིར་བཤད་ པ་ཡིན་ཏེ།སྨན་གང་ལྕི་བ་དྲོ་བ་དང་རྣོ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དུགས་ཀྱི་སྨན་ཡིན་ལ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ལ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གོ་བཟློག་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། རྟུལ་བ་ནི་ཞི་ཞིང་རྩེ་ འཇིལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་དུགས་ཀྱི་སྨན་ཡིན་ལ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུ་ན་སྨན་གང་ཅུང་ཟད་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་། མངར་བ་རྣམས་ནི་དེ་རྩེ་ གཞིལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་ནོ།།འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ་དེ་ནི། ཞི་བྱེད་ལྕི་ཞིང་དྲོ་བ་འཇོམས། །ལུམས་ཕྱེད་རྔུལ་ནི་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །གསོ་བའི་རྫས་དག་གང་ཡིན་པ། །རྩེ་འཇིལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།ཞི་ཞིང་རྩེ་བཅིལ་སྟོབས་ཐོབ་གྱུར། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་རྣམས་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནད་ཞི་ཞིང་རྩེ་བཅིལ་བས། སྟོབས་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། ནད་དེ་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་དུགས་དྲགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུགས་དྲགས་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་རྣམས་ཟད་ན།ནད་ཞི་བ་བཅོས་པ་ལེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

由于热敷过度而导致血胆紊乱，昏厥口渴声音嘶哑肢体麻木，头晕关节疼痛发热，并且出现红色斑点。热敷会引起呕吐。
这是说，过度热敷会导致血胆紊乱等症状。昏厥是指失去意识。声音和肢体麻木是指声音低沉且说胡话。头晕是指站立不稳。关节疼痛就是关节疼痛。出现红色斑点就是会出现这样的症状，对此应当用平和的药物治疗。
热敷、粉剂、灸法、热泻、呕吐、昏厥等病症的治疗。这是说，对于因过度热敷而引起的血胆紊乱等病症，应当平息并消除，使用药物治疗和调配。
关于热敷等，这里是顺便解释的，这些也是依据这个方法来使用消除热敷等药物，即使用消除热敷的药物，对于使用强烈粉剂要用药物来平息其热性，对于灸法要用药物来平息其热性，对于热泻要用止泻和成熟的药物，对于呕吐要用平息呕吐的药物，对于昏厥要用使恢复意识的方法来治疗。
热敷多为重、暖、锐，其他则为平和药。湿润、稳固、泻下、油腻，以及粗糙、坚硬是热敷药。柔和、粗糙、平和粘稠，湿润性则是消除剂。总之，多数是苦、涩、甜味的药物。
这里是总的解释热敷的平息方法，任何重、暖、锐的药物都是热敷药，说'多数'是表明也有一些例外。与此相反的轻、凉、钝则是平息消除的药物。
同样，具有湿润等性质的药物是热敷药，具有柔和等性质的药物是平息药。同样，总的来说，略带苦味、涩味和甜味的药物都是消除和平息的药物。
关于这两者的特征，仙人查拉卡说道：'平息药能克服重暖，半浴能发汗，任何治疗物质都能消除平息。'
平息消除后获得力量，所说的诸病消除。这是说，如果人平息消除后获得力量，那么病就会消除，没有过度热敷的过失，同样，如果所说的因过度热敷而引起的血胆紊乱等病症消除，就应当知道病已平息，治疗成功。

།བཅིལ་དྲགས་པགས་པ་རྩ་འཁུམས་ཤིང་། །འདར་སྙིང་ཁ་འགྲམ་ནད་དུ་འགྱུར། །རྐང་མཆུ་ལག་པ་ པགས་ནག་འགྱུར།།བཅིལ་དྲགས་པ་ཡིན་ནད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུགས་པའི་ནད་ཧ་ཅང་བཅོས་དྲགས་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པ་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་པགས་པ་དང་རྩ་འཁུམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་བཅིང་ཞིང་བཅོས་དྲགས་པ་པགས་པ་དང་ རྩ་འཁུམས་ཤིང་ལུས་པོ་ཉིད་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་།སྙིང་ག་དང་། ཁ་དང་འགྲམ་པ་རྣམས་འགགས་ཤིང་རེངས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་མི་ཐོན་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མཆུ་དང་། ལག་པ་དང་། པགས་པའི་མདོག་ནག་པོར་འགྱུར་ བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩེ་བཅིལ་ཞིང་དྲགས་པའི་ནད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦོམ་དང་རྩུབ་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །དུགས་དྲགས་བཅོས་དགོས་གློ་རྡོལ་དང་། །སྐེམ་དང་ཆང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་དང་། །རབ་རིབ་དམུ་རྫིང་ཤུ་བ་ མཆེད།།མཛེ་ནད་འོར་ནད་རླུང་མཁྲིས་དང་། །འོ་མ་ཞོ་དང་མར་སྦྲང་རྩི། །འཐུངས་དང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། །ལུས་ནད་ཚིགས་དང་གཞང་ནད་ཡོད། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་པས་ཉེན། །བཀྲེས་སྐོམ་མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་དང་། །གཅིན་ནད་མཁྲིས་ནད་ཟླ་མཚན་འཛག་། སྦྲུམ་དང་བུ་སྐྱེས་དུགས་མི་བྱ། །ནད་ཚབས་ཆེ་ན་འཇམ་པོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། བུ་བཙས་པའི་བར་དུ་དུགས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའོ། །དུགས་དྲགས་ཏེ་བཅོས་དགོས་པ་ནི་རྩེ་བཅིལ་བར་འོས པའོ།།ཆང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ནི་ཆང་དྲགས་པའི་ནད་ན་བའོ། །རླུང་མཁྲིས་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དུགས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་པ་ལ་ཡང་དུགས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་པ་ལ་ཡང་དུགས་མི་ བྱའོ།།གཞང་ནད་ཡོད་པ་ནི་གཞང་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བས་ཉེན་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་དུགས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་། ཟླ་མཚན་འཛག་ བ་དང་།སྦྲུམ་མ་དང་། བུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དུགས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་གསུང་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་བྱུང་སྟེ། མི་བྱར་མི་རུང་ན། འཇམ་པོར་སྦྱར་བའི་དུགས་དང་ལུམས་མི་དྲག་པ་འཇམ་པོ་བྱའོ། །ལུད་པ་ཆམ་པ་དབུགས་ མི་བདེ།།སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་བཤང་འགགས་དང་། །སྐད་འགགས་རླུང་གི་ནད་རྣམས་དང་། །བད་ཀན་བེ་སྣབས་འཁྱིལ་ཞིང་ལྕི། །ལུས་རེངས་རྐེད་པ་རྩིབ་ལོགས་དང་། །སྒུར་དང་ལྟོ་ནད་འགྲམས་ནད་དང་། །རླིག་ནད་སྐྲངས་དང་ད་རྒན་དང་། །རྩོལ་དང་རླུང་ ནད་ཀྱིས་ཟུག་དང་།།གཅིན་འགགས་ཐོར་བུ་རྨེན་བུ་དང་། །ཁུ་བ་བཀག་དང་རླུང་འཁྱིམས་ལ། །དེ་ཡི་སྨན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །དུགས་ནི་སོ་སོ་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་དང་ཆམ་པ་དང་རླུང་འཁྱིམས་བའི་བར་ལ། དེའི་སྨན་ཇི་ལྟ་བས་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ སྟེ།ལ་ལར་ནི་སྤྲོ་བས་སོ། །ལ་ལར་ནི་བཅིངས་པས་སོ། །ལ་ལར་ནི་ཐ་མལ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ལ་ལར་ནི་ཆུའི་དུགས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཕན་པའི་རང་གི་སྨན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཆ་སོ་སོ་གང་ལ་ཕན་པའི་དབྱེ་བ་འོག་ནས་རང་རང་གི་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ བཤད་པའི་སྨན་གྱི་དུགས་སོ་སོར་བྱའོ།།དེའི་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལུད་པ་ལ་དུགས་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཚེ། ལུད་པའི་སྨན་དུ་བཤད་པས་དུགས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རང་རང་གི་སྨན་གྱིས་ དུགས་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

过度压迫会使皮肤和脉络收缩，会引起颤抖、心脏、口腔和面颊疾病，脚趾、嘴唇、手和皮肤会变黑，这就是所说的过度压迫导致的疾病。也就是说，由于过度治疗热敷疾病而导致的疾病，会使皮肤和脉络收缩等。而且过度束缚和治疗会使皮肤和脉络收缩，身体颤抖摇晃，心脏、口腔和面颊都会阻塞僵硬成疾，说不出话，脚、嘴唇、手和皮肤颜色变黑，这些都应该知道是过度压迫治疗导致的疾病。
对于极胖、粗糙、体弱昏迷、需要治疗热敷过度、肺部破裂、消瘦、酒病发作、视力模糊、淋巴肿大、疥疮蔓延、麻风病、甲状腺病、风胆病的人，以及饮用牛奶、酸奶、酥油、蜂蜜，服用泻药的人，有身体疾病、关节病、痔疮病，被愤怒、悲伤、恐惧所困，饥渴、黄疸、癫痫，小便病、胆病、月经过多，怀孕和产后的人都不可进行热敷。如果病情严重，要温和进行。
对于咳嗽、感冒、呼吸不畅、打嗝、腹胀、便秘、声音嘶哑、风病、痰病、鼻涕凝结沉重、身体僵硬、腰部、肋部、驼背、腹病、面部疾病、睾丸病、肿胀、关节炎、疲劳、风病疼痛、小便不通、疮疖、淋巴结肿大、精液阻滞和风病游走等症状，应该根据各种药物的分类，分别进行相应的热敷。也就是说，从咳嗽到风病游走之间的这些病症，要根据相应的药物进行适当的热敷。有些用散敷，有些用包敷，有些用普通方式，有些用水敷，同样要根据下文将要讲述的每种疾病情况下所说的药物分类，分别进行相应的热敷。这是在说明，当需要对咳嗽进行热敷时，要用治疗咳嗽的药物进行热敷。同样，对于感冒、呼吸不畅等症状，也要用各自对应的药物进行热敷。

།ད་རྒན་དང་། རྩོལ་བ་དང་། རླུང་ནད་ཀྱིས་ཟུག་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རླུང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཁུ་བ་འགགས་པ་ནི་ཁུ་ཆུ་བཀག་པའོ། །རླུང་འཁྱིམས་པ་ནི་ཚིལ་གྱིས་བར་བཀག་པའོ། །དུགས་ཕན་མེ་ ཡིས་བསྲོ་མིན་པ།།རླུང་ནད་ཚིལ་དང་བད་ཀན་ཅན། །རླུང་མེད་ཁང་པར་རྩོལ་བ་དང་། །གོས་ལྕི་བ་དང་འཇིགས་པ་དང་། །དཀྲི་དང་སྟོབས་འགྱེད་ཁྲོ་བ་དང་། །ཆང་མང་བཀྲེས་དང་ཉི་ཚན་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་དང་བད་ཀན་གྱིས་གཡོགས་པའི་རླུང་ ལ་ནི་མེས་མི་བསྲོ་བར་བྱ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཐབས་ནི་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པར་འདུག་ལ། རྩོལ་བ་དེ་ལུས་དུབ་པར་བྱ་བ་དང་། གོས་ལྕི་བ་ཁུར་དུ་ལོངས་པ་བགོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་དཀྲི་བ་དང་། སྟོབས་འགྱེད་ པ་སྟེ་ལག་པར་སྟོབས་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཁྲོས་འཁྲུགས་པ་དང་། ཆང་མང་པོ་བཏུང་བ་དང་། བཀྲེས་ཤིང་ལྟོགས་པས་ཉེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཚ་བ་ལ་གཞག་པ་སྟེ། འདི་དག་བྱའོ། །ནད་གང་ནང་ཁྲོལ་གནས་དང་ལུས་ ཟུངས་དང་།།རྩར་སོང་རྐང་ལག་རུས་པའི་ནང་སོང་བའི། །ནད་དེ་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱས་ནས་ནི། །ཁོང་དུ་བསྡུས་ལ་སྦྱང་བས་དཔྱིས་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཁོང་པར་གནས་ཤིང་ནང་ཁྲོལ་ན་འདུག་པའམ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ ཟུངས་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གང་རྩ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་ཞེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྐང་ལག་གི་ནང་དུ་སོང་བ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རུས་པ་ལ་ཞེན་པའི་ནད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནས་དེ་དག་ལས་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱས་ཤིང་། འཛག་ཏུ་རུང་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུགས་བཞི་པོས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྲུང་ཞིང་བཞུ་ནས། རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁོང་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་དཔྱིས་དབྱུང་ཞིང་བཏོན་ནས། གདོན པས་ཕྱིར་དབྱུང་བར་བྱའོ།།རྐང་ལག་གི་ནང་དུ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གནས་པའི་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུགས་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ཟུངས་སུ་གཏོགས་པའི་ནད་གང་འཕེལ་ནས། ཁོང་པ་ནས་ལུས་ཟུངས་སུ་སོང་བ་དང་རྐང་ལག་ལ་ གནས་ན་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན།འདིར་རྐང་ལག་དང་རུས་པར་གནས་པ་ནི་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་དོན་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དུགས་ཀྱིས་ནད་རྣམས་བསྲུང་བ་བྱས་ལ། ཁོང་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར།ནད་དེ་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ནི། །ཁོང་དུ་བསྡུས་ལ་སྦྱར་བས་དཔྱིས་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་འདས་མ་ཐག་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། སྤྱད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱུག་སྨན་ནི་སྟོད་ཀྱི་ནད་བསལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ལ། བཀྲུ་སྨན་ནི་སྨད་ཀྱི་ནད་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་དེ་དག་གི་ནད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་དུ་དྲན་པའི་ཆོ་ག་ནི། སྐྱུག་སྨན་ དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ།

对于衰老、劳累和风病所引起的疼痛，其特征将在后面讲述风病的病因中说明。精液阻塞是指精液被阻碍。风气郁结是指被脂肪阻隔。
对于风病伴有脂肪和痰液的，不宜用火温暖。应在无风的房间内，进行劳累身体的运动，穿着厚重的衣服，以及制造恐惧感，包扎，进行体力较量，发怒，饮用大量酒，忍饥挨饿，以及晒太阳。
对于病邪位于内脏、身体组织、脉络、四肢和骨骼内的疾病，应先用热敷保护，然后将病邪收摄到体内，再用导泄的方法彻底清除。
风等病邪若在体内和内脏中，或存在于血等身体组织中，以及遍布于脉络中，或进入四肢和骨骼内的所有疾病，都应该用上述油和热敷来保护，使其容易流动，然后用前面所说的四种热敷方法依次保护和融化，从四肢等处收摄到体内，之后用下文将要讲到的泻药彻底清除排出。
所谓'进入四肢内'，是说这种病症特别适合进行热敷治疗。或者说，属于身体组织的病邪如果增长，从体内进入身体组织和四肢中而变得严重，这里特别提到四肢和骨骼是因为它们是主要部位。因此，应该用热敷保护这些病邪，然后收摄到体内。
这是《医论八支精华概要释·词义月光》中由亲近月亮的阿阇黎所作的第十七章释文。
接下来将讲述催吐药和泻药的施用仪轨品。在热敷仪轨之后开始讲述催吐药和泻药的仪轨品，是因为前面刚说过'用热敷保护病邪，收摄入体内后用导泄方法清除'，为了说明如何实践这种方法而讲述。催吐药是清除上部疾病的方法，泻药是清除下部疾病的方法。这两种方法的仪轨是为了使这些疾病易于治疗，这是梵天等所记述的仪轨，称为催吐药和泻药等仪轨，将对此进行讲解和说明。

།བད་ཀན་ནད་དམ་འདྲེས་པ་ཡི། །བད་ཀན་རྒྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །དེ་བཞིན་མཁྲིས་པ་བཀྲུ་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འབའ་ཞིག་གི་ནད་ལ་སྐྱུག་ སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་ལྡན་པ་སྟེ། འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་བད་ཀན་ལ་རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པའི་ནད་ལྡན་པའམ། བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་མཁྲིས་པ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དང་འདྲ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཏེ། བད་ཀན་དེ་དག་ཚུལ་མཐུན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བད་ཀན་འབའ་ཞིག་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ་བ་ཡིན་པའམ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ལྡན་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའམ།འདྲེས་པའི་ནད་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའི་ནད་དམ། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ནད་ལ་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་བོད་པའམ། རང་གི་གནས་སམ་ གནས་གཞན་དུ་ཞུགས་པའི་བད་ཀན་ནི་སྐྱུག་སྨན་བྱ་ལ།མཁྲིས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །རིམས་སར་ཚད་འཁྲུ་ཐུར་དུ་ནི། །མཁྲིས་པ་ཁྲག་འཁྲུ་གློ་གཅོང་དང་། །མཛེ་དང་གཅིན་ནད་འབྲུམ་ཐོར་བུ། །རྐང་བམ་མི་དྲན་ལུད་པ་ཅན། །དབུགས་མི་བདེ་སྙིང་འཕར་འབྲས་ མཆེད།།ནུ་མའི་ནད་དང་རོ་སྟོད་ནད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སར་པ་དང་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནད་འདི་རྣམས་ ཆུ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་ལྟར་མཆོག་ཏུ་ཟད་ཅིང་དེངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རིམས་སར་པ་ནི་དང་པོར་བྱུང་བའི་རིམས་སོ། །ཐུར་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུ་བ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་འབྱུང་བའོ། །ཐོར་བུ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའོ། །རྐང་བམ་ནི་རྐང་པའི་ནད་དོ། །སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་ སྦྲུམ་ཁོང་རྩུབ།།བཀྲེས་དང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །བྱིས་པ་རྒན་སྐེམ་སྦོམ་སྙིང་ན། །གློ་སྐམ་སྨྲས་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །རྟག་ཏུ་སློན་དང་མཆེར་པ་ན། །རབ་རིབ་ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད། །རླུང་ཁྲག་འདྲེས་མར་གྱེན་དུ་འབྱུང་། །སོ་ན་མས་གཏོང་སྐད་འཛེར་དང་། །གཅིན་ སྲི་དམུ་རྫིང་སྐྲན་ཅན་དང་།།སློན་དཀའ་དྲོད་ཆེ་གཞང་འབྲུམ་ཅན། །རྟུག་སྐམ་མགོ་འཁོར་རྩིབ་ལོགས་སྲ། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་དང་རླུང་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་བར་དག་ལ་སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁོང་རྩུབ་པ་ལ་ སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན།རླུང་གིས་ཡན་ལག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་མོ་བསྟེན་པས་རླུང་ནད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དག་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སྡུག་ བསྔལ་བ་ནི།ཁུར་དང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བྱེད་པའི་དུབ་པས་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞོན་པས་དུབ་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་ཡང་སྟོབས་ཕྲིན་ཤིན་ཏུ་ཁྲག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྨན་གྱི་སྟོབས་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ ཟད་པས་ནང་གི་ཁོང་པ་སྐེམ་ཞིང་གཅོང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ན་བ་ནི་སྙིང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་བྱས་ན་སྙིང་ནད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སློན་པ་ནི་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་བཏེག་པས་དེ་དྲགས་ན་སྲོག་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།

对于痰病或混合的痰病增盛时应当使用催吐药。同样对于胆病应当使用泻药。对于单纯的痰病应当使用催吐药。或者是混合的，即对于混合增盛的痰病，也就是以痰病为主与胆病混合的病，或者是痰病与风病混合以痰病为主的病应当使用催吐药。
同样对于胆病使用催吐药这句话是说，与此相似所以说同样，要像对待那些痰病一样恰当处理。也就是说，如同对单纯的痰病使用催吐药，或者对以痰病为主的混合病使用催吐药一样，对单纯的胆病使用泻药，或者对混合病中以胆病为主的病，胆病与痰病混合的病，或者胆病与风病混合的病使用泻药。
所说的'增盛'是指单独发作，或者是在自己的部位或其他部位侵入的痰病要使用催吐药，对胆病则要使用泻药。对于新发热病、热性腹泻、向下流动的胆病、血痢、慢性咳嗽、麻风病、尿病、天花、脚气病、昏迷、有痰、呼吸不适、心悸、淋巴肿大、乳房病和上身疾病，尤其要使用催吐药。
对于新发热病等直到上身疾病为止的这些病，要特别或最好使用催吐药，这样这些病就会像失去水分的稻米一样完全消失和祛除。其中新发热病是指刚刚发生的热病。向下流动的血和胆病是指血胆的排出。天花是指痘疮的串联。脚气病是指脚部的病。
不能使用催吐药的情况：孕妇、内部干燥、饥饿和长期受苦的人、儿童、老年消瘦者、肥胖、心痛、干咳、说话、体弱、经常呕吐、脾病、眼花、腹中有虫、风血混合向上流动、牙痛、向下排泄、声音嘶哑、尿闭、水肿、有肿瘤、难以呕吐、体温高、痔疮、大便干燥、头晕、肋部僵硬、肋部疼痛和风病患者。
对于孕妇等直到风病患者为止的这些人不能使用催吐药。其中对内部干燥的人使用催吐药的话，风会伤害肢体，大多因为食用粗糙的饮食等会引起风病，因此会导致体力耗尽。同样对饥饿的人使用催吐药会因火力而耗尽体力。
长期受苦是指因负重和经常劳作疲惫而耗尽体力。同样对骑乘疲惫和体弱的人也会导致体力减弱而极易出血。对于儿童等人因为无法承受药力，会因体力耗尽而导致内部干枯和慢性病的过失。
所说的'痛'是指如果对心脏病发作的人使用，会损害心脏病。经常呕吐是指因上行风将其向上提起，如果过度则会导致生命耗尽。

།ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་ནི་ སྔར་བཀྲུ་བ་མ་བྱས་ན།སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བས། སྙིང་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པས་སློན་པ་དྲགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འོག་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པས་གྱེན་དུ་དྲངས་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སློན་དཀའ་བ་ ནི་ཁོང་པ་འགགས་ཤིང་སློན་དཀའ་བ་ལས་ཤས་ཆེར་དྲངས་ན་ཁོང་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སློངས་ཤིང་དཀྲུགས་པས།མེ་དབལ་དང་རྨོངས་བག་དང་། མི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་དང་། རྩིབ་ ལོགས་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ནད་འཕེལ་བ་དང་།འཆི་བ་དག་ཏུའང་འགྱུར་རོ། །ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་མི་བྱའམ། འོན་ཏེ་གནས་སྐབས་ལ་ལར་སྐྱུག་སྨན་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་དག་དུག་ འཐུངས་མ་ཞུ་དང་།།མི་འཕྲོད་ཟས་ཟོས་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གལ་ཏེ་དུག་དང་སྦྱར་བའི་དུག་འཐུངས་སམ། ཟས་མ་ཞུ་བ་སྟེ་གསུད་དམ། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་ཟོས་བར་གྱུར་ན་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདི་ དག་ནི་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དུག་འཐུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་གི། རྐྱེན་འདི་དག་བྱུང་ན་དེར་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་སློན་པ་ཡན་ཆད་དང་། ཕལ་ཆེར་མ་ཞུའི་རིམས་དག་ཀྱང་། །མ་ཞུ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །དུད་པས་བདུག་པའི་ལས་ཀུན་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་རྟག་ཏུ་སློན་ཞིང་རྒྱུན་དུ་སྐྱུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། གང་སྔར་སྐྱུག་སྨན་གཏང་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་སྦྲུམ་མ་ནས། ཉམ་ཆུང བའི་བར་དེ་ཐམས་ཅད་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ།།འདི་དག་དུད་པས་བདུག་པའི་བར་གྱི་ཨུ྅ལས་ཀུན་སྤང་བར་བྱ་བར་མ་ཟད་ཀྱི། མ་ཞུ་བའི་རིམས་ཀྱི་བར་དག་ལའང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། རིམས་སར་པ་ལ་ནི་ནད་འཁྱིམས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བའི་ན ཨད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྒྱུག་སྨན་གྱི་རྗེས་ལ་ལས་ཀུན་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་དང་། མས་གཏོང་བ་དང་། སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་དབོ་བ་དང་། མིག་སྨན་དང་། སྨིན་པར་བྱ་བའི་བར་གྱི་ལས་སྤང་ བར་བྱ་སྟེ།མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ། །འབྲུམ་བུ་མིག་སེར་གཞོགས་ཕྱེད་ལྕི། །རིམས་རྙིང་དམུ་རྫིང་དབྱིག་དུག་དང་། །སྐྱུག་དང་མཆེར་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ལོང་ནད་རབ་རིབ་སྔོན་པོར་གྱུར། །མཆི་ འཛག་ཞུ་བའི་གནས་ན་ཟུག་།མངལ་དང་ཁུ་བའི་གནས་ཀྱི་ནད། །ཁོང་ནད་གཏོགས་དང་སྲིན་ནད་རྨ། །དྲེག་ནད་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད། །གཅིན་སྲི་བཤང་བ་འགགས་པ་དང་། །སློན་བྱ་མཛེ་གཅིན་ནད་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ལ་སོགས་པ ནས་རྟུག་པ་འགགས་པའི་བར་གྱི་ནད་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སློན་པར་བྱ་བའི་ནད་ལས། མཛེ་ནད་དང་གཅིན་ནད་ནས་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་རྣམས་ཀྱི་བར་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་བཀྲུ་སྨན་བྱས་པས་མཆོག་ཏུ་འབྱང་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲུས་མི་བྱ་བ་རིམས་སར་དང་། །དྲོད་ཆུང་ཁྲག་མཁྲིས་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །རྨས་དང་གཞང་ནད་ཚད་པས་འཁྲུ། །ཁོང་དུ་མཚོན་ལུས་ལྟོ་སྲ་དང་། །སྣུམ་ཆེས་པ་དང་སྐེམ་ཆེས་པའོ།




腹中有虫者，若之前未清洗，因虫极多故会全部涌出，心脏极为痛苦而呕吐剧烈。
风等向上涌出者，因下方明显而向上牵引会成为过失。
呕吐困难者，因腹部堵塞且呕吐困难，若过度牵引则会搅动所有腹部疾病，会引起火热、昏迷、失忆等病。
因干粪等所困扰者，以及肋骨疼痛等，会导致各自的病情加重，也可能致死。
是否在任何情况下都不该对孕妇等人施用催吐药？还是在某些情况下可以使用催吐药？为此说道：
'除了服毒、消化不良，以及食用不适食物者。'这是说，除非这些孕妇等人服用了毒药或混合毒物，或食物未消化即饱食，或食用了不适合的食物，这些情况除外。因为这些会迅速致命，所以除了服毒等这类情况外，其他情况不可使用催吐药，若出现这些情况则应使用温和的催吐药。
经常呕吐以上者，以及大多数未消化的热病，所有未消化的病症，都应避免熏烟等所有治疗。
此处应避免并放弃经常呕吐且持续呕吐的人，以及前面所说不适合使用催吐药的孕妇至体弱者等所有人。
不仅应避免这些直至熏烟的所有治疗，对未消化的热病也应避免，因为新发热病有病情混乱的过失。
同样，对所有未消化的病症，在催吐药之后也应避免所有治疗，即泻药、下部灌注、鼻部灌注、熏烟、漱口并吐出、眼药、直至成熟的治疗都应避免，这是因为未消化的粘液会造成危险。
用泻药治疗肿瘤、痔疮、疱疹、黄眼、半身重、陈旧热病、淋巴肿胀、矿毒、呕吐、脾病、癫痫、肠病、眼翳变青、流泪、消化部位疼痛、子宫和精液部位的病、腹内病、割治和虫病创伤、垢病、以及颈部以上的病、尿病、大便阻塞，以及需要呕吐的麻风病、尿病等。
从肿瘤等到大便阻塞的诸病，以及同样需要呕吐的病中，从麻风病和尿病到上身的诸病，都应用泻药治疗和清净，对这些使用泻药会得到最好的清净和消除。
不应沐浴者为新发热病、体温低、血胆向下流、受伤、痔疮、热性腹泻、体内有武器、腹部僵硬、过度油腻者和过度消瘦者。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སར་པ་ནས་སྐེམ་ཆེས་པའི་བར་ལ་ནི་ཁྲུས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། ། དེ་ལ་རིམས་སར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ནད་མ་སྨིན་པ་ལ་ཁྲུས་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ནད་སླར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞང་ནད་པ་ནི་བཤང་སྒོ་སོགས་ལ་གནོད་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་པས་འཁྲུ་བ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ཐུར་དུ་དབྱུང་བ་གཉིས་ལ་ཁྲུས་བྱས་ཤིན ཏུ་འཁྲུ་དྲགས་པས་མ་རུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨན་གྱི་ཤུགས་མི་བཟོད་ཅིང་བསྟེན་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཁྲུས་མི་བྱ་སྟེ། དེས་རླུང་གིས་སྲོག་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་ཁའི་གནས་སུ་རླུང་བསགས་པས་ ཕན་ཚུན་རྒྱུ་བ་ན་ནང་དུ་ལྟོ་སྦོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཁོང་དུ་མཚོན་ལུས་པ་ཡང་དེར་རླུང་བརྟེན་པས་སྲོག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟོ་སྲ་བ་ནི་སྨན་བདོ་བས་ནད་ཕྱིར་ཕྱིན་པར་མ་ནུས་པ་དང་། སྙིང་གར་གཟེར་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་པ་དང་། སྤོ་བ་དང་། སློན་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། རྨྱ་བ་སྐྱེད་དེ། སྲོག་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །སྣུམ་ཆེས་པ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ན་ཡང་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐེམ་ཆེས་བ་འདིར་ནད་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། གཅོང་ཆེན་པོས་ཉེན་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་དྲི་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ ཡིན་པ་ལས།དེ་ཕྱུང་ནས་ལུས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཐུན་མོང་དུས་སུ་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱིས་ཉེན། །ཉ་དང་མ་ཤ་ཏིལ་སོགས་ཀྱིས། །ནང་པར་སློན་བྱའི་བད་ཀན་ སྐྱེད།།མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་ཟས་ལེགས་ཞུ། །སྔ་དྲོའི་དང་པོར་བཀྲ་ཤིས་བྱས། །ཟས་མ་ཟོས་པའམ་ཅུང་ཟད་སྣུམ། །ཐུག་པ་ཞུན་མར་ལྡན་པ་བཏུང་། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་། །སྨན་སྟོབས་ཆུང་བ་ནད་དབང་ལས། །ཆང་འོ་བུ་རམ་ཤིང་ཤ་ཁུ། ། ནད་དམིགས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ལྡན་པ། །སྨན་ཚད་ལྟོ་བ་ལས་དཔགས་ཏེ། །སྨན་ལ་སྔགས་ནི་མངོན་བཟླས་ལ། །ལྐོག་མར་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བླུད། །ཚངས་པ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་དང་ཐ་སྐར་བུ། །དྲག་པོ་དབང་པོ་ཉི་ཟླ་ས་མེ་རླུང་། །དྲང སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་།།འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱོད་ནི་བསྲུང་བར་ཤོག་།དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་དང་། །ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་ནི། །ཁྱོད་ལ་སྨན་འདི་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་ཅིག་། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱ་གུ་རུ་བཻ་ཌཱུརྱ་པྲ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨཪྷ་ཏེ། སཾ་མྱཀ་སམ་བུད་དྷཱ་ཡ། ཏརྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་མ་ཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛ་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭཱ་ཧཱ། ཤར་དུ་ཁ་བལྟས་འཐུང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་མོང་གི་དུས་སུ་ནི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའོ། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ཅིང་བརླན་པར་བྱས་ལ། ནང་པར་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉི་མ་ ལ།སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནུབ་གཅིག་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྤྱད་ལ། ཚད་དང་ལྡན་པའི་སྨན་དེ་བཏུང་བ་ནི་སྨན་པ་ནུབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་ལ་ནད་པ་ཤར་དུ་ཁ་བསྟན་ཏེ། སྔགས་ནི་མངོན་པར་བཟླས་ལ་འཐུང་དུ་གཞུག་གོ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྐྱུག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ ལ་བླུད་ཅེ་ན།བད་ཀན་གློངས་པ་སྟེ། བད་ཀན་སྐྱེད་པ་དེ་རང་གི་གནས་ནས་གསོ་བར་བྱའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པས་སོ།

对此，从新发热病到极度消瘦期间，不宜沐浴。即使是新发热病，在病未成熟时也不可沐浴，因为这会导致病情复发。痔疮病人不宜沐浴，因为会引起肛门等处的病变。热病引起的腹泻和血胆向下排出这两种情况下沐浴，会因过度腹泻而变得虚弱。体温低等症状的人因无法承受药力且不能服用。酒病发作时不可沐浴，因为这会导致风气危及生命。在腹部积聚风气，使其相互流动时会引起内部腹胀。体内有伤口残留时，风气依附其上也会危及生命。
腹部僵硬时，因药物堵塞而无法排出病邪，会引起心痛、肋痛、呕吐、昏厥、晕倒和谵妄，危及生命。过度油腻时沐浴也会变得过于严重。此处所说的极度消瘦是指重病，因为重病患者由于身体精华耗尽，仅靭存于污浊之力，若将其排出，身体也会随之毁坏。孕妇等人若沐浴，也会如前所述产生过失。
其后共同时期中，如法涂抹油脂，鱼肉芝麻等物，清晨服用会生痰，夜晚睡眠食物消化好，清晨首先作吉祥，未食或稍服用油腻，喝带有酥油的汤。儿童老人体力弱，药力小者因病情，酒、奶、糖、木肉汁，依所说病症对症下药。
蜂蜜盐相混合，药量依胃量定，对药明显持诵咒，灌服直至咽喉处。梵天众生主及星宿子，大自在帝释日月地火风，与诸仙人众会聚一处，愿诸部多众守护于你。诸仙人之精华摄取，如诸天之甘露，如龙王之甘露，愿此药近住于你。
（咒语：藏文：ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱ་གུ་རུ་བཻ་ཌཱུརྱ་པྲ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨཪྷ་ཏེ། སཾ་མྱཀ་སམ་བུད་དྷཱ་ཡ། ཏརྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་མ་ཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛ་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭཱ་ཧཱ།）
面向东方饮用。对此，'其后'是为吉祥而说。共同时期是指夏季最后一月和春季中月。如法而行是指按照次第涂抹油脂使其湿润，清晨即除此日外，欲服用催吐药者一夜行用油法，具足量的药，医者面向西方，病人面向东方，明显持诵咒语后饮用。对何种人服用呢？对痰积聚者，即从痰产生的自身位置治疗。以何物治疗呢？以豌豆和芝麻等。

།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། ཏིལ་གྱི་འབའ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་པ་ནི་མཚན་མོ་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་པས་གནས་པའོ། །རང་གི་ཟས་ལེགས་པར་ཞུ་བ་ནི་ཁ་ཟས་བདེ་མོར་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། །སྔ་དྲོ་ནི་ཉི་མའི་ཆ་དང་པོའོ། །བཀྲ་ཤིས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་རློབ་ཅིང་དགེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཟས་མ་ཟོས་པ་ནི་ཁ་ཟས་ལོངས་སྤྱད་པ་མ་བྱས་པའོ།།ཡང་ཅུང་ཟད་སྣུམ་པ་ནི་སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་པའོ། །ཐུག་པ་ནི་ནས་ཐུག་གོ། །དེ་ཞུན་མར་ཅུང་ཟད་བཏབ་ལ་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ཆང་ལ་ སོགས་པ་ལྐོག་མར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་འཐུང་དུ་བཅུག་ལ།ནད་དམིགས་ཇི་སྐད་བཤད་ཅིང་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་བསྲེས་ལ། སྨན་གྱི་ཚན་ལྟོ་སྲ་སྙི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ཚད་ལས་དཔགས་ཏེ། ལྟོ་སྙི་བ་ལ་སྨན་འཇམ་པོའམ་ ཚད་ཆུང་བའི་སྨན་སྦྱིན་ནོ།།འབྲིང་ལ་འབྲིང་ངོ་། །སྲ་བ་ནི་ཆེ་བ་དང་ཆེ་བའོ། །སྨན་ལ་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བཟླ་བ་ནི། དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཤིས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་སྟེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་།སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་དང་། དྲག་པོ་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། དབང་པོ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། སའི་ལྷ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། མེ་ལྷ་དང་། རླུང་ལྷ་སྟེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱེད་ལ་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་ཤོག་ཤིག་པའོ། །འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྨན་གྱི་གནས་ཡུལ་ལམ་སྨན་གྱི་ཚོགས་དུ་མ་དང་བཅས པ་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཏེ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་ཤོག་ཤིག་པའོ། །ཡང་ཁྱེད་ལ་སྨན་འདི་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བཅུད་ ལེན་དང་།ཞེས་བྱ་བ་དྲང་སྲོང་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་བྱས་པའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་ལྟ་བུ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་དང་། ཀླུ་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། ཀླུ་མཆོག་སྟེ་མཐའ་ཡས་དང་ནོར་ རྒྱས་དང་རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ།ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་རྙེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀླུ་མཆོག་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ནི་ལྷའི་བས་ཅུང་ཟད་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་སྨན་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།

等等所说的是牛奶、酸奶、芝麻汤等各种食物。夜晚睡眠是指夜晚安睡休息。自己的食物充分消化是指食物完全消化。早晨是指太阳的第一个时分。吉祥之事是指赐福并显示善业。同样地，未食用食物是指未享用食物。
稍微油腻是指略微做了油的事情。汤是指青稞汤。在其中加入少许酥油后饮用。同样地，对于儿童和老人等，由于病情的缘故，让他们饮用酒等直至咽喉。
如前所述的病症，根据各自情况适当地与蜂蜜和岩盐调配。根据药物的剂量强中弱三个标准来衡量，对于消化力弱的人给予温和或剂量小的药物。中等者给予中等剂量。强者给予大量和大剂量。
对药物念诵咒语是指：比丘和婆罗门们所说的吉祥语，以及如同'梵天即众生主'等偈颂和咒语。其中'梵天和众生主速疾'等，二十八宿之子，大自在天，帝释天，地神，日神，月神，火神，风神等梵天等诸神，愿他们守护和庇佑你们。
不仅如此，所谓仙人即如流传者等具有药物群，即药物所在地或众多药物群，同样地，诸部多众即阿修罗、迦楼罗、紧那罗等大力鬼众，愿他们守护。
又愿你们获得如此药物，即仙人们的精华，也就是名为'迁移仙人'等所取的药物群，以及帝释天等诸神的甘露，龙王即无边、增财、具种姓等诸龙的甘露。因为龙的甘露不易获得故说'龙王'，龙的甘露比天的稍逊，愿你们的这药物与此等相同。

། འཐུངས་ནས་དེ་ལ་སེམས་དམིགས་ཏེ། །ཡུད་ཙམ་བསྡད་ལ་དང་གར་འཁྱིལ། །མཆིལ་མ་དེ་ལས་སློན་དུ་གཞུག་།མ་གནོད་པར་ནི་སོར་མོས་སམ། །ཡང་ན་ཆུ་བ་འཇམ་པོ་ཡིས། །ལྐོག་མ་ལྕེའུ་ཆུང་མ་སྣད་བྱ། །སྐྱུག་མི་བྲོ་བར་མི་དྲང་ངོ་། །འབྱུང་བར ལྡོག་པ་སློན་པར་བྱ།།པུས་མོ་དང་མཉམ་སྟན་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་འཐུངས་ཟིན་ནས། དེ་ལ་སེམས་ཤིང་ཞེས་པ་སློན་བྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཡུད་ཙམ་ཞེས་པ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་ཅིང་འདུག་ལ་དང་གར་འཁྱིལ་བ་དང་། རྔུལ་འབྱུང་ བས་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་།བ་སྤུ་ལྡང་བས་གནས་ལས་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁོང་པ་ཅུང་ཟད་སྤོ་ཞིང་འཁྲུགས་པས་ལྟོར་རྒྱུ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་སྙིང་གར་ཟུག་ཅིང་དང་ག་འཁྱིལ་བ་དང་། སྙིང་འཕར་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་པོ་ཁར་ འབྱུང་བ་དག་གིས་ནད་དེ་གྱེན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡུད་ཙམ་བསྡད་ནས་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།གང་ལ་དང་ག་འཁྱིལ་བ་དང་མཆིལ་མ་མང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དང་གར་འཁྱིལ་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་དེ་སློན་དུ་གཞུག་ གོ།།ཇི་ལྟར་སློན་པར་བྱ་ཞེ་ན། མ་གནོད་པར་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་སློན་ཞིང་དྲང་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྩོལ་བ་དྲག་པོས་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆུ་བ་འཇམ་པོས་བྱ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྡོང་ཟླུམ་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པས་བྱའོ། །ལྐོག་མ་ལྕེ་ཆུང་མ་སྣད་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་མི་བྲོ་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་ལྡོག་པའི་ཚེ་དྲང་ཞིང་སློན་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱུག་བྲོ་ཞིང་འབྱུང་བར་ལྡོག་པ་ན་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཚེ། པུས་མོ་དང་མཉམ་པའི་སྟན་མཐོན་པོ་ལ གནས་པར་གྱུར་པས་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ།།དེ་ནི་སློན་ཚེ་གློ་གཉིས་དང་། །དཔྲལ་བ་དག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ལྟེ་བ་བཙིར་བ་དང་། །རྒྱབ་ནས་གྱེན་དུ་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དེ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པར་གྱུར་པ་ན། གློ་གཉིས་ཏེ་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་དཔུང་པ་ནས་གཟུང་ཞིང་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལྟེ་བ་བཙིར་བར་བྱ་བ་དང་རྒྱབ་ནས་གྱེན་དུ་བཙིར་ཐབས་ཀྱིས་ཕུལ་ཞིང་ལག་པ་གྱེན་དུ་བལྟས་པས་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བད་ཀན་རྣོ་དྲོད་ཁ། །མཁྲིས་པ་མངར་དང་བསིལ་བས་སློན། །རླུང་ འདྲེས་བད་ཀན་སྣུམ་པ་དང་།།སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དག་གིས་སློན། །ཇི་སྲིད་བད་ཀན་རྒྱུན་ཆད་པའམ། །མཁྲིས་པ་སྣང་གི་བར་དུ་སྐྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བད་ཀན་ནི་སྨན་རྣོ་བ་དང་དྲོ་བ་དང་ཁ་བས་སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ རྒྱས་པ་འདྲེས་པའི་ནད་ལ།སྨན་མངར་བ་དང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནད་འདྲེས་ཤིང་འདུས་པའི་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལ་ནི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་ཤས་ཆེ་བ་དག་གིས་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་སློན་པ་ནི་ ཇི་སྲིད་བད་ཀན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པའམ།མཁྲིས་པ་སྣང་གི་བར་དུ་སྐྱུག་ཅིང་དྲང་བར་བྱའོ། །ཤུགས་དལ་པི་པི་ལིང་སྐྱུ་རུ། །ཡུངས་ཀར་རྒྱམ་ཚའི་ཆུ་དག་གིས། །ཡང་དང་ཡང་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སློན་པའི་ཤུགས་དལ་ཞིང་། བབས་ཆུང་ བར་གྱུར་ན།པི་པི་ལིང་དང་ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། རྒྱམ་ཚའི་ཆུ་དག་བླུད་ལ། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ།

饮用后专注于此，暂时安坐并感觉恶心。从中引导唾液，用手指轻柔地或用柔软的管子，不要伤及喉咙小舌。不要在不想吐时强行引吐，要在有呕吐感时引导。坐在与膝齐平的座位上。
关于这些，服药之后，专注于此是指生起想吐的念头。暂时是指在两个时辰之间安坐并感到恶心，出汗则病会平息，汗毛竖立则会从原处移动，腹部稍微膨胀混乱则会在腹中流动，逐渐心口刺痛并感到恶心，心跳加快，口中生出大量唾液，以此等征兆知晓病气上升为止暂时安坐后引导。
对于那些感到恶心并产生大量唾液的人，这就是所谓的恶心和唾液增多，如此之后就要引导。
如何引导呢？用两根手指轻柔地引导牵引，不要用太大力。或者用柔软的管子，即用柔软而柔韧的青莲茎等植物茎。关于'不要伤及喉咙小舌'，是指不要伤害这些部位。同样，在不想吐且无呕吐感时不要引导。在想吐且有呕吐感时才引导催吐。当人要引吐时，应坐在与膝齐平的高座上进行催吐。
在引吐时，应扶持两胁和额头。同样要按压肚脐，从背部向上按摩。关于这些，当此人引吐时，应扶持两胁即两肋，同样要从肩部扶持。同样要按压肚脐，从背部向上用推挤的方法推动，手掌向上按摩。
如此，痰病用辛热苦味药引导，胆病用甜味和凉性药引导。风病混合的痰病用油性、酸味和咸味药引导。直到痰液断绝或胆汁出现为止催吐。
当引吐力道减弱时，用胡椒、訶子、芥子和岩盐水反复引导。关于这些，当人引吐的力道减弱变小时，用胡椒和芥子研磨成糊状，加入岩盐水服用，要反复引导催吐。

།དེར་ནི་སློན་པར་མ་གྱུར་པའམ། །སྡོད་པ་དང་བཅས་སློན་པའམ། །སྨན་ནི་འབའ་ཞིག་བྱུང་གྱུར་ན། །སྦྱོར་ཉེས་དེ་ ནི་མཆིལ་མ་མང་།།གཡན་པ་ཐོར་བུ་རིམ་སོགས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་པའི་གནས་སྐབས་དེར་སློན་པའི་ཤུགས་ཅིའང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་སྡོད་པའི་གགས་དང་བཅས་པར་སློན་པའམ། སྨན་འབའ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཞིང་ནད་ མ་ཕྱིན་པ་སྨན་ཉི་ཚེ་སྐྱུགས་པར་གྱུར་ན།འདི་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་ཤིང་མ་རུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དེས་མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆིལ་མ་ནི་བད་ཀན་མཆིལ་སྣབས་མང་དུ་འཛག་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཡི་ གར་མི་འོང་བ་དང་།ལུས་ལྕི་བ་དང་ཚིགས་ན་བ་དང་། རྨྱ་ཞིང་སྙོམ་པ་དང་ཟུག་ཅིང་གཟེར་བ་དང་། སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བསྡུའོ། །བདེར་སྐྱུག་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དང་། །རླུང་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པའི་མཚན་མ་ཡང་བདེ་བར་སྐྱུག་ཅིང་གཟེར་བ་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བད་ཀན་སློན་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་མཁྲིས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟུག་གཟེར་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། ཡིད་དགའ་ཞིང་གསང་བག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དྲགས་པས། །ལྦུ་བ་ཚོན་ཅན་ཁྲག་འདྲར་སྣང་། །སློན་ནས་ཁོང་རྨྱ་ལུས་ཚ དང་།།ལྐོག་སྐམ་མགོ་འཁོར་མིག་མི་མཐོང་། །རླུང་ནད་མི་བཟད་ལྡང་འགྱུར་ཞིང་། །སྲོག་གི་ཁྲག་འབྱུང་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། སློན་པའི་སྐྱུགས་པ་ལྦུ་བ་དང་། མདོག་ཚོན་ཅན་རྨ་བྱའི་མཇུག་ སྒྲོ་ལྟར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་དང་།ཁྲག་ལྟ་བུར་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བས་ན། ལྦུ་བ་ཚོན་ཅན་ཁྲག་འདྲར་སྣང་། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སློན་ནས་ཁོང་རྨྱ་ཞིང་ཤིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལྐོག་ མ་སྐམ་ཞིང་གྲེ་བ་ཞུམ་པ་དང་།མགོ་འཁོར་བ་དང་། མིག་གིས་མི་མཐོང་ཞིང་མུན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། རླུང་ནད་མི་བཟད་པ་སྟེ། ཁ་ཡོ་བ་དང་། རྣ་བ་གཟེར་བ་དང་། ཚིག་ཐོགས་པ་དང་། ལྕེ་འཁུམས་པ་དང་། མིག་འགྱུར་བ་དང་། འགྲམ་པ་ འཐམས་པ་དང་།དྲན་པ་མེད་པ་དང་། གཉིད་ཡར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མི་བཟད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། སློན་ཉེས་པའི་ནད་དེ་འབྱུང་བས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པས་ སློན་པ་ནི།།ཡུད་ཙམ་ངལ་བསོ་དུད་པ་གསུམ། །གང་ཡང་རུང་བས་བདུག་པ་དང་། །དེའི་འོག་སྣུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྦྱོར་བ་ལེགས་པས་སློན་པར་གྱུར་ན་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་གདོང་དང་མིག་ལེགས་པར་དག་པར་བྱས་ཤིང་ཕྱིས་ ལ།ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ངལ་གསོ་ཞིང་དུབ་པ་བསལ་ལ། རྫ་ཡང་ལ་སོགས་པས་དབུགས་བྱུང་ཞིང་སེམས་གསོ་བ་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་བ་བདུག་པ་གསུམ་པོ་བདུག་པའི་ཆོ་ག་ལས་འོག་ནས་བཤད་པ་རྣོན་པོ་དང་བར་མ་དང་། འཇམ་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ བའི་གང་ཡང་རུང་བ་དེའི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།ཅི་རིགས་པར་རྣོ་བ་དང་བར་མ་དང་འཇམ་པ་དང་གསུམ་ལས་གཅིག་གིས་བདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྤྱོད་པའི། ཁ་ལག་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུ་ཞིང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ།

在那里若未吐出或伴随停滞而吐，或者只是药物出来时，这种不当用药会导致唾液增多，出现瘙痒、疹子等症状。这是说，在呕吐时，如果没有任何吐出的力量，或者伴随着停滞的阻碍而吐，或者只是药物出来而病未去除，仅仅吐出药物时，这就是呕吐药的不当使用。这种不当使用会导致唾液增多等症状。唾液是指痰液、鼻涕大量流出。'等'字所包含的是：不适感、身体沉重、关节疼痛、昏迷、麻木、刺痛、起鸡皮疙瘩等症状。
舒适呕吐时，痰液、胆汁和风会依次排出，这是正确的用药。这是说，呕吐药正确使用的特征是舒适地呕吐且无刺痛，痰液等依次排出，即痰液无阻碍地排出，之后是胆汁，再后是风依次排出，同样没有剧烈疼痛，感到愉悦和轻松等症状出现，这就是呕吐药的正确使用。
药物过量时，会出现带色泡沫似血般显现，吐后内部昏迷、身体发热、喉咙干燥、头晕目眩、视物不清，会引起难忍的风病，命脉之血流出而致死。这是说，呕吐药过量使用时，呕吐物会有泡沫，呈现孔雀尾羽般的各种颜色，看起来像血液。同样地，吐后会出现内部昏迷且极度虚弱，全身肢体发热灼烧，喉咙干燥萎缩，头晕，视物不清如黑暗般，出现难以忍受的风病，即歪嘴、耳痛、语言障碍、舌头萎缩、眼睛变形、面部僵硬、失去意识、失眠等难以忍受的疾病。或者命脉之血（下文将解释其特征）因吐错而流出导致死亡。
正确用药后呕吐时，应当短暂休息，用三种熏香中的任何一种熏制，之后采用油性疗法。这是说，当人因正确用药而呕吐后，应当好好清洗手脚、面部和眼睛，稍作休息消除疲劳，用陶罐等使呼吸通畅，恢复精神，之后按照熏香仪轨中所说的三种熏香——猛烈、中等和温和之分，根据其功效选用其中之一进行熏制。然后进行油性疗法的修习，如用温水洗手漱口等，应当这样教导。

།དེ་ ནས་དགོངས་ཀའམ་ནད་པར་ནི།།བཀྲེས་ཚེ་ཆུ་ཚན་གྱིས་བཀྲུས་ལ། །སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་འབྲས་ཀྱི་ནི། །ཐུག་པ་ལ་སོགས་རིམ་བཞིན་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སློན་ཟིན་པ་དང་། དགོངས་ཀ་སྟེ་ཉི་མ་ནུབ་ནས་སམ། ཡང་ན་དེ་ཕྱི་དེ་ཞག་གི་ནང་པར་ཐོ་རངས་ ཀྱི་སློན་གྱིས་གློངས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་རང་གི་གནས་སུ་ལེགས་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྔར་སློན་པས་བཀྲེས་ཤིང་བྲུ་བ་ཚ་བར་གྱུར་ན་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ལ། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་གྱི་འབྲས་ཀྱི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པ་ འདི་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འབྲས་རཀྟ་ཤ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཙོས་པའི་འབྲས་ཆན་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དེའི་འཚལ་ནན་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།མེའི་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ། དགོངས་ཀའམ་ནང་པར་ལྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ཆོ་ག་འདི་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཐུག་པ་གར་པོ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི། །ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་།མཆོག་དང་བར་ མ་ཐ་མའི་སྦྱང་བས་སྦྱངས།།མི་ཡིས་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་རིམ་བཞིན་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་ནི་འབྲས་ཐུག་རྐྱང་པ་ལ་ཅུང་ཟད་སྐ་བའོ། །དེ་བས་ཀྱང་སྐ་ཞིང་ཐུར་མ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཐུག་པ་གར་པོའོ། །གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཡུ་ཤ་ནི་བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་ དང་།སེ་འབྲུ་དང་གོ་སྙོད་དང་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་མ་བཏབ་པར་མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའོ། །སྲན་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བའོ། ། ཤ་ཁུ་ནི་ཤ་དག་གི་ཁུ་བ་གཡོས་སུ་བྱས་པའོ། །འདིར་བྱས་པ་ནི། དེར་ནི་ཤ་ལས་ཁུ་བ་སྟེ། འབྲུ་ལས་ཁུ་བ་འབྲས་བུ་ལས། །ཁ་ལོ་རྩ་བ་ཏིལ་ཚིགས་སྐྱུར། །ཕལ་ཆེར་སྐམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ། །དེ་དག་སྣུམ་སོགས་ལྡན་དང་མེད། །གཡོས བྱས་མ་བྱས་ཡིན་ཞེས་བྱ།།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་རིམས་མ་འཆོལ་བར་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་མཆོག་དང་བར་མ་དང་ཐ་མའི་སྦྱང་ བས་སྦྱང་བར་མི་བྱ་སྟེ།སྐྱེས་བུས་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མཆོག་དང་བར་མ་དང་ཐ་མའི་སྦྱང་བ་དེ་དག་གིས་སྦྱངས་ཤིང་ནད་བསལ་བའི་མིས་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་པོར་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནས་ཤ་ཁུ་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུག་པ་གསུམ་པོ་ནམ་ ཤ་ཁུའི་བར་དུ་ཚེ་ཚད་དེ།མཆོག་ཏུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་གསུམ་བསྟེན་པ་དང་། སྦྱང་བ་འབྲིང་གིས་སྦྱོང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཐམས་སྦྱང་བ་ལ་གཅིག་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ དུས་ཐུག་པ་ནས་ཤ་ཁུའི་བར་དུ་རེ་རེ་སྤྱད་པས་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཉི་མ་དང་པོའི་དགོངས་ཀ་ཐུག་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་ཉིད་བཏུང་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་ཐུག་པ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་གསུམ་ པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་གར་པོ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐུར་མ་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཆགས་པ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་ཐུག་པ་གར་པོ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་བཞི་པའི་དགོངས་ཀའི་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་གཡོས་སུ་ མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ལོངས་སྦྱད་པར་བྱའོ།

然后在傍晚或病人饥饿时，用温水沐浴后，应当依次服用大米粥等。对此，在已经清净之后，傍晚即日落之后，或者第二天清晨，为了使身体各种元素安住于自身位置，如果因之前的清净而饥饿且腹部发热，应当用温水沐浴并保持清洁，然后依次服用大米粥等下文所说的食物。
不仅仅是服用粥等食物，还应食用红米饭，即所谓的赤稻米煮成的饭，要加入油和少许盐及辛香料，并饮用与之相应的汤羹。根据消化之火的强度，在傍晚或清晨饥饿时应当遵循这个仪轨。
未经烹饪的稠粥、汤汁、肉汤三种、两种、一种，以上等、中等、下等净化法净化，人应当在进食时依次服用。其中，粥是指单纯的米粥略稠者。比这更稠且能粘在勺子上的是稠粥。
未经调味的汤汁是指未加入生姜、胡椒、小茴香、荜拨、阿魏等，只用绿豆等煮成的汤汁。用绿豆等煮成的汤汁加入生姜等调味的是经过烹饪的汤汁。肉汤是指经过烹饪的肉类汤汁。
这里所说的是：'其中肉类成汤，谷物成汤，果实成汤，茎叶根茎芝麻节酸味，大多称为干汤，这些有油等或无油等，称为已烹饪或未烹饪。'
将这五种汤类按照数量依次分为三、二、一，在进食时以上等、中等、下等净化法净化后，人应当服用。经过上等、中等、下等净化法净化并去除疾病的人，应当在三餐时分别按照次第从稀粥到肉汤依次服用。
其中粥到肉汤的时限是：上等净化者服用三次，即在三餐时服用；中等净化者服用两次，即在两餐时服用；同样，下等净化者服用一次，即从粥到肉汤每餐各服用一次。
第一天傍晚应当饮粥。第二天两餐时都饮粥，这样就是三餐服用粥。第三天两餐时服用稠粥。这稠粥不能太稀，要能轻易粘在勺子上，这样就是三餐服用稠粥。第四天傍晚一餐时服用未经烹饪的汤汁。

།དེ་ཡང་ཉི་མ་ལྔ་པའི་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཉིད་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་དྲུག་པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་གཡོས་སུ་ བྱས་པའི་ཁུ་བ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།ཉི་མ་བདུན་པའི་ནང་པར་གྱི་ཟས་གཅིག་ལ་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་པའི་དགོངས་ཀ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤ་ཁུ་དང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞག་བརྒྱད་པའི་ཟས་ཀྱི་བར་ དུས་གཉིས་སུ་ཤ་ཁུ་དང་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཤ་ཁུ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྦྱང་བར་གྱི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནས་ཤ་ཁུའི་བར་སྤྱད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཆེ་བས་སྦྱངས་པས་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་ བྱའོ།།ཉི་མ་བཞི་པའི་ནང་པར་ཡང་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དགོངས་ཀ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་སྟེ། ལྔ་པའི་ནང་པར་ཡང་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེའི་དགོངས་ཀ་ནི་ཤ་ཁུ་སྟེ། ཉི་མ་དྲུག་པའི་ནང་པར་ཡང་ཤ་ཁུ་དང་སྤྱད་པར་ བྱའོ།།དེའི་དགོངས་ཀ་ཕན་ཆད་ནི་ཟས་ནར་མར་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཐ་མས་སྦྱངས་པས་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་ཞག་དང་པོའི་དགོངས་ཀ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཉིས་ པའི་ནང་པར་ཐུག་པ་གར་པོ་དགོངས་ཀ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཤ་ཉི་མ་གསུམ་པའི་ནང་པར་གཡོས་སུ་བྱ་བའི་ཁུ་བ།དགོངས་ཀ་ཤ་ཁུ་དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཟས་ནར་མ་ཐམས་ཅད་སྤྱད་ལ་རག་གོ། །ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།།དཔེར་ན་མེ་ཆུང་རྩཝ་དང་ལྕི་སོགས་ཀྱིས། །རྣམ་པར་སྦར་ནས་རིམ་གྱིས་མཆེད་པ་ན། །ཆེ་ཞིང་བརྟན་ལ་ཐམས་ཅད་མཆེད་པར་ནུས། །སྦྱངས་པའི་ནད་མེད་ཐུག་སོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཤིང་མེད་ ཅིང་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི།རྩཝ་དང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་མོར་རྣམ་པར་སྦར་ཞིང་འབུད་པ་ན། རིམ་གྱིས་མཆེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་ཞིང་མི་སོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཆེད་པར་ནུས་པ་ སྟེ།དངོས་པོ་སྲ་ཞིང་ལྕི་བའི་ཟས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་སྨིན་པ་དང་ཚོས་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནང་གི་མེ་སྦྱངས་པས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པས་གསོས་པར་གྱུར་པ་ནི་རིམ་ གྱིས་ཆེ་བ་དང་བརྟན་པ་དང་།འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱང་བ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སློན་ཚད་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི། །བཞི་དང་དྲུག་དང་ལན་བརྒྱད་སློན་པར་འདོད། །དེ་གཉིས་ བཅུ་དང་ཉིས་ལྡབ་སུམ་ལྡབ་འཁྲུ།།བྲེ་གང་དེ་བཞིན་ཉིས་ལྡབ་བཞི་ལྡབ་འགྱུར། །སྐྱུག་སྨན་མཐར་མཁྲིས་བཀྲུ་སྨན་ལས་བྱེད་དང་། །བད་ཀན་མཐར་བྱུང་འཁྲུ་བ་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སློན་ ཤུགས་བཞི་དང་།དྲུག་དང་བརྒྱད་སློན་པ་དག་ཚེའི་རིག་བྱེད་དྲན་པར་བྱེད་པ་དག་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སློན་པ་ཆུང་ཚད་ནི་ལན་བཞི་སློན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སློན་ཚད་འབྲིང་ནི་ལན་དྲུག་སློན་པའོ། །སློན་པ་ཆེ་ཚད་ནི་ལན་བརྒྱད་སློན་པའོ།

在第五日的两餐时，应饮用未经烹煮的汤汁，如此则在三餐时饮用未经烹煮的汤汁。第六日的两餐时应服用已烹煮的汤汁。第七日清晨一餐时，在三餐时应服用已烹煮的汤汁。第七日晚餐时在一餐时应享用肉汤。第八日的两餐时应服用肉汤，如此在三餐时示现肉汤。这是从清淡汤一直到肉汤的服用次第。
同样，以大净化而净化者，应在两餐时服用汤等。第四日清晨也是未经烹煮的。其晚餐是已烹煮的汤汁，第五日清晨也应服用已烹煮的。其晚餐是肉汤，第六日清晨也应服用肉汤。从其晚餐开始应食用正常饮食。
同样，以最小净化而净化者，应在一餐时服用清淡汤等，第一日晚餐应服用清淡汤。第二日清晨服用稠汤，晚餐服用未经烹煮的肉，第三日清晨服用已烹煮的汤汁，晚餐服用肉汤，此后则应服用一切正常饮食。
若问为何要按照清淡汤等的次第，为此说道：'譬如小火以草和牛粪等，渐次燃烧而旺盛时，能变得广大稳固并遍及一切。净化无病者以汤等亦复如是。'
譬如无柴薪而微弱存在的火，以草和牛粪等细小之物渐次燃烧鼓风时，逐渐旺盛而变得广大，同样变得稳固不熄，能遍及一切，即能使坚硬沉重的食物类也能成熟煮透。同样，经净化的腹中之火因净化而微弱力弱，以清淡汤等滋养后，逐渐变得广大、稳固，能消化成熟。
若问不知那三种净化是什么，为此说道：'小、中、大量的呕吐，认为分别是四次、六次和八次。二者十次及二倍三倍下泻，一升同样二倍四倍增。以呕吐药终于胆汁，以泻药作用，终于痰液下泻为最胜。'等，小、中、大量的次第分别为四次、六次和八次呕吐，这是医方明记载者们所欲求和教示的。其中小量呕吐认为是四次呕吐。中量呕吐是六次呕吐。大量呕吐是八次呕吐。

། འབྱུང་བའི་ཤུགས་དེ་ཉིད་བཅུ་དང་ཉིས་ལྡབ་དང་། སུམ་ལྡབ་ནི་འཁྲུ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་དེ་ཉིད་འདོད་དོ། །དེ་ལ་འཁྲུ་བ་ཆུང་བའི་ཚད་ནི་ལན་བཅུ་འཁྲུ་བའོ། །འཁྲུ་བའི་འབྲིང་ཚད་ནི། བཅུ་གཉིས་ལྡབ་སྟེ་ལན་ཉི་ཤུ་འཁྲུ བར་འདོད་དོ།།འཁྲུ་བ་ཆེ་ཚད་ནི་བཅུའི་སུམ་ལྡབ་སུམ་ཅུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་ པོ་སྨྲས་པ་ནི་བྲེ་གང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་བྲེ་གང་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིས་ལྡབ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཞི་ལྡབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུ་བ་ཆུང་ཚད་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །འབྲིང་ནི་བྲེ་དོའོ། ། ཆེན་པོ་ནི་བྲེ་བཞི་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི། སྐྱུག་སྨན་གྱི་མཆོག་ནི་མཁྲིས་པ་འབྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྐྱུག་སྨན་གང་གི་མཐར་མཁྲིས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི། སྐྱུག་སྨན་མཐར་ནི་མཁྲིས་པའོ། །ཞེས་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཚད་བྲེ་གང་དུ ཡོངས་སུ་ཆུང་བ་ལས་ཕྱེད་དོ།།དེས་ན་སློན་པའི་ཆུང་ཚད་ནི་བྲེ་ཕྱེད་དོ། །འབྲིང་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །ཆེ་ཚད་ནི་བྲེ་དོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་མཐའ་མར་བྱུང་བའི་འཁྲུ་བའི་ཚད་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྲོག་བསྲུང་བའི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་དོ། །འཁྲུ་བ་གཉིས་ གསུམ་བཤད་དང་བཅས་མི་གཏོགས།།འཁྲུ་བ་གཞལ་ཏེ་སློན་པ་འཐུངས་མ་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲིང་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །འཁྲུ་བའི་ཤུགས་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་ནི་འཁྲུ་བའི་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཤང་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བས་ན། བཤང་ བཅས་ཏེ་འཁྲུ་བ་དེ་གཏོགས་ཤིང་ཚད་དུ་བགྲང་བར་མི་རྩི་ཞིང་འཁྲུ་བའི་ཚད་ལ་ལ་གཞལ་ཞིང་བརྩིས་ལ་འཁྲུ་བའི་གྲངས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་དེ་མི་རྩི་སྟེ།དེའི་འོག་ཏུ་དངོས་པོའི་རིགས་གཞན་དེ་མེད་པ་འཁྲུ་བའི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་བཤང་བའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ འོག་ཏུ་བྲེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པའི་ལུས་ལ་སློན་པའི་ཕྱིར། སྐྱུག་སྨན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཤེར་བ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཁ་ནས་སློན་ཏེ་བྱུང་བ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གྲངས་སུ་མི་རྩིའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ དངོས་པོ་གཞན་དག་སློན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཕན་ཆད་གཞལ་ཞིང་བརྩི་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་སློན་པ་དེ་ལ་ནི། །སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཏེ། །བད་ཀན་དུས་འདས་ལྟོ་ཤེས་ནས། །ལེགས་པར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ནམ། དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སློན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཤིང་བདེ་བར་གནས་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཆོགས་བྱས་ལ། བད་ཀན་གྱི་དུས་འདས་པ་དང་ལྟོ་ན་ཁ་ཟས་ མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ནས་སྨན་གྱི་ཚད་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ལས་ལེགས་པར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་འཐུང་དུ་བཅུག་ལ།འཁྲུ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་མང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་ལ། །འོ་མས་ཀྱང་ནི་འཁྲུ་བར་བྱེད། །རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་སྲན། །དུར་བྱིད་སོགས་ཀྱིས་ ཀྱང་འཁྲུ་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཁྲིས་པ་མང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོ་མས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་འོ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

仙人认为，排泄物的力量本身十倍、二十倍和三十倍分别是泻下的小量、中量和大量标准。其中，小量泻下的标准是泻下十次。中等泻下的标准是十的二倍，即认为是二十次泻下。大量泻下的标准认为是十的三倍即三十次。如是，已说明了催吐药和泻药二者排泄物数量的小量和大量标准。
以升等量器测量的小量、中量、大量标准所说的是一升等，泻下的小量、中量、大量标准依次是一升、其二倍和其四倍。应当如是配合。因此，小量泻下是一升，中量是二升，大量是四升。
其他论师认为，催吐药的最佳是以胆汁排出为极限。任何催吐药最后出胆汁者，称为'最后是胆汁'。泻药的标准一升为最小量的一半。因此，呕吐的小量是半升，中量是一升，大量是二升。同样，最后排出痰液的泻下标准是最佳。护命论师等如是解说。
'除了二三次泻下说明，除了测量泻下而呕吐饮用'，其中，中量是一升。泻下的力量二次或三次即是'泻下三'，由于这是伴随大便排出，故称'伴大便'，那泻下不计入标准数量中，而是对泻下的标准加以测量计数，在泻下次数中显示的，不计入其中，此后无其他种类事物，由泻下力而从大便门排出者，此后应以升等标准测量。
同样，对于呕吐身体而呕吐，为了呕吐，将催吐药与水等液体物质调和饮用，从口中呕吐而出者，不计入如是所说的次数中。此后其他事物由呕吐力从口门排出者，此后应当测量计数。
'此后对于那呕吐，复又涂油作熨，知痰过时腹已空，当善予以泻药'，其中，'此后'是吉祥义或紧接义，此后其后对于呕吐之人，'复又'即是之后又涂油作熨而安住，如前所说作准备，知道痰时已过且知腹中无食物后，以药量如何适宜而善予泻药令饮用而泻下。
'胆汁多且腹软者，以牛奶亦能泻下，风分大且腹硬者，虽都必等亦难泻。'其中，凡是胆汁多且腹软者，以牛奶亦能泻下。此处说牛奶仅是举例而已。

།དེས་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་དར་བ་སྐྱུར་པོ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། བུ་རམ་དང་། ཀྲི་སར་དང་། ཞུན་མར་དང་། ཆང་དང་། ཆུ་ཚན་དང་། པི་ལུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་སྲ་ལ་འཁྲུ་བར་དཀའ་བ་ནི་དུར་བྱིད་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ནིམ་པ་དང་། ནི་ལི་ནི་དང་། དན་དའི་འབྲས བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་དཀའ་ཞིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་གདོང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ།།བཀྲུ་སྨན་མཁྲིས་ལ་མངར་དང་བསྐ། །བད་ཀན་ལ་ནི་ཁ་བས་བྱ། །རླུང་ལ་སྣུམ་དྲོ་ལན་ཚྭ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་མངར་བ་དང་། བསྐ་ བ་བཏང་ན་བཀྲུ་བ་ལ་བསྔགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་དང་འདྲེས་པའི་བད་ཀན་ལ་ནི་སྨན་ཁ་བས་བཀྲུ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་ ཅན་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བཀྲུ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་འཁྲུ་ན་ནི་ཆུ་ཚན་བླུད། །ལག་པ་བསྲོས་པས་དེ་ཡི་ནི། །ལྟོ་བ་ལེགས་པར་དུགས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བའི་སྨན་གྱིས་འཁྲུ་བར་མ་གྱུར་ན། སྨན་གྱི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་ཚན་ བླུད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལག་པ་བསྲོས་པས་དེའི་ལྟོ་བ་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ཞིང་བསྲོ་བར་བྱའོ། །མ་འཁྲུས་དེ་ཞག་ལྡང་ཟས་ཟོས། །ཉི་མ་གཉིས་པར་སླར་ཡང་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེས་ཅུང་ཞིག་འཁྲུ་བའི་ནད་བདེ་མོར་མ་ཕྱིན་ན་མལ་ནས་ ལངས་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་སར་དྲི་མ་གདོན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་བྱས་ལ། དེ་ནས་དེ་ཞག་གཅིག་ཟན་ཟོས་ལ། ཉི་མ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨན་བཏུང་བར་བྱའོ། །ལྟོ་བ་རབ་སྲ་སྣུམ་དག་ནི། །ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཡང་བཏུང་བས། ། སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་ནི། །ལུས་སྦྱངས་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་དང་། །སྔར་གྱི་ཉེས་པ་དྲན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་མ་གྱུར་ཅིང་མ་བསླན་བས་རབ་ཏུ་སྲ་བ་ཞིག་ན། ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སླར ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ།ལུས་ཉེ་བར་སྦྱང་ཞིང་སྣུམ་གྱི་དུགས་ཀྱིས་བཙོས་ནས་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་དྲན་ཞིང་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། མ་ཡེངས་པར་བཀྲུ་སྨན་བཏུང་ བར་བྱའོ།།བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྙིང་དང་ལྟོ་ན་ཡི་ག་འཆུས། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་གློངས་པ་དང་། །གཡན་པ་ལུས་ཚ་ཐོར་བུ་དང་། །ཆམ་པས་འདེབས་ཤིང་བཤང་རླུང་འགགས། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་མ་ལེགས་ན། སྙིང་དང་ལྟོ་བ་ན་ཞིང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་སྟེ་ཟས་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་གཡའ་ཞིང་ལུས་ཚ་ བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་།ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཏུ་ཐོར་བུ་འབྱུང་བ་དང་། ཆམ་པས་འདེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་རླུང་འགགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །སྦྱོར་ལེགས་ ཇི་སྐད་བཤད་གོ་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་སྙིང་དང་ལྟོ་བ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་དང་ལྟོ་བ་དག་ཅིང་སང་བག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ཡི་གར་འོང་བ་ལ་སོགས པར་འགྱུར་རོ།

因此，用甘蔗汁、酸醪、酸奶清、糖、蜂蜜、酥油、酒、热水、毕露果、葡萄、榴莲果等进行泻下。
对于风大便秘难通者，用杜尔比得、三果、楝树、尼利尼、檀香果等也难以通便，需要很大努力才能排出。
泻药对胆病用甘味和涩味，对痰病用苦味，对风病用油性温热带盐味。
对于胆病，用甘味和涩味的泻药最为适宜。
同样，对于与胆病混合的痰病，用苦味药物泻下为佳。对于风胆混合病，用油性、温热、带盐味的泻药为佳。
如果不通便，则饮用热水，用温热的手掌给腹部做热敷。
如果泻药未起作用，为了增强药效，应饮用热水，同样用温热的手掌给腹部做热敷。
未通便者起床进食，第二天再次服用。
如果药物稍有泻下但病情未完全好转，应起床到外面排便，然后当天进食，第二天再次服用泻药。
腹部极硬未被油润者，应连续十天服用，再次用油和热敷调理身体后，仔细观察泻药的配方，并记住先前的过失。
对于未被油润而极其坚硬的情况，应连续十天进行油疗，用油和热敷调理身体后，根据病情等情况仔细观察泻药配方，同时要记住并认清先前的过失，专注服用泻药。
泻药配方错误的特征是：心腹疼痛厌食，痰胆翻动，瘙痒发热起疹，感冒及大便气滞。
如果泻药使用不当，会出现心脏和腹部疼痛不适，厌食无食欲，同样痰胆翻动，身体瘙痒，各种发热，四肢出疹，感冒，以及大便下行之气阻滞等症状，这些都是配方错误的特征。
配方正确则与上述相反。如果泻药配方正确，则与上述心腹疼痛等特征相反，即心腹清净舒适，食欲良好等。

།བཤང་བ་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རླུང་། །རིམ་གྱིས་འཁྲུ་ཞིང་འབྱུང་བ་ན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་མེད་ཆུ་འཁྲུ། །སྐྱ་ཞིང་གནག་དང་ཁྲག་དང་བཅས། །ཡང་ན་ཤ་བཀྲུས་ལྟ་བུའམ། །ཚིལ་གྱི་དུམ་བུ་འདྲ་ཉིད་དམ། །གཞང་ འབྱུང་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་།།མགོ་འཁོར་མིག་ནི་ཕུགས་སུ་བྲོས། །བཀྲུ་སྨན་དྲགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྐྱུག་སྨན་དྲགས་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་དྲགས་པ་ལ། གནོད་པ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཤང་བ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ན།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ནི་མེད་པའི་དྲི་མའི་ཆུ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་། གནག་ཅིང་སྣག་ཚ་འདྲ་བ་དང་། ཁྲག་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་ན་ཤ་བཀྲུས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཀྲུས་པའི་ཤ་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ཚིལ་གྱི་དུམ་བུ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་དང་། མགོ་འཁོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཕུགས་སུ་བྲོས་ཤིང་རྐོངས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་ དྲགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སྨན་དྲགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རྨྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཚ་བ་དང་། ལྐོག་མ་བསྐམས་པ་དང་། མིག་གིས་མི་མཐོང་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ལེགས་པར་འཁྲུས་པ་དེ་ལ་ནི། །དུད་པས་བདུག་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོ་ག་སྐྱུག་སྨན་དང་མཚུངས་པས། །དེ་ནས་སློན་དང་འདྲ་བར་བྱ། །ཟས་ལ་རིམ་གྱིས་སྤྱད་ནས་ནི། །དེ་འོག་ནར་མའི་ཁ་ཟས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་འཁྲུ་ཞིང་ཁྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འཁྲུ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་དུད་པས་བདུག་པའི་ཆོ་ག་མ་གཏོགས་པ། ཆོ་ག་གཞན་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་དུད་པས་བདུག་པ འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སློན་དང་འདྲ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲུས་བཏང་བའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་རིམ་གྱིས་སྤྱད་ ཅིང་བསྟེན་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ནར་མའི་ཁ་ཟས་མིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའི་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟེན་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྨན་འཐུངས་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། །མ་དག་ནད་ཀྱིས་རྨྱ་བ་དང་། །ཞུ་བའི་མཚན་མ་མ་མཐོང་ན། །དེ་ཡི་ཉིན་པར་སྨྱུང་བྱས་ལ། ། སྣུམ་དང་དུགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས། །གློངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྨན་འཐུངས་ཤིང་སྤྱད་ནས། མེའི་དྲོད་ཆུང་ཞིང་མེའི་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། མ་དག་པ་སྟེ། ནད་མ་ཕྱིན་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ དང་།ནད་ཀྱིས་རྨྱ་བ་སྟེ། ནད་ཀྱི་དུགས་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཞུ་བའི་མཚན་མ་མཐོང་སྟེ། སྨན་ལེགས་པར་ཞུ་བའི་རྟགས་མི་སྣང་ན། སྣུམ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པས་གློངས་པའི་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ནད་གང་སྣུམ་ གྱིས་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་དུགས་ཀྱིས་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་།སྨན་གྱིས་གློངས་པའི་དབང་གིས་ནད་བསྐྱོད་པ་དེ་སྨྱུང་བ་བྱས་ནས་དེས་ཉེན་ཞིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

大便、胆汁、痰、风，依次排出时，无痰和胆汁的水便排出，呈灰白色、黑色和带血。或者像洗肉水一样，或者像油脂块一样，肛门脱出，口渴严重，头晕眼睛深陷。这是泻药过度所致。同样，催吐药过度也会致病。
对于严重腹泻的人，会出现这些危害：排出大便等时，只排出无痰和胆汁的污水，同样呈现灰白色，黑如墨汁，带血。或者像洗肉水一样，像洗过的肉一样，同样像油脂块一样相似。同样肛门脱出，同样口渴严重被渴折磨，头晕，同样眼睛深陷内缩。这些都是因过度腹泻而产生。
同样，过度催吐药的病症也会如前所述般出现：身体消瘦神志不清，身体内部发热，喉咙干燥，视力丧失直至死亡。
对于良好泻下者，除了熏烟之外，其余方法与催吐药相同，然后要像初愈者一样。逐渐进食后，之后食用正常饮食。
对于良好泻下并按照所说的泻下方法进行泻下的人，除了熏烟仪式外，其他仪式与催吐药章节所说的相同，这里的区别就是除了熏烟以外，其他前面所说的都要做。然后之后要像初愈者一样，就像初愈章节所说的那样，按顺序在泻下后给予单一的汤等饮食仪式逐渐使用，之后食用不是正常饮食范畴内所说的饮食仪式。
服药后火力微弱，未清净而神志不清，未见消化的征兆，则当日应禁食，通过油、热敷和药物，不会受到积聚病的危害。
对于服用并使用药物后，火力微弱即火力衰弱，未清净即病未尽而未产生良好清净的特征，因病而神志不清即因病而虚弱，未见消化征兆即药物良好消化的征兆不显现，通过油和热敷等使积聚病发动，即由于油而积聚病发动，由于热敷而积聚病发动，由于药物而积聚病发动，经过禁食后就不会受到危害。

།སྦྱངས་དང་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །སྣུམ་ཆོག་ལ་སྦྱར་སྨྱུང་བ་ཡིས། །མེ་དྲོད་ཞེན་པ་ ཉིད་འགྱུར་ཏེ།།དེ་བས་ཐུག་སོགས་རིམ་གྱིས་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློན་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཞེན་ཞིང་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ ལ་སྦྱངས་པ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང་།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་ནད་ཕྱིན་པར་བྱས་པའོ། །ཁྲག་དབྱུང་བ་ནི་གཏར་ག་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་སྦྱར་བ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པའོ། །སྨྱུང་བ་ནི་ཟས་བཅད་པའོ། །དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ ཀྱི་ལུང་ལས་སྨྱུང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པས་བཤད་པར་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འབྲི་ཞིང་ཆུང་། །ཆང་འཐུངས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཆེ། །དེ་ལ་ཐུག་པ་མི་བླུད་ཀྱི། །བརྟ་བ་ལ་སོགས་རིམ་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཆུང་ཞིང་ཕྲི་བས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་བྲི་ཞིང་ཆུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཆང་འཐུང་བ་ལ་གོམས་པ་དེ་ནི་ཆང་འཐུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་ཐུག་པ་མི་དྲུད་ཀྱི། གསུམ་པོ་ དེ་དག་ལ་བརྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཕན་ཏེ།ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་འབྲས་བུའི་ཡོས་ཀྱི་ཕྱེ་ལས་བྱས་པའི་སྐྱོ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་བརྟ་བར་བྱེད་པའི་འབྲས་ཀྱི་སྐྱོ་མ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱུག་སྨན་མ་ཞུ་བར་ནད་འབྱིན། ། བཀྲུ་སྨན་ཞུ་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྐྱུག་སྨན་དག་།ཞུ་བ་ལ་ནི་བསྡད་མི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ནི་མ་ཞུ་བའི་ནད་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བཀྲུ་སྨན་ཞུ་ཞིང་སྨིན་ནས་ནད་འབྱིན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་དག་བཏང་ནས ཞུ་བ་ལ་བསྡད་མི་དགོས་ཏེ་གང་ཡུད་ཙམ་བསྡད་པ་མ་བྱུང་ན་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སློན་ཞིང་དྲང་བར་བྱའོ།།སྟེང་དང་འོག་ཏུ་འབྱུང་རིགས་པས། །གང་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱུགས་ལ་རྐང་པར་ནི། །ཆུ་དྲོན་དག་གིས་བླུགས་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་སྟོད་ནི་ཆུ་གྲང་ བླུགས།།འཁྲུ་བ་ལ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པ་ལས། ལ་ལ་ཞིག་གིས་འདིར་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་གྱིས་འོག་ཏུ་འབྱུང་ བའི་རིགས་པ་ལས།གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། རྐྱེན་དེས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ན། འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ན་སློན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། འཁྲུ་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། སློན་པར་གྱུར་པ་ནི། ཆུ་དྲོན་པོ་རྐང་ པར་བླུགས་ལ།ཆུ་གྲང་མོ་རོ་སྟོད་དུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འཁྲུ་སྨན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། རྐང་པར་ཆུ་གྲང་མོ་བླུགས་པར་བྱ་ལ། རོ་སྟོད་དུ་ཆུ་དྲོན་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཉམ་ཆུང་ནད་མང་དང་། །ནད་སྨིན་པ་ ཡིས་རང་ཉིད་ནི།།འཁྲུ་བར་བྱེད་ལ་འཁྲུ་བ་ནི། །ཁ་ཟས་བྱིན་ལ་དེར་འཁྲུར་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནད་སྨིན་ཏེ་རང་ཉིད་འཁྲུ་བ་དེ་ལ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་འཁྲུར་གཞུག་གི་། འཁྲུ་བའི་སྨན་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།

通过净化和放血，以及施用油法和禁食，火力会变弱，因此应当逐渐服用汤等。对此，通过沐浴等净化等方法，胃火会变弱且力量减小，因此应当逐步服用并指导食用汤等。其中净化是指服用催吐药和泻药来清除疾病。放血是指通过放血疗法等来放血。施用油法是指指导油法。禁食是指断食。这也是在医疗经典中所说的'禁食无特殊区别'。
痰胆减少变小，饮酒风胆增大，对此不应灌汤，而应逐步服用稀粥等。对此，凡是痰胆减少变小的，称为痰胆减少变小。同样，凡是习惯饮酒的，称为饮酒者。同样，自然风胆偏重的人不应灌汤，对这三种情况，稀粥等次第有益。在进食之初，应当给予稀粥仪轨，用炒谷粉制成的稀粥，这是说在汤的场合要用稀粥调制的意思。
催吐药在未消化时排出病症，泻药在消化后排出。因此催吐药不需等待消化。对此，服用催吐药是在未消化时排出病症。泻药在消化成熟后排出并清除病症，因此服用催吐药后不需等待消化，即使稍作等待也应迅速催吐排出。
由于应当向上和向下排出，当发生相反情况时，对于呕吐，应当用温水冲洗脚部，用冷水冲洗上身。对于泻下则相反。这些偈颂是有人从《医典八支略》中加入的。其意义是：催吐药应向上排出，泻药应向下排出的道理中，当因某些原因发生相反时，由于这种情况服用催吐药时发生泻下，服用泻药时发生呕吐时，对于从泻下转为呕吐的情况，应当用温水冲洗脚部，用冷水冲洗上身。当泻药发生相反作用时，应当采用相反的治疗方法，即用冷水冲洗脚部，用温水冲洗上身。
对于体弱多病者，以及因病症成熟而自行泻下者，应当给予食物使其泻下，而不应给予泻药。

།སྔར་སྦྱངས་ པས་ནི་ཉམ་ཆུང་དང་།།ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆུང་ལུས་ཟད་ནི། །ལྟོ་ཡི་སྲ་སྙི་མི་ཤེས་ལ། །སྨན་ནི་འཇམ་ཞིང་ཆུང་ངུ་བླུད། །དེ་མང་འཐུངས་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །གཞན་དུ་དགོས་པར་བཅས་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླར་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལུས་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆུང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཤ་ཟད་ཅིང་སྦེག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་སྲ་སྙིའི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པ་དག་ལ། སྨན་འཇམ་ཞིང་ཆུང་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་དེ་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལན་མང་དུ་འཐུངས་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་གྱི་ གཞན་དུ་ན་ལན་ཅིག་མང་དུ་བླུད་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པས་ནི་མི་རུང་སྟེ།སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ནད་མང་པོ། །གཡོས་གྱུར་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅིག་།སྨན་ནི་འཇམ་པོས་ལན་མང་ཞིག་།དེ་ནི་ཉུང་འགྱུར་ཞི་བར་བྱ། །མ་བསལ་ དེ་ནི་ཡུན་རིང་དུ།།ཉོན་མོངས་པའམ་གསོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཆུང་བའི་ནད་མང་པོ་གཡོས་པར་གྱུར་བ་ནི། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྨན་འཇམ་པོས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསལ་བར་བྱས་ནས། ཉམ་ཆུང་བའི་ནད་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ དེ་ཉུང་ངུར་གྱུར་པས་མ་བཏོན་པར་ཞི་བར་བྱས་པས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མང་པོ་དེ་དག་གཡོས་པ་ཉུང་ངུ་ནས་བསལ་ཞིང་ཞི་བར་བྱས་ན། ནད་དེ་ཡུན་རིང་དུ་ཉོན་མོངས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའམ། གསོད་ཅིང་འཇོམས་པ་ ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་དྲོད་ཆུང་དང་ལྟོ་སྲ་ལ། །ཐལ་སྨན་རྒྱམ་ཚ་མར་བཅས་པས། །མེ་ཡི་དྲོད་ནི་བསྐྱེད་ནས་སུ། །རླུང་དང་བད་ཀན་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་སྦྱང་བའི་སྐབས་ལ་ བབ་ན་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་བཅས་པའི་མར་ཇི་སྐད་བཤད་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་ནས་སྦྱང་བ་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྲ་བ་ལ་རྒྱམ་ཚ་དང་མར་དང་བཅས་པས་རླུང་དང་བད་ཀན་བསལ་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །རྩུབ་ཅིང་རླུང་མང་ལྟོ་སྲ་དང་། །རྟག་ཏུ་རྩོལ་བའི་ཚུལ་ཅན་དང་། །མེ་ དྲོད་རབ་ཏུ་ཆེ་ལ་སྨན།།མི་འཁྲུ་བར་ནི་ཞུ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་སྔར་ནི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །དེ་ནས་སྣུམ་པའི་བཀྲུ་སྨན་བྱ། །སྨན་ནི་རྣོན་པོའི་རེང་བུ་ཡིས། །བཤང་བ་ཅུང་ཟད་དབྱུང་བར་བྱ། །དྲི་མ་ལེགས་པར་འཁྲུས་ནས་ནི། །སྣུམ་འཁྲུ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་རབ་ཏུ་ཆེ་ཞིང་སྨན་དེ་འཁྲུ་བའི་སྨན་མི་འཁྲུ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞུ་ཞིང་དེངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་པའི་བཀྲུ་སྨན་ནི། ནི་ལི་ནིའི་མར་ལ་སོགས་པ་ལས་བཏང་བ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་མི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སྨན་རྣོན་པོའི་རེང་བུ་བྱས་པས་བཤང་བ་ཅུང་ཟད་ཅེས་པ་ཉུང་ཤས་ཅིག་ཕྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་རེང་བུ་མས་གཏོང་བས། སྨན་གྱིས་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱུང་བའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་ སྣུམ་པོ་བཏང་ན་འཁྲུ་བ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ།།དུག་གིས་ཕོག་དང་ཐོར་བུ་བྱུང་། །མཛེ་ནད་འོར་ནད་མེ་དབལ་དང་། །མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་ཟ་གུས་ཉེན། །ཧ་ཅང་སྣུམ་ཆེས་སྦྱང་མི་བྱ། །ཀུན་ལ་བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་བག་བཏང་། །སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ལ་རྩུབ་པ་བཏང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གིས་ཕོག་པ་ནས་གཅིན་ནད་ཟ་གུས་ཉེན་པའི་བར་གྱི་ནད་པ་ལ་སྣུམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའི། ཉམས་ལས་དཔགས་ལ། སྣུམ་ཅུང་ཟད་བྱིན་ཏེ། གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཕལ་ཆེར་རྩུབ་པས་ཁྲུས་བྱའོ།

对于以前经过清洗的虚弱者，以及病情轻微、身体消瘦、不知饮食软硬的人，应当服用温和而少量的药物。多次服用为最佳，其他情况下不宜带着目的而服用。
对于虚弱者有多种病症发作时，应当用温和的药物少量多次地治疗。应当使病情减轻而平息，如果不及时清除，长期下去就会痛苦或致命。
对于消化能力弱和腹部僵硬的人，应当用碱性药物、岩盐和酥油，增强消化之火后，清除风和痰。
对于粗糙、风大、腹部僵硬、经常劳作的人，以及消化能力特别强的人，药物不会起到泻下作用而是会被消化。对这种情况，应当先给予温和的灌肠，然后用油性泻药。用猛烈的栓剂稍微排出粪便，污垢完全清洗后，油性泻药就会顺利发挥作用。
对于中毒、出疮、麻风病、痔疮、热病、黄疸、癫痫、皮肤病等患者，不要用过于油腻的泻药。对所有病人都要用适度油性的泻药，对于油腻依赖的要用粗糙的药物。

། དུག་གིས་ཕོག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཀུན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་བག་ཅན་ཨེ་རཎྜའི་མར་ལ་སོགས་པའམ། ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་དང་བསྐོལ་བས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཁྲུས་སྨན་དེས་སྦྱང་ཞེ་ན། འདས་མ་ཐག་པའི་སྣུམ་གྱིས་བསྒོ་བར་བསྟན་པས་རྩུབ་པས་བསྒོས་ཤིང་ཡུན་རིང་པོར་རྫས་རྩུབ་པོས་ལུས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ལ། སྣུམ་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་རྩུབ་པའི་ཁྲུས་སྨན་དུ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་བསྒོས་པའི མེ་ཡུན་དུ་སྣུམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ལ་གཏང་ངོ་།།སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་ལས་རྣམས་ལ། །སླར་ཡང་བར་སྐབས་བར་སྐབས་སུ། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ། །སྣུམ་རྗེས་ལ་ནི་སྟོབས་བསྐྱེད་བྱ། །ལུས་ལས་ནད་རྣམས་བསལ་བ་ནི། །གོས་ཀྱི་དྲི་མ་ འཁྲུ་དང་མཚུངས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ན། བར་སྐབས་བར་སྐབས་ཏེ། མདོ་མདོར་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་ནས་དེའི་ཞག་ཁ་ཅིག་འདས་པའི་སྐབས་སུ་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱའོ། །དེ་ ལྟར་ཁྲུས་བྱས་ནས་ཡང་འདུས་ཏེ་འདས་པ་དང་།སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མས་གཏོང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བར་སྐབས་སུ་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མགོ་ནད་ཀྱི་སྦྱང་བ་བྱའོ། །དེ་ ལྟར་མགོའི་ནད་སྦྱང་བ་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས།སྣུམ་འབའ་ཞིག་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྟོབས་བྲི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ ལུས་ནད་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས།ནད་དེ་བསལ་ཞིང་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་དབྱུང་ཞེ་ན། གོས་དང་མཚུངས་པར་ཏེ། དཔེར་ན་དྲི་དང་བཅས་པའི་གོས་ལ་དྲི་མ་མེད་དེ་སྤང་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པས་འཁྲུད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པས་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་སློང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ནད་སློངས་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་ནད་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སྣུམ་དང་དུགས་དག་མ་བྱས་པར། །གང་ཞིག་སྦྱང་བའི་ལས་བྱེད་པ། །ཤིང་སྐམ་འགུགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། ། དེ་ཡི་ལུས་ནི་མ་རུངས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྣུམ་དང་དུགས་དག་མང་པོ་བྱས་ཤིང་མ་བསྟེན་པར་གང་ཞིག་སྦྱང་བའི་ལས་སྐྱུག་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དག་ནི། ནད་དེས་ལུས་འཇིག་ཅིང་མ་རུངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་སྐམ་པོ་འགུགས ཤིང་སྒུར་པོར་བྱེད་པ་ཆག་པ་དང་འདྲའོ།།སྦྱང་བ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ནི། །བློ་གྲོས་གསལ་ཞིང་དབང་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན། །ལུས་ཟུངས་བརྟན་ཞིང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་འབར། །ན་ཚོད་དག་ཀྱང་རིང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ནས་ སྣ་ལ་སོགས་པ་མགོ་བོ་སྦྱང་བའི་བར་ལེགས་པར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བྱས་པས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཞིང་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པས་བློ་གྲོས་ཏེ།ཤེས་རབ་གསལ་ཞིང་རྣོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་ནུས་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཟུངས་ཏེ་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་བརྟན་ཞིང་སྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་འབར་བའི་ཤིང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ན་ཚོད་དེ་ལུས་ཀྱི་ན་ཚོད་གཞོན་པ་དག་ཏུའང་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་དེ། བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་བར་ བྱའོ།

除了中毒等此处所说的情况之外，其他一切情况，即对所有病症都应当用含油的泻药，如蓖麻油等，或者用泻药煎煮后进行清洗。
什么样的情况下用油性泻药来清洗呢？如前所述，对于被粗糙物质浸润且长期被粗糙物质滋养的身体，应当使用油性泻药。对于这种情况，应当使用粗糙性泻药，如杜尔比德等油浸泡的药物，长期用油滋养后使用。
对于催吐药等治疗，应当在间隔期间反复使用油疗和热敷疗法。在用油之后应当增强体力。从身体中清除疾病，就如同清洗衣服上的污垢一样。
关于催吐药等治疗时，应当在间隔期间，即每个阶段都要进行油疗和热敷。在使用催吐药后，过几天后进行油疗和热敷，之后沐浴。沐浴后再过一段时间，进行油疗和热敷，之后进行下部净化。然后在间隔期进行油疗和热敷，之后进行头部疾病的清洗。
这样，在进行头部疾病清洗、鼻疗等之后，单独使用油来增强体力，即对于因催吐药等导致体力减弱的情况，为了增强体力而施用。因为带有污垢的身体与疾病混合，应当清除和祛除这种疾病，这样就能保护身体。
如何清除疾病的污垢呢？就像衣服一样，比如对于带有污垢的衣服，用草木灰等方式清洗，同样地，用油和热敷等方法来激发疾病的污垢，之后将疾病清除。
如果不进行油疗和热敷，就进行净化治疗，就像弯曲干木一样，会使身体受损。
对于不经常使用油疗和热敷，就进行净化治疗如催吐、泻药等的人，疾病会损害身体，使其受损，就像弯曲干木会折断一样。
通过正确运用净化疗法，智慧清明且感官有力，身体组织稳固且腹部消化之火旺盛，也能延长寿命。
所谓净化，从催吐药等到鼻疗等头部净化，按照正确的仪轨如法实行并经常使用，能使智慧即智能清明敏锐，同样地，眼等感官能够很好地作用于各自的对象，同样地，身体组织即精华等稳固坚实，同样地，能使腹部消化之火如同燃烧的柴火，同样地，也能使年龄即身体保持年轻状态长久维持，'能使'一词与所有项目都有关联。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློན་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅཝ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་བད་ཀན་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། མཁྲིས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་འདིར་རླུང་བསལ་བའི་ཕྱིར། མས་གཏོང་བ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤང་སྒོ་ནས་གཏོང་བ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཆོ་ག་ནི་ཆོ་གར་བྱ་བ་འདི་ལྟར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་རྣམས་སམ། །རླུང་ལ མས་གཏོང་བསྔགས་པ་སྟེ།།དེ་ནི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཆོག་སྟེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །བཀྲུ་དྲགས་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རླུང་ནད་བདོ་བའམ། རླུང་ལ་ཞེས་པ་རླུང་འབའ་ཞིག་ལྡང་བ་ལ་ཡང་མས་གཏོང་བ་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་འདོད་ཅིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གསོ་བ་སྟེ། རླུང་གི་ནད་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་སྟེ། དམ་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱུར་དུ་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མས་གཏོང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མས་གཏོང་བ་ཨ་ནུ་བ་ས་སྟེ། འཇམ་རྩི་དང་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་སྟེ། ཨུད་ད་ར་ཏི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ནི་རུ་ཧ་ནི་ངེས་པར་འདོན་པ་སྟེ། ནད་མ་ལུས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། ། ནུ་བ་ས་ནི རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོས་ནད་རྣམས་རང་གི་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་གློངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གང་གི་རྗེས་སུ་སྟེ་དེའི་འོག་ཏུ་རང་གི་གནས་སུ་གནས་ཤིང་བདེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཨ་ནུ་བ་ས་སྟེ་འཇམ་རྩིའོ། །མས་གཏོང་བ་གོང་མ་ནི་བཤང་བའི་སྒོ་ལ་སོགས་ པའི་མར་གྱུར་པ་ཕོ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་སམ།དེར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཨུད་ཏ་ར་བ་ཏི་སྟེ། མས་གཏོང་བ་གོང་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡིས་གསོ་བྱ་སྐྲན་དང་ནི། །ལྟོ་སྦོས་དྲེག་ནད་མཆེར་བ་དང་། །འཁྲུ་བ་འབའ་ཞིག་གཟེར་ནད་དང་། །རིམས་རྙིང་བྱིང་དང་ཆམ་པ་དང་། །ཁུ་བ་རླུང་དང་དྲི་མ་ འགགས།།རླིག་རླུགས་རྡེའུ་ནད་ཟླ་མཚན་འཇིག་།རླུང་གི་ནད་ནི་མི་བཟད་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དེས་གསོ་བར་བྱ་བ་ནི། སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ནས་རླུང་གི་ནད་མི་བཟད་པའི་བར་དུ་གསོ་ཞིང་བཙོ་བར་བྱའོ། །དྲེག་ནད་ནི་རླུང་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་ནད་དོ། །འཁྲུ་བ་འབའ་ ཞིག་ནི་བེའུ་སྣབས་ལ་སོགས་པ་དང་།མ་འདྲེས་པར་འཁྲུ་བའོ། །རིམས་རྙིང་པ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པའི་རིམས་བྱིང་བག་ཏུ་འདུག་པའོ། །ཁུ་བ་དང་རླུང་དང་དྲི་མ་འགགས་པ་ནི་དེ་དག་ཐོགས་པའོ། །རླིག་རླུགས་ནི་དེ་འཕེལ་ཆེས་པའོ། །ཟླ་ མཚན་འཇིག་པ་ནི་ཟླ་མཚན་མེད་པའོ།།རླུང་གི་ནད་མི་བཟད་པ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བའི་རླུང་ནད་དོ།

《八支心要略释·词义月光论》，是由大师月官所著的第十八章注释。
现在开始解说下行疗法的仪轨品。
关于此章的撰写目的，为了去除痰病而讲述催吐药，为了去除胆病而讲述泻药，在此时为了去除风病，是讲述下行疗法的时机，因此为了全面了解这些而撰写此品。
从大便道施行治疗，故称下行疗法仪轨。仪轨即是'应当如此行持'之方法品，将要解说此品的意思是将要阐述。
对于风病偏重的疾病或单纯的风病，推荐下行疗法。这是一切治疗中最殊胜的，又分为三种：强力灌肠、油性灌肠和上行灌肠。
对于所有疾病中风气偏重或单纯的风病，都以下行疗法来治疗。同样，所谓的油性灌肠即是柔和的油性下行疗法，这是受推崇的。
这在所有治疗风病的方法中是最殊胜的、最上等的。为什么呢？因为能迅速增进安乐等的缘故。
下行疗法分为三种：强力下行疗法称为'如哈'，温和下行疗法称为'阿努瓦萨'即油性灌肠，上行灌肠称为'乌达拉提'。
其中'如哈'是彻底清除，能清除所有病症。'阿努瓦萨'是随后安置，即在强力泻药使病症从原位移动并松动之后，使其回归原位并安置妥当，这就是阿努瓦萨即油性灌肠。
上行灌肠是从大便道等下部向上，即所谓的腹部器官处进行灌注，这称为'乌达拉瓦提'即上行灌肠。
用此法可治疗瘤、腹胀、痹症、脾病、单纯性腹泻、疼痛、久疟、沉重感、感冒、精液、风气和污物阻塞、睾丸下垂、结石病、月经失调以及难治的风病。
强力灌肠可治疗从瘤到难治风病等诸病。痹症是由风和血混合而成的脚病。单纯性腹泻是指不与粘液等混合的腹泻。久疟是指长期存在的潜伏性疟疾。精液、风气和污物阻塞是指这些物质的堵塞。睾丸下垂是指睾丸过度增大。月经失调是指无月经。难治风病是指难以治愈的风病。

།བཀྲུ་དྲགས་མི་བྱ་སྣུམ་དྲགས་དང་། །གློ་རྡོལ་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་དང་། །བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་དང་སློན་བྲོ་དང་། །སྦྱང་བྱས་སྣ་སྨན་གཏོང་བ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་ ལུད་ཆམ་གཞང་འབྲུམ།།སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་མེ་དྲོད་ཆུང་། །གཞང་སྐྲངས་ཁ་ཟས་ཟོས་ཟིན་དང་། །ལྟོ་འགགས་བུ་ག་ཆུ་ཡོད་དང་། །མཛེ་དང་གཅིན་ནད་སྦྲང་མདོག་དང་། །སྦྲུམ་མ་ཟླ་བདུན་ཡན་ཆད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་དུ་མི་རུང་བ་ ནི་སྣུམ་ཤིན་ཏུ་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྦྲུམ་མ་དང་།ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་མགོ་ཟུག་པའི་བར་དུའོ། །ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་སྦེག་ཆེས་པའོ། །བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་བ་ནི་མ་ཞུ་བ་བེའུ་སྣབས་དང་བཅས་པར་འཁྲུ་བའོ། །སློན་བྲོ་བ་ནི་སྐྱུག་པ་དག་དང་ལྡན་པའོ། ། སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་འཁྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་པའོ། །སྣ་སྨན་བཏང་བ་ནི་སྣ་ནས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའོ། །གཞང་སྐྲངས་པ་ནི་བཤང་བའི་ལམ་སྐྲངས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁ་ཟས་ཟོས་ཟིན་པ་ནི་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་འགགས་པ་དང་། ལྟོ་ན་བུ་ག་ཡོད་པ་དང་། ལྟོ་ན ཆུ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་།གཅིན་ནད་སྦྲང་མདོག་ནི་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་ལྟ་བུའི་གཅིན་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའོ། །དེ་ལ་སྣུམ་དྲགས་པ་ལ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་ན། བསྡུས་ཤིང་བསྲུལ་བའི་ནད་སློངས་པས་དམུ་རྫིང་ཆགས་པ་དང་། སྐྲངས་པའམ། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གློ་རྡོལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་ནི། དེས་ལུས་ཤིན་ཏུ་དཀྲུགས་ཤིང་སློངས་བས་ཟུག་གཟེར་དྲག་པོ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སློན་དང་ཁྲུས་བྱས་པ་ལ་ནི་ལུས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་སྐེམས་པར་མེ་ལྟར་བསྲེག་པར འགྱུར་རོ།།སྣ་སྨན་བཏང་བ་ལ་ནི་སྟེང་གི་རྩ་སྒོ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་བས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སློན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང་གིས་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གྱེན་དུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞང་འབྲུམ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་མའི་ལམ་འགགས་པས་ཐུར་དུ་རྒྱུར་མི་སྟེར་བའི་ ཕྱིར་སྲོག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།ཟས་ཟོས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལ་ནི་རང་ནད་འཕེལ་ཞིང་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྟོ་སྦོས་པ་དང་ལྟོ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རླུང་གིས་ཤས་ཆེར་འགགས་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུམ་མའི་ཉེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།བཀྲུ་དྲག་བྱ་ཉིད་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མེ་དྲོད་ཆེ། །རྩུབ་དང་རླུང་ནད་གཅིག་པུས་ཉེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ། འཇམ་རྩི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མས་གཏོང་བར་བྱའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ཁོང་པའི་དྲོད་ཆེ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་རྩུབ་པ་དང་། རླུང་ནད་གཅིག་པུས་ཉེན་ཅིང་ནད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང་གནོད་པ་ལ་འཇམ་རྩི་བྱའོ། །འཇམ་རྩི་མི་བྱ་བའང་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་སྐྱ་རྦབ་མིག་སེར་ དང་།།ཚིལ་ཆེ་ཆམ་བཏབ་ཟས་མ་ཟོས། །བཤང་བ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ལྟོ་ལྕི་ལྟོ་ནད་བད་ཀན་ཅན། །མཆིལ་མ་མང་དང་ཤིན་ཏུ་སྦོམ། །ལྟོ་ན་སྲིན་ཡོད་རླུང་འཁྱིམས་དང་། །དུག་དག་འཐུངས་དང་འབྲུམ་བུས་བཏབ། །རྐང་བམ་ལྐོག་མའི་ལྦ་བ་ཅན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འཇམ་རྩི་མི་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡང་། གང་སྔར་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བྱར་མི་རུང་བར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་བྱར་མི་རུང་བ་ནི། སྐྱ་རྦབ་དང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་བཏབ་པ་དག་ལ་ཡང་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །རླུང་འཁྱིམས་ པ་ནི་ཚིལ་གྱི་ནང་དུ་ཞེན་པའི་རླུང་ངོ་།།འབྲུམ་བུ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའོ།

不应过度灌肠，过度油腻和，肺破裂极度干枯和，未消化物腹泻和呕吐和，已做清洗用鼻药和，呼吸不适咳嗽感冒痔疮，打嗝腹胀火力小，肛门肿胀已进食和，腹阻有腔有水和，麻风病和尿病蜂蜜色和，孕妇七个月以上。
对此，不适合用强烈泻药的是：过度油腻等直至孕妇和第八个月开始的时候。极度干枯是指非常干瘪。未消化物腹泻是指未消化的食物伴有粘液的腹泻。呕吐是指伴有呕吐。已做清洗是指已用泻药和催吐药。用鼻药是指从鼻子施用药物配方。肛门肿胀是指排便通道肿胀。已进食是指食用食物。同样地，腹部阻塞和，腹中有腔和，腹中有大量水和，尿病蜂蜜色是指被如蜂蜜色般的尿病所困。
对此，对过度油腻者使用强烈泻药从下部施用时，会引起收缩和腐败的病症，形成水肿，或者肿胀，或者会导致昏厥。对肺破裂和极度干枯者，会因此严重搅动身体而引起，迅速产生剧烈疼痛。对呕吐和已做清洗者，身体空虚，会如火般灼烧干枯。对用过鼻药者，因上部脉门极度开放而造成伤害。经常呕吐等症状，风会将强烈泻药向上牵引。对有痔疮者，因肠道阻塞不让向下运行，会危及生命。
对已进食者，会加重本身的病症，因未消化等原因而死亡。对腹胀和腹阻等症状，因风大量阻塞而死亡。对孕妇的过失已如前所述。
应做强泻即是温和涂敷，特别是火力大，粗糙和仅被风病所困。对此，对那些应该使用强烈泻药的人，应当使用温和涂敷，即对他们从下部施用油脂疗法。其中特别是火力大且腹部温度高的，同样地，对腹部粗糙和，仅被风病所困且未与其他病症混合的风病所害而受损的人应当使用温和涂敷。不应使用温和涂敷的也是这些。
同样地白浊黄眼和，多脂感冒未进食，正在腹泻和，腹重腹病痰症者，多唾液和极肥胖，腹中有虫风环绕和，已饮毒和天花所困，脚麻喉部肿瘤者。对此，不适合使用温和涂敷的对象，也就是前面所说不适合使用强烈泻药的那些。同样地，不适合使用温和涂敷的是：被白浊和黄眼等所困的人也不适合使用。风环绕是指粘附在脂肪内的风。天花是指如米串般的疮。

།དེ་གཉིས་སྦུ་གུ་གསེར་སོགས་དང་། །ཤིང་རུས་འོད་མ་ལས་བྱས་པ། །བ་ལང་མཇུག་འདྲ་བུག་རྡོལ་མེད། །འཇམ་ཞིང་དྲང་ལ་ཁ་ཟླུམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་ དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དང་།འཇམ་རྩི་བཏང་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྦུ་གུ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གསེར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་དང་ཞ་ཉེ་དང་། རོ་ཉེ་ལས་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ནི་བ་ལང་གི་མཇུག་མ་ ལྟར་རིམ་གྱིས་ཕྲ་བའོ།།བུག་རྡོལ་མེད་པ་ནི་སྤེལ་མེད་པའོ། །འཇམ་པ་ནི་རྩུབ་པ་མེད་པའོ། །དྲང་བ་ནི་མ་ཡོ་བའོ། །ཁ་ཟླུམ་པ་ནི་རྩེ་མོ་མི་རྣོ་བའོ། །ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པར་སོར་ལྔ། །ལོ་ཚད་ལོ་བདུན་པ་ཡི་བར། །ཚད་ནི་སོར་དྲུག་ཡིན་པར་བཤད། ། ལོ་བདུན་པ་ཡི་བདུན་ཉིད་དེ། །བཅུ་གཉིས་པ་ལ་སོར་བརྒྱད་བྱ། །བཅུ་དྲུག་ཡན་ཆད་སོར་དགུ་སྟེ། །ཉི་ཤུ་ཡན་ཆོད་སོར་བཅུ་གཉིས། །ལོ་གཞན་དག་ལ་ན་ཚོད་དང་། །སྟོབས་དང་ལུས་ཚད་བརྟགས་ནས་ནི། །ཚད་ནི་མངོན་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ བ་ལ།བྱིས་པ་ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པ་ལ་གཏོང་བའི་སྦུ་གུ་ནི་སྲིད་སོར་ལྔ་བྱའོ། །ལོ་ཚང་སྟེ་ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་བྱིས་པ་ནས་ལོ་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱིས་པའི་གཅེའུའི་ཚད་ནི་སོར་དྲུག་པ་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བྱིས་པ་ལོ་དྲུག་ལོན་པ་ལ་གཅེའུ་སོར་དྲུག་པ་བྱའོ། ། ལོ་བདུན་རྫོགས་པའི་ཚེ་ནི་སོར་བདུན་པ་ཉིད་བྱའོ། །ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ལ་ནི་གཅེའུ་སོར་བརྒྱད་པ་བྱའོ། །ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ནས་ལོ་བཅུ་དགུ་ལོན་པའི་བར་ལ་གཅེའུ་སོར་དགུ་པ་བྱའོ། །ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ཕན་ཆད་ནི་གཅེའུ་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་བྱ་ལ། ཡང ལོ་གཞན་དེ་དག་གི་ཚེ་ན་སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཚད་བརྟགས་ནས་གཅེའུའི་ཚད་མངོན་པར་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པ་ལ་གཅེའུའི་ཚད་སོར་ལྔ་བྱ་བར་བཤད་ལ། དེ་རྫོགས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་བར་ལ་སོར་དྲུག་བྱ་བར་བཤད་པས། དེའི་ལོ་གཞན་དག་ལ་ནི་ཚོད་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་ལུས་ཀྱི་ཚད་དེ་བརྟགས་ཏེ་བར་སྐབས་དེར་ན་ཚོད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་གཅེའུ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་གཞན་དག་ནི་ན་ཚོད་ཀྱི་བར་གྱི་ལོ་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །རྩ་བ རང་གི་མཐེ་བོང་མཉམ།།རྩེ་མོ་མཐེའུ་ཆུང་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅེའུའི་རྩ་བའི་གནས་སུ་རང་གི་མཐེ་བོའི་ཚད་ཅེས་པ། ནད་པའི་མཐེ་བོང་དང་སྦོམ་གྱི་ཚད་མཉམ་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོ་སྟེ་གཅེའུའི་ཁའི་ཕྱོགས་ནད་པའི་མཐེའུ་ཆུང་དང་སྦོམ་མཉམ་ པར་བྱའོ།།ལོ་གཅིག་ལོན་སོར་ནས་གཟུང་སྟེ། །དེ་ཡི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ། །གང་ཞིག་རྩ་བའི་བུ་གའི་ཚད། །སོར་མོ་གསུམ་རྩེ་ཤོང་བ་མཆོག་།མུངྒ་མ་ཤ་སྲན་མ་བཙོས། །རྒྱ་ཤུག་འབྲས་ཤོང་རིམ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ཚོད་ ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་གཅེའུའི་ཚད་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལས་མ་འཆོལ་བར་བྱས།བྱིས་པ་ལོ་གཅིག་ལོན་ཞིང་ཚང་བའི་སོར་ཚད་ནས་བཟུང་སྟེ། དེའི་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་། ཇི་སྲིད་དུ་བུ་ག་སོར་གསུམ་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བུ་གའི་ཆེ་ཚད་སྟེ་མཆོག་ཡིན་པས་ན། དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པ་ལ་ནི་རྩ་བའི་བུ་ག་སོར་གཅིག་པས་ཆུང་བར་བྱའོ།

关于'这两种导管用金等和木骨芦苇制成，形如牛尾无孔漏，柔软平直口圆润'这句话，是指强力灌肠药和温和灌肠剂这两种导管应当如此制作：所谓'金等'是指用金、银、铜、锡、铅制成。形状如牛尾般逐渐变细。'无孔漏'是指无裂缝。'柔软'是指无粗糙。'平直'是指不弯曲。'口圆润'是指尖端不锐利。
'未满一岁者五指，年龄至七岁之间，尺寸说为六指。七岁者即七指，十二岁时八指做，十六岁以上九指，二十岁以上十二指。其他年龄则观察年龄、体力和身材后，增加尺寸。'对此，未满一岁的婴儿使用的导管长度为五指。从满一岁的婴儿到七岁之间的儿童，导管尺寸应为六指。六岁儿童用六指长的导管。七岁时用七指长的导管。十二岁时用八指长的导管。从十六岁到十九岁用九指长的导管。二十岁以上用十二指长的导管。其他年龄时则要观察体力和身材后相应增加导管尺寸。
另外，说明未满一岁者导管尺寸为五指，满一岁到十六岁之间为六指，其他年龄则要根据年龄段、体力和身材来相应增加导管尺寸。同样也要适用于其他年龄段。
'根部与自己拇指等同，尖端如小指粗细'，这是说导管根部粗细要与病人拇指粗细相同，导管口部要与病人小指粗细相同。
'从满一岁指长开始，以其一半一半递增。某些根部孔径，三指尖能容为最佳。煮熟的绿豆、豌豆、枣核大小依次而为。'这是说按照前述年龄顺序来定导管尺寸，不要混乱。从满一岁的指长开始，每次增加一半，直到孔径达到三指宽为止，这是孔径的最大尺寸，不应再增加。未满一岁者的根部孔径应小于一指。

།རྩེ་མོ་ཡང་སྲན་མུངྒ་ཤོང་བ་བས་ཅུང་ཟད་ཆུང་བར་བྱ། དེའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡི་ཞེས་བྱ བ་ནི་སོར་ཚད་ལ་སྙེགས་ལ།དེས་ན་སོར་གྱི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་། འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྲིད་རྩ་བའི་བུ་གར་སོར་གསུམ་ཤོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོའི་བུ་ག་ནི་ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་གཅེའུའི་བུ་ག་སྲན་མུངྒ་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུ་ཤོང་བ་ནས་རྒྱ་ཤུག་གི་བར་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཤོང་བའི་ཚད་དུ་བྱས་པའི་གཅེའུའི་བུ་ག་ནི་ཆེ་ཚད་ཡིན་པས་དེ་ལས་ལྷག་པར་ནི་མི་བྱའོ། །དེ་བས ན་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ནས་ལོ་དྲུག་པའི་བར་གྱི་གཅེའུའི་རྩེ་མོའི་བུ་གའི་ཚད་ནི་མུངྒ་ཤོང་བ་ཙམ་བྱའོ།།ལོ་བདུན་པ་ནས་ལོ་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་གྱི་གཅེའུའི་བུ་ག་ནི་མ་ཤ་ཤོང་བའོ། །ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅཝོ་ལྔའི་བར་གྱི་ནི་སྲན་མ་སྐམ་པོ་ཤོང་བའོ། ། ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་དགུ་པའི་བར་དུ་ནི་སྲན་མ་བཙོས་པ་ཤོང་བའོ། །ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ཡན་ཆད་ནི་གཅེའུའི་བུ་ག་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་ཤོང་བ་ཙམ་བྱའོ། །རྩ་བའི་བུ་གའི་ཚད་ཀྱི་ནི། །མཐར་ནི་བུ་ག་འགེགས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐར་ཞེས་བྱ་བ་རྩེ་མོར་རྩ་བའི་བུ་གའི་ཚད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་དེའི་གག་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་གང་ཤིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོར་ཁ་བཀག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅེའུ་དེའི་རྩེ་མོའི་ཁ་རས་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྡོང་བུ་ལྟ་བུས་ཁ་བཀབ་སྟེ། རླུང ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱའོ།།གཅེ་རྩ་རང་གི་སོར་གཉིས་ཀྱིས། །ཆོད་པར་འགག་པ་གཉིས་པ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཅེའུ་དེའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་སུ་རང་གི་ཞེས་པ་ནད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སོར་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་ པར་འགག་པ་གཉིས་པ་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རྐྱལ་བུ་གདགས་ཤིང་བཅིང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ནི་རྐྱལ་བུ་གདགས་བྱ་བ། །ར་ལུག་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའི། །ལྒང་པ་ལེགས་མཉེས་སྲ་བ་དང་། །དམར་བཙོས་བུ་ག་ཐག་ཐུག་མེད། །དྲི་ང་རྩ་ རིས་མེད་སྲབ་པར།།སྨན་ནི་ལེགས་པར་བླུགས་བྱས་ལ། །སྲད་བུས་དམ་པར་བཅིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལུག་ལ་སོགས་པའི་ལྒང་བའི་རྐྱལ་བུ་ལེགས་པར་མཉེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲ་བ་སྟེ་མ་གས་ པ་དང་དམར་པོར་བཙོས་ཏེ་ཚོན་གཞན་གྱི་ཁ་དོག་མེད་པ་ཐག་ཐུག་མེད་ཅིང་མདུད་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་རུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ང་བ་མེད་པ་རྩའི་རི་མོ་མེད་པས་སྲབ་སྟེ་མཐུག་པ་མ་ཡིན་པ།དེ་ལྟ་བུར་སྨན་བདེ་བར་བླུགས་ཤིང་གཞག་ལ། སྲད་བུ་སྲ་བས་ལེགས་ པར་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ།།ལྒང་མེད་རྐྱལ་པའི་དཔུང་པའམ། །བྱིན་པའི་ལྤགས་སམ་རས་སྟུག་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་ལྒང་པ་མེད་ན་རྐྱལ་པའི་དཔུང་པ་བཅད་པའམ། བྱིན་པའི་པགས་པ་ལེགས་པར་མཉེས་ པ་དེ་ལ་བཅིང་ཞིང་གདགས་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་རས་སྟུག་ཅིང་བཟང་ལ་བུ་ག་མེད་པ་སྤྲ་ཚིལ་ལ་སོགས་པས་བསྐུས་ལ། ཆུ་ཐུབ་པ་ལས་སྨན་བླུགས་པའི་སྣོད་བྱའོ། །ནི་རུ་ཧ་ཚད་དང་པོ་ནི། །ལོ་གཅིག་པ་ལ་སྲང་གཅིག་མཆོག་།ཇི་སྲིད་སྲང་ནི་ བཅུ་གཉིས་བར།།ལོ་རེ་སྲང་རེས་བསྐྱེད་པར་བྱ། །བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅཝ་བརྒྱད་བར། །དེ་ཡང་བདུན་ཅུའི་བར་ཚད་འདི། །དེ་ཕན་སྲང་ཚད་ཉི་ཤུ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནི་རུ་ཧ་སྟེ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོད་བའི་ཚད་ནི་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ལ་ སྲང་གཅིག་མཆོག་སྟེ།ཆེ་ཚད་ཡིན་ནོ། །ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པ་སྲང་གཅིག་ཏུ་ཅུང་ཟད་མ་ལོངས་པ་ཚད་ཡིན་ནོ།

顶端要比能容纳绿豆稍小一些。所谓'其一半一半'，'其'是指手指尺寸，因此要以手指一半一半地增长，要增长到根部孔能容纳三指宽为止。顶端孔从一岁的导尿管孔能容纳绿豆开始，依次增长到能容纳蒙豆、干豌豆、熟豌豆直至枣核大小。'最大'一词在此也要应用，凡是能容纳枣核大小的导尿管孔是最大尺寸，不应超过这个尺寸。
因此，一岁至六岁的导尿管顶端孔的尺寸要做到能容纳绿豆大小。七岁至十一岁的导尿管孔要能容纳蒙豆。十二岁至十五岁的要能容纳干豌豆。十六岁至十九岁的要能容纳熟豌豆。二十岁以上的导尿管孔要做到能容纳小枣核大小。
关于'根部孔尺寸，最后要堵塞孔'，'最后'是指在顶端要制作如同轮子形状的与根部孔尺寸相同的塞子。'顶端封口'是指用棉花等棒状物封住导尿管顶端的口，这样做是为了防止风等进入内部。
'导管根部以自己两指宽，截断处做第二塞'，同样在导尿管根部方向，'自己'是指病人本人的两指宽处截断做第二个塞子，这是为了要系挂皮囊的缘故。
'在此要系挂皮囊，用绵羊、山羊、水牛等的膀胱，揉软结实且红色煮过，无孔无结，无臭无纹路薄软，将药物妥善注入后，用线绳紧密系缚'，在两个塞子之间要系上羊等的膀胱皮囊，要揉软且结实不破裂，煮成红色无其他颜色，无孔无结，无腐臭等异味，无纹路且薄软不厚重，将药物舒适地注入放置后，用结实的线绳妥善紧密系缚。
'无膀胱可用皮囊的肩部，或小腿皮，或优质厚布'，如果没有上述所说的膀胱，可用皮囊的肩部切下，或用揉软的小腿皮系挂。或者用厚实优质无孔的布，涂抹獐脂等，制成能防水的药物容器。
'灌肠剂量首先是，一岁者一两为最大，直至十二两为止，每年增加一两。从十二岁到十八岁，其量可达七十两，此后剂量为二十两'，灌肠即强力导泻药下部注入的剂量，一岁者一两是最大量。未满一岁者稍微不足一两的量为宜。

།དེ་ཕན་ཆད་ལོ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་རེས་བསྐྱེད་དེ། ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་བར་ལ་སྲང་བཅུ་གཉིས་གཏང་བའི་བར་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ནི་རུ་ ཧ་སྲང་བཅུ་གཉིས་བྱས་པ་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ལོ་རེ་བཞིན་སྲང་གཉིས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ནས། བཅུ་བདུན་ལོན་པའི་བར་ལ་བྱའོ། །བཅཝ་བརྒྱད་པ་ནི་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཆེ་ཚད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ནི་རུ་ཧ་ཚད་འདི་ནི་ལོ་བཅུ་བདུན་ལོན་ པའི་བར་གྱི་ཚད་ཡིན་ནོ།།ལོ་བདུན་ཅུ་ལོན་པ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ནི་སྲང་ཉི་ཤུ་ཉིད་ཆེ་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ནོ། །ཆེ་ཚད་སྲང་ཉི་ཤུ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལྷག་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །བཀྲུ་སྨན་དྲག་ཚད་ཇི་ལྟ་བ། ། དེ་ཡི་བཞི་ཆ་འཇམ་རྩིའི་ཚད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧའི་ཚད་ནི་ཚོད་གང་དང་གང་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་དང་དེའི་བཞི་ཆ་འཇམ་རྩི་ཞེས་བྱ་བ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མས་གཏོང་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལོ་དང་པོ་ལ་ནི་རུ་ཧའི་ཚད་སྲང་གཅིག ཡིན་ལ།ཚད་དེའི་བཞི་ཆ་ཞོ་གཉིས་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་ལོ་གཅིག་པ་ལ་གཏང་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་སྲང་བཅུ་གཉིས་ནི་རུ་ཧའི་ཚད་ཡིན་པ་ལས། དེའི་བཞི་ཆ་སྲང་གསུམ་འཇམ་རྩིའི་ཚད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་བཅཝ་བརྒྱད་ལོན་ པའི་ཚད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ལ།དེའི་བཞི་ཆ་ནི་སྲང་དྲུག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དྲག་བྱ་སྣུམ་དུགས་བྱ། །སྦྱང་བྱས་ནས་ཀྱང་སྟོབས་ཐོབ་པ། །འཇམ་རྩི་གཏང་བར་འོས་པ་ནས། །ཐོག་མ་ ཉིད་དུ་འཇམ་རྩི་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་འོས་པ་སྟེ། སྣུམ་དང་དུགས་བྱ་བ་སྟེ། དང་པོ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ། བཀྲུ་སྨན་དང་། སྐྱུག་སྨན་བྱས་ནས་ཀྱང་སླར་སྟོབས་ཐོབ་ཅིང་། ཉམས་སྟོབས་བརྟགས་པ་དག་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་འོས་ཤིང་རིགས་པར་ཤེས་ནས། དང་པོ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །དགུན་དཔྱིད་ཉིན་པར་བཏང་དེ་ལས། །གཞན དུ་མཚན་བཏང་ལ་ལ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་ཞེས་བྱ་བ་གྲང་བའི་དུས་སྤྱིར་གྲང་བ་སྟེ། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་འཇམ་རྩི་ཉིན་པར་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་པ་གོང་མ་ལས་གཞན་པའི་དུས་སོ་ག་དང་། དབྱར་དང་སྟོན་ ཀ་མཚན་མོའི་དུས་སུ་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།ཞེས་སྲོག་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན་ལ་ལ་འདོད་དོ། །སྐུ་བྱུག་ཁྲུས་བྱས་སྔོན་ཐང་ལས། །བཞི་གསུམ་ཕན་ཞིང་ཡང་བ་དང་། །སྣུམ་དང་རྩུབ་ཆེས་མ་ཡིན་བཟའ། །ཁུ་བ་ལ་སོགས་ཟོས་རྗེས་བཏུང་། ། བཅགས་ལ་བཤང་གཅི་བསལ་ནས་ནི། །མལ་དུ་བདེ་བར་གནས་བྱས་ལ། །མཐོ་དམན་མེད་པར་མགོ་སྨད་དེ། །གློ་གཡོན་གྱིས་ནི་ཕབ་ནས་སུ། །རྐང་པ་གཡས་པ་བཀུག་ནས་ནི། །རྐང་པ་གཡོན་པ་བརྐྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་བསྐུ་བྱུག་བྱས ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ནད་པ་དེ་བསྐུ་བྱུག་དང་ཁྲུས་བྱའོ། །དེ་ནས་སྔོན་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པའི་ཐ་མ་ལ་བཞི་ཆ་གསུམ་སྟེ། ནར་མར་བཟའ་བའི་ཐང་ལས་བཞི་ཆ་ཕྲི་ལ། བཟའ་བ་ནི་ཡང་བ་དང་། ཧ་ཅང་རྩུབ་ཆེས་པ་དང་། སྣུམ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པ། སྣུམ་རྩུབ་རན་པ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཟས་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཚལ་ནན་བཏུང་བ་ནི་མུངྒའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཏུང་བར་བྱའོ།

从此以后每年增加一两，直到十二岁时增加到十二两。灌肠剂量达到十二两后，此后每年增加二两。从十二岁到十七岁之间使用。十八岁时最大剂量为二十四两，这个灌肠剂量标准是适用于十七岁以下的。七十岁以后的最大剂量是二十两。这就是此处所确定的意义。最大剂量就是二十两，不可超过这个量。
猛烈泻药剂量如何，其四分之一为油剂量。关于这一点，猛烈泻药灌肠剂量是多少，其四分之一就是油剂，也就是下部油疗法的剂量。比如第一年灌肠剂量是一两，其四分之一即二钱就是一岁时下油的剂量。同样，十二岁时灌肠剂量是十二两，其四分之一即三两是油剂量。同样，十八岁时剂量是二十四两，其四分之一是六两，所有情况都要这样应用。
应做猛烈泻药、油疗和热敷，净化后获得体力，适合下油时，首先要下油。关于这一点，要施用称为灌肠的猛烈泻药，要进行油疗和热敷，首先要进行油疗，然后进行热敷。同样要进行净化，即做泻药和催吐后恢复体力，观察体力状况，知道适合下油时，首先要进行下部油疗。
冬春白天施用，其他时节有些主张夜间施用。关于这一点，冬天即寒冷季节普遍寒冷，在初冬和深冬时节要在白天下油。其他时节，即上述以外的夏初、夏季和秋季要在夜间下油。一些医学大师如是主张。
涂油沐浴后，食用平常食量的四分之三，要吃轻而不过于油腻粗糙的食物。喝汤等饮品后，休息并大小便后，舒适地躺在床上，头部平放，左侧卧，右腿弯曲，左腿伸直。关于这一点，首先要涂油，然后沐浴。然后食用平常食量的四分之三，即比平常减少四分之一。食物要轻便，不能过于粗糙和油腻，要适中有益无害的食物。之后要喝绿豆汤等无害且相应的饮品。

།དེ་བཞིན་དུ་བཅགས་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཅིག ཕན་ཚུན་བཅགས་པ་དང་།བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་ལེགས་པར་བསིལ་ཞིང་དོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་མལ་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དམའ་བ་མ་ཡིན་པ་མགོ་སྨད་པ་སྟེ། རྐང་པའི་ཕྱོགས་ཅུང་མཐོ་བར་གློ་ གཡོན་པ་ལེགས་པར་ཕབ་ལ།རྐང་པ་གཡས་པ་བཀུག་ནས་རྐང་པ་གཡོན་པ་ལེགས་པར་བརྐྱང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་དེ་ལ་གཅེའུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ནས་དེ་ལ་གཅེའུ་ཁ་དང་། །གཞང་སྒོ་ སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ནས་ནི།།གཅེའུ་ལྒང་པའི་དབུགས་བཏོན་ལ། །ཁ་བཅིངས་ལག་པ་མི་འདར་བར། །རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུག་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་དང་དལ་མིན་དང་། །ཧ་ཅང་ཤུགས་དྲག་དལ་མིན་པར། །རན་པར་ལན་ཅིག་ཁོ་ནར་བཙིར། ། རླུང་ནི་ལྷག་པར་གནས་པ་ན། །ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་གཅེའུ་གཞུག་པའི་ཐབས་ནི། གཅེའུ་ཁ་སྟེ་རྩེ་མོ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། གཞང་ཞེས་བྱ་བ་བཤང་བའི་ལམ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས ཏེ།དབུགས་བཏོན་ཞེས་པ་ལྒང་པའི་ནང་གི་དབུགས་བཏོན་ལ། གཅེའུའི་ཁ་བཅིངས་ཤིང་བསྡམས་ནས། ལག་པ་མི་འདར་ཞིང་བརྡབས་བག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་འདུག་སྟེ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེའི་ འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་བུལ་བ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཤུགས་དྲག་པ་དང་། ཧ་ཅང་དལ་བར་མ་ཡིན་པར་ལན་ཅིག་ཁོ་ནར་བཙིར་བར་བྱའོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལྒང་པ་དེའི་ཞབས་ན་ སྨན་གྱི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་བྱའི།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་བཙིར་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་ལྷག་མར་རླུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། ལྒང་པ་དེའི་ཞབས་སྨན་གྱི་ལྷག་།མ་ལུས་པར་ནི་བླུགས་ པ་ཡིས།།རླུང་ཞུགས་ནས་ནི་རྣམ་འཁྲུགས་པས། །གཟེར་དང་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཏང་ནས་ལུས་ནི་གན་རྐྱལ་གཞག་།རྐུབ་ཙོས་ལག་པས་བརྡབ་པར་བྱ། །རྟིང་པས་མཇུག་ཙོས་བརྡུང་བྱ་ཞིང་། །རྟིང་པ་བཏེག་ ལ་ལན་གསུམ་གསིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་བཏང་ནས་དེའི་ལུས་གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ལ། འཇམ་རྩི་བཏང་བ་དེའི་རྐུབ་ཙོས་ལག་པས་བརྡབ་པར་བྱ་ཞིང་བསྣུན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་པའི་རྟིང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཇུག་ཙོས་བརྡུང་ཞིང་བརྡེག་པར བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མལ་ནས་རྟིང་པ་ཡར་བཏེག་སྟེ། ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསིག་ཅིང་གྱེན་དུ་དྲང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལུས་ནི་བརྐྱང་ནས་ནི། །སྔས་དང་བཅས་པའི་རྟིང་པར་ནི། །ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡུངས་ལུས་ཀྱང་ནི། །སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ལ་མཉེ་བར་ བྱ།།ཚོར་བས་ཉེན་པས་སྣུམ་དག་ནི། །མྱུར་དུ་ཕྱིར་འབྱུང་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་ཕྱིར་བྱུང་ན། །ཕན་མི་བྱེད་པས་གཞན་དག་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པའི་ལུས་བརྐྱང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔས་བཅུག་པ་ ལ་རྟིང་པར་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡུངས་ལ།ཡན་ལག་སྣུམ་གྱིས་བྱུགས་ནས་མཉེ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མི་བདེ་བས་ཉེན་པས་མས་གཏོང་བའི་སྣུམ་སྟེ། མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་ལྡོག་ པར་གྱུར་ན།འཇམ་རྩི་གཉིས་པ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣུམ་ནང་དུ་ཆགས་ན། ནད་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་མྱུར་དུ་བྱུང་ན་བྱ་བ་དེ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་གིས་བསྣན་ དགོས་སོ།

同样地要这样做：稍微侧卧，互相倾斜，大小便后要清洗干净并处理掉。同样地，在无风的房间里，床铺要舒适，不能太高也不能太低，头部要低，脚部稍高，左侧身体要放平，右腿弯曲，左腿要伸直，保持这样的姿势，然后要放置灌肠管。
那么如何做呢？然后在其上涂抹油脂于灌肠管口和肛门，将灌肠囊中的空气排出，系紧管口，手不要颤抖，坐在病人背后，不要太快也不要太慢，不要太用力也不要太轻，要适度地一次性挤压。当风大量存在时，要留下少许残余。
对此解释如下：然后对此人施行灌肠的方法是：将灌肠管口即尖端涂抹油脂，肛门即大便道路也要涂抹油脂，排出即排出囊中的空气，系紧并扎紧灌肠管口，手不要颤抖也不要粗暴，从背后面对病人坐着进行灌注。
之后不要太快也不要太慢，不要太紧也不要太用力，不要太缓慢，要一次性挤压。不要反复进行。而且在囊底要留下少许药物残余，不要完全挤压干净。为什么这样呢？因为药物残余中有风的缘故。
关于这点说道：'由于灌注囊底药物残余完全倒空，风进入后扰动，会引起疼痛和疾病。'这是所说的。
灌注后身体要仰卧，用手拍打臀部，用脚跟击打尾椎，抬起脚跟摇动三次。
对此解释：施行灌肠后使其身体仰卧，用手拍打接受灌肠者的臀部并击打。同样地用病人两个脚跟击打尾椎并敲打。同样地从床上抬起脚跟，要摇动并向上提拉三次。
然后伸展身体，在有枕头的脚跟处，用拳头击打，身体也要涂抹油脂并按摩。由于感受到不适，油脂不会快速流出。如果快速流出，因为无法起到作用，要施用其他灌肠。
对此解释：然后之后病人的身体要伸展，同样地放置枕头在脚跟处用拳头击打，四肢涂抹油脂后按摩，因为感受不适的缘故，下部灌注的油脂不会很快流出和渗漏。如果快速流出和返回，要配制第二次灌肠并施用，因为油脂在体内停留时，能够完成消除病人的风等疾病的作用，如果快速流出就不能完成这个作用，所以需要用其他的补充。

།མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་སྣུམ་བྱུང་ན། །དགོངས་ཀ་ཁ་ཟས་ཡང་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་སྣུམ་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དགོངས་ཀ་སྟེ་ཉིན་པར་གྱི་མཐར་ཁ་ཟས་ཡང་མོ་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་དམ་པ་ནི། །ཐུན་གསུམ་ཡིན་ ཏེ་དེ་ཕན་ཆད།།ཉིན་མཚན་གཅིག་ནི་བསྡད་ནས་སུ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རེང་བུ་ཡིས། །སྣུམ་དབྱུང་ཕྱིར་ནི་འབད་བྱ་བ། །མས་གཏོང་བ་ནི་རྣོན་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་དབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་དམ་པའམ། མཆོག་ནི་ཐུན་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བའི་ འོག་ཏུ་ཉིན་མཚན་གཅིག་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ན།ཉིན་མཚན་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྡད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རེང་བུ་སྦྱར་བས་འཇམ་རྩི་སྣུམ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་པས་འབད་པར་བྱ་བའམ། མས་གཏོང་བའི་སྨན་རྣོན་པོ་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ རྩུབ་པས་མ་བྱུང་ཞིང་།།སྙོམ་བག་ལ་སོགས་ནད་མེད་ན། །བཏང་སྙོམས་སུ་ནི་གཞག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ལུས་ཀྱི་ཁོང་རྩུབ་པའི་ཕྱིར། སྣུམ་མ་བྱུང་ཞིང་སླར་འཛག་པར་མ་གྱུར་ལ། གལ་ཏེ་སྙོམ་བག་གམ། རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པའི་ནད་ ཀྱི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ།།དེ་བྱུང་བ་ལ་འབད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་མཚན་འདས་ནང་པར་ནི། །བཅའ་སྒ་འུ་སུ་བསྐོལ་ཆུ་འམ། །ཡང་ན་ཆུ་ཚན་འབའ་ཞིག་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མཚན་མོ་བདེ་བར་གནས་པས་ འདས་པར་བྱས་ལ།ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་བཅའ་སྒ་དང་འུ་སུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བཏང་བའམ། ཡང་ན་ཆུ་བསྐོལ་བ་ཚན་ཏེ་འབའ་ཞིག་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྣུམ་གྱི་ལྷག་མ་ཞུ་བ་དང་། རླུང་དང་། བད་ཀན་ཞུ་བའི་ཕྱེད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་རྩི་བཏང་ ནས་ཉིན་གསུམ་མམ།།ཉིན་ལྔ་ལོན་ནས་སླར་བཏང་བའམ། །ཇི་སྲིད་སྣུམ་ནི་འཇུ་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་རླུང་ནི་ཤས་ཆེ་དང་། །རྟག་ཏུ་རྩོལ་བྱེད་མེ་དྲོད་ཆེ། །ཁོང་རྩུབ་པ་ལ་ཉིན་རེ་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འཇམ་རྩི་བཏང་ནས་མི་དེ་ཉི་མ་གསུམ་མམ། ཉི་མ་ལྔ་ནས་སླར་ཡང་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གིས་སྣུམ་དེ་བདེ་བར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚད་ཀྱིས་བཏང་ངོ་། །ཡང་ཉིན་རེ་ཡང་བཏང་དུ་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རླུང་ནད བདོ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལས་སུ་བྱ་བའི་རྩོལ་བ་དྲག་པ་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཁོང་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་ལ་ཉིན་རེ་སྟེ་ཞག་རེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་ནི་གསུམ་མམ་བཞིས། །སྣུམ་ གྱུར་རྩ་སྒོ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར།།མས་གཏོང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བ་དང་། །སྣུམ་མེད་ལུས་ནི་སྣུམ་གྱུར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་ནད་ལ་སོགས་ཚུལ་ལ་དཔགས་ཏེ། འཇམ་རྩིའི་སྣུམ་གསུམ་མམ་བཞིས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཀྱི་སྣུམ་གྱུར་ནས་རྩ་སྒོ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ པ་རྩ་སྣུམ་གྱི་རྒྱུ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ནི་རུ་ཧ་སྟེ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་། སྦྱང་ཞིང་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། རླུང་ཤས་ཆེ་བས་ལུས་སྣུམ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་སྣུམ་པར་བྱ་ཞིང་ཁོང་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་གཏང་བར་བྱའོ།

如果消化之火旺盛且油性排出，晚上应给予清淡饮食。
关于排油的最佳时间，是三个时辰，超过这个时间，应等待一昼夜，之后要用药丸努力排出油分，要施用强效灌肠疗法。
如果因为身体太干燥而没有排出油分，且没有昏沉等病症，就应该保持平常心。
然后过夜到第二天早晨，应该饮用生姜和茴香煮的温水，或者单纯的温开水。
施用油疗后三天或五天后可再次施用，或者等到油分消化为止，或者对于风大、经常劳作、消化之火旺盛、体内干燥的人每天施用。
这样用三次或四次油疗使身体变得滋润，为了清净脉道，应该进行灌肠和沐浴净化，对于缺乏油性的身体要施以油疗。

།ཉི་མ་གསུམ་མམ་ཉིན་ལྔ་ན། ། ཚེས་གྲངས་བཟང་ཞིང་དགེ་བ་ལ། །ཉིན་ཕྱེད་ཅུང་ཟད་ཡོལ་བའི་ཚེ། །གཏོར་མ་བཀྲ་ཤིས་ཆོ་ག་བྱ། །སྣུམ་བསྐུ་དུགས་བྱ་བཤང་གཅི་ནི། །བསལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་མིན་ལ། །སྐྱེས་བུའི་ནད་དམིགས་སྨན་ལ་སོགས། །འབད་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ནི། །སྨན་པས་དེ་ལ་མཁས པ་ནི།།མང་དང་ལྷན་ཅིག་མས་གཏོང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ཉི་མ་གསུམ་མམ་ཉི་མ་ལྔ་ན་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྔགས་པའི་ཚེས་གྲངས་དང་། བྱེད་པ་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། རྒྱུ་སྐར་བཟང་པོ་དང་། ཉིན་དགེ་བ་ལ་ཉི་མའི་ཕྱེད་ཅུང་ཟད་ཡོལ་ཞིང་འདས་པའི་ཚེ་ གཏོར་མ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་དང་།བདེ་ལེགས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེས་བྱས་ནས། སྨན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་ཞིང་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་མཁས་ཤིང་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་ པའི་སྨན་པ་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གྲོས་བྱ་བ་དང་།སྐྱེས་བུ་ནད་པའི་ནད་ཀྱི་དམིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ལུས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུགས་བྱ་བ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་བསལ་ཞིང་དོར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པས་མ་ཡིན་ཞིང་ལྟོགས་པས་ ཉེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་དམིགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་འབད་ཅིང་བཙལ་བས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་སྨན་པས་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་ལ་སྦྱར་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྨན་གྱི་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དང་། །པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་ཉི་ཤུ་འོག་ནས་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་གའི་སྐབས་ནས་སྨོས་པ་བསྐོལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ལ་ནི་སྲང་གཅིག་ཙམ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨན་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་། སྨན་གྱི་ བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་སྦྱངས་ལ་དེ་ལེགས་པར་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཆ་ལུགས་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཆུ་དེ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐོལ་བ་དེ་ཡི་བཞི་ཆ་ཡི། །སྨན་མར་རླུང་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱར། །མཁྲིས་པ་བདེ་བར་གནས་དྲུག་ཆ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ བརྒྱད་ཆ་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་སྣུམ་གྱི་མར་བཞི་ཆ་གཅིག་རླུང་གི་ནད་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་སྔ་མའི་ཚད་ལས་དྲུག་ཆ་སྟེ། སྲང་བཅུ་བཞི་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གནས་ཤིང ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ལ་ཡང་དྲུག་ཆ་ཉིད་གཏང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པའི་ནད་ལ་ནི་དེའི་བརྒྱད་ཆ་སྟེ། སྲང་བཅུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ལ་སྨན་གྱི་ནི། །བརྒྱད་ཆ་གཅིག་གམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རླུང་ དང་མཁྲིས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཏེ་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་སྨན་གྱི་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་སྟེ། བསྐོལ་བའི་གང་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྲང་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་། །མས་གཏོང་སྐ་སླར་མི་འགྱུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ བརྒྱད་ཆ་གཅིག་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མའམ། ལྡེ་གུའི་ཆ་ལས་མས་གཏོང་བའི་སྨན་ཤིན་ཏུ་སྐ་ཞིང་འབྱར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་སླ་ཞིང་འཛག་ཆེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

在三天或五天后，在良辰吉日，略过正午时分，应当进行食子吉祥仪轨。涂油、热敷，清除大小便，在不太饥饿时，对病人的病症和药物等，应当努力了解，医生对此精通后，与众多医生一起配制灌肠剂。
关于这些，之后在三天或五天内进行温和灌肠时，应在吉祥的日期、时辰、时分、星宿和良日，在太阳略过正午时分时，如法进行食子和吉祥仪轨，由沙门和婆罗门诵吉祥偈颂等。开始进行灌肠和强效灌肠药物时，应与众多精通灌肠仪轨配制的医生一起商议，了解病人的病症等。应当涂油按摩身体，同样要进行热敷，清除大小便，不要在极度饥饿时进行。同样要努力探究了解病症和药物等，然后医生应当配制和检查灌肠仪轨。
药物二十两，与八份波逊恰一起煎煮。即取根本药等二十两药物，如下文灌肠仪轨中所说的煎煮，同样与八份波逊恰果实一起煎煮，八份波逊恰约有一两。如此则有二十一两药物，用十六倍的水调配后应当充分煎煮。然后按照规格煎煮的药水，将得到八十四份。
其煎煮液的四分之一，配制为治疗风病的药油。胆病和健康者用六分之一，痰病偏重者用八分之一。即如是煎煮后，用四分之一的油脂治疗风病。对胆病，则用前述量的六分之一，即十四两。同样对健康正常者也用六分之一。对痰病偏重增盛者，则用其八分之一，即十两。
或者对一切病症用药的八分之一。这里也要配制，'一切'指风、胆病，同样痰病和健康者都用药物的八分之一，即煎煮液的八分之一，都给予十两。务必使灌肠药不会太稠或太稀。或者在任何情况下都给予煎煮药的八分之一。其他情况下，无论是药粉还是药膏，灌肠药既不能太稠粘，也不能太稀易漏，应当如此配制。

།བུ་རམ་དག་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་ མཁྲིས་པ་དང་།བད་ཀན་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་མས་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། བུ་རམ་སྲང་གཅིག་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ་སྨོས་པ་ནི། དེ་ལས་ཡིད་ཆེས་པའམ། ཆུང་བ་ཡང་རུང་བའི་དོན་ནོ། །རིགས་པས་སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་སོགས། །ལྷག་མ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སྦྱར་བ་དང་ཀུན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རིགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚའམ། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་ བར་བྱའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་ལས་གཞན་པ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་། རང་སྐྱུར་གྱི་རྩབ་མོ་དང་། འོ་མ་དང་། བ་གཅིན་ལ་སོགས་པ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྡུའོ། །དེ་ཀུན་སྣོད་གཅིག་བླུགས། བུམ་པར་ཆུ་བསྐོལ་རླངས་ པ་ཡིས།།བསྲོ་ཞིང་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ནས་ནི། །རྐྱལ་བུའི་ནང་བླུགས་མཇུག་མར་ནི། །གཏོང་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཚ་གྲང་མིན། །ཤིན་ཏུ་སྣུམ་མིན་རྩུབ་པ་མིན། །ཤིན་ཏུ་རྣོ་མིན་འཇམ་པ་མིན། །ཤིན་ཏུ་སྐ་མིན་སླ་བའང་མིན། །ཤིན་ཏུ་མང་ཉུང་ཚད་མེད་པའམ། །ཚ་ཆེ་སྐྱུར་བའང་དེ་དང་འདྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བླུགས་ལ། བུམ་པར་བསྐོལ་བའི་རླངས་པས་བསྲོ་ཞིང་ཚ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟར་བུའམ་སྐྱབས་ཀུན་དཀྲུགས་ཤིང་བསྐྱོས་པར་ལུག་དང་། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའི་ལྒང་པ་ལས་བྱས་པའི་རྐྱལ་བུའི་ནང་དུ བླུགས་ལ་སྨན་དེ་མས་གཏོང་བའི་དོན་དུ་མཇུག་མ་ནས་གཏོང་ཞིང་འཇུད་པར་བྱེད་པའི་ཚེ།ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བ་གཅིན་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཤིན་ ཏུ་རྣོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།འོ་མ་མང་པོ་གཏོང་བས་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྐ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཚ་མེད་པའམ། ཆེ་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཀན་ཛི་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བ་མེད་པའམ། དེ་ཤས་ཆེ་བའམ། དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་གཞན་སྨྲས་པ། །སྣུམ་དང་སྦྲང་རྩི་གཉིས་སོ་སོར། །སྲང་ནི་གསུམ་གསུམ་བྱས་ནས་ནི། །རྒྱམ་ཚ་དག་ནི་ཞོ་གཉིས་དང་། །ནད་མེད་ལ་ བཏང་སྨན་སྲང་གཉིས།།ཁུ་བའི་སྨན་ནི་ལྷག་མ་ཀུན། །སྲང་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པ་གཞན་དག་གིས་ནི། མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་གཞན་དག་འཆད་ཅིང་སྟོན་ཏེ། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྦྲང་རྩི་དག་ནི་ཚད་སྲང་གསུམ་གསུམ་དུ་སོ་སོར་བྱ་བ་སྟེ།སྣུམ་སྲང་གསུམ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཉིས་སྦྱར་བ་འདི་ནི་ནད་མེད་པ་སྟེ། བདེ་བར་གནས་པ་ལ་གཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨན་སྲང་གཉིས་དང་། ཀུ་བ་ བསྐོལ་བའི་སྨན་ལྷག་མ་སྲང་བཅུར་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་སྲང་བཅཝ་བརྒྱད་མས་གཏོང་བའི་ཚད་ཡིན་པར་འདོད་དོ།

关于'糖一两'这句话，对于风、胆和痰以及健康人的灌肠疗法，都应加入一两糖，这里提到的意思是可以相信这个用量，也可以适当减少。
'依理蜂蜜盐等余'这句话中，'后配及一切'也要应用于此处。这里的'理'是指配制方法和治疗手段。具有这样的理法，应当配制蜂蜜和岩盐或食盐等其余作为强效灌肠药物组成部分的未说明剂量的所有药物并使用。
'等'字包含了除蜂蜜和盐之外的酸奶清、自然发酵液、牛奶、牛尿等其他属于强效灌肠药物类别的成分。
'将这些全部倒入一个容器中，用壶中沸水蒸汽加热，用勺搅拌后，倒入皮囊中，从后部注入时，不能太热也不能太冷，不能太油腻也不能太粗糙，不能太锐利也不能太温和，不能太稠也不能太稀，不能太多太少无度量，太咸酸性也是如此。'这句话的意思是，将上述所有成分不遗漏地倒入一个容器中，用壶中煮沸的蒸汽加热，同样用勺子或搅拌棒搅拌混合，倒入用羊或水牛等动物膀胱制成的皮囊中，当为灌肠之用从后部注入时，不能太热也不能太冷，同样不能太粗糙，也不能因牛尿和芥子等成分过多而太过锐利，不能因牛奶太多而太过温和，同样不能太稠也不能太稀，不能太多也不能少于标准量，同样也不能没有咸味或过咸，酸性物如醋和自然发酵液等也是如此，不能过量，这就是其含义。
关于'其他专家说：油和蜂蜜分别各三两，岩盐二钱，无病者用药二两，其余汤药十两配制'这句话，其他精通灌肠疗法的医生解释和说明了另一种灌肠方法：芝麻油等油类和蜂蜜各自分别使用三两剂量，即油三两同样蜂蜜三两，以及岩盐二钱的配方是用于健康人的。同样药物二两，其余煎煮的药物配制十两。这样总共十八两是他们认为的灌肠剂量标准。

།སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་སྣུམ་རྣམས་དང་། །སྨན་ཕྱེ་ཁུ་བའི་རིམ་པ་ནི། །མས་གཏོང་རྐྱལ་པར་བཅུག་བྱས་ཏེ། །འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་ཆོ་གར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་རིམ་གྱིས་བཅོས་ཤིང་སྦྱང་སྟེ།དང་པོ་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་ཞིང་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནི་རྒྱམ་ཚའོ། །དེ་ནས་ནི་སྣུམ་མོ། །དེ་ནས་ནི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མའོ། །དེ་ནས་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་ ཆོ་ག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་དོ།།གན་རྐྱལ་བཞག་ནས་བཏང་མ་ཐག་།སྔས་ཀྱིས་བརྟེན་ཏེ་མས་གཏོང་ལ། །ཡིད་ནི་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ནས་སྔས་ཀྱིས་བརྟེན་ཏེ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་མ་ཐག་ འདས་པའི་དུས་གཞན་གང་དུ་ཡང་མ་ཡེངས་པས་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོའི་ནུས་པ་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར།ནི་རུ་ཧ་དེ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་ང་ལ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་ཇི་ཙམ་ན་སླར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །འཁྲུ་བ་ཙོག་བུས་གཏང་བར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འཁྲུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོས་ཕྱིར་འབྱུང་བར་ཉེ་བར་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ན། ཙོག་བུས་འདུག་ལ། ཁུ་དྲག་པོའི་ཤུགས་བཏང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །འོང་དུས་དམ་པ་ཡུད་ཙམ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འཆི་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་ དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དེ་ཕྱིར་འོང་ཞིང་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་དམ་པའམ་མཆོག་ནི་ཡུད་ཙམ་སྟེ།ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཡིན་པ་ལས། དེ་ལས་གཞན་ཞིང་འདས་པའི་དུས་སུ་སྡོད་པར་བྱེད་ན། ནི་རུ་ཧས་འཆི་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོས་པའི་ཐབས་གྱུར་སྣུམ། །ཐལ་སྨན་པ་ གཅིན་ཁུ་སྐྱུར་སྦྱར།།མྱུར་བས་སྣུམ་རྣོ་དྲོ་བ་ཡི། །མས་གཏོང་གཞན་དག་གཏང་བར་བྱ། །ཡང་ན་སྨན་གྱི་རེང་བུ་དང་། །བཏང་ཞིང་དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དེ་ཕྱིར་འོང་བར་གྱུར་བ་ལ་བཅོས་ཤིང་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་ མས་གཏོང་བ་སྔ་མ་ལས་གཞན་པ་སྣུམ་པ་དང་རྣོ་བ་དང་།དྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐུར་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། བ་གཅིན་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་དག་ཀྱང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་མྱུར་དུ་འཁྲུ་བའི་ཕྱིར་སྨན་གྱི་རེང་བུ་མྱུར་དུ་གཞུག་ པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྨན་གྱི་རེང་བུ་ནི་པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔངས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱ་བ་དང་། དུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མྱུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་འོང་བར་གྱུར་ན་ནི། །མས་གཏོང་གཉིས་པ་བཏང་བའམ། །ལན་གསུམ་ལན་བཞིའི་ བར་དུ་སྟེ།།ཇི་སྲིད་ལེགས་པར་གྱུར་པར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རང་ཉིད་འོང་ཞིང་མས་གཏོང་བ་གཅིག་འོང་བར་གྱུར་ན། མས་གཏོང་བ་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གསུམ་པའམ། ལན་བཞི་པའི་བར་དུ་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་སྲིད་ལེགས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བའི་ བར་དུ་གཏང་སྟེ།གྲངས་ངེས་པར་ཆད་པ་མེད་དེ། མས་གཏོང་བ་དེ་དག་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ལེགས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མང་པོ་ཡང་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

蜂蜜、岩盐、油脂等，药粉和药汁的次第，放入灌肠器中，这是配制的仪轨所说。对于这些药汁要依次调配净化，首先要加入蜂蜜，然后是岩盐，接着是油脂，再后是药粉，最后加入药汁。因为这种强力下部灌肠的配方是仙人们所说的混合一体的配制仪轨。
刚做完灌肠后仰卧，用枕头支撑着灌肠，心不散乱。仰卧后用枕头支撑，刚做完强力灌肠药物后，不要分心于其他过去的时间，因为要让灌肠药物的效力遍布全身。对这个灌肠不要分心，应当思维'这个灌肠药物什么时候会排出'。
排泄时要蹲着进行。之后会发生排泄，当强力灌肠药物即将排出时，要蹲着，用力排出药液。
排出的最佳时间是片刻，超过则会致命。强力灌肠药物排出的最佳或最适时间是片刻，即在两个时辰之内，如果超过这个时间还留在体内，这种灌肠会导致死亡。
对此治疗方法是油脂，碱性药、牛尿和酸性物调配。迅速用辛辣温热的油脂，做另外的灌肠。或者用药物栓剂，以及施用热敷等。对于强力灌肠药物的排出，治疗方法是迅速使用与前次不同的油性、辛辣和温热性质的灌肠，同样要用下行的油脂、强效碱性药、牛尿等调配的灌肠剂。或者为了快速排泄，迅速插入药物栓剂。这里的药物栓剂是用波逊茶果实制成的。同样，要使病人惊慌害怕，也要迅速使用热敷等方法来促进排出。
如果自行排出，则做第二次灌肠，或者做到三四次，直到完全排出为止。如果自行排出一次灌肠，要进行第二次灌肠，同样可以做到第三次或第四次。要一直做到完全排出为止，没有固定的次数限制，不仅仅是这些次数的灌肠，为了产生良好排出的特征，也可以多次进行灌肠。

།དེ་ཡི་སྦྱོར་ལེགས་བཀྲུ་སྨན་དང་། །འདྲ་བར་ཤེས་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་ དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དེའི་རྗེས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་དང་།སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་ལས་སྙིང་དང་ལྟོ་བ་མ་དག་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ལ།སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ནི་བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བཤང་གཅི་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །སྦྱོར་ལེགས་ན། །ཆུ་དྲོན་འཇམ་པོས་བཀྲུས་ནས་ནི། །ཤ་ཁུ་འབྲས་ཆན་ཅུང་ཟད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་ པའི་སྦྱོར་བའམ།སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བས་བཀྲུས་ལ་སྐམ་སའི་ཤའི་ཁུ་བ་དང་འབྲས་ཆན་ཉུང་ཟད་ཅིག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མས་གཏོང་དྲག་པོའི་ནད་རྣམས་ཀྱི། །དྲི་མ་བསྐྱོད་བར་བྱུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུ་དང་། །ཁ་ཟས་ཚུལ་བཞིན་ཟོས་པས་འབྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་ནད་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མས་བསྐྱོད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱའོ། །ནད་དེ་ཆུ་དྲོན་པོ་འཇམ་པོས་བཀྲུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཟོས་པས་བྱང་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རླུང་གིས་ཉམ་ཐག་ན། །སླར་ཡང་འཕྲལ་དུ་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་ན།སླར་ཡང་འཕྲལ་དུ་དུས་དེའི་ཚེ་ཉིད་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་གསོ་ཞིང་བཅོས་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །དེ་ནི་ལེགས་དང་མ་ལེགས་དང་། །དྲགས་པ་སྣུམ་འཐུངས་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩིའི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་དང་། མ་ ལེགས་པ་དང་།དྲགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ། སྣུམ་འཐུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར། རླུང་ནི་བདེ་རྒྱུ་མེ་དྲོད་འབར། །བཤང་བ་སྣུམ་ཞིང་མི་སྲིལ། །སྣུམ་མི་འདོད་ཅིང་སྙོམས་གྱུར་པ། །སྣུམ་ལེགས་ཡིན་ཏེ་རྩུབ་མོ་བཟློག་།སྣུམ་དྲགས་པ་ཡིས་སྐྱ་རྦབ་དང་། །སྣ་དང་ཁ་རྐུབ་ལས་འཛག་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་དང་། མ་ལེགས་པ་དང་། དྲགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དུས་ནི་ཅུང་ཟད་གནས། །བཤང་དང་བཅས་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཐུར་དུ་དབུགས་དང་སྣུམ་ལྷན་ཅིག་།འབྱུང་འགྱུར་འཇམ་རྩི་ལེགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སྣུམ་གང་ཞིག་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་ནས་བཤང་བ་དང་བཅས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལེགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འཇམ་རྩིའི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལ་ནི་མས་གཏོང་བའི། །འཇམ་རྩི་གཅིག་གམ་གསུམ་གཏང་བྱ། །མཁྲིས་ པ་ལ་ནི་ལྔ་འམ་བདུན།།རླུང་ལ་དགུ་འམ་བཅུ་གཅིག་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ནི་མས་གཏོང་བའི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཅིག་གམ་གསུམ་ཞིག་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་བའི་ནད་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་ལྔའམ་བདུན་གཏང་བར་བྱའོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་དགུའམ་བཅུ་གཅིག་གཏང་ བར་བྱའོ།།སླར་ཡང་དེ་ལས་ཟུང་མིན་པ། །མས་གཏོང་རྗེས་ལ་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་གཅིག་གམ་གསུམ་བཏང་བས་སྦྱོར་བ་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་བྱུང་ན་ཡང་མས་གཏོང་བ་དེའི་རྗེས་ལ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཟུང་མ་ཐེམ་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་དང་གསུམ་དང་ལྔ་ དང་བདུན་དང་དགུ་དང་།བཅུ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟུང་མ་ཡིན་ནོ།

对于'其配伴良好的灌肠药'等，应当如是了知。即在强力下灌之后，灌肠药的配伴良好与否等特征，应当如同灌肠药一样了知。
配伴不良则会导致心脏和腹部不净，以及食欲不振等。配伴良好则无上述过患。
配伴过强则会引起痰、胆汁和大小便等症状。
若配伴良好，应以温和的温水清洗，然后给予少许肉汤和米饭。
对于强力下灌所动摇的病垢，应以温水清洗，并以如法饮食来清净。
若因风而疲惫，应立即再次施用润剂。
其良好、不良和过强的特征，应如服用油剂一样了知。
风得以流动，消化之火旺盛，大便润滑不干，不贪油腻而平衡，这是油剂良好的征相，能对治粗涩。过量服用油剂则会导致呕吐，从鼻、口和肛门处流出。
若停留一段时间后，伴随大便排出，与下行气息和油脂一同排出，这是润剂良好的征相。
对于痰病，应施用一次或三次下灌润剂；对于胆病，应施用五次或七次；对于风病，应施用九次或十一次。
此后再次施用非偶数次的下灌。

།གཉིས་དང་བཞི་དང་དྲུག་དང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟུང་སྟེ། ཟུང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། ། བད་མཁྲིས་རླུང་ལ་རིམ་བཞིན་ཟས། །ཡུ་ཤ་འོ་མ་ཤ་ཁུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི། དེའི་ཟས་ཡུ་ཤ་སྟེ་སྲན་མུངྒའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཡོས་བྱས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཟས་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་བར་བྱའོ། ། རླུང་གི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཟས་ཤ་ཁུ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་བར་བྱའོ། །རླུང་འཇོམས་སྨན་ནི་ལེགས་བསྐོལ་བ། །དུར་བྱིད་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པར་བྱ། །སྣུམ་མངར་སྐྱུར་ཤ་ཁུ་དྲོན་སྦྱར། །མས་གཏོང་གཅིག་ནི་རླུང་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ལ་ནི་མས་གཏོང་གཅིག་ཏུ་བཤད། དེ་ཡང རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་ནི་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་ལས་བྱས་པ་དུར་བྱིད་དང་།རྒྱམ་ཚ་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་ དྲོན་པོ་དང་སྦྱར་བའི་མས་གཏོང་བས་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །ཤུག་སོགས་ཁ་ར་དཀར་དང་བཅས། །མངར་བསིལ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་མར། །འོ་མ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་མཁྲིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་མས་གཏོང་བ་གཉིས་ཏེ། ནྱ་གྲོ་ དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་དང་།ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ཁར་དཀར་པོའི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་མར་དང་། འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོང་ག་ལ་ སོགས་བསྐོལ་བ་དང་།།དུག་མོ་ཉུང་སོགས་བཅས་པ་གསུམ། །རྩུབ་དང་སྦྲང་རྩི་བ་གཅིན་བཅས། །རྣོ་ཞིང་དྲོ་ཁ་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་སྐབས་སུ་མས་གཏོང་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། དོང་ག་བསྐོལ་བའི་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་པ་གསུམ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བ་གཅིན་དང་བཅས་པ་རྣོ་བ་དང་། ཁ་བའི་སྨན་རྣམས་སོ། །གསུམ་པོ་འདུས་པའི་ནད་ལ་ཡང་། །གང་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པའི་ནད་ལ་ནི་མས་གཏོང་བ་གསུམ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང བད་ཀན་སེལ་བའི་གསུམ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མས་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་རིམ་བཞིན་དུ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་ཏེ། དེ་ལ་མས་གཏོང་བ་གཅིག་བཏང་བས་ནི་རླུང་སེལ་ཏེ། གཉིས་པས་ནི་མཁྲིས་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་བད་ཀན་ནོ། ། གསུམ་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །མས་གཏོང་གསོ་ཞེས་གཞན་མི་འདོད། །གང་ཕྱིར་སླར་ཡང་སྦྱིན་བྱ་ཡི། །ཉེས་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་མས་གཏོང་བ་བཞི་པར་ནི་གསོ་བ་ཤེས་ཤིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལ མཁས་པའི་སྲོག་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་མི་འདོད་ཅིང་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་ནད་དམིགས་གསུམ་ལ་མས་གཏོང་བ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པའམ། སླར་ཡང་གང་ཞིག་གསོ་བར་བྱ་བའི་སྦྱིན་པའི་ཉེས་པའམ། ནད་བཞི་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

二和四和六和八等是偶数，应当用于'非偶数'等词。这样在服用缓泻药之后，如果配伍良好，还应当进行灌肠疗法。
对于痰、胆和风病，分别用豆汤、牛奶和肉汤作为食物。即对于患有痰病者，应当与其食物绿豆汤等煮熟的汤一起服用。对于患有胆病者，应当与牛奶一起服用。对于患有风病者，应当与肉汤一起服用。
治疗风病的药物应当充分煎煮，配以土茯苓和岩盐。搭配油性、甜味、酸味、肉汤，温热调配。一种灌肠疗法对风病有效。即对于风病，说明一种灌肠疗法。其中，治疗风病的药物是由毕达利等充分煎煮而成，配以土茯苓和岩盐制成的糊状物，同时调配芝麻油等油性物质，以及甜味和酸味药物，还有温热的肉汤，用这种灌肠疗法可以祛除风病。
榕树等类别煎煮，柏木等配以白糖，甜凉的糖蜜树汁和酥油，牛奶和蜂蜜可祛除胆病。即对于胆病有两种灌肠疗法：一是榕树等类别的煎煮液，二是柏木等类别配以白糖糊状物，同时具有甜味和凉性，以及糖蜜树汁、酥油、牛奶和蜂蜜，这两种方法可以祛除胆病。
冬果等煎煮，配以萝卜等三种，粗糙性和蜂蜜牛尿，辛热苦味可祛除痰病。即在痰病的情况下有三种灌肠疗法：冬果煎煮液配以萝卜等的糊状物三种，同时具有粗糙性、蜂蜜和牛尿，以及辛辣、苦味的药物。
这三种方法对于三病合并症，也是按照顺序祛除。即对于三病合并症也说明有三种灌肠疗法，就是前面所说的祛除风、胆和痰病的三种方法。这是因为这些灌肠疗法能够按照顺序祛除风、胆和痰病。第一种灌肠疗法祛除风病，第二种祛除胆病，第三种祛除痰病。
除这三种之外，其他医者不认为还有其他灌肠疗法。因为再次施用时，也没有第四种病症。即除了这三种灌肠疗法之外，精通医术典籍的其他医生并不认可第四种灌肠疗法，这是因为前面所说的三种病症对应的灌肠疗法数量是相应的，或者说再次治疗时也没有第四种病症需要治疗。

།ནད་བསྐྱོད་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞི་བར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ཡིས། །མས་གཏོང་གསུམ་པོ་ཉིད་བརྟག་ཅེས། །དེ་སྐད་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། མས་གཏོང་བ་གཅིག་ནི་ནད་རྣམས་བསྐྱོད་པ་ལ་བརྟག་ཅིང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་ནད་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནད་བསྐྱོད་ཅིང་བསྡུ་བ་དང་། ནད་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པས ན་ཞི་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནད་དང་སྨན་སོགས་སྟོབས་ལས་ནི། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་གཞལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ལ་ལ་ནི་གཞུང་ཚད་མ་ཅན་ཡིན་ལ། ལ་ལའི་གཞུང་ཚད་མ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་ གཞལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ནད་དང་ནད་སྨན་སོགས་ལས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སྨན་གྱི་སྟོབས་ལས་དཔགས་པ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལུས་ཚད་དང་ཁ་ཟས་དང་གོམས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དཔགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞུང་འདི་ནི་ཀུན་ལ་ཁ་བསྐང་དགོས་པའི་ལྷག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གསོ་བ་ཤེས་པའི་སློབ་དཔོན་མས་གཏོང་བ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞུང་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཀྲུ་སྨན་ དྲག་བཏང་ལེགས་མཚན་མ།།མ་མཐོང་བར་དུ་འཕྲོ་མི་བཅད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྲིད་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བཏང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ཞིང་། མ་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རུ་ཧ་བཏང་བའི་འཕྲོ་བཅད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ན་ཇི་སྲིད་མཚན་མ་ལེགས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། འཇམ་རྩི་གཏོང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་འཇམ་རྩི་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་མ་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་མས་གཏོང་བ་འཕྲོ་མི་བཅད་ཀྱི། དེ་བྱུང་གི་བར་དུ་འཇམ་རྩི་གཏང་ བར་བྱའོ།།གང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་གཞན་པ་འདི་འཇམ་རྩི་ལ་ཡང་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་འདིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པ་ལས་འདི་སྐད་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་སྣུམ་གཅིག་ཐ་མར་ལྔ། །བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་མས་གཏོང་ བའི།།ལས་ནི་སུམ་ཅུར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དང་དྲུག་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་དང་། བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་དང་། བཅཝ་བརྒྱད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེས་ བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གསུམ་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། དགུ་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་དང་། བཅུ་གསུམ་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་པ་དང་། བཅུ་བདུན་པ་དང་། བཅུ་དགུ་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོ་ག་འདིས་ནི་མས་གཏོང་བའི་ལས་སུམ་ཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'通过病动、清净和平息的次第，应当观察三种灌肠'这样说的解释：其他医生说应当观察三种灌肠。一种灌肠是用于观察和调配病动，第二种是用于清净疾病，第三种是用于平息疾病。如此，由于能够使病动而收摄、清净而净化疾病、平息诸病，所以称为平息，这样有三种。
关于'这一切都是根据病情和药力等来衡量'的解释：有些导师的论著是有衡量标准的，但并非有些论著没有衡量标准，相反，一切都是通过衡量标准来衡量的。怎么说呢？'从病情和药物等'，就是说根据病力来推测药力，'等'字包含了根据地域、时间、体力、身材、饮食、习惯、意志力和自然力的能力来推测。应当知道这部论著是对一切都需要补充的剩余部分。
所有懂得医治的导师认为灌肠方式不同，但他们的论著都是这个，而不是其他。
关于'强力泻药未见好征象之前，不应中断'的解释：只要未见到强力泻药产生的良好征象，在此期间不应中断灌肠，直到看到良好征象为止，应当继续使用强力泻药。这些只是举例说明，在使用温和灌肠时，也是在未出现温和灌肠的良好征象之前不应中断灌肠，应当一直使用直到出现良好征象。
为了说明这种举例说明也适用于温和灌肠，著作者在此引用了《医典精要》中的话：'最初一次油灌，最后五次，十二次强力泻药，加上温和灌肠，灌肠疗法共说三十次。'这是说，强力泻药灌肠第二、四、六、八、十、十二、十四、十六、十八、二十、二十二、二十四次，如此强力泻药灌肠共十二次；第三、五、七、九、十一、十三、十五、十七、十九、二十一、二十三、二十五次，这样通过这个方法，说明灌肠疗法共三十次。

།དུས་ནི་བཅོ་ལྔ་འདིར་གཅིག་ནི། །ཐོག་མའི་སྣུམ་སྟེ་ཐ་མར་གསུམ། །དུགས་དང་མས་གཏོང་ལྔ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བའི་དུས་ནི་བཅཝ་ལྔ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ ན།ཐོག་མར་ཏེ་དང་པོ་སྣུམ་གྱི་གཅིག་དང་། མཐའ་མ་སྣུམ་གྱི་ལན་གསུམ་སྟེ། བཅུ་གསུམ་པ་དང་། བཅུ་བཞི་པ། བཅཝ་ལྔ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་དྲུག་སྟེ། གཉིས་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། བཅུ་པ་དང་། བཅུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མས་གཏོང་བའི་འཇམ་རྩི་ལྔ་སྟེ། གསུམ་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། དགུ་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བར་དུ་བཅད་ཅིང་ཆོད་པའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མས་གཏོང་བའི་དུས་བཅཝ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །མས་གཏོང་སྦྱོར་འདིར་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །ནི་རུ་ཧ་དང་སྣུམ གསུམ་དང་།།ཐོག་མ་ཐ་མ་གཉི་གའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་འདིར་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་འདི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉི་ག་སྟེ། དང་པོ་དང་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་གྱི་ལས་དང་། ནི་རུ་ཧ་གསུམ་སྟེ། གཉིས་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། སྣུམ་ གསུམ་སྟེ།གསུམ་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་བརྒྱད་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་རྩིའམ་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་དྲག་།གཅིག་པུ་ལྷག་པར་བསྟེན་མི་བྱ། །འཇམ་རྩིས་ནད་གློངས་མེ་དྲོད་འཇོམས། །ནི་རུ་ཧས་རླུང་སྐྱེད་འཇིགས་ཡོད། །དེ་བས་སྣུམ་རྗེས་ བཀྲུ་དྲག་གཏང་།།ཁྲུས་དྲག་བཏང་ནས་འཇམ་རྩི་བྱ། །དེ་ལྟར་རིམ་པས་སྣུམ་སྦྱང་བྱ། །མས་གཏོང་ལས་ནི་ཉེས་གསུམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ནི་རུ་ཧ་སྟེ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་ཐོག་མར་འཇམ་རྩི་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེའི་ འོག་ཏུ་འཇམ་རྩིའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནི་རུ་ཧ་གཅིག་པུ་བསྟེན་པར་མི་བྱ་ཞིང་།འཇམ་རྩི་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། བསྟེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་དྲགས་པས་ནི། ནད་གློངས་པས་ཁམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་མེའི་དྲོད་འཇོམས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཟས་འཇུ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་རུ་ཧ་བསྟེན་དྲགས་པས་རླུང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ནད་ལྡང་བའི་འཇིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི། འཇམ་རྩི་གསུམ་ གྱི་སྦྱོར་བ་མས་གཏོང་བར་བྱ་ལ།གང་འཇམ་རྩི་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། ནད་གློངས་པ་དང་མེ་དྲོད་འཇོམས་པ་དེས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་འདིའི་རིམ་པས་སྣུམ་གྱི་མས་གཏང་བ་བྱས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་རུ་ཧ་བྱ་ལ། དེ་ ལྟ་བུའི་སྦྱང་བ་བྱས་ནས།མས་གཏོང་བའི་ལས་དེས་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

关于'时间是十五，其中第一是油，最后是三，熏蒸和下疗法说在第五'这句话，下疗法的时间是十五天。具体如何呢？最初即第一天是油疗一次，最后油疗三次，即第十三、第十四和第十五天。同样，药物六次，即第二、第四、第六、第八、第十和第十二天。怎样呢？下疗法的温和灌肠五次，即第三、第五、第七、第九和第十一天，以此间隔进行强力灌肠下疗。这样下疗法的时间共十五天。
关于'此下疗配方有八种，即尼茹诃和三种油，开始和结束都有'这句话，下疗法的配方有八种，这配方开始和结束都有，即第一和第八称为油疗，尼茹诃三次，即第二、第四和第六，油三次，即第三、第五和第七。这样总共八种是配方。
关于'不要过度单独使用温和灌肠或强力灌肠下疗。温和灌肠会使病情僵化并损害消化之火。尼茹诃会引起风病有危险。因此油疗后做强力灌肠，强力灌肠后做温和灌肠，如此依次进行油疗净化。下疗法能清除三种病根'这句话的意思是，这样的尼茹诃即强力灌肠下疗，首先要进行温和灌肠，之后进行强力灌肠下疗，之后不要持续不断地单独使用尼茹诃，也不要过度持续使用温和灌肠，不应过度使用。因为过度使用温和灌肠会使病情僵化而导致体质紊乱，同样会损害消化之火，使胃部消化之火无法消化食物。同样，过度使用尼茹诃会引起风病，有引起风病升起的危险。因此，对于需要进行强力灌肠下疗的人，应进行三次温和灌肠配方下疗，对于进行温和灌肠者需要进行强力灌肠，为了消除病情僵化和消化之火受损。这样按照这个次序进行油疗下疗，之后进行尼茹诃，进行这样的净化后，这种下疗法能清除三种病根的过患。

།སྣུམ་གྱི་ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཚད་དང་དེ་ནི་མཉམ་བྱས་པའི། །སྣུམ་ཚད་འཇམ་རྩིའི་ཚད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བྱིས་རྒན་ལམ་དང་ཁུར། །བུད་མེད་རྩོལ་ཞེན་པས་དུ་བ་དང་། །རླུང་ ནད་ཀྱིས་གཞོམ་མེ་དྲོད་ཆུང་།།རྒྱལ་པོ་ཕྱུག་པོ་ལ་བདེ་བ། །ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ནད་འཇོམས་ཡང་བ་མེད་པ་དང་། །སྟོབས་སྐྱེད་བཤང་བ་བདེ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ལས་ཞུན་མར་འབའ་ཞིག་བཏུང་བའི་ཆུང་ངུ་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་འཇུ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་དང་མཉམ་པར་བྱས་པའི་སྣུམ་གྱི་ཚད།འཇམ་རྩིའི་ཚད་དུ་བཤད་དེ། དེ་ནི་འཇམ་རྩིའི་ཆུང་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་དེ་ནི་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པས་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །དེ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནད་མེད་ པར་བྱེད་པ་དང་།བདེ་བ་ཡིན་པས་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཏོང་དུ་རུང་བས་གོམས་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་འཇོམས་པ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཡང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་ནི་ཡང་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ལག་ཆུ་དྲོན་ གྱིས་བཀྲུ་ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་སྔར་བཤད་པའི་འདམ་ག་མི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་བདེ་བར་འབྱུང་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་བཏང་བས་བཤང་བ་བདེ་བླག་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མས་གཏོང་བུད་མེད་རོ་སྨད་ཀྱི། །མངལ་དང་མོ་མཚན་ནད་རྣམས་ལ། །བཀྲུས་དྲགས་གཉིས་གསུམ་གྱིས་དག་པར། །མས་གཏོང་གོང་མས་གཏོང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མས་གཏོང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་འབབ་པའི་ཕྱོགས་ནས་གཏང་བ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིན་སྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་དག་ཡོད་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་མ་ནིང་གི་མཚན་ནས་གཏང་བ་གོང་མ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལན་གཉིས་སམ ལན་གསུམ་དུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བས་དག་ཅིང་སྐྱོན་བསལ་བ་ལ།མས་གཏོང་བ་གོང་མ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡི་གཅེའུ་ནད་པ་ཡི། །སོར་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཚད་དུ་བྱ། །སྣུམ་ཞིང་བ་ལང་མཇུག་མ་འདྲ། །རྩ་བ་དབུས་སུ་གག་པ་གདགས། །རྩེ་མོ་ཡུངས་ཀར་ཤོང་ བ་ཙམ།།འཇམ་པ་གསེར་ལ་སོགས་ལས་བྱས། །ཀུན་ད་སྲི་ཞིང་སོ་མ་ན། །མེ་ཏོག་རྩེ་མོ་ལྟར་ཟླུམ་ཕྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་མ་ཐག་པའི་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་ལ་སྙེགས་ཏེ། དེའི་གཅེའུ་ནི་ནད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་ལ། དེ་ཡང་སོར་ བཅུ་གཉིས་སུ་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཟླུམ་པ་དང་། བ་ལང་གི་མཇུག་མ་ལྟར་རྩེ་མོ་རིམ་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་དང་། དབུས་ཏེ་བར་དུ་གག་པ་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་གག་པ་གཅིག་ནི་དབུས་སུ་བྱ། དེ་ཡང་ཚད་ནང་དུ་ནུབ་པའི་ཚད་ལས་ཐལ་བར་གགས་བྱེད་ནུས་པ་ཙམ་ལ། གཉིས་པ་རྩ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རྐྱལ་བུ་ལ་གདགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྩེ་མོའི་བུ་གའི་ཚད་ཡུངས་ཀར་ཤོང་བ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །འཇམ་བག་ནི་རྩུབ་བག་མེད་པའོ། །གསེར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་ནི་མས་གཏོང་བ་དག་གི་ཚེ་རྒྱུ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཀུན་ད་ལ་སོགས་པའི་རྩེ་མོ་ཁ་མ་ཕྱེ་བ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་ཞིང་ཟླུམ་པའོ། །གང་ལ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཆགས་པའི་དེའི་རྩ་བ་ཕྲ་མོ་སྟེ་དེ་ལ་བྱའོ།

油量是小量，与此相等的量，油量说为温和药量。此对儿童老人适宜且可负担，
妇女勤劳者因烟尘和风病所损而体温低，国王富人安乐，因此应当常服用。能除病无沉重感，生气力大便通畅。
所谓，油中唯独饮用酥油的小量两剂可消化的量，与此相等的油量，说为温和药量。此即温和药小量，此量对儿童和老人等应当持续不断地服用修习。
服用修习此药能无病，安乐，因此儿童等也可服用，应当习用。同样能降伏疾病，即能降伏并消除风、胆、痰。
同样此能使无沉重感，以温水漱口等，如前所说的经文中不需要选择，因此对儿童等是安乐性。同样能生气力，即能生力量。同样能使大便通畅。
凡是服用后能使大便容易排出者即称为此。下部疗法对妇女下体的子宫和女阴诸病，过度清洗二三次清净后，应当施以下部疗法上部疗法。
此中下部疗法是从身体一部分下行方向施用，即对于患有尿闭等病的男人、女人和阴阳人从生殖器施用上部疗法。对所有这些用强力清洗药下部疗法清洗二次或三次清净除垢后，应当施以下部疗法上部疗法。
其导管依病人的指量十二量为度。油滑如牛尾，根部中间系绳。顶端容芥子许，柔软用金等制成。昆达花蕾般，花尖如圆细。
所谓'其'是指刚才所说的下部疗法上部疗法，其导管要按病人的尺寸来量度，即十二指宽。同样要圆形，如牛尾般顶端逐渐变细，同样在根部和中间即中部要系绳，此中一个绳结要在中间，
其深入的程度要能适度阻塞，第二个在根部的绳结是为了系皮囊等。同样其顶端孔径要容芥子许。柔软即无粗糙。用金等制成是在施行下部疗法时要与材料相称。
同样如昆达花等花尖未开放般逐渐变细圆形。即要如开花结果的细根那样制作。

།དེ་ཡི་རྐྱལ་བུ་འཇམ་ཞིང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བ་གོང་མ་དེའི་རྐྱལ་བུ་ནི། ར་སྐྱེས་ལ་སོགས་པའི ལྒང་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་ཡང་ཞིང་ཆུང་ངུ་གདགས་པར་བྱའོ།།ཚད་སྲང་ཕྱེད་དམ་གང་རིགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་གོང་མ་དེའི་ཚད་ནི་སྣུམ་གཏོང་བ་ན་སྲང་ཕྱེད་བྱ་བའམ་གང་རིགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ལས་དཔགས་ནས་ཇི་ལྟར་འོས་པ་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་ནད་ཀྱི་ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ། སྲང་ཕྱེད་པས་ཆུང་བར་ཡང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ནས་ཁྲུས་བྱས་ཟན་ཟོས་ལ། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཁྲི་སྟེགས་པུས་མཉམ་འཇམ་པ་ལ། །དྲང་ཞིང་བདེ་བར་འདུག་ནས་ནི། །ཕོ་མཚན་བཏེག་ཅིང་དྲང་བར་བྱ། ། སྦུབས་སྦྱང་ཕྱིར་ནི་ཐུར་མ་ནི། །འཇམ་པ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པར་བྱ། །དེ་དག་ཕོ་མཚན་དང་འཚམ་པ། །འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པར་བཏང་བ། །མི་འདར་འཇམ་རྩི་གཏོང་ལྟར་བྱ། །བཙིར་ཏེ་བཏང་ལ་སྣུམ་རྗེས་བྱ། །འཇམ་རྩིའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག ཏུ་ལེགས་པར་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་ཟན་རན་པར་ཟོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཕོ་མཚན་དུ་དང་པོར་ཐུར་མ་ཕྲ་མོ་བཅུག་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་གཅེའུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །འཇམ་རྩི་གཏོང་བའི་ཆོགས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་མས་གཏོང་བའི་ཆོགས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲིའི་སྟེགས་པུས་མོ་དང་ དཔངས་མཉམ་ཞིང་འཇམ་པའི་སྟེང་དུ།དྲང་ཞིང་ལུས་མ་ཡོ་བར་བདེ་བར་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་མཚན་དགའ་བས་བཏེག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱས་ལ། དྲང་ཞིང་མ་ཡོ་བར་བྱས་ནས་གཅི་བའི་ལམ་གྱི་སྦུབས་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུར་མ་འཇམ་པོ་རིམ་གྱིས་དལ་བར་གཞུག་པར་བྱའི། ཅིག་ཅར་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐུར་མ་དེས་ཕོ་མཚན་གྱི་སྦུབས་དག་པར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། ཕོ་མཚན་དང་འཚམ་པའི་གཅེའུ་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ལག་པ་མི་འདར་བར་མཇུག་མར་འཇམ་རྩི་གཏོང་བ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་བྱས་ལ་བཙིར བ་དང་།བཏང་བ་དང་སྣུམ་གྱི་རྗེས་ལ་བྱ་བ་དག་ནི། འཇམ་རྩིའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་རིམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། །བཏང་ནས་ལུས་ནི་གན་རྐྱལ་གཞག་།རྐུབ་ཙོས་ལག་པས་བརྡབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མས་གཏོང་ ཆོ་ག་འདི་ཡིས་ནི།།གསུམ་མམ་བཞི་ཡི་བར་དུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་འདིས་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་གོང་མ་ལན་གསུམ་བཞིའི་བར་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་འཇམ་རྩི་ཇི་ལྟ་བར། །འདི་ལ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོ་ག་ ཐམས་ཅད་འཇམ་རྩི་དང་འདྲ་བར་བྱ་བ་སྟེ།སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་ལེགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གནོད་པ་བསལ་བའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །བུད་ མེད་ཟླ་མཚན་དུས་སུ་ནི།།མངལ་བྱེ་བ་ལས་ཆགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཚེ་གཏང་བར་བྱ། །རབ་ན་དུས་མིན་པར་ཡང་གཏང་། །མོ་མཚན་ཉམས་དང་གཟེར་བ་དང་། །མངལ་ཁྲག་རྟག་ཏུ་འབྱུང་གཏང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཟླ་མཚན་འཛག་པའི་ དུས་སུ་འཇམ་རྩི་གོང་མ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཟླ་མཚན་དང་པོ་འཛག་པ་ནས་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ཟླ་མཚན་གྱི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེའི་བར་དུ་དེའི་མས་གཏོང་བའི་ལས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་དེའི་ཚེ་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་ནས་སྣུམ་གཏང་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་མངལ་བྱེ་བས་དེར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཚེ་བུད་མེད་གྱི་མངལ་གྱི་ཁ་བྱེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'其皮囊柔软且轻'这句话，上述灌注疗法的皮囊，应当使用山羊等动物的膀胱制成，要柔软、柔韧、轻便且小巧。
关于'剂量为半两或适量'这句话，上述温和药剂的剂量，在注入油剂时应为半两或根据情况而定，即根据病情等情况来判断适量，因此要根据病情来衡量，也可以少于半两，这就是其含义。
然后沐浴进食后，按照灌注疗法的仪轨进行。在与膝同高的平稳座椅上，端正舒适地坐好后，使男根挺直端正。为了清洁通道，应当逐渐插入柔软的导管。这些要与男根相称，一直插入到龟头为止。要像注入温和药剂一样稳定不颤抖。挤压注入后要涂抹油脂。按照温和药剂的次序进行。
这就是说，之后让已经好好沐浴并适量进食的病人，首先将细导管插入其男根，然后插入导尿管。要按照灌注疗法的仪轨进行，即按照前面所说的灌注疗法仪轨。同样地，在与膝盖等高且平稳的座椅上，端正不歪斜地舒适坐好，然后使男根勃起挺立，保持端正不歪斜，为了清洁小便道，要缓慢地逐步插入柔软的导管，不能一次性插入。
然后用导管清洁男根通道之后，要插入与男根相称的导尿管直至龟头，并且要像最后注入温和药剂一样手不要发抖，进行挤压、注入和涂油等操作都要按照温和药剂的顺序来做，这对此有益。
其顺序是这样的：注入后让身体仰卧，用手拍打臀部等。
用这种灌注疗法的仪轨，要进行三次或四次灌注。
其余都要按照温和药剂的方法来应用。这是说，所有仪轨都要像温和药剂一样，无论是良好的配制还是不良的配制，以及过度配制，同样还有消除其危害的药物等，这些都要应用并了解、观察。
女子月经期间，因为子宫开启而容易吸收。因此要在这时施用。最好也可在非经期使用。对于女性器官衰弱、疼痛，以及经常性子宫出血都要施用。
这是说，在女子月经来潮时要施用上述温和药剂。从月经开始流出起十二天内是女子的月经期，在这期间要进行这种灌注治疗。为什么呢？因为在这个时期施用上述灌注疗法的油剂，由于子宫开启而容易被吸收和接受，这时女子的子宫口是开启的。

།དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་ཚེ་མངལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཆགས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས་དཔེར་ ན་ཉི་མ་ནུབ་གྱུར་ན་དུས་མ་ཡིན་ཏེ།ཟླ་མཚན་རྒྱུ་བའི་དུས་མ་ཡིན་ཡང་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་གཏང་བར་བྱའོ། །མོ་མཚན་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། མོ་མཚན་ཉམས་པ་ལས་ནི་གནས་དེ་ལས་འཆུགས་ཤིང་ཞིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངལ་ ན་བ་སྟེ།མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མོ་མཚན་གཟེར་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་ནས་རྟག་ཏུ་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁྲག་དུས་རིང་པོར་འཛག་པའི་ནད་ནི། མངལ་ཁྲག་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། ། གཅེའུ་སོར་བཅུ་རྩེ་མོ་ཡི། །བུ་ག་མུངྒ་ཤོང་སོར་བཞི། །མངལ་གྱི་གནས་སུ་གཏང་བར་བྱ། །སོར་གཉིས་གཅིན་འབབ་ལམ་དུ་གཏང་། །གཅིན་འགགས་པ་ཡི་ནད་རྣམས་ལ། །བུ་མོ་རྣམས་ལ་སོར་གཅིག་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ཆགས་སུ་རུང་བའི་བུད་མེད་ཐམས ཅད་དང་།ཆགས་སུ་མི་རུང་བའི་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་མས་གཏོང་བའི་གོང་མའི་གཅེའུ་ཚད་ནི་སྤྱིར་སོར་བཅུ་བྱའོ། །གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཡོད་པའི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་གཅིན་འབབ་པའི་ལམ་དུ་སོར་གཅིག་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་གཞུག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་ཚད་སྲང་ནི་ གཅིག་པ་སྟེ།།བུ་མོ་རྣམས་ལ་སྲང་ཕྱེད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་མས་གཏོང་གོང་མའི་འབྲིང་ཚད་ནི་སྲང་ཕྱེད་བྱའོ། །བུ་མོ་རྣམས་ཏེ་བུ་མོ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲིང་ཚད་ནི་སྲང་ཕྱེད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མལ་དུ་གན་རྐྱལ་འདུག་ནས་ནི། །བརླ་ནི་ལེགས་ པར་བསྐུམ་ནས་སུ།།པུས་མོ་བརྟོད་དེ་ཉིན་ཞག་ནི། །གཅིག་ལ་ལན་གསུམ་ལན་བཞི་བཏང་། །དེ་ལྟར་མས་གཏོང་ཞག་གསུམ་ལ། །སྣུམ་གྱི་ཚད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །དེ་ནས་ཞག་གསུམ་ངལ་བསོ་ནས། །སླར་ཡང་ཞག་གསུམ་གཏོང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་ མེད་དེ་མལ་དུ་གན་རྐྱལ་དུ་བྱས་ཏེ།འདུག་ཅིང་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརླ་ལེགས་པར་བསྐུམ་པ་དང་། པུས་མོ་ལེགས་པར་བརྟོད་དེ། དེ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ལན་གསུམ་མམ་ལན་བཞིའི་བར་དུ་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞག་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་ རིམ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་ཉིན་རེ་ཞིང་སྣུམ་ཆད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཞག་གསུམ་ངལ་བསོ་ཞིང་འཕྲོ་བཅད་ལ། སླར་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞག་གསུམ་གཏོང་བར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་བྱས་ཟླ་ཕྱེད་བཀྲུ་སྨན། །དེ་ནས་ཟླ་ཕྱེད་ནས་བཀྲུ་དྲག་།བཀྲུས་དྲག་འཕྲལ་ལ་འཇམ་ རྩི་གཏང་།།ཁྲུས་བཏང་ཞག་བདུན་ནས་འཇམ་རྩི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་དུ་སྐྱུག་སྨན་བྱས་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་འདས་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །དེ་ནས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནས་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་བྱ་སྟེ། འཕྲལ་ དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཇམ་རྩི་བཏང་ངོ་།།བཀྲུ་སྨན་བཏང་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་ནས་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། ནི་རུ་ཧ་གཏོང་བའི་བར་དུ་འཇིམ་རྩི་གཏང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

如何在那个时候受孕，同样地，下部灌注也是在那个时候进行，而不是在其他时候。这在论中也说明，比如太阳落山时不是适当时机，月经流动时也不是适当时机，但仍要进行上部灌注。
对于月经异常等情况也要进行灌注，月经异常是指该处错乱和损坏。同样地，子宫疾病，即子宫中出现多种疾病，以及月经疼痛，还有子宫经常出血，各种颜色的血长期流出的病症，即子宫经常出血，对这些也要进行灌注。
管子长十指，顶端孔径能容纳四颗绿豆，应插入子宫位置。两指入小便道。对小便不通的病症，对少女们插入一指。
对于所有适合受孕的妇女和不适合受孕的年轻少女，上部灌注的管子总长度应为十指。对于有小便不通病症的年幼少女们，应在小便道中插入一指长度。
中等剂量为一两，对少女们则为半两。对于妇女们的上部灌注的中等剂量是半两，对于少女即年幼少女们的中等剂量是四分之一两。
在床上仰卧，将大腿充分弯曲，膝盖分开，一天之内进行三次或四次。这样进行下部灌注三天，油量应逐渐增加。然后休息三天，再次进行三天灌注。
妇女在床上仰卧，同时充分弯曲大腿，膝盖充分分开，在一天之内进行三次或四次上部灌注。同样地，在两天或三天内逐渐适当地每天增加油量。然后休息三天停止治疗，之后再用这个方法进行三天灌注。
吐药后半月泻药，之后半月后强泻，强泻后立即进行温和灌注。沐浴后七天进行温和灌注。
先进行催吐后过半月，进行泻药治疗。之后泻药治疗半月后进行强效泻药。进行强效泻药下部灌注后，立即不耽搁地进行温和灌注。泻药治疗后过七天进行温和灌注，这样在泻药治疗和灌肠治疗之间要进行温和灌注。这是其含义。

།དཔེར་ན་ལེ་བརྒན་སོགས་བཙོས་པའི། ། གོས་ནི་ཆུ་ལས་ཚོས་ལེན་ལྟར། །དེ་བཞིན་བངས་པར་བྱས་ལུས་ལ། །མས་གཏོང་བས་ནི་ནད་རྣམས་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ལེ་བརྒན་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་པའི་ཆུ་ལ་སོགས་དེར་རས་ཚོས་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཆུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་སྣུམ་ལ་སོགས པས་བངས་པར་བྱས་པ་ལས་མས་གཏོང་བས་ན་ནད་ཀྱི་གནོད་པ་རྣམས་སེལ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནང་གྲོལ་དག་ཏུ་སོང་ནད་དང་། །གནད་དང་ལུས་སྟོད་ཡན་ལག་ཀུན་ཁྱབ་ནས། །གང་ཞིག་ ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ།།རླུང་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ནས། པགས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལག་ངར་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ ནང་གྲོལ་མ་གཏོགས་པ་ཀུན་ལ་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནང་གྲོལ་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་སོང་བའི་ནད་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནད་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོད་ན་གནས་པའི་ནད་པའི་ཡན་ལག་དངོས་སུ་ན་ལུས་ཀྱི་སྟོད་ཡན་ལག་གི་གནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གནས་ པའི་ནད་གང་དག་ཡོད་པའི་ནད་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ།འབྱུང་བའི་རླུང་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། བཤང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་སོགས་ནད་སོགས་པ། གང་ཕྱིར་འཐོར་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་རབ་འཕེལ་གྱུར་ལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །འཇམ་རྩི་མ་གཏོགས་སྨན་གཞན་གང་ཡང་མེད། །དེ་བས་གསོ་བ་མ་ལུས་ལས་མ་བཏང་། །གསོ་བའི་ཕྱེད་ཡིན་ཞེས་ནི་ལ་ལ་འདོད། །དེ་བཞིན་ནད་རྙིང་གློ་བུར་སྐྱེད བྱེད་ལ།།གཏར་ག་ཁྲག་དབྱུང་སྨན་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྣམ་པ་དེ་གཉིས་བྱེད་པ་ན། །འཐོར་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བཤང་བ་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་ ཏེ།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚད་གཏོགས་པ་དངས་མ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་ན་ནད་དོ། །དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཐོར་ཞིང་རྒྱས་ པར་བྱེད་ལ།ནད་རྙིང་པའི་ཚིགས་སུ་གནས་པ་ཕན་ཚུན་འཐོར་ཞིང་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པར་ཡང་བྱེད་དེ། ཕན་ཚུན་འཐོར་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་དེ་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལྡང་བར་ གྱུར་པ་ཞི་ཞིང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔྱད་བྱ་ན།འཇམ་རྩི་ལ་སོགས་པ་མས་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་པའི་སྨན་གཞན་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་དང་དུགས་གཞན་དག་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ པ་དེ་བས་ན།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་གསོ་བ་མ་ལུས་ཤིང་མཐའ་དག་ལས་མས་གཏོང་བ་ནི་གསོ་བའམ་ནད་བཅོས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་དག་གཏར་ག་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་ རྩ་བ་ནས་འབྱིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ནད་མ་ལུས་པ་དང་རླུང་གི་ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་མས་གཏོང་བས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཤེས་པའི་སྲོག་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་མ་ལུས་ པ་མས་གཏོང་བར་འདུག་པས་ཁས་འཆེའོ།།ལ་ལ་དག་ནི་མས་གཏོང་བའི་གསོ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ།

比如说，就像用藏红花等煮染过的衣服从水中取出染色一样，同样地，对已经涂抹过的身体，通过下行疗法能够清除诸病。对此的解释是：比如用藏红花等混合的水中，布料吸取染色并排出水分，同样地，对已经用油等涂抹过的身体，通过下行疗法能够消除并清除病患的危害，使身体恢复无害的状态。
身体的肢体、内脏等处所生之病，以及要害处和上身肢体遍布的任何疾病，除了风之外别无他因。对此的解释是：身体的肢体是指从血等身体组织直到皮肤，同样还包括前臂等身体肢体，除了内脏以外的一切。同样地，遍布所有内脏部位的疾病，以及要害处和身体上部所在的病患肢体，实际上遍布上身肢体要害之处的任何疾病，这些疾病产生的原因或者说除了风之外别无他因，也就是说没有第二种病因。
为什么这样说呢？因此说道：大小便、痰、胆汁等病等，因为能够分散和聚集，对于这些极度增长者为了平息，除了软膏外别无他药。因此，这是所有医疗中未被遗漏的，有人认为这是医疗的一半。同样地，对于旧病突然发作者，放血疗法即是良药。在进行这两种治疗时，能够起到分散和聚集的作用。对此的解释是：凡是大小便、痰液、胆汁等，等字所包含的是身体的热量等精华等。正是这些使身体产生污浊，所以是病。这些等等是使大小便等增长的原因，因为能够分散扩张，使旧病的关节处相互分散分离，也能够聚集，即是使相互分散的部分形成一团。对于这样的风极度增长而紊乱升起时，为了平息和消除，如果要治疗，除了软膏等下行疗法外别无他药。虽然也有油疗和热敷等其他方法，但效力较小。因为软膏具有如此功效，所以，由于这个原因，在所有医疗方法中，下行疗法是医疗或治病方法的一半。为什么这样说呢？因为它能从根本上清除大便、小便、痰液、胆汁等需要放血治疗的疾病。因此，基于这一点，应当用下行疗法来医治和治疗所有疾病和风病。这就是其含义。因此，其他精通生命明的医学导师们承认下行疗法包含了所有医疗方法。有些人则说这是为了下行疗法的医治。

།དེ་བཞིན་དུ་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་བ་ཡང་། ནད་རྙིང་པ་དང་གློ་བུར་བས་བཏབ་པའི་ནད་རྣམས་ལ་གཏར་གས་དབྱུང་བའི་གསོ་བའི་ཕྱེད་དམ། གསོ་བ་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྙིང་གཞི་གནས་པ་དང་། གློ་བུར་བ་གསར་དུ་བྱུང་བ་དག་ལ་ནི་ནད་རྙིང་གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་སྐྱེད་བྱེད་དེ། ཁྲག་ལ་བྱ་ལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་བསལ་བ་ལ་ནི་གཏར་གས ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་ཁྲག་འདོན་པ་ཉིད་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བའི་ཕྱེད་དམ།གསོ་བ་རངས་པ་ནི་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མས་གཏོང་བ་འབའ་ཞིག་གསོ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེ། གཏར་གས་ཁྲག་ དབྱུང་བ་ཡང་གསོ་བ་ཕྱེད་དམ།མ་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ནད་ཇི་ལྟར་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་ཡང་སྣའི་སྒོ་ནས་བཏང བས་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་སོང་བའི་ནད་དེ་ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ།དེས་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་ནད་ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྔ་པ་ཡང་དག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་དེ་གསོ་བ་སྔར་བཤད་པ་ ཡིན་ལ།དེ་ནི་ཐུར་མས་བཅོས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འདིར་ནི་སྣ་ནས་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་པས་ན་སྣ་སྨན་ཏེ། སྣ་ནས་སྨན་གཏང་བ་དང་སྣའི་ལས་དང་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚུལ་ཏེ།དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་རྣམས་ལ། །ལྷག་པར་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཕན། །སྣ་ནི་གླད་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་དེ་ནས་ནད་དེ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ པ་གང་དག་ཡོད་པའི་ཡུལ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པའམ་ཁྱད་པར་དུ་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དེར་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རམ་ལྷག་པར་སྣ་ནས་གཏང་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྣ་ནི་གླད་པའམ་མགོ་བོའི་སྒོ་ནས་ འཇུག་པའི་གནས་དེའི་རྒྱུ་དེས་ན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཞེས་པའི་ལམ་དེ་ནས་སྨན་བསྟེན་ཅིང་བཏང་ན།རྣ་བའི་གསང་གི་བར་དུ་ཕྱིན་ནས། གླད་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། ལྐོག་མ་ལ་སོགས་པའི་རྩའི་སྒོ་རྣམས་ཁྱབ་པས། ནམ་ཚོད་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་མ་ལུས་པ་དེ་འཇོམས་ཏེ། མགོར་ཁྱབ་ པའི་ནད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཀྲུ་བ་དང་བརྟ་བ་དང་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བཀྲུ་བ་ནི། །བཀྲུ་སྨན་གླད་པའི་ནད་རྣམས་དང་། བློང་བག་ལྐོག་ནད་མཆི་མ་འཛག་།སྐྲང་དང་ཐོར་བུ་སྲིན་རྨེན་བུ། །མཛེ་སྨྱོ་ཆམ་པས་བཏབ་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བཀྲུ་སྨན་སྣ་ནས་བཏང་བ་ནི་གླད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་ནི་མགོ་བོའི་ནད་བཀྲུ་ཞིང་སྦྱང་བའི་སྨན་ནོ། །བློང་བག་ནི་སེམས་མི་གསལ་བའོ། །མཆི་མ་འཛག་པ་ནི་མིག་ནས་རྫི་བོར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲིན་བུས་སྤྱི་བོ་དང་མཚུལ་བར་ཁྱབ་པའོ།

同样，用针刺放血也是如此。对于旧病和突发疾病，用针刺放血可以治愈一半或全部疾病。如此所说。同样，对于旧病根存在和突发新生的病症，称为旧病和突发病，因为它们是病因，所以称为病因。对于血液，为了完全平息和消除它，用针刺放血和抽血本身就成为药物，因此对于血液引起的疾病，针刺放血是治疗的一半或全部。这是总结，不仅仅是下法是治疗方法，针刺放血也是治疗的一半或全部。这是其含义。
《八支心要集解·词义月光》是由大师月喜所作的第十九章的注释。
接下来将解说鼻疗法品。这是开始的注释，因为就像通过催吐药等方法清除体内疾病一样，通过鼻孔给药也能通过鼻腔进入体内排出疾病。因此，就像催吐药等四种方法能排出疾病一样，称为鼻疗的第五种方法也能发挥正确的作用。或者说，身体遍及所有肢体，前面已经讲述了治疗方法，这是讲述用针治疗的章节，这里是通过鼻子给药的药物，所以称为鼻药，获得了'鼻给药'、'鼻功能'和'鼻药给药'等名称。其仪轨如此进行，这就是将要解说的章节的含义。
对于喉部以上的疾病，尤其是鼻疗最为有效。鼻子是脑的门户，因此从那里消除疾病。这是说，对于喉部以上由风、胆和痰引起的所有疾病，特别是鼻疗最为有效。虽然也可以使用催吐药等方法，但鼻疗特别殊胜。为什么呢？因为鼻子是进入脑部或头部的门户，所以从鼻子给药，药物能到达耳窍，遍及脑部、耳朵、喉咙等脉门，因此能消除喉部以上的所有疾病，能治愈遍及头部的疾病。
这分为三种：泻下、强壮和安抚。其中泻下用于：泻下药用于脑病、意识不清、喉病、流泪、肿胀、疱疹、淋巴结肿大、麻风、癫狂和感冒等病症。泻下药从鼻子给药是用于脑病等。泻下药是清洗和净化头部疾病的药物。意识不清是指神志不清。流泪是指眼睛流脓等。虫病遍及头顶和喉部。

། ཆམ་པ་ནི་སྣའི་ནད་དོ། །བརྟ་བ་རླུང་ལས་བྱུང་གཟེར་དང་། །གླད་པ་ཕྱེད་ན་སྐད་འགགས་དང་། །སྣ་དང་ཁ་སྐམ་ཚིག་མི་ཐོན། །མིག་དབྱེ་དཔུང་པ་བསྐྱོད་དཀའ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་བཏང་བའི་སྨན་བརྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི། རླུང་ལས་བྱུང་བའི་མགོ་བོའི་གཟེར་ནད རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་གླད་པ་ན་བ་དང་། སྐད་འགགས་ཤིང་ཉམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དང་སྣ་སྐམ་པ་དང་། ཚིག་མི་ཐོན་ཞིང་སྐད་བརྡ་སྤྲོད་མི་ནུས་པ་དང་། མིག་དབྱེ་བར་དཀའ་བའི་མིག་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ནད་དཔུང་པ་བསྐྱོད་པར་དཀའ་བ་དག་ ལ་བཏང་ཞིང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཞི་བ་མིག་སྔོན་གདོང་ལྤགས་ནད། །སྐྲ་ཡི་སྐྱོན་མིག་དམར་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འོག་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་མིག་གི་ནད་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཡང་གཏང་ བར་བྱའོ།།དང་པོར་རང་སྦྱོར་ཇི་ལྟའི་སྣུམ། །སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་སོགས་བསྐོལ་དང་། །ཤིང་མངར་རྒྱམ་ཚ་ཆང་རྙིང་སོགས། །ཅི་རིགས་པར་ནི་བསྐོལ་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བར་བཤད་པའི་སྨན་དང་པོ་ནི་རང་གི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་གང་དང་འཕྲོད་ཅིང་འཚམ་པའི་ སྣུམ་རྣོན་པོ་ཡུངས་མར་ལ་སོགས་པ་དང་ཅི་རིགས་པར་བསྐོལ་ཞིང་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་བསྐོལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཕྱེ་དང་སྨན་ཁུ་ལ་སོགས་པ་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ལས་འབྲེལ་པ་ལས་ཅི་རིགས་པར་སླ་བ་དང་ཞིབ་པ་དང་། ལྡེ་གུར་བསྲེས་ཤིང་ སྦྱར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་མངར་དང་རྒྱམ་ཚྭ་དང་། ཆང་རྙིང་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། བསྐོལ་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །བརྟ་བ་འུ་སུའི་ཁུ་བ་དང་། །ཤ་ཁུ་ཁྲག་དང་ཐང་ཆུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་བརྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་འུ་སུའི་ཁུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་དང་ཁྲག་ དང་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་པུ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐང་ཆུ་དང་སྦྱར་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།འང་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བའི་སྒྲས་ནི་རང་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བའི་སྣུམ་མངར་བ་དང་། སྣུམ་པའི་སྨན་ལ་བཙོས་པ་བརྟ་བའི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞི་བ་ སྔ་མ་འོ་མ་དང་།།ཆུ་དང་བཅས་པ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་ཞི་བ་ནི་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔར་བཤད་པའི་རང་གི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བའི་སྣུམ་དང་། རང་གི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་ཆུ་དང་བཅས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཚད་ཅན་དང་ནི་ཚད་ཕྲན་ཏེ། །འདི་ཡི་སྣུམ་ཚད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་གསུམ་པོ་འདི་ལ་སྣུམ་གྱི་སྨན་མར་གཏང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚད་ནི། ཚད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚད་ཅན་དང་། ཚད་མེད་དོ། །ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་བཙིར་བ་ཡི། །རྣོ་དེ་སྤྱི་བོའི བཀྲུ་སྨན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུ་དང་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་སྨན་རས་བལ་གྱི་ཡེའུ་ལ་སོགས་པས་གཏོང་བ་དེ་ནི་བཙིར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་སྨན་བཙོས་པ་ལས་ཁུ་བ་བཙིར་ཏེ། འཛག་པར་བྱས་པ་ལས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙིར་ བ་དེ་སྨན་རྣོན་པོའི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པས་བཏང་བ་ནི་སྤྱི་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱའོ།

感冒是鼻部疾病。鼻疗剂用于治疗风引起的头痛，半边头痛，声音嘶哑，鼻干口干说不出话，眼睛难以睁开和肩膀难以活动。
所谓鼻疗剂，是用于治疗风引起的头痛病症，以及午间头痛，声音嘶哑衰弱，口鼻干燥，说不出话无法交谈，眼睛难以睁开的眼病，以及因风病导致的肩膀难以活动等症状。
平和型鼻疗剂用于治疗眼睛发青，面部皮肤病，头发问题和眼睛发红等症状。所谓平和型鼻疗剂，是用于治疗后面医典中所说的眼睛发青等疾病。
首先，根据个人体质选用适合的油，药膏等煎煮，甘草、岩盐、陈酒等适量煎煮后使用。即首先根据个人体质选用适合的辛辣油如芥子油等适量煎煮，与头部清洗药物适量煎煮，同样将药粉和药汁等头部清洗药物调制成软膏，并与甘草、岩盐、陈酒等配合煎煮后使用。
鼻疗剂与乌苏汁、肉汤、血液和樟脑水调配。即鼻疗剂与乌苏汁、肉汤、血液以及樟脑水调配后使用。'又'这个词的组合意思是，要根据个人体质选用甜味油和油性药物煎煮后作为鼻疗剂使用。
平和型鼻疗剂与前述牛奶和水调配。即平和型鼻疗剂与前面所说的适合个人体质的油和药物汁液等，以及牛奶和水调配使用。
有定量和少量两种，这是油量的两种类型。即这三种鼻疗剂中油药使用量的区别有两种类型：定量和无量。
软膏等压榨的辛辣剂是头顶清洗药。即软膏和药物煎煮的汁液等配制的药物用棉絮等压榨使用，这叫做压榨。其他人说是将制成软膏的药物煎煮后压榨取汁使用。用辛辣软膏煎煮等压榨使用的是头顶清洗药。

།ཕྱེ་མ་བུད་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཏེ། །སྦུ་གུ་སོར་དྲུག་ཁ་གཉིས་པ། །ནང་ན་སྨན་དང་བཅས་པ་དག་།ཁ་ཡི་དབུགས་ཀྱིས་བུས་ཏེ་གཏང་། །དེས་ནི་མགོ་ནད་མང་པོ་ཡང་། །ཕྱེ་མ་ཡིན་བས་འབྱིན་ པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་ལས་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་ནི་བུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བུད་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱེ་མ་དེ་ཁའི་རླུང་གིས་བུས་ལ་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །གང་གིས་བཏང་ཞེ་ན། སྦུ་གུ་སོར་དྲུག་ཡོད་པ་ཁ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་ ན་སྨན་དང་བཅས་ཤིང་སྨན་ཕྱེ་མ་བླུགས་པ་དེ་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་བུས་ཏེ་གཏང་ངོ་།།བུད་པའི་བཀྲུ་སྨན་དེས་ནི་མགོ་བོའི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་ཡང་ཕྱི་ནས་འབྱིན་ཅིང་། ནང་ནས་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །མཛུབ་མོའི་ཚིགས་ནི་གཉིས་པའི་བར། །སྨྱུགས་པ་ཕྱིར་ཕྱུང་གྱུར་པ་ལས། ། ཐིགས་པ་བཅུ་འམ་བརྒྱད་དམ་དྲུག་།ཇི་སྲིད་འཛག་པར་གྱུར་པ་དག་།སྣ་ནས་གཏོང་ཚད་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་། །རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ། །ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་ཐིགས་པ་ནི། །གཉིས་ཀྱིས་ཕྲི་སྟེ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛུབ་མོ་ནི་མཐེ་བོང་ལ་ཉེ་བའི་སོར་མོ་སྟེ། དེའི་ཚིགས གཉིས་ཀྱི་བར་དུ།དང་པོ་སྨྱུགས་ཤིང་སྤྱིངས་ལ་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ། བཏེག་པར་གྱུར་པ་ལས་ཐིགས་པའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཐིགས་པ་དེ་ལས་སྣུམ་གྱི་ཚད་ཆེ་ཆུང་དུ་བྱ་བ་ནི་ཐིགས་པ་བཅུ་ནི་ཆེ་ཚད་ཡིན་ལ། ཐིགས་པ་བརྒྱད་ ནི་འབྲིང་ཚད་ལ།ཐིགས་པ་དྲུག་ནི་ཆུང་ཚད་དོ། །ཚད་འདི་དག་ཉིད་ལས་ཆེ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ནི་རིམ་གྱིས་ཐིགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆུང་ཞིང་ཕྲ་བའི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྣར་བླུགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུ་དང་ཆང་དང་སྦྱར་དུག་མར། །འཐུང་བའམ་ འཐུང་བར་འདོད་པ་དང་།།ཁ་ཟས་འདོད་དང་མགོ་བཀྲུས་དང་། །འཁྲུ་བར་འདོད་དང་གཏར་ག་བྱས། །ཆམ་སར་ཤུགས་འོངས་ཀྱིས་གཟིར་དང་། །བུ་བཙས་ལུང་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སྦྱང་བྱས་མས་གཏོང་ཆོ་ག་བྱས། །དེ་བཞིན་དུས་མིན་ཡུལ་རྨུགས་ལ། །སྣ་ སྨན་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ།།ཚབས་ཆེའི་ནད་སོགས་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་སྣ་ནས་བྱར་མི་རུང་བ་ནི་ཆུ་དང་ཆང་དང་དུག་དང་མར་འཐུངས་པ་ནས། མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་རྨུགས་པ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དུས་མ་ ཡིན་པའི་ཡུལ་རྨུགས་པ་ནི་དབྱར་མ་གཏོགས་པའི་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ།ཡུལ་རྨུགས་ཤིང་རླུང་དང་གྲང་ལྷགས་དང་ཆར་འབབ་པར་འཁྲིགས་པའི་ཉིན་མོ་ནི་དུས་མིན་ཡུལ་རྨུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་དེ་དག་གི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏང་བར་མི་བྱའམ་ཞེས་རྟོགས་ན། དེའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ་ནི།ཚབས་ཆེན་ནད་སོགས་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ནད་ཚབས་པོ་ཆེ་མ་གཏོགས་ཏེ། ནད་ཚབས་ཆེ་བའི་ཚེ་ན་ནི་ཆུ་དང་ཆང་དང་དུག་དང་མར་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་དུས་ གང་གི་ཚེ་སྣ་ནས་བཏང་བས་སྨིན་པར་བྱ་ཞེ་ན།།དེ་ནས་སྣ་ནས་སྨན་བཏང་བ། །བད་ཀན་ནད་པར་མཁྲིས་ཉིན་ཕྱེད། །རླུང་ཅན་ཕྱི་འཕྲེད་མཚན་མོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི། བཀྲ་ཤིས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་སྣ་སྨན་གཏང་བའི་དུས་ནི་བད་ཀན་ནམ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ནི་བད་ཀན་གྱི་དུས་ནང་པར་གྱི་ཚེ་ཉིད་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་སམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་ལ་མཁྲིས་པའི་དུས་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེ་གཏང་བར་བྱའོ།

关于粉末型通便药：六指宽双口管，内装药物，用口气吹入。这样能使许多头部疾病，因为是粉末而得以排出。
所谓通便药粉末是用来吹入的，所以称为吹入型通便药，这种粉末要用口气吹入鼻子。用什么吹入呢？用六指宽有两个开口的管子，同样里面装有药物粉末，用口气吹入。这种吹入型通便药能治疗头部许多痰病，从内部向外排出。
食指第二关节，抽出后，十滴或八滴或六滴，根据流出量，从鼻子注入的量大中小，按此顺序理解。膏药等滴剂，每次减少两滴来使用。
食指是靠近拇指的手指，在其两个关节之间，先抽出拉直，抬起后流出的量称为滴量，从这滴量中油的量大小是：十滴是大量，八滴是中量，六滴是小量。从这些量中知道大中小依次每次减少两滴的膏药等药液注入鼻子。
饮水、饮酒、服毒、食油，或想饮用时，想进食时、洗头时、想通便时、放血后，感冒时被剧烈咳嗽折磨时，分娩后、肺部呼吸不适，做过清洁、做过下部治疗，同样在不当时节阴雨天气，不可使用鼻药，除重病等情况。
不适合使用鼻药的情况是从饮水、饮酒、服毒、食油到做过下部治疗之间的情况，同样在不当时节阴雨天气也不可使用。不当时节阴雨是指除夏季外的其他季节，天气阴沉有风寒和降雨的日子称为不当时节阴雨。
是否在这些时候都完全不能使用呢？为此说'除重病等情况'。除了需要治疗的重病以外，即在重病时即使饮用了水、酒、毒药、油等也要使用。
那么什么时候使用鼻药最合适呢？此后鼻药使用，痰病者在早晨，胆病者在正午，风病者在傍晚夜间使用。
这里'此后'一词，表示吉祥。其中使用鼻药的时间是：痰病或由痰引起的病在痰病发作时即早晨使用鼻药。胆病发作或由胆引起的病在胆病发作时即正午时使用。

།རླུང་ གི་ནད་དམ།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་ལ་རླུང་ལྡང་བའི་དུས་ཕྱི་འཕྲེད་དེ། ཕྱི་དྲོ་དང་མཚན་མོའི་དུས་སུ་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །ནད་མེད་པ་ལ་སྟོན་ཀ་དང་། །དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྔ་དྲོ་གཏང་། །དགུན་ནི་ཕྱེད་དུས་སོ་གའི་ཚེ། །ཕྱི་འཕྲེད་དབྱར་ནི་ཉི་དྲོན་བཅས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ལ་ནི་སྟོན་ཀ་དང་དཔྱིད་ཀའི་ཚེ་སྔ་དྲོ་སྟེ། ཉི་མའི་སྔ་དྲོའི་ཆ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །ནད་མེད་པར་གནས་པ་ལ་དགུན་གྱི་ཚེ་སྟེ། དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་གྲང་བའི་དུས་སུ་ནི། ཉི་མ་ཕྱེད་ལ་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བར བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སོ་གའི་ཚེ་ནི་ཕྱི་འཕྲེད་དེ་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་གྱི་ཉི་མ་དྲོན་པོ་དང་བཅས་པའི་སྐབས་སུ་ནད་མེད་པ་ལ་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །གླད་པ་རླུང་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་དང་། །སྐྱིགས་བུས་བཏབ་དང་མགོ་འདར་ དང་།།གཉེའུ་རེངས་སྐད་ནི་འགགས་པ་ལ། །ཉིན་རེ་ནང་པར་དགོངས་ཀ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པར་རླུང་ནད་ཞུགས་ཤིང་མགོ་བོ་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་འདར་ཞིང་འདར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གི་མགོ་ནད་དང་། གཉེའུ་རེངས་ཤིང་ འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་།སྐད་འགགས་ཤིང་སྐད་གདངས་ཉམས་པ་ལ། ཉིན་རེ་ཞིང་ནང་པར་དགོངས་ཀ་སྟེ། སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོ་སྣ་ནས་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཉིན་རེས་བར་བཅད་ལ། །ཉི་མ་བདུན་དུ་དེ་སྤྱད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པ་གང་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་དང་། སྐད་འགགས་ཤིང་སྐད་ལ་སོགས་པའི་ནད་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ནི། ཉིན་རེ་ཞིང་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་མི་བྱའོ། གཞན་དུ་ན་ཉིན་རེ་རེས་བར་བཅད་པ་སྟེ། ཉི་མ་རེ་རེས་བར་བཅད་ཅིང་ཐག་ཆོད་པར་བྱས་ལ། སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་སྣ་ནས་གཏང བའི་སྨན་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱའོ།།རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་ལས་བྱས་ནས། །དང་པོར་མགོ་སྣུམ་བསྐུ་དུགས་བྱས། །རླུང་མེད་མལ་དུ་གནས་ནས་ནི། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུགས་ཀྱང་བྱ། །དེ་ནས་གན་རྐྱལ་ལུས་དྲང་བརྐྱང་། །རྐང་པ་ལག་པ་ལེགས་ བརྐྱང་ལ།།རྐང་པ་ཅུང་ཟད་བསྟོད་ནས་སུ། །མགོ་བོ་ཡིད་ཙམ་སྨད་པར་བྱ། །སྣ་བུག་གཅིག་ནི་རབ་བཀག་ལ། །རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བླུགས་བྱ་བ། །སྨན་ནི་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བསྲོས་ལ། །སྦུ་གུའམ་རས་བལ་གྱིས་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལ་འོས་ པའི་སྐྱེས་བུས།རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་པོར་བྱས་ལ། ཡང་དང་པོར་མགོ་བོ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མགོ་བོའི་དུགས་རན་པ་ཙམ་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་མལ་བཏིང་བ་ལ་གནས་ཤིང་འདུག་ནས། ནམ་ཚོང་ཡན་ ཆད་དུགས་ཀྱང་བྱས་ལ།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་སྟེ། ལུས་དྲང་ཞིང་མ་ཡོ་བར་བརྐྱང་ལ། རྐང་པ་དང་ལག་པ་ཡང་ལེགས་པར་བརྐྱང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྣ་ནས་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྐང་པ་ཅུང་ཟད་བསྟོད་དེ། གང་གི་རྐང་ པ་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་བཅའ་བར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མགོ་བོ་ཡང་ཡིད་ཙམ་སྨད་པར་གྱུར་པ་དང་། སྣ་ཁུང་གཅིག་བཀག་ཅིང་བཅད་ལ། སྣ་ཁུང་གཉིས་པ་གདངས་ཤིང་ཕྱེ་སྟེ། གནས་པ་ལ་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཁུང་ གཉིས་པར་ཡང་རིམ་གྱིས་སྣ་སྨན་སྦུ་གུ་མཆུ་ཅན་ནམ།སྲིན་བལ་གྱི་ཡེའུས་བླུགས་པར་བྱའོ།

对于风病或由此产生的诸病，在风气上升的时候即下午和夜晚时分，应当从鼻腔施药。
对于无病之人，在秋季和春季时分早晨施药，冬季在正午时分，夏至时节下午伴随阳光温暖时施药。
也就是说，对于无病而处于正常状态的人，在秋季和春季时分早晨，即太阳升起的早晨时分施药。对于处于无病状态的人，在冬季时分，即初冬和深冬寒冷时节，应当在正午时分从鼻腔施药。同样，在夏至时节则在下午时分从鼻腔施药。同样，在夏季阳光温暖的时候，对无病之人从鼻腔施药。
对于脑部受风病侵袭、打嗝、头部震颤、颈部僵硬、声音嘶哑者，每日早晚施药。
也就是说，对于脑部入风病且头部受风病侵袭，同样对于头部震颤即所谓的风性头病，以及颈部僵硬无法转动，声音嘶哑且音质受损者，每日早晨和傍晚从鼻腔施药。
对其他病症则间隔一日，应当如此使用七日。
也就是说，除了脑部受任何病侵袭和声音嘶哑等病症之外，对其他病症不应每日从鼻腔施药。而是应当间隔一日，即每隔一日施药，以这样的方式从鼻腔施药持续七日。
首先完成日常必做之事，先涂抹头部油脂并进行熏蒸，在无风处就寝，并对锁骨以上部位进行熏蒸。然后仰卧伸直身体，手脚充分伸展，稍微抬高脚部，头部略微向下。堵住一个鼻孔，逐渐注入温水加热的药物，用管子或棉花注入。
也就是说，然后适合从鼻腔施药的人，首先完成日常如大小便等事，先用油脂涂抹头部，之后对头部进行适度熏蒸，同样在无风处铺设卧具并安住，对锁骨以上部位也进行熏蒸。之后仰卧，身体伸直不歪斜，手脚也充分伸展后从鼻腔施药。同样，稍微抬高其脚部，即用床几等将脚部垫高。正因如此，头部也略微向下，堵住一个鼻孔，打开另一个鼻孔，在此状态下注入鼻腔用药。同样，对另一个鼻孔也用带嘴管子或棉花绒条逐渐注入鼻药。

།བླུགས་ནས་རྐང་མཐིལ་ཕྲག་པ་དང་། །ལག་པ་རྣ་བ་ལ་སོགས་མཉེ། །རིམ་གྱིས་བརྔུབས་ལ་གློ་གཉིས་སུ། །མཆིལ་མདོར་བ་དེ་ནས་ནི། །སྨན་ནི་ཟད་པར་གྱུར་གྱི་བར། ། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་སྣར་བཏང་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེར་སྨན་བླུགས་པ་དང་། རྐང་མཐིལ་དང་ཕྲག་པ་དང་། ལག་པ་དང་རྣ་བ་ལ་མཉེ་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་བརྔུབས་ལ། གློ་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ མཆིལ་མ་དོར་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་སྣ་གཡས་ནས་བཅུག་པའི་སྨན་བརྔུབས་པའི་མཆིལ་མ་གཡོན་ལོགས་སུ་དོར་བར་བྱ་ལ། གཡོན་གྱི་ནི་གཡས་སུའོ། །དེ་ལྟར་འདིས་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བརྒྱལ་གྱུར་ བསིལ་བའི་ཆུས།།མགོ་བོ་མ་གཏོགས་གཏོར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་སྣ་ནས་གཏོང་བ་ན། གལ་ཏེ་བརྒྱལ་ཞིང་མི་དྲན་པར་གྱུར་ཏེ། སྨན་གྱི་སྟོབས་མ་གོམས་པས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ། མགོ་བོ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དུ་ཆུ་བསིལ་བས་ཀྱང་གཏོར་བར་བྱའོ། ། བཀྲུ་སྨན་འོག་ཏུ་སྣུམ་དག་ནི། །ནད་སོགས་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་སྨན་བཏང་བའི་བཀྲུ་སྨན་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། སྣ་ནས་གཏང་བ་སྣུམ་པ་གཏང་བར་བྱའི། རྩུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཤིང ཤེས་པར་བྱས་ལ།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །སྣ་སྨན་བཏང་མཐར་གན་རྐྱལ་དུ། །གྲངས་བརྒྱར་དེ་ལ་བསྡད་པར་བྱ། །དུད་པས་བརྔུབས་ལ་ཆུ་དྲོན་འཇམ། །གྲེ་བ་མཚུལ་པ་དག་ཕྱིར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྣ་ནས་སྨན་བྱས་ཤིང་བཏང་ཟིན་ནས། མཐར་གན་རྐྱལ་དུ་གྲངས་བརྒྱ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དུད་པ་བརྔུབས་ལ། ཆུ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་འཇམ་པོ་མཁུར་བར་བཅང་བ་གྲེ་བ་དང་མཚུལ་པ དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣུམ་བཏང་ལེགས་གྱུར་དབུགས་བདེ་རྒྱུ། །གཉིད་ལོག་སད་དེ་དབང་པོ་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྤྱིར་སྣུམ་བཏང་བ་ལེགས་པར་གྱུར་ན་དབུགས་བདེ་བར་འབྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དབུགས་རྒྱུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་ཅིང་བདེ་ བར་སད་པ་དང་།དབང་པོ་རྣམས་བདེ་ཞིང་རྣམ་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པས་མགོ་རྩུབ་མི་འགྱུར་སྐམ། །སྣ་དང་ཁ་སྐམ་ཀླད་སྟོང་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་སྣ་སྨན་ཉེས་པས་མགོ་རྩུབ་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཧར་ཧར་པོར་འདུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་དང་ཁ་སྐམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀླད་པ་སྟོང་པ་སྙམ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྣུམ་དྲགས་གཡན་དང་ལྕི་བ་ཉིད། །མཆིལ་མང་ཆམ་འདེབས་ཡི་ག་འཆུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་བོར་སྣ་ནས་སྣུམ་བཏང་དྲགས་པར་གྱུར་ན། ཤིན་ཏུ་གཡའ་བར འགྱུར་བ་དང་།མགོ་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། མཆིལ་མ་དང་སྣབས་མང་བ་དང་། ཆམ་པས་འདེབས་ཤིང་ཡི་ག་འཆུས་པར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་བཀྲུས་མིག་གསལ་ཡང་བ་དང་། །ཁ་དང་སྐད་ནི་དག་པར་འགྱུར། །འཁྲུས་ཉེས་ནད་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །བཀྲུས་དྲགས་ ཁོང་ནི་རྨྱ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ལེགས་ཤིང་སྦྱོར་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་ན། མིག་གསལ་ཞིང་ཡང་བ་དང་། ཁ་དང་སྐད་གདངས་དག་ཅིང་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །མགོ་དེའི་བཀྲུ་སྨན་ཉེས་ཤིང་མ་ལེགས་པར་གྱུར་ན། ནད་ཀྱི་ དཀྱེལ་འཕེལ་ཞིང་སླར་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།མགོ་བོའི་ཁྲུས་ཤིན་ཏུ་དྲགས་པར་གྱུར་ན། ཁོང་རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།

倒入药物后，按摩脚底、肩部、手部、耳朵等处。逐渐吸入，在两胸处吐痰。直到药物用尽为止，应当两三次从鼻子施用。
对此，倒入药物后，应当按摩脚底、肩部、手部和耳朵，然后逐渐吸入，在左右两胸处吐痰。从右鼻孔吸入药物后的痰液应吐在左边，从左鼻孔吸入的则吐在右边。如此，应当两三次使用鼻用药。
若晕倒，应当用凉水泼洒除头部以外的部位。对此，在使用鼻用药时，如果因不适应药力而晕倒失去知觉，应当用凉水泼洒除头部以外的其他部位。
泻药之后，油性药物应当根据病情等情况来使用。对此，在使用鼻用药后的泻药之后，应当从鼻子使用油性药物而非粗糙的药物，这也要根据病情等情况来判断，使用与之相应的芝麻油等任何合适的药物。
使用鼻用药后，应仰卧躺下数到一百。吸入烟气后，用温和的温水漱口清洁喉咙和咽部。对此，人在使用完鼻用药后，最后应仰卧躺下直到数满一百。之后吸入有益且相应功效的烟气，用稍微温热的温和的水漱口，以清洁喉咙和咽部。
油药使用得当时，呼吸顺畅，睡眠安稳醒来后感官清晰。对此，一般来说，当油药使用得当时，首先会呼吸顺畅，同样也能安稳入睡并安稳醒来，感官舒适且清晰。
若使用不当，头部粗糙干燥，鼻子和口干燥，脑部感觉空虚。对此，若油性鼻药使用不当，头部会变得粗糙而干燥，同样鼻子和口也会变干，会感觉脑部空虚。
油药过量会导致瘙痒和沉重感，痰液增多、感冒和食欲不振。对此，从头顶使用鼻用油药过量时，会产生剧烈瘙痒、头部沉重、痰液和鼻涕增多、感冒和食欲不振。
清洗得当时，眼睛明亮轻快，口和声音清净。清洗不当时病情加重，清洗过度则身体虚弱。对此，头部清洗得当且用药正确无误时，眼睛明亮且轻快，口和声音清净明亮。头部清洗不当时，病情会加重并复发。头部清洗过度时，身体会虚弱无力。

།ཚད་ཆུང་གློ་རྡོལ་རིད་པ་དང་། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་སྐྱིད་པར་གནས། །དུས་མིན་ཆར་འབབ་པར་ཡང་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་ གཏང་བའི་སྨན་ཚད་ཆུང་ངུ་ནི།གློ་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རྨུགས་པ་ལ་ཡང་གཏང་དུ་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་གློ་རྡོལ་བ་ནི་གློ་ནས་ཁྲག་བྱུང་བའམ། བྲང་གི་ཤ་ཟད་པའོ། །རིད་པ་ནི་མི་རོ་སྐམ་པོ་ལྟར་སྐེམ་པའོ། །བྱིས་པ་ནི་ལོ་ བཅུ་དྲུག་མན་ཆད་དོ།།རྒན་པོ་ནི་བདུན་ཅུ་ཡན་ཆད་ལོན་པའོ། །སྐྱིད་པར་གནས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བདེ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་ཆམ་པས་དྲག་བཏབ་དང་། །ཆང་འཐུངས་རྣ་བ་འོན་པ་དང་། །གླད་རྒྱས་སྲིན་བུ་ཞུགས་པ་དང་། །ནད་བསྡུས་ཕྱིར་ནི་མ་ཕྱུང་ལ། ཚད་ཆུང་བ་ ནི་གཏང་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་ཆམ་པ་དྲག་པོས་བཏབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་འཐུངས་པ་སྟེ། གང་གིས་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འཐུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་འོན་ཞིང་སྒྲ་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླད་ རྒྱས་ལ་སྲིན་བུ་ཞུགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་མང་པོ་ཁོང་དུ་བསྡུས་པའམ། སྤྱིར་ནད་མང་བར་གྱུར་པ་དང་། ནད་བསྡུས་ནས་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་བ་ནི་དམན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཉིན་མཚན་ཟས་ཟོས་སློན་གཉིད་ཉལ། །མཐའ་དང་བུད་མེད་ལ་མངལ་དུབ། །མགོ་བསྐུས་མཁུར་བཀང་དབོ་བའི་རྗེས། །བཤང་གཅི་མིག་སྨན་བཏང་རྗེས་དང་། །སོ་ཤིང་གི་རྗེས་དགོད་པ་ཡི། །རྗེས་ལ་ཐིགས་པ་གཉིས་པ་གཏང་། །ལྔ་ཡིས་དབང་པོའི་བུ་ག དག་།གསུམ་གྱིས་རིམ་བཞིན་ངལ་བ་སེལ། །ལྔ་བོས་མིག་ནི་གསལ་བར་བྱེད། །སོ་བརྟན་རླུང་ནད་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་ཆུང་ངུ་བཏང་བའི་དུས་ནི་བཅཝ་ལྔ་པ་འདི་དག་སྟེ། མཚན་མོ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱ་ལ། ཚད་ཆུང ངུ་འདི་ནི་ཐིགས་པ་གཉིས་ཏེ།ལན་གཉིས་ཐིགས་པའི་ཚད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དང་པོའི་ལྔའི་མཐའ་མར་བཏང་ན་བུ་ག་རྣམས་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མཚན་མོའི་མཐའ་དང་། ཟས་ཟོས་པའི་མཐའ་དང་། སློན་པའི་མཐའ་དང་། ཉིན་པར་ཉལ་བའི་ མཐར་བཏང་ན་དབང་པོའི་བུ་ག་རྣམས་གསལ་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་རོ།།གསུམ་གྱིས་རིམ་བཞིན་ངལ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི། བུད་མེད་ཀྱིས་དུབ་པའི་མཐའ་དང་ལམ་གྱིས་དུབ་པའི་མཐའ་དང་། ངལ་ཆད་པའི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་གསུམ་པོར་བཏང་ན་ངལ་བ་དེ་གསུམ་ སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ལྔ་བཏང་མིག་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བཀྲུས་པའི་རྗེས་དང་། མཁུར་བ་བཀང་ནས་ཕོ་བའི་རྗེས་དང་། བཤང་བ་བཏང་བའི་རྗེས་དང་། གཅི་བ་བཏང་བའི་རྗེས་དང་། མིག་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་མིག་གསལ་ཞིང་ སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།སོ་ཤིང་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་སོ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དགོད་པའི་རྗེས་ལ་ཐིགས་པ་གཉིས་བཏང་ན་རླུང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །སྣ་སྨན་ལོ་བདུན་མ་ལོན་དང་། །བརྒྱད་ཅུ་འདས་ལ་གཏང་མི་བྱ། །བཅོ་བརྒྱད་མ་ལོན་དུད་མི་བདུག་། མཁུར་བཀང་ལྔ་མ་ལོན་ལ་མིན། །ལོ་བཅུ་མ་ལོན་སྦྱང་མི་གཏང་། །བདུན་ཅུ་འདས་ལའང་མི་བྱའོ། །སྐྱེས་ནས་རྒས་པའི་བར་དུ་ནི། །ཚད་ཆུང་མས་གཏོང་ལྟ་བུར་བསྔགས། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྟེན་གྱུར་ན། །ཚད་ཆེ་བ་ལྟར་ཡོན་ཏན་སྐྱེད། །འདི་ལ་བདམ་པ་གང་ཡང་མེད། ། གནོད་ལས་ཚད་ཆེན་ལྟར་འཇིགས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ནི། བྱིས་པ་ལོ་བདུན་མ་ལོན་པ་དང་། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡན་ཆད་འདས་པའི་ནད་པ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།

关于'小剂量适用于肺病消瘦者，儿童老人安乐者，非时雨降时也可用'这句话，从鼻子施用的小剂量药物，可用于肺病等患者，同样在非时节阴雨天气时也可使用。其中肺病是指从肺部出血或胸部肌肉消耗。消瘦是指如同干尸一般枯瘦。儿童是指十六岁以下。老人是指七十岁以上。安乐者是指经常处于安乐且体态丰润者。
关于'重感冒、饮酒、耳聋、脑积水虫入、病积未出者，不可用小剂量'这句话，从鼻子施用的小剂量药物不可用于重感冒患者，同样不可用于刚饮酒者，即当时饮酒者，以及耳聋执着于声音者，同样不可用于脑积水有虫入者，同样不可用于体内积累多种疾病或普遍疾病较多者，以及病积未出者，因为从大剂量减至小剂量是减弱的缘故，效力较小。
关于'日夜进食后、疲倦睡眠后、边际及女性劳累后、涂头含漱吐后、大小便眼药后、杨枝后及笑后，滴用两次'这句话，小剂量使用的时机是这十五种情况，即在夜晚进食后等时候使用。这种小剂量是指两滴，即两次滴入的剂量。其中在前五种情况的最后使用能清净诸窍，即在夜晚结束时、进食结束时、疲倦结束时、日间睡眠结束时使用，能使诸感官通道清明洁净。
'三者依次除疲劳'是指在女性劳累后、行路劳累后、疲惫后这三种情况的最后使用，能消除这三种疲劳。'五者使眼明亮'是指在洗头后、含漱吐出后、大便后、小便后、用眼药后使用，能使眼睛明亮有力。在使用杨枝后使用能使牙齿坚固。在笑后滴用两次能平息风病。
关于'鼻药七岁未满和八十岁以上者不可用，十八岁未满不可熏，含漱五岁未满不可用，十岁未满不可用通便药，七十岁以上也不可用。从出生到老年，推荐如小剂量般使用。若经常使用此药，能如大剂量般生功德。此药无需择时，无如大剂量般的危害之虞'这句话，从鼻子施用的药物，不可用于未满七岁的儿童和超过八十岁的病人。

།བཅོ་བརྒྱད་མ་ལོན་དུད་མི་བདུག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། མི་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ལོན་པ་མན་ཆད ནི་དུད་པས་བདུག་པའི་སྨན་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁུར་བ་བཀང་ནས་དབོ་བའི་སྨན་ཡང་ལོ་ལྔ་མ་ལོན་པ་མན་ཆད་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་བཅུ་མ་ལོན་པ་ལ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བ་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་བདུན་ཅུ་ཡན་ཆད་འདས་པའི་ན་ཚོད་ དང་ལྡན་པ་ལ་སྦྱང་བ་མི་བྱའོ།།དགག་པ་འདི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་སྐབས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བྱིས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་འོ་མ་དང་མར་ཟ་བས་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཡོད་པས་ན་ནད་ཐམས་ཅད་བཀྲུ་སྨན་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཚད་རབ་ཏུ་ཆུང་བ་ཐིགས་པ་གཉིས་པ་ནི་འདི་ནི་སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བྱིས་པ་ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པ་ནས། འཆི་བ་ནས་རྒས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ལ་ཚད་ཆུང་ངུ་བསྟེན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མས་གཏོང་བ་སྐྱེས་ནས་རྒས་པའི་བར་དུ་གཏང་དུ་ རུང་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཚད་ཆུང་ངུ་འདི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཐུན་ཚད་ཆེ་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐྱེས་ནས་རྒས་ཀྱི་བར་དུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ནས་གཏང་ བའི་སྨན་ཆུང་ངུ་འདི་ལ་ནི་སྔར་གྱི་ཚད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ལྟར་བདམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ལྟ་བུ་བསྟེན་ཅིང་བསྲུང་མི་དགོས་སོ། །ཡང་ཚད་ཆེན་པོ་བཏང་བ་ལས་གནོད་པ་འབྱུང་བའི་འཇིགས་ པ་ཡོད་པ་ལྟར་འདི་ལྟར་འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།སྣ་སྨན་དོན་དུ་ཏིལ་མར་ཉིད། །རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །མགོ་ནི་བད་ཀན་གནས་ཡིན་ཕྱིར། །སྣུམ་གཞན་བདེར་གནས་ལ་མི་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བར་ནད་མེད་པར་གནས་པའི་སྐབས་ སུ་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་གྱི་དོན་དུ་ཏིལ་མར་ཉིད་བསྔགས་པ་ཡིན་གྱི།མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གཞན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མགོ་བོ་ནི་བད་ཀན་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣུམ་གཞན་མི་བསྔགས་ཀྱི་ཏིལ་མར་ནི་བད་ཀན་སེལ་བ་ཡིན་ བས།དེའི་ཕྱིར་སྣུམ་གཞན་མར་ལ་སོགས་པ་ནད་མེད་པའི་སྐབས་སུ་གཏང་བ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

'十八岁以下不可熏'是指：十八岁以下的人不可使用熏药治疗。同样，对于五岁以下的人不可使用含漱后吐出的药物。同样，对于十岁以下的人不可使用泻下药进行清洗。同样，对于七十岁以上的老年人也不可使用泻下药进行清洗。
应当知道这些禁忌是针对泻下药使用的场合。对于催吐药则不在此限，因为儿童多食用牛奶和酥油，容易产生痰病，所以不推荐对所有疾病都使用泻下药。
其次关于最小剂量的第二滴，即从出生之时，也就是未满一岁的婴儿，直到临终衰老之际，都推荐使用小剂量。就像灌肠疗法从出生到老年都可以使用且受到推崇一样，这种小剂量也同样受到推崇。
如果经常使用这种小剂量并持续习惯，就能像大剂量一样产生功效。因此从出生到衰老都推荐使用。
对于这种小剂量的鼻腔用药，并不像前面所说的大中小三种剂量那样需要选择，也不需要像油脂仪轨中所说的那样遵守和护持仪轨。而且不会像使用大剂量时那样有产生危害的危险。
'鼻药应当用芝麻油，经常使用最为推崇。因为头部是痰病之处，其他油脂于安乐时不推崇。'这是说，在健康无病时，鼻腔用药推荐使用芝麻油，而不推荐经常使用酥油等其他油脂。
为什么呢？因为头部是痰病的所在，其他油脂不被推荐，而芝麻油能够祛除痰病，因此在无病时不推荐使用酥油等其他油脂。

།མྱུར་བྱེད་རིང་ཞིག་བྱེད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཆེ་དང་ཆུང་བྱེད་པའི། །ཁྱད་པར་ཚད་ཆེན་ཚད་ཆུང་དང་། །གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །གང་ཞིག་སྤང་བཅས་གནོད་བཅས་ པའི།།ཚད་ཆེན་དག་ནི་སུ་ཞིག་སྟོན། །སྣུམ་དངས་བཏུང་བ་རྟག་བཤད་དུ། །སྤྱིལ་བུ་རླུང་དང་ཚད་པར་གནས། །འཇམ་རྩི་ཚད་ཅན་མས་གཏོང་ཚད། །དེ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པ་ལས་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ བཤད་པ།འདིར་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བཅུག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚད་ཆེ་བ་སྔར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟེན་པ་དང་། ཚད་ཆུང་ངུ་ཐིགས་པ་གཉིས་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་ན། སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཚད་ ཆེན་པོས་ནད་པ་གསོ་བར་གླེན་པ་སུ་ཞིག་བྱེད་དེ།ཚད་ཆུང་འདིས་ཆོག་མོད། །དེས་ན་འདི་གཉིས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མྱུར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བ་གཉིས་ནི། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མྱུར་དུ་བྱེད་པ་དང་།རིང་ཞིག་ན་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མཆོག་སྟེ་ཐ་མ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆེ་ཚད་གསུམ་པོ་ནི་སྣུམ་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ བཞིན་དུ་ཆུང་ཞིང་དམན་པར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་ཆེན་པོར་བཤད་པ་གསུམ་པ་ནི་སྤང་བ་དང་བཅས་ཤིང་གནོད་པ་དང་བཅས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཚད་ཆེན་པོ་དག་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་ ཀྱིས་གཞན་དག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྣུམ་དངས་མ་བཏུང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བཅས་ཤིང་། མི་མཐུན་པའི་སྐབས་གནོད་པའི་སྐབས་སྤང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། འོན་ཀྱང་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དངས་མ་བསྟེན་པར་བཤད་པ་ནི་མྱུར་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ ཏན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིལ་བུར་གནས་ནས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་། ཚད་པར་གནས་ནས་རླུང་དང་ཉི་ཚན་གྱི་ཆོ་གས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་ན་སྤྱིལ་བུར་གནས་པའི་ཆོ་ག་སྤང་བ་དང་། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིལ་བུ་ལ་གནས་པ་ནི་མྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། རླུང་དང་ཚད་པར་གནས་པ་ནི་རིང་ཞིག་ན་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན དུ་འཇམ་རྩེ་མས་གཏོང་བའི་ཚད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ནི་མྱུར་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། འཇམ་རྩི་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་མས་གཏོང་བ་ནི་རིང་ཞིག་ན་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཡིན་ན། དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་འདི་ གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇམ་རྩི་ཚད་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།གནོད་པ་དང་བཅས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། མས་གཏོང་བ་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུས་བྱེད་པ་གཅིག་བུ་མ་བཤད་དེ། འདི་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'迅速作用和缓慢作用，以及功效大小的区别，大剂量和小剂量，如果没有差异的话，那么谁会指出具有过失和危害的大剂量呢？油的精华饮用要经常说明，居于茅屋、风和热中，温和药剂量适中的灌肠剂量，也要如是显示。'这段文字是从《医论八支》中摘录的论述。
虽然这是某些人加入的内容，但在此还是要解释：如果之前所说的三种大剂量和第二滴的小剂量之间没有差异，那么有哪个愚人会用具有过失和危害的大剂量来治疗病人呢？小剂量就足够了。
因此，如果问这两者之间有什么功效上的差异，为此说'迅速作用'等。大剂量和小剂量两者，第二种差异按照数量而言，一个是迅速作用，一个是经过长时间才起作用，一个功效大，一个功效小，这些差异有高下之分。
其中三种大剂量能迅速产生油性治疗等效果。同样，这也能产生更大的功效。同样也会产生较小和较弱的效果。基于这样的功效差异，虽然所说的三种大剂量有过失和危害，但仍然只教导使用大剂量。
同样，其他场合也有解释：虽然饮用油的精华有过失，在不适合的场合会造成危害，但仍然说明要服用酥油等油的精华，这是因为它能迅速起效且功效大。
同样，居住在茅屋中进行滋补治疗，以及在风和热中居住进行风热滋补仪式这两者如果没有差异，那么谁会教导具有过失和危害的茅屋居住仪式呢？因为居住茅屋能迅速起效且功效大，而居住在风和热中则需要较长时间才起效且功效小，这两种剂量的差异也是如此。
同样，温和药物灌肠的剂量也要如是解释：温和药物灌肠能迅速起效且功效大，而极小剂量的温和药物灌肠则需要较长时间才起效且功效小。因此，基于这两种差异，虽然具有适量的温和药物有过失和危害，但仍然要说明使用，而不是仅仅说明用小剂量反复进行灌肠，这两者在效果上是有差异的。

།ཛ་ལ་སྒྲོན་ཤིང་ཛི་བན་ཏི། ། གླ་སྒང་ཤིང་ཚ་པུ་ཤེལ་ཙི། །གོ་བི་ཙནྡན་སྐྱེར་པའི་རྩ། །ཤིང་མངར་གླ་བ་ཨ་ཀ་རུ། །ཉེའུ་ཤིང་བིལ་བ་པུཎྜ་རཱི། །ུཏྤལ་མུ་ར་པརྞི་གཉིས། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་བྱི་དང་ག་།གནྡྷ་བྷ་དྲ་སུག་སྨེལ་དང་། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་པདྨ་ཡི། །གེ་སར་དང་ནི་བ་ལ་སྟེ། ། སྨན་ནི་འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ལ། །ཆར་པའི་ཆུས་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཏིལ་མར་ལས་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ། །བཅུ་འགྱུར་ལྷག་བྱས་དེ་ལས་ནི། །ཏིལ་མར་ཆུ་དང་བསྐོལ་བྱ་བ། །ལན་བཅུ་ཉིད་ནི་བསྐོལ་ནས་ནི། །ཚོས་པ་ཡི་ནི་བཅུ་ཆ་ལ། །དེ་མཉམ་ར་ཡི་འོ་མ་བླུགས། །སྣར བཏང་ཏིལ་མར་ཡོན་ཏན་ཆེ།།ཐིགས་ཕྲན་ཞེས་བྱ་འདི་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩཝ་སྨན་པ་ལ་ཀའོ། །ཛི་བན་ཏི་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །གོ་བི་ནི་ཤི་རི་བའོ། །གླ་བ་ནི་བ་རི་པེ་ལའོ། །ཉེའུ་ཤིང་ནི་ཤ་ཏ་པ་རིའོ། །པུཎྜ་རཱི་ནི་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀའོ། །ུཏྤ་ ལ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའོ།།མུ་ར་ནི་གན་ད་མུ་རའོ། །པརྞི་གཉིས་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞིའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རིའོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ནི་རེ་ཎུ་ཀའོ། །པདྨའི་གེ་སར་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོའི་གེ་སར་རོ། །བ་ལ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །སྨན་འདི་རྣམས་ལེགས་ པར་ཆ་སྙོམས་ལ།དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ཆར་པའི་ཆུ་དང་བསྐོལ་བ་ཇི་སྲིད་ཏིལ་མར་གྱི་བཅུ་འགྱུར་ལུས་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཏིལ་མར་གྱི་བཅུ་འགྱུར་ལུས་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཏིལ་མར་གྱི་བཅུ་འགྱུར་ཡོད་པ་ལ། དེ་ ལ་ཏིལ་མར་ཆ་གཅིག་དང་།ལན་བཅུའི་བར་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། ལྷག་པའམ་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་ཆོས་པའི་ཚད་ནི་ཅི་ནས་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དེ་བཅུ་ཆ་རེ་རེ་དང་སོ་སོར་བསྐོལ་བས་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ནས། ཏིལ་མར་དེ་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །ཚོས་པ་བཅུ་ཆ་དེ་དང་མཉམ་པའི་རའི་འོ་མ་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དང་མཉམ་ཞེ་ན། ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་མཉམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཛ་ལ་དང་སྒྲོན་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་སྲང་སུམ ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟེ།སུམ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་བསྐོལ་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཁུ་ལྷག་མ་སྲང་སུམ་ཅུ་ཉི་ཤུ་ལུས་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་བཅུ་ཆ་སྨན་ཁུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ཏིལ་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་བཅུ་པོའི་སྐབས་སུ་ ཏིལ་མར་དང་མར་དང་མཉམ་པའི་རའི་འོ་མ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ།།སྣ་ནས་གཏང་བའི་ཏིལ་མར་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ལ། འདིའི་མིང་ནི་ཐིགས་ཕྲན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མགོ་བོའི་ཆའི་རྩ་ཕྲན་རྣམས་སུ་ཐིགས་པ་ ཕྲ་མོས་ནང་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར།ཏིལ་མར་འདི་ལ་ཐིགས་ཕྲན་གྱི་ཏིལ་མར་ཞེས་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

茉莉树、长寿草、
香叶树、肉桂、水晶盐、
牛黄、檀香、酸枣根、
甘草、没药、沉香、
百枝、木榴、白莲、
青莲花、甘松香两种、
两种茄子、毕达格、
香草、麝香、
小豆蔻、莲花、
花蕊以及补骨脂。
以上这些药材要等量，
用雨水煮沸。
药汁是芝麻油的
十倍多，然后
将芝麻油与水一起煮，
要煮十次，
熟后取十分之一，
加入等量羊奶。
鼻用芝麻油功效大，
此方名为'微滴'。
其中，茉莉是药草帕拉卡。长寿草众所周知。牛黄是希日瓦。没药是瓦日贝拉。百枝是夏达帕日。白莲是普荣达日卡。青莲花是蓝色莲花。甘松香是甘达姆拉。两种帕尼是萨拉帕尼和克日希那帕尼。两种茄子是布日哈帝和康达卡日。小豆蔻是热努卡。莲花花蕊是莲花心的花蕊。补骨脂众所周知。
将这些药材均匀配比，加入八倍的雨水煮沸，直到剩下芝麻油的十倍为止。这样使药汁剩下芝麻油的十倍后，再加入芝麻油十倍的煮沸水，放入一份芝麻油，煮十次。不能多也不能少。这里说'此方'是为了确定。
关于芝麻油熟制的程度，就是要将药材煮过的水分十次分别煮沸，直到完成为止，这样芝麻油就熟了。在熟制的十分之一中加入等量的羊奶，与什么等量呢？要与芝麻油和煮沸的水等量。
这是说明：茉莉和灯树等药材等量三十二两，共一百份，即三千二百两煮沸，剩余药汁三百二十两，取其十分之一即三十二两药汁，与三十二两芝麻油一起煮。同样在十次煮沸的过程中，加入与芝麻油等量的羊奶三十二两。
诸位仙人说，这种鼻用芝麻油功效显著且应当使用，其名为'微滴'，因为能通过细小的滴剂进入头部的细小脉络，所以这种芝麻油被赋予了'微滴芝麻油'这个有意义的名称。

།སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་བསྟེན་པས། །ཕྲག་པ་མགྲིན་པ་དཔུང་མགོ་ནི། །མཁྲེགས་ཤིང་མཐོ་ལ་པགས་མདོག་གསལ། །དབང་བརྟན་སྐྲ་དཀར་ མེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི། སྐྱེས་བུ་དེ་ཕྲག་པ་དང་། མགྲིན་པ་དང་དཔུང་མགོ་མཐོ་ཞིང་སྲ་ལ་མཁྲེགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། པགས་པའི་མདོག་གསལ་ཞིང་དངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་བརྟན་ཞིང་ཡུལ་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་། སྐྲ་དཀར་མེད་ཅིང་རྒས་སྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས།ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་གྱི་དུད་པ་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བའི་རྗེས་ལ། དུད་པ་བརྔུབས་ཏེ། མཁུར་བ་བཀང་ནས་དབོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པས་ན། དུད་པ་དེའི་ཆོ་ག་འདི་དང་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལེའུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་བད་རླུང་ལས། །བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་མི་སྐྱེ་དང་། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི བསལ་བའི་ཕྱིར།།མཁས་པས་རྟག་ཏུ་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་རྣམས་བསལ་ཞིང་གཞོམ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དུད་པའི་སྨན་བརྔུབ་ཅིང་བཏུང་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་འཇམ་དང་བར་མ་རྣོ། །རླུང་དང་བད་རླུང་བད་ཀན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུད་པ་དེ་ནི་འཇམ་ པ་དང་བར་མ་དང་།རྣོ་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་འཇམ་ཞིང་སྣུམ་པ་ནི། བད་ཀན་ཅུང་ཟད་དང་ལྡན་པའི་རླུང་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །བར་པ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའི་ཆ་མཉམ་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །རྣོན་པོ་ནི་བད་ཀན་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ ལ་འཇམ་པ་ནི་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་།སྣུམ་པ་དང་། འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །རྣོ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བཀྲུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །གཏང་ངོ་མཁྲིས་ཁྲག་གིས་ཉེན་དང་། ། ཁྲུས་བཏང་དམུ་རྫིང་ཟ་ཁུ་དང་། །རབ་རིབ་སྦོས་དང་སྟོད་རླུང་ནད། །ལྐོག་ནད་མས་གཏོང་བྱས་པ་དང་། །ཉ་དང་ཆང་དང་འོ་མ་ཞོ། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་དུག་འཐུངས་སོགས། །མགོ་ནད་སྐྱ་རྦབ་ནད་ཅན་ནི། །མཚན་གཉིད་མ་ལོག་ལ་མི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུད་པ་དེ་ནི མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་ནི་རོ་སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་དོ། །ལྐོག་ནད་ནི་ལྐོག་མ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉ་དང་ཆང་འཐུངས་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ལ་དུ་བའི་ སྨན་གཏང་བར་མི་བྱའོ།

服用鼻腔用药后，肩膀、颈部、臂膀，变得坚实高耸且肤色明亮，感官稳固且无白发。对此，如是所说，服用并习惯使用鼻腔用药后，此人的肩膀、颈部和臂膀变得高耸、坚实且强壮，皮肤颜色明亮清澈，同样眼睛等感官稳固且能感知对境，无白发且变得耐老。
《八支心要集解·词义月光》，由阿阇黎月官精心撰写的第二十品解释。
接下来将解说药物熏烟疗法的仪轨品。对此，此处开始的解释是这样的：在前述鼻腔用药之后，吸入熏烟，含满口腔后吐出。因为前面已经说过，所以这个熏烟的仪轨应当如此这般进行，以这样的方式解说此品。
为了预防和消除从鼻腔以上因风和痰引起的诸病，智者应当经常吸入熏烟。对此，为了预防从鼻腔以上因痰引起的病、因风引起的病，以及同样因痰和风引起的诸病不生起，同样为了消除和摧毁已经生起的诸病，智者为了利益自己应当经常在一切时候吸入服用熏烟药。
此熏烟分为温和、中等和猛烈三种，用于风病、风痰病和痰病。对此，熏烟分为温和、中等和猛烈三种。其中温和滋润的用于伴有少许痰的风病。中等的用于风和痰混合相等的病。猛烈的用于痰病。其中温和即是增益、滋润、柔和的同义词。中等即是平和、调和的同义词。猛烈即是净化、导泻的同义词。
胆病、血病发作时，服用导泻药后，患有水肿、瘙痒、眼翳、腹胀、上部风病、喉病，做过下部疗法，食用鱼、酒、牛奶、酸奶、蜂蜜、酥油、毒药等，头痛、眩晕病人，未睡眠时不可用熏烟。对此，此熏烟不可用于胆病和血病发作时，服用导泻药等情况。上部风病是指上身的风病。喉病是指喉咙堵塞等。食用鱼和饮酒等，夜晚未入睡时不可使用熏烟药。

།གལ་ཏེ་དུད་པ་ཆེར་བརྔུབས་ན། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་འཕེལ་འོན་ལོང་དང་། །སྐོམ་དང་བརྒྱལ་དང་རྨོངས་པར་བྱེད། །དེར་ནི་བསིལ་བའི་ཆོ་ག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུད་པ་གསུམ་པོ་དུས་མ་ཡིན་པར་བརྔུབས་པ་དང་། བཀག་པའི་གནས་ ལ་བརྔུབས་པ་དང་།སྦྱོར་བ་ནོངས་པས་བརྔུབས་པ་དང་། །ཆེར་བརྔུབས་ཤིང་ལྷག་པར་བརྔུབས་པ་ནི། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོན་བ་སྟེ་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་ལོང་ཞིང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་དང་། སྐོམ་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱལ་ཞིང་འབོག་པ་དང་། རྨོངས་ཤིང་མྱོས་པར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེར་ནི་བསིལ་བའི་ཆོ་ག་སྟེ། སྨན་ཁ་ནས་བཏང་བ་དང་། མིག་བསྐུ་བ་དང་། མིག་སྨན་དང་། ཆུས་གཏོར་བ་དང་། ཟས་དང་སྐོམ་ པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་བྱས་པས་ཕན་ནོ།།བཀྲེས་སྦྲིད་གླལ་དང་བཤང་གཅི་བསལ། །བུད་མེད་བསྟེན་དང་གཏར་ག་བཏབ། །དགོད་དང་སོ་ཤིང་བཅས་པ་ཡི། །མཐར་ནི་དུད་པ་འཇམ་པོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་མཐར། དུད་པ་འཇམ་ པོ་རྔུབ་ཅིང་གཏང་བར་བྱའོ།།དུས་འདི་དག་ནས་མཚན་ཟས་ཟོས། །སྣ་སྨན་རྗེས་ལ་བར་མ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དང་མཚན་མོའི་མཐའ་དང་ཟས་ཟོས་པའི་མཐའ་དང་། སྣ་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་དུད་པ་བར་མ་བརྔུབ་ཏུ་རུང་སྟེ། དུད་པ་ འཇམ་པོ་གཏང་བའི་དུས་བརྒྱད་དང་མཚན་མོའི་མཐའ་ལ་སོགས་པར་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།གཉིད་ལོག་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་ཁྲུས། །སློན་པའི་རྗེས་ལ་རྣོན་པོས་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ལ་སྨན་རྣོན་པོས་མགོ་བོ་བཀྲུས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་ བྱའོ།།མས་གཏོང་གཅེའུ་འདྲར་བྱས་པ་ཡི། །དུད་གཅེའུ་སྦུབས་གསུམ་དྲང་པོར་བྱ། །རྩ་བ་མཐེབ་ཤོང་རྩེ་མོ་ནི། །རྒྱ་ཤུག་ཤོང་བའི་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བ་བརྔུབ་བའི་གཅེའུ་ནི། མས་གཏོང་བའི་གཅེའུའི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦུབས་ གསུམ་པོ་སྟེ།ནང་གི་ཁོང་སྦུབས་དང་ཁ་གསུམ་པར་བྱ་བ་དང་། དྲང་ཞིང་ཡ་ཡོ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བའི་སྦོམ་མཐེ་བོ་ཤོང་བ་ཙམ་བྱ་བ་དང་། རྩེ་མོའི་བུ་ག་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཤོང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་རྔུབ་བྱེད་པའི། །སོར་ནི་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་གཉིས། ། བཞི་བཅུ་རྣོ་དང་བར་མ་དང་། །འཇམ་པོ་ལ་ནི་རིམ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དུ་བ་གསུམ་ལ། དེའི་གཅེའུའི་ཚད་ནི་རིམ་པ་བཞིན། དུ་བ་རྣོན་པོ་གཏོང་བ་ལ་རྔུབ་པར་བྱེད་པའི་ནད་པའི་སོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བྱའོ། །བར་མ་ལ་སོགས སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ།།འཇམ་པོ་ལ་ནི་རིམ་བཞིན་བྱ། དེ་ལྟར་གཅེའུ་རིང་པོས་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་འཇུག་པའི་གཅེའུའི་སྦུབས་ནས། ཕྲ་མོ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པས་ཁྱབ་ཅིང་བདེ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དྲང་པོར་འདུག་ཅིང་དེ་ལ་སེམས། །ཁ་གདངས་ནས་ནི་ལན་ གསུམ་བརྔུབ།།སྣ་ཁུང་རེ་རེ་བཀག་ནས་ནི། །སྣར་ནི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུད་པ་གཏོང་བའི་ཚེ་དྲང་པོར་འདུག་ཅིང་། མ་ཡོ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སེམས་པ་སྟེ། དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡེངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཁ་གདངས་ཤིང་མཆུ་དང་སོ་ཕྱེ་ནས་དུ་བ་ལན་གསུམ་བརྔུབ་ཅིང་བཏང་ལ།སྣ་ཁུང་ཡ་གཅིག་བཀག་ནས་སྣ་ཁུང་གཅིག་ནས་དུད་པ་བརྔུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཁུང་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བཀག་ཅིང་ལན་གསུམ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།

如果过度吸入烟气，会增加血液和胆汁，导致耳聋，引起口渴、昏厥和迷乱。对此，清凉疗法有效。对此的解释是：三种烟气在不当时间吸入，在禁止的地方吸入，以及因配制错误而吸入，过度吸入和过量吸入，会导致血液和胆汁增加，同样会损害听觉器官，使视力受损和丧失，引起口渴，同样会导致昏厥和晕倒，使人迷乱和醉酒。对于血液和胆汁增加等症状，清凉疗法即口服药物、涂抹眼药、使用眼药、洒水，以及所有饮食疗法都要采用清凉方式进行治疗才有效。
饥饿、打哈欠、打嗝、大小便后，与女人交媾后、放血后，大笑和使用牙刷后，最后要使用温和的烟气。这是指在这八种情况之后，要吸入并使用温和的烟气。
在这些时候、夜晚和进食后，以及使用鼻药后，不要吸入中等烟气。这是指在这八种时候、夜晚结束时、进食结束后和使用鼻药之后，可以不吸入中等烟气，而是在这八个时机和夜晚结束等时候吸入温和的烟气。
睡眠、使用鼻药、眼药、沐浴后，要用强烈的烟气清洗。这是指在睡眠等之后，要用强烈的药物清洗头部时吸入烟气。
下部治疗用的管子样式的烟管，其管腔要有三个直的通道。根部要能容纳拇指，顶端要能容纳枣核大小。这是指吸烟的管子要与下部治疗用的管子材质相似，同样要有三个管腔，即内腔和三个开口，要保持笔直不能弯曲，根部粗细要能容纳拇指，顶端开口要能容纳枣核大小。
其尺寸对于吸入者，二十指、三十二指、四十指分别用于强烈、中等和温和的烟气。这是指对于强烈等三种烟气，其管子的尺寸依次为：用于强烈烟气的管子要有病人手指宽度的二十四指，中等烟气用三十二指，温和烟气则相应调整。这样长的管子可以从远处通过管腔逐渐输入细小的烟气，使其遍布并产生舒适感。
端正坐着专注于此，张开口连续吸入三次。堵住一个鼻孔，从鼻子吸入烟气。这是指在使用烟气时要端正坐着，保持不动，同样要专注，即在吸入烟气等时不要分心，同样要张开嘴唇和牙齿，吸入三次烟气后，堵住一个鼻孔从另一个鼻孔吸入烟气。同样要轮流堵住两个鼻孔各吸入三次。

།མགོ་དང་སྣར་གཏོགས་ནད་བསྐྱོད་པ། ། དང་པོར་སྣ་ནས་བརྔུབ་པར་བྱ། །བསྐྱོད་པའི་དོན་དུ་ཁ་ནས་བརྔུབ། །གྲེ་བར་གཏོགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་དང་སྣར་གཏོགས་པའི་ནད་བསྐྱོད་ཅིང་བསྡུས་ལ། རང་ཉིད་བསྐྱོད་པའི་ནད་ལ་ནི། དང་པོར་ཏེ་ཐོག་མར་སྣ་ནས་བརྔུབས་ལ། ཕྱིས་ཁ ནས་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།གྲེ་བའི་ནད་ལ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྔུབ་པར་བྱ་སྟེ། གྲེ་བའི་ནད་བསྐྱོད་ཅིང་གློངས་པ་ལ་ནི་དང་པོར་ཁ་ནས་དུད་པ་བརྔུབས་ལ། ཕྱིས་སྣ་ནས་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །གྲེ་བའི་ནད་མ་བསྐྱོད་ཅིང་མ་བསྡུས་པ་ནི། དེ་བསྐྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྣ་ནས་ དུད་པ་བརྔུབས་ལ།ཕྱིས་ཁ་ནས་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དུ་བ་ཁ་ཉིད་ནས་སློན་གྱི། །སྣར་སློན་མིག་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་བརྔུབ་པའི་དུད་པ་དང་། ཁ་ནས་བརྔུབ་པའི་དུད་པ་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཁ་ཉིད་ནས་སློན་ཕྱིར་གདོན་པར་བྱའི་མིག་ལ་འཇིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྣ་ ནས་སློན་པར་མི་བྱའོ།།དུད་པ་བརྔུབ་དང་འབྱིན་པ་ཡིས། །ལན་ནི་གསུམ་གསུམ་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བ་བརྔུབ་པ་ནི་ལན་གསུམ་གསུམ་བརྔུབ་པ་དང་། འབྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །འཇམ་པོ་ཉིན་གཅིག་ལན་ཅིག་གཏང་། །བར་མ་ལན་གཉིས་སྦྱོར་བ་ནི། ། ལན་གསུམ་ལན་བཞི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བ་འཇམ་པོ་ནི་ཉི་མ་རངས་པ་ལ་རང་གི་གཏང་བར་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་ལ་ལན་ཅིག་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་དུད་བ་རྣོན་པོ་ནི་ཉིན་གཅིག་ལ་རང་གི་གཏང་བར་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་ལ་ལན་གསུམ་མམ་བཞི་གཏང་བར བྱའོ།།དེར་སྨན་གུ་གུལ་ཨ་ཀ་རུ། །གླ་སྒྲང་རྡོ་དྲེག་སྠོ་ནེ་ཡ། །སྤང་སྤོས་ཨུ་ཤིར་བ་ལ་ཀ་།ཤིང་ཚ་ཀོ་ན་ཏི་ཤིང་མངར་དང་། །བིལ་རྐང་ཨེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་།པོག་དཀར་ཤི་རི་པེ་སྟ་ཀ་།བྱ་མ་ཀ་གླ་བ་སྦྲ་ཚིལ། །པོག་ནག་གུར་གུམ་མ་ཤ་དང་། །ཀུན་ཏུ་རུ་དང་ནས་དང་ ཏིལ།།སྣུམ་བཅས་འབྲས་བུ་སྙིང་པོ་དང་། །ཚིལ་དང་རྐང་དང་ཞག་དང་མར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྨན་གྱི་དུ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་དུ་བ་འཇམ་པོའི་སྨན་འཕྲོད་ནི། གུ་གུལ་ནས་མར་གྱི་བར་ཡིན་ནོ། །རྡོ་དྲེག་ནི་ཤེལ་ལ་ཡང་སྟེ། ཕ་བོང་གི་དྲག་པའོ། །ཡང་ན་ བྲག་ཞུན་ལ་བྱའོ།།སྠོ་ནེ་ཡ་ནི་ཏེ་ལ་པ་ཏོ་ཀའོ། །སྤང་སྤོས་ནི་ན་ལ་ཀའོ། །ཀོན་ཏི་ནི་ཏ་རེ་ནུ་ཀའོ། །བིལ་བའི་རྐང་ནི་བིལ་བའི་ནང་ངོ་། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་ནི་ཧི་རི་བ་ལུ་ཀའོ། །ཤི་རི་བེ+ེ་ཙུསྟ་ཀ་ནི་ཤི་རི་བེ+ེ་སྟ་ཀ་སྟེ། ཐང་ཤིང་གི་ཐང་ཆུའོ། །པོག་དཀར་པོ་ནི་སརྫ་ར་སའོ། ། བྱ་མ་ཀ་ནི་ད་བ་དྷག་དྷའོ། །གླ་བ་ནི་མན་བྱ་མའོ། །པོག་ནག་པོ་ནི་ས་ལ་ཀིའོ། །མ་ཤ་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུའོ། །སྣུམ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྟར་གའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་ནི་ཤིང་སཱ་ལ་དང་། ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཐང་ཤིང་དང་། ཤིང་ཤ་པ་ལ སོགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཁུ་བའི་སྣུམ་མོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚིལ་དང་རྐང་དང་ཞག་དང་མར་དང་སྦྱར་བ་ལས་དུད་པའི་སྨན་བྱའོ། །ཞི་བ་པོག་ནག་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། །རྒུན་འབྲུམ་པདྨ་ཨུཏྤ་ལ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་ཨ་ཤྭདྠ། །ུ་དུམྦཱར་བླག་ཤ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་ཤུན་པ་ཀ་ར་དང་། ། ཤིང་མངར་ཀླུ་ཤིང་ཤུག་པ་བཙོད། །དྲི་ལས་རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞི་བར་བྱེད་པའི་དུ་བའི་སྨན་ནི་པོག་ནག་པོ་དང་། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ལྔའི་ཤུན་ལྤགས་ལས་སྦྱར་རོ། །ཀླུ་ཤིང་གི་ཤུན ལྤགས་ནི་ནཱ་ག་གེ་སར་གྱི་ཤིང་གི་ཤུན་པའོ།།ཤུག་པ་ནི་ཧེ་མ་པདྨ་ཁའོ། །བཙོད་ནི་མན་ཛི་ཏའོ།

关于'头部和鼻部相关疾病的治疗'：首先从鼻子吸入。为了治疗应从口中吸入。喉部相关疾病则相反。即是说，对于头部和鼻部相关的疾病要治疗和收敛时，对于自身要治疗的疾病，首先即最初从鼻子吸入，之后从口中吸入。对于喉部疾病则要用相反的方式吸入，即对于喉部疾病发作和堵塞时，首先从口中吸入烟气，之后从鼻子吸入。对于喉部疾病未发作和未收敛的，为了使其发作，首先从鼻子吸入烟气，之后从口中吸入。
'烟气要从口中呼出，从鼻子呼出会伤害眼睛'：从鼻子吸入的烟气和从口中吸入的烟气，两者都要从口中呼出，因为从鼻子呼出会对眼睛造成危害。
'吸入烟气和呼出时，要各吸入三次'：吸入烟气时要吸入三次，呼出时也要用吸入的方式进行三次。
'温和的一天一次使用，中等的两次使用，配制的要三四次使用'：温和的烟气在白天对于需要治疗的疾病使用一次。同样，配制的猛烈烟气在一天之内对于需要治疗的疾病使用三次或四次。
'其中药物有古古尔香、沉香、獐竹香、矿石、斯托尼亚、藏香、乌西尔、巴拉卡、桂皮、科纳提、甘草、木榴根、豆蔻、巴鲁卡、白树脂、希日贝斯塔卡、贾马卡、獐竹香、羊脂、黑树脂、红花、豆类、昆图如、大麦、芝麻、含油果实、精华、脂肪、骨髓、油脂和酥油'：在这其中，这三种烟气药物中温和烟气的药物是从古古尔香到酥油。矿石也叫水晶，是岩石的精华，或者说是岩浆。斯托尼亚是特拉帕托卡。藏香是那拉卡。科纳提是塔热努卡。木榴根是木榴的内部。豆蔻巴鲁卡是希日巴鲁卡。希日贝斯塔卡是希日贝斯塔卡，即汤药的汤液。白树脂是萨尔加拉萨。贾马卡是达瓦达达。獐竹香是曼贾马。黑树脂是萨拉基。豆类是绿豆。含油果实是星果等。同样，精华是娑罗树、沉香、汤药、娑罗树等的精华液的油。同样也可用脂肪、骨髓、油脂和酥油调配烟气药物。
'平静的有黑树脂、诃子、葡萄、莲花、乌特帕拉、尼亚格若达、阿湿波他、乌敦巴拉、普拉克沙、姜黄皮、糖、甘草、龙树、柏树、茜草，以及香料中的檀香、茯苓煮制'：能够平静的烟气药物是用黑树脂和诃子等制成，是用尼亚格若达等五树的树皮调配。龙树的树皮是龙蕊树的树皮。柏树是希玛莲花。茜草是曼基特。

།དྲིའི་རྫས་རྣམས་ལས་རྒྱ་སྤོས་དང་། རུ་རྟ་བསྐོལ་བ་མ་གཏོགས་པར་བྱས་པའི་དྲིའི་རྫས་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣོན་པོ་ཛོ་ཏི་སྨ་ཏི་དང་། །སྐྱེར་པ་དང་ནི་རྩ་བ་བཅུ། །ལྡོང་རོས་ བ་བླ་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་།།གི་རི་གར་དཀར་འབྲས་བུ་གསུམ། །དྲི་ཡི་སྨན་ལ་རོ་རྣོ་བའི། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་སྡེ་ཚན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བའི་སྨན་རྣོན་པོ་ལ། ཛོ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཛོ་ཏི་སྨ་ཏི་ནི་གྲང་གུ་ནི་ཀའོ། །རྩ་བ་བཅུ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེ་ཆུང་ གཉིས་སོ།།དྲིའི་སྨན་རོ་རྣོ་བ་ནི་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་རྣོ་བའི་རྫས་སོ། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྡེ་ནི་ཨུ་ཤི་ར་དང་། ཨ་པ་མརྒ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྔར་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ཞག་གཅིག་ཆུར་སྦངས་ལ། །དུ་བའི་སྨན་རྣམས་བཏགས་ ནས་ནི།།ཐུར་མ་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་ལ། །ལན་ལྔའི་བར་དུ་བྱུག་པར་བྱ། །གདར་བུ་མཐེ་བོ་ཙམ་སྦོམ་ལ། །ནས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེ་དག་སྦྱར་བ་ནི། དེ་དག་ཉིད་ཞག་གཅིག་ཆུར་བཅུག་སྟེ་སྦངས་ལ། དུ་བའི་སྨན་རྣམས་ཆུ་ཐགས་ སུ་ལེགས་པར་བཏགས་ལ་འདམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཐུར་མ་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཙམ་གྱི་ལྡེ་གུས་ལན་ལྔའི་བར་དུ་བྱུག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་གྲིབ་མ་ལ་སྐམ་ཞིང་ལན་ལྔའི་བར་དུ་བྱུགས་ལ། གདར་བུ་དེ་སྦོམ་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྣན་ཅིང་། དེ་ བཞིན་དུ་ནས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པར་བྱའོ།།གྲིབ་མར་སྐམ་ཞིང་ཁོང་སྟོང་མེད། །སྣུམ་གྱིས་ཇི་བཞིན་བསྐུས་བྱས་ལ། །བརྔུབ་ཕྱིར་མེ་ཡིས་བསྲེགས་ནས་ནི། །དུ་བའི་གཅེའུ་དང་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདར་བུ་དེ་ལྟར་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་པ་སྟེ་ཁོང་ སྟོང་མེད་པར་བྱས་ལ།སྣུམ་གང་ཇི་ལྟར་འཕྲོད་པ་མར་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐུས་ལ། དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཕྱིར་མེས་བསྲེགས་ལ། དུ་བའི་གཅེའུའི་སྦུ་གུ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་བུ་གར་ནི། །གཅེའུ་སོར་བཅུའམ་སོར་བརྒྱད་པ། ། བཅུག་ནས་ཁ་ནས་དུད་པ་ནི། །ལུད་པ་ཅན་གྱིས་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམ་ཕོར་སྦྱར་མ་ནི། ཁམ་ཕོར་གཉིས་ཁ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བུ་ག་དེར་འོད་མ་ལ་སོགས་པའི་གཅེའུ་སོར་བརྒྱད་པའམ། སོར་བཅུ་པ་བཅུག་ལ་ལུད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བརྔུབ་པར བྱའོ།།འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ལུད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མའམ། རི་ལུ་མེ་མདག་དུ་བ་མེད་པ་རྒྱུན་རིང་བ་འབར་བཞིན་པ་ལྟ་བུར་ཁམ་ཕོར་ལེགས་པར་བཞག་པ་བཀང་ལ། ཁམ་ཕོར་གཉིས་པ་ཞབས་སུ་བུ་ག་ཟླུམ་པོ་བཏོད་པས་བཀབ་ལ། དེར་གཅེའུ་ བཙུགས་ཏེ།ཁ་ཉིད་དུ་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ། དེ་བྲང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁ་ནས་སླར་བཏོན་ཅིང་སློན་པར་བྱའོ། །དུ་བ་ཞི་ན་ཡང་། སྨན་བཅུག་ཅིང་བརྡུངས་ལ། ནད་དེ་བྱང་བ་ལ་ལུས་ཡང་བར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་གཏང་ངོ་། །དུད་པ་བརྔུབས་ལ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། ། སྐད་འགགས་རྣག་དང་དྲི་མི་ཞིམ་གདོང་སྐྱ། །སྐྲ་སྐྱོན་རྣ་མིག་འཛག་གཡའ་རྨོངས་བག་དང་། །སྙོམ་དང་སྐྱིགས་བུ་ཆམ་པའི་ནད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་ལ། ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།རྣག་ནི་སྣ་ནས་འཛག་པའོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་ནི་ཁ་ནས་སོ། །སྐྱ་བ་ནི་གདོང་སྐྱ་ཞིང་ཁྱེ་མ་ཆགས་པའོ། །སྐྲའི་སྐྱོན་ནི་སྤྱི་ཐེར་དང་། མདོག་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཛག་པ་ནི་གསུམ་ཆར་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྣ་བ་ནས་འཛག་པ་དང་། མིག་ནས་འཛག་པ་དང་། ཁ་ནས་འཛག་པའོ།

在香料中除了中国香和茴香煮制的以外，其他所有香料都可以。锐利的药材有：智慧光明和酸枣以及十种根，龙脑香、岩兰草、红花、白檀香和三果。香药中具有辛味的，这是头部清洗药物的类别。
关于锐利的熏药，是智慧光明等药物，智慧光明即是甘古尼卡。十种根是指大小两种五根。辛味香药是指茴香等具有辛味的物质。头部清洗药物类别是指乌西拉、阿帕玛嘎和三辛等药物，这些在前面药物类别中已经说明。
将这些药物浸泡在水中一天，将熏药磨碎后，涂抹在十二指宽的棒子上，要涂抹五次。棒子要有拇指粗细，形状要像大麦。
关于这些药物的配制：将这些药物在水中浸泡一天，将熏药充分磨成糊状，在十二指宽的芦苇等棒子上，每次涂抹约两两重的药膏，要涂抹五次。在阴凉处晾干，涂抹五次，使棒子达到拇指般粗细，同时使其形状像大麦。
在阴凉处晾干且内部实心，适当涂抹油脂，为了吸入而用火燃烧，然后与熏烟管相连。
关于这个，将棒子在阴凉处晾干且要实心，用适合的油脂如酥油等涂抹，为了吸入烟气而点燃，然后与熏烟管相连。
在相对的碗口的孔中，插入八指或十指长的管子，从口中吸入烟气，这是针对有痰的人。
这是说，在两个相对的碗中，在其孔中插入八指或十指长的芦苇等管子，让有痰的人吸入。
这样表明：将治疗咳嗽的药粉或药丸放在碗中，使其像无烟的长明火那样燃烧，用另一个底部有圆孔的碗盖住，插入管子，从口中吸入烟气，当烟气到达胸部时，要从口中呼出。当烟气平息时，再加入药物并捣碎，直到病愈身体轻快为止。
吸入熏烟可以预防咳嗽、呼吸困难、声音嘶哑、脓液、口臭、面色苍白、发质问题、耳目流液、瘙痒、昏沉、呕吐、打嗝和感冒等疾病。
对于进行熏烟吸入疗法的人，不会出现咳嗽、呼吸困难等疾病。脓液是指从鼻子流出的。不良气味是指从口中发出的。面色苍白是指脸色发白且有皱纹。发质问题是指秃头和变色等。流液要与三处相连，即耳朵流液、眼睛流液和口中流液。

།སྙོམ་པ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པ་ལྟར་ཡུལ་འཛིན་མི་ནུས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །ནད་དེ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་དགང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་སྣ་ནས་བཏང་བའི་རྗེས་ལ། ཐོག་མར་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་མཁུར་བ་བཀང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་གྱི་ཁུ་བས་མཁུར་བ བཀང་བ་ནི་ཁ་བཀང་བ་སྟེ།དེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། མཁུར་བ་བཀང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨན་མུར་བ་དང་། གདོང་བཀྲུ་བ་དང་། སྤྱི་བོར་སྣུམ་གྱིས་བྱུག་པ་དང་། རྣ་བ་བཀང་བ་བསྡུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་ལ་ ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།མཁུར་བཀང་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །སྣུམ་དང་ཞི་བྱེད་སྦྱོང་རྨ་འཚོ་བ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོང་ཞིང་འཁྲུ་བར་ བྱེད་པ་དང་།རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་མིང་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེ་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དག་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འབྱོར་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གསུམ་ནི་རླུང་ལ་སོགས། །གསུམ་གཏང་ཐ་ མ་རྨ་ལ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁུར་བ་བཀང་བ་བཞིན་ནང་ནས་དང་པོའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་གསུམ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་སྨན་གྱི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི། རླུང་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ གྱི་ཁུ་བ་ནི་མཁྲིས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ནི་བད་ཀན་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཐ་མའི་སྨན་ཁུས་ཁ་བཀང་ལ། རྨ་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྨ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྨའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་སྨན་མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་དང་། ། ཚ་དང་སྣུམ་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིན། །ཞི་བྱེད་ཁ་བསྐ་མངར་སྨན་བསྐོལ། །སྦྱང་བ་ཁ་དང་ཚ་དང་སྐྱུར། །རྨ་འཚོ་བྱེད་པ་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་བའི་སྨན་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི། སྨན་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚ་དང་། ཚ བ་རྣམས་སྣུམ་དང་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པའོ།།ཞི་བར་བྱེད་པའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི་སྨན་ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། མངར་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ་ལྡེ་གུ་གཏང་བར་བྱའོ། །སྦྱོང་བའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི། སྨན་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་སྐྱུར་བ་བསྐོལ་བའམ། ལྡེ་གུ་ གཏང་བར་བྱའོ།།རྨ་འཚོ་བའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི་སྨན་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་རྣམས་བསྐོལ་བའམ། ལྡེ་གུས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྣུམ་དང་འོ་མ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཆུ་དང་ཚྭ་དང་ཆང་། །བ་གཅིན་འབྲུ་ཡི་ཁུ་བ་རྣམས། །སྨན་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་དང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་པའམ་བསྐོལ་བ་ནི། ། ཇི་ཙམ་བཟོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་སྨན་ཁུས་མཁུར་བ་བཀང་བ་སྤྱིའི་ཆོ་ག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་སྣུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་ཁུ་དང་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུའི་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི་སྣུམ་གྱིས་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་དང་འོ་མ་དང་མར་ནི་ཞི་བར བྱེད་པའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཡིན་ནོ།།ཚྭ་དང་ཆང་དང་འབྲུའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོ་ནི། སྦྱོང་བའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཡིན་ནོ།

昏迷是如同被睡眠麻醉一样不能执取对境。其他的只是众所周知而已。这些疾病将不会发生。《八支心要集解·词义月光》，由阿阇黎月官详细编撰，这是第二十一章的解释。
接下来将解说以药汁漱口等仪轨品。关于此章的撰写目的是：从鼻子施药之后，首先要吸入烟气，之后用温水漱口，因为如是说明，所以在这两者之后撰写此章。以药汁漱口即是含满口，等等是指漱口等，包括含药、洗面、头顶涂油、灌耳。这些仪轨如是进行，即所说的'将解说品'。
漱口分四种：油性、止息、清净和愈伤。以药汁漱口有四种：油性柔和、止息、清净洗涤和愈合伤口。这些名称的异名为：降伏、消融、清净明亮和富足。
其中三种分别用于风等三病，最后一种有益于伤。漱口四种中前三种分别用于风、胆和痰病：以油性药汁漱口用于风病，止息药汁用于胆病，清净药汁用于痰病。最后一种药汁漱口即愈伤，是对伤口有益，能治愈口腔内的伤病。
此处药物甜酸咸，辛和油煎煮。止息用苦涩甜药煎，清净用苦辛酸。愈伤则用苦和涩药煎煮。此处漱口用甜、酸、咸、辛药与油煎煮。止息漱口用苦、涩、甜药煎煮汁液或糊剂。清净漱口用苦、辛、酸药煎煮或糊剂。愈伤漱口用苦和涩药煎煮或糊剂。
其中油和乳蜜，水和盐及酒，牛尿谷物汁，随药物种类，制成糊剂或煎煮，按耐受程度配制。这些是药汁漱口的一般仪轨，其中油是指肉汤和芝麻糊汁，乳是油性漱口。蜂蜜、水、乳和酥油是止息漱口。盐、酒和酸性谷物汁是清净漱口。

།སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི་རྨ་འཚོབ་བའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་ བའམ།ཡང་ན་བསྐོལ་བའམ། ཅི་ཙམ་བཟོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་ལ་ནི་དྲོན་པོའོ། །མཁྲིས་པ་ལ་ནི་གྲང་མོའོ། །བད་ཀན་ལ་ནི་རབ་ཏུ་ཚ་བའོ། །སོ་བརྩེ་སོ་ནི་འགུལ་བ་དང་། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ནད་ལ། །དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ་ བསིལ་བ་ཡི།།ཏིལ་ཆུས་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྲེས་པའི་ཆུ་ནི་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུའི་ཆུ་སྟེ། དེ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ་བསིལ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་ནི། སོ་བརྩེ་བ་དང་སོ་འགུལ་བའི་ནད་འོག་ནས་བཤད་པ་དག་དང་། ཁའི་ ནད་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟག་ཏུ་མཁུར་བ་བཀང་སྟེ་འཇོག་།ཏིལ་མར་དག་གམ་ཤ་ཁུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནད་མེད་པར་ གནས་པའི་སྐབས་སུ་མཁུར་བ་བཀང་སྟེ་འཇོག་པའི་སྨན་དུ་ཏིལ་མར་ཤ་ཁུ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་དྲོད་ཆེ་ཚ་ཚོས་པ་དང་། །འཕྲལ་དུ་རྨ་ནི་བྱུང་བ་དང་། །དུག་དང་ཐལ་སྨན་མེས་ཚིག་ལ། །ཞུན་མར་དག་གམ་འོ་མས་དགང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁའི་ནད་ སྨིན་ཅིང་ཚོས་པ་ལ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁའི་རྨ་འཕྲལ་དུ་བྱུང་ཞིང་གློ་བུར་གྱིས་ཐེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁར་དུག་གིས་ཕོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་དེ་དག་གིས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ལ། ཞུན་མར་རམ་འོ་མས་མཁུར་བ་ བཀང་ལ་གཞག་པར་བྱའོ།།སྦྲང་རྩི་མཁུར་བཀང་བྱས་པས་ནི། །ཁ་ཡི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་། །ཁ་ཡི་རྨ་ནི་འཚོ་བ་བྱེད་ཡིན། །ཁ་ཚ་སྐོམ་དད་རབ་ཞི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩིས་མཁུར་བ་བཀང་བས་ནི། ཁའི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཁའི་ནང་གི་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཚ་བ་དང་སྐོམ་དད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །རོ་མི་ཚོར་དང་དྲི་མ་ཆེ། །ཁ་མནམ་འབྲས་རྩབས་བཀང་བས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་རྩབ་མོ་ནི་འབྲས་བུ་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ཁ་བཀང་བ་འཇོག་པས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་མནམ་པ་དང་། དྲི་མ་དང་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གོས་པ་དང་། རོ་མི་ཚོར་ཞིང་མི་གསལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཚ་བཅས་བསིལ། །ཁ་སྐམས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི རང་རྩབས་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཚ་དང་བཅས་ཤིང་བསིལ་བ་ཁ་སྐམས་པ་སེལ་བའི་དམ་པའམ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཐལ་སྨན་རྣོན་ཁུས་མཁུར་བཀང་བ། །བད་ཀན་སོགས་པ་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོའི་ཆུ་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་སྦངས་པའི་དངས་མ་སྟེ། ། དེས་ཁ་བཀང་ནས་འཇོག་པས་ནི། བད་ཀན་སོགས་ཤིང་སྡུད་པ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་མཁུར་བཀང་བས། །ཁ་ནི་ཡང་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་རན་པ་ཙམ་གྱིས་མཁུར་བ་བཀང་བ་འཇོག་པས་ནི། ཁ་ཡང་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་དེ། རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

蜂蜜水和牛奶是用来治疗伤口的漱口液。'如何如何'是指，与前述药物调配，或者煎煮，或者根据耐受程度调配。其中对风病用温的，对胆病用冷的，对痰病用热的。
对于牙龈疼痛、牙齿松动和由风引起的口腔疾病，用温和或凉的芝麻水漱口有效。芝麻调和的水即芝麻水，用温和或凉的芝麻水漱口，对牙龈疼痛和牙齿松动的疾病以及下文所说的由风引起的口腔疾病有效。
经常漱口，推荐用芝麻油或肉汤。这是概要中所说的，'经常'是指在任何时候没有疾病的情况下，用芝麻油或肉汤漱口都是有益的。
对于口腔发热、疮疡成熟、突发性伤口、中毒、腐蚀性药物和烧伤，应该用熔化的酥油或牛奶漱口。即对于口腔疾病成熟时发热发烫，以及突发性口腔创伤，以及口腔中毒，以及被腐蚀性药物和火烧伤时，应该用熔化的酥油或牛奶漱口。
用蜂蜜漱口能清洁口腔污垢，治愈口腔创伤，能够缓解口干和口渴。用蜂蜜漱口能清洁和净化口腔污垢，同时能治愈口腔内的伤口使其愈合，还能缓解口腔发热和口渴。
对于味觉迟钝、污垢多、口臭，用发酵的米汤漱口可以消除。米汤是指自然发酵的米汤，也叫甘吉，用它漱口可以消除口臭、污垢沾染和味觉迟钝不清的症状。
这种米汤稍微带热且凉，是治疗口干的最佳方法。这种米汤本身稍带温热又清凉，是治疗口干的最好方法。
用腐蚀性药物的汁液漱口，能快速消除痰等。腐蚀性药物的水是指腐蚀性药物提炼的精华，用它漱口能快速消除痰液凝结的症状。
用温和的温水漱口，能使口腔轻松舒适。用适度温和的温水漱口，能使口腔轻松舒适，这意味着能消除风和痰。

།རླུང་མེད་ཉི་ཚན་བཅས་པར་ནི། །ཕྲག་པ་མཇིང་པར་དུགས་བྱས་མཉེ། །མཁུར་བ་བཀང་ནས་གདོང་པ་ནི། །ཅུང་ཟད་བཏེག་སྟེ་ཇི་སྲིད་ན། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་ཁ་གང བའང་།།སྣ་མིག་འཛག་པའི་བར་དུ་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁུར་བ་བཀང་བ་གཏང་བ་ན། རླུང་མེད་ཅིང་སེར་བུས་མ་ཕོག་པ་ཉི་ཚན་ནམ་མེ་དང་བཅས་པའི་གནས་སུ་འདུག་ལ། ཕྲག་པ་དང་མཇིང་པ་མཉེས་ཤིང་དུགས་བྱས་ལ། མཁུར་བ་བཀང་ནས་གདོང་ པ་ཅུང་ཟད་བཏེག་སྟེ།ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བད་ཀན་གྱི་མཆིལ་སྣབས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་པའམ། སྣ་ནས་སྣབས་འཛག་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་མཁུར་བ་བཀང་བ་ལེགས་པའི་མཚན་མ་དུ་བ་བརྔུབས་པ་དང་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ལན་ ལྔའམ་བདུན་གྱི་བར་བྱའོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྡུས་པ་ལས་རང་གི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། མི་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །རོ་མི་ཚོར་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། མཆིལ་སྣབས་མང་བ་དང་། ཁར་ཆགས་པ་ལས་ནི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ སྐམ་པ་དང་ཁའི་ནང་ཚོས་ཤིང་སྨིན་པ་དང་།རྨྱ་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། སྙིང་འཛག་པ་དང་། སྐད་གདངས་ཉམས་པ་ལས་ནི་མཁུར་བའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གསོ་བ་ཡང་རང་རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཁ་ བཀང་མི་སྦོ་བཞག་མཁུར་བཀང་།།གཞན་དུ་ཁར་བརྔུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁའི་ནང་སྣུམ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་མི་སྦོ་བར་བཞག་པ་དེ་ནི་མཁུར་བ་བཀང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞན་དུ་ཁར་བརྔུབ་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྨན་བསྐོལ་བས་ཁ་ཅུང་ཟད་མ་གང་བར་བཀང་ལ། མཁུར་བ་དང་ལྐོག་མ་སྤོ་ཞིང་དཀྲུགས་པ་ནི། ཁར་བརྔུབ་པའམ་འགྲམ་པ་སྤོ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཁར་བརྔུབས་པ་ཡིས་ཁྱད་པར་གསོ་བ་ནི། །གཉེའུ་རེངས་ མགོ་མིག་རྣ་ནད་ཁ་ནད་དང་།།མཆིལ་མང་གྲེ་ནད་སྙིང་ག་སྲ་བ་དང་། །སྙིང་འཕར་སྙོམ་དང་ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁུར་བ་བཀང་བའི་དབྱེ་བ་ཁར་བརྔུབ་པ་ཞེའམ། མཁུར་བ་སྤོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གསོ་ཞིང་དཔྱད་དུ་བྱ་བའི་ནད་ནི་གཉེའུ་རེངས་ལ། སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་གསོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉེའུ་རེངས་ནི་ནད་ཀྱིས་ཚིགས་ཆུ་བ་གཉིས་རེངས་པ་ལ་བྱའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །མྱུར་བའམ་གཞིབས་པའི་ཆོ་ག་ནི། །མཁུར་བཀང་བཤད་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་སྨན་ཁུ ཕྱེ་མ་སྟེ།།ཁར་མུར་བྱ་བ་རྣམ་གསུམ་ཡིན། །དེ་ནི་བད་ཀན་ནད་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུར་བར་བྱ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ལྡེ་གུ་དང་སྨན་ཁུ་དང་ཕྱེ་མའོ། །དེ་ལ་ལྡེ་གུ་ནི་སྨན་རློན་པ་བཏགས་པའི་ཞིབ་མོ་བྱས་པ་ལ་བྱའོ། །སྨན་ཁུ་ནི་ལྡེ་གུའི་སྨན་རློན་ པ་དེ་དག་རྩོམ་པ་དང་ལྡེ་གུ་སྐ་མོ་བྱས་པ་བལྡག་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་ཁུ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱའོ།།ཕྱེ་མ་ནི་སྐམ་པོ་ཉིད་བཏགས་པའོ། །དེ་གསུམ་ཆར་ཡང་བད་ཀན་གྱི་ནད་མཆིལ་མ་མང་བ་དང་། སྐྱུག་ལྡང་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་མའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་རིགས་ པར་གཏང་བར་བྱའོ།།གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན་མཁུར་བ་བཀང་བ་བཤད་པའི་སྨན་ལས་དེ་དག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གདོང་བསྐུས་གསུམ་སྟེ་ནད་སེལ་དང་། །དུག་སེལ་ཁ་དོག་བཟང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནད་སེལ་ཞེས་ བྱ་བ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་།བད་ཀན་གྱི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུག་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དུག་འཇོམས་པ་དང་ཁ་དོག་བཟང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོག་མཛེས་པར་བྱེད་པའོ།

对于无风且有阳光热度的地方，应当按摩肩部和颈部并进行热敷。充满口腔后将面部稍微抬起，直到痰液充满口腔，以及鼻子和眼睛开始流出为止。
关于充满口腔时，应在无风且不受寒风侵袭，有阳光或火的地方，按摩肩部和颈部并进行热敷。充满口腔后稍微抬起面部，直到痰液和鼻涕充满或从鼻子流出为止。这个方法要像吸烟一样进行五次或七次，直到出现充满口腔的良好征兆。
其特征在《医典》中说明，通过是否能完成自身功能来判断。如果出现味觉丧失、食欲不振、痰液过多、粘附口腔等情况，说明治疗方法有误。如果出现口干、口腔内部发热成熟、昏迷、食欲不振、心悸、声音嘶哑等情况，说明含漱过度。对这些症状都要根据具体情况进行相应治疗。
充满口腔不鼓动称为含漱，其他情况则为漱口。关于这点，用油和煮沸的牛奶等充满口腔内部，不向左右鼓动称为含漱，其他情况则为漱口。用煮过的药物稍微充满口腔，搅动腮帮和喉咙，这是漱口或腮帮运动的区别。
漱口特别能治疗的疾病是：颈部僵硬、头目耳疾、口腔疾病、多痰、喉疾、心部僵硬、心悸、昏厥和感冒、食欲不振。
快速或缓慢的方法是：用上述解释的药物制成膏剂、药汁、粉末三种形式进行含漱。这些都用于治疗痰病。
膏剂是指将新鲜药物研磨成细末。药汁是指将新鲜药物制成膏剂时的汁液，或将稠厚的膏剂制成可舔食状的液体。粉末是指干燥药物研磨而成。这三种形式都根据具体情况用于治疗痰液过多、呕吐、喉疾等病症。如何知道？应当根据含漱法中所说的药物来配制。
面部涂敷有三种：除病、解毒和美容。关于这点，面部涂敷分三种：除病是指消除风、胆和痰的疾病，解毒是指消除毒素，美容是指使肤色美丽。

།དེ་དྲོད་བད་ཀན་རླུང་ལ་བསྔགས། །ལྷག་མ་ལ་ནི་རབ་བསིལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་དེ་ལ་དྲོ་བའི་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་སོ་སོ་ལ་ཡང་དྲོ་བར་བྱ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པ་ལ་ཡང་དྲོ་བ་ཉིད་བྱའོ། །དེ་ལས ལྷག་མ་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་དང་།དུག་སེལ་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་བར་བྱེད་པ་གསུམ་ལ་ནི། གདོང་བསྐུ་བ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་ཚད་དཔངས་སོར་བཞི་ཆ། །སུམ་ཆ་ཕྱེད་དེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་དེའི་ཚད་ནི་རྣམ་ པ་གསུམ་སྟེ།དཔངས་སུ་སོར་གྱི་བཞི་ཆ་དང་། སུམ་ཆ་དང་། ཕྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དཔངས་སམ་མཐུག་སོར་བཞི་ཆའི་ཆུང་ཚད་དོ། །དཔངས་སུ་སོར་གྱི་སུམ་ཆ་ནི་གདོང་བསྐུ་བའི་འབྲིང་ཚད་དོ། །དཔངས་སུ་སོར་གྱི་ཕྱེད་ནི་གདོང་བསྐུ་བའི་ཆེ་ཚད་དོ། །མ་བསྐམས་བར་དུ་ དེ་གཞག་གི།།བསྐམས་ན་པགས་པ་ལ་གནོད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་དེ་ཇི་སྲིད་མ་བསྐམས་ཀྱི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའི། བསྐམས་ནས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གཞག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བསྐམས་ན་པགས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་མ་རུང་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནི་སྦངས་ནས་བཀྲུ་བར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུས་པ་དེ་བསྐམས་མ་ཐག་སྦངས་ལ་བཀྲུ་ཞིང་ཕྱི་བར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ནི་མར་ལ་སོགས་པས་བསྐུས་ལ་དྲིལ་བར་བྱའོ། །ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་མང་སྨྲ་ཁྲོ། །མེ་ཚན་ཉི་ཚན་མྱ ངན་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་བྱས་ནས་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། ཁ་དོན་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། མེ་ཚན་དང་ཉི་ཚན་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། ཁྲོས་ཤིང་འཁྲུགས་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཆམ་པ་སྣ་སྨན་གཏང་། །མ་ཞུ་འགྲམ་འཐམས་ཡི་ག་འཆུས། །མཚན་གཉིད་མ་ལོག་ལ་མི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་དེ་ཆམ་པས་བཏབ་པ་དང་། སྣ་སྨན་བཏང་བ་དང་། ཟས་མ་ཞུ་བ་དང་། འགྲམ་པ་འཐམས་པའི་རླུང་ནད་དང་། མཚན མོ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་དག་ལ་གཏང་དུ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡིས། །དུས་མིན་སྐྲ་དཀར་པོ་ཁབས་དང་། །གཉེར་མ་རབ་རིབ་མིག་སྔོ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་བ་དེ་ལེགས་པར་སྤྱད་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པར་བཏང་བས་དུས་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་དཀར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དུས་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་དཀར་ནི་ན་ཚོང་ཡོད་བཞིན་དུ་སྐྲ་དཀར་བྱུང་བའོ། །རྒྱ་ཤུག་སྙིང་པོ་བ་ཤའི་རྩ། །སེང་ཕྲོམ་ཡུངས་ཀར་དཀར་པོ་རྣམས། །སིང་ཧིའི་ རྩ་བ་ཏིལ་ནག་དང་།།སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་རྨེའུ་རྣམས། །འཇག་རྩ་ཙནྡན་ཨུར་ཤིར། །ཤིང་ཤ་ཤ་ཏ་པུཥྤ་འབྲས། །ཀུ་མུ་ད་ཨུཏྤལ་ཀ་ལ་ཧ། །དཱུར་བ་ཤིང་མངར་ཙནྡན་རྣམས། །ཀ་ལི་ཡ་ཀ་ཨུ་ཤིར་ཏི། །སྤང་སྤོས་རྒྱ་སྤོས་ཤུག་པ་རྣམས། །ད་ལིས་ ཀུན་དྲ་པུཎྜ་རཱི།།ཤིང་མངར་རྒྱ་སྤོས་ཨ་ཀ་རུ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད། །བསྐུ་བ་དགུན་སྟོད་སོགས་དྲུག་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཤུག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ སྨན་གྱིས་གདོང་བསྐུ་བ་དགུན་སྟོད་ལ་སོགས་པའི་དུས་དྲུག་པོ་སྟེ།དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་དང་། སོ་ག་དང་། དབྱར་དང་། སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་རྣམས་དང་། རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་གི་སྙིང་པོ་ནི་རྒྱ་ཤུག་བར་དའི་ ཚི་གུའོ།།བ་ཤའི་རྩ་བ་ནི་བ་ཤ་ཀའི་རྩ་བའོ།

关于'这温暖适用于风病和痰病，其余则应清凉'这句话，面部涂敷应温暖，适用于风病和痰病。所说的风病和痰病，应知是一般和特殊的区分，因此对单独的风病和痰病都要温暖，对风痰混合的病症也要温暖。除此之外，对于治疗胆病、解毒和改善肤色这三种情况，则推荐使用非常清凉的面部涂敷。
关于'其高度为四分之一指、三分之一和二分之一三种'这句话，面部涂敷的尺寸有三种：高度为四分之一指、三分之一指和二分之一指。因此，高度或厚度四分之一指为小尺寸。高度三分之一指为中等尺寸。高度二分之一指为大尺寸。
关于'应保持至未干，若干则伤害皮肤'这句话，面部涂敷应保持到未干之前，不应在干燥后置之不理，因为如果干燥会损害并伤及皮肤。
关于'应清洗后擦拭，之后涂抹油膏'这句话，面部涂敷干燥后应立即清洗并擦拭。之后应用酥油等涂抹按摩。
关于'应避免日间睡眠、多言、发怒、炎热、日晒和忧愁'这句话，做完面部涂敷后应避免日间睡眠、诵经等过多言语、被火热和日晒所烤炙、发怒争吵、忧愁和不悦。
关于'不宜用于感冒、鼻药、消化不良、颌部僵硬、食欲不振和夜间未睡'这句话，面部涂敷不适用于感冒、使用鼻药、消化不良、颌部僵硬的风病和夜间未睡的情况。
关于'若正确使用则能祛除非时白发、皱纹和眼翳'这句话，面部涂敷若正确使用且不错误施用，则能消除和祛除非时白发等。非时白发是指年富力强时就出现白发。
关于'海松子仁、牛舌草根、白芥子、白芥子、黑芝麻、柏树皮、竹根、檀香、香附子、木沙、百花果、睡莲、乌德巴拉、迦拉诃、香茅、甘草、檀香、迦利亚迦、香附子、藏香、丁香、松树、达里、昆达、莲花、甘草、丁香、沉香，如是偈颂所说，涂敷配合六个季节使用'这句话，如是以上所说的海松子仁等药物，以半偈颂所述的方式，将面部涂敷与初冬等六个季节相配合使用，即初冬、末冬、春季、夏初、雨季、秋季这些时节依次配合使用。海松子仁是指海松树中间的果仁。牛舌草根是指婆沙迦的根。

།སེང་ཕྲོམ་ནི་དྲང་སྲོང་དཀར་པོའོ། །ཡུངས་ཀར་དཀར་པོ་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་དགུན་སྟོད་ཀྱི་གདོང་བསྐུ་བའི་སྨན་ནོ། །སིང་ཧིའི་རྩ་བ་ནི་བྲི་ཧ་ཏིའི་རྩ་བའོ། །ཏིལ་ནི་ནག་པོ་ལས་བྱའི་དཀར་པོ་ ལས་མི་བྱའོ།།སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་དང་རྨེའུ་ནི་སྦུན་པ་མེད་པའི་ནས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དགུན་སྨད་ཀྱི་གདོང་བསྐུ་བའི་སྨན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འབྲས་ནི་འབྲས་སཱ་ལུའོ། །ུཏྤལ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའོ། །ཀ་ལ་ཧ་རི་ནི་གན་དྷ་སོ་ མའོ།།ད་ལིས་ནི་ད་ལིས་ཀྱི་ལོ་མའོ། །ཀུན་དྲ་ནི་ཀ་པི་ཁི་ཏ་པ་ཀ་ཚུལ་ལོ། །པུཎྜ་རཱི་ནི་པུཎྜ་རཱི་ཀའོ། །གདོང་བསྐུ་བ་ལ་གོམས་པ་རྣམས། །མཐོང་བ་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གདོང་ནི་ཡོངས་སུ་མི་རྙིང་ལ། །འཇམ་ཞིང་པདྨ་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོང་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པ་ལ་གོམས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་རྣམས་ནི་མིག་གིས་མཐོང་ཞིང་བལྟ་བ་བརྟན་ཞིང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གདོང་ཡོངས་སུ་མི་རྙིང་ལ་མདངས་ཡལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང་། པདྨ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། བསྐུ་དང་བླུགས་དང་རས་བལ་ཅན། །པགས་པས་གཡོགས་དང་རྣམ་པ་བཞི། །དེ་ནི་སྤྱི་བོའི་ཏིལ་མར་ཏེ། །ཕྱི་བཞིན་དུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་བྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །བསྐུ་བ་ནི་གདོང་བསྐུ་ཞིང བྱུག་པའོ།།བླུགས་པ་ནི་སྟེང་ནས་བླུགས་པའོ། །རས་བལ་ཅན་ནི་རས་བལ་ཅན་སྲན་ཁུང་ལྟར་ཟླུམ་པོ་ཆུང་ངུ་བྱས་ཏེ། སྤྱི་བོར་གླན་པའོ། །པགས་པས་གཡོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ནི་སྤྱི་བོའི་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་ ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསྐུ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་བླུགས་པ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་རས་བལ་ཅན་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལས་མགོ་བོ་པགས་པས་དཀྲི་བ་ཡོན་ཏན་རབ་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱི་བོའི་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་ཞུན་མར་གྱིས་བསྐུས་པ་ཡང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱུག་པ་རྩུབ་པ་དང་། །གཡའ་དང་དྲི་མ་ཅན་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི ནང་ནས་བྱུག་པ་ནི་ལུས་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བླུགས་པ་གློག་པ་གླད་གཟེར་དང་། །ཚ་དང་རྨ་སྨིན་རྣགས་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གློག་པའི་ནད་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རས་བལ་སྣུམ་ཅན་སྐྲ་འབྱི་དང་། གཟའ་ཞུགས་མིག་ནི་རེངས་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རས་བལ་སྣུམ་ཅན་ནི་སྐྲ་འབྱི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་རེངས་པ་སྟེ། མིག་ཧར་ཧར་པོར་འདུག་ཅིང་འཛུམས་མི་ཤེས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །པགས་བཅིངས་མགོ་བོ་ཚོར བ་མེད།།ཁ་ཡོ་གཉིད་ནི་ཡར་བ་དང་། །ཁ་དང་སྣ་སྐམ་རབ་རིབ་དང་། །མི་བཟད་མགོ་ནད་དག་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པས་གཡོགས་ནས་བཅིངས་པ་ནི་མགོ་བོ་ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

白色仙人草即白色仙人。白芥子即实物。这些是初冬面部涂抹药物。狮子根即大果根。芝麻用黑色的，不用白色的。
柏树皮和大麦即无糠的大麦。其他是晚冬面部涂抹药物。其他也同样配制。大米即稻米。乌巴拉即蓝色乌巴拉。卡拉哈里即甘达索玛。达利即达利叶。昆达即卡皮克希塔巴卡树皮。本达里即本达里卡。
经常涂抹面部者，视力将变得稳固，面容不会衰老，柔滑如莲花。即经常习惯面部涂抹者，眼睛视力将变得稳固不衰退，面容不会衰老失去光泽，同样会变得柔滑无粗糙，如莲花般。
涂抹、浇注、带棉和皮包裹四种，这是顶部芝麻油，后者功效越大。即顶部涂抹芝麻油等分为四种。涂抹即面部涂抹。浇注即从上浇注。带棉即将棉花做成如豆眼般小圆形，置于顶部。皮包裹即下文所述。这些称为顶部芝麻油，后者功效越大。
其中涂抹具有功效。浇注比涂抹功效更大。带棉比浇注功效更大。头部皮包裹比一切功效最大殊胜。顶部芝麻油仅是举例而已。因此用酥油涂抹也应知道后者功效越大。
其中涂抹用于粗糙、瘙痒和有污垢者。即在涂抹等中，涂抹用于身体粗糙等。
浇注用于中风、头痛、发热和脓疮成熟。即油浇注等用于中风病。
带油棉用于脱发、中邪和眼睛僵硬。即带油棉用于脱发等，同样用于眼睛僵硬即眼睛呆滞无法闭合。
皮包裹用于头部无知觉、歪嘴、失眠、口鼻干燥、眼翳和剧烈头痛。即皮包裹用于头部无知觉等。

།དེ་ཡི་ཆོ་ག་འདུག་པ་ལ། །ཁྲིའུ་པུས་མཉམ་ འཇམ་པ་ལ།།ལུས་བཀྲུས་བསྐུ་ཞིང་དུགས་བྱས་ལ། །དགོངས་ཀ་བ་འམ་མ་ཧེ་ཡི། །པགས་པ་མགོ་བོ་དང་མཉམ་ལ། །རྒྱར་ནི་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་པ། །རྣ་བའི་མཐར་ཐུག་བར་བཅིང་བ། །དཔྲལ་བ་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་ནི། །གོས་སམ་ལན་བུས་བཅིངས་ བྱས་ལ།།མ་ཤའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་པགས་པས་གཡོགས་ཏེ། བཅིང་བའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདུག་པར་བྱ་བ་ལ། མགོ་པགས་པས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་འདུག་ཅེ་ན། །ཁྲིའུའི་དཔངས་སུ་ པུས་མོ་དང་མཉམ་པ་རྒྱབ་རྟེན་འཇམ་ཞིང་འབོལ་བ་ལ།དང་པོ་ཁྲུས་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐུས་ལ་དུགས་བྱས་ནས་དགོངས་ཀ་སྟེ། ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཚེ་བ་ལང་ངམ་མ་ཧེའི་པགས་པ་མཐའ་འཁོར་བ་མཉམ་པ། རྒྱར་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་རྣ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་བཅིངས་ལ། དེ་ཡང་དཔྲལ་བ་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཤིང་ལན་བུས་ཀྱང་བཅིངས་ལ། ཡང་སྲན་མ་ཤའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནད་དམིགས་ཅི་འདྲ་ལ། །སྣུམ་བསྐོལ་བ་ནི་དྲོ་འཇམ་ཙམ། །དེ་ནི་སྤྱི་བོ་མན་ཆད་ནས། །སྐྲ་དྲུང་སོར་གཅིག་ནུབ་ཙམ་བླུགས། །ཁ དང་སྣ་མ་ཚུལ་ཕྱིན་པར་གཞག་།དེ་ནི་རླུང་སོགས་ནད་རྣམས་ལ། །སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་བརྒྱད་དྲུག་གཞག་།ནད་མེད་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་།མར་བསལ་ཕྲག་པ་ལ་སོགས་མཉེ། །དེ་ལྟར་ཞག་བདུན་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མགོ་བོ་པགས་པས གཡོགས་པའི་འོག་ཏུ་ནད་དམིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང་སྦྱར་ལ།སྣུམ་བཞི་པོ་ལས་ཅི་རིགས་པར་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་སྟེ། ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་དེ་ནི་སྤྱི་བོ་མན་ཆད་ནས་སྐྲ་དྲུང་གི་བར་དུ་སོར་གཅིག་ཙམ་ནུབ་པའི་ཚད་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཡང་སྣུམ་དེ་བཞག་པའི་ཚད་ནི། ཁའི་ནད་དང་སྣའི་མཚུལ་པར་ཕྱིན་ཅིང་གཤེར་འཛག་པའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡང་སྣུམ་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ལ་སེ་གོལ་བསྐོར་ཞིང་གཏོགས་པའི་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་སྟེ། ཁྲིའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་བརྒྱད་སྟོང་གི་བར དུ་གཞག་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ནི་དྲུག་སྟོང་གི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ལ་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མར་ཟགས་སུ་བཅུག་ལ། ཕྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མཉེ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྲག་པ་དང་ མགོ་བོ་དང་གཉའ་བ་དང་ལྟག་པ་དང་།དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དལ་བུས་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱི་དམ་པ་སྟེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །རྣ་བར་བཀང་བར་བླུགས་ཏེ་གཞག་།རྣ་བའི་རྩ་བ་མཉེ་བར་བྱ། །ནད་རྩེ་ཞིལ་ཀྱི་བར་བྱ་ཞིང་། །རྣ་བ་སེ་ གོལ་བརྒྱ་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ན་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྣུམ་རྣ་བ་གང་བར་བླུགས་ལ་བཞག་ནས། རྣ་བའི་རྩ་བ་མཉེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སེ་གོལ་གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་། ནད་དེ་རྩེ་ཞིལ་གྱི་བར་དུ་རྣ་བ་བཀང་བའི་སྣུམ་བྱའོ། །པུས་མོ གཡས་པའི་ལྷ་ང་ནི།།ལག་རྩེས་བསྐོར་བའི་བར་དག་དང་། །མིག་འབྱེད་འཛུམས་དང་མཉམ་པ་ཡི། །ཡུན་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚད་ནི། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ལག་པའི་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ བའི་བར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མིག་གཉིས་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པའི་དུས་དང་མཉམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུན་ནི། གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཡིན་པར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།

关于这个仪轨的坐姿，应坐在与膝齐高的柔软座椅上。洗净身体后涂抹并熏蒸。在黄昏时分，用牛皮或水牛皮，其大小要与头部相当，宽度为十二指宽，系到耳朵边缘。额头用布包裹，用布或带子系紧，然后涂抹豆类药膏。
关于头部用皮包裹的仪轨是这样的：让人坐下，用皮包裹头部。坐姿如何呢？坐在高度与膝齐平的座椅上，靠背要柔软舒适。首先沐浴，然后涂抹并熏蒸，在黄昏即日落时分，用周边均匀的牛皮或水牛皮，宽度为十二指宽，系到耳朵边缘。然后用布包裹额头并用带子系紧，再涂抹豆类药膏。
然后根据病症，将温热适宜的油煎煮后，从头顶向下倒入，使其渗入发根一指深。口鼻要浸润到位。对于风等疾病，要保持一万八千六次；对于无病者保持一千次。擦去油后按摩肩部等处。如此持续七天。
然后在头部包皮之后，根据病症的不同，将四种油中适当的一种煎煮至温热，即稍微温暖，从头顶向下倒入，使其渗入发根处约一指深。关于油的停留时间，要等到口部和鼻部湿润并开始滴落为止。对于风病，要打响指并数到一万次；对于胆病要保持八千次；对于痰病要保持六千次；对于无病的正常人要保持一千次。之后让油流下，按摩肩部等处，即轻柔地按摩肩部、头部、颈部、后脑和额头等处。如此进行最上等的油疗七天。
对于耳朵，要注满油并保持，按摩耳根部。要一直持续到病症消除，耳朵要保持一百次响指的时间。
对于耳痛，要将油注满耳朵并保持，按摩耳根部。要保持一百次响指的时间，直到病症消除为止，要将油注满耳朵。
右膝盖骨用指尖环绕一圈的时间，与眨眼的时间相等，这就是计数的标准。
关于计数的标准，用手指尖环绕右膝盖骨一圈的时间，以及睁眼闭眼的时间相等，这就是智者所说的计数标准。

།སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་སྦྱར་བ་བསྐུས་པས་ནི། །སྐྲ་དཀར་དམར་སེར་སྐྲ་འབྱི་གཟའ་ཞུགས་དང་། ། མགོ་བོའི་རླུང་ནད་སེལ་ཞིང་དབང་པོ་གསལ། །སྐད་གདངས་འགྲམ་པ་མགོ་བོའི་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་སྤྱི་བོར་བླུགས་ཤིང་བསྐུས་པས་ནི། སྐྲ་དཀར་བ་དང་། སྐྲ་དམར་སེར་དུ འདུག་པ་དང་།སྐྲ་འབྱི་བ་དང་། གཟའ་ཞུགས་ཤིང་སྐྲ་ཁ་གྱེས་པ་དང་། མགོ་བོའི་རླུང་གི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་ཞིང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ གདངས་དང་།འགྲམ་པ་དང་། མགོ་བོའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ ལས།ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་དང་། སྨན་གྱིས་མིག་བསྐུ་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་ འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྤྱི་བོའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པར་བཤད་ལ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་པོའི་གཙོ་བོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་དེའི་འོག་ཏུ་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ ཡིན་ནོ།།མིག་གི་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་གང་ཞིག་བླུགས་པས་མིག་གི་སྐྱོན་ཀུན་འཛག་པར་འགྱུར་བས། མིག་གི་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་མིག་ལ་བསྐུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོ་ག་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ། ཆོ་ག་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །མིག་ནད་ དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ།།དང་པོར་སྨན་ཐིགས་བླུགས་པས་ནི། །ཟུག་ན་གཡའ་དྲུད་མཆི་མ་འཛག་།མིག་ཚ་མིག་དམར་རྣམས་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མིག་གི་ནད་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། དང་པོ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མིག་སྨན་ཐིགས་པ་ལ་སོགས་ པ་བླུགས་ནས།མཆི་མ་འཛག་ཅིང་ཁྲུས་བྱ་བ་ཕན་ནོ། །དེ་ཡང་མིག་རྡོལ་ལ་ཐུག་པ་ལྟར་ན་བ་དང་། ཟུག་ཅིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟུག་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་གཟེར་ཞིང་ན་བའོ། །ན་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བའོ། ། གཡའ་བ་ནི་མིག་ཤས་ཆེར་གཡའ་བའོ། །དྲུད་པ་ནི་མིག་མཆུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རེག་པ་ན་མིག་ལ་དྲུད་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་ན་བའོ། །མཆི་མ་འཛག་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་མིག་ཆུ་འཛག་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ཚ་འུར་འུར་བོར་བྱེད་པའོ། །མིག་དམར་བ་ནི་མིག་དམར་པོ་སླེ་སླེ་བོར འདུག་པ་སྟེ།འདི་རྣམས་ལ་མིག་བཀྲུ་བའི་སྨན་བླུགས་པས་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལ་དྲོན་པོ་བད་དྲོ་འཇམ། །ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ནི་དེ་བསིལ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་དེ་རླུང་གི་ནད་ལ་དྲོན་པོ་སྟེ། དྲོ་བའི་བག་ཏུ་བྱས་པ་ཕན་ནོ། ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ནི་དྲོ་འཇམ་སྟེ། ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི། སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བསིལ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

在头顶涂抹芝麻油，能治疗白发、红黄色头发、脱发、邪气入侵，能消除头部风病，使感官清明，增强声音、面颊和头部的力量。
关于这段话的解释：在头顶倒入并涂抹芝麻油，能治疗白发、红黄色头发、脱发、邪气入侵导致的头发分叉，能消除并克服头部的风病。同样地，能使眼睛等感官清明并能感知其对境，也能增强并提升声音、面颊和头部的力量。
《八支医典精要注释·词义月光》，由大师月官详细编撰的第二十二章注释。
接下来将讲解滴眼药水和涂抹眼药的仪轨品。
关于这段的注释是：因为刚才所说的头顶芝麻油能使诸根清明，而在所有感官中眼睛是最主要的，因此为了保护眼睛，在其后编撰了这一品。
滴入眼药水能使眼睛的所有缺陷流出，称为涂抹眼药水，其后应当如此进行仪轨。
对于一切眼病，首先滴入眼药水，能治疗刺痛、瘙痒、流泪、眼热和红眼。
关于这段话：对于所有眼病，首先要滴入眼药水等，流泪后清洗即有益处。这能治疗如眼睛剧痛、刺痛等症状。其中刺痛是指持续性疼痛，痛是指各种形式的疼痛，瘙痒是指眼睛严重发痒，摩擦是指两眼皮相互接触时感觉眼睛被摩擦般疼痛，流泪是指持续流眼泪，发热是指灼热感，红眼是指眼睛呈现红色，对这些症状，滴入洗眼药水都有益处。
对风病用温热药，对痰病用温和药，对血病和胆病则推荐使用凉药。
关于这段话：眼药水对风病应当使用温热的，对痰病则用稍微温和的药物有益，对由血和胆引起的眼病，使用凉性的药水有益。

།རླུང་མེད་གནས་སུ་འདུག་ནས་ནི། །ལག་པ་གཡོན་པས་མིག་ཕྱེ་ལ། །ཉ་ཕྱིས་ནང་སྦྱར་རས བལ་ནི།།བསྙད་པའི་ཐིགས་པ་བླུགས་བྱ་བ། །སོར་གཉིས་ཙམ་དཔངས་ལས་མིག་གྲཝ། །ཐིགས་པ་བཅུ་འམ་བཅུ་གཉིས་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུས་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་འདུག་ནས་སྨན་པའི་ལག་པ་གཡོན་པས་དེའི་མིག་ལེགས་པར་ཕྱེ་ལ་ ལག་པ་གཡས་པ་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་ནང་དུ་སྨན་སྦྱར་བ་རས་བལ་ཡེའུ་བསྙད་པས།ཅུང་ཟད་འཕྱང་བར་བྱས་ལ་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱ་བ་ནི་སོར་གཉིས་ཙམ་གྱི་དཔངས་ལས་མིག་གྲཝ་སྣ་དང་། ཉེ་བའི་མིག་གི་ཟུར་ནས་ཐིགས་པ་བཅུའམ་བཅུ་གཉིས་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱས་ན་མིག་དམར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་གོས་འཇམ་དག་གིས་ཕྱི། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཅན་དག་ལ། །གོས་འཇམ་གཞན་ནི་ཆུ་དྲོན་ལ། །སྦངས་པས་དུགས་ནི་འཇམ་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ མིག་ཏུ་བླུགས་པའི་རྗེས་ལ།གོས་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བས་མིག་ཕྱི་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། དེའི་འོག་ཏུ་གོས་འཇམ་པོས་ཕྱི་བ་ལས་གཞན་པ་དག་ཆུ་དྲོན་ལ་སྦངས་པས་མིག་འཇམ་ཙམ་དུ་དུགས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆུ་དང་བད་ཀན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ རླུང་ནད་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཡོད་པ་ལ་དུགས་བྱའོ།།མཁྲིས་པའམ་ཁྲག་ཅན་ལ་ནི། དེ་ལྟར་དུགས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ནི་སྦྱང་ཞིང་ཕྱི་བ་ཙམ་བྱའོ། །དུགས་མི་བྱའོ། །མིག་སྨན་བླུགས་པ་རབ་ཚ་རྣོས། །ན་ཞིང་མིག་དམར་རྟུལ་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ གྲང་བས་ཟུག་པ་དང་།།འཛུམས་མི་ཤེས་དང་ན་བར་འགྱུར། །དྲགས་པས་མིག་མཆུ་དམར་དང་དྲུད། །རྩུབ་ཅིང་མིག་ནི་འབྱེད་དཀར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་ནད་དཀྱེལ་སྐྱེད། །མ་ཕོ་བས་ནི་ཐུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཏུ་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་ བླུགས་པ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་།རྣོན་པོས་བླུགས་པས་ནི་ན་ཞིང་ཟུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་དམར་བར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་རྟུལ་ཞིང་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་ཏུ་བླུགས་པའི་སྨན་ཤིན་ཏུ་བསིལ་ཞིང་གྲང་བ་བླུགས་ན། མིག་གི་ནད་རབ་ཏུ་ཟུག་ ཅིང་རྡོལ་ལ་ཐུག་པ་སྙམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།འཛུམས་མི་ཤེས་ཤིང་རེངས་བག་ཧར་ཧར་པོར་གནས་པ་དང་། ན་བ་སྟེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཟུག་ཅིང་ན་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་མང་པོར་བླུགས་ཏེ་དྲགས་པས་ནི་མིག་མཆུ་དམར་ཞིང་འབྱར་ བག་དང་།རྙོག་མ་ཅན་གྱི་མདོག་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་མཆུ་ཕན་ཚུན་དུ་དྲུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་སྨན་བླུགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞིང་ཆུང་ངུ་མ་ཕྱིན་པས་ནི། ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ གྱི།ནད་དེ་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །མིག་གི་སྨན་མ་བཙགས་ཤིང་གོས་ཀྱི་ཚགས་ལས་མ་གཏོན་པའམ། མིག་ཏུ་བླུགས་པ་སླར་མ་ཕོ་བས་ནི། སླར་ཐུ་བར་བྱེད་ཅིང་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། མིག་ཟུག་པ་དང་། མིག་རྙོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྐུས་ ལགས་ནད་རྩ་སྣ་སུལ་དང་།།ཁ་ཡི་སྦུབས་སུ་སྨན་གྱིས་ཁྱབ། །སྤྱི་བོར་གཏོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ནི། །དྲི་མ་དཔྱིས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཏུ་བླུགས་པའི་སྨན་ལེགས་པར་བླུགས་ན། ནད་ཀྱི་རྩ་རྣམས་དང་། སྣའི་སུལ་རྣམས་དང་། ཁའི་སྦུབས་ན་ཡོད་པའི་རྩ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བས། སྤྱི་བོར་གཏོགས་ཤིང་མགོ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དྲི་མ་སྟེ། ནད་རྣམས་སེལ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བཟློག་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

在无风的地方坐下，用左手打开眼睛，将棉花浸入药液，从两指高度的距离滴入眼睛十滴或十二滴。即人在无风的地方坐下，医生用左手将其眼睛完全打开，右手用浸入药液的棉花稍微悬空，从两指高度的距离，从靠近鼻子的眼角处滴入十滴或十二滴。如果用其他方式，会引起眼睛发红等疾病。
然后用柔软的布擦拭。对于风病和痰病患者，用另一柔软的布在温水中浸湿后进行温和的热敷。即这样滴入眼睛后，用柔软且触感舒适的布擦拭清洁。之后，除了用柔软的布擦拭外，还要用温水浸湿的布进行适度热敷。这是针对风病和痰病患者进行热敷。对于胆病或血病患者，不宜这样热敷，这两种情况只需擦拭清洁，不要热敷。
药液太热太烈会导致疼痛、眼睛发红和视力迟钝。太冷会引起刺痛、无法闭眼和疼痛。用量过多会导致眼睑发红、摩擦、粗糙且难以睁开。太少则会使病情扩散，不足则会引起流泪。即滴入眼睛的药液太热太烈会导致疼痛和刺痛，眼睛发红，视力迟钝不清。如果滴入的药液太冷，会导致眼病剧烈疼痛，好像要裂开一样，无法闭眼而僵硬呆滞，持续不断地疼痛。药液滴得太多会使眼睑发红、粘稠，呈现浑浊的颜色。同样会导致眼睑相互摩擦，以及眼睛极难睁开。药液滴得太少太不够，会使病情扩散增长，无法平息疾病。眼药未经过滤或未通过布料过滤，或滴入眼睛后未擦干净，会导致流泪、眼睛刺痛和混浊。
正确滴药能够渗透到病根、鼻窦和口腔，能够彻底清除属于头部的病垢。即正确滴入眼药后，能够渗透到病根、鼻窦和口腔中的脉络，由于能够遍及头部，所以能够清除并排出病垢，即能够消除疾病。

།དེ་ནས་ལུས་སྦྱང་མིག་སྨན་བསྐུ། །མིག་ཙམ་ལ ནི་གནས་གྱུར་པ།།ཅུང་ཟད་སྐྲངས་དང་ཤིན་ཏུ་གཡའ། །རྔུ་མ་ཆགས་པས་སྨིན་ཤེས་ཤིང་། །ཅུང་ཟད་དྲུད་དམར་མཆི་མ་འཛག་།མིག་རྔུ་སྟུག་ལ་གཏང་བར་བྱ། །བད་ཀན་དང་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །མཆོག་ཏུ་རླུང་གིས་གཟིར་ལ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མིག་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པའི་འོག་ཏུ་ལུས་སྦྱངས་ཤིང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ནད་བསལ་ནས། མིག་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བ་ནི་མིག་ཙམ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་པའི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨིན་ཅིང་ཅུང་ཟད་རྙིང་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་འབྱུང་བའི་མིག སྨན་བསྐུ་བར་བྱའོ།།སྨིན་པ་དེ་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གཡའ་བ་དང་། མིག་གི་རྔུ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལས་སྨིན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་དྲུད་པ་སྙམ་པ་དང་། དམར་བ་དང་མཆི་མ་འཛག་པ་སྟེ། མིག་གང་ཤས་ཆུང་བར་དྲུད་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། མིག་རྔུ་སྟུག་ཅིང་ཆེ་བ་ཆགས་པ་ལ་མིག་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པས་ཉེན་ཅིང་གནོད་པའི་མིག་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོག གམ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དག་ལ་མིག་སྨན་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པ་གཏང་བར་བྱའོ།།མིག་སྨན་ཕྱི་དང་རྨ་གསོ་དང་། །གསལ་བར་མཐོང་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པའི་མིག་སྨན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཕྱི་ཞིང་ བསལ་བའོ།།གཉིས་པ་ནི་རྨ་འཚོབ་ཅིང་གསོ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་མིག་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་བ་ནི་ལིང་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ཀྱི་རིགས་མིག་གི་མཚོན་སྤྱད་ཀྱིས་ཕྱི་ཞིང་བདར་བ་ལྟར་བྱེད་པས་ན་ཕྱི་བའོ། །ཡང་ན་ མིག་སྨན་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བས་ནད་ཀྱི་ཁམས་འབྲུ་ཞིང་འབྱིན་པས་ན་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྨ་གསོ་བ་ནི་གང་གིས་འཚོབ་ཅིང་འབྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་རྨ་གསོ་བའོ། །གསལ་བར་མཐོང་བ་ནི་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱི་བའི་མིག་སྨན་ནི། ། བསྐ་དང་སྐྱུར་དང་ཚ་དང་ཁ། །རྨ་གསོ་སྨན་ནི་ཁ་བ་སྟེ། །གསལ་སྨན་མངར་དང་བསིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཕྱི་བའི་མིག་སྨན་ནི་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་བཞི་ལས་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ནི། ལིང་ཏོག་དང་སྤྲིན་གྱིས གཡོགས་པ་ལ་སྦྱར་རོ།།རྨ་གསོ་བའི་མིག་སྨན་ནི་རོ་ཁ་བ་དག་ལས་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་མཆི་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་ངོ་། །མིག་གསལ་བའི་སྨན་ནི་རོ་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིག་སྣད་པ་དང་ནད་མེད་པར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། ། ཐུར་མ་སོར་བཅུའི་དབུས་ཕྲ་ལ། །རྩེ་མོ་སྲི་ཤིང་ཁ་འབུས་འདྲ། །ཕྱི་བའི་ཐུར་མ་ཟངས་ཀྱི་བསྔགས། །རྨ་གསོ་ལྕགས་ནག་བྱས་སོར་ཙམ། །བཟང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །གསེར་དང་དངུལ་ལས་བྱས་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་བསྐུ བའི་ཐུར་མ་ནི།སྲིད་སོར་མོ་བཅུའི་ཚད་ལ་དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྲ་བ། རྩེ་མོ་གཉིས་སྲི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་འདྲ་བར་ཅུང་ཟད་སྦོམ་ཞིང་། ཐུར་མ་དེ་ཕྱི་བའི་དཔྱད་དུ་ནི་ཟངས་མ་ལས་བྱས་པ་བསྔགས་སོ། །རྨ་གསོ་བའི་ཐུར་མ་ནི་ལྕགས་ནག་པོ་ལས་བྱས་པ། མཛུབ་སོར་ཙམ་གྱི་སྲིད་ཡོད་པ་བཟང་ཞིང་བསྔགས་སོ། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་མིག་སྨན་བསྐུ་བའི་ཐུར་མ་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་ལས་བྱས་པ་བཟང་བ་ཡིན་ནོ།

然后清净身体涂抹眼药。眼部所在之处，稍微肿胀且极为发痒。形成脓液而知其成熟，稍微摩擦发红流泪。眼部脓液浓厚时应当施用。对痰、血、胆及尤其为风所困扰者涂抹。
此后滴入眼药之后，清净身体并以催吐药等去除病症，涂抹眼药是指仅在眼部依存并安住的病症，当其成熟且稍显陈旧时出现征兆时涂抹眼药。成熟时稍微肿胀，同样极为发痒，眼部形成脓液时知晓并了解其已成熟，同样感觉稍微摩擦，发红且流泪，即眼部稍感摩擦且流泪，眼部脓液浓厚且形成较大时应当涂抹。同样对于痰、血、胆所困扰损害的眼病应当施用。同样尤其对于为风病所困扰者应当涂抹眼药。
眼药分为清除、疗伤及明目三种。关于此，涂抹的眼药有三种：一是清除去除，二是愈合疗伤，三是使眼明亮。其中清除是指如同用眼科器具清除擦拭翳膜等眼病种类，故称清除。或者因极为锐利的眼药能磨除并取出病性物质，故称去除。疗伤是指能愈合并使之痊愈，故称疗伤。明目是指使之明亮无垢得见。
其中清除眼药，具苦涩酸辛，疗伤药具苦味，明目药具甘凉性。关于此，在这些眼药中，清除眼药是由苦涩等四味配制的眼药，用于翳膜和云翳遮蔽。疗伤眼药由苦味配制，用于流泪等症。明目药具甘味和凉性，用于眼痒和无病时。
铜针十指长中细，尖端如同花蕾开。清除铜针最为佳，疗伤铁针寸许长。殊胜明目之铜针，金银所制最为佳。关于此，涂抹眼药的铜针长度为十指宽，中间部分细薄，两端如同花蕾绽开般稍粗，此针用于清除治疗者以铜制成为佳。疗伤铜针以黑铁制成，长度约一指宽为佳。明目眼药涂抹铜针以金和银制成为佳。

།གདར་བུ་ཁུ་བ་ཕྱེ་མས་ཏེ། །མིག་སྨན་རྣམ་གསུམ་ཉིད་དུ་བརྟག་།དེ་ནི་མིག་ནད་ལྕི་འབྲིང དང་།།ཡང་བ་ལ་ནི་རིམ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་སྦྱར་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། གདར་བུ་དང་ཁུ་བ་དང་ཕྱེ་མའོ། །དེ་ལ་གཤེར་གྱིས་སྦྲུས་ཤིང་བཏགས་ནས། རེང་བུར་བྱས་པ་ནི་གདར་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་ བརྗོད་དེ།།ཁུ་བ་ནི་སྨན་ཁུ་བསྐོལ་བ་ལས་སྐན་ཏེར་གྱུར་པ་ལས་བྱས་པའོ། །སྨན་སྐམ་པོར་བཏགས་པའི་མིག་སྨན་ནི་ཕྱེ་མའོ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་སྨན་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནད་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་རེང་ བུ་གཏང་བར་བྱའོ།།མིག་ནད་ཚབས་འབྲིང་ཙམ་ལ་ནི་ཁུ་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །མིག་ནད་ཡང་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཕྱེ་མ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚན་མོ་ཉལ་དང་ཉི་མའི་གུང་། །ཟོས་འཐུངས་ཉི་མ་ཚ་བ་ ཡིས།།མིག་གི་ནད་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །དཀྱེལ་ནི་སྐྱེ་དང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་དེ་ཞི་ཕྱིར་ན་དགོངས། །ཉི་མ་སྤྲིན་བྲལ་དུས་སུ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མོ་ཉལ་བས་ནད་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མའི་གུང་ལ་ ཟས་ཟོས་ཤིང་སྐོམ་འཐུངས་པས་དཀྱེལ་སྐྱེ་ཞིང་གྱེན་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གུང་ལ་ཡང་། ཉི་མ་ཚ་བའི་ཟེར་གྱིས་མིག་ནད་མྱུར་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནུབ་མོའི་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་ཞི་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ནང་པར་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གུང་གི་སྐྱོན་ཟོས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་། ཉི་མ་ཚ་བས་དཀྱེལ་སྐྱེ་ཞིང་གནོད་པ་དང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགོངས་ཀ་བསྐུའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་འཕྲེད་ཀྱི་དུས་སྤྲིན་དང་ བྲལ་ཞིང་ཡུལ་རྨུས་པ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་བསྐུའོ།།གཞན་དག་སྨྲ་བ་ཉིན་པར་ནི། །མིག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་མི་བྱ། །བཀྲུས་པས་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པའི་མིག་།ཉི་མར་བལྟས་ན་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཟེར་ཏེ། ཉིན་པར་གྱི་དུས་སུ་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ཞིང་བསྐུ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་སྨན་རྣོན་པོས་བསྐུས་པས་བཀྲུས་ཤིང་འཛག་པར་བྱས་པས། ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པའི་མིག་གིས་ཉི་མར་བལྟས་ན་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉམ ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།།མཚན་མོ་གཉིད་ནི་ལོག་པ་དང་། །ཟླ་དུས་ཡིན་པས་བརྟས་འགྱུར་ཏེ། །མིག་ནི་མེ་ཡི་རང་བཞིན་པས། །བསིལ་བས་གནོད་མེད་བརྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སློབ་དཔོན་དེ་ནི་མཚན་མོའི་དུས་སུ་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་ གཏང་བར་བྱའོ།།ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་ཉལ་བ་ནི། ཟླ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཀྱང་ཟླ་བའི་དུས་ཡིན་པས་བརྟས་ཤིང་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས། མིག་ནི་མེའི་རང་བཞིན་བསིལ་བས་བརྟན་ པར་འགྱུར་ཞིང་སྟོབས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།མིག་ནད་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའམ། །ཕྱི་ཞིང་བསལ་བར་བྱ་བ་ལ། །རབ་ཚ་མིན་པའི་ཉིན་པར་ཡང་། །མིག་སྨན་རྣོན་པོ་བླུགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བད་ཀན་གྱི་མིག་ནད་ཤིན་ཏུ་ཤས་ ཆེ་ཞིང་བདོ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བར་བྱ་བའི་མིག་གཟེར་རམ་ལིང་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཉིན་མོ་ཡང་དེས་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་ལ་མིག་སྨན་གཏང་དུ་རུང་ལ། དེ་ཡང་ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་མི་ཚ་བ་ལ། མིག་སྨན་རྣོན་པོ་དག་ཀྱང་བླུགས་སུ་རུང་བར་འདོད་ཅིང་ཁས་ལེན་ པ་ཡིན་ནོ།

关于'研磨、汁液、粉末，这三种眼药，应当分别用于重、中、轻度眼病'这句话，配制眼药的方法有三种：研磨、汁液和粉末。其中，用水调和研磨成条状的称为研磨药；用药物煎煮成浓缩液制成的是汁液；将干燥药物研磨成的眼药称为粉末。这些眼药的效力如前所述，由强到弱，因此对于病情严重的要使用条状药，对于中等程度的眼病要使用汁液，对于轻微的眼病要使用粉末。应当如此依次使用。
关于'夜间睡眠和正午时分，饮食及烈日暴晒，会加重眼病，引起疲劳和混乱。因此为了平息这些症状，应在傍晚和无云时使用'这句话，夜间睡眠会导致病情加重和复发，同样在正午时分进食和饮水会引起疲劳和病情上升，同样在正午，太阳的热射线会迅速扰动眼病。因此为了平息这些症状，为了消除夜间病症的弊端，应当在早晨使用；同样为了避免正午时分饮食和烈日引起疲劳、损害和混乱的过失，应当在傍晚使用。或者在下午无云且空气清新的时候使用。
关于'其他人说：白天不可使用猛烈的眼药，因为被清洗而变弱的眼睛，看太阳会受到伤害'这句话，其他导师这样说：白天不应使用和涂抹猛烈的眼药。为什么呢？因为使用猛烈的眼药后被清洗和流泪，虚弱无力的眼睛如果看太阳会受到伤害并变得更加虚弱。
关于'夜晚入睡和月亮时分会变得强健，因为眼睛属火性，清凉无害反而稳固'这句话，那位导师又说应当在夜晚使用猛烈的眼药。为什么呢？因为夜晚入睡是月亮的本性，时间也是月亮的时分，会得到滋养和满足，因为眼睛是火的本性，被清凉滋养会变得稳固和有力。
关于'对于痰症占主导或需要清除和消散的眼病，在不太炎热的白天，也主张使用猛烈的眼药'这句话，如果是痰症严重且粘稠的眼病，同样对于需要清除和消散的眼痛或翳膜等病症，白天也可以使用眼药治疗，而且在阳光不太炎热时，也认可和接受使用猛烈的眼药。

།དྲིས་པ་མིག་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། མིག་སྨན་རྣོན་པོ་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས། ཉི་མ་ཚ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ལྕགས་ནི་རྡོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། །རྣོ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ བྱུང་ཡང་།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནོད་བྱེད་ནུས། །མིག་གི་རང་བཞིན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་རྣམས་ནི་རྡོའི་ཁམས་རྣམས་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་ལྕགས་དེ་ཉིད་རྣོ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གང་ ལྕགས་དེའི་རྣོ་བ་ཉིད་ལ་གནོད་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའམ།ཡང་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྡོ་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་ཞིང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་མེའི་ཁམས་ལས་བྱུང་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣོ་བའི་ ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་དེ།ཅུང་ཟད་ཙམ་མཐོང་བའམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགུན་ཚེ་མཚན་མོ་མིག་སྨན་ནི། །རྣོན་པོ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཛག་མི་འགྱུར་བས་མིག་རེངས་དང་། །གཡའ་དང་མི་གསལ་ལ་སོགས་ སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་གྱི་ཚེ། མཚན་མོ་ཡང་མིག་སྨན་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་དེའི་ཚེ་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ཡང་གྲང་བའི་ཉེས་པས་མིག་ལས་མཆི་མ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱིན་ཅིང་འཛག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། སླར་ཞིང་མིག་སྨན་དེས་མིག་རེངས་ཤིང་ཧར་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། གཡའ་བ་དང་། མིག་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐྲང་བ་དང་། མིག་རྡུལ་ཆགས་པ་དང་། མིག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མིག སྨན་མི་གཏང་འཇིགས་དང་སློན།།ཁྲུས་བཏང་ཟས་ཟོས་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེན། ཁྲོས་དང་རིམས་བཏབ་མིག་ཕྱིར་བྱུང་། །གླད་ནད་མྱ་ངན་གཉིད་མ་ལོག་།ཉི་མ་མ་མཐོང་མགོ་བཀྲུས་དང་། །ཆང་འཐུངས་དུ་བ་བརྔུབས་པ་དང་། །ཁ་ཟས་མ་ ཞུ་ཉི་ཚན་གདུངས།།ཉིན་ཉལ་སྐོམ་པ་ལ་མི་གཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་འཇིགས་ཤིང་སྔངས་པར་གྱུར་པ་ལ། མིག་སྨན་གཏང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཟིན་པ་དང་། ཟས་ཟོས་ཤིང་འགྲངས་མ་ཐག་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་རྔམ་པ་དང་། རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། མིག་ཕྱིར་བྱུང་ཞིང་གློ་བ་དང་། གླད་ནད་ཀྱིས་གཟེར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མོ་གཉིད་མ་ལོག་པ་དང་། མགོ་བཀྲུས་ཤིང གཤེར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་འཐུངས་ཤིང་དུ་བ་བརྔུབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཁ་ཟས་མ་ཞུ་བ་དང་། ཉི་ཚན་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། ཉིན་པར་ཉལ་ཞིང་གཉིད་ལོག་པ་དང་། སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་ལ་མི་གཏང་ངོ་ཞེས་མི་གཏང་བ་ ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མིག་སྨན་རབ་རྣོ་འཇམ་དང་ཉུང་། །མང་སླ་སྐ་དང་རྩུབ་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་དང་ཚ་བ་ཡི། །མིག་སྨན་བསྐུ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་རྣོ་བ་ནི་རོ་ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་ལས་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འཇམ་པ་ནི་རོ་མངར་བ་ཉི་ཚེ་ལས་བྱས་པའོ།།ཉུང་བ་ཆུང་ཆེས་པའོ། །མང་བ་ནི་ཆེས་དྲགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སླ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་རེག་ན་མི་བདེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚ་ བའི་མིག་སྨན་བཏང་ཞིང་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ།

问：眼睛是火的本性，猛烈的眼药也是火性，与太阳的热性相符，这有什么矛盾呢？为此回答：
'铁是从石头中产生，锋利也从石头生，却能被石头所损坏，眼睛的本性与此相同。'
就像铁是从矿石中产生的，铁的锋利性也是从石头中产生的，但是能够损坏和摧毁这种锋利性，或者完全使其消失的，正是石头本身而非其他。同样，眼睛的视觉本性来源于火大，正因为其锐利性，反而会造成伤害，导致视力微弱或完全看不见。
'冬季夜晚猛烈的眼药，并非有益，因为不能流泪，会产生眼睛僵硬、发痒、不清晰等症状。'
在冬季的夜晚，非常猛烈的眼药并不能带来益处和舒适。为什么呢？因为在这个时候使用猛烈的眼药，由于寒冷的问题无法使眼睛产生泪水等分泌物，反而会导致眼睛僵硬、麻木、发痒、视线不清等症状。'等'字包含了肿胀、眼中积尘、眼睛发红等症状。
'恐惧呕吐时不可用眼药，沐浴后、进食后、用力时，愤怒时、发烧时、眼球突出时，头痛时、忧愁时、未睡醒时，未见阳光时、洗头后，饮酒后、吸入烟雾后，食物未消化时、被日晒炙烤时，日间睡眠时、口渴时都不可使用。'
对于感到恐惧和惊慌的人不宜使用眼药。同样，呕吐时、服用泻药后、刚吃完饭时、大小便用力时、愤怒暴躁时、发烧时、眼球突出咳嗽时、头痛时、忧愁时、夜晚未睡醒时、洗头后头发潮湿时，以及饮酒后、吸入烟雾后、食物未消化时、被阳光暴晒时、白天睡觉时、口渴时都不能使用眼药。
'过于猛烈、过于温和、过少、过多、过稀、过稠、过于粗糙、过于寒凉、过于炙热的眼药都不可使用。'
过于猛烈是指由辛辣、酸性、咸性配制的药物。同样，过于温和是指仅由甘味配制的药物。过少是指量太小。过多是指量太大。同样，过于稀薄、过于浓稠、过于粗糙触感不适、过于寒凉、过于炙热的眼药都不可使用和配制。

།དེས་ན་མིག་ནི་མ་ཕྱེ་བར། །དལ་གྱིས་ནང་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་མིག་སྨན་ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མིག་གི་འབྲས་བུ་དལ་གྱིས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྒུལ་ལ། སྨན་གྱིས་ ཁྱབ་པར་བྱའོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། མ་ཕྱེ་བར་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་མ་དབྱེ་བར་མིག་འབྲས་ནད་དུ་བསྒུལ་བར་བྱའོ། །མིག་སྨན་བྱུགས་ནས་མིག་མཆུ་ནི། །ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ལ་མིག་སྨན་ནི། །རྣོན་པོས་མྱུར་དུ་ཁྱབ་འགྱུར་བས། །དབྱེ་དང་འཛུམས་པར་ མི་བྱའོ།།མིག་མཆུ་གཉིས་ནི་བསྡམ་པ་དང་། །བཀྲུ་བ་དག་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་མིག་ཏུ་བཅུག་གམ། བྱུགས་ནས་མིག་གི་མཆུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དལ་བུས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན། མིག་སྨན་རྣོན་པོས་མྱུར་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་བས་འཕྲལ་ དུ་དེའི་མོད་ལ་མིག་སྨན་བཅུག་མ་ཐག་མིག་དབྱེ་བ་དང་བཙུམས་པར་མི་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་མོད་ལ་མིག་སྨན་གཉིས་བསྡམ་ཞིང་བཙིར་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། འཕྲལ་དུ་མིག་བཀྲུ་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །གང་ཚེ་མིག་སྨན་གྱིས་བསྐུས་པའི། །སྨན་གྱི་རྩོལ་བ་ ཞི་གྱུར་ན།།ནད་ཀྱི་དམིགས་དང་མཐུན་པ་ཡི། །ཆུ་ཡིས་དེ་ཚེ་བཀྲུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་མིག་གི་སྨན་བསྐུས་པའམ་བྱུགས་པའི་རྗེས་ལ། སྨན་གྱི་ནུས་པའི་མཐུ་རྩོམ་པ་ཞི་བར་གྱུར་ལ། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ བདེ་བར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ནད་ཀྱི་དམིགས་དང་མཐུན་པའི་ཆུ་བསིལ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། བར་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཅི་བདེར་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གོས་འཇམ་བཅས་པ་ཡི། །མཐེ་བོ་དང་ནི་མཛུབ་མོ་གཉིས། །མིག་ནི་ཅི་རན་ཕྱེ་སྟེ་ཕྱི། །གཡོན་ པས་གཡས་པ་ཕྱི་བར་བྱ།།གཞན་དུ་མིག་སྨན་བླུགས་པ་ཡིས། །མིག་མཆུ་ཁྱབ་པས་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཀྲུས་པའི་རྗེས་ལ་གཡས་པའི་མཐེབ་མོས་གོས་འཇམ་པོ་དང་བཅས། མིག་གཡོན་པའི་མིག་མཆུ་གོང་མ་བཟུང་ལ་ ཅི་རན་ཙམ་དུ་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ།།གཡོན་པའི་མཐེ་བོ་གོང་དང་བཅས་པས་ནི། གཡས་པའི་མིག་མཆུ་གོང་མ་བཟུང་ནས་ཕྱི་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མིག་སྨན་བླུགས་པའི་རྗེས་ལ་སྦྱང་ཞིང་ཕྱི་བ་མ་བྱས་ན་མིག་སྨན་བླུགས་པས་ནད་ཀྱིས་མིག་མཆུར་ ཁྱབ་ཅིང་ཕྱིན་པས།ནད་ཀྱི་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མིག་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ། མིག་མཆུ་བཀྲུ་བ་དང་ཕྱི་བར་བྱའོ། །སྨན་གྱིས་གཡའ་བའམ་རྟུལ་གྱུར་ན། །རྣོན་པོའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་ བཅུག་ནས་མིག་གཡའ་བའམ་རྟུལ་བར་གྱུར་ན།མིག་སྨན་རྣོན་པོའི་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །མིག་སྨན་རྣོན་པོས་ཚ་གྱུར་ན། །སླར་འཆོས་མིག་སྨན་བསིལ་བྱེད་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་རྣོན་པོ་བྱུགས་པས་མིག་རབ་ཏུ་ཚ་བར་གྱུར་ན། ཚ་ བ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་གཞུག་པར་བྱའོ།།མིག་སྨན་དེ་ནི་སླར་འཆོས་ཤིང་བསལ་བར་བྱེད་པས་ན། མིག་སྨན་སླར་འཆོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་ གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ལེའུ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མིག་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་དང་། མིག་སྨན་གྱི་ཐུར་མ་བསྲེག་ཅིང་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་མིག་ཏུ་ བླུགས་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིག་སྨན་རྣོན་པོས་ཚ་བར་གྱུར་ན་སླར་འཆོས་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་བསིལ་བ་གཞུག་པར་བྱའོ།

关于'因此不要睁开眼睛，要缓慢地让药物遍布内部'这句话，其意思是：为了让眼药进入并遍布眼内，应当缓慢地转动眼球，让药物遍布。怎样做呢？'不要睁开'是指在不睁开眼睛的情况下转动患处的眼球。
关于'涂抹眼药后，稍微转动眼睑，锐利的眼药会迅速遍布，不要睁开和闭合眼睛。两个眼睑不要挤压，也不要清洗'这句话的意思是：将眼药放入眼中或涂抹后，轻轻地缓慢转动眼睑，锐利的眼药会迅速遍布，此时刚放入眼药后不要立即睁开和闭合眼睛。同样，此时也不要挤压两个眼睑，也不要立即清洗眼睛。
关于'当涂抹眼药的药力平息时，应当用与病症相应的水来清洗'这句话的意思是：当涂抹或施用眼药之后，药力的作用平息，没有发热等症状而感到舒适时，应当用与病症相应的冷水、温水或常温水等适宜的水来清洗。
关于'然后用带柔软布的拇指和食指，适度张开眼睛擦拭，用左手擦拭右眼。否则滴入眼药后，药物遍布眼睑会引发疾病'这句话的意思是：然后这样清洗后，用右手拇指配合柔软的布料抓住左眼的上眼睑，适度擦拭清理。用左手拇指配合布料抓住右眼的上眼睑进行擦拭。如果不这样做，在滴入眼药后不进行清理擦拭，眼药遍布眼睑后会引发疾病的危害。因此在使用眼药后，应当清洗和擦拭眼睑。
关于'如果因药物发痒或迟钝，应当吸入锐利的烟气'这句话的意思是：使用眼药后如果眼睛发痒或迟钝，应当吸入锐利的烟气。
关于'如果因锐利的眼药发热，应当放入治疗用的清凉眼药'这句话的意思是：如果因使用锐利的眼药而使眼睛剧烈发热，为了平息这种发热，应当放入具有清凉降温作用的粉状眼药。这种眼药能够治疗和消除（热症），所以称为治疗用眼药。
这是《医论八支精华大全》的注释《词义月光》中由亲近月亮的阿阇黎所作的第二十三章注释。
关于'接下来将解说检查眼睛的仪轨和将烧制熬煮的眼药针液体滴入眼中的仪轨品'这句话，其注释如下：如果因锐利的眼药而发热，应当放入治疗用的清凉眼药粉。

།ཞེས་བཤད་པས་མིག་བརྟ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མིག་བརྟ་བ་དང་། བསྲེག་ཅིང་བཙོ་བའི་ཆོ་ག་གཞུང་གང་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་འཛུམས་མི་ཤེས་རེངས་བག་དང་། །སྐམ་དང་རྩུབ་དང་སྣད་པ་དང་། །རླུང་མཁྲིས་ ནད་གྱུར་ཞུམ་བག་དང་།།རྫི་མ་བྱི་ཞིང་གཡོགས་པར་མཐོང་། །དབྱེ་དཀའ་རྩ་ནི་བརྩེ་བ་དང་། །མིག་ནི་བརྩེ་འགྱུར་མི་མཐོང་དང་། །དམར་ཞིང་མཆི་འཛག་གླད་ཕྱེད་ན། །རླུང་ནད་ཀུན་འགྲོ་ལིང་ཏོག་ཅན། །མིག་ནད་རྩེ་ཞིལ་མཆི་མ་འཛག་།ན་ཞིང་དམར་ལ་ མིག་རྔུ་ཆགས།།ཐུན་མོང་དུས་སུ་ནང་པར་རམ། །དགོངས་ཀ་གན་རྐྱལ་ཉལ་ནས་ནི། །ལུས་དང་མགོ་སྦྱང་རླུང་མེད་པའི། །གནས་སུ་བརྟ་བའི་སྨན་གཏང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ན་ཞིང་འཛུམས་མི་ཤེས་པ་དག་ལ་མིག་བརྟ་བའི་སྨན་བླུགས་པར་བྱའོ། ། རེངས་བག་ནི་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་མི་ཤེས་པའོ། །སྐམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐམས་པའོ། །རྩུབ་པ་ནི་སྣུམ་པའི་མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བའོ། །སྣང་བ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྣང་བའོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་དེ་གཉིས་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན པའོ།།ཞུམ་བག་ནི་རླུང་གི་དབང་གིས་མིག་ཡོན་པོར་གྱུར་པའོ། །རྫི་མ་བྱི་བ་ནི་མིག་གོང་གི་རྫི་མ་རྣམས་ནད་ཀྱིས་བྱི་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཡོགས་པར་མཐོང་བ་ནི། སྤྲིན་གྱིས་གཡོགས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་གསལ་བར་མཐོང་བའམ། ཡང་ན་སྔོན་དམར་ དུ་མར་མཐོང་བ་སྟེ།དེ་ལ་བརྟ་བའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དབྱེ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་ནད་རྣམས་དང་ཡང་མིག་ནད་ལ་སོགས་པ་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་ཅུང་ཟད་བྲི་བ་དང་། ཡང་དུས་གང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིང་། གྲང་དྲོ་རན་པ་དང་། དཔྱིད་དང་སྟོན་གྱི་དུས་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ནང་པར་ཏ་ནམ་ལངས་པ་དང་། དགོངས་ཀ་སྟེ་ཉི་མ་ནུབ་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ནས་སྔར་ལུས་དང་མགོ་བོ་སྦྱངས་ཤིང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་སྦྱར་བ་ལ། རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་བརྟ་བའི་མིག་།སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། ། ནས་སམ་མ་ཤའི་རྗེན་ཟན་གྱིས། །མིག་སྦུབས་མཐའ་སྐོར་མཉམ་པ་ནི། །དཔངས་སུ་སོར་གཉིས་བརྟན་བྱས་ལ། །ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་སྨན་བསྐོལ་བ། །ཞུན་མར་ཆུ་ཚན་ལ་བསྲོས་ཏེ། །མིག་ནི་བཙུམས་པར་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས ཀྱི་རྗེན་ཕྱེ་སྦྲུས་པ་ལས།སྨན་མི་འཕོ་བའི་རྟེན་བྱས་ལ། ཞུན་མར་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །བསྐོར་བ་དེ་ཡང་མིག་སྦུབས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐོར་བར་བྱས། དེ་ཡང་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱའི། མི་མཉམ་པར་ནི་མི་བྱ་བ་དང་། དཔངས་ཀྱི་ཚད་སོར་ གཉིས་སུ་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པ་སྟེ་གས་མེད་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྐོར་བ་དེར་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ལས་གྱུར་པ་སེལ་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པའི་ཞུན་མར་ཆུ་ཚ་བ་ལ་བསྲོས་ཤིང་བཞུས་ཏེ་དྲོ་གྲང་རན་ པར་བྱས་པའི་ཞུན་མར་དེ་མིག་བཙུམས་པར་བླུགས་པར་བྱའོ།།མཚན་མོ་མི་མཐོང་རླུང་རབ་རིབ། །དབྱེ་དཀའ་སོགས་ལ་ཚིལ་ཞུན་བླུགས། །རྫི་མའི་རྩེ་ནུབ་པར་བཀང་ལ། །དེ་ནས་བསྐྱོད་ཅིང་དབྱེ་བ་ནི། །དེ་ནི་དལ་གྱིས་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཚད་བགྲང་བྱ་བ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མོ་མི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་རང་རང་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དང་། བཙོས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཞུན་མར་སྔ་མ་ལྟར་བསྲོ་བ་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྫི་མའི་རྩེ་མོ་ནུབ་པར་གྱུར་ཀྱི་བར་དང་། སྨིན་མའི་སྤུར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་དགང བར་བྱའོ།

如此所说，关于眼部治疗和满足眼部需求的方法，大多与此相似。现在将解说关于眼部治疗以及烧灼熬煮等仪轨在何处经典中显示的章节。
眼睛无法闭合、僵硬、干燥、粗糙、浑浊、风胆病变、下垂、睫毛脱落和遮蔽等症状。难以分开、血管纠结、视力模糊不清、发红流泪、偏头痛、风病遍行、眼球突出、眼病尖锐疼痛、流泪、疼痛发红、眼中有异物感。
在适宜时间，清晨或傍晚，仰卧，清洁身体和头部后，在无风处施用眼药。
对于眼睛疼痛且无法闭合者，应施用眼药。僵硬是指无法活动。干燥是指完全干枯。粗糙是指失去润泽光泽的特质。浑浊是指瞳孔明显混浊。风胆病是指由这两种因素引起的疾病所困扰。下垂是指因风力导致眼睛歪斜。睫毛脱落是指上眼睑的睫毛因病脱落，同样地，遮蔽是指如被云遮蔽般看不清楚，或者看到多种红蓝色，对此应施用眼药。
同样，对于难以分开等症状的疼痛以及眼病尖锐疼痛和轻微减退等情况，在适宜的时间，温度适中时，在春秋季节，清晨即天亮时或傍晚即日落时，病人仰卧，先前已清洁身体和头部并服用导泻药后，在无风处施用眼药。
用生大麦或生肉，在眼眶周围均匀地围成两指高度的稳固边缘，根据病症煎煮药物，将酥油在温水中加热，在闭眼时滴入。
用生大麦粉制成不漏药的支撑物，将酥油滴入眼中。围边要在眼眶外围制作，要均匀平整，不可不均，高度要有两指，同样要稳固即无裂缝，然后在围边内根据病症，即根据风等病因所需的药物煎煮的酥油，在温水中加热融化，调至适温后，在闭眼时滴入。
夜盲、风眼翳、难以分开等症状要滴入油脂，要充满到睫毛尖端，然后轻轻活动开合，要缓慢进行。
对于夜盲等眼病，要根据各自对应的药物和熬制方法，如前所述加热滴入酥油。要充满到睫毛尖端没入处和眉毛毛发处。

།དེ་ནས་བླུགས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། མིག་བསྐྱོད་ཅིང་དབྱེ་བ་སྐྱེས་བུ་དེ་དལ་གྱིས་བགས་ཀྱིས་བྱེད་དུ་གཞུག་ལ། དེའི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་བགྲང་ཞིང་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི། མིག་མཆུ་མིག་འགྲམ་དཀར་ནག་ནད། །གྲངས་ བརྒྱ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་དང་།།བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་དང་བརྒྱད་རིམ་བཞིན། །དཀྲུགས་དང་རླུང་ལ་གྲངས་སྟོང་སྟེ། །མཁྲིས་པ་ནད་མེད་ལ་དྲུག་བརྒྱ། །བད་ཀན་ལ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གྲངས་བགྲང་བའི་ཚུལ་ནི། མིག་མཆུའི་ནད་ལ་གྲངས་ བརྒྱའི་ཚད་ཀྱི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ།།མིག་འགྲམ་གྱི་ནད་ལ་ནི་གྲངས་སུམ་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་གོ་།མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་ཆ་ལ་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་གྲངས་བདུན་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ནག་པོ་མཐོང་བའི་ཆ་ལ་ནད་ཡོད་པ་ལ་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱའི་བར་ དུ་གཞག་པར་བྱ།དེ་བཞིན་དུ་མིག་དཀྲུགས་པ་སྙམ་སེམས་པ་དང་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་གྲངས་སྟོང་གི་བར་དུ་གཞག་གོ་།མཁྲིས་པའི་ནད་དང་ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་བཏང་བ་ལ་ནི་གྲངས་དྲུག་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་གྱི་ནད་ ལ་ནི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་མིག་འགྲམ་འཛག་སྒོ་བྱ། །སྨན་མར་སྣོད་དུ་གཟགས་པར་བྱ། །དུད་པ་བརྔུབས་ནས་ནམ་མཁའ་དང་། །གཟུགས་འཚེར་བ་ནི་ལྟ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་བགྲང་བ་རྫོགས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་བརྟ་ བའི་སྣུམ་བླུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ།དབོ་ཞིང་གཟགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མིག་འགྲམ་རྣ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་ཟུར་གྱི་འཛག་པའི་སྒོའི་བུ་ག་བྱས་ལ་སྨན་མར་སྣོད་བཟེད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་གྱིས་གློངས་པའི་བད་ཀན་ཞི་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། མེ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་འཚེར་བ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རླུང་ལ་ཉིན་རེ་བྱ། །མཁྲིས་པར་ཉིན་རེའི་བར་དུ་གཅོད། །བད་ཀན་བདེར་གནས་གཉིས་པར་བཅད། ། ཚིམ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་རྣམས་རླུང་གི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཉིན་རེ་ལ་བཏང་ལ། ཚིམ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་མི་གཅད་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི། ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་མ་གཅིག་གི་བར་དུ་བཅད་ཅིང་ཉིན་རེས ཆོད་པར་བྱས་ལ་གཏང་ངོ་།།བད་ཀན་དང་བདེ་བར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་ནི་ཉི་མ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཅད་ཅིང་གཏང་སྟེ། ཚིམ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་གཏང་། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་གཏང་ངོ་། །ཚིམ་པས་གསལ་བར་མཐོང་ནུས་ཤིང་། །བདེ་ཞིང་མིག་ཡང་དྲི་ མ་མེད།།མ་ཚིམ་པ་ལས་གོ་བཟློག་ཡིན། །ཚིམ་དྲགས་བད་ཀན་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལེགས་པར་ཚིམ་ཞིང་བརྟས་པར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་གསལ་བར་མཐོང་བར་ནུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པ་དང་། ཡང་བག་དང་ལེགས་པར་ བརྟས་པར་བྱས་པས་མིག་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དག་ལ།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡང་ཚིམ་པར་མ་གྱུར་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ལེགས་པར་ཚིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་བར་ དུ་འགྱུར་རོ།།ཚིམ་དྲགས་ཤིང་བརྟས་པར་བྱས་དྲགས་ན། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་བསྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

然后在滴入之后，让那个人缓慢地、轻轻地活动眼睛并睁开，要数清并记住其次数。关于这一点：眼角、眼周、白黑病，次数分别为一百、三百、五百，以及七百和八百依次，搅动和风病为一千次，胆病和无病为六百，痰病则为五百。
其中计数的方法是：对于眼角病，应当计数到一百次为止。对于眼周病，应当计数到三百次为止。对于眼球白色部分有病的，应当计数到七百次为止。对于黑色视觉部分有病的，应当计数到八百次为止。
同样，对于眼睛搅动感和风病，应当计数到一千次为止。对于胆病和无病的正常状态下使用，应当计数到六百次为止。对于痰病，应当计数到五百次为止。
然后要开启眼角排出口，将药油倒入容器中，吸入烟气后，不要观看天空和闪亮的物体。
计数完成之后，要倒出并排出所灌注的油。具体方法是：在靠近耳朵的眼角处开一个排出的孔，用容器接取药油。之后为了平息因油而产生的痰，应当吸入烟气。随后立即不要观看天空，也不要看火和太阳等发光的物体。
如此对风病每日一次，胆病间隔一日，痰病和健康状态间隔两日，直到满足为止。
这样说明的是：对于具有风病的，应当每日施用，直到满足为止不要间断。对于由胆引起的眼病，应当用这种方法间隔一日施用。对于痰病和健康状态，应当间隔两日施用。'直到满足为止'这一点适用于所有情况。
满足时能清晰看见，舒适且眼睛无垢，未满足则相反，过度满足会生痰病。
当眼睛得到良好滋养和强化时，能够清晰地看见事物，同样感到舒适无病，且因得到良好滋养，眼睛自然无垢清净，远离昏花等过患。如果未得到满足，则不能消除前述良好满足的特征等，会一直带有污垢。如果过度滋养和强化，则会产生并引发痰病。

།དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྣུམ་འཐུངས་ལྟར། །མི་གསལ་མཐོང་བ་ཉམ་ཆུང་འགྱུར། །དེ་བས་བརྟ་བའི་རྗེས་ལ་ནི། །མཐོང་བའི་ སྟོབས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པ།།སྔར་བཤད་པ་ཡི་མིག་ནད་ལ། །ཕུར་མ་བཙོས་པ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིམ་པར་བྱས་པའི་མིག་ནི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཞན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཁོང་དུ་སྣུམ་འཐུངས་པ་ན། ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཅུང་ཟད་བརྒྱལ། སྟོབས་ཆུང་ བ་དང་འདྲ་བར་མིག་སྨན་འཐུངས་པས་ཀྱང་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མིག་བརྟ་ཚིམ་པར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་མཐོང་བའི་སྟོབས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་མིག་སྨན་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་མིག་གཉིས་སུ་བླུགས་པར་བྱ་ཞིང་ སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་མིག་ནད་མིག་དབྱེ་བར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་རླུང་ལ་སྣུམ་ཅན་ཏེ། །བད་ཀན་བཅས་ཏེ་ཕྱི་བ་ཕན། །མཐོང་ཉམས་རླུང་དང་མཁྲིས་བཅས་ དང་།།ཁྲག་མཁྲིས་བདེར་གནས་ལ་གསལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་དེ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་སྣུམ་ཅན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལ་ནི་ཕྱི་བའི་མིག་སྨན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ ཉམས་ཤིང་མིག་མི་གསལ་བ་དང་།རླུང་དང་མཁྲིས་པར་བཅས་པ་དང་། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་། བདེ་བར་གནས་ཤིང་ནད་མེད་པའི་སྐབས་ལ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཁུང་གནས་མཐུས་ ཚོལ་རླན་ཅན་གྱི།།ཚིལ་དང་རྐང་དང་ཞག་ཤ་རློན། །འོ་མ་དག་དང་བཏགས་པ་དང་། །འཚོ་བྱེད་དག་དང་སྦྱར་བའི་སྣུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུང་ན་གནས་པ་ནི་ས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཕུག་ན་གནས་པ་སྟེ། སྲམ་དང་ཕྱི་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུས་ཚོལ་ བ་ནི་བྱ་རྒོད་དང་།ཁྲ་ལ་སོགས་པའོ། །རླན་ཅན་ལ་གནས་པ་ནི་ངང་པ་དང་ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་དང་ཞག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རློན་པ་རྣམས་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་འཚོ་བྱེད་ ལ་སོགས་པ་དག་འོ་མ་དང་བཏགས་ཤིང་སྦྱར་བའི་སྣུམ་གྱི་ཁུ་བ་རྣམས་མིག་ཏུ་བླུགས་པའི་སྨན་ཁུའི་ཐིགས་པའི་དོན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།རི་དགས་བྱ་ཡི་མཆེར་པ་ཤ་།མུ་ཏིག་ལྕགས་ཟངས་རྒྱམ་ཚ་དུང་། །རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་ལིག་བུ་མིག་།བ་བླ་ཞོ་ག་ཆུར་ སྦྱར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་དགས་ནི་ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་ནི་ལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆེར་པ་དང་། ཤ་རློན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུ་ཏིག་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་། ཟངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། དུང་ དང་།ལིག་བུ་མིག་སྟེ། སོ་ཏན་ཛ་ན་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང་། བ་བླ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཞོ་ག་ཆུ་དང་བཏགས་ལ་བླུགས་པའི་མིག་སྨན་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བའི་དོན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །རི་དགས་བྱ་ཡི་མཆེར་པ་རྐང་། །ལྟོ་ཚིལ་རྒྱུ་མ་སྙིང་དང་ཤ། །མངར་བག་ མར་བཅས་ནུ་ཞོར་སྦྱར།།བཏགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་དགས་དང་བྱ་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆེར་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་མངར་བག་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནུ་ཞོ་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་ ནུ་ཞོ་དང་སྦྱར་ཞིང་བཏགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ནི་མིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

就像身体饮用油脂一样，视力会变得不清晰微弱。因此，在涂抹药物之后，为了增强视力，对于前面所说的眼病，应当使用未煮过的药液。
当眼睛被滋润后，视力会变弱，就像身体内饮用油脂时，会感到虚弱、略微昏厥、力量减弱一样，饮用眼药也会使视力变弱不清。因此，在眼睛被滋润后，为了使视力清晰并增强，应当在双眼中滴入能增强视力的未煮过的药液。这种未煮过的药液应用于前面所说的眼病，特别是难以睁开眼睛等症状。
这种药液对风病具有油性，对带有痰病的风病，外用擦拭有效。对于视力衰退、伴有风病和胆病，以及血胆病和健康状态下都能使视力清晰。
洞穴栖息、以力量捕食、水生动物的脂肪、腿、油脂、新鲜肉，以及牛奶一起研磨，再配合滋养药材的油液。
洞穴栖息是指依靠土地生活在洞穴中的动物，如獾和獐等。以力量捕食的是指秃鹫和鹰等。水生动物是指鹅和水鸟等。将这些动物的脂肪、腿、油脂，以及新鲜肉与牛奶一起研磨，同样也要与滋养类药材一起研磨调配成油液，用作眼药滴剂。
野兽和鸟类的脾脏肉、珍珠、铁粉、铜粉、岩盐、海螺、海泡沫、矿物质眼药，应与酸奶清水调配。
野兽是指花斑鹿等，鸟类是指雪鸡等，取它们的脾脏和新鲜肉，以及珍珠、铁粉、铜粉、岩盐、舌尝盐、海螺、矿物质眼药（梵文：Sauvīrāñjana）、海泡沫和矿物质，这些都要用酸奶清水研磨后滴入眼中，用于擦拭清洁。
野兽和鸟类的脾脏、腿、腹部脂肪、肠、心脏和肉，配合甜味药材和酥油，与乳汁调配研磨，能使视力清晰。
野兽和鸟类如前所述，取它们的脾脏等器官，同样配合甜味滋养类药材，与女人的乳汁调配研磨成未煮过的药液，这就是能使视力清晰的药物。

།ཤ་དང་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི། །གོང་བུ་སྲང་གཅིག་སོ་སོར་བྱས། །ེ་རཎ་ནྱ་གྲོ་དྷ་པདྨའི། །ལོ་མ་སྣུམ་པོས་རིམ་བཞིན་དུ། །དཀྲིས་ལ་འཇིམ་པས་བྱུགས་ནས་ནི། ། ད་བ་དགོན་པའི་ལྕི་བའི་མེ། །འབར་བར་ཡོངས་སུ་བསྲེག་པར་བྱ། །ཚོས་ནས་དེ་ཡི་ཁུ་བ་བཙིར། །མིག་ཏུ་བརྟ་བའི་སྨན་ལྟར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཤ་དང་། སྨན་གྱིས་སོ་སོར་སྲང་རེ་རེ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། སྨན་དང་ཤའི་ལྡེ་གུའི་གོང་བུ གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཤིང་བསྡུས་པའི་གོང་བུ་ཨེ་རཎྜ་དང་།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་། པདྨའི་ལོ་མས་དཀྲིས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་སྣུམ་བཙོས་པའི་ཨེ་རཎྜའི་ལོ་མས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བའི་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོ་བ་ནི། ནྱ་གྲོ་དྷའི་འདབ་མས་དཀྲི་ བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་ནི་པདྨའི་ལོ་མས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དཀྲིས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིམ་པས་བྱུགས་ཏེ། ཤིང་ད་བ་དང་། དགོན་པའི་ལྕི་བའི་མེ་གང་རྙེད་པ་སྦར་བས་ཇི་སྲིད་དུ་མེ་མདོག་ལྟར་སྣང་གི་བར་དུ་བཙོས་ལ། དེ་ ལྟར་ཚོས་པར་ཤེས་ནས་ཁུ་བ་དེ་བཙིར་ཏེ།མིག་ཏུ་བརྟ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་བརྟ་བའི་སྨན་མིག་ཏུ་ལྡུགས་པ་ན། ནས་དང་མོན་སྲན་གྲེའུའི་རྗེན་ཟན་གྱིས་བསྐོར་ནས་ལྡུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་ཤིང་བསྲེགས་པའི་ཁུ་བ་བླུགས་ ནས་མིག་དལ་བུས་བསྐྱོད་པར་བྱའོ།།ཕྱི་དང་སྣུམ་དང་བསལ་བ་ལ། །བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་གསུམ་ཅར་གཞག་།དང་པོ་དྲོ་འཇམ་ཕྱི་བསིལ་བླུགས། །དེ་གཉིས་རྗེས་ལ་དུད་པ་བརྔུབ། །དེས་ནི་སྦྱར་བ་བརྟ་དང་མཚུངས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་བའི་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་ན། ཚད་ཀྱི་གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །སྣུམ་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པ་ལ་ནི། ཉིས་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །བསལ་བར་བྱ་བའི་སྨན་བཙོས་པའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པ་ནི་སུམ་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞག་པར བྱའོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱི་བ་དང་། སྣུམ་པར་བྱ་བ་གཉིས་ལ་ནི་དྲོ་འཇམ་ཞེས་བྱ་བ། ཅུང་ཟད་ཙམ་དྲོ་བ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་སྟེ་ཐ་མ་བསལ་བར་བྱ་བའི་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བསིལ་ཞིང་གྲང་བ་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་ བ་དང་སྣུམ་པར་བྱ་བའི་མིག་སྨན་བཏང་བའི་རྫས་དེ་མཐར་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའི་གསུམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་བླུགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་གསུམ་པོའི་སྐབས་དེར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ལེགས་པ་དང་མ་ལེགས་པ་ དང་དྲགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་བརྟ་བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་སོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་གསལ་བར་མཐོང་བ་ནས་བད་ཀན་གྱི་ནད་དུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྟ་དང་ཕུར་བཙོས་ཐིགས་པ་བླུགས། །སྣ་སྨན་མི་བྱ་ལ་མི་གཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བ་དང་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྣ་སྨན་གཏང་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུས་ནི་སྨན་གཏང་བ། །དེ་ཡི་ཉིས་འགྱུར་འཕྲོད་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བ་དང་མིག་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པ་འདི་གཉིས ཀ་དུས་ཇི་ལྟར་ཏེ།ཉིན་ཞག་གི་གྲངས་སུ་སྨན་བཏང་བའི་ཉིན་ཞག་དེ་ཉིས་འགྱུར་གྱི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་འཕྲོད་པ་བཟའ་ཞིང་། ཕན་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏི་མ་ལི་ཀས། །མིག་བཅིངས་མཚན་མོ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ ཏོག་ཛཱ་ཏི་ནི་སོ་མ་ནའོ།

将肉和药的糊团，各自制成一两重的团块。用蓖麻、尼拘律树和莲花的叶子，依次用油性的叶子包裹，然后涂上泥土。用达瓦树和荒野的牛粪火，充分燃烧。煮熟后挤压其汁液，如同点眼药般滴入眼中。
也就是说，将前述的肉和药各自称取一两，将药和肉的糊团混合成一团，用蓖麻、尼拘律树和莲花的叶子包裹。其中，应该用油煎过的蓖麻叶包裹。同样，用于清洗的药团应该用尼拘律树叶包裹。同样，用于明目的药团应该用莲花叶包裹。
如此包裹后涂上泥土，用达瓦树和所获得的荒野牛粪点燃火，直到呈现火红色为止进行煮制。知道煮熟后挤压其汁液，如同点眼药般滴入眼中。就像点眼药滴入眼中时，用生大麦和豌豆围绕着滴入一样，将煮制并燃烧的药团汁液滴入后，要缓慢转动眼睛。
对于清洗、油性和明目药，分别保持一百、二百、三百次。最初温和，后凉滴入。这两种之后吸入烟气。这与涂抹相同。
也就是说，清洗药的滴剂滴入眼中时，应保持到一百次。油性药团煮制的滴剂应保持到二百次。明目药煮制的滴剂应保持到三百次。
'最初'是指前面提到的清洗和油性两种，要用温和的，即稍微温热的滴入眼中，最后的明目药滴剂要用凉的滴入。'这两种'是指清洗和油性眼药使用后要吸入烟气，第三种明目药滴入时则不需要。
另外，三种煮制药团的滴剂滴入眼中的情况下，其配制即好坏过度三种配制与涂抹的配制相同。从明显看见到变成痰病为止，应如前所述理解。
涂抹和煮药滴剂，不应对不适用鼻药者使用。
也就是说，涂抹和药滴剂两者都不应用于不适合使用鼻药的人。
用药期间多长时间，应食用其两倍时间的适宜食物。
也就是说，这两种涂抹和眼药滴剂，在使用药物的日数的两倍时间内，应食用适宜食物，遵循有益的饮食和生活方式。
用茉莉花和素馨花，包扎眼睛过夜。
也就是说，茉莉花即素馨花。

།མ་ལི་ཀ་ནི་མེ་ཏོག་བརྩེགས་མ་ཅན་ཏེ། མེ་ཏོག་དེས་སྐྱེས་བུའི་མིག་བཅིངས་ཏེ་མཚན་མོ་གནས་པར་བྱའོ། །སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བརྟ་བ་ལ་སོགས་པས། །མིག་མཐུ་སྐྱེད་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འབད་པར་བྱ། །མཐོང་བ་ཉམས་ན་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ པའང་།།མུན་པའི་རང་བཞིན་ཚུལ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ཏུའམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མིག་གི་མཐུ་སྐྱེད་ཅིང་མིག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབད་ཅིང་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨན་སྣ་ནས་ གཏང་བ་དང་།མིག་སྨན་བསྐུ་བ་དང་། བརྟ་བ་དང་། སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བསྲེགས་པའི་ཁུ་བ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པས་མཐུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་གསལ་བར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་ན། འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཚུལ་ ཐ་དད་པ་འདི་དག་ཀྱང་མུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།མུན་ནག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་དད་ཅིང་རབ་རིབ་ཀྱི་མུན་པས་ཁེབས་པས་སྣང་བའི་ཚུལ་དང་བྲལ་ཞིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ།ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།སྨན་མས་གཏོང་བ་ནས། མིག་སྨན་གྱི་བར་གྱི་རང་རང་གི་ཆ་སྤྱད་གང་དག་ཡིན་པ་བཤད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་སྤྱད་སྣ་ཚོགས་པ་གང་དག་དགོས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ།དེའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་བསྟན་པ་སྨན་པ་ནི། ཟུག་རྔུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལུས་ནི་སྣ་ཚོགས་གནོད་བྱེད་པ། །འབྱིན་པའི་ཐབས་སུ་གང་གྱུར་པ། །སྤྱད་ཡིན་དེ་བཞིན་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མཚན་པར་རྡོལ་སོགས་ལྟ་བ་དང་། ། གཙགས་བུ་ཐལ་སྨན་མེ་བཏབ་པའི། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་བསྲུང་ཕྱིར་དང་། །མས་གཏོང་ལ་སོགས་སྤྱད་མ་གཏོགས། །བུམ་བུ་ཀུ་བར་དང་ནི། །འཛམ་བུའི་མཆུ་ལ་སོགས་སྤྱད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི།མཚོན་གྱི་དུམ་བུ་ནང་དུ་ལུས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་དབྱིབས་དང་ལས་དུ་མར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སུ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཟུག་པས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དུ་མ་དང་། ནད་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་སྐྱེས་པས་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་།ཉེ་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཆ་སྤྱད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞང་འབྲུམ་དང་། མཚན་པར་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ནད་ཚོལ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་།མཚོན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་གཙགས་བུ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱ་བའི་ནད་དེ་གཞང་འབྲུམ་དང་མཚན་པར་རྡོལ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་བལྟ་བའི་སྤྱད་དང་། གཙགས་བུ་དང་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་མེ་གདབ་ པར་བྱ་བའི་རིགས་པར་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་ལྷག་མ་ནད་ཀྱི་གནོད་པས་ཉེན་པ་དེ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱད་མ་གཏོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དག་ཏུ་དགོས་པའི་ཆ་སྤྱད་བུམ་བུ་དང་ཀུ་བ་དང་། རྔབས་རྭ་དང་། འཛམ་བུའི་མཆུ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆ་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་མཆུ་ནི་ཐལ་སྨན་འཇུ་བར་བྱེད་པའོ།

茉莉花是层叠的花朵，用这种花使人的眼睛闭合而在夜间停留。应当用鼻药、眼药、按摩等方法，努力增强眼睛的力量。如果视力衰退，各种众生也将变成同一种黑暗的本性。
对此解释：应当以各种方式或一切方式增强眼力并保护眼睛。用什么方法呢？用鼻药等，即从鼻子灌入药物、涂抹眼药、按摩、以及将烧过的药棒汁液滴入眼中等方法来增强力量。为什么这样做呢？因为如果视力衰退失去清晰的视觉，这些各种不同形态的众生也会变成黑暗的本性而成为同一种状态，即被黑暗的本性和眼翳的黑暗所覆盖，失去光明的状态而无法分别认知。
这是《医方八支心要集注释·词义月光》，由大师月喜所作的第二十四章注释。
接下来将解说医疗器具仪轨品。对此，撰写此章的目的是：从灌肠到眼药等各自的器具已经讲述之后，接着要说明拔除病痛等所需的各种器具，因此撰写此章。其仪轨是：'用于拔除各种病痛，以及伤害身体的各种疾病的方法，这就是医疗器具。同样，用于观察痔疮、生殖器溃烂等疾病，以及手术刀、腐蚀药、施灸等，为了保护其余肢体，除了灌肠等器具外，还有瓶子、管子、竹管和蒲桃嘴等器具。'
对此解释：伤害人身的病痛，即留在体内的各种武器碎片，形状和作用多种多样；同样，在身体各个部位造成伤害并深入体内，引起多种部位的疾病而造成损害和摧残，用于抓取和引出停留在身体部位内部的工具就称为医疗器具。不仅如此，还包括用于寻找和了解痔疮、生殖器溃烂等疾病的器具，同样还有手术刀、烈性腐蚀药、用于施灸的疾病，即观察痔疮和生殖器溃烂疾病的器具，以及属于手术刀类、烈性腐蚀药类和施灸类的器具，为了保护和维护其他受疾病损害的肢体，同样，除了灌肠等治疗的器具外，在其他情况下需要的器具如瓶子、管子、吸管和形如蒲桃嘴等一切医疗器具的事物都称为医疗器具。蒲桃嘴是用来吸收腐蚀药的。

།སྤྱད་དེ་དག་ནི་འཛིན་ཅིང་སྡུད་པས་ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཆ་སྤྱད ཅེས་བྱའོ།།གང་ཕྱིར་ཆ་སྤྱད་ཆོ་ག་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་དུ་བརྡུང་བྱ་བ། །བློ་ཡིས་རྣམ་དཔྱད་བྱ་བ་ནི། །རགས་རིམ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་སྤྱད། ལུས་ཀྱི་ཆོ་ག་གང་ཇི་ལྟར་ དགོས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་དབྱིབས་དུ་མར་ན་བ་དང་།མིའི་ལུས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པར་བརྡུང་བར་བྱས་ལ། དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ་བརྟགས་ནས་ཅི་རིགས་པར་བརྡུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་ ཁོ་བོས་ནི་རགས་རིམ་ཙམ་ཞིག་སྟེ།མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ནི་གྲངས་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱའོ་ཞེས་ཚད་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་ཀང་ཀ་དོམ་བྱ་རོག། །རི་དགས་བྱ་སོགས་ཁ་འདྲ་བའི། །མཆུ་ཅན་ཆ་སྤྱད་བྱས་ནས་ནི། དེ་ཡི་མིང་ཡང་ གདགས་པར་བྱ།།ཕལ་ཆེར་ལྕགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ནི། །སྲིད་དུ་སོར་ནི་བཅོ་བརྒྱད་བྱ། །སྐམ་པ་སྦྲེལ་བའི་མཚམས་སུ་ནི། །སྲན་ཆུང་ལྟ་བུའི་གཟེར་བཏབ་པ། །རྩ་བ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བཀུག་པའི། །ཆ་བྱད་བདེ་ལེགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །རྩེ་མོ་གཡུང་དྲུང་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་གེ་དང་དོམ་ལ་སོགས་པ་རི་དགས་དང་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མཆུ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཆ་བྱད་བྱས་ལ་ཆ་སྤྱད་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་མིང་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་མཆུ་དང་གང་འདྲ་བ་དེ་ལ་དེའི་མིང་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀང་ཀའི་མཆུ་དང་། བྱ་རོག་གི་མཆུ་ལྟ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རམ་མང་ལྕགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱ་ལ། ཚད་ནི་ཕལ་ཆེར་སོར་བཅོ་བརྒྱད་པར་བྱའོ། །སྐམ་པ་དེ་དག་གི་སྦྲེལ་བའི་མཚམས་ཁའི་འོག་ཏུ་སྲན་ཆུང་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩེ་མོ་སྲན་ཆུང་ལྟར་ཟླུམ་པོའི་གཟེར་བུ་ལེགས་པར་བཏབ་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་རྩ་བ་དེ་ལག་པས་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུར་བཀུག་ཅིང་འཁྱོག་པར་བྱ་བའི་ཆ་སྤྱད་དེ་ནི་མིང་བདེ་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རྩེ་མོ་གཡུང་དྲུང་ལྟ་བུ་བྱའོ། །དེ་ནི་བརྟན་པོར་རུས་ཟུག་པའི། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་ལེགས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་སྤྱད་བརྟན་ཞིང་མི་འཇིགས་པས་རུས་པར་ཟུག་རྔུ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྱིན་ཅིང་དབྱུང་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གཟེར་བཏབ་རྩེ་མོ་གྱེས་པ་དང་། །སྐམ་པ་ཡིན་ཏེ་སོར་བཅུ་དྲུག་།དེ་ནི་པགས་པ་རྩ་རྒྱུས་ཤར། །ཞེན་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་པ་ནི་གཉིས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཅིག་ནི་རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་སུ་གཟེར་བུ་བཏབ་ཅིང་བསྡམ་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྩེ་མོ་གྱེས་ཤིང་རྩེ་མོ་གཟེར་བུས་མ་བཏབ་ལ། ཁམ་བསྡམས་པའོ། །སྐམ་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་སྲིད་སོར་བཅུ་དྲུག་བྱའོ། ། དེ་གཉིས་ནི་པགས་པ་ལ་སོགས་པར་ནུབ་ཅིང་ཞེན་པའི་ཟུག་རྔུ་དེ་དབྱུང་ཞིང་འདྲེན་པ་ལ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བསྟན་ནོ། །སྐམ་པ་སོར་དྲུག་ཟུག་རྔུ་ཕྲ། །རྫི་མ་མ་རུང་འབྱིན་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྲིད་སོར་དྲུག་ཡོད་པ་ཁ་གྱེས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་ལ། དེས ན་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་བ་སྟེ།མིག་གི་རྨ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫི་མ་མ་རུང་བ་སྟེ། མིག་གི་རྨའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་འབྱིན་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །སོ་ཕྲ་དྲང་ཞིང་རྩ་བ་ནི། །གདུ་བུས་བརྒྱན་པ་མུ་ཙ་ཏི། །དེས་རྨ་གཏིང་དུ་ཟུག་པ་དང་། །མིག་མཛེར་གཏིང་དུ་ལུས་ལ་ སྦྱར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་གང་སོ་ཕྲ་མོ་བཏོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཡང་དྲང་ཞིང་རྩེ་མོ་གཉིས་དྲང་པོར་བྱའོ།

那些工具能够抓取收集，能够拔除刺痛等，故称为工具。
由于工具依照仪轨，以各种方式锻造，以智慧观察分析，仅是粗略地显示。对此，由于拔除刺痛等工具，依照身体仪轨所需，以各种形状方式锻造，对人体有益的各种方式锻造，并且依照身体状况以智慧观察分析后适当锻造，对此我仅粗略显示，并非确定数量如此而已。
狮子、鹤、熊、乌鸦，野兽鸟类等嘴相似，具有嘴状工具制成后，也应安立其名。大多以铁为材料，长度应做十八指宽。在干燥连接处，打入如小豆般的钉子。根部如铁钩般弯曲的工具称为安乐。顶端如卍字形。
对此，制作与狮子、熊等野兽和鸟类之嘴相似的工具，也应安立其名，即与何者之嘴相似即安立其名，如鹤嘴、乌鸦嘴等。这些大多或多数以铁为材料制作，尺寸大多为十八指宽。在其干燥连接处下方打入如小豆般圆形的钉子，同样根部即手持处如铁钩般弯曲的工具名为安乐，顶端应做成卍字形。
此坚固地拔除，刺入骨头的刺痛应当使用。对此，名为安乐的工具坚固不坏，应用于拔除刺入骨头的刺痛。
打入钉子顶端分叉，为干燥十六指宽。此用于皮肤筋脉，粘连的刺痛拔除。对此，干燥应做两种，其中之一是顶端打入钉子并有夹持，第二是顶端分叉未打入钉子而有夹持。两种干燥长度均为十六指宽。这两种用于拔除陷入皮肤等处粘连的刺痛。
六指宽干燥细小刺痛，用于拔除不良睫毛。对此，另一种干燥长六指宽且分叉，用于拔除细小刺痛即眼部创伤等，同样用于拔除不良睫毛即进入眼部创伤内的睫毛。
细齿端直而根部，以环饰装饰木札提，用于深入创伤刺痛，及深入眼疮。对此，工具制作细小齿端且直，顶端两端应做直。

།དེའི་ཚད་མ་སྨོས་པས་འདས་མ་ཐག་པའི་སོར་དྲུག་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྩ་བ་ནི་ལག་པས་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་དེར་གདུ་བུས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་དུ་ བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ལྕགས་ཀྱི་ཁྱུད་མོས་གདུ་བུ་ལྟ་བུར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་མིང་ནི་མུ་ཙ་ཏི་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་རྨ་གཏིང་དུ་ཟུག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མིག་མཛེར་གཏིང་དུ་ལུས་ཏེ་གདོན་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཆ་སྤྱད་སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉ་མགོ་འདྲ་བ་སོར་བཅུ་ གཉིས།།ཆ་སྤྱད་གཉིས་པ་གཅིག་པ་བྱ། །ཉ་མགོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད་དེ། །རྣ་ཁུང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་གི་ཆ་སྤྱད་ཉ་མགོ་ལྟ་བུ་ནི་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་དེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་ཉ་མགོ་དང་འདྲ་ཞིང་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཉ་མགོའི་ ལྐོག་མ་འདྲ་བས་ན།ཉ་མགོའི་མགུལ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་ཉ་མགོ་གཉིས་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་། གཅིག་འདྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ན་གཅིག་ནི་རྟའི་མགུལ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉའི་མགུལ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་གཉི་གས་ ཀྱང་རྣ་ཁུང་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཆ་སྤྱད་སྦུ་གུ་ཅན་སྨྲས་པ་ནི། ཆ་སྤྱད་སྦུ་གུ་ཅན་ཁོང་སྟོང་། །རྩེ་མོ་གཅིག་གམ་མང་པོ་བྱ། །དེས་ནི་བུ་གའི་ཟུག་རྔུ་དང་། །ནད་ཡོད་བལྟ་དང་ དབྱུང་བ་དང་།།བྱ་བ་བླ་བ་བྱ་ཕྱིར་དང་། །དགང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱ། །དེ་ཡི་ཞེང་དང་སྦོམ་སྲིད་ཚད། །བུ་གུའི་ཚད་ལས་དཔག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་སྦུ་གུ་ཅན་ནི་ནང་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས་ལ་རྩེ་མོ་ཁ་གཅིག་པའམ། ཁ་མང་པོ་བ་དགོས་པ་དུ་མའི་དབང་ ལས་བྱས་ལ།དེས་ནི་གྲེ་བ་ལ་སོགས་པ་བུ་ག་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་དང་། དེ་ན་གནས་པའི་ནད་ཡོད་པ་དག་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བ་དང་གཙགས་བུ་གདབ་པ་དང་། ཐལ་སྨན་དང་མེ་བཙའ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ བྱ་བ་བླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དགང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཞེང་སྟེ་སྦོམ་དང་། སྲིད་དེ་དཔངས་ཀྱི་ཚད་ནི་བུ་གའི་ཚད་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་བུ་ག་གང་དུ་བཏོད་པ་དེའི་ཚད་ལས་དཔགས་ནས་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོགས་ གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚད་ལ་བྱ་ལ།སྦོམ་ནི་འཁྱུད་པའི་ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ལ་བྱའོ། །སྲིད་ནི་དཔངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཆ་སྤྱད་ལས་རིང་བར་བྱའོ། །སྲིད་དུ་སོར་བཅུ་སྦོམ་སོར་ལྔ། །གྲེ་བའི་ཟུག་རྔུ་རྟོག་བྱེད་ཡིན། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་བུ་ག་ཅན། །རྩེ་མོ་ བཞི་ལ་སྤྱི་མདུད་བྱ།།ཆ་སྤྱད་ཐུར་མ་གཉིས་པ་ནི། །བུ་ག་གསུམ་པ་དེའི་ཚད་བྱ། །ཆ་སྤྱད་བྱ་བ་རང་གི་དབྱིབས། །སྦོམ་དང་མཆུ་ཡི་ཚད་མཉམ་པའི། །སྦུ་གུ་དེ་འདྲ་གཞན་དག་ཀྱང་། །ཆ་སྤྱད་ཤེས་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་སྦུ་ གུ་ཅན་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཚད་དང་སྲིད་དུ་སོར་བཅུ་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་སྦོམ་གྱི་ཚད་སོར་ལྔ་པར་བྱའོ། །འདིས་རྟོག་ཅིང་བལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གྲེ་བའི་ནང་དུ་ཟུག་རྔུ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ན་སྦུ་གུ་གཞན་ རྩེ་མོ་ལྔ་པའི་སྦུ་གུ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྩེ་མོ་བཞི་པའི་སྤྱིར་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ།མདའ་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཐུར་མ་རྩེ་མོ་ཅན་བཏོད་པ་ནི་ཐུར་མ་ཞེས་བྱའོ།

其尺寸虽未说明，应知即是前述的六指。其根部即手持之处，所谓以环形装饰，为了紧固，以铁环形如环状装饰。其名称为'姆扎提'，用于深入伤口以及同样深入眼疮后取出。这四种称为干燥器具。
如鱼头形十二指，第二器具作一个，说为如鱼头形状，用于耳孔取异物。即仙人器具鱼头形有二种，二者皆如鱼头形且长十二指。因似鱼咽故称如鱼颈。其中一种似双鱼头，一种似单鱼头。即一种有如马颈般的两个，第二种有如鱼颈般的一个。二者皆用于取出耳孔中的异物，应以此二者取出其中的异物。
所说管状器具：管状器具中空，一端或多端，用以观察孔道异物，察看病情及取出，为便于施治，以及为充填之用。其宽度与粗细长度，应依孔道尺寸而定。即管状器具应做成中空，依需要做成单口或多口。用于观察喉部等孔道中的异物，以及观察其中的病情，同样用于施治，即取出异物、放置针具、施用粉药和灸法等治疗，以及用于充填。其宽度即粗细，和长度即高度的尺寸，应依孔道尺寸，即依所插入的孔道尺寸而适当制作。
即从一边至另一边的尺寸称为宽度，周长称为粗细。长度即高度，应较前述器具为长。长度十指粗五指，用于察看喉中异物。五端有孔，四端作总结。第二探针器具，应做三孔为度。器具形状依自身，粗细与口同等的，如是管状其他器，亦应知为器具。即应制作管状器具。其长度应为十指，其粗细度量应为五指。因用于观察故称察看器，用于观察喉内异物。或者其他管状五端管，亦应总括为四端，为观察箭等入内而插入探针称为探针。

།དེ་བཞིན་དུ་ཆ་སྤྱད་ཐུར་མ་རྩེ་མོ་གཉིས་པ་ནི་སྦུ་གུ་ཅན་བུ་ག་གསུམ་པ་ཅན་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔ་མའི་ཚད་དུ་བྱའོ། །ཆ་སྤྱད་པ་རང་གི་དེའི་དབྱིབས་དང་སྦོམ་པ་དང་མཆུའི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་སྦུ་གུ་བྱ་ལ། ཡང་སྦུ་གུ་དེ་དང་འདྲ་བ་ན། སྟོང་པ་རྩེ་མོ་གཉིས་པ་དང་། རྩེ་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཟུག་རྔུ་བལྟ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆ་སྤྱད་ལ་མཁས་པ་གཞན དག་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ།།རྩེ་མོ་པདྨའི་སྙིང་པོ་འདྲ། །སྲིད་དུ་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་པ། །བཞི་ཆ་ཁོང་སྟོང་བྱས་སྦུ་གུ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའི་ཆ་བྱད་མི་འགུལ་བའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྩེ་མོ་མགོ་ བོའི་ཕྱོགས་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཀར་ནི་ཀའི་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཚད་སྲིད་དུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞི་ཆ་ཁོང་སྟོང་ཡོད་པ་སྟེ།སོར་གསུམ་གྱི་བར་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཞང་འབྲུམ་ཆ་སྤྱད་པ་ཡི་ནི། །ནུ་སོར་འདྲ་བ་སོར་བཞི་ པ།།སྐྱེས་པའི་སོར་ལྔས་འཁྱུད་པ་སྟེ། །བུད་མེད་སོར་དྲུག་གིས་འཁྱུད་བྱ། །ནད་པ་ལྟ་བ་ལ་བུ་ག་གཉིས། །ལས་ལ་བུ་ག་གཅིག་པ་བྱ། །དབུས་ཀྱི་བུ་ག་སོར་གསུམ་པ། །མཐེ་བོ་ཤོང་བ་ཙམ་དུ་བྱ། །དེ་སྟེང་རྩེ་མོ་ཟླུམ་པོ་ནི། །དཔངས་སུ་སོར་ནི་ཕྱེད་པ་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་འཆོས་པའི་ཆ་སྤྱད་ནི། བའི་ནུ་སོར་དང་དབྱིབས་འདྲ་བ་བྱས་ལ། སྲིད་སོར་བཞི་ཡོད་པ། སྐྱེས་པ་ལ་སྟོང་པའི་སྦོམ་སོར་ལྔས་འཁྱུད་པ་བྱས་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་གཞང་འབྲུམ་གསོ་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི་སོར་དྲུག་གིས་འཁྱུད་པའི་སྦོམ་ཡོད་པར་ བྱའོ།།ནད་བལྟ་བ་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་རྟོག་པའོ། །བུ་ག་གཉིས་ནི་ངོས་གཉི་ག་ལ་བུ་ག་ཡོད་པར་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྲུམ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏོང་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་ཆ་སྤྱད་ནི། སྔ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བུ་ག་གཅིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་མངོན་དུ་བལྟ་བའི་ ཕྱིར་ནི་བུ་ག་གཉིས་པས་བྱ།གཙགས་པ་དང་། ཐལ་སྨན་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་བུ་ག་གཅིག་པར་བྱའོ། །ཆ་སྤྱད་འདིའི་དབུས་ཀྱི་བུ་ག་ནི་སྲིད་དུ་སོར་གསུམ་པར་བྱའོ། །མཐེ་བོའི་ལྟོ་ཤོང་བ་སྟེ། རྒྱར་མཐེ་བོའི་ལྟོ་དང་ཞེང་མཉམ་པར་ བྱའོ།།ཡང་བུ་ག་དེའི་རྩེའམ་སྟེང་མ་ནི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ལ། དཔངས་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པ། སོར་ཚད་དུ་བསྟན་པ་དེའི་སྟེང་དུ་ལྷག་མ་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པར་ལྟེ་བ་ཟླུམ་པོ་སོར་ཕྱེད་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཁར་དཀྲོལ་དེ་འདྲའི་བུ་ག་མེད། །ཆ་སྤྱད་གཞང་འབྲུམ་བཙིར་ལ་སྦྱར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཁར་དཀྲོལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི་བུ་གའི་རྣམ་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ལ། བུ་ག་མེད་པ་སྟེ། ངོས་གཉིས་སུ་བུ་ག་བཏོད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་བཙིར་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །མཚན་པར་རྡོལ་ལ་ རྣམ་ཀུན་དུ།།བུ་ག་ཡན་ཆད་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་པར་རྡོལ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་བུ་ག་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྟེ་བ་དེ་བསལ་ཞིང་མེད་པར་བྱ་སྟེ། ཆ་སྤྱད་འདི་ལས་ནི་དབུས་མའི་ལྟེ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

同样，双头手术器具应当制作成有三个孔的管状器具，其尺寸也要与前者相同。器具本身要制作与其形状、粗细和边缘尺寸相同的管道，另外还要制作与该管道相似的空心双头和多头器具，为了观察和检查刺痛，应让其他精通器具的人制作。
其顶端如莲花蕊，长度为十二指宽，四分之一为空心管道，据说可以拔除刺痛。即为了拔除不动的刺痛而制作的器具，其顶端朝向头部的一侧形状如同莲花蕊或迦尼迦花，长度为十二指宽，四分之一即三指宽处为空心，这就是拔除刺痛的器具。
痔疮器具如牛乳头，长四指宽，男性用五指宽环绕，女性用六指宽环绕。为观察病人设两孔，施治时设一孔。中间孔径三指宽，要能容纳拇指。其上圆形顶端，高度为半指宽。
即治疗痔疮的器具，形状如牛乳头，长度为四指宽，男性使用的器具周长为五指宽，女性治疗痔疮的器具周长为六指宽。
观察病情是指诊察痔疮病。两个孔指的是两侧各有一孔。同样，对于有痔疮者和施用强效药粉时所用的器具，要如前述那样只开一孔。这样，为了直接观察时用双孔，为了防止切开、施药和灸治时则用单孔。
此器具中间的孔长度要做成三指宽。要能容纳拇指，即横向要与拇指腹宽度相等。另外，该孔的顶端或上部形状相似，高度有半指宽，在所说的指宽度上多出半指宽，意思是要做成半指宽的圆形中心。
如铃铛般的器具无孔，用于挤压痔疮。即如铃铛形状的器具，与刚才所说的痔疮器具相似但没有孔，即两侧没有开孔。这样的器具是用来挤压痔疮病的。
对于阴部溃烂，在所有情况下，应去除孔以上部分。即治疗阴部溃烂病的器具，在一切方面都要去除孔以上的中心部分，这个器具就是要没有中间的中心部分。

།སྣ་ ཡི་ཤུ་བའི་འབྲུམ་པ་ལ།།བུ་ག་གཅིག་པ་སོར་གཉིས་བྱ། །ཞེང་དུ་མཛུབ་མོའི་ཚད་ཙམ་ལ། །མཚན་པར་རྡོལ་གྱི་སྤྱད་འདྲར་བྱ། །སོར་མོ་བསྲུང་ཕྱིར་བ་སོ་འམ། །ཤིང་གིས་ཤུ་བས་ནི་སོར་བཞི་བྱ། །བ་ཡི་ནུ་འདྲ་བུ་ག་གཉིས། །དེ་ཡི་ཁ་ནི་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྣའི་ནང་གི་འབྲུམ་པ་བསལ་ཞིང་གཅད་པའི་ཆ་སྤྱད་ནི། བུ་ག་གཅིག་པ་བྱ་ལ། དཔངས་སུ་སོར་གཉིས་པ། ཞེང་གི་ཚད་མཛུབ་མོ་ཙམ་ལ་མཚན་མར་རྡོལ་གྱི་ཆ་སྤྱད་དང་འདྲ་བར་དབུས་མའི་ལྟེ་བ་མེད་པར་བྱའོ། །དེ་སྟོང་པར་བྱེད་པ་ན་སྨན་པའི་སོར་མོ་བསྐུམ་ ཞིང་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བ་སོ་ལས་བྱས་པའམ།ཤིང་ལས་བྱས་པའི་ཤུབས་དཔངས་སུ་སོར་བཞི་ཡོད་པ། བུ་ག་གཉིས་པ་ཡོད་པར་བྱས་ལ། ཆ་སྤྱད་དེའི་རྣམ་པ་ནི་བའི་ནུ་མ་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཆ་སྤྱད་དེའི་ཁ་བྱེ་ཞིང་གྱེས་པར་བྱས་ལ། མཁྲིག་མར་སྲད་ བུས་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ།།མོ་མཚན་རྨ་བརྟག་དབུས་སུ་ནི། །ཁོང་སྟོང་སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་པ། །ཕྱོགས་བཞིར་གདུ་བུས་བཅིང་བར་བྱ། །རྩེ་མོ་པདྨ་ཁ་ཟླུམ་འདྲ། །ཐུར་མ་བཞི་ནི་མནན་པ་ཡི། །རྩ་བ་བསྡམས་ན་ཁ་དབྱེ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོ་མཚན་ནམ་མངལ་དུ་རྨ་བྱུང་བ་བརྟག་ཅིང་བལྟ་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི་དབུས་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས་པ་སྲིད་སོར་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་གདུ་བུ་འདྲ་བའི་ཁྱུད་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་ཐུར་མ་བཞི་ཡོད་པར་བྱ་ཞིང་། སྤྲུལ་པའི་འདྲ་བས་བཅིངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་ཁ་ཟླུམ པའམ་མ་ཕྱེ་བ་འདྲ་བའི་རྩེ་མོ་ཡོད་པ་ཐུར་མ་བཞི་ཡོད་པའི་ལག་པས་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡམས་ཤིང་བཙིར་ན་ཁ་འབྱེ་ཞིང་གྱེས་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ།ཆ་སྤྱད་འཇམ་རྩིའི་སྦུབས་འདྲ་ལ། །རྩ་བ་མཐེབ་ཤོང་རྩེ་སྲན་ཤོང་། །རྩེ་མོ་གག་པ་མེད་པ་ལ། །རྩ་བར་པགས་ འཇམ་རྐྱལ་བུ་བཅིང་།།རྨ་ཡི་ཕུག་ནི་འཆས་པ་དང་། །རྨ་བཀྲུ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་སྲིད་དུ་སོར་དྲུག་ཡོད་པ་གཉིས་བྱ་སྟེ། བུ་ག་ཅན་གྱི་རྩ་བསྐུ་བའི་ཕྱིར་དང་། བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་དགོས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇམ་རྩིའི་སྦུ་གུ་འདྲ་བ་སྟེ། འཇམ་ རྩིའི་སྦུ་གུ་དང་ཆ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།འཇམ་རྩིའི་སྦུ་གུ་འདྲ་བའོ། །དེའི་བུ་ག་ནི་རྩ་བ་མཐེ་བོ་ཤོང་བ་ཙམ་ལ་རྩེ་མོ་སྲན་མ་ཤོང་བ་ཙམ་རྩེ་མོའི་ཆ་ལ་གག་པ་མེད་པ་བྱས་ལ། རྩ་བའི་གནས་སུ་པགས་པ་འཇམ་པོའི་རྐྱལ་བུ་སྣུམ་དང་འཁྲུད་པའི་སྨན་གྱི་སྣོད་ཀྱི་རྐྱལ་ བུ་བཅིངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་དག་གིས་རྨའི་ཕུག་འཆས་པ་དང་།རྨ་བཀྲུ་བ་ལ་སྦྱར་ཞིང་དཔྱད་དུ་བྱའོ། །འོད་མའི་སྦུ་གུའམ་སྒྲོ་རྩ་ནི། །འདྲ་བ་ཁ་གཉིས་དམུ་རྫིང་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་གསོ་བའི་སྦུ་གུ་ཁ་གཉིས་པ་འོད་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱ་བའམ། སྒྲོ་རྩ་སྟེ་རྨ་བྱ་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲོའི་རྩ་བ་ལས་སྦུ་གུ་ཆུ་གཟགས་པའི་དོན་དུ་ཁ་གཉིས་པ་བྱའོ།།དུད་པ་མས་གཏོང་ལ་སོགས་སྤྱད། །རང་རང་གི་ནི་སྐབས་སུ་སྨྲས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུད་པ་གཏང་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི། །སྨན་གྱི་དུད་པ་སྣ་ནས་བརྔུབ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། འཇམ་ རྩིའི་ཆ་སྤྱད་ནི་མས་གཏོང་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྩོགས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དེ། ཆ་སྤྱད་དེ་དག་རང་རང་གི་ལེའུ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྨྲས་ཟིན་པ་དེ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྔབས་རྭ་ཁ་ཞེང་སོར་གསུམ་པ། །དཔངས་སུ་སོར་བརྒྱད་པའམ་བཅུ། །རྩེ་ མོའི་བུ་ག་ཡུངས་ཀར་ཤོང་།།ལེགས་བཀབ་ནུ་སོར་དབྱིབས་འདྲ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔབས་རྭའི་ཚད་ནི་ཁ་ཞེང་དུ་སོར་གསུམ་པ་སྟེ། སོར་མོ་གསུམ་གཤིབས་པའོ།

对于鼻中的脓肿，应制作单孔二指长的器具。宽度如手指粗细，形状如钻孔工具。为保护手指，用牛骨或木头制作四指长的套管。如牛乳头般有两个孔，其开口应打开。
这是说，用于切除鼻内脓肿的器具，应制作单孔，高度二指，宽度如手指，形状如钻孔工具，中间无芯。为了在清理时保护医生的手指避免受伤，应用牛骨或木头制作四指长的套管，具有两个孔，其形状如牛乳头。还要使该器具的开口张开，用线在手腕处紧紧缠绕。
女阴伤口检查器具，中空十六指长，四周用环固定。顶端如未开放的圆形莲花。四根探针按压根部时可打开。
这是说，用于检查女阴或子宫伤口的器具，中间应做成空心，长十六指，四周用环状物固定，四个方向各有一根探针。用绳索捆绑，顶端如未开放的圆形莲花，当用手握住四根探针的一端并压紧时，可使其开口张开。
器具如软管，根部可容拇指，尖端可容豆子。顶端无弯曲，根部系柔软囊袋。用于冲洗伤口深处和清洗伤口。
这是说，应制作两个六指长的器具，一个用于涂抹药物，一个用于清洗。什么样的呢？形如软管，即与软管相似。其孔径根部可容拇指，尖端可容豆子，顶端部分无弯曲，在根部系上柔软皮囊作为盛放油脂和清洗药物的容器，用这样的器具来治疗伤口深处和清洗伤口。
芦管或羽茎制双口器具用于治疗水肿。
这是说，治疗水肿的双口管应用芦竹等制作，或用孔雀等鸟类的羽茎制作双口管，用于排水。
熏烟、灌洗等器具，在各自章节中已述。
这是说，熏烟器具在鼻吸药烟的章节中已经讲述，软膏器具在灌洗的章节中已经讲述。等等是指在生殖器等处所述，这些器具在各自章节中已经讲述过，应从那里了解。
吸角器开口宽三指，高八指或十指。顶端孔可容芥子，形状如乳头盖好。

།དེ་ཡང་ནུ་ཞོའི་ནད་ལ་སོགས་པ་གཞིབ་པའི་ཕྱིར་བྱ་སྟེ། དེའི་དཔངས་ཀྱི་ཚད་ནི་སོར་བརྒྱད་པའམ། སོར་བཅུ་པ་བྱས་ལ། རྩེ་མོ་སྟེ་རྭའི་རྩེ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་ག་ནི་ཡུངས་ཀར་ཤོང་བ་ཙམ་དུ་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གནས་དེ་ལེགས་པར་གཡོགས་པ་སྟེ། པགས་པ་སྲབ་མོ་ལ་སོགས་པས་ཁ་བཀག་ཅིང་གཡོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ནི་ནུ་སོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བར་བྱའོ། །ཀུ བ་སྲིད་དུ་སོར་བཅུ་གཉིས།།ཁྱུང་ཁོར་སོར་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པ། །ཁ་ཟླུམ་སོར་ནི་གསུམ་མམ་བཞི། །ནང་འབར་བད་ཀན་ཁྲག་འདྲེན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ནི་སྲིད་དམ་དཔངས་སུ་སོར་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། ཁྱུད་འཁོར་གྱི་ཁ་ཞེང་ཟླུམ་པོར་བསྐོར་བ་ནི་སོར་བཅོ་བརྒྱད་ ཀྱིས་འཁོར་བར་བྱ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བདེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁ་ནི་ཟླུམ་པོ་ལ་སོར་གསུམ་མམ་བཞི་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཁ་ཟླུམ་པོ་ལ་སོར་གསུམ་པའམ་སོར་བཞི་པ་ཟླུམ་པོ་ཁ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་ན་འབར་བ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་གྲོ་གའམ་འཇག་མའམ། རྩ་བལ་བ་ཛའམ། རས་བལ་འབར་བ་བཅུག་པ་གླན་པ་བཅུག་པ་ནི་བད་ཀན་འཁྲུགས་པའམ། ཁྲག་ནད་ཅན་འདྲེན་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བད་ཀན་འདྲེན་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་དེ་འདྲ་བ། །གླན་པས་སྐྲན་ཡང་འཇུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུམ་པས སྔགས་འདེབས་པ་ཡང་ཀུ་བ་དང་འདྲ་བར་བྱ་བ་སྟེ།སྲིད་སོར་བཅུ་གཉིས་ལ། ཁྱུད་འཁོར་སོར་བརྒྱད་པ་ཁ་ཟླུམ་ཞིང་། སོར་གསུམ་པའམ་སོར་བཞི་ཡོད་པ་ནང་ན་གྲོ་གའམ། རྩ་འཇག་གམ་སོག་མའི་མེ་འབར་བ་དང་བཅས་པ་དེ་གླན་པ་ནི། སྐྲན་འཇུ་བར་བྱེད་ཅིང་འབྲི་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཀུ་བ་དང་འདྲ་བས་བད་ཀན་དང་ཁྲག་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཐུར་མ་ཞེས་བྱའི་ཆ་སྤྱད་ནི། །ལས་དང་དབྱིབས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །ཅི་རིགས་པ་ཡི་ཚད་ལྡན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐུར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིང་ཐུང་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་གནས་པ་ནི་ཅི་རིགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། སྦོམ་དང་རིང་ཐུང་གང་དུ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་འཚམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྨ་ཚོལ་ལས་ལ་གཉིས། ། སྲིན་བུ་གན་དུ་པ་ཏའི་དབྱིབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མའི་ཆ་སྤྱད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐུར་མ་གཉིས་པོ་སྲིན་བུ་གན་དུ་པ་ཏའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་པ་གཉིས་ནི། རྨ་ཚོལ་གྱི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྨ་དང་བུ་གའི་གཏིང་བཙལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །སྲིན་བུ་གན་དུ་པ་ཏ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆར་འབབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྲིན་བུ་དམར་པོ་རིང་པོ་ཐུར་མ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་མི་ཏ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་གའི་ནང་གི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན། །ཁ་ནི་སྲན་ཆུང་ཕྱེ་འདྲ་གཉིས། །སོར་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་ཚད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐུར་མའི་ཆ་སྤྱད་གཉིས་པོ་ཁ་སྲན་ཆུང་ཕྱེ་བ་འདྲ་བ་སྟེ། རྩེ་མོ་སྲན་ཆུང་བཀས་པ་འདྲ་བར་གྱུར་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གྲེ་བ་ལ་སོགས་པ་བུ་གའི་ནང་གི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་ཞིང་འབྱིན་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཚད་ནི་སོར་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཅིག་གི་ཚད་ ནི་སྲིད་སོར་བརྒྱད་ཡོད་པར་བྱ་ལ།གཉིས་པའི་ཚད་ནི་སོར་དགུ་པར་བྱའོ། །ཐུར་མ་དྲུག་སྟེ་དེ་ལས་གཉིས། །སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་བཅུ་གཉིས་པ། །ཐལ་སྨན་གཏོང་བ་སྦྲུལ་ཁ་འདྲ། །གཉིས་པོ་བཅུ་གཉིས་སོར་བཅུ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཕུར་པ་འདྲ་བའི་ཐུར་མ་དྲུག་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།

此外，为了检查乳汁病等疾病，其高度尺寸应为八指宽或十指宽，顶端即角尖部的孔应能容纳一粒芥子那么大，同样地，该处要妥善遮盖，即用薄皮等遮盖封口。同样地，形状要如乳指般逐渐变细。
吸筒长度十二指，周长十八指，圆口三或四指，内燃可引出痰血。这是说，吸筒的长度或高度为十二指，圆形周长为十八指，同样地，上端的口要做成圆形，三指或四指宽，这样圆口三指或四指宽朝上，同样地内部燃烧，即其内部放入蒲草或芦苇或棉花或布棉燃烧，塞入后可引出痰浊或血病，因此称为引痰器。
同样这样的瓶子，塞入后也能消化瘤。这是说，瓶子施咒也要如吸筒一样，长十二指，周长八指圆口，三指或四指宽，内部放入蒲草或芦苇茎或稻草燃烧，塞入后能消化肿瘤使其减小。'又'字的含义是如前所述的吸筒一样能引出痰血的意思。
探针这种医疗器具，用途和形状各异，要做成相应的尺寸。这是说，医疗器具中称为探针的有各种用途，同样地形状特征长短等各异，要做成相应的尺寸，粗细和长短要适合使用部位。
其中查找伤口用的有两种，形如蚯蚓甘杜巴塔。这是说，在这些探针器具中，形如蚯蚓甘杜巴塔的两种用于查找伤口，即用于探查伤口和孔洞的深度。蚯蚓甘杜巴塔是指下雨后出现的红色长条状细探针般的虫子，另一个名称叫米塔拉。
能取出孔内异物，口如豌豆劈开状的两种，八指和九指长。这是说，同样地两种探针器具，口如豌豆劈开状，即尖端如豌豆劈开状，用于取出喉部等孔内的异物。尺寸要做成八指和九指长，其中一个长度为八指，第二个长度为九指。
探针六种，其中两种，十六指和十二指长，投放粉药如蛇口状，另两种十二指和十指长。这是说，还要制作六种类似钉子的探针。

།དེ་ལས་གཉིས་ནི་ཚད་སོར་བཅུ་དྲུག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་གཏོང་ཞིང་བསྐུ་བ་ལ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་ཁ་འདྲ་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་སྦྲུལ་གྱི་ཁ་འདྲ་བའི་དབྱིབས་བྱས་པ་དེའི་ཚད་ནི། གཅིག་ནི་བཅུ་ གཉིས་པ་བྱ་ལ།གཅིག་ནི་བཅུ་པ་བྱ་བའོ། །བསྐུལ་སྤྱད་ཁ་ནི་མདའ་ལྟོང་འདྲ། །འབྱིན་པའི་ཆ་སྤྱད་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་དེ་ལ་ཟུག་རྔུ་བསྐུལ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ཁ་ནི། ཡང་མདའི་ལྟོང་འདྲ་བར་བྱ་ལ། ཡང་ཕུར་པ་འདྲ་བའི་ཐུར་མའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ པའི་དོན་དུ་ཆ་སྤྱད་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས་ལྟར་རྩེ་མོ་ཅུང་ཟད་གུག་པར་བྱའོ།།ཐུར་མ་རྩེ་མོ་གུག་པ་ནི། མངལ་གྱི་ཕུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱད་བྱས་པ་དེས། །བུད་མེད་མངལ་དུ་བུ་ཤི་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་ཕུར་པ་ལྟ་བུ་རྩེ་མོ་སྒུ་བོར་གུག་པ་ནི། མིང་མངལ་གྱི་ཕུར་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཚད་སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱད་པ་བྱས་ལ། མངལ་གྱི་ཕུར་པ་དེས་བུད་མེད་མངལ་དུ་བུ་ཤི་བའི་རོ། །རྡོ་དང་བོང་བ་ལྟ་བུ་དེ་སྦྲུམ་མའི་ལུས་ལས་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །རྡེའུ་འབྱིན་ཆ་སྤྱད་སྦྲུལ་མགོ་ཡི། །གདེངས་ཀ་འདྲ་ལ་རྩེ་གུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་སོའི་ནད་རྡེའུ་ འབྱིན་པའི་ཆ་སྤྱད་ནི་སྦྲུལ་མགོ་ལྟ་བུ་སྟེ།རྩེ་མོ་སྦྲུལ་མགོའི་ཡ་ཐོད་འདྲ་བ་ལ་རྩེ་མོ་གུག་པ་བྱའོ། །མདའ་ལྟོང་འདྲ་བར་སོར་བཞི་པ། །སོ་དབྱུང་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་དབྱིབས་མདའ་ལྟོང་འདྲ་བར་བྱས་པ་དེ་ཡང་སོར་བཞི་པ་མཐའ་མ་སྦོམ་ཞིང་ཟླུམ་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ ནི་སོ་དབྱུང་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རྩེ་མོ་རས་བལ་གྱིས་དཀྲིས་པའི། །ཕྱི་བསལ་ཐུར་མ་དྲུག་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་དྲུག་བྱས་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོའི་ཆ་རས་བལ་གྱིས་དཀྲིས་ཤིང་གཡོགས་པ་བྱས་ལ། དེས་རྨ་རྣགས་པ་དང་ཐལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱང་བའི་བྱ་བ་བྱའོ། ། གཞང་གི་ཉེ་རིང་ནང་ལ་གཉིས། །སོར་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་སོར་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་བྱས་ལ། དེ་ནི་གཞང་གི་ནང་ཕྱི་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྣ་ཡི་སོར་དྲུག་བདུན་པ་གཉིས། །རྣ་བའི་སོར་བརྒྱད་དགུ་པ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ཐུར་མ སོར་དྲུག་པ་དང་།བདུན་པ་གཉིས་བྱས་ལ། དེ་ནི་སྣ་དང་ཁའི་ནད་ཀྱི་ལྗན་ལྗིན་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ན་ཡོད་པ་ཕྱི་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐུར་མ་སོར་བརྒྱད་པ་དང་། །དགུ་པ་གཉིས་བྱས་ལ། རྣ་བའི་རྨ་དང་འཚམ་པ་དེས་ཐལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་བ་དང་། བྱུག་པ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཉེ་བ་དང་རིང་བར་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གཉིས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐུར་མ་དྲུག་པའི་དབྱེ་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བ་བསལ་ལ་ཨ་ཤྭད་ཐའི། །རྩེ་འམ་བླུགས་གཟར་ཁ་འདྲ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་བསལ་ཞིང་སྦྱང་བའི་ཆ་སྤྱད་ནི་རྩེ་མོ ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐའི་ལོ་མ་འདྲ་བའམ།དེ་བཞིན་དུ་རྩེ་མོ་བླུགས་གཟར་གྱི་ཁ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཐུར་མ་འཛམ་བུའི་ཐོར་ཏོ་འདྲ། །ཐལ་སྨན་མེ་བཙའ་སོ་སོར་གསུམ། །རིམ་གྱིས་ཕྲ་སྦོམ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་ཤིང་འཛམ་བུའི་ཐོར་ཏོ་འདྲ་བར། སོར་གསུམ་ གསུམ་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོའི་ཐུར་མ་འཛམ་བུའི་མཆུ་འདྲ་བའི་རྩེ་མོ་ཅན་གསུམ་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མེ་བཙའི་ལས་ལ་ཡང་གསུམ་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཕྲ་བ་དང་། སྦོམ་པའི་དབྱེ་བས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

其中两个要做成十六指宽和十二指宽。对于涂抹草药等，要做成像蛇口一样，两者都要做成蛇口形状，其中一个做成十二指宽，另一个做成十指宽。
探针的头部如箭筒，拔除工具如铁钩形状。即探针上用于刺激疼痛的工具头部要做成像箭筒一样，而用于拔除钉子状探针的工具要做成铁钩形状，尖端稍微弯曲。
探针尖端弯曲的，称为子宫钉，长度做成八指宽，用于取出妇女子宫中死胎。即钉子状探针尖端弯曲的，名为子宫钉，其长度要做成八指宽，用这个子宫钉将妇女子宫中如石头和土块般的死胎取出。
取石工具如蛇头，像展开的蛇头且尖端弯曲。即取出膀胱结石的工具要像蛇头一样，尖端像蛇头上部且要弯曲。
如箭筒形状四指宽的，用于拔牙。即工具形状要像箭筒一样，末端要粗且圆，用于拔牙。
尖端用棉花包裹的清洁探针要做六个。即做六个探针，所有探针尖端部分都要用棉花包裹覆盖，用于清理脓伤和草药等。
肛门远近内部两个，十指宽和十二指宽。即做成十指宽和十二指宽的探针，用于清洁肛门内外。
鼻部六指七指两个，耳部八指九指两个。即做成六指宽和七指宽两个探针，用于清除鼻腔和口腔远近处的粘液。同样做成八指宽和九指宽两个探针，用于涂抹和清理耳部伤口的草药等，这也分为远近两种。这样就说明了六种探针的分类。
清理耳朵要做成阿输陀树叶尖或勺子口形状。即清理耳朵的工具尖端要像阿输陀树叶一样，或者像勺子口一样。
探针如蒲桃果尖，草药灸具各三个，依次粗细配置。即探针要像蒲桃果尖一样，各做三指宽，这样强效草药的探针要有像蒲桃嘴一样的尖端三个，同样灸具也是三个，要按照粗细程度来配置。

།རྒྱུ་མའི་ལས་ལ་ཐུར་མ་ནི། །འཁར་བ་འདྲ་ཞིང་དབུས་ཟླུམ་པ། །རྩ་ བ་ཟླ་བ་ཕྱེད་འདྲ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མའི་གནས་སུ་གཏོང་བའི་ཐུར་མ་ནི། རྒྱུ་མའི་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྩ་བའི་ཕྱོགས་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་སྣུམ་བག་ཏུ་འདུག་པ་ལ་དབུས་སུ་ཟླུམ་པ་རྩེ་མོ་ཐུར་མར་བྱས་ཤིང་ཟླུམ་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་བཀས་ འདྲ་བ།།སྣ་ཡི་ཐོར་ཏོ་འབྲུམ་སྲེག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་རྩེ་མོ་རྒྱ་ཤུག་གི་རྩེ་མོ་བཀས་པ་འདྲ་བ་ནི། སྣའི་ནང་དུ་ཐོར་བུ་དང་འབྲུམ་བུ་སྲེག་པ་ཡིན་ནོ། །སོར་བརྒྱད་པ་ལ་རྩེ་མོ་ལྗོན། །གསུམ་པ་ཐལ་སྨན་སྨན་རིམ་ལ། །མཐེའུ་ཆུང་གུང་མོ་སྲིན་ལག་གི། །སེན་མོ་ལྟ་ བུའི་སོ་བྱས་པའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་མ་གསུམ་སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱད་ཡོད་པ་རྩེ་མོ་ལྗོན་ཤིང་གཟར་བུ་འདྲ་བ་བྱས་པ་ནི་ཐལ་སྨན་གྱི་ལས་ཏེ་ཐལ་སྨན་ཀྴ་ར་སྦྱར་བ་དང་། སྨན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། དུག་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བ་ལ་མཐེའུ་ཆུང་དང་། གུང་མོ་དང་སྲིན་ལག་གི་སེན་མོ་ ལྟ་བུའི་དབྱིབས་པའི་སོའམ་རྩེ་མོ་བྱའོ།།ཕོ་མཚན་སྦྱང་དང་མིག་སྨན་སོགས། །ཆ་སྤྱད་རང་རང་ལེའུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་ཆ་སྤྱད་ནི་རང་རང་གི་ལེའུར་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཁབ་ལོང་དང་། །ཐག་པ་རས་དང་ ཐོ་བ་དང་།འབྲེང་བུ་རྒྱུ་མ་ལྕེ་རྟ་རྔ། །ཡལ་ག་སེན་མོ་ཁ་སོ་དང་། །དུས་དང་སྨིན་དང་ལག་རྐང་དང་། །འཇིགས་དང་དགའ་བ་དེའི་བྱ་བའི། །བྱེ་བྲག་ཐབས་ནི་ཤེས་པའོ། །མཁས་པས་བློ་ཡིས་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་སྤྱད་དང་འདྲ་ཞིང་དེའི་བྱ་བ་རྫོགས་ པར་བྱེད་ནུས་པ།རྡོ་ཁབ་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཅེས་བྱའོ། །ཁབ་ལེན་ནི་ནོར་བུའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཐག་པ་ནི་མུཉྫ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའོ། །གོས་ནི་རས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །ཐོ་བ་ནི་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་སྦོམ་པོའམ་ཐུང་བའོ། །འབྲེང་བུ་ནི་པགས་པ་ལས་ བྱས་པའོ།།རྒྱུ་མ་དང་ལྕེ་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དོ། །རྟ་རྔ་ནི་རྟའི་རྔ་མའམ་རྔོག་མའོ། །ཡལ་ག་ནི་ཤིང་གིའོ། །དུས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སྨིན་པ་ནི་ཚོས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་སེམས་རངས་པ་སྟེ། །དབྱེ་བ་ནི་དེའི་ལས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ ལ།བྱ་བའི་ཐབས་དེས་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ལས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པས་ཆ་སྤྱད་གང་ལ་འོས་པ་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་། དེས་བློས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ལ་སྦྱར་བའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྡུས་པ་ལས། འདི་དག་ལུས་ ནི་ཐམས་ཅད་དམ།།ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྐྱོད་དང་འགྱུར་བ་དང་། །ཚིགས་དང་ནང་གྲོལ་རྩ་བོ་ཆེ། །ཅི་རིགས་པར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆ་སྤྱད་བརྡུང་བསྲུབ་དགང་དང་རྒྱུན་སྲང་དག་བྱ་དང་། །ཐལ་སྨན་གདབ་དང་མཚོན་དབྱུང་བཅིང་དང་བཙིར་བ་དང་། །གཞིབ་དང་ སྨད་དང་བསྟོད་དང་བསྐྱོད་དང་བཅག་པ་དང་།།བཟློག་དང་དྲང་པོར་བྱ་བ་ཆ་སྤྱད་ལས་རྣམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྡུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། བརྡུང་བ་ནི་བསྣུན་ཅིང་བརྡེག་པའོ། །བསྲུབ་པ་ནི་མདས་བཙུགས་ཤིང་དཀྲུགས་པས་བསྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དགང་བ་ནི་འདིས་དགང་བར་བྱས་པའོ། །རྒྱུན་སྲང་དག་པར་བྱ་བ་ནི་བུ་ག་རྣམས་དང་གྲེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦུབས་རྣམས་མ་དག་པ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་བརྡེག་པའོ། །གདབ་པ་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །མཚོན་དབྱུང་བ་ནི་ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་པ འབྱིན་ཅིང་འདྲེན་པའོ།།བཅིང་བ་ནི་ཆག་གྲུགས་ལ་སོགས་པ་འདིས་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ།

关于肠道手术用的针具，形状如竹棍且中间圆形，根部如半月形。这是说，用于肠道部位的针具，要根据肠道病症的不同来使用，根部要像半月形状且要光滑，中间要圆形，尖端要做成针状且要圆滑。
形如石榴花蕾，用于烧灼鼻部疮疖。这是说，针尖形如石榴花蕾，用于烧灼鼻内的疙瘩和疮疖。
长八指宽，尖端如树枝，第三种用于腐蚀药和药物次第，做成如小指、中指、无名指指甲形状的齿。这是说，三种针具长度为八指宽，尖端如树枝形状的匙状，用于腐蚀药克沙拉的调配，以及药物次第，即涂抹毒药等时，要做成如小指、中指和无名指指甲形状的齿或尖端。
男性生殖器清洗和眼药等器具，在各自章节中已经讲述。这是说，清洗男性生殖器等器具在各自的章节中已经讲述过了。
辅助器具有磁石、绳索、布料、木槌、皮带、肠子、舌头、马尾、树枝、指甲、牙齿，以及时间、成熟、手脚、恐惧、欢喜等的作用差别方法应当了解。智者应当以智慧观察。这是说，能够完成与器具相似功用的辅助器具，如磁石等称为辅助器具。磁石是宝石的一种。绳索是用文阇草等制成。布料是棉布的种类。木槌是用木头制成的粗短物。皮带是用皮革制成。肠子和舌头是实物。马尾是马的尾毛或鬃毛。树枝是指树的枝条。时间是表示刹那等。成熟是指熟透。欢喜是指心满意足。差别是指运用于其作用，通过这些方法能完成器具的作用，医生要精通这些方法并善于运用的差别，要根据器具的适用性来使用，并且要用智慧详细观察分析后再使用。
正如阿阇黎所总结的：'这些或用于全身，或用于肢体运动和变化，或用于关节、内脏和大脉，要根据情况来使用。'
器具的作用有敲打、搅动、填充、疏通清洁、涂抹腐蚀药、拔出异物、绑缚、挤压、摩擦、贬低、赞扬、移动、折断、逆转和矫直。这是说，敲打等是器具的作用。敲打是指击打。搅动是指用探针插入搅拌。填充是指用此来填充。疏通清洁是指清洁孔道和喉咙等管道的不净物。涂抹是指涂抹强效腐蚀药等。拔出异物是指拔出刺等异物。绑缚是指用此捆绑骨折等。

།བཙིར་བ་ནི་འདིས་རྣག་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞིབ་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་གང་གིས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་བརྔུབ་པའོ། །སྨད་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་གང་ གིས་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སྨོད་པའོ།།བསྟོད་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་གང་གིས་འདེབས་ཤིང་མཐོ་བར་བྱེད་པའོ། །བསྐྱོད་པ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་འགུལ་བ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བར་བྱེད་པའོ། །བཅག་པ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་དུ་མར་བྱེད་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་ གང་གིས་གཞན་དུ་བཟློག་ཅིང་བསྒྱུར་བའོ།།དྲང་པོར་བྱ་བ་ནི་ཡོན་པོར་གནས་པའི་དངོས་པོ་བསལ་ཞིང་རྣལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྡུང་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མདོར་ན། ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལེགས་ པར་ཟུག་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།།གཟུང་བྱ་བླངས་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། ཡན་ལག་ཀུན་ལ་གནོད་པ་མེད་པས་ན། །ཆ་སྤྱད་ཀུན་གྱི་མཆོག་ནི་ཀང་ཀའི་མཆུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ནི་ཆ་སྤྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན། ཀང་ཀའི་མཆུ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་ནི། གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལེགས་པར་ཟུག་ཅིང་ཀུན་དུ་བསྐོར་དུ་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཟུག་རྔུ་བདེ་བླག་ཏུ་ཟིན་ཅིང་བླངས་ནས་ཀྱང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ཅིང་འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟུག་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ལ གནོད་པ་མེད་ཅིང་ལས་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཆ་སྤྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཀང་ཀའི་མཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་ དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།།ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཏར་སྤྱད་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆ་སྤྱད་ཕལ་ཆེར་ནི་ལྕགས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཕལ་ཆེར་ལྕགས་ལས་བྱེད་པའམ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་རིས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །མགར་བ་མཁས་པས་ཆོ་ག་བཞིན། །བརྡུངས་པའི་གཏར་སྤྱད་ཉི་ཤུ་དྲུག་།སྤུ་ནི་ཆོད་པར་ནུས་པ་དག་།ཕལ་ཆེར་སོར་ནི་དྲུག་པ་བྱ། །གཟུགས ལེགས་སོ་ནི་ལེགས་པ་དང་།།གཟུང་བར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཡ་ཡོ་མེད་ཅིང་འཐར་ལེགས་པ། །ཤིང་ཏུ་རྣོ་བའི་ལྕགས་ལས་བྱས། །རྩེ་མོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་བརྡུངས་པ། །ུཏྤལ་སྔོན་པོའི་མདོག་འདྲ་བ། །རང་མིང་རྗེས་སུ་མཐུན་གཟུགས་ནི། །རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ། ། རྩེ་མོ་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རང་ཚོད་སོར་ཕྱེད་གཉིས་དང་བཞི། །ཕལ་ཆེར་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་བྱ། །དེ་གནས་ཁྱད་པར་དག་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་གིས་བྱ་ཞེ་ན། མགར་བ་མཁས་པས། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱ་བ་ལ མཁས་ཤིང་བྱང་བར་གྱུར་པའི་ལྕགས་མགར་གྱིས་བརྡུངས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱའོ།།ཅི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོ་ག་བཞིན་ཏེ། ཚད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བརྡུང་བའོ། །རྣོ་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། སྤུ་ནི་ཆོད་པར་ནུས་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་སྤུ་ཆོད་པའི་ལས་ བྱེད་ནུས་པ་ཙམ་དུ་བྱ་བའོ།

挤压是用来排出脓液等物的。擦拭是用器具吸收血液和黄水等液体。贬低是用器具贬低肢体等部位。提升是用器具插入并提高。移动是使其动摇，即使不动的东西摇动并移动。折断是将一个物体变成多个。转变是用器具使其转向他处并改变。矫直是除去弯曲状态的物体使其恢复正常。
如是，凡是所说的敲打等，简而言之，应当知道是器具的作用。
'由于能够很好地插入并拔出，抓住所取物后能够拔出，且对所有肢体无害，因此在所有器具中鹤嘴钳最为殊胜。'对此，前面所说的是在所有器具中，像鹤嘴钳这样的器具是最主要的。为什么呢？因为它能够很好地插入并能随意转动，同样能够轻易抓住并取出要抓取的刺，并且能拔出刺，对要拔刺的身体各个部位都无害，能轻易完成这项工作，因此在所有器具中鹤嘴钳是最殊胜的。
这是《八支医典精要释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所作的第二十五章释文。
接下来解说放血器具品。对此，撰写此品的必要性是：大多数器具是用铁制成的，这些也大多用铁制成，或者作用方式相似，因此在那之后撰写此品。
'熟练铁匠依法制，二十六种放血器，能够割断毫毛者，大多长度六指宽。形状优美且锋利，便于握持而制作，无弯曲且打磨好，用锋利铁器制成。尖端极为精打磨，如青莲花之颜色。随各自名称形状，应当经常备置好。每一个尖端处，自身尺寸二四半，大多做成二或三，用于不同部位处。'
对此，应当制作二十六种小刀。由谁来制作呢？由熟练铁匠，即精通并熟练此工作的铁匠锻打完成。如何制作呢？依照法则，即按照所说的尺寸等方式锻打。锋利程度如何呢？能够割断毫毛，即要做到能够完成割断毫毛的程度。

།ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ་སྲིད་སོར་དྲུག་ཕར་བྱས་པ་དང་། གཟུགས་ལེགས་ཤིང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་ལེགས་པ་སྟེ། རྣོ་ཞིང་སྙོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་བདེ་བ་ཉིད་ དེ་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡ་ཡོ་མེད་པ་སྟེ། སོ་སྙོམས་ཤིང་རྔ་རྔོ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཐར་ལེགས་ཤིང་བརྡུང་བ་ཞག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའི་ལྕགས་ལས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བརྡུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩེ་མོ་ཤིན་ཏུ་ ལེགས་པར་བརྡུངས་པ་སྟེ།ལྕགས་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་ཐོ་བས་མ་གས་པར་བརྡུང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་མོའི་གནས་བརྡུང་ཞག་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་ སམ།དབྱིབས་ཡོད་པ་གཙགས་བུའི་ཁ་འབྲས་འདྲ་བར་བྱས་པ་ལ་ནི། གཙགས་བུ་འབྲས་ཀྱི་ཁའམ། འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆ་སྤྱད་དང་གཙགས་བུ་དེ་དག་ ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་སྟ་གོན་དུ་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཚད་དེ། གཙགས་བུ་དེའི་སྲིད་ཀྱི་ཚད་ལས་རྩེ་མོའམ། ཁ་ཆ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚད་དང་། ལ་ལ་བཞི་ཚད་དུ་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གྲངས་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་ཡང་གཙགས་བུ་དེ་དག་གནས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་།ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་རྩེ། །མཛུབ་སེན་ནང་གི་དབྱིབས་འདྲར་བྱ། །དེ་ནི་རྙིལ་སྐྱེས་ལྐོག་མ་ཡི། །ཤ་ལྷག་ལ་སོགས་བཞར་བཅད་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ གཙགས་བུ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩེ་མོ་ཁའི་དབྱིབས་མཛུབ་མོའི་ནང་གི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བར་བྱ་བ་ལ།དེ་ནི་རྙིལ་གྱི་ལྷག་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ཞིང་བཞར་བ་དང་། ཤ་ལྷག་བཅད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཕེལ་གཙགས་སྤུ་གྲིའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ། །གཅོད་དང་དྲལ་དང་ འབྱིན་ལ་སྦྱར།།རྩེ་དྲང་སྐྲངས་ནད་མཐོ་བ་དང་། །ཟབ་པ་ལ་སྦྱར་དེ་ལས་གཞན། །ལྟག་པ་རིང་ཞིང་རྩེ་གུག་པ། །སོ་ཐུང་ནད་ཚུལ་ཇི་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་འཕེལ་གཙགས་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ནི་སྤུ་གྲིའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་གཅོད་པ་སྟེ་ གཤགས་པ་དང་འབྱིན་པ་སྟེ་རྨེན་བུ་དང་།།ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པ་གདོན་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྩེ་མོ་དྲང་པོ་སྟེ་སོའི་གནས་དྲང་པོར་འདུག་པ་ནི། སྐྲངས་ནད་མཐོན་པོར་འདུག་པ་དང་། རྔམས་སྟུག་ཅིང་ཟབ་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །རྩེ་མོ་དྲང་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དེ་དང་མི་མཐུན་ པ་ལྟག་པའམ།རྒྱབ་རིང་ཞིང་རྩེ་མོ་གུག་པ་སོའམ་ཁ་ཞེང་ཐུང་བ་དག་ནི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱ་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དབང་ལས་མཚོན་ལ་སྐྲངས་པ་ཧ་ཅང་མཐོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཧ་ཅང་ཟབ་ཅིང་དམའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པོར་གནས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ུཏྤ་ལ་དང་ སོ་ཕྱེད་ཀྱིས།།དྲལ་དང་དེ་བཞིན་གཅད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། སོ་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་གཙགས་བུ་གཉིས་ནི། དྲལ་བ་སྟེ་གཤགས་པ་དང་། གཅད་པ་སྟེ་དུམ་བུར་དབྱེ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྲུལ་ཁ་རྩེ་སོར་ཕྱེད་རྣ་བ། ། སྣ་ཡི་ཐོར་བུ་བཅད་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་སྦྲུལ་གྱི་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་རྩེ་མོ་སྟེ་གཙགས་བུའི་འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ཚད་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྣ་དང་རྣ་བ་ལ་ཐོར་བུའམ། འབྲུམ་ཆེན་བྱུང་བ་གཅད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

如果问到尺寸应该多大，'大多'是指长度六指宽，形状优美且具备如前所述的形态特征，同样要有良好的刃口，即锋利而平整，同样要便于握持，即握持部位容易掌握，同样要没有歪斜，即刃口平整无凹凸，同样要边缘良好且经过锻打，用极其锋利的铁制成并经过锻打，同样要尖端经过良好锻打，即用经过良好冶炼的铁，用锤子锻打而不开裂，特别是尖端部位要经过锻打，同样要如青莲花色般柔和，同样要有与其名称相符的形状，刀口要如稻谷形状，即称为稻谷口或稻谷尖等。同样要随时，即在任何时候都要准备好这些器具和手术刀，同样要有其自身尺寸，即这把手术刀长度的一半或四分之一作为刀尖或刀口的尺寸，这些通常要准备两三把，这些手术刀要根据部位的不同和疾病的不同来使用。
其中圆形刀尖要如指甲内侧形状，这用于刮除扁桃体增生和喉部等多余肉质。所谓'圆形刀'的刀尖形状要如指甲内侧形状，用于刮除扁桃体增生等和切除肉赘。增长刀如剃刀形状，用于切割、撕裂和取出。直尖刀用于肿胀高起和深陷处，此外，背部较长且尖端弯曲，刃口较短的要根据病情使用。
用莲花形和半齿形刀用于撕裂和切割。蛇口形半指宽的用于切除耳鼻疣赘。

།རྨ་ཚོལ་འཇམ་པོ་རྟ་བླ་བའི། །མགོ་བོ་འདྲ གཞལ་བརྟག་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ལམ་ཀུན་ཚོལ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རྨ་ཚོལ་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་ནི་ཐག་རིང་པོར་སོང་བའི་རྨའི་ཕུག་དང་། སྦུབས་ཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཇམ་རྩི་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང་སྲིན་བུ་ རྟ་བླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གན་དུ་པ་ཏའི་མགོ་བོ་འདྲ་བ་དག་གིས་གཞལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ཁབ་རྩེ་འདྲ། །རྩེ་བུག་ཅན་ནི་དབུག་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྨ་ཚོལ་གཉིས་པ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་ཞིང་། རྩེ་མོ་རྣོ་བ་བུ་གའམ་ མིག་ཡོད་པ་དག་ནི་དབུག་ཅིང་བརྟོལ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ལྗང་པའི་ལོ་འདྲ་འབིགས་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྗང་པའི་ལོ་མ་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི་གཙུགས་བུ་ནི་འབིགས་པ་ལ་སྟེ། རྩ་དབུག་པའི་ལས་བྱའོ། །ཤ་རིའི་མཆུ་འདྲ་མདའ་བུག་ནི། །ཁ་འདྲ་རྩེ་ གསུམ་ཁྲག་གཟགས་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་བྱ་ཤ་རི་ཀའི་མཆུ་འདྲ་བ་དང་། མདའ་བུག་ནི་ཁ་འདྲ་བ་དང་། རྩེ་གསུམ་པའམ། པིར་ཁ་བསྡུས་པ་འདྲ་བ་ནི་ཁྲག་གཟགས་འབྱིན་པས་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་ལ་སྦྱར་རོ། །འཇག་རྩེ་ཨ་ཏའི་མཆུ་འདྲ་བ། ། འབྲས་བུ་སོར་གཉིས་ཁྲག་འབྱིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་འཇག་མའི་རྩེ་མོ་འདྲ་བ་དང་། ཨ་ཏའི་མཆུ་འདྲ་བ་གཉིས་བྱ་བ་ལ། དེས་ཁྲག་གཟགས་པའི་ནད་ལ་སྦྱར་ལ། གཉིས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུའམ། རྩེ་མོ་ནི་སོར་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱའོ། ། དེ་འདྲའི་སོ་ནི་ནང་དུ་བལྟ། །གཙགས་འབྲས་ཟླ་བ་ཁམ་པ་འདྲ། །སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡོད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གཉིས་དང་དབྱིབས་འདྲ་བས་ན་དེ་འདྲ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་སོ་ནང་དུ་བལྟ་བ་དག་ཏུ་ཁྲག་གཟགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར བར་བྱ་ལ།གཙགས་བུ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པ་དེའི་གཙགས་འབྲས་ཁ་ནི་ཟླ་བ་ཁམ་པ་སྟེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་འདྲ་ཞིང་ཁ་ཞེང་སོར་ཕྱེད་དང་གཉིས་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོ་འབྲས་དང་འདྲ་བ་ལ། །སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡོད་དག་།དེ་ནི་རྩ་ལྟོའི་ནད་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩེ་ མོ་སྟེ་གཙགས་འབྲས་ཕྱོགས་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་སོར་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩ་དབུག་པ་དང་ལྟོ་བའི་ནད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྟ་རེའི་དཔངས་འདྲ་བ་ལང་སོ། །འདྲ་བའི་གཙགས་འབྲས་སོར་ཕྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཡུ་བ་གྱེན་བསྟན་ལ། །རུས་པའི་སྟེང་གནས་རྩ་ལ་གདབ། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།དཔངས་དང་སྲིད་སྟ་རེ་ཡུ་བ་ཅན་འདྲ་ཞིང་གཙགས་བུའི་རྩེ་མོའམ། ཁ་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པའི་གཙགས་བུ་དེས་རུས་པའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་རྩ་ལ་གདབ་ཅིང་དབུག་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། འདེབས་པའི་ཚེ་ཡུ་བ་གྱེན་དུ་བསྟན་ལ་རྩ་དབུག་པར་བྱའོ། །ཟངས་མའི་ཐུར་མ་རྩེ་ གཉིས་པ།།རྩེ་མོ་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་འདྲ། །དེ་ཡིས་མཐོང་ཉམས་མིག་སྤྲིས་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བ་ཉམས་པའི་མིག་ནད་སྤྲིས་ཡོད་པ་དེ་དབུག་ཅིང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟངས་ལས་བྱས་པའི་ཐུར་མ་རྩེ་མོ་གཉིས་པ་སྟེ། ཡ་ཏོག་མ་ཏོག་གཉིས་ཀ་རྩེ་མོ་ཡོད་པ་རྩེ་ མོ་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་འདྲ་བར་བྱ་སྟེ།དེས་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མིག་སྤྲིས་དབུག་པར་བྱའོ།

对于'寻找伤口柔软如马蝇头'这句话，凡是寻找和观察伤口通道的称为寻伤器。它用于探查深远伤口的深处和空腔。应当用柔软无粗糙感的、形如马蝇头（即甘度巴特）的探针来测量和检查。
对于'其他如针尖，有孔端用于穿刺'这句话，与前者不同的第二种探伤器，形如针尖，尖端锐利且有孔或眼，用于穿刺和钻孔。
对于'如青草叶用于穿刺'这句话，形如青草叶的手术刀用于穿刺，即进行放血。
对于'如鸲鹆嘴、箭孔口似、三尖用于放血'这句话，手术刀形如鸲鹆鸟嘴，如箭孔般的开口，及三尖或如收拢的笔尖形状，用于需要放血治疗的疾病。
对于'芦苇尖与鸭嘴相似，果实二指用于放血'这句话，手术刀形如芦苇尖和鸭嘴两种，用于放血疾病，这两种器具的刃部或尖端应当有二指宽的尺寸。
对于'如是齿向内，手术刀果如半月，应有二指半'这句话，因与前两者形状相似故称如是，特别之处在于齿向内的用于放血，如前所述使用。向内的手术刀口如半月形，即如弦月，口宽应为二指半。
对于'尖端与果相似，有二指半宽度，用于脉胃病'这句话，尖端即手术刀口与前者相似，同样尺寸为二指半宽度，用于放血和腹部疾病。
对于'如斧形高度，牛齿相似手术刀半指宽，其柄向上举，用于骨上脉'这句话，长度和高度如带柄斧子，手术刀尖或刃半指宽的手术刀，用于刺破骨头上方的脉络。如何使用呢？施术时将刀柄向上举起进行放血。
对于'铜制探针双尖端，尖如花蕾开放似，用以治疗视力损伤眼翳'这句话，为了清除导致视力损害的眼翳，使用铜制双头探针，即上下两端都有尖端，尖端形如绽开的花蕾，用它来刺破无遮蔽物的眼翳。

།རྒྱ་འདྲའི་གཙགས་བུ་བྱ་བ་ནི། །སོར་གདུབ་འདྲ་ལ་ཁ་བྱུང་བ། །གཙགས་འབྲས་རྒྱར་ནི་སོར་ཕྱེད་པའི། །རིགས་པས་འཕེལ་གཙགས་ལྟ་བུ་འམ། །དཀྱིལ་ འཁོར་ལྟ་བུའི་རྩེ་འདྲར་བྱ།།དེ་ནི་མཛུབ་མོའི་ཐོར་ཏོ་ལ། །གདགས་སུ་རུང་བའི་རྒྱ་འདྲ་བྱ། །སྲད་བུས་བརྟོད་ལ་གྲེ་བའི་ནང་། །ནད་རྣམས་གཅད་དང་དྲལ་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་འདྲ་བའི་གཙགས་བུ་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སོར་གདུབ་འདྲ་ བར་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཁ་བཏོད་པའམ།བྱུང་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་གཙགས་འབྲས་དེའི་ཁ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པ། རིགས་པས་ཞེས་པ་མཚོན་གྱི་ལས་བྱ་བ་དང་འཚམ་པར་བྱས་པ་དང་། དབྱིབས་འཕེལ་གཙགས་ལྟ་བུའམ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་གཙགས་ བུ་དང་།རྩེ་མོ་འདྲ་བ་བྱས་ལ། དེ་ཡང་མཛུབ་མོའི་ཐོར་ཏོ་སྟེ། ཚིགས་དང་པོ་ལ་གདགས་སུ་རུང་བའི་རན་པའི་སོར་གདུབ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྐུད་པ་དམར་པོས་བཏགས་ཏེ། མཁྲིག་མའི་གནས་སུ་གདགས་པར་བྱ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གྲེ་བའི་ ནང་དུ་གཞུག་ཅིང་།དེའི་ནང་གི་ནད་རྣམས་གཅད་པ་དང་དྲལ་བར་བྱའོ། །གྲེ་བའི་ཤ་ལྷག་ཐོར་གཙུག་འཛིན། །ལྕགས་ཀྱུ་རྩེ་མོ་ལེགས་གུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲེ་བའི་ནད་ཀྱི་ཤ་ལྷག་དང་ཐོར་བུ་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་སླ་ཞིང་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ལྕགས་ ཀྱི་རྩེ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་ཞིང་རྩེ་མོ་ཤིན་ཏུ་གུག་པར་བྱའོ།།རུས་པ་གཅོད་པའི་སོག་ལེ་ནི། །སྲིད་དུ་སོར་བཅུ་ཞེང་སོར་གཉིས། །སོ་རྣམས་ཕྲ་ཞིང་རབ་ཏུ་རྣོ། །ཡུ་བ་ཆང་ཟུངས་ལེགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་གཅོད་པའི་མཚོན་ནི། སོག་ལེ་ཞེས་ བྱ་བས་བྱ་ལ།དེའི་ཚད་ནི་སྲིད་ཀྱི་དཔངས་སུ་སོར་བཅུ་ཞེང་དུ་སོར་གཉིས་ཡོད་པ་བྱས་ལ། དེ་ཡང་སོ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་རྣོ་ལ་རྩུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡུ་བའི་ཆང་ཟུངས་ལེགས་ཤིང་མཛེས་པར་བྱའོ། །རྨ་ཡི་ཆུ་རྒྱུས་སྐྲ་གཅད་པའི། །ཆན་པ་ཆན་པ་འདྲ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་སྤྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྨའི་ཆུ་རྒྱུས་དང་སྐྲ་གཅད་པའི་དོན་དུ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཆན་པ་འདྲ་བ་སྟེ། ཆ་གསུམ་འོག་ཏུ་དགུག་པར་བྱ་ལ། ལྷག་མ་ཆ་བཞི་པ་སོ་སོར་བྱའོ། །སོ་ཡོ་སོ་དྲང་ཁ་གཉིས་པའི། །སེན་མོའི་འདྲེག་སྤྱད་སོར དགུ་པ།།ཟུག་རྔུ་ཕྲ་དབྱུང་གཅད་པ་དང་། །དྲལ་དང་དབུག་དང་ཕྱི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་སྤྱད་ཁབ་སྲེགས་སུ་ཡོད་པ་དང་ཁ་འདྲ་བ་སྟེ། ཁ་གཉིས་ཡོད་པར་བྱ་ལ། དེ་ནི་སེན་མོ་འདྲེག་པའི་གཙགས་སྤྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་སྲིད་ནི་སོར་དགུ་པར་བྱའོ། །དེས་ ཀྱང་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོ་ཟུག་པ་དབྱུང་བ་དང་།སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་གཅད་པ་དང་དྲལ་བ་དང་། དབུག་པ་དང་། ཕྱི་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟུར་བཞི་པ་ལ་སོར་གཅིག་པ། །དབྱིབས་ནི་ཀུན་ཏུ་གཅིག་འདྲ་བ། །སོ་ཕྱི་བ་ཡི་གཙགས་སྤྱད་དེས། །སོ་ཡི་དྲེག་པ་ཕྱི་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གཙགས་སྤྱད་ཟུར་བཞི་པ། སོ་གཅིག་པར་བྱས་པ་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྲེལ་ཞིང་གཅིག་འདྲ་བར་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སོ་ཕྱི་བའི་གཙགས་སྤྱད་དེ་སོའི་དྲེག་པ་དང་། སོ་ལ་སྐྱོན་བྱུང་བ་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། །ཁབ་ནི་མགོ་ ཟླུམ་མིག་ཟབས་ཆེ།།མཁྲང་པ་གསུམ་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁབ་གསུམ་པོ་མགོ་ཟླུམ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། སྐུད་པ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མིག་ཟབས་ཆེ་བ་དང་། མཁྲང་ཞིང་སྲབ་པ་བྱའོ།

关于制作类似印章的小刀，形状如指环般开口，刀刃宽度为半指宽，依照合理方式制作如扩张刀或圆形刀般的刀尖。这种小刀要适合佩戴在食指第一节上。用线系好后放入喉部，用于切割和剖开病变部位。
所谓类似印章的小刀，其特征如下：形状如指环般开口，刀刃宽度为半指宽，要根据手术需要合理制作，形状如扩张刀或圆形刀般，刀尖相似。要能佩戴在食指第一节上，形状如合适的指环。用红线系好，佩戴在手腕处，然后放入喉部，用于切割和剖开内部病变。
用于抓取喉部赘肉的钩子，要将铁钩的尖端制作成弯曲状。
关于喉部赘肉、疙瘩和肿块等软组织的抓取，要制作成钩状铁器，尖端要充分弯曲。
切割骨头的锯子，长度十指宽，宽度二指宽，锯齿要细密且锋利，手柄要制作得结实美观。
切割骨头的工具是锯子，其尺寸为长十指宽，宽二指宽，锯齿要细密、锋利且粗糙，手柄要制作得结实美观。
用于切割伤口筋脉和毛发的剪刀，要制作成剪刀的形状。
这种剪刀形状的手术工具用于切割伤口筋脉和毛发，要将三分之一部分向下弯曲，剩余四分之一部分要分开。
用于修剪指甲的九指长双刃工具，既有弯曲的刃又有直的刃，用于拔出细小异物、切割、剖开、打孔和修整。
这种手术工具形如指甲修剪器，有双刃，长度为九指宽。用于拔出细小异物、切割、剖开、打孔和修整。
四方形一指宽的工具，形状统一一致，这种牙科工具用于清除牙垢。
这种称为清洁器的手术工具是四方形的，宽一指，形状要连贯统一，用这种牙科工具来清除牙垢和牙齿缺陷。
针要圆头、针眼深，要制作三种坚硬的针。
这三种针要圆头且光滑，穿线的针眼要深，要坚硬且细薄。

།དེ་ལས་ནི། །ཤ་ཆེ་བ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ནི། །ཟུར་གསུམ་སྲིད་དུ་སོར་གསུམ་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བཙེམ་པ་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཤ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྨ་བཙེམ་པ་ལ་ནི་ཟུར་གསུམ་པ་ཡོད། སྲིད་སོར་གསུམ་པས་བྱའོ། །ཤ་ཆུང་བ་དང་རུས་ཚིགས་ན། །རྨ་ཡོད་པ་ལ་སྲིད་སོར་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཤ་ཆུང་བའི་ཕྱོགས་དང་རུས་པ དང་།ཚིགས་ལ་རྨ་ཡོད་པ་བཙེམ་པ་ལ་ནི་ཁབ་སྲིད་དུ་སོར་གཉིས་པ་བྱའོ། །ཞུ་དང་མ་ཞུའི་གནས་ནད་རྨའི། །ཁབ་རྩེ་འབྲས་དབྱིབས་གཞུ་ལྟར་སྒུ། །སྲིད་དུ་སོར་ནི་ཕྱེད་དང་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁབ་གསུམ་པ་ནི་ཁབ་རྩེ་འབྲས་འདྲ་ཞིང་གཞུ་ལྟར་སྒུར་པོ་ལ་སོར་ཕྱེད་ དང་གསུམ་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཞུ་བའི་གནས་དང་། མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་རྨ་ཡོད་པ་དང་། གནས་རྣམས་ན་རྨ་ཡོད་པ་ལ་བཅོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁབ་ནི་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ཀུན་ཀྱང་། །ཟླུམ་པོ་སོར་ནི་ལེགས་སྦམས་ལ། །ཁྲི་གཅིག་ལ་བཙུགས་ པིར་འདྲ་བ།།བརྩན་སྔོན་གདོང་ནད་ཐིག་ལེ་ནག་།སྐྲ་འབྱི་བ་ལ་གཙགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁབ་ནི་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ཀུན་ཀྱང་ཟླུམ་པོར་བྱས་ལ། ཚད་སོར་བཞི་པ་དེ་ལེགས་པར་སྦམས་ཤིང་བསྡུས་ལ་ཁྲིའུ་འམ། གཞི་གཅིག་ལ་བཙུགས་ཏེ། པིར་འདྲ་བར་ བྱ་ཞིང་ལེགས་པར་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ།གཙགས་སྤྱད་འདི་ནི་ཁབ་ཀྱི་པིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩན་སྔོན་པོ་བྱུང་བ་དང་། གདོང་གི་ནད་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ཆགས་པ་དང་། སྐྲ་འབྱི་བའི་ནད་ལ་གཙགས་པར་བྱའོ། །ཁབ་བརྒྱད་ཟླུམ་པོ་སོར་ཕྱེད་པ། །གཅིག་ཏུ་སྦམས་ ལ་གཟར་བུ་འདྲ།།ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཙུགས་ནས་ནི། །དེ་ཡིས་སྣ་ཡི་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚལ་པ་ཁྲེའུ་ཕྱོགས་བརྒྱད་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཚད་སོར་ཕྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་སྦམས་པ་གཟར་བུ་འདྲ་བ་བྱས་ལ། གཟར་བུ་དེས་ ལག་པ་གཉིས་དང་གཙགས་བུར་གྱུར་པ་ལས།སྣའི་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །རྣ་ཤལ་དབུག་པའི་སྨྱུང་བུ་ནི། །ཡུ་ཐི་ཀ་ནི་ཁ་འབུས་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་ཤལ་དབུག་ཅིང་འབིགས་པའི་ཆ་སྤྱད་སྨྱུང་བུ་ནི། མེ་ཏོག་ཡུ་ཏི་ཀ་ཁབ་འདྲ་བར་བྱས་པའོ། །སྨྱུང་ བུ་སོར་ནི་ཕྱེད་པར་བྱ།།དེ་ཡི་ཚད་དབུག་དེ་ཡན་ཆད། །ཟུར་བཞི་བྱས་པ་དེ་ཡིས་ནི། །སྐྲངས་སྨིན་མ་སྨིན་དོགས་ལ་དབུག་།རྣ་དྲུང་ཤ་ནི་སྟུག་པོ་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱུང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙགས་སྤྱད་ཁ་ཟླུམ་པོ་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པ། དེའི་ཚད་དུ་དབུག་ཅིང་གཞུག་པར་ བྱ་ལ།ཟླུམ་པོ་སོར་ཕྱེད་པ་དེ་ཡན་ཆད་ནི་དབྱིབས་ཟུར་བཞི་པར་བྱའི་ཟླུམ་པོར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་གཙགས་སྤྱད་དེས་ནི། སྐྲངས་པ་འདི་སྨིན་པ་ཡིན་ནམ། མ་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེས་དོགས་ཤིང་སོམ་ཉིར་གྱུར་པ་ལ་དབུག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དེས་རྣ་དྲུང་གི་སྣ་ཤལ་སྟུག་པོ་ཡོད་ པ་དག་དབུག་པར་བྱའོ།།སྨྱུང་བུ་ཁ་ནི་སྦོམ་པོ་ལ། །སུམ་ཆ་སྦུ་གུ་ཡོད་བྱས་ལ། །སོར་གསུམ་པ་ཡིས་རྣ་བ་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྣ་ཤལ་མཐུག་པོ་ཡོད་པ་ལ། སྨྱུང་བུའམ་ཁབ་སྦོམ་པོས་དབུག་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སུམ་ཆའི་ཚད་ཙམ་དུ་བུ་ག་ཡོད་ པར་བྱས་ལ།སྲིད་སོར་གསུམ་པ་ཁོང་སྟོང་གིས་དབུག་པར་བྱའོ།

其中，在肉厚的部位，三角形长三指，这是说，在缝合伤口时，在这三种中，对于肉厚部位的伤口缝合，要用三角形，长度为三指。
在肉薄处和骨节处，伤口长度为二指，这是说，在肉薄的部位和骨头及关节处的伤口缝合时，针的长度要用二指。
在消化和未消化处的病伤，针尖如稻形弓状弯曲，长度为三指半，这是说，第三种针，针尖如稻形且如弓般弯曲，长三指半，用它来治疗消化处和未消化处的伤口，以及各处的伤口。
七或八针都要圆形，指长要适中，插在一个座上，如笔般，用于治疗青斑、面部病症黑斑、脱发，这是说，七针或八针都要做成圆形，长度四指，要适当收紧，插在座子或底座上，做成如笔的形状并妥善固定，这种手术工具叫做针笔，用于治疗青色斑点、面部黑斑病症和脱发病。
八针圆形半指长，合为一束如汤匙，用双手插入，用它抽取鼻血，这是说，八个部分呈圆形状，长半指，捆扎成一束如汤匙形状，用双手将其作为手术工具，用来抽取鼻血。
穿耳孔的细针，形如优提花蕊，这是说，用于穿刺耳垂的工具细针，要做成如优提花蕊的形状。
细针长半指，其上要四方，用它来刺探肿胀是否成熟，穿刺耳边厚肉，这是说，细针是一种圆头手术工具，长半指，超过半指的部分要做成四方形而不是圆形。用这种手术工具来检查肿胀是否成熟，以及穿刺耳边厚实的软组织。
粗细针头要粗大，三分之一要有孔，用三指长的针穿耳，这是说，对于较厚的耳垂，建议用粗针或粗针来穿刺，且要在三分之一处开孔，用长三指的空心针来穿刺。

།པདྨ་ཐལ་སྨན་མེ་བཙའ་དང་། །མཆིང་བུ་རྡོ་དུམ་སེན་མོ་སོགས། །ལྕགས་མིང་གཏར་སྤྱད་ཕྲ་མོ་སྟེ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ། །ཆ་སྤྱད་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་པས་ཀྱང་། །མཁོ་བ་ནད་ཀྱི་དམིགས་ དང་སྦྱར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨ་དང་ཐལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ནི་མཁོ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཡིན་ལ། སོགས་པ་ནི་ཀུ་ར་པིན་དང་། ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་། ཕྱུགས་ཀྱི་རྨིག་པ་དང་། ལོ་འདབ་རྩུབ་མོ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང་། ལྕི་བ་སྐམ་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། ། དེ་དག་གི་ལྕགས་མ་ཡིན་པའི་གཏར་སྤྱད་ཕྲ་མོ་སྟེ། དེ་ཡང་བློས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་འདི་བཞིན་དུ་ཆ་སྤྱད་གཞན་དག་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁོ་བའི་ཆ་སྤྱད་གཞན་དག་ཀྱང་ནད ཀྱི་དམིགས་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འདྲེན་དང་འབྱིན་དང་དྲལ་དང་འདྲུབ། །དམིགས་ཚོལ་ཕྱི་བསལ་ཞལ་ཞལ་གདབ། །གཙགས་བཅད་གཤེགས་དབུག་བཙུགས་པ་དང་། །གཟུང་བསྲེག་དེ་ཡིས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདྲེན་པ་དང་ འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྲེག་པའི་བར་བྱ། རེ་རེ་ཞིང་སྨོས་པ་ནི། གཙགས་སྤྱད་དེ་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །གཅད་དང་དྲལ་དང་ཕྱི་བའི་ཕྱིར། །སྤྱད་ཀྱི་གཙགས་འབྲས་རྩ་བའི་བར། །མཛུབ་མོ་གུང་མོ་མཐེ་བོ་ཡིས། །མ་ཡེངས་པ་དང་ལེགས་པར་གཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་སྤྱད་གཅད་པའི་དོན་དང་། དྲལ་བའི་དོན་དང་། ཕྱེ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ལས་བྱེད་པ་ན་གཙགས་སྤྱད་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙགས་འབྲས་དང་། རྩ་བའི་བར་ནས་ལས་དེ་དག་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ནི། དེར་མཛུབ་མོ་དང་། གུང་མོ་དང་། མཐེ་བོ་སྟེ། སོར་མོ་གསུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱའི། ལག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཟུང་ངོ་། །འཛིན་པ་ན་ཡང་བློ་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པ་དང་། ནོར་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཏར་ག་གདབ་ཕྱིར་རྩེ་མོའི་དྲུང་། །མཛུབ་མོ་དང་ནི་མཐེ་བོས་གཟུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་གཟགས་པའི་དོན་དུ་ནི། གཙགས་བུའི་རྩེ་མོ་དྲུད་མཚམས་ནས་མཛུབ་མོ་དང་མཐེ་བོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །འབྲས་འདྲ་བ་ཡི་ཡུ་བ་ནི། །ཆང་པར་བཅུག་སྟེ་རྩེ་མོས་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་འབྲས་ཀྱི་དབྱིབས འདྲ་བའི་ཡུ་བ་ཟླུམ་པོ་ཆང་བར་བཅུག་སྟེ།རྩེ་མོ་སྟེ་ཁའི་ཕྱོགས་ནས་གཟུང་སྟེ་གདབ་པར་བྱའོ། །དབྱུང་དོན་ཡུ་བ་ནས་བཟུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པའི་དོན་གྱི་ཆ་སྤྱད་ནི་ཡུ་བ་སྟེ། རྩ་བའི་ཕྱོགས་ནས་བཟུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། ། ཆ་སྤྱད་སྔར་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་བྱ་བ་གང་བདེར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་སྤྱད་གཞན་དག་ནི། བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ།

莲花、灰药、灸法以及青石碎块、指甲等，铁制的细小针具，也要如是配用。工具、机械等也要根据病情需要来配用。
对此，莲花和灰药等是必需的工具，'等'字包括了铜针、树枝、牲畜蹄子、粗糙树叶、海泡沫、干粪等。这些是非铁制的细小针具，也要像前面所说的那样，按照下文所述的方式来配用。同样，其他工具和机械等也要适当配用。同样，其他必需的工具也要根据病情来配用。
牵引、拔除、剖开、缝合，寻找病灶、清除外物、摩擦涂抹，割开、切断、钻孔、插入，抓取、烧灼是其作用。
从'牵引'到'烧灼'每一项所说的都是针具的作用。
为了切割、剖开和擦拭，工具的针刃到根部，要用食指、中指、拇指，专注而正确地握持。
关于这一点，为了使用针具进行切割、剖开和擦拭等操作，在使用时要从针刃到根部用食指、中指和拇指三指握持，而不是用整个手掌握持。握持时要专注不分心，要正确无误地握持。
为了放血，要用食指和拇指握持针尖附近。
为了放血引流，要在针尖的接合处用食指和拇指握持。
类似稻谷形状的柄部，要插入握持处，从尖端下刺。
对于形状如稻谷的圆形柄部要插入握持处，从尖端方向握持后刺入。
为了拔除要从柄部握持。
为了拔除刺等，工具要从柄部即根部方向握持后拔出。前面提到的工具也要这样理解。
其他则根据方便行事。
其他针具则根据操作方便来适当使用。

།གཏར་སྤྱད་སྣ་ཚོགས་དག་གི་སྣོད། །གསོ་རས་བལ་སྣམ མེན་ཏྲི་འམ།།པགས་འཇམ་དུ་གུ་ལ་ལས་བྱས། །རབ་ཏུ་སྟུག་པ་ཞེང་སོར་དགུ། །སྲིད་དུ་སོར་ནི་བཅུ་གཉིས་པ། །བལ་གྱིས་བར་གཅད་སྤྱད་བཅུག་ལ། །ལེགས་པར་གཞག་སྟེ་དྲུབ་པ་དང་། །ཐུར་མས་ཁ་ནི་བརྒྱུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་གཏར་ སྤྱད་སྣ་ཚོགས་དག་གི་སྣོད་གསོ་རས་སམ་བལ་གོས་སམ།མེན་ཏྲི་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའམ། པགས་པ་འཇམ་པོའམ། དུ་གུ་ལ་ལས་བྱས་པ། རབ་ཏུ་སྟུག་པ་མཁྲེགས་པ་དང་། ཞེང་སོར་དགུ་སྟེ། ངོས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོར་དགུ་པ་ཡོད་པ། སྲིད་སོར་ བཅུ་གཉིས་པ།དེ་བཞིན་དུ་བལ་གྱིས་གཙགས་སྤྱད་ཀྱི་བར་དུ་བར་གཅད་ཅིང་། བཅུག་ལ་མ་འདྲེས་པར་ལེགས་པར་གཞུག་སྟེ། དྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་ཁའི་བུ་ག་ཐུར་མས་ལེགས་པར་བརྒྱུ་བར་བྱ་ཞིང་ཁ་སྦྱར་བ་དང་། བཅས་པ་དེ་བསག་ཅིང་བསྡུ་བར་ བྱའོ།།སྲིན་བུ་པད་པ་བདེར་གནས་པ། །ཁྲག་དབྱུང་ཕྱིར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་པད་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཆུ་ན་གནས་པའི་འབུའི་རིགས་ཛ་ལུ་ཀ་ནི། སྐྱེས་བུ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ཁྲག་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆུ་ནང་ཉ་དང་སྦལ་སོགས་ དང་།།མི་རོའི་དྲི་མ་རྣམས་ལས་བྱུང་། །དམར་དང་དཀར་དང་ཤིན་ཏུ་གནག་།མི་སྲུན་སྦོམ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། །འཇའ་ཚོན་དང་འདྲ་རོ་སྟོད་བཀྲ། །སྤུ་ཡོད་དེ་རྣམས་དུག་ཅན་ཡིན། །སྤང་བྱ་དེས་ནི་ཁྲག་གཞིབས་ན། །གཡའ་རྣག་འཛག་རིམས་མགོ་འཁོར་ སྐྱེད།།དེ་ལ་དུག་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་པད་པ་ཆུ་ནང་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཉ་དང་སྦལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་རོ་དང་དྲི་མ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ། ཁ་དོག་དམར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གནག་པ་དང་། མི་སྲུན་ཞིང་རང་བཞིན་ གཡོ་བ་དང་།།སྦོམ་ཞིང་ལུས་ཆེ་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། འཇའ་ཚོན་དང་འདྲ་བར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། རོ་སྟོད་བཀྲ་ཞིང་ར་རིས་འདུག་པ་དང་། སྤུ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུག་ཅན་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱའི། གཏར་ག་གདབ་པའི་དོན་དུ་མི་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེས་ཁྲག་གཞིབས་ནས་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ནི། དུག་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་གསོ་བ་བྱའོ། །ཆུ་མདོག་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། །དུག་མེད་ཉ་ལྕིབས་མེད་ལས་བྱུང་། །རྩ་སྣར་རོ་སྟོད་སྔོ་བཀྲ་ ཟླུམ།།རྒྱབ་ནི་ངུར་སྨྲིག་འདྲ་ལུས་ཕྲ། །ལྟོ་ནི་ཅུང་ཟད་སེར་བ་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུའི་མདོག་རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་དང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དུག་མེད་ཅིང་ཉ་ལྕིབས་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མདོག་ཅུང་ཟད་རྩ་སྣར་སྔོ་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། རོ་སྟོད་སྔོ་ བཀྲར་འདུག་པ་དང་།དབྱིབས་ཟླུམ་པ་དང་། རྒྱབ་ངུར་སྨྲིག་ལྟར་སེར་བ་དང་། ལུས་ཕྲ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། ལྟོ་ཅུང་ཟད་སེར་པོར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཟང་སྟེ་དུག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལེགས་པར་མ་སྐྱུགས་དང་། །རྟག་ཏུ་འཐུང་དུ་བཅུག་པ་ དག།།ཆུ་ནང་ཞུགས་ཏེ་ནུབ་པ་ནི། །ཁྲག་གིས་མྱོས་པ་ཡིན་པས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མེད་པའི་སྲིན་བུ་དེ་ནད་ཁྲག་འཐུངས་ནས་ལེགས་པར་མ་སྐྱུགས་པ་དང་། ཆུའི་ནང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ནུབ་པ་ནི་ཁྲག་གིས་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།

关于各种放血工具的容器，用医用布料或毛织物或棉布，或用柔软的皮革或细棉布制成。非常厚实，宽九指，长十二指。用棉花隔开放入工具，妥善放置后缝制，用针线缝合开口。
上述各种放血工具的容器，用医用布料或毛织物，或用棉布等制成，或用柔软的皮革，或用细棉布制成。非常厚实坚固，宽九指，即从一边到另一边有九指宽，长十二指。同样用棉花将放血工具隔开，放入后不要混杂，妥善放置，缝制，同样用针线好好缝合容器的开口并合拢，然后收起保管。
水蛭安居舒适，为了放血而使用。
所谓水蛭，是生活在水中的虫类蚂蟥，为了让人安居舒适而放血使用。
从水中的鱼和青蛙等，以及人尸体的污秽中产生。红色和白色及深黑色，凶猛粗大且相连，如彩虹般上身斑驳，有毛的这些都是有毒的。应当避免，它们吸血会引起瘙痒、脓液流出、发烧和头晕。对此应治疗毒血和胆汁。
水蛭从水中产生，从鱼和青蛙等，以及人尸体和污秽中产生。颜色红色的，深黑色的，凶猛且性情不稳定的，粗大身体大的，寒冷的，如彩虹般有各种颜色的，上身斑驳有花纹的，有毛的这些全都是有毒的应当避免，不要用于放血。为什么呢？它们吸血后会引起瘙痒等症状，对于产生瘙痒等症状的，应当进行毒、血和胆汁的治疗。
水色清澈明亮，无毒且从无鳞鱼产生。根部青色斑驳圆形，背部如赤铜色身体细，腹部略微发黄的为好。
从水色清澈明亮的水中产生，从无毒且无鳞的鱼中产生，颜色略带青色根部，上身青色斑驳，形状圆形，背部如赤铜色，身体细薄，腹部略微发黄的这些都是好的，是无毒的。
那些没有好好吐出，经常让其饮血的，进入水中沉没的，因为是血醉所以要避免。
无毒的水蛭吸了病血后没有好好吐出的，进入水中沉没的，这就是所谓的血醉，也要避免。

། དེ་ནས་ཅིག་ཤོས་སྐྱེར་པ་བཏགས། །ཆུར་སྦྱར་བ་ཡི་ནང་དུ་གཞུག་།ཀན་ཛིའམ་དར་བའི་ནང་དུ་གཞུག་།སླར་ཡང་ཆུར་ནི་དབུགས་ཕྱུང་ནས། །མར་རམ་ས་ཞག་ནུ་ཞོའམ། །ཁྲག་གི་ཐིགས་པས་བསྐུས་འཐུང་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སྲིན་བུ་དུག མེད་པ་སྐྱེར་པ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཆུར་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་བཅུག་པའམ།རྩབ་མོ་རང་སྐྱུར་རམ། དར་བའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཆུར་བཅུག་པས་དབུགས་ཕྱུང་ལ་འཐུང་དུ་གཞུག་སྟེ། དེ་ཡང་མར་ལ་སོགས་པ་བསྐུས་པར་འཐུང་དུ་གཞུག་སྟེ། འཐུང་ ཚེ་རོ་སྟོད་མཐོར་གྱུར་ན།།རས་མ་སྲབ་མོས་གཡོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་རོ་སྟོད་བཏེག་སྟེ་འཐུང་ན། གོས་སྲབ་མོས་གཡོགས་པར་བྱའོ། །ཁྲག་ནི་བཟང་ངན་འདྲེས་པ་ལས། །པད་པ་དང་པོར་ནད་ཁྲག་ནི། །འཐུང་སྟེ་ངང་པས་འོ་མ་ དང་།།འདྲེས་ཆུའི་འོ་མ་ལེན་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་པད་པ་དེས་ནི་བཟང་པོ་དང་། ངན་པ་འདྲེས་པ་ལས་ནད་ཁྲག་འཇིབས་ཏེ། དེ་དཔེར་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལས་ངང་པས་ནི་འོ་མ་ལེན་པ་དང་འདྲའོ། །སོ་ཡིས་འདེབས་པའམ་གཡའ་གྱུར་ ན།།དེ་ནི་སླར་དབྱུང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།རྒྱམ་ཚ་ཏིལ་མར་གྱིས་ཁ་བསྐུ། །ཕྱེ་མ་འཇམ་པོས་རྒྱབ་ཏུ་གཏོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་པད་པས་འཇིབས་པ་ན། སོས་འདེབས་པའམ་གཡའ་བར་གྱུར་ན། ནད་མེད་པའི་ཁྲག་བསྲུང་བའི་འབུ་དེ་གདོན་པར་ བྱའོ།།བཏོན་ནས་ཀྱང་ཁྲག་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱམ་ཚ་དང་། ཏིལ་མར་སྦྱར་བས་ཁ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མ་འཇམ་པོས་ཀྱང་གཏོར་བར་བྱ་ཞིང་། མཇུག་མ་ནས་ཡར་བཙིར་ཏེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཞག་བདུན་བར་ དུ་ནི།ཁྲག་མྱོས་བསྲུངས་ལ་འཐུང་མི་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བྱས་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཇིབ་ཏུ་མི་གཞུག་གོ། །སྲིན་བུ་པད་པ་ལེགས་སྐྱུགས་ན། །སྔོན་བཞིན་ཁོང་གྲིམས་བརྟན་པར་འགྱུར། །དྲགས་ན་དལ་ཞིང་སྙོམ་འཆི་འགྱུར། །སྐྱུགས་ མ་ལེགས་ན་རེངས་མྱོས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྲིན་བུ་པད་པ་སྐྱུགས་ལེགས་ན་ཁྲག་མ་འཐུངས་པའི་སྔོན་བཞིན་དུ་ཁོང་གྲིམས་ཤིང་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐྱུགས་དྲགས་ན་ལུས་སྙོམ་པའམ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུགས་མ་ལེགས་ན་ནི་རེངས་ཤིང་མྱོས་པར་ འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ཆུ་དང་ས་བླུགས་པ། །གཞན་དང་གཞན་དུ་གཞག་པར་བྱ། །ཁ་ཆུ་རུལ་བག་སྦྱང་ཕྱིར་བྱ། །གཞན་དུ་དུག་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པད་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་དང་། ཆུ་དང་ས་གཙང་མ་བླུགས་པ། དེ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁ་ཆུ་དང་རུལ་བག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ནི་རྒྱུ་དེས་དུག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་དག་པ་འམ་ཁྲག་མ་དབྱུང་། །སྐྱེར་པ་བུ་རམ་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མ་དག་པར་གྱུར་ན སྲིན་བུ་དེ་བསྐྱེད་ལ།སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ལན་བརྒྱར་དཀྲུགས་མར་རས་བལ་གྱི། །ཡེའུ་ས་བྱུགས་ལ་སྨན་བསིལ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གཞིབས་ཟིན་ནས་མར་ལན་བརྒྱར་དཀྲུགས་ཤིང་བཞུས་པ། །རས་བལ་གྱི་ཡེའུས་བསྐུ་བ་དང་། སྨན་བསིལ་བག་གིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་ཁྲག་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །འཕྲལ་དུ་རྩ་དམར་ནད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་མ་ལུས་པར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་མོད་ལ་རྩ་དམར་བ་དང་། ནད་དུ་གྱུར་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།

然后将一种名为'斯杰巴'的药材研磨，放入水中调和，或者放入酸奶或酸乳中。再次将其放入水中使其呼吸，然后涂抹上酥油、动物油脂、乳汁或血滴后饮用。
也就是说，将无毒的斯杰巴研磨成粉末，与水调和后放入，或者放入发酵的酸味液体或酸奶中。然后再次放入水中使其呼吸后饮用，并且要涂抹酥油等后饮用。
饮用时如果上身抬起，应该用薄布遮盖。这是说，如果虫子抬起上身饮用时，应该用薄布遮盖。
关于好坏血液混合，水蛭首先吸取病血，就像天鹅从混合着水的牛奶中只取牛奶一样。这是说，水蛭从好坏混合的血液中吸取病血，就像天鹅从水乳混合物中只取牛奶一样。
如果咬人或发痒，就应该取出并使其呕吐。用岩盐和芝麻油涂抹口部，用细粉撒在背部。这是说，当水蛭在吸血时，如果咬人或发痒，就应该取出这保护无病血液的虫子。取出后要使其呕吐。同样要用岩盐和芝麻油调和后涂抹口部。同样也要撒上细粉，从尾部向上挤压使其前进。
之后七天之内，保护其不要在醉血状态下吸血。这是说，这样处理后七天之内不要让它吸血。
水蛭如果呕吐得好，会像之前一样身体紧实稳固。如果呕吐过度会慢慢平静而死。如果呕吐不好会变得僵硬昏迷。这是说，水蛭呕吐得好的话，会像未吸血之前一样身体紧实稳固。如果呕吐过度，身体会变得平静或死亡。如果呕吐不好，会变得僵硬和昏迷。
将瓶子注入水和土，要放在不同的地方。为了清除口水和腐败，否则会带有毒性。这是说，要将水蛭放在装有清水和干净土的不同瓶子里，这是为了避免口水和腐败。如果不这样做，就会因此变得有毒。
不纯净或未放血时，要用斯杰巴、糖和蜂蜜涂抹。这是说，当血液不纯净时，要培育那虫子，用斯杰巴等涂抹。
用搅拌百次的酥油，涂抹棉花绒，再涂上清凉药物。这是说，吸血完成后，要用搅拌百次并熔化的酥油，用棉花绒涂抹，并涂上具有清凉性质的药物。
当病血分离后，立即红脉无病。这是说，当病血完全清除后，立即血脉变红，疾病痊愈。

།མ་དག་གནས་ནས བསྐྱོད་གྱུར་པ།།རྨ་ཡི་གནས་སུ་འདུག་པའི་ཁྲག་།ཞག་ལོན་ན་ནི་རྣག་པར་འགྱུར། །དེ་བས་དེ་ནི་སླར་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མ་དག་ཅིང་ནད་དང་བཅས་པ་རང་རང་གི་གནས་ནས་བསྐྱོད་ཅིང་འཕོས་ཏེ་རྨའི་གནས་སུ་འདུག་པ་ནི་མཚན་མོ་འདས་ཤིང་ ཞག་ལོན་ན་རྣག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཁྲག་དེ་སླར་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་རྒྱས་ཁྲག་གི་ནད་ལ་ནི། །ཀུ་བ་བུམ་པ་སྦྱར་མི་བྱ། །དེ་གཉིས་མེ་དང་བཅས་པ་ཡིན། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལ་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་རྒྱས་ ཤིང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་གི་ནད་ལ་ནི།ཁྲག་དེ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་ཀུ་བ་དང་། བུམ་པ་གླན་ཅིང་སྦྱར་བས་ཁྲག་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དེ་དག་ནི་ནང་ན་མེ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྲག་གི་སྐྱེ་གནས་མཁྲིས་པ་ དང་།ནུས་པ་མཐུན་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་ནི། ཀུ་བ་དང་བུམ་པ་སྦྱར་བས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད་ཁྲག་ནི། །སྐ་བས་རྔབས་རྭས་གཞིབ་མི་བྱ། ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ཁྲག་།རྔབས་རས་གཞིབས་ཏེ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཁྲག་ནི། །སྐ་ཞིང་ལྕི་བག་ཅན་ཡིན་པས། །རྔབས་རྭས་གཞིབ་ཅིང་དབྱུང་བར་མི་བྱ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་ནི་སླ་བ་ཡིན་པས རྔབས་རས་གཞིབ་ཅིང་དབྱུང་བར་བྱའོ།།ལུས་ཀྱི་གོང་དུ་སྲད་བུ་འམ། །རས་ཀྱིས་དམ་དུ་བཅིངས་ནས་ནི། །ཆུ་བ་ཚིགས་རུས་གནད་རྣམས་ནི། །དོར་ཏེ་ཞལ་ཞལ་གདབ་པར་བྱ། །གྱེན་དུ་དབྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི། །ཐུར་དུ་འབབ་པར་གདབ་པར་བྱ། །ཟབ་དང་ཉེ་དང་ འཕྲེད་མི་གདབ།།བཏབ་པའི་གནས་སུའང་གདབ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞལ་ཞལ་གདབ་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་གོང་ཕྱོགས་སུ་སྲད་བུའམ། རས་གང་ཡང་རུང་བས་དམ་དུ་བཅིངས་ནས་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་དོར་ཞིང་སྤངས་ནས་གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་གདབ་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གྱེན་དུ་དབྱུང་ཞིང་གདབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲག་ཐུར་དུ་འབབ་པར་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་དུ་ཟབ་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཉེ་ཞིང་བར་མཚམས་མེད་པར་ཡང་མི་གདབ། འཕྲེད་འགྲོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གདབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཙགས་བུ་བཏབ་ཟིན་པའི་གནས་སུ གཉིས་པ་གདབ་པར་ཡང་མི་བྱའོ།།ཞལ་ཞལ་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས། །རྩ་མདུད་སྲིན་བུས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་། །བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་རྭ་སོགས་གདབ། །ནད་ཁྲག་ལུས་ཁྱབ་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཁྲག་ནི། ཞལ་ཞལ་ གདབ་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྩ་མདུད་དམ། རྨེན་བུར་འདུས་པའི་ཁྲག་ནི་སྲིན་བུ་པད་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་གི་ཁྲག་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་ཅིང་ཚོར་བ་མེད་པ་ནི་རྩ་སོགས་ཏེ། རྔབས་རྭ་དང་། ཀུ་བ་དང་། བུམ་པ་དག་གིས་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་དུ་ དབྱུང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཁྲག་གིས་ལུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་ནད་འདུས་པ་ཞལ་ཞལ་བྱ། །གཏིང་ན་ཡོད་པ་པད་པས་དབྱུང་། །ལྤགས་གནས་ཀུ་བུམ་རྔབས་རྭས་དབྱུང་། །ལུས་ཁྱབ་ ཁྲག་ལ་གཏར་ག་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ནད་འདུས་ཤིང་གོང་པོར་འདྲིལ་བ་ལ་ནི། ཞལ་ཞལ་གདབ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་གཏིང་ན་ཡོད་ཅིང་ནང་དུ་ཞེན་པ་དག་ནི་སྲིན་བུ་པད་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་པགས་པར་གནས་ཤིང་རྒྱས་པར་ གྱུར་པ་ནི།ཀུ་བ་དང་། བུམ་པ་དང་། རྔབས་རྭས་དབྱུང་བར་བྱའོ།

从不净处移动的血液，停留在伤口处的血液，经过一夜就会化为脓，因此应当将其排出。
对于胆汁增盛的血液病，不应使用吸角和罐子，因为这两者都具有火性。应当用于风和痰病。
对于痰病引起的血液，因为粘稠，不应用吸角刮除。对于风和胆引起的血液，应当用吸角刮除排出。
在身体上部用线或布紧紧缠绑，避开水道、关节、要害处，应当施以浅刺。应当用向上抽出的方法，使血液向下流出。不要刺得太深、太近、横向，也不要在已刺过的地方再刺。
浅刺适用于血液集中于一处，对于血脉结节应用蛭吸血，对于麻木不仁之血应用角等抽出，对于血病遍布全身者应当放血。
血病聚集应当浅刺，深处之血应用蛭吸出，皮下之血应用吸角罐子抽出，遍布全身之血应当放血。

།ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པའི་ནད་ཁྲག་ནི་གཏར་གའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །རླུང་སོགས་གནས་ལ་རྔབས་རྭ་དང་། །པད་བ་ཀུ་བས་རིམ་བཞིན་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཁྲག་དེ་ནི་གནས་དེ་ལས་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་གསུམ་གྱིས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་རླུང་གི་གནས་ཀྱི་ཁྲག་ནི་རྔབས་རྭས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྲག་ནི་སྲིན་བུ་པད་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ གྱི་གནས་ཀྱི་ཁྲག་ནི་ཀུ་བས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།ཁྲག་ཕྱུང་བསིལ་བསྐུས་ལ་སོགས་པས། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུགས་གྱུར་ཏེ། །རྨ་ན་གཡའ་ཞིང་སྐྲངས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་ཞུན་མར་དྲོན་པོས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་བཏོན་པར་གྱུར་ པ་དག་ལ་ནི།བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དང་། བླུགས་པ་ལ་སོགས་པས་རླུང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏེ། རྨ་ན་བ་དང་། གཡའ་བདེ་ལ་ཞུན་མར་དྲོན་པོས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཏར་ག་གདབ་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་དགོས པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཁྱབ་པའི་ཁྲག་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པས་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་རྣམས་དབུག་ཅིང་གདབ་པའི་ལས་ནི་གཏར་ག་གདབ་པ་སྟེ། དེའི་ཆོ་ག་འདི་དང་འདི་ལྟར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅུང་ཟད་མངར་ཞིང་ཚྭ་བྲོ་ལ། །གྲང་དང་ཚ་མིན་སྐ་བ་མིན། །པདྨ་ལྷམ་བུ་ཆུ་གཤེར་དང་། །བཙོད་དང་རི་བོང་ཁྲག་ལྟར་དམར། །དག་ཅིང་དམར་བར་འབྱུང་བ་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་གནས་བྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཁྲག་དག་ཅིང་ནད་མེད་པ་ནི། ཅུང་ཟད་རོ་མངར་བ་དང་། ཅུང་ཟད་རོ་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཚ་གྲང་སྙོམས་པར་གནས་ཏེ་ཟླ་བ་དང་། མེའི་རང་བཞིན་གཉི་གའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྐ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།བདེ་བླག་ཏུ་འཛག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་དང་། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དམར་ཞིང་དང་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ནད་མེད་པའི་ཁྲག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་གནས་ཤིང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ བད་མཁྲིས་ཀྱི།།ནད་ཀྱིས་འཁྲུགས་པས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དམར་ཞིང་དངས་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་གྱིས་ནད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ལན་འགའ་ནི་རླུང་གིས་ཀྱང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྐྱེད་པ། མེ་དབལ་འབྲས་དང་མཆེར་ནད་དང་། །སྐྲན་དང་མེ་དྲོད་འབྲི་དང་རིམས། །ཁ་དང་མིག་དང་མགོ་ནད་དང་། །མྱོས་དང་སྐོམ་དང་ཚ་བྲོ་དང་། །མཛེ་ནད་དྲེག ནད་མཁྲིས་ཁྲག་དང་།སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་ཞིང་མགོ་འཁོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནད་ཁྲག་དེས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། མེ་དབལ་ལ་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི། །ནད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དྲེག་ནད་ནི་ རླུང་དང་ཁྲག་འདྲེས་པའོ།

遍布全身并增长的病血应当用放血疗法来排出。对于风等病所在处，应当分别用吸角、蚂蟥和针刺来放血。这是说，对于风等病所在处的血，应当用三种方法来放血：风病之处的血应当用吸角来放血；胆病之处的血应当用蚂蟥来放血；痰病之处的血应当用针刺来放血。
放血后，如果因涂抹凉药等而导致风气紊乱，伤口疼痛、发痒、肿胀时，应当用温热的酥油涂抹。这是说，对于从人体放出和抽出血液的人，因涂抹和浇注凉药等而导致风气紊乱，伤口疼痛和发痒时，应当涂抹温热的酥油。
这是《医论八支精要集解·词义月光》，由大师月官所作的第二十六章的注释。
接下来要解说放血仪轨品。这样开始的必要性是：前面说过'对于遍布全身的血要放血'，因此接着要开始这一章。放血就是刺破血管的工作，这就是说要按照这样的仪轨来进行。
略带甘味和咸味，不冷不热且不稠，如莲花、火焰、水液、蓝花和兔血般鲜红，清净而红色的血液，正是维持身体的要素。这是说，清净无病的血液，应当略带甘味，略带咸味，既不冷也不热，处于温和状态，具有月亮和火的两种性质，不粘稠而易流动，如同莲花、萤火虫等般鲜红清澈，这样的血液才是无过患的，正是这种无病的血液维持着身体的运作。
这种血液主要因痰胆病而紊乱。这是说，这种鲜红清澈的血液，主要是因为生成痰和胆的饮食、行为和药物而变得紊乱和激动。说'主要'是因为有时也会因风而激动。
其危害是：引起热病、痈疽、脾病、瘤、消化力减退、发热、口病、眼病、头病、醉态、口渴、咸味、麻风病、风血混合病、胆血病，以及僵直、酸性和眩晕。这是说，接下来这种病血会产生危害，会引起热病等疾病。口等三种要和'病'字连在一起。风血混合病就是风和血混合的病。

།བསིལ་དྲོ་སྣུམ་དང་རྩུབ་སོགས་དང་། །ནད་གང་གསོས་པར་གྱུར་བ་ན། །ལེགས་པར་འཆོས་པར་མ་གྱུར་བ། །དེ་ནི་ཁྲག་འཁྲུགས་ལས་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་དང་སྣུམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སྨན་དཔྱད་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་གང་སོས་ཤིང་བཅོས་པར་གྱུར་པ་ན། ལེགས་པར་འཆོས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་ནད་དེ་ནི་ཁྲག་འཁྲུགས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མེ དབལ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ།།ཁྲག་བདོར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ནི། །གཏར་ག་གདབ་པས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ནད་ཁྲག་བདོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཅུ་ དྲུག་མ་ལོན་དང་།།བདུན་ཅུ་འདས་ལ་ཁྲག་མི་དབྱུང་། །ཉམ་ཆུང་དུགས་དྲགས་དུགས་མ་བྱས། །རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་། སྦྲུམ་མ་བུ་བཙས་ཟན་མ་ཞུ། །ཁྲག་མཁྲིས་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ཚད་འཁྲུ་རིམས་དང་སྐྱུགས་པ་དང་། །སྐྱ་རྦབ་ཡན་ལག་ཀུན་ སྐྲངས་དང་།།སྣུམ་འཐུངས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ལས་ལྔ་བྱས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་ག་གདབ་པ་དེ་ལ་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་མ་ལོན་པ་དང་། རྒན་པོ་ལོ་བདུན་ཅུ་འདས་པ་དག་ལ་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ ཆུང་ཞིང་ཁོང་རྩུབ་པ་དང་།དུགས་དྲགས་པ་དང་། དུགས་མ་བྱས་པ་ནས་སྣུམ་འཐུངས་པ་སྦྱོར་བའི་སྐྱེས་བུའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ལྔ་པོ་སྐྱུགས་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་དང་མས་གཏོང་བ་དང་། འཇམ་རྩི་དང་། མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་སྟེ། ལས་ལྔ་ པོ་བྱས་པ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་མི་བྱའོ།།མ་བསྡམས་གཏར་ག་མི་གདབ་ཅིང་། །ཡོན་པོའམ་མི་སྣང་ལ་མི་གདབ། །ཚབས་ཆེན་ནད་ནི་མ་གཏོགས་པ། །གྲང་ལ་ཚ་ཆར་རླུང་དུས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆིངས་མས་མ་བསྡམས་པ་གཏར་ག་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ཡོན་པོར་བྱ་བའམ།རྩ་མི་སྣང་བར་ཡང་གཏར་ག་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དེས་གསོ་བར་བྱ་བ་བཤོལ་དུ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ། གཞན་དག་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་དང་རླུང་གི་དུས་སུ་གདབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དེ་དག་གི་ཚེ་ ཡང་བྱ་བར་འབྱུང་ངོ་།།མགོ་དང་མིག་གི་ནད་རྣམས་ལ། །དཔྲལ་བའི་རྩ་ལ་གཏར་བའམ། །མིག་འགྲམ་སྣ་དྲུང་རྩ་ལ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་དང་མིག་གི་ནད་རྣམས་ལ་ནི། དཔྲལ་བའི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་རྩའམ། མིག་འགྲམ་མམ། སྣ་དྲུང་ན་ཡོད་པའི་རྩ་ ལ་གདབ་པར་བྱའོ།།རྣ་བའི་ནད་ལ་རྣ་བའི་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་རྣ་བ་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་རྩ་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །སྣ་ཡི་ནད་ལ་སྣ་རྩེར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་སྣའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ལ་གནས་པའི་རྩ་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །ཆམ་པ་སྣ་དང་ དཔྲལ་རྩར་གདབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པའི་ནད་ལ་ལན་འགའ་ནི་སྣ་རྩར་གདབ་ན་ཕན་ནོ། །ལན་འགའ་ནི་དཔྲལ་རྩའོ། །ལན་འགའ་ནི་གཉི་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །ཁ་ནད་རྣམས་ལ་ལྕེ་དང་ནི། །མཆུ་དང་རྐན་གྱི་རྩར་གདབ་པོ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་ལྕེ་ལ་ བརྟེན་པའི་རྩ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཆུ་དང་རྐན་གྱི་རྩ་ལ་གདབ་ན་ཕན་ནོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་རྩ་མདུད་འགུལ། །རྣ་བ་མུར་འགྲམ་སྤྱིར་གནས་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་རྩ་མདུད་དང་། རྨེན་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་དང་། མུར་འགྲམ་དང་ སྤྱི་བོར་གནས་པའི་རྩ་ལ་གདབ་པར་བྱའོ།

关于'凉、热、油腻、粗糙等，对于任何疾病进行治疗时，若未能得到良好治愈，这是由血液紊乱所致'这句话的意思是：用凉、热、油腻、粗糙、沉重、轻盈等治疗方法和医疗手段，按照规定治疗风、胆和痰的任何疾病时，如果未能得到良好治愈且未能平息，应当知道这种疾病是由血液紊乱引起的，不仅仅是前面所说的火、热等原因。
关于'对于这种血液紊乱，应当用放血疗法来治疗'这句话的意思是：对于前面所说的血液紊乱的疾病，为了放出血液，应当进行放血。
关于'不满十六岁和超过七十岁者不可放血。体弱、热敷过度、未经热敷、受风病困扰、孕妇、产妇、食物未消化、血胆、咳嗽、呼吸不畅、热泻、发烧、呕吐、关节炎、四肢浮肿、服用油性药物者，以及进行过五种治疗的人都不可放血'这句话的意思是：对于放血治疗，不满十六岁的儿童和超过七十岁的老人都不可放血。同样，对于体弱而内部干燥者、热敷过度者、未经热敷者，一直到服用油性药物的人，以及进行过五种治疗（即催吐、强效泻药、灌肠、软化剂和头部清洗）的人都不可放血。
关于'未经包扎不可放血，歪斜或不显露处不可放血。除重病外，寒冷、炎热、雨天和大风时不可放血'这句话的意思是：未经绷带包扎不可放血。同样，对于歪斜处或血管不显露处也不可放血。除了不能延误治疗的重病外，在寒冷、炎热、下雨和大风天气时不可放血，但对于重病，即使在这些时候也可以放血。
关于'对于头部和眼部疾病，应当放额部血管或眼角、鼻旁血管的血'这句话的意思是：对于头部和眼部疾病，应当放额头上的血管或眼角或鼻旁的血管的血。
关于'耳病放耳部血管'这句话的意思是：对于耳部疾病，应当放耳朵附近血管的血。
关于'鼻病放鼻尖血'这句话的意思是：对于鼻部疾病，应当放鼻尖部位血管的血。
关于'感冒放鼻和额部血管'这句话的意思是：对于感冒病，有时放鼻部血管的血有效，有时放额部血管的血有效，有时两处都要放血。
关于'口腔疾病放舌、唇和上颚血管的血'这句话的意思是：对于口腔疾病，放舌部血管、唇部血管和上颚血管的血有效。
关于'锁骨以上血管结节移动，应放耳、腮和头顶血管的血'这句话的意思是：对于锁骨以上的血管结节和淋巴结等疾病，应当放耳部血管、腮部和头顶部位血管的血。

།སྨྱོ་བྱེད་མིག་འགྲམ་བྲང་དཔྲལ་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་མིག་འགྲམ་རྩ་དང་། བྲང་གི་རྩ་དང་། དཔྲལ་བའི་རྩ་ལ་གཏར་ག་བྱའོ། །བརྗེད་བྱེད་འགྲམ་པའི་མཚམས་སུ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ འགྲམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ན་ཡོད་པའི་རྩ་ལ་གདབ་པོ།།ཡང་ན་ཀུན་ལ་སྨིན་མཚམས་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ནད་མགོ་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་ཀུན་ལ། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་པའི་རྩ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །འབྲས་དང་ རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་ལ།།རྩིབ་ལོགས་ནུ་མའི་བར་རྩ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་མཆེད་པའི་ནད་དང་། རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་ཟུག་ཅིང་གཟེར་བའི་ནད་ལ་རྩིབ་ལོགས་དང་། ནུ་མའི་བར་ན་ཡོད་པའི་རྩར་གདབ་པར་བྱའོ། །ཉིན་གསུམ་པ་ལ་ཕྲག་ མཚམས་གདབ།།ཉིན་བཞི་པ་ལ་ལྟག་པའི་འོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཉིན་གསུམ་པ་ལ་ཕྲག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ཀྱི་ནང་གི་རྩར་གདབ་པར་བྱའོ། །རིམས་ཉིན་བཞི་པ་ལ་ནི་ལྟག་པའི་འོག་ན་གནས་པའི་རྩ་གང་རུང་བར་གདབ་པར་བྱའོ། །འཁྲུ་བ་གཟེར་དང་ལྡན་ པ་ལ།།མཇུག་ཏོའི་གོང་མ་སོར་གཉིས་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པས་འཁྲུ་བས་ཉེ་བར་གཙེས་ཤིང་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་མཇུག་ཏོའི་རྩ་མཇུག་མ་སོར་གཉིས་གོང་དུ་གཞལ་བར་གདབ་པར་བྱའོ། །ཁུ་བའི་མཚན་ནད་ཕོ་མཚན་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་ཕོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནད་ལ་ནི།ཕོ་མཚན་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་ལ་གཏར་ག་བྱའོ། །ལྐོག་མའི་ལྦ་བར་བརླ་རྩར་གདབ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མར་ལྦ་བ་སྐྱེ་བའི་ནད་ལ་བརླའི་རྩ་བར་གནས་པའི་རྩ་ལ་གཏར་ག་བྱའོ། །གཟུགས་ འཁུམས་པུས་མཐིལ་འོག་གམ་ནི།།གོང་གི་སོར་བཞི་པ་ལ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་རླུང་གི་ནད་གཟུགས་འཁུམས་ཤིང་འཇས་པ་ལ་ནི། པུས་མོའི་མཐིལ་གྱི་འོག་དང་། གོང་དུ་སོར་བཞི་གཞལ་བར་གདབ་པར་བྱའོ། །འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བར་བྱིན་པའི་ཉཝའི། །འོག་ཏུ་ སོར་གཉིས་པར་གདབ་པོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ནད་ལ་ནི། བྱིན་བའི་ཉ་གནད་ཅེས་བྱ་བའི་འོག་སོར་གཉིས་གཞལ་བར་གཏར་ག་གདབ་པོ། །རྐུབ་ཚོས་པུས་མོའི་ལྷ་ངའི་སྟེང་། །ནད་ལ་ལོང་མོའི་ལྟག་སོར་བཞིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐུབ་ཚོས་ཀྱི་རླུང་ནད་ དམ།པུས་མོའི་ལྷང་སྟེང་གི་ནད་ལ་ལོང་མོ་ལྟག་ཏུ་སོར་བཞི་བཅལ་བར་གཏར་ག་བྱའོ། །རྐང་ཚ་འཐེང་དང་སྦྲིད་པ་དང་། །རྟིང་རྡོལ་རླུང་ནད་མཛེར་པ་དང་། །རྐང་སོར་སྣགས་སུ་ཆད་པ་ལ། །རྒྱ་ཚིགས་ལས་གོང་སོར་གཉིས་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་རྐང་པ་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་དང་།རྐང་པ་སྦྲིད་པ་དང་། རྟིང་པ་རྡོལ་བ་རླུང་ནད་ཀྱི་མཛེར་པ་དང་། རྐང་པའི་སོར་མོ་སྣགས་སུ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སོར་མོའི་ནད་རྣམས་ལ། རྒྱ་ཚིགས་ལས་གོང་དུ་སོར་གཉིས་གཞལ་བར་གདབ་པར་བྱའོ། །འཁུམས་ལ་རྐང་འཁུམས་ལྟ་བུར་གདབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་འཁུམས་པ་བྱི་ཤ་ཙེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པུས་མོའི་གོང་སོར་བཞི་པར་གདབ་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་མ་མངོན་ན། །གནད་མ་གཏོགས་པར་གར་ཉེ་བའི། །ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི རྩ་རྣམས་མངོན་པར་མ་གྱུར་ན།ནད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་ནད་པ་ལ་གཏར་ག་རིངས་པར་བྱ་དགོས་ན། གནད་མ་གཏོགས་ཤིང་གནད་ལ་མ་ཕོག་པར། ནད་གང་དང་གདབ་པ་ཉེ་ཞིང་འབྲེལ་བའི་ཕྱོགས་གཞན་དག་གི་རྩ་བཤད་པ་དག་ཀྱང་མངོན་ན་གདབ་པར་ བྱའོ།

关于'使人发狂的眼角、胸部、额头脉'这句话，对于使人发狂的病症，应当放血治疗眼角脉、胸部脉和额头脉。
关于'对健忘症在两腮之间放血'这句话，对于健忘症的病症，应当在两腮之间的脉上放血。
关于'或者对所有病症在眉间放血'这句话，对于前面所说的头部、眼睛等所有病症，都应当在眉间的脉上放血。
关于'对于肿瘤和肋部疼痛，应在肋部和乳房之间的脉上放血'这句话，对于肿瘤扩散的病症和肋部两侧疼痛的病症，应当在肋部和乳房之间的脉上放血。
关于'第三天在肩部之间放血，第四天在后颈下放血'这句话，对于热病第三天时应当在两肩之间的脉上放血，热病第四天时应当在后颈下任何一条脉上放血。
关于'对于伴有疼痛的腹泻，在尾椎骨上方两寸处放血'这句话，对于因热症引起的腹泻并伴有疼痛的病症，应当在尾椎骨上方两寸处的脉上放血。
关于'精液和生殖器疾病应在生殖器脉上放血'这句话，对于精液阻塞等病症和生殖器的病症，应当在生殖器相关的脉上放血。
关于'喉部肿瘤应在大腿脉上放血'这句话，对于喉部生长肿瘤的病症，应当在大腿脉中部的脉上放血。
关于'身体萎缩症在膝底下或上方四寸处放血'这句话，对于风病导致的身体萎缩和瘫痪，应当在膝盖底部或上方四寸处放血。
关于'对于串珠状肿瘤在小腿肉节下二寸处放血'这句话，对于串珠状肿瘤的病症，应当在小腿肉节下方二寸处放血。
关于'臀部和膝盖软骨上部的病症，应在踝骨后四寸处放血'这句话，对于臀部风病或膝盖软骨上部的病症，应当在踝骨后方四寸处放血。
关于'对于脚热、跛行、麻木、脚跟破裂、风病、疮疖和脚趾坏死等症，应在踝关节上二寸处放血'这句话，对于风病导致的脚部发热、脚部麻木、脚跟破裂、风病疮疖，以及因血液问题导致的脚趾坏死等病症，应当在踝关节上方二寸处放血。
关于'对于萎缩症应如治疗脚部萎缩一样放血'这句话，对于风病导致的萎缩症，应当在膝盖上方四寸处放血。
关于'如果上述脉位不明显，除了要害部位外，可在就近其他部位放血'这句话，如果上面所说的脉位不明显，由于病情加重需要紧急放血时，在不伤及要害的情况下，可以在与病症相近且相关的其他部位的脉上放血。

།དེ་ནས་ལུས་སྣུམ་གཏར་ག་ཡི། །ཡོ་བྱད་ཀུན་བསགས་སྟོབས་དང་ལྡན། །བཀྲ་ཤིས་བྱས་ཤིང་ཁ་ཟས་ནི། །སྣུམ་ཟོས་ཁུ་བ་འཐུངས་པ་དང་། །མེ་དང་ཉི་ཚན་གྱིས་དུགས་བྱས། །པུས་མཉམ་མཐོ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་།སྐྲ་རྩ་རས་ནི་འཇམ་པོས་བཅིངས། ། པུས་མོའི་ལྷ་དར་གྲུ་མོ་གཟུགས། །ཁུ་ཚུར་ནང་དུ་གློད་བཅུག་པས། །མགུལ་བ་དམ་དུ་བཙིར་བར་བྱ། །སོ་བསྡམས་ལུད་པ་དང་། །མཁུར་བ་གཉིས་ནི་བུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཏར ག་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་བྱ་བ་དང་།སྨན་པས་གཏར་བ་ལ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་བསག་ཅིང་ཉེར་བསྡོགས་སུ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་བཀྲ་ཤིས་དང་བདེ་ལེགས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཁ་ཟས་སྣུམ་ཞིང་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བྱིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཚན་དང་། ཉི་ཚན་གྱིས་དུགས་བྱ་བ་དང་། པུས་མོ་དང་མཉམ་པ་ཙམ་གྱི་མཐོ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྐྲའི་རྩ་བ་རས་ཀྱི་ཚལ་པ་འཇམ་པོས་བཅིངས་ཤིང་བསྡམས་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་པུས་མོ་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་ངར་གྲུ་མོ་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས།རང་གི་ཁུ་ཚུར་ནང་དུ་གོས་ཀྱི་གློད་བཅུག་པས། མགུལ་པའི་ངོས་གཉིས་ནས་དམ་དུ་བཙིར་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་བསྡམས་ཤིང་བཙིར་ལ་མཁུར་བ་གཉིས་སུ་དེ་གནས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱབ་ནས་བཙིར་བ་དང་། །གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཤིང་མཛུབ་མོ་ནི། །གཡོན་པ་ལྐོག་མར་བཅུག་ནས་སུ། །ནང་དུ་ལེགས་པར་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རྒྱབ་ནས་བཙིར་ཞིང་བསྡམས་པ་དང་། གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་ལྟག་པར་བཅུག ནས།ལྐོག་མ་དང་གོས་ཀྱི་བར་དུ་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་བཅུག་ནས་དབུགས་དགག་པ་ལ་མི་གནོད་པས་དེ་བསྡམ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ནང་དུ་ཁ་བལྟས་རྩ། །མ་གཏོགས་བསྡམ་པའི་ཆོ་ག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྡམ་པའི་ཆོ་གར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་ཁ་ཕྱི་ རོལ་དུ་བལྟས་པ་བསྡམ་པའི་ཆོ་ག་ཡིན་གྱི།ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་རྩ་བསྡམ་པའི་ཆོ་གར་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་རྩ་བསྡམ་པ་ནི། །ལྕེ་བཏེག་བཟློག་སྟེ་སོས་མནན་ལ། །ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འོག་སྨན་པའི་མཐེ་བོ་ལས། །གུང་མོ་ བཏང་བར་གྱུར་པ་ཡིས།།རྩ་བྱུང་མངོན་ལ་གདབ་བྱས་ནས། །རེག་པའམ་མཐེ་བོས་མནན་བྱས་ལ། །ལག་པ་གཡོན་པས་བཟུང་བ་ཡི། །གཙགས་བུ་སྟ་རེས་དབུས་སུ་གདབ། །གཙགས་བུའི་ཁ་ཕྱོགས་མི་ཡོ་གཏང་། །དེ་བཞིན་གདབ་པའམ་བཙིར་བ་ཡི། ། བེམ་རྟོལ་བརྡབས་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྨན་པས་མཐེ་བོའི་སོར་མོ་ལས་གུང་མོ་བཏང་བར་གྱུར་བས་རྩ་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །རྩ་དེ་བྱུང་ཞིང་གཡོ་བར་གྱུར་པ་རེག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའམ། མཐེ་བོས་མནན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི འོག་ཏུ་གཙགས་བུ་སྟ་རེ་ལྟ་བུས་རྩའི་དབུས་མཚན་མ་བཏབ་ལ།ལག་པ་གཡོན་པས་གཟུང་བའི་གཙགས་བུ་སྟ་རེ་ལྟར་ཡུ་བ་གྱེན་དུ་བསྟན་ཏེ། ལག་པ་འདར་བ་མེད་བར་བྱས་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐེ་བོ་ལས་གུང་མོ་བཏོང་བའི་བེམ་རྟོལ་བརྡབས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་བའམ། མཐེ་བོའི་ལྟོས་མནན་ཏེ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །སྣ་དྲུང་གི་ནི་རྩར་གདབ་པ། །རྩེ་མོ་མཐེ་བོས་བཏེག་ནས་ནི། །གཙགས་རྩེ་འབྲས་འདྲ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་དང་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་རྩར་གདབ་པ་ན། སྣའི་རྩེ་མོ་མཐེ་བོས་བཏེག་ནས་གཙགས་བུ་རྩེ་མོ འབྲས་འདྲ་བས་གདབ་པར་བྱའོ།

然后，对于放血疗法的身体涂油和工具，应当准备齐全并具有力量。做好吉祥仪式，食用油腻食物和喝汤，用火和日光温熏。坐在与膝同高的座垫上，用柔软布条绑住发根，膝盖和肘部固定，拳头放松，紧紧压住颈部，咬紧牙齿并鼓起双颊。
其中'然后'的含义，应当理解为吉祥之意。对于要放血的人，应当用油涂抹身体，医生要准备并收集好放血所需的一切工具。同样，要有充足的体力而不是虚弱，要有僧人和婆罗门诵吉祥祝词，同样要给予油腻食物和肉汤等。同样要用热火和阳光温熏，坐在与膝同高的座垫上，同样用柔软的布条绑住并固定发根，同样要将膝盖和肘部牢固地固定，将自己的拳头放入衣服中放松，从颈部两侧紧紧压住，同样要咬紧牙齿并压紧，使其保持在两腮。
对于从背后压紧，用衣服包裹，将左手手指放入喉咙，要妥善地放入内部。对于病人，要由他人从背后压紧并固定，用衣服包裹放入后颈，在喉咙和衣服之间放入左手手指，不妨碍呼吸地固定。这是除了朝内的脉以外的固定仪轨。所说的固定仪轨是针对朝外的脉的固定仪轨，而不是针对朝内的脉的固定仪轨。对于朝内的脉的固定，如下文所说'抬起舌头反转用牙齿压住'。
之后，医生从拇指到中指的距离，在脉显现处做记号，用触摸或拇指按压，左手持握的针刃要刺入中央。针刃方向不要偏斜，同样可以刺入或挤压，用力刺破放出血液。这样做之后，医生以拇指到中指的距离在脉上做记号。通过触摸或拇指按压可以知道脉的显现和跳动。之后用针刃在脉的中央做记号，左手持握针刃如斧头般向上，手不要发抖，如前所述从拇指到中指用力刺破放血，或用拇指按压进行放血。
对于鼻旁的脉放血，用拇指抬起尖端，用针尖如稻粒般刺入。对于靠近鼻子的脉放血时，用拇指抬起鼻尖，用针尖如稻粒般刺入。

།ལྕེ་བཏེག་བཟློག་སྟེ་སོས་མནན་ལ། །ལྕེ་འོག་རྩར་ནི་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་བཏེག་ཅིང་བཟློག་པའི་སྟེ། རྐན་གྱི་ཐོག་ཏུ་བསྡུས་ལ། སོས་རྣམ་པར་མནན་ནས། ལྕེའི་འོག་གི་རྩ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །ནུ་ མ་ཡན་ཆད་བསྡམས་ནས་ནི།།མགུལ་པར་གནས་པའི་རྩར་གདབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་མ་ཡན་ཆད་རས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྡམས་ནས་མགུལ་པར་གནས་པའི་རྩར་གདབ་ཅིང་གཏར་ག་བྱའོ། །ལག་པ་གཉིས་སུ་རྡོ་བཅངས་ཏེ། །ལག་པ་པུས་མོར་བརྟེན་ཏེ་ བཅངས།།མཆན་ཁུང་མན་ཆད་མཉེས་ནས་ནི། །གོང་དུ་བཅིངས་ལ་ལྟོ་རྩར་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་རྡོ་བ་བཅངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལག་པ་པུས་མོར་བརྟེན་ཏེ་བརྐྱང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆན་ཁུང་མན་ཆད་ལེགས་པར་མཉེས་ཏེ། ལག་པ་དེའི་འོག་ ཏུ་བཅིངས་ལ་ལྟོ་རྩར་གདབ་པར་བྱའོ།།ལག་ངར་རྩ་ནི་བདེར་འདུག་སྟེ། །གདབ་པའི་སོར་བཞི་གོང་གི་ནི། །ཕྱོགས་སུ་རས་ཀྱིས་དམ་བཅིངས་ལ། །མཐེ་བོ་ཆང་པར་བཅུག་ནས་ནི། །ལག་ངར་བརྐྱང་ལ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་ངར་གཉིས་ཀྱི་རྩར་ གདབ་པ་ནི།དང་པོ་བདེ་བར་འདུག་སྟེ། གར་གདབ་པའི་ས་སོར་བཞིའི་གོང་དུ་རས་ཀྱིས་དམ་པོར་བཅིངས་ལ། མཐེ་བོ་ཆང་པར་བཅུག་ནས་སོར་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡམས་ཏེ། ལག་ངར་ལེགས་པར་བརྐྱང་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །རྩིབ་ལོགས་རྩ་ནི་དཔུང་པ་གཉིས། །ཐུར་ དུ་དཔྱངས་ཏེ་གདབ་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་གཏར་ག་གདབ་པ། དང་པོར་ནད་པའི་དཔུང་པ་གཉིས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་ལ་གདབ་པར་བྱའོ། །ཕོ་མཚན་རྩ་ནི་བཏེག་སྟེ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་རྩ་ནི་བཏེག་ཅིང་ལས་སུ་རུད་བར་བྱས་ནས་ གདབ་པར་བྱའོ།།བྱིན་རྩ་པུས་མོ་མ་བཀུག་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིན་པའི་རྩ་ནི་པུས་མོ་མ་བཀུག་པར་བརྐྱང་སྟེ་གདབ་པར་བྱའོ། །རྐང་པ་ལེགས་བཞག་པུས་མོ་ལ། །འོག་ཏུ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། །ལོང་མོའི་བར་དུ་དམ་བཙིར་ལ། །རྐང་ པ་དེ་སྟེང་གཉིས་པ་ནི།།ཅུང་ཟད་བཀུག་སྟེ་བཞག་པ་ཡིས། །མནན་ལ་དེ་ནས་ལག་པ་ལྟར། །རྩར་གདབ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པའི་རྩར་གདབ་པའི་ཐབས་ནི། དེ་ཡང་རྐང་པ་ལེགས་པར་བཞག་ལ། བུས་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་འོག་ཏུ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་དམ་དུ་ལོང་ མོའི་བར་དུ་བཙིར་ལ།རྐང་པ་དེའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་གཉིས་ཅུང་ཟད་བཀུག་སྟེ་བཞག་ལ། ཅུང་ཟད་ཙམ་མནན་ནས་སྔར་ལག་པའི་རྩར་འདེབས་པ་བཞིན་དུ་གཏར་ག་གདབ་པའི་འོག་ཏུ་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་རས་ལ་སོགས་པས་དམ་དུ་བསྡམས་ལ་རྩར་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ མ་སྨོས་པའི།གཞན་དགལ་ཡང་གདབ་བྱ་ལ། །ཐབས་ཤེས་གཙགས་སྤྱད་དེ་དང་དེས། །ཕྱོགས་ནི་དེ་དང་དེ་རུ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་རྩར་གདབ་པའི་གནས་མ་སྨོས་པའི་ཕྱོགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་གདབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ཐབས་ ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་སྨན་པས།གཙགས་སྤྱད་དེ་དང་དེ་རང་གི་བློས་ལེགས་པར་དཔགས་ལ་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་གདབ་པར་བྱའོ། །ཤ་ཆེ་བ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་འདེབས། །འབྲས་འདྲ་འབྲས་ཀྱི་སྲིད་ཙམ་གདབ། །རུས་པའི་སྟེང་རྩ་སྟ་རེ་འདྲས། །ནས་ཀྱི་ ཕྱེད་ཙམ་གདབ་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འབྲས་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་འདེབས་པར་བྱེད་ན། གཙགས་བུ་དབྱིབས་འབྲས་འདྲ་ཞིང་འབྲས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་གདབ་པར་བྱའོ། །རུས་པའི་སྟེང་རྩ་ལ་འདེབས་ན་སྟ་རེ་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་ནང་དུ་ནས་ཀྱི་ཕྱེད་ ཙམ་ནུབ་པར་གདབ་པར་བྱའོ།།གཏར་ག་གདབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཁ་སྦུབ་པས་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་བར་མི་བྱ་བ་དང་། དྲང་ཞིང་མ་འཆོལ་བ་དང་། སྙོམས་ཤིང་གནོད་པ་མེད་པར་རྩ་དབུས་སུ་གཙགས་བུས་མྱུར་དུ་གདབ་པར་བྱའོ།

对于'舌头上翘反转用牙齿压住，然后刺舌下脉'这句话，是指将舌头上翘反转，收缩到上颚，用牙齿压住后，在舌下脉处放血。
对于'从乳房以上束紧，然后刺颈部的脉'这句话，是指从乳房以上用布带好好束紧后，在颈部的脉处放血。
对于'双手握住石头，手支撑在膝盖上握紧，从腋下向下按摩后，向上束紧后刺腹部的脉'这句话，是指双手内握住石头，这样的手支撑在膝盖上伸展，同样从腋下向下好好按摩后，在手的下方束紧后刺腹部的脉。
对于'前臂脉要舒适坐着，在放血处上方四指处，用布带紧紧束缚，将拇指放入掌心后，伸展前臂后放血'这句话，是指对两个前臂的脉放血时，首先要舒适地坐着，在要放血的地方上方四指处用布带紧紧束缚，将拇指放入掌心后用其他手指握紧，将前臂好好伸展后放血。
对于'肋部的脉要将两肩向下垂放后放血'这句话，是指在两侧肋部放血时，首先要让病人的两肩向下垂放后放血。
对于'阳物的脉要提起后放血'这句话，是指阳物的脉要提起并使其松弛后放血。
对于'小腿脉不要弯曲膝盖'这句话，是指小腿的脉要在不弯曲膝盖的情况下伸展后放血。
对于'腿放好在膝盖上，下面用双手在踝骨之间紧压，在那条腿上面第二条腿稍微弯曲放置，压住后像手一样刺脉放血'这句话，是指腿部放血的方法是：将腿放好，在膝关节下方用双手紧紧压住直到踝骨之间，在那条腿上面将第二条腿稍微弯曲放置，稍微压住后，像之前手部放血那样，在放血处下方四指处用布带等紧紧束缚后放血。
对于'对于未提到的其他处也要放血，用各种方法和工具，在各个部位放血'这句话，是指用这些方式放血的部位未提到的其他部位也要放血，所以有智慧和理解的医生要用各种工具根据自己的智慧好好判断后在各个部位放血。
对于'在肉多的部位放血，用像稻谷一样的针刺入稻谷大小，骨头上方的脉用斧头形状的针刺入半粒青稞大小'这句话，是指在肉多的部位放血时用形状像稻谷的针，刺入稻谷大小；在骨头上方的脉放血时用形状像斧头的针刺入半粒青稞那么深。
所有放血时都不要倾斜着刺得太深，要正直不乱，平均且无害地用针快速刺入脉的中央。

།ལེགས་པར་བཏབ་ནས་ ཁྲག་གཟགས་ཏེ།།ཆིངས་མ་བཀྲོལ་ནས་གཟགས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གཏར་ལེགས་པར་བཏབ་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་གཟགས་པར་བྱའི། །ཆིངས་མ་བཀྲོལ་ནས་ནི་ཁྲག་གི་རྒྱུན་ཡང་གཟགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། ལན་ཅིག་བཏབ་པས་ ཁྲག་གི་རྒྱུན།།གང་ཞིག་འཛག་པར་གྱུར་པ་ན། །ཡུད་ཙམ་བསྡམས་པ་བྱས་པ་ནི། །དེ་ནི་ལེགས་པར་བཏབ་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཏབ་མ་ལེགས་པས་དུས་ཅུང་ཟད། །ཉུང་ཟད་འབྱུང་བ་ཏིལ་ཕྱེ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་ག་བཏབ་པ་མ་ ལེགས་ཏེ།ཉེས་པར་གྱུར་པས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཁྲག་གི་རྒྱུན་ཉུང་ཟད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཏིལ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྩའི་སྒོར་གདབ་པར་བྱའོ། །གདབ་དྲགས་སྒྲ་དང་བཅས་པར་ནི། །འབྱུང་ཞིང་བཅད་ཀྱང་དཀར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་ག་ བཏབ་པ་མེད་པའམ།དྲགས་པའི་ཁྲག་གི་རྒྱུན་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུན་འབྱུང་བ་དེ་གཅད་ཅིང་དགག་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །དངང་དང་འབོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆིངས་ལྷོད་མཚོན་རྟུལ་འགྲངས་དྲགས་དང་། ཉམ་ཆུང་ཤུགས་ཉེན་དུགས་མ་ བྱས།།ཁྲག་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། དངང་བ་དང་འབོག་ཅིང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཁྲག་གི་རྒྱུན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངང་བ་ནི་སྐྲག་པའོ། །འབོག་པ་ནི་བརྒྱལ་ཞིང་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། ། ཆིངས་མ་ལྷོད་པ་ནི་དམ་དུ་མ་བསྡམས་པའོ། །མཚོན་རྟུལ་བ་ནི་རྩེ་མོ་རྟུལ་ལམ་ཆག་པའོ། །འགྲངས་དྲགས་པ་ནི་ཟས་བསྟེན་དྲགས་པའོ། །ཉམ་ཆུང་བ་ནི་རིད་པའོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ཉེན་པ་ནི་བཤང་གཅི་འབྱུང་ལ་ཁད་པའོ། །དུགས་མ་བྱས་པ་ནི་ལེགས་པར་མ་བསྲོས པའོ།།ཁྲག་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱུང་ན། །བྱི་དང་ཚ་གསུམ་སྐྱེར་པ་དང་། །རྒྱ་སྤོས་རྒྱམ་ཚ་ཁྱིམ་དུད་བཅས། །ཏིལ་མར་བཏགས་ལ་རྨ་ལ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལེགས་པར་མ་བྱུང་ཞིང་གཏར་ག་ཉེས་པར་གྱུར་ན། བྱི་དང་ག་དང་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ པས་རྩའི་སྒོ་བསྐུ་བར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ལེགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་ནི་ལེགས་བྱུང་ཏིལ་མར་དང་། །རྒྱམ་ཚ་སྦྱར་ལ་དྲོ་འཇམ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལེགས་པར་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བར་གྱུར་ན། བད་ཀན་དང་རླུང་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཁྲག་གཅད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏིལ་མར་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར་ལ།དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་རྨའི་སྒོ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ལེབ་རྒན་རྩི་ལས་ཚོན་སེར་ལྟར། །དང་པོར་ནད་ཁྲག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་ག་བཏབ་བ་ནི་ཁྲག་བཟང་ངན་འདྲེས་པ་ལ། དང་པོར་ནད་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་ དབྱུང་ཞིང་འབབ་པར་གྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ལེབ་རྒན་རྩིའི་ཚོན་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ། གོས་འཚོད་པ་ན་དང་པོ་སེར་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །ལེགས་པར་འབྱུང་ན་རང་ཉིད་འཆད། །ཁྲག་བཟང་བྱུང་ནའང་དབྱུང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་ པར་བཏབ་སྟེ་འབྱུང་བ་རང་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་རང་ཆད་ནས་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་བཟང་པོ་ནད་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཁྲག་ནི་སྲོག་གི་རྟེན་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱལ་གྱུར་ན་ནི་ཆིངས་མ་དགྲོལ། །རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡབ་སླར་ ཁྲག་དབྱུང་།།སླར་འབོག་གྱུར་ན་ཉི་མ་ནི། །གཉིས་པའམ་གསུམ་པ་དག་ལ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཁྲག་གཟགས་ནས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ན། གཏར་གའི་ཆིངས་མ་དེ་བཀྲོལ་ལ། རླུང་ཡབ་ཀྱིས་རླུང་གཡབས་ཏེ། བརྒྱལ་བ་དེ་བསངས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ སླར་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།

在善加放血后流血，不要解开绷带就放血。对此，要这样善加放血后让血液流出，但不要解开绷带就放血。如《医典略论》中说：'一次放血时，当血液流出，暂时止住，这就叫做善加放血。'
如果放血不当，短时间内，少量流血时撒芝麻粉。对此，放血不当，出错时短时间内血液流量很少，这时要在血管口撒上磨细的芝麻粉。
放血过度时会伴有声响，即使止血也很困难。对此，没有放血或放血过度时血液流动会伴有声响，这种血流即使要止住阻断也非常困难。
恐惧和昏厥，绷带松弛、刀钝、饱食过度，体弱、大小便急迫、未做热敷，这些都是血液不流的原因。对此，即使善加放血，恐惧和昏厥都是血液不流的原因。其中恐惧是指害怕。昏厥是指晕倒如入黑暗状态。绷带松弛是指未紧紧缠绕。刀钝是指刀尖钝或断。饱食过度是指进食过量。体弱是指消瘦。大小便急迫是指将要大小便。未做热敷是指未充分加热。
如果血液未能充分流出，将蛇床子、三辛、酸枣、檀香、岩盐和烟灰，与芝麻油研磨后涂抹伤口。对此，如果血液未能充分流出且放血出错时，要将蛇床子等研磨后涂抹血管口，这样就能使血液充分流出。
血液充分流出后，将芝麻油和岩盐调和后温和涂抹。对此，当血液充分流出并流动时，为了平息痰和风以及止血，要将芝麻油和岩盐调和后温和地涂抹伤口。
如同染料中的黄色，最初会流出病血。对此，放血时好血和坏血混合，最初会流出带病的血，就像染料中混合的黄色和红色，染布时最初流出黄色一样。
充分流出时会自行止住，即使流出好血也不要放。对此，善加放血后会自行止住，这样自行止住后就不要再放血。同样，当流出无病的好血时也不要放血，因为血液是生命的依托。
如果昏厥就不要解开绷带，用扇子扇风后再放血。如果再次昏厥，就在第二天或第三天放血。对此，如果有人放血后昏厥，不要解开放血处的绷带，用扇子扇风使其苏醒后，再继续放血。

།དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སླར་འབོག་པར་གྱུར་ན། དེ་ཚེ་བཅད་ལ་ཉི་མ་གཉིས་པའམ། གསུམ་པའི་ཚེ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ནད་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །རླུང་ཁྲག་གནག་ཅིང་དམར་ལ་རྩུབ། །ཤུགས་དྲག་གསལ་ཞིང་ལྦུ་བ་ཅན། །མཁྲིས་ཁྲག་ སེར་ལ་རྩ་གནག་མནམ།།སྤྱི་བག་དྲོ་ཞིང་ཚོན་ཅན་ཡིན། །བད་ཀན་ཁྲག་ནི་འཇམ་ཞིང་སྐྱ། །རྒྱུན་ཅན་འབྱར་ཞིང་སྐ་བ་ཡིན། །འདྲེས་པའི་མཚན་མ་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཉེས་གསུམ་དྲི་མ་རྙོག་མ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་གི་ནད་ལས་ནི་ཁྲག་མདོག་གནག་པ་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།གནག་པ་ནི་ནག་ནོག་ཅན་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྔོ་བའོ། །དམར་བ་ནི་རྩ་དམར་ཞིང་འཚེར་བའོ། །རྩུབ་པ་ནི་སྣུམ་བག་མེད་པའོ། །ཤུགས་དྲག་པོ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའོ། །མདོག་གསལ་བ་ནི་གསལ་བའོ། །ལྦུ་བ་ཅན་ནི་ལྦུ་བ་དང་ བཅས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་ནི་མདོག་སེར་བ་དང་། གནག་པར་གྱུར་པ་དང་། མནམ་ཞིང་དྲི་ང་བ་དང་། སྤྱི་བག་སྟེ་ཚ་བས་འཐས་ཤིང་མཁྲང་བག་ཏུ་འགས་པ་དང་། དྲོ་ཞིང་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་དང་། ཚོན་ཅན་ཏེ་རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་ལྟར་ སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཁྲག་ལ་ནི་འཇམ་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་། མདོག་སྐྱ་བ་དང་། རྒྱུན་ཅན་ནལ་ནལ་པོ་ཁ་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། འབྱར་ཞིང་སླ་བག་མེད་པ་དང་། སྐ་ཞིང་འདྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་པ་ནི་ནད་གཞི་གཉིས་ཀྱི་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྲག་སྟེ། དེ་ ནི་འདྲེན་མ་སྟེ།གང་དང་གང་འདྲེས་པ་དེ་གཉི་གའི་མཚན་མ་དང་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་གཞིའི་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་འདུས་པའི་ཁྲག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲི་མ་ཅན་ཏེ། དང་བག་མེད་པ་དང་། རྙོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ནག་ནོག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ངན་པ་ནི་ཉམས་ཆེ་ལ། ། ཚད་ལས་ལྷག་པར་དབྱུང་མི་བྱ། །ཁྲག་ཕྱུང་དྲགས་ན་འཆི་བ་འམ། །རླུང་ནད་མི་བཟད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཉམས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྲག་ངན་པའམ། ནད་ཁྲག་ཚད་དེ་སྲང་བཅུ་དྲུག་པས་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྲག དབྱུང་ཞིང་གཟགས་པ་དྲགས་ན་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བའམ།ཡང་ན་རླུང་ནད་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསྐུ་བྱུག་འོ་མ་ཁུ། །ཁྲག་བཅུད་བླུད་པ་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་བཏོན་དྲགས་པ་དེ་ལ་སྨན་ནི། བསྐུ་བྱུག་བྱ་བ་དང་། འོ་མ་ དང་ཤ་ཁུ་བླུད་པ་དང་།རི་དགས་དང་ར་ལུག་ལ་སོགས་པའི་ཁྲག་བཏོན་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཁྲག་ཕྱུང་ནས་ནི་ཆིངས་མ་དག་།དལ་གྱིས་བཀྲོལ་ལ་ཆུ་བ་སིལ་གྱིས། །བཀྲུས་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་པའི། །གོས་འཇམ་གྱིས་ནི་རྨ་ཁ་དཀྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དབྱུང་ ཞིང་གཟགས་ནས་ཆིངས་མ་དལ་གྱིས་ཀློད་དེ་བཀྲོལ་ལ།ཆུ་བསིལ་བས་ཁྲག་རྗེས་བཀྲུས་ལ། །རྩའི་སྒོ་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་པའི་གོས་འཇམ་པོས་རྨ་ཁ་གཡོགས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་ནད་ཡོད་ན་ཕྱི་འཕྲེད་དམ། །ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་སླར་ ཡང་དབྱུང་།།ཤིན་ཏུ་གནོད་པའི་ཁྲག་ཟླ་ཕྱེད། །སྣུམ་གྱིས་བརྟས་པའི་ལུས་ལས་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མ་དག་ཅིང་ནད་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཕྱི་འཕྲེད་ཀྱིས་སླར་ཡང་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་དེ་ཉིན་དེ། ཉི་མ་གཉིས་པར་བསྐྱར་བར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་གནོད་ པའི་ཁྲག་ཡོད་ན་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནས་སྣུམ་གྱིས་བརྟ་ཞིང་ཞེན་པར་བྱ་བའི་ལུས་ལས་དབྱུང་བར་བྱའོ།

如果这样做了之后又再次肿胀，那时应当在第二天或第三天时放血疗法，排出病血。
风血黑而红且粗糙，力道强劲明亮有泡沫。胆血黄而脉黑有臭味，整体温热且有彩色。痰血柔和而灰白，连续粘稠且浓厚。混合的特征是交杂，三病混浊有污垢。
对此，由风病引起的血液颜色发黑等，黑色是指略带青色的黑暗色。红色是指血管红而明亮。粗糙是指无油润感。力道强劲是指有力流出。颜色明亮是指清晰。有泡沫是指带有气泡。
同样，由胆病引起的血液是黄色，变黑，有臭味且气味难闻，整体即被热所凝结而变得坚硬，温热且热气腾腾，有彩色即如孔雀尾羽般显现。
由痰病引起的病血则柔和油润，颜色灰白，连续如粘稠物般显现，粘稠而不流畅，浓厚凝结。
混合是指由两种病因引起的血液，这是交杂的，即与任何混合的两种特征相混合。由三种病因集合的血液则是有污垢的，即不清澈，混浊且黑暗成分较多。
不好的血量大时，不应超量放出。若放血过多会死亡，或产生难以忍受的风病。
对此，即使是体格强健的人，对于不好的血或病血也不应超过十六两放出。为什么呢？因为放血过多会迅速死亡，或者会产生极难治愈的风病。
对此涂抹擦拭乳汁汤，补充血液是药物。
对此，对于放血过多的治疗是：进行涂抹擦拭，饮用乳汁和肉汤，取野兽和羊等的血液饮用。
放血之后解开绷带，慢慢松开用凉水，清洗后涂抹芝麻油，用柔软布包扎伤口。
对此，放血后慢慢松开解开绷带，用凉水清洗血迹，在血管口涂抹芝麻油后用柔软布包裹伤口，然后在下面包扎。
若有血病隔日或，当天再次放出。极其有害的血半月，从经油滋养的身体放出。
对此，如果血液不净且有病，应隔日再次放血。或者第二天，即次日重复。如果有极其有害的血液，应在半月后从经过油脂滋养强壮的身体放出。

།ཁྲག་ངན་ཅུང་ཟད་ལུས་ཀྱང་ནི། །ནད་ནི་ལྷག་པར་མི་བསྐྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཡོད་གྱུར་ཡང་། །གཞག་གི་ཤས་ཆེར་མི་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲག་ ནད་ཅན་ངན་པ་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་གྱུར་ཀྱང་།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལྷག་པར་མི་བསྐྱེད་ཅིང་བྱ་བ་ལ་རྒལ་ཏེ། གནས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤས་ཆེར་མི་འབྱུང་གི་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་གཞག་སྟེ། །ཁྲག་ནི་སྲོག་གི་རྟེན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ལེགས་མཐོང་གིས། །མཁས་པས་ནད་བཅས་ཁྲག་ཀྱང་ནི། །ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་བྱ་ཡི། །ལྷག་པར་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ལྷག་མ་ཞི་བས་བསལ་བར་བྱ། །ནད་ཁྲག་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས། །ནད་ནི་ཤས་ཆེར་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་བས་ ལྷག་མར་བཅས་གཞག་གི་།སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྔབས་རུ་སྩོགས་གདབ་པའམ། །ཡང་ན་སྤྱོད་བསིལ་ཁྲག་མཁྲིས་བསལ། །སྦྱང་དང་སྐམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི། །གསོ་བས་དེ་ནི་དང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག ལྷག་མ་ལུས་པ་དེ།རྔབས་རྭ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པས་བསལ་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་སྤྱོད་ལམ་བསིལ་བ་སྟེ། ཆུ་བསིལ་བ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་བསལ་ཞིང་གསོ་བའི་ཐབས་དང་ཟས་དང་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། མངར་བ་བསྟེན་པ་དང་སྦྱང་ བ་སྟེ།སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱི་ཚུལ་དང་། སྐམ་པ་སྟེ། སྨྱུང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་གསོ་བས་དང་བར་བྱ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། །ནད་ཁྲག་རབ་རྒྱས་མ་གྱུར་པའམ། །དེ་འདྲའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་གྱུར་ པ་ལའང་།སྤྱོད་ལམ་བསིལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་དང་བར་བྱའོ། །ནད་ཁྲག་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་དབྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་གི་རྒྱུན་ནི་མ་ཆོད་ན། །གཅད་པའི་སྦྱོར་བ་མྱུར་བར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་རྒྱུན་བྱུང་བ་མ་ཆོད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པར་མ་གྱུར་ན། གཅད་པའི་སྦྱོར་བ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་རྨ་ཤིང་པྲི་ཡང་ཀུ། །མ་ཤ་ཤིང་མངར་ཡུག་སྣམ་བཙག་།གྱོ་དུ་མ་ཟར་མ་སྣག་ཚ་དང་། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཤུན་ལོ་མ། ། བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྨ་ཁར་གདབ། །ཤུག་སོགས་ཆུ་གྲང་སྦྱར་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཁྲག་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྨའི་སྒོར་གདབ་པ་དང་། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་གྲང་བླུད་པར་བྱའོ། །འོ་མ་ཅན་གྱི ཤིང་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་།། ཤྭདྠ་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་པ་དང་ལོ་མའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཡང་ན་རྩ་བཏབ་དེ་གོང་གི་།རྩ་དེ་ཉིད་ལ་གཏར་ག་གདབ། །ཡང་ན་ཐུར་མ་བསྲེགས་པ་ཡིས། །རྨ་ཁ་མྱུར་དུ་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅད་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ ཡང་སྔར་བཅད་པའི་རྩ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གོང་རོལ་དུ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ།།ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྲག་ཆོད་པར་མ་གྱུར་ན། ཐུར་མ་མེར་བསྲེགས་པས་རྨ་ཁ་མྱུར་དུ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །བཅིང་བ་ཉེས་པས་ལམ་ལོག་ལ་གནས་ཏེ། །ནད་ནི་རྒྱས་པས་ཁྲག་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་པ། །རང་གི་གནས་ སུ་སླར་ཕྱིན་མ་གྱུར་པ།།དེ་སྲིད་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་པ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་གའི་བཅིང་བ་ཉེས་ཤིང་མ་ལེགས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་གང་རང་གི་གནས་ནས་རྒལ་ཏེ། ལམ་ལོག་པར་གནས་པས་ན་ཁྲག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་མ་ གྱུར་ཅིང་།རང་གི་ལམ་གནས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ།

对于'虽然少许恶血残留在体内，也不会引起更多的疾病，因此，即使有残余，也应保留而不要大量放出'这句话，是说虽然病人体内残留少许恶血，也不会因此产生更多的疾病或蔓延到其他部位，所以即使有少许残余，也不要大量放血，应当保留一些，因为血液是生命之根本。
正如圣者善见所说：'智者对于病血，也应当留存少许，不要过度放出，应以平和方式去除。病血少许残留，不会引起更多疾病，因此应当留有余血，不可用过猛的方法。'
对于'余血可用吸角等方法去除，或者采用清凉疗法去除血胆，通过净化和干燥等不同方法，医者应当使之清净'这句话，是说残留的病血，可以用吸角等方法去除，或者采用清凉疗法，如注入凉水等方式去除血液和胆汁，并通过治疗方法和食物、油性药物、甜味药物的服用，以及净化方法如沐浴等，和干燥方法如禁食等各种不同方式使之清净并去除。
对于'病血未过度增长时，应用这类方法治疗'这句话，是说对于极度增长的病血，也应当用清凉疗法等这些方法来治疗和净化。对于病血增长的情况，应当用放血等方法来治疗。
对于'如果血流未止，应当迅速采用止血方法'这句话，是说如果血流未止且未达到安稳状态，应当迅速采取止血措施。
对于'将诃子、愈疮木、补骨脂、豆蔻、甘草、毛毡、朱砂、白胶香、没药、墨、盐，以及含乳树皮叶磨成粉末敷于伤口，并用柏木等配制冷水服用'这句话中，含乳树指尼拘陀树和湿婆等树的树皮和树叶。其他词义易懂。
对于'或者在上述脉络处放血，或者用烧红的针快速灼烧伤口'这句话，是说另一种止血方法是在之前切开的脉络上方放血。如果各种方法都无法止血，就用烧红的针快速灼烧伤口。
对于'因绑扎不当而致病路偏离，疾病增长导致血液混乱，未能回到自身位置时，应当持续采用有益的饮食和行为'这句话，是说由于放血时绑扎不当，风、胆和痰病从原位偏离，处于错误的部位而变成血病，在未能回到原位之前，应当采用有益且无害的饮食和行为等方法。

།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འདིར་སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཚ་གྲང་མ་ཡིན་ཡང་དྲོད་བསྐྱེད། །ཁྲག་ སེལ་བྱེད་པའི་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ཕན།།དེ་ཚེ་ལུས་དང་ཁྲག་བདེར་མི་གནས་པས། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མེ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གཟགས་ནས་ཟས་དང་སྐོམ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ན་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཚ་ན་ནི་སླར་ཁྲག་བསྐྱེད་ པར་འགྱུར་ལ།ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ནི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་། ཕོ་བའི་མེའི་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ཟས་སྐོམ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ལུས་ལ་ བདེ་བར་མི་གནས་པས་ཡང་དེ་ནི་མཁྲིས་པའི་གནས་ཡིན་ལ།མཁྲིས་པ་ནི་མེས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་མེ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྐྱང་བར་བྱའོ། །མདོག་དང་དབང་པོ་གསལ་ཞིང་དབང་པོ་ཡུལ། །འདོད་ཅིང་ཟས་འཇུ་ཤུགས་ཀྱང་བདེ་བར་འཇུ། ། བདེ་དང་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མི་ཡི་ནད་ཁྲག་དག་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་འདི་ལྟ་བུ་ནད་ཁྲག་མེད་པ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ཀྱི་མདོག་དང་། དབང་པོ་རྣམས་གསལ་ཞིང དང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་།དེ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་འདོད་ཅིང་ཡུལ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཟས་འཇུ་བ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ལ་བྱ་ལ། དེའི་ཤུགས་ནི་ནུས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཟས་འཇུ་བ་དེ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་བདེ་བར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ནད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་ལུས་རྒྱས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་ནི་ནད་ཁྲག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་ བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནད་ཁྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དབྱུང་དགོས་པས་གོང་དུ་བཤད་པས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཁོང་དུ་མཚོན་ལུས་པ་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དབྱུང་དགོས་པས་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟུག་རྔུའི་བགྲོད་པ་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །ཡོ་དྲང་ཐད་ཀ་སྟེང་དང་འོག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཟུག་རྔུ་སྟེ་མཚོན་ལུས་པའི་བགྲོད་པའི་ལམ་ནི། ཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་གནག་སྐྲངས་དང་ནད་དང་བཅས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁྲག་འཛག་ལ། །རྨ་ཡི་ཉེ་འཁོར་མཐོ་ཞིང་གློ། །ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་ཐོར་བུ་འབྱུང་། །ཤ་ ནི་འཇམ་གྱུར་ལུས་མདོར་ན།།ཁོང་ན་ཟུག་རྔུ་ཡོད་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་ནང་ན་མཚོན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། མདོར་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྨའི་སྒོ་ཁ་གནག་ཅིང་དྲི་མ་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་སྐྲང་ཞིང་ན་བ་དང་ བཅས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་ཉེ་འཁོར་དཔངས་སུ་མཐོ་ཞིང་གློ་བ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་ཐོར་བུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་མདངས་འཇམ་ཞིང་ཤ་སྙི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་པགས་པར་ན། །མཚོན་ལུས་ མདོག་ཉམས་སྲབ་དང་།།སྐྲངས་པར་འགྱུར་རོ།

此处所说的行为是指身语意的行为。虽然不是很冷很热但能生暖。
饮食有助于清除血液。那时由于身体和血液不安，特别要防护火。
关于这些，放血后食用过热或过冷的饮食都会有害，因为过热会再生血液，过冷会损害火力。因此，应当食用不冷不热的食物，同样也要食用自然烹饪的饮食，以及能增长胃火暖性的饮食。因为那时身体不安，而且那是胆汁所在处，胆汁是由火生成的，所以特别要防护火，并以多种方式护理。
肤色和诸根明净且诸根对境贪求，消化力强且能顺利消化。具足安乐且力量丰盛圆满。说此为人之血液清净。
诸仙人说明并开示，像这样的人是没有血液病的。即此人身色和诸根明净清澈，对境贪求喜欢境界，消化是指胃火，其力是指能力，消化无碍且不被压制而顺利进行，同样具足安乐即无病，同样具足力量和身体丰盛圆满的人，说是完全清净无血液病的。
《八支心要集解·词义月光》，由亲教师月喜所造，这是第二十七章的解释。
下面将解说拔除刺痛仪轨品。关于这个，开始的关联是这样的：凡是成为血液病的，需要用放血的方法拔除，上面已经说过了，之后体内留有兵器称为刺痛的也需要拔除，所以在那之后开始这一章。
刺痛的行程有五种：弯曲、正直、横向、向上和向下。
关于这些，应当了知刺痛即留有兵器的行程道路，有弯曲等五种形式。
口部发黑、肿胀且有病，反复流血，伤口周围高起且凸出，出现如水泡般的疱疹。肉变软，总之，应知体内有刺痛。
关于这些，体内有兵器的特征，总之应当这样了知和理解。如何呢？伤口发黑且有污垢，同样伤口肿胀且疼痛，同样反复流血，同样伤口周围高起且凸出，出现如水泡般的疱疹，同样肉色柔软且肉变软。
特别是在皮肤处疼痛，留有兵器的部位肤色改变变薄且肿胀。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་པགས་པའི་ནང་དུ་མཚོན་ལུས་པ་ནི་པགས་པའི་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་པ་དང་། སྲ་ཞིང་མཁྲང་བག་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཆུར་སྐྲངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤར་གནས་པ། །ནད་དང་ སྐྲངས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ།།བཅིར་བར་མི་བཟོད་སྨིན་པ་དང་། །རྨ་ཡི་སྒོ་ནི་འདྲུབ་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤའི་དུམ་བུ་ལུས་པ། ཤ་ལ་གནས་པ་ནི་ལྷག་པར་ན་ཞིང་སྐྲངས་པའི་ཚབས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། བཙིར་ཞིང་མནན་པར་མི་བཟོད་པ་དང་། མཚོན་གང་ན་གནས་ པ་དེར་སྨིན་ཞིང་རྣགས་པ་དང་།ཟུག་རྔུ་ཟུག་པའི་རྨའི་ཁ་འདྲུ་བཅིང་འཚོ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉ་ཡི་ནང་ཟུག་ཤར་ཟུག་དང་། །འདྲ་ལས་སྐྲངས་བག་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉའི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཟུག་རྔུའི་ མཚན་ཉིད་ནི་ཤ་ལ་ཟུག་པ་དང་འདྲ་བ་ལས་སྐྲངས་བག་མེད་དེ།དེ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་ཉ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པར་འོག་ནས་བཤད་དེ། ཤའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཅན་ལ་ཉ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུ་བའི་དྲ་བའི་ནང་ལུས་པའི། ། ཆུ་བ་ལས་ནི་དབྱུང་དཀའ་ཞིང་། །བསྒུལ་དཀའ་བསྐྱོད་ཚེ་རེངས་ཤིང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བའི་དྲ་བའི་ནང་དུ་མཚོན་ལུས་པ་ནི། ཆུ་བ་ལས་དབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང་། བསྒུལ་བར་དཀའ་ཞིང་ན་བ་དང་། བསྐྱོད་པའི་ཚེ་ལྷག་པར་མི་བཟོད་པ་དང་། ཤིང་ལྟར་རེངས ཤིང་འཇས་པ་དང་།ན་བ་ལྷང་ལྷང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟུག་རྔུ་འདི་ནི་ལྷག་པར་འབྱུང་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །རྩ་ལ་བརྟེན་པ་རྩ་སྐྲངས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་རྩར་གནས་པ་ནི་རྩ་སྐྲངས་ཤིང་སྤོམ་བག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །བུ་གའི་སྦུབས་གནས་སྦུབས་ཀྱིས་ ནི།།རང་གི་ལས་དང་ཡོན་ཏན་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་གར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི་རང་གི་གནས་དང་། ཡོན་ཏན་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བུ་གའི་སྦུབས་ནི་དབུགས་དང་། ལུས་ཟུངས་དང་། དྲི་མ་དང་ཆུ་རྣམས་རྒྱུ་བའི་གནས་བཅུ་གསུམ་ མོ།།དེ་དག་རང་གི་ལས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་ཆེན་གནས་པ་དབུགས་དང་ཁྲག་།ལྦུ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །སྒྲ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །སྙིང་དང་ཡན་ལག་ན་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ ལ།རྩ་ཆེན་པོ་སྦུབས་ཅན་དུ་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། སྦུབས་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་ལྦུ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དབུགས་དང་རླུང་དེ་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་ག་ན་ཞིང་མེར་མེར་པོར་སེམས་པ་དང་། ཡན་ལག་ན་ཞིང་སྙོམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ རོ།།རུས་ཚིགས་བོག་རེར་མཚོན་ལུས་པ། །རུས་བརྩེ་ཚབས་ཆེར་ན་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པའི་ཚིགས་ཀྱི་བོག་རེར་མཚོན་གྱི་དུམ་བུ་ལུས་པ་ནི་རུས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། བསྐྱོད་ཅིང་བསྒུལ་བ་ན་ཤས་ཆེན་པོར་ན་བར་འགྱུར་རོ། །རུས་ གནས་ནད་མང་སྐྲང་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་རུས་པའི་ནང་ན་གནས་པ་ནི། ནད་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཕལ་ཆེར་ཆག་པ་དང་། གྲུམ་པ་དང་། འདར་བ་དང་། གནོད་ཅིང་ཟུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲང་ པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཚིགས་ལ་གནས་པ་དེ་དང་འདྲ། །བསྐྱོད་པར་དཀའ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ལ་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི་རུས་པར་གནས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱོད་པར་དཀའ་ཞིང་བསྒུལ་མི་ བཟོད་པར་འགྱུར་རོ།

对于这些，特别是或者详细地说，武器留在皮肤内会使皮肤变得不悦目，变得坚硬僵硬，并会水肿。
留在肉中的，会加重疼痛和肿胀，不能按压，会化脓，伤口无法愈合。
对于这些，肉块留在肉中，会加重疼痛和肿胀程度，不能挤压和按压，武器所在处会化脓溃烂，伤口疼痛无法愈合。
留在肌肉内的疼痛和留在肉中的相似，但没有肿胀。
对于这些，留在小腿等肌肉内的疼痛特征与留在肉中的相似，但没有肿胀，除此之外相同。关于身体中所说的'肌肉'，下文将解释有五百种，属于肉的部分，形状如月牙等称为'肌肉'。
留在筋膜网内的，难从筋膜中取出，难以移动，活动时僵硬疼痛。
对于这些，武器留在筋膜网内，难以从筋膜中取出，难以移动且疼痛，活动时特别难忍，像木头一样僵硬麻木，会持续疼痛，这种异物特别难以取出。
依附于脉络的会使脉络肿胀。
对于这些，异物留在脉络中会使脉络肿胀增粗。
留在腔道内的，会使其自身功能和性质衰退。
对于这些，异物留在腔道内会使其位置和功能衰退。腔道包括呼吸、身体组织、废物和水液运行的十三处。这些都会失去自身功能，同样性质也会衰退损坏。
留在大脉中的，会使呼吸和血液带泡沫而出，伴有声响，心脏和肢体会疼痛。
对于这些，异物留在有腔的大脉中，会使腔道和血液混合呈泡沫状流出，呼吸和气会伴有声响，心口疼痛且有跳动感，肢体会疼痛麻木。
武器留在骨节凹陷处，会使骨节剧烈疼痛。
对于这些，武器碎片留在骨节凹陷处会使骨头极度疼痛刺痛，活动移动时会剧烈疼痛。
留在骨中会引发多种病症和肿胀。
对于这些，武器异物留在骨头内会引发各种各样的疾病，大多会出现骨折、骨节病、颤抖、损伤疼痛，同样也会引起肿胀。
留在关节中的与此相似，会难以活动。
对于这些，异物留在关节中的症状与留在骨头中的相似，同样难以活动且无法移动。

།ནང་གྲོལ་ནང་ཡོད་འཁྲུགས་པ་དང་། །སྤོ་ཞིང་ཁ་ཟས་ངན་སྐྱུགས་གཅིན། །རྨ་ཡི་ཁར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གྲོལ་གྱི་ནང་དུ་ལུས་པའི་མཚོན་ནི། འཁྲུག་ཅིང་རྒྱུ་མའི་སྒྲ་ཀྲུག་ཀྲུག་ཟེར་བ་དང་། སྤོས་ཤིང་ དབུགས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་དང་། ངན་སྐྱུགས་དང་། གཅིན་རྨའི་ཁར་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གནད་ཀྱི་ནང་དུ་མཚོན་ལུས་པ། །གནད་ཟུག་མཚན་ཉིད་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མཚོན་ ལུས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི་གནད་དུ་ཟུག་ཅིང་བསྣུན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་བཤད་པ་དེའི་ཚུལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།པགས་པ་ལ་སོགས་རང་རང་གི་།ཇི་ལྟར་འཛག་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་མཚོན་ གྱི་དུམ་བུ་ལུས་པ་དག་སྔར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རང་རང་གི་གནས་ལས་ཇི་ལྟར་འཛག་པ་ལས་ཀྱང་ཟུག་རྔུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྐྱོན་མེད་ལུས་ཀྱི་རྨ་འཚོ་སྟེ། །དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་གནས། །ནད་འཁྲུགས་སྣད་ པ་ལ་སོགས་ཀྱིས།།གོངས་ནས་སླར་ཡང་གནོད་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལུས་ལ་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཟུག་རྔུ་དེ་རྗེས་མཐུན་པར་གནས་པ་དག་གི་རྨ་ཡང་འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རྨ་འཚོ་ཟིན་ནས་ཀྱང་ནད་གཞི་འཁྲུགས་ པ་དང་།སྣད་པ་དང་། རྩོལ་བས་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གློངས་པ་དང་། སླར་ཡང་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རུང་བར་པགས་པ་ཉམས། །བསྐུ་དང་མཉེ་དང་དུགས་བྱས་ནས། །མདོག་དམར་ན་ཞིང་ཚ་ལ་འཁྲུག་།ཡང་ན་ གང་དུ་མར་བཞག་འཇུ།།ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་མྱུར་དུ་བསྐམས། །གནས་དེར་ཟུག་རྔུ་བཅས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་པགས་པའི་ནང་དུ་ཟུག་ཅིང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཟུག་པར་པགས་པ་ཉམས་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ནི་ མདོག་དམར་བ་དང་།ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། ཚ་བ་དང་འཁྲུག་ཅིང་བསྐྱོད་པ་ན་ན་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་དེ་ནི། ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་པགས་པའི་ཕྱོགས་གང་དུ་ན་སར་མར་བཞག་ན་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར་པའམ། ལྡེ་གུས་ བྱུགས་པ་མྱུར་དུ་བསྐམས་པར་གྱུར་ན།གནས་དེ་ཡང་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤར་ལུས་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིས། །སྐེམ་བྱས་ལྷོངས་གྱུར་བསྒུལ་བ་དང་། །བཙན་དམར་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་ཤའི་ནང་དུ་ལུས་པ་ མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྦྱང་བ་བྱ་བ་སྟེ།སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ལུས་བསྐམ་ཞིང་སྦེག་པར་བྱས་ལ། སྐེམས་པར་བྱས་པ་དེས་ལྷོངས་ཤིང་ཡང་བག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་བསྐུལ་བ་དང་། བཙན་དམར་པོ་ཡོད་པ་དང་། ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཡོད་ པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཉ་དང་རུས་ཚིགས་ནང་གྲོལ་གྱི། །ཟུག་རྔུའང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་དང་རུས་པའི་ཚིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ནང་གྲོལ་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱང་བས་སྐེམས་པོར་བྱས་ཏེ། ལྷོངས་པར་གྱུར་པ་ པ་དང་།བསྒུལ་བ་དང་། བཙན་པ་ལ་སོགས་པས་ན་བར་གྱུར་པ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ན་ཟུག་རྔུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

关于'内脏中有搅动，胀满且食物、呕吐物、小便，会出现在伤口处'这句话，内脏中残留的武器，会引起搅动并发出肠道咕噜咕噜的声音，胀满且呼吸急促，同样食物、呕吐物和小便会出现在伤口处。
关于'要根据要害部位疼痛特征，了解要害部位中的武器残留'这句话，要害部位中残留武器的疼痛，要从要害部位被刺伤的特征中了解。
关于'皮肤等各自的，要从流出物了解'这句话，不仅要从前面所说的特征了解皮肤等部位内武器碎片的残留，还要从各自部位的流出物了解是否有疼痛。
关于'无病身体伤口会愈合，那时将无害地安住。疾病发作、劳累等，复发后又生危害'这句话，身体无病之人的疼痛相应安住时伤口也会愈合且无害，但伤口愈合后若因病情发作、劳累、活动等原因复发，又会对身体造成危害而成病。
关于'任何皮肤受损处，涂抹按摩热敷后，颜色发红疼痛发热躁动，或者放置酥油快速融化，涂抹药膏快速干燥，应知该处有疼痛'这句话，疼痛刺入皮肤内不显现时，身体任何部位皮肤受损，经涂抹等处理后呈现红色、疼痛、发热和躁动不安，这样的部位应知有疼痛。或者在皮肤疼痛处放置酥油快速融化，或涂抹药膏快速干燥，这些部位也应知有疼痛。
关于'肉中清除净化后，使干瘦变轻动摇，以及发红等可知'这句话，疼痛残留在肉中不显现时，要进行净化，即用催吐药和泻药等使身体干瘦虚弱，经干燥后变轻且不稳定，以及发红和疼痛等症状可知有疼痛。
关于'筋、骨节、内脏的疼痛也应如是了知'这句话，位于筋、骨节和内脏的疼痛，要通过催吐药等净化使其干瘦，变轻不稳时，以及活动和发红等引起疼痛之处，应知那里有疼痛。

།ཤ་ལ་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རུས་པ་ཟུག་རྔུས་མ་རུངས་འགྱུར། །རུས་པ་བསྐུ་དང་དུགས་བྱ་ཞིང་། །མཉེ་དང་བཙིར་ལས་ཤེས་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པའི་ནང་དུ་ལུས་པའི་མཚོན་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་ནི། རུས་པ་མ་རུངས་ཤིང་མདོག་ཉམས་པ་དང་། རུས་པ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ན་གནོད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རུས་ཚིགས་གནས་པ་རུས་འདྲ་དང་། །བརྐྱང་དང་བསྐུམ་པས་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པའི་ཚིགས་ལ་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་མི་མངོན་པ་ནི། རུས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྐུ་བ་དང་། དུགས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། བསྐུམ་བའི་བསྒུལ་བསྐྱོད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུ་བ་རྩ་དང་རྩ་ཆེན་ སྦུབས།།ཟུག་རྔུ་མི་མཉམ་ལ་མ་འགྲོ་དང་། །ཤིང་རྟ་ཆག་པའི་རྟ་དང་ནི། །ལྡན་པར་ནད་པ་བསྐྱོན་ནས་སུ། །མྱུར་དུ་དྲངས་ནས་དེ་ནས་ནི། །བསྐྱོད་པས་ཟུག་རྔུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བ་ལ་སོགས་པར་ནུབ་ཅིང་མི་མངོན་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། མི་མཉམ་ པའི་ལམ་ནི་ལམ་མཐོ་དམའ་ཅན་དུ་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོ་ཆག་པ།རྟས་དྲངས་པ་ལ་བསྐྱོན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མྱུར་དུ་དྲངས་ཏེ། གནས་གཞན་དུ་བསྐྱོད་པས། དེ་ནས་བསྐྱོད་པ་དེས་རྩ་དམར་བ་དང་། རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཟུག་རྔུ་གང་ན་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། ། གནད་ཟུག་ལོགས་ཤིག་མ་བཤད་དེ། །དེ་རྣམས་ཤ་སོགས་ལ་གནས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་དུ་ཟུག་ཅིང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ཟུག་རྔུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་སྔར་བཤད་པས་ལོགས་ཤིག ཏུ་དགར་མེད་དོ།།སྤྱིར་ནི་ཟུག་རྔུར་བཅས་བསྐྱོད་པའི། །བྱ་བས་ནད་བཅས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིར་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ན་ཟུག་རྔུ་ཡོད་ཅིང་ནང་ན་མཚོན་ལུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྐྱོད་པའི་བྱ་བས་ཤེས་པ་གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱབ་དང་། རྟ་ལ་བསྐྱོན་ པ་དང་།ཤིང་ལ་འཛེག་པ་དང་། རྟ་རྒྱུག་པ་དང་། མྱུར་བ་དང་། མདའ་འཕེན་པ་དང་། གླལ་དང་། སྦྲིད་པ་དང་། སྒྲེགས་པ་དང་། ལུད་པ་ལུ་བ་དང་། མཆིལ་མ་དྲག་ཏུ་འདོར་བ་དང་། དགོད་པ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་ན་བ་དང་བཅས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ཟླུམ་དང་གྱེས་པ་དང་། །ཟུར་བཞི་པ་དང་ཟུར་གསུམ་པའི། །རྨ་ཡི་དབྱིབས་ལས་ཟུག་རྔུ་ནི། །མི་མངོན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོར་བསྡུ་ན། མི་མངོན་པའི་ཟུག་རྔུ་བརྟག ཅེས་བྱ་བའི་ཐབས་ནི།རྨའི་ཁ་ཟླུམ་པ་དང་། གྱེས་ཤིང་ངོས་གཉིས་ཐ་དད་པར་བྱེ་བ་དང་། ཟུར་བཞིར་གནས་པ་དང་། ཟུར་གསུམ་པར་གནས་པའི་རྨའི་དབྱིབས་ལས་ཟུག་རྔུའི་དབྱིབས་དང་། རྣམ་པར་མི་མངོན་པ་དག་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ རྣམས་དབྱུང་བའི་ཐབས་གྱུར་གཉིས།ཕྱིར་དྲང་བ་དང་མདུན་ནས་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དབྱུང་བའི་ཐབས་ནི་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། ཕྱིར་དྲང་བ་དང་མདུན་ནས་དྲང་བའོ། །རྩེ་ནས་དྲང་དང་རྩ་ནས་དྲང་། །དེ་ལས་བཟློག་པས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་གཉིས་ལས་བཟློག་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་ན། གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྣ་ནས་དྲང་བ་དང་རྩེ་མོ་ནས་དྲང་བའི་ཐབས་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མདུན་ནས་དྲང་བ་ནི་རྩ་བ་ནས་དྲང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐུར་ དུ་ཟུག་པའི་ཟུག་རྔུའི་རྩེ་ནས་དྲང་བར་བྱ་ལ།གྱེན་དུ་ཟུག་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་དྲང་བར་བྱའོ།

应当了知如同肉中的异物，骨头因异物而受损。应当涂抹骨头并热敷，通过按摩和挤压来了知。
对于骨头内部留存的不可见武器，应当从骨头受损、颜色改变，以及在涂抹骨头等行为时产生的伤害来了知。
对于骨节处的异物如同骨头，应通过伸展和屈曲来了知。
对于骨节处不可见的异物，应当通过如同骨头般的涂抹、热敷等来了知，并通过伸展和屈曲的运动来了知。
对于在肌肉、脉络、大脉和空腔中不可见的异物，应让病人乘坐在车轮已损坏的马车上，在不平坦的道路上快速行驶，通过移动来了知异物的位置。
对于要害部位的异物没有单独说明，这些都存在于肉等处。
一般而言，应当通过带有异物时的活动来了知疾病。
简而言之，应当从圆形、分裂、四角形和三角形的伤口形状来了知不可见的异物。
取出这些异物的方法有两种：向外拉和从前方拉。
从尖端拉和从根部拉，应当用相反的方法取出。
因此，应当用从鼻子拉和从尖端拉这两种方法来拉出，从前方拉是指从根部拉出。同样，对于向下插入的异物应从尖端拉出，向上插入的应从根部拉出。

།དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བཅོས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། །དབྱུང་སླ་གང་ན་ཡོད་དྲལ་ཏེ། །དེ་ནས་ཐད་ཀར་དྲང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་ འཕྲེད་དུ་ཟུག་པ་དག་ནི།ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་པར་དྲལ་ཏེ། དབྱུང་སླ་བར་བྱ་ལ་དེ་ནས་གནས་དེ་ལས་ཐད་ཀར་དྲང་ཞིང་། དེ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མཚོན་ནི་བྲང་དང་མཆན་ཁུང་དང་། བརླ་དྲུང་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་དང་། །མདུན་དྲང་རྩེ་མོ་མངོན་གཅད་ བྱ།།ཁ་ཞེང་ཆེ་དྲང་མི་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་བྲང་ན་གནས་ཤིང་ཟུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆན་ཁུང་དང་། བརླ་དྲུང་ན་གནས་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་པ་རྣམས་སྟོབས་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདུན་ནས་དྲང་བར་མི་བྱའི་ཕྱིར་དྲང་ བར་བྱ་བ་དང་།རྩེ་མོ་འབུར་འབུར་པོར་ཕྱིར་མངོན་པ་དང་། ཁ་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་། ཁ་ཞེང་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲང་བར་མི་བྱའོ། །ཟུག་རྔུར་མ་གྱུར་མདེའུ་དང་། །མི་མངོན་གནོད་མེད་པ་མི་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུར་མ་གྱུར་ཅིང་གནད་དུ་མ་ཞེན་ ལ།གདེག་པ་དང་། བདར་བ་དང་། བཞག་པ་སྟེ་གནད་གསུམ་དུ་ཞུགས་པའམ། མཚོན་མི་མངོན་ཞིང་མི་སྣང་ཡང་གནོད་པ་མེད་དེ། སྐྲང་བ་དང་ན་བ་དང་རྣགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། ཟུག་རྔུ་དེ་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་ལག་པས་ཟིན་གྱུར་ན། ལག་པ་གཉིས་ ཀྱིས་དྲང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཏེ་ཟུག་རྔུའི་རྣམ་པ་ལག་པས་ཟིན་ཅིང་གཟུང་དུ་རུང་བ་ནི། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་ཞིང་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྣང་གཞན་སེང་གེ་ཆུ་སྲིན་དང་། །བར་མི་ཏ་ཀའི་མཆུ་ཡིས་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་གང་སྣང་བར་ཡང་གྱུར་ཅིང་སྔ་མ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། ལག་པས་ཟིན་པར་མ་གྱུར་པ་དག་ནི། སེང་གེའི་མཆུ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་དྲང་བར་བྱའོ། །མི་མངོན་རྨ་ཡི་དབྱིབས་ལས་ནི། །གལ་ཏེ་དབྱུང་བར་ནུས་གྱུར་པ། །ཀང་ཀ་བྲིང་ག་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། ། བྱ་རོག་ཤར་བྱའི་མཆུས་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཟུག་རྔུ་ཉིད་ནི་མི་མངོན་ལ། རྨ་བྱའི་དབྱིབས་ལས་ལུས་གང་ན་གང་གནས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་གལ་ཏེ་དབྱུང་དུ་རུང་ཞིང་ནུས་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ལས་ཀང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་མཆུ་འདྲ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་དྲང་བར་བྱའོ། ། པགས་སོགས་ལ་གནས་སྐམ་པས་དྲང་། །ཁོང་སྟོང་ནང་ནས་ཉ་མགོས་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། སྐམ་པ་འདྲ་བའི་ཆ་སྦྱད་གཉིས་པོས་དྲང་བར་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གང་ཁོང་སྟོང་གི སྦུབས་ཅན་གྱི་ནང་གི་པགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི།ཉ་མགོ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སྦུ་གུར་གནས་པ་འདམ་བུ་འདྲས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་གའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི་འདམ་བུ་འདྲ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། ལྷག་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་རིགས་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་ལྷག་མ་སྔ་མ་དེ་དག་གིས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་ཆ་སྤྱད་གཞན་འདིར་སྨོས་པ་དང་། མ་སྨོས་པའི་ཐུར་མ་ལ་སོགས་པས་ཅི་རིགས་པར་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་དང་འཚམ་པ་དེས་དེ དབྱུང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་དང་པོར་མཚོན་གྱིས་དྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་དྲང་བར་མ་ནུས་ན་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་དྲང་པོར་དྲལ་ཞིང་ཤ་ལ་སོགས་པ་བཅད་དེ། དེའི་འོག་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱའོ།

如是以相互调治之方法拔除刺痛，于易拔处剖开，然后径直拔出。对于此，横向刺入之兵器，于身体何处剖开，使其易于拔出，然后从该处径直拔出。
兵器刺入胸部、腋下、大腿根部、肋部者，应从正面切开显露其尖端，切口不宜过宽。对于此，刺入胸部之刺痛，同样腋下、大腿根部所在者，以及肋部刺入者，皆应用力拔出。同样，不应从正面拔出，应从侧面拔出，尖端突出外显者，应切开，切口过宽者不应用力拔出。
非刺痛之箭头，不显现且无害者不应拔出。对于此，未成为刺痛且未伤要害，抬举、摩擦、放置三要害处，或兵器不显现且不可见，但无害，即无肿胀、疼痛、化脓者，此刺不应拔出。
其后若能用手抓住，应用双手拔出。对于此，'其后'表吉祥之意，刺痛之形状可用手抓住且可握持者，应用双手拔出并握持。
其他显现者以狮子、鳄鱼及钳子之嘴拔出。对于此，刺痛显现且异于前者，即不能用手抓住者，应以似狮子嘴等工具拔出。
不显现者从伤口形状，若能拔出者，以鹤、白鹤、丹顶鸟、乌鸦、鹧鸪之嘴拔出。对于此，刺痛本身不显现，从伤口形状可知其所在身体部位，若可拔出且有能力，则应从该身体部位用似鹤等鸟嘴之工具拔出。
皮等处所在者以镊子拔出，空腔内以鱼头拔出。对于此，位于皮等处之刺痛，应以似镊子之两个工具拔出。'等'字包含肉等。位于空腔管道内皮肤者，应以似鱼头之工具拔出。
管道内所在者以芦管状工具。对于此，位于管道处之刺痛应以似芦管之工具拔出。
其余以其他适宜拔出。对于此，前述工具不能拔出之余下刺痛，应以此处所说及未说之探针等其他工具适当拔出，即以何者相应者用之拔出。
或者首先以刀剖开。对于此，如是若仍不能自行拔出，应以手术刀径直剖开并切开肉等，然后拔出。

།དེ་ནས་རྨ་ཡི་ཁྲག་བསལ་བ། །བྱས་ལ་མར་གྱིས་ དུགས་བྱ་ཞིང་།།བཅིངས་ཏེ་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ཟིན་པ་དང་། རྨའི་ཁའི་ཁྲག་བསལ་ཞིང་ཕྱིས་ལ་མར་གྱིས་རྨ་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ཞིང་བཅིངས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྔར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་ སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཁ་ཟས་དང་།སྤྱོད་ལམ་དག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རྩ་དང་ཆུ་བར་མཚོན་ལུས་པ། །ཐུར་མས་བསྐྱོད་དེ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་དང་ཆུ་བར་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པའི་མཚོན་ལུས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། དང་པོར་ཐུར་མས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྐུལ་ལ། དེའི་ འོག་ཏུ་དབྱུང་བར་བྱའོ།།སྙིང་གར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། །ཆུ་གྲང་གཏོར་བས་སྔངས་བྱས་ལ། །གནས་གཞན་ཕྱིན་ཅིང་འཕགས་གྱུར་ན། །ཅི་རིགས་པར་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ནི་དང་པོར་ཆུ་གྲང་མོ་ གཏོར་ཞིང་བཏབ་པས་སྔངས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱས་ལ།སྔངས་པས་དེ་གནས་གཞན་དུ་འཆུགས་ཤིང་། འཕགས་པར་གྱུར་ན་ཅི་རིགས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། ཆ་སྤྱད་གང་འཚམ་པས་དབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨ་ཡི་སྒོ་ནས་དབྱུང་དཀའ་བ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་དང་པོ་གང་དུ་ཟུག་པའི་རྨའི་སྒོ་ནས་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་དཀའ་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཟུག་རྔུ་དེ་གནས་གཞན་དུ་བསྐྱོད་ལ་དྲལ་ཏེ། དབྱུང་བར་བྱའོ། །རུས་པར་ཟུག་ལ་རྐང་པ་ནི། །གཉིས་ཀྱིས་མནན་ལ་དྲང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཟུག་རྔུ་གང་ཞིག་རུས་པར་ཟུག་པར་གྱུར་པའི་མི་ཟུག་རྔུ་ཅན་དེ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་ལ། ཟུག་རྔུ་དེ་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་དྲང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ནུས་སྟོབས་ཆེ་བའི། །གཡོག་གིས་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེས་ ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བ་མ་ནུས་ན་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཡོག་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ་དབྱུང་བར་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་མ་ནུས་མདེའུའི་རྩ། །བཀུག་ལ་གཞུ་རྒྱུད་དམ་བཏགས་ལ། །རྟ་སྲབ་ཀྱི་ནི་ཁ་ལྕགས་མཐར། །མ་ ཡེངས་པ་ཡིས་དམ་བཏགས་ཏེ།།ཡན་ལག་ལྔ་པོ་ལེགས་བསྡམས་ནས། །རྟ་ནི་ལྕག་གིས་གཞུས་ནས་སུ། །བརྡེག་ཅིང་མགོ་བོ་བཏེག་ནས་ནི། །ཤུགས་ཀྱིས་ཅི་བཞིན་བསྟོད་ནས་ནི། །དེ་ལྟར་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཟུག་ རྔུ་དབྱུང་བར་མ་ནུས་ན།མདེའུའི་རྩ་བ་དམ་དུ་བཀུག་ལ། གཞུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དམ་དུ་བཏགས་ཤིང་བཅིངས་ཏེ། གཞུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟ་སྲབ་ཀྱི་ཁ་ལྕགས་ཀྱི་ཡང་མིག་ལ་སྨན་པས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་དམ་དུ་བཏགས་ཏེ། རྟའི་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་ ལེགས་པར་བསྡམས་ཤིང་དུལ་བར་བྱས་ཤིང་དེའི་འོག་ཏུ་རྟ་ལྕག་གིས་གཞུས་ན།ཅི་ནས་ཀྱང་མགོ་དྲག་ཏུ་བཏེག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གི་ཡལ་གར་གདགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྣམ་པ་གོང་མ་ལྟར་གཞུ་རྒྱུད་ ཀྱི་རྩེ་མོ་གཅིག་མདེའུ་ལ་བརྟོད་དེ།རྩེ་མོ་གཅིག་ཤིང་གི་ཡལ་ག་བཏུད་པ་ལ་བརྟོད་དེ། བཏང་བས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མདེའུ་རྩ་ཕྲ་བར་སྲད་བུ་དག་།བཏགས་ཏེ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་གང་གིས་མདེའུ་རྩ་བ་ཕྲ་ཞིང་ཆད་པར་ གྱུར་དུ་དོགས་པ་ཡིན་ན་སྲང་བུ་ཕྲ་མོ་བཏགས་ཏེ་དབྱུང་བར་བྱའོ།

然后清除伤口的血液，用酥油敷治，包扎后应当遵循养护。也就是说，在那之后，当身体部位的伤刺拔出后，清除并擦拭伤口的血液，用酥油妥善敷治伤口并包扎，之后应当遵循如前油疗法中所说的饮食和生活方式。
对于留在脉管和肌肉间的武器，应当用探针探动后拔出。也就是说，对于粘附在脉管和肌肉间的武器伤刺，首先用探针探动并刺激，然后将其拔出。
对于心部的伤刺，应当用冷水泼洒使其惊动，当移位并上升到其他部位时，应当适当地拔出。也就是说，对于位于心部的武器伤刺，首先用冷水泼洒使其惊动和害怕，因惊动而移位到其他部位并上升时，应当适当地拔出，即用合适的工具拔出。
对于从伤口难以拔出的其他伤刺也应当如此处理。也就是说，对于从最初受伤的伤口难以拔出的其他伤刺，也应当使其移位到其他部位后切开拔出。
对于刺入骨头的伤刺，应当用双脚踩住后拉出。也就是说，对于刺入骨头的伤者，应当用双脚踩住，用工具拉拔伤刺。
如果这样不行，应当让有力的助手紧紧抓住后拔出。也就是说，如果用这种方法不能拔出伤刺，应当让非常有力量和能力的助手按照指示用工具紧紧抓住后拔出。
如果仍然不行，应当弯曲箭杆，系紧弓弦，在马勒的金属环上，专注地系紧，将五肢绑好后，用鞭子抽打马匹，抬起头部，用力推进，这样拔出伤刺。也就是说，如果这样还是不能拔出伤刺，应当将箭杆紧紧弯曲，在弓弦的一端系紧绑住，将弓弦的另一端在马勒的金属环眼上医者专注地系紧，将马的五肢妥善绑住驯服后，然后用鞭子抽打马匹，一定要用抬起头部的力量来拔出伤刺。
或者悬挂在树枝上。也就是说，或者像前面那样将弓弦的一端系在箭上，另一端系在弯曲的树枝上，松开后拔出伤刺。
对于箭杆细小的，应当系上细绳拔出伤刺。也就是说，对于箭杆细小担心会断裂的伤刺，应当系上细绳后拔出。

།རྨ་སྐྲངས་མདེའུ་རྩ་མི་སྣང་ན། །སྐྲངས་པ་ལེགས་པར་བཙིར་ནས་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཡི་ཁ་སྐྲངས་པས་ཟུག་རྔུའི་མདེའུ་རྩ་བ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ན། སྐྲངས་པ་དེ་ལེགས་ པར་བཙིར་ཞིང་མནན་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དོང་བུ་ཐོ་བས་བརྡུངས་པ་ཡིས། །མཐོ་ཞིང་སྣང་བར་གྱུར་ན་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་མཐོ་ཞིང་འཕགས་པར་སྣང་བར་གྱུར་ན་ཆ་སྤྱད་དོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོ་བས་བརྡུང་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ལམ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་གང་། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྨར་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟུག་རྔུ་བསྐྱོད་ལ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལས་རང་གི་རྒྱུ་བའི་ལམ་རྨའི་སྒོ་དང་ཉེ་བར་དྲངས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མདེའུ་ཟུར་བཅུམ་སྟེ་དབྱུང་བ་འམ། །དོང་བུའི་ཁ་ཡིས་དབྱུང་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདེའུ་ཟུག་རྔུའི་ཟུར་ཅན་ནམ་རྣ་བ་ཅན་ཡོད་ན་རྣ་བ་དེ་བཅུམ་ཞིང་བསྡུས་ལ། ལྷོད་པར་བྱས་ཏེ། དབྱུང་བའམ་དོང་བུའི་ཁས་ལེགས་པར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །རྣ་བ་མེད་ཅིང་རྨ་ཁ་དབྱེ། །དྲང་འདུག་ཁབ་ལོང་བསྟན་པས་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུའི མདེའུ་རྣ་བ་མེད་པ་དང་།རྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་ཕྱེ་བ་དང་། དྲང་པོར་འདུག་ཅིང་ཐད་ཀར་གནས་པ་དག་ནི། ཁབ་ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུའི་ཁྱད་པར་བསྟེན་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཞུ་བའི་གནས་སོང་ཟུག་རྔུ་ནི། བཀྲུ་སྨན་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞུ་བའི་ གནས་ལོང་ཁ་ཆད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།རླུང་གནོད་དུག་དང་ནུ་ཞོ་དང་། །ཁྲག་དང་ཆུས་གནོད་གཞིབས་པས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གནོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་གཞིབས་པས་བསལ་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །གྲེ་བའི་ནང་ཞུགས་ཟུག་རྔུ་ལ། །སྐུད་པ་གྲེ་བར་གཞུག་བྱ་སྟེ། །པདྨའི་རྩ་བར་སྐུད་པ་གདགས། །པད་རྩ་ཟུག་རྔུ་ལྷན་ཅིག་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲེ་བའི་སྦུབས་ཀྱི་ནང་དུ་ཟུག་ཅིང་དེར་ཞུགས་ པའི་ཟུག་རྔུ་ནི།སྲིན་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྐུད་པ་གཞུག་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་པདྨའི་རྩ་བ་ལ་སྐུད་པ་བཏགས་ཏེ་བཏང་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་པདྨའི་རྩ་བ་དང་ཟུག་རྔུ་ལྷན་ཅིག་དྲང་བར་བྱའོ། །ལྕགས་བསྲེགས་མིག་ཆུར་བཅུག་པ་ཡི། །ལྕགས་ཐུར་བརྟན་པོར་བྱས་ནས་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཅན་ ནམ་རྒྱ་སྐྱེགས་མེད།།རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒོས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཅན་དག་གྲེ་བའི་སྦུབས་ལས་གདོན་པའི་ཐབས་ནི། ཆ་སྤྱད་སྦུབས་ཅན་གྲེ་བར་བཅུག་ལ། གྲེ་བའི་ཚིགས་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་བསིལ་མོ་ལྕགས་བསྲེགས་པའི་ ཐུར་མ་ལ་བླུགས་པས་དེ་གདོན་པར་བྱའོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་མེད་པའི་ཟུག་རྔུ་ཡང་ལྕགས་བསྲེགས་པའི་ཐུར་མའི་རྩེ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་སྨྱིག་མའམ། དོང་བུར་བཅུག་སྟེ་ཆུས་བཏབ་པས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འཐུངས་པ་དང་། །གཤེར་བས་ཚེར་མ་ཟུག་ པ་གདོན།།འཕྲལ་དུ་སྲད་བུ་ཐོགས་པ་ཡིས། །སློན་པར་བྱའོ་དེས་ཅིག་ཤོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲའི་ཚོགས་བསྡུས་པའི་གོང་བུ་ནི་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ཞེས་བྱ་ལ་དེ་འཐུངས་པ་དང་། གཤེར་བའི་རྩཝས་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཚེར་མ་སྟེ། ཉ་རུས་སམ། གཞན་ཡང་དེ་ ལྟ་བུའི་རུས་པའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་འཕྲལ་དུ་སྟེ། དེའི་མོད་སྲད་བུ་ལ་ཟུག་རྔུ་ཐོགས་པར་གྱུར་པས་དེ་སློན་པར་བྱ་ཞིང་། སྲད་བུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཟུག་རྔུ་འབྱར་བ་དེ་དྲང་བར་བྱའོ།

关于'如果伤口肿胀看不见箭头根部'：当伤口肿胀导致看不见异物箭头根部时，应当很好地挤压肿胀部位后取出。
关于'用铜管和锤子敲打，当看到凸起时取出'：当异物凸起且明显可见时，应当用称为铜管的工具和锤子敲打后取出。
关于'从非正常通道出现的，应从伤口处取出'：用锤子移动异物，从非正常通道引导至接近伤口的正常通道，然后再从正常通道取出。
关于'压住箭头边缘取出或用铜管口取出'：如果异物箭头有棱角或有耳，应压住收缩其耳部使其松动后取出，或用铜管口妥善取出。
关于'无耳且伤口开放，笔直时用磁石显示后取出'：对于无耳的异物，且伤口开放，笔直竖立时，应用称为磁石的特殊宝石来取出。
关于'进入腔道的异物，应用导泻药取出'：进入腹腔内的细小异物，应当用导泻药来取出。
关于'风损、毒、乳汁、血和水损害，应用擦法去除'：对于引起风损害等，如同异物一样对身体造成伤害的，应当用擦法去除。
关于'进入喉部的异物，应将线放入喉部，系在莲根上，同时拉动莲根和异物'：对于进入喉管内的异物，应放入棉线等，并将线系在莲根上，然后同时拉动莲根和异物。
关于'将烧热的铁放入冷水中，制成坚固铁针，无论有没有没药，都要用没药处理后取出异物'：对于有没药的异物从喉管取出的方法是，将管状工具放入喉部，为了保护喉部关节，要将冷水浇在烧热的铁针上后取出。对于无没药的异物，也要用涂抹了没药的铁针尖端放入竹管或铜管，浇水后取出。
关于'吞入缠结的头发和被水泡的刺，立即用线勾住取出，另一端也是如此'：头发团结成团称为缠结的头发，当吞入这种头发团和被水泡过的刺，如鱼刺或类似的骨刺异物时，应当取出。而且要立即用线勾住异物，用线的一端粘住异物后拉出。

།ཡང་ཚེར་མ་དེས་ནི་ཅིག་ཤོས་ཏེ། སྐྲ་ཤད་དེ་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། སྲད་བུ་བཏགས་ཤིང་གཤེར་བག་འཐུངས་པས་སློན་པར་བྱའོ། །ཁ་སྣར་དྲང་བར་མ་ནུས་ན། གཞན་དུ་ཐུར་དུ་མིད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཁ་སྣར་གྱེན་དུ་ཟུག་རྔུ་དྲང་བར་མ་ནུས་ན། གཞན་དུ་ན་ཐུར་དུ་མིད་ཅིང་ནང་དུ་དྲང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཟས་ཀྱིས་བརྣངས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། །ཆུ་བཏུང་ཕྲག་པར་བརྡེགས་པས་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱིས་བརྣངས་ཤིང་ལྐོག་མར་ཆགས་པའི་ཁ་ཟས་ཉིད་ནི་ཟུག་རྔུ་འབྱེད་བསད་པས་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་ཆུ་བཏུང་བར་ཕྲག་པར་ཁུ་ཚུར་བརྡེག་པས་ནང་དུ་ཞུགས་པར་བྱའོ། ། མིག་གི་རྨ་ཡི་ཟུག་རྔུ་ཕྲ། དར་རམ་བལ་ལམ་ཆུ་ཡིས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་རྨའི་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོ་ནི། དར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་བསལ་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །མི་ནི་ཆུས་གང་ཁ་སྦུབ་སྟེ། །སྤྲུགས་པའམ་བརྐྱང་ལ་བཙིར་སློན་བའམ། ། ཐལ་ཁུང་བརྐོས་ཏེ་མི་ཡི་ནི། །སྐེ་ཡི་བར་དུ་ནུབ་པར་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཆུས་ཁྱེར་བའམ། །ཆུར་ལྷུང་པའི་ཚེ་ནང་དུ་ཆུས་གང་བར་གྱུར་ན། ཁ་སྦུབ་སྟེ་ལེགས་པར་སྤྲུགས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཁ་སྦུབ་སྟེ་བརྐྱང་ལ་བཙིར་བའམ། སློན་སྨན་གྱིས་སྐྱུག་ཏུ གཞུག་གོ།།རྣ་བ་ཆུས་གང་ལག་པ་ཡིས། །མཉེས་ལ་ཏིལ་མར་རྒྱུན་བླུགས་ལ། །རྣ་བ་ཐུར་དུ་བསྟན་ནས་ནི། །བརྡབས་པའམ་ཡང་ན་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ཆུས་གང་བར་གྱུར་ན། ལག་པས་ལེགས་པར་མཉེས་ལ། ཏིལ་མར་གྱི་རྒྱུན་བླུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ཐུར་དུ་བསྟན་ནས་ལག་པས་བརྡབས་པའམ། བརྔུབ་ཅིང་གཞིབ་པར་བྱའོ། །རྣ་བའི་ནང་དུ་འབུ་ཞུགས་ན། །རྣ་བ་ཚྭ་ཆུས་བཀང་བའམ། །ཚྭ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཉིད་ཀྱིས་དགང་། །ཤི་ནས་འབུ་རོ་དབྱུང་ཐབས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ བའི་བུ་གའི་ནང་དུ་རྐང་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབུ་ཞུགས་ན་རྣ་བ་ཆུ་ཚན་གྱི་ཆུས་དགང་བའམ།ཚྭ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་དག་གིས་ཀྱང་དགང་བར་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ཚྭ་ཆུའམ། ཚྭ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་དུ་བསྲོས་པས་རྣ་བ་དགང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འབུ་རོ་དབྱུང་བའི་ཐབས་རྣ་སྤབས་བསལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོ་ག་འོག་ནས་སྨོས་པ་དག་བྱའོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་ཅན་དང་གསེར་དངུལ་སོགས། །འབྱུང་ཁུངས་ལས་བྱུང་ཡུན་རིངས་གནས། །མཚོན་ནི་ཕལ་ཆེར་ལུས་ཀྱི་མེ། །དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཅན་དང་། གསེར་དངུལ་གྱི་ རང་བཞིན་ཅན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ལས་བྱུང་བའི་མཚོན་ནི།ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བར་ནུས་པས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ན། མཚོན་དེ་དག་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་འོད་མ་ཤིང་རྭ་རུས། །སོ་དང་སྐྲ་དང་རྡོ་བ་འཇུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ལ་སོགས་པའི་ ཟུག་རྔུ་དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།རྭ་དང་འོད་ཚལ་ལྕགས་ཏ་ལ། །ཤིང་ཚལ་ཟུག་རྔུ་རིང་པོས་ཀྱང་། །ཕལ་ཆེར་དེ་དག་ཚོས་འགྱུར་ལ། །ཁྲག་དང་ཤ་ཡིས་ཚོས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྭའི་ཟུག་རྔུ་དང་འོད་མའི་ཟུག་རྔུ་དང་ཤིང་གི་ཟུག་རྔུ་ཕལ་ཆེ་བ་ དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་མེས་ཚོས་ཤིང་འདྲུལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཚོས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་དོ།

另外，对于那个刺，应当拔出头发丝，系上线绳，用湿润的液体浸润。
如果不能从口鼻向上拔出，则应向下吞咽。这是说，如果不能从口鼻向上拔出刺，则应改为向下吞咽并向内拉。
被食物噎住的异物，应当饮水并拍打肩部使其下去。这是说，被食物噎住而卡在喉咙的食物本身就是异物，应当饮水并用拳头拍打肩部使其进入体内。
眼睛伤口中的细小异物，应当用丝绸或棉花或水清除。这是说，眼睛伤口中的细小异物，应当用丝绸等三种方法清除并取出。
人若被水灌满，应当俯卧，抖动或伸展挤压，或使其呕吐，或挖掘腋下，使人没入至颈部。这是说，人被水冲走或落入水中时，如果体内充满水，应当使其俯卧并好好抖动，或同样俯卧伸展挤压，或用催吐药使其呕吐。
耳朵进水应用手按摩，持续滴入芝麻油，将耳朵向下，拍打或吸出。这是说，耳朵进水时，应当用手好好按摩，滴入芝麻油，同样将耳朵向下，用手拍打或吸出。
如果虫子进入耳朵，应当用盐水灌满耳朵，或用温和的盐水灌注，虫子死后设法取出虫尸。这是说，如果八足虫等虫子进入耳道内，应当用热水灌耳或用温和的盐水灌注，实际上应当用盐水或温热的盐水灌耳。如果要取出虫尸，应当采用下文所说的清除耳垢等方法。
含有没药和金银等，来自矿物源长期存留的武器，大多能被身体的火热消化。这是说，含有没药和金银性质等来自矿物源的武器，因为能被身体的火热消化，所以长期存留的话，这些武器就会被消化。
土和芦苇、木、角、骨、牙齿、毛发和石头会被消化。这是说，土等异物也能被身体的火热消化。
角和芦苇、铁、棕榈树、木片等长期的异物，大多会被消化，被血肉消化。这是说，角的异物、芦苇的异物和木的异物大多会被身体的火热消化分解。这些也会被肉和血消化分解。

།ཟུག་རྔུ་ཤ་ཡི་གཏིང་དུ་ཟུག་།ཕྱོགས་དེ་ཚ་བའམ་མེད་གྱུར་ན། །དེ་ནས་དེ་ནི་སྣང་བྱའི་ཕྱིར། །མཉེ་དུགས་སྦྱང་དང་ཤ་འབྲི་བརྟ། །སྨན་རྣོན་བཅིངས་དང་ཟས་སྐོམ་སྦྱིན། ། མཚོན་གྱིས་གདབ་ཅིང་གཙགས་པ་ཡིས། །སྨིན་པར་བྱས་ནས་རྨ་དབྲལ་དང་། །བཙལ་དང་ཕྱེ་བས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུའི་རྣམ་པ་ཤའི་གཏིང་དུ་ཟུག་ཅིང་ནང་དུ་ཟུག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་དེ་ཚ་ཞིང་ཚོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་སྟེ་མཉེ བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྨིན་པར་བྱས་ནས་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ།།མཉེ་བ་ནི་ལག་པས་མཉེ་བའོ། །བཀྲུ་སྣན་དང་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱང་བ་དང་། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཤ་དབྲི་བ་དང་། ཤ་དབྲི་ཐབས་ལ་སོགས་པས་བརྟ་བ་དང་། སྨན་ཚ་ཞིང་རྣོ་བས་བཅིང་བ་དང་། ཟས་ སྐོམ་རྣོན་པོ་སྦྱིན་པ་དང་།མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཅིང་གཙགས་པས་སྣང་བར་བྱས་ནས་དང་པོ་ཐབས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་སྨིན་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་འདྲལ་བ་དང་། ཆུ་ཚོལ་གྱིས་བཙལ་བ་དང་། དབྱེ་ཞིང་གཤགས་པས་ཟུག་རྔུ་དེ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཟུག་རྔུའི་གནས་དང་ ཆ་སྤྱད་ཀྱི།།ཚུལ་ནི་མང་པོས་ལེགས་བརྟགས་ཏེ། །བློ་ལྡན་ཐབས་ནི་དེ་དང་དེས། །ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་དེ་རྭ་དང་འོད་མ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཏེ། ཟུག་པའི་གནས་པགས་པ་དང་། ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆ་སྤྱད་ཅེས་ཆ་སྤྱད་བཀྲ་ ཤིས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མང་པོའམ།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པས་འདིར་བཤད་པ་དང་། མ་བཤད་པའི་ཐབས་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཟུག་རྔུའི་རྣམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། །ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཏར་ག་གདབ་པའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཟུག་རྔུ་ལ་ལ་ནི་དབྲལ་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན ནོ།།གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་རྨའི་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་གཏར་ག་གདབ་པའི་ལས་ཏེ། དེའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཏེ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྨ་ནི་ཕལ་ཆེར་དང་པོ་ནི། །སྐྲངས་དང་སྨིན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། དེ་བས་དེ་ཉིད་གསོ་བྱ་སྟེ། །དེ་བསིལ་བྱུག་བླུགས་ཁྲག་དབྱུང་དང་། །ལེགས་པར་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ། །སྨིན་པར་འགྱུར་ལས་འབད་དེ་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་མཚན་ཉིད་ཕལ་ཆེར་མང་དུ་དང་པོ་སྐྲངས་ཤིང་སྨིན་པ་ལས་རྨ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་སྐྲངས་པ་དེ་ཉིད་གསོ་ཞིང་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་སྐྲངས་པ་དེ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་བསྲུང་བར་བྱའོ།

刺痛深入肉中，该部位发热或无热时，为了使其显现，应进行按摩、熏洗、消肉和揉捏，用猛药包扎并给予饮食。用器具刺入并用针刺，使其成熟后切开伤口，寻找并剖开取出刺痛。
关于刺痛的形态深入肉中并刺入内部，身体该部位会发热成熟，对于存在于此处的刺痛，应以按摩等方法使其成熟后取出。按摩是指用手按摩。用清洗、浸润药等净化，用禁食等减肉，用减肉方法等揉捏，用热烈猛药包扎，给予辛辣饮食，用器具刺入并用针刺使其显现，首先按这些方法使其成熟，然后切开伤口，用探针寻找，剖开取出刺痛。
关于刺痛的位置和工具，应以多种方法详细观察，智者以种种方法，了知后取出刺痛。关于这些，刺痛是指角、芦苇等所在，刺入的位置如皮肤、肉等，工具是指吉祥等这些，应以多种或各种方式详细观察了知，有智慧的专家应了知此处所说和未说的方法及其差别，也应了知刺痛的形态如何存在，如是以种种方法取出除去。
《八支心要集注·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎撰著，第二十八章注释。
其后当说放血疗法仪轨品。此处所说是这样的，如前所说某些刺痛应切开取出，因此在其后开始这一章。用针具放血并进行伤口处理，故称放血疗法，其仪轨是应如此这般进行的方法，当予以解说。
伤口大多最初是，由肿胀和成熟而生。因此应治疗它，使其冷却、涂抹、灌注和放血，善加净化等，应努力防止其成熟。关于这些，伤口的特征大多最初由肿胀和成熟而生。因此应治疗并平息肿胀，防止其成熟，应以精进努力防止肿胀成熟化脓。

།དེ་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བསིལ་དང་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྐྲངས་པ་དེ་ཙནྡན་གྱི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་སྨན་གྱིས་བྱུག་པ་དང་། བསིལ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་བླུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། སྐྱུགས་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བས་ལེགས་ པར་སྦྱང་བར་བྱས་ལ།རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་གྱུར་པ་ལས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཐོར་བུ་མ་སྨིན་སྐྲངས་དྲོད་ཆུང་། །མདོག་འདྲ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུའམ་སྐྲངས་ པའི་ཚབས་ཆུང་བ་དང་།དྲོད་དམ་ཚ་བར་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་མདོག་ནི་འདྲ་བ་སྟེ། པགས་པའི་མདོག་མ་ཉམས་ཤིང་མཉམ་པ་དང་། སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང་། བརྟན་ཞིང་མི་ཡོ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་ཚེ་མདོག་ནི་འགྱུར་བ་དང་། ། དམར་ཞིང་རྐྱལ་བུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་།གས་པ་ལྟ་བུའི་ནད་བཅས་དང་། །ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་གླལ་བཅས་དང་། །ལུས་གྲུགས་འཁྲུགས་ཚ་ཡི་ག་འཆུས། །རིམས་འདེབས་སྐོམ་དད་གཉིད་མེད་དང་། །མར་འཁྱགས་བཞག་ན་འཇུ་བ་དང་། །རྨ་ལྟར རེག་ན་མི་བཟོད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི། མདོག་འགྱུར་ཞིང་པགས་པའི་མདོག་དང་མི་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མདོག་རྩ་དམར་དང་། རྐྱལ་བུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་སྟེ། རླུང་གིས་ཁེངས་ཤིང་མི་འགྱུར་བར་ གནས་པས་ན་རྐྱལ་པ་བུས་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་གས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།བཅག་པའམ་བཀས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དང་། ནད་དང་བཅས་པ་དེ་ཁབ་ཀྱིས་གཙགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་གླལ་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པར་ གནས་པས་ལུས་གྲུགས་ཤིང་དཀྲུམ་པ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འཁྲུགས་པ་ནི་ཚིག་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོར་བ་རང་གི་ཉམས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་ཚུལ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་འཁྲུགས་པའི་ནད་འབྱུང་བའོ། །ཚ་ བ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མི་བཟད་པར་ཚ་བའོ།།ཡི་ག་འཆུས་པ་ནི་ཟས་ལ་འདོད་པ་མེད་ཅིང་། མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། སྐོམ་དད་ཀྱིས་གདུངས་པ་དང་། གཉིད་མེད་ཅིང་ཡེར་བ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མར་འཁྱགས་ཤིང་འཐས་པར་གྱུར་པ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱུང་བ་ལྟར་སྐྲངས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། རེག་ན་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་གྱུར་ན་བའི་ཤུགས་ཆུང་ཞིང་། །རྙིད་ཅིང་སྐྱ་ལ་ གཉེར་མ་འདུ།།མཐའ་མ་འཇུམ་ཞིང་དབུས་སུ་མཐོ། །གཡའ་དང་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་ཆུང་། །རྐྱལ་པ་ཡི་ནི་ཆུ་ལྟ་བུར། །རེག་ན་རྣག་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པ་དེ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་གྱུར་ན་ན་བའི་ཤུགས་ཆུང་བ་སྟེ། ནད་ ཀྱི་རྩོམ་པ་ཤས་ཆུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྙིད་ཅིང་སྙི་བ་དང་། མདོག་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་། གཉེར་མའི་ཚོགས་འདུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མ་ཐོག་ཐག་འཇུམ་ཞིང་དམའ་ལ་དབུས་མའི་ཕྱོགས་མཐོ་ཞིང་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཡའ་ བ་དང་།སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ཞིང་ཞི་བ་དང་། རྐྱལ་པའི་ནང་དུ་ཆུ་བླུགས་པ་ལྟར་གནས་ཤིང་། རེག་ཅིང་མནན་ན་རྣག་གི་ཚོགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ།

如何护理呢？关于'清凉'等，对于肿胀，应当涂抹檀香软膏等清凉药物，注入清凉药物等的水流，同样要放血疗法并放出血液，服用催吐药和泻药等进行良好的清净，应当依照风等病的具体情况，用相应的医疗方法防护其成熟化脓。
零星未熟的肿胀热度小，颜色相似且坚实稳固。即零星或肿胀程度较小，热度或温度较低，同样颜色相似，即皮肤颜色未受损且均匀，坚硬且不柔软，稳固而不动摇。
成熟时颜色改变，发红如皮囊形状，如裂纹般伴病，肢体疲惫且打哈欠，身体疲乏发热食欲差，发烧口渴且失眠，凝固的酥油放上会融化，如伤口般触摸难忍受。即当肿胀成熟时，颜色改变与皮肤颜色不同，同样呈现红色，形状如皮囊，因风气充满而不变，故如吹胀的皮囊，同样如裂纹般，即如破裂或开裂般的状态，伴有病痛如被针刺般感觉，同样所有肢体伴有哈欠，身体疲乏如被打碎般感觉，同样伴有身体混乱等，混乱是指无法言说的病痛感受，以自身体验方式感受诸多紊乱病症。发热是指身体和所有肢体难以忍受的发热。食欲差是指对食物无欲望且明显不喜欢，发烧，口渴煎熬，失眠清醒，具有这些症状，同样凝固的酥油放在上面会融化，同样如同出现伤口般，当肿胀成熟时，触摸难以忍受。
成熟时疼痛减轻，松软发白皱纹聚集，边缘平坦中间高，瘙痒和肿胀等减小，如同皮囊中的水，触摸时脓液相互流动。即当肿胀成熟化脓时，疼痛程度减轻，即病症表现减轻，同样松软，颜色发白，皱纹聚集，同样边缘平坦低矮而中间部位高起，同样瘙痒和肿胀等减小平息，如同皮囊中注入水般，触摸按压时脓液相互流动混杂。

།རླུང་མིན་མིན་མཁྲིས་མིན་ཚ། །མེད་དེ་བད་ཀན་མེད་མི་སྐྲང་། །ཁྲག་མེད་དམར་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།།དེ་བས་ནད་ཁྲག་དང་བཅས་སྨིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་དེ་ལ་རླུང་མ་ཡིན་ཞིང་། རླུང་ནད་མེད་པ་ནི། ན་ཞིང་ཟུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། མཁྲིས་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་ཚ་ཞིང་དྲོད་བག་མི་འབྱུང་ཞིང་། བད་ཀན་མེད་པས་ནི་སྐྲངས་པ་ འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ།ཁྲག་མེད་དམར་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་བཅས་ན། སྐྲངས་ཤིང་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྨིན་པ་ཐལ་དྲགས་ཁོང་སྟོང་དང་། །ནད་ཀྱིས་ཟོས་པས་ བགས་པ་སྲབ།།གཉེར་མ་འཇུམ་ཞིང་མདོག་གནག་ལ། །བ་སྤུ་རྣམས་ནི་འབྱི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་སྨིན་ཟིན་ནས་ཐལ་དྲགས་ཤིང་དུས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི། སྐྲངས་པའི་གནས་ན་ཁོང་སྟོང་དུ་འགྱུར་བ་ནད་ལས་བྱུང་བའི་རྣག་གིས་ཟོས་ཤིང་ཟད་ པར་བྱས་པ་དང་།པགས་པ་སྲབ་ཅིང་རྡོལ་བར་ཉེ་བ་དང་། གཉེར་མ་འཇུམ་ཞིང་པགས་པ་འདུས་པ་དང་། མདོག་གནག་ཅིང་དྲི་མ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། བ་སྤུ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་འབྱི་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་སྐྲངས་པ་ནི། །སྨིན་ པ་གཏིང་རིང་ཁྲག་གིས་གང་།།དེ་བས་སྨིན་རྟགས་གསལ་མ་ཡིན། །སྐྲངས་པ་གང་དུ་བསིལ་གྱུར་ཅིང་། །པགས་མདོག་མི་འགྱུར་ནད་ཚབས་ཆུང་། །རྡོ་ལྟར་རེག་ན་སྲ་བ་ཡིན། །མཁས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དེ། །ཁྲག་གི་སྨིན་པ་ཞེས་བཤད་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲངས་པ་ལ་ནི། སྨིན་པ་གཏིང་རིང་ཞིང་ཟབ་པས་བརྟག་པར་དཀའ་བ་དང་། ཁྲག་གིས་གང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་སྨིན་པའི་རྟགས་སམ། མཚན་མ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་སྐྲངས་པའི་རྣམ་པ་གང་དུ་སྐྲངས་བག་བསིལ་ཞིང་རེག་ན་གྲང་བར་གྱུར་ལ། པགས་པའི་མདོག་ཀྱང་གཞན་དུ་མ་འགྱུར་ཏེ། ཆ་འདྲ་བ་དང་། ནད་ཚབས་ཆུང་བ་དང་། རྡོ་ལྟར་རེག་ན་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བག་ཏུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁས་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་དོགས་པ་མེད པ་ཉིད་དུ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་སྨིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ།།སྙིང་སྟོབས་ཉམ་ཆུང་བྱིས་པ་དང་། །ཐོར་བུ་སྨིན་པའི་ཚབས་ཆེ་བའམ། །གནད་དང་རུས་ཚིགས་ལ་སོགས་པར། །འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་གཞན་དག་དྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་ སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ཕོག་སྙ་ཞན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། བྱིས་པ་ལྟ་བུ་མཚོན་གདབ་མི་བཟོད་པ་དང་། སྨིན་པའི་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཐལ་དྲགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནད་དང་རུས་ཚིགས་ལ་གནས་པའི་སྐྲངས་པ་ལ་ནི། རྣོ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་གྱིས་བརྟོལ་ཞིང་ དྲལ་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། གུ་གུལ་ཟར་མ་བ་ལས་སོ། །ཁྲོན་བུ་དང་ནི་ཕུག་རོན་རྟུག་།ཐལ་སྨན་འཕྲོད་དང་ཐལ་སྨན་རྣོ། །སྐྲངས་པ་སྨིན་གྱུར་བརྟོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྲངས་པའི་ རྣམ་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ནི་གཙགས་བུས་དྲལ་བ་ཉིད་དུ་བྱའོ།

非风非胆非热，无痰不会肿，无血不会变红，因此病与血一起成熟。对此，成熟化脓时不是风，没有风病，就不会疼痛，不是胆病就不会发热发烫，没有痰就不会肿胀，没有血就不会变红，因此由于这个原因，如果有风、胆、痰、血，就会肿胀成熟。
成熟过度内空虚，被病蚀坏皮肤薄，皱纹聚集颜色黑，毛发将会脱落。对此，肿胀成熟后过度且时间太久，肿胀处变成空虚，被病生的脓液蚀坏消耗，皮肤变薄接近破裂，皱纹聚集皮肤收缩，颜色发黑且有污垢，毛发群脱落不再生长。
痰多的肿胀，成熟深远充满血，因此成熟征象不明显。肿胀处变凉，皮色不变病情轻，触摸如石坚硬。智者无疑说此为血的成熟。对此，又痰引起的肿胀，成熟深远难以察觉，充满血液，因此其成熟的征象或特征不明显，难以了知。又肿胀的形态凡是肿处发凉触摸冰冷，皮肤颜色也不改变，相似且病情轻微，触摸如石坚硬僵硬的存在，智者应当毫无怀疑地说这就是血引起的伤口成熟。
心力弱小儿童和，零星成熟病重或，要害骨节等处生，除此之外其他割。对此，心力小且体弱，同样虚弱，如同儿童不能承受手术，成熟程度重且过度，同样在要害和骨节处的肿胀，应当用锐利和热性药物刺破割开。
这在本续后续中说：'藤黄豆蔓菜，井水和鸽粪，灰药适宜和锐利灰药，肿胀成熟应刺破。'其他就是说除了上述提到的肿胀类型之外的其他类型都应该用手术刀割开。

།མ་སྨིན་བརྟོལ་ན་རྩ་རྒྱུས་ལ། །གནོད་ཅིང་ཁྲག་ནི་མང་དུ་འབྱུང་། །ནད་ཚབས་རབ་འཕེལ་རྨ་གྱེས་པའམ། །རྨ་འབྱུང་ཐོར་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་ པ་མ་སྨིན་པ་བརྟོལ་ཞིང་དྲལ་ན།།རྩ་དང་རྒྱུས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་མ་རུངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་གི་ཚོགས་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་འབབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཚབས་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་ཚོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨའི་ཁ་གྱེས་ཤིང་བྱེ་བར་འགྱུར་བ་ བའམ།ཡང་ན་རྨ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོར་བུའམ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣག་ནི་ནང་དུ་གནས་གྱུར་པ། །འཕེལ་བས་རྩ་རྒྱུས་ཤ་དང་ནི། །ཁྲག་རྣམས་མྱུར་དུ་སྲེག་བྱེད་དེ། །རྩཝ་སྐམ་ལ་ནི་མེ་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པ་དེ་སྨིན་པ་ཐལ་ དྲགས་ཀྱང་།དྲལ་ཞིང་བརྟོལ་བ་མ་བྱས་པར་ནང་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་རྩ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་ཅིང་ཟ་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་མཆེད་པས་རྩཝའི་ཚོགས་བསྲེགས་པ་དང་འདྲའོ། །གང་ཞིག་མ་སྨིན་བརྟོལ་བ་དང་། །གང་ཞིག་སྨིན་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་ འཇོག་།ཁྱད་པར་མི་ཤེས་དེ་དག་ནི། །སྨེ་ཤ་ཅན་འདྲར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་གང་གིས་སྐྲངས་པ་མ་སྨིན་པ་དག་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་བརྟོལ་ཞིང་དྲལ་བར་བྱེད་ལ་ཡང་སྨན་པ་གང་ཞིག་སྐྲངས་པ་དེ་སྨིན་ཟིན་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ འཇོག་ཅིང་བརྟོལ་བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་ཤིང་མ་བརྟགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྨེ་ཤ་ཅན་ཏེ། ཁྱི་ཤ་ཟ་བའི་རིགས་ངན་དང་འདྲ་བར་དམད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨ་བརྟོལ་བ་ཡི་དང་པོར་ནི། །ཁ་ཟས་ཕན་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཚོར་བ་མི་ བཟད་བཟེད་འགྱུར་བས།།ཆང་འཐུང་པ་ལ་ཆང་བླུད་བྱ། །ཟས་ཟོས་པས་ནི་མི་བརྒྱལ་ཞིང་། །ནང་དུ་མཚོན་བཏབ་ཚོར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བརྟོལ་ཞིང་གཙགས་བུ་འདེབས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་དང་པོར་རེ་ཞིག་འདི་དག་མ་བྱས་པའི་མཚོན་གྱི་ལས་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ ཡང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ནད་པ་དེའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།ཁ་ཟས་ཕན་ཞིང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡང་མཚོན་གྱིས་བཏབ་པའི་ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་དྲག་པོ་དེ་བཟོད་པར་འགྱུར་བས། ཆང་འཐུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཆང་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དས་ཟན་ཟོས་ཤིང་ ལོངས་སྤྱད་པས་ནི་བརྒྱལ་ཞིང་འབོག་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཆང་རྙིང་པ་རྣོན་པོ་འཐུངས་པས་ནི་ནང་དུ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཅིང་བརྟོལ་བ་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣགས་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །རུམ་དུ་བུ་ཤི་རྡེའུ་ཆགས་དང་། །ཁ་ནད་དམུ་རྫིང་ཅན་ མ་གཏོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་རུམ་དུ་བུ་ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། བུད་མེད་རུམ་དུ་བུ་ཤི་བ་དང་། གཅིན་ནད་རྡེའུས་འགགས་པ་དང་། ཁའི་ནད་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། ལྟོ་དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་མཚོན་གདབ་པར་མི་བྱའོ།

对于未成熟的脓肿若强行切开，会损伤筋脉，会大量出血。病情会加重恶化，伤口会裂开，或者会出现零星的伤口。也就是说，如果对未成熟的肿胀强行切开，会损害筋脉而变得糟糕，同样会大量出血流淌，同样病情会加重而变得严重，伤口会裂开分散，或者从破裂的伤口会出现零星的疮疡或火毒病。
脓液在体内停留，因增长而迅速灼烧筋脉、肉和血，如同干柴遇火一般。也就是说，肿胀过度成熟，但未切开而停留在体内的脓液会增长，会灼烧筋脉等，就像火焰燃烧干柴一样。
有些人对未成熟的切开，有些人成熟了却置之不理，这些不懂区别的人，应当视如食狗肉者。也就是说，有些医生因为无知而对未成熟的肿胀强行切开，有些医生对已经成熟的肿胀因为无知而置之不理不切开。这两种人都不懂区别且未经观察就行医，应当如同食狗肉的低贱种姓一样被轻视。
切开伤口之初，应当给予有益饮食。因会产生难忍疼痛，饮酒者应给予酒。进食后不会昏厥，体内受创也不会感觉到。也就是说，在切开伤口施行手术之初，在未进行这些之前不要动手术，首先要为病人增强体力，给予有益且可口的饮食，又因为手术会产生难以忍受的剧烈疼痛，如果是饮酒者就给他陈酒。这样进食后就不会昏厥，同样喝了烈性陈酒后也不会感觉到体内的切创之痛，能够忍受其痛苦。
除了胎死腹中、结石、口疮和腹水病之外。也就是说，除了妇女胎死腹中、小便结石阻塞、口腔疾病和腹水病之外，不可施行手术。

།དེ་ནས་ཡོ་བྱད་ཀུན་བསགས་ ཏེ།།ནད་པ་ཤར་དུ་ཁ་བསྟན་ལ། །སྨན་པ་མངོན་ཕྱོགས་བསྡམས་ནས་ནི། །གནད་སོགས་མ་གཏོགས་གཙགས་བུས་གདབ། །ཤ་ཤུགས་རྗེས་མཐུན་ཤིན་ཏུ་རྣོ། །གཙགས་བུ་རྣག་ཕྱིན་བར་དུ་གདབ། །དེ་ནི་ཅིག་ཅར་གདབ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོ་བྱད་ཀུན་བསགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་སྟེ། ཆ་སྤྱད་རྣམས་དང་། གཙགས་སྤྱད་རྣམས་དང་། ཐལ་སྨན་དང་། འཛུམ་བུའི་མ་མཆུ་དང་། རས་བལ་དང་། ཆུའམ་ རས་བལ་སྦངས་པའི་གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་དང་།ལོ་མ་དང་། སྲད་བུ་དང་། བགས་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། སྣུམ་དང་། སྐ་བའི་ལྡེ་གུ་དང་། ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། ལྡུགས་པའི་སྨན་དང་། ཆུའི་བུམ་པ་དང་། ཆུ་ཚན་དང་། ཆུ་དྲོན་དང་། ཟས་དང་། བསིལ་ཡབ་ལ་སོགས་པ་ རྨ་ལ་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བསག་ཅིང་ཉེར་བསྡོགས་སུ་བྱའོ།།དེ་ནས་ནད་པ་ཁ་ཤར་དུ་བསྟན་ཏེ། སྨན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་བལྟས་ནས། ལེགས་པར་བསྡམས་ཏེ། གཙགས་བུ་མྱུར་དུ་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ནད་ལ་སོགས་པར་གདབ་པ་སྟེ། གནད་ དང་།རྩ་དང་། ཆུ་བ་དང་། རུས་པའི་ཚིགས་དང་། རྩ་བོ་ཆེ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤ་ཤུགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ལ། ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའི་གཙགས་བུ་གདབ་པ་ནི། རྣག་ཕྱིན་ཞིང་སྣང་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བཏང་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅར་ཏེ། ལན་ཅིག་ ཁོ་ན་གདབ་པར་བྱའོ།།སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ནི། །རྨ་ཞེང་སོར་གཉིས་དྲལ་བའམ། །སོར་གཉིས་པའི་ཟབས་སོར་གསུམ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ་ནི། རྨ་ཞིང་སོར་གཉིས་གདབ་པར་བྱ་བའམ། སོར་གཉིས་པའི་བར་ རམ་ཟབས་བརྟགས་ལ་སོར་གསུམ་པར་གདབ་པར་བྱའོ།།མཛུབ་མོ་ཆུ་བ་སྤུ་དག་གིས། །གནས་ཕྱོགས་ཇི་བཞིན་བརྟགས་པའམ། །རྨ་ཚོལ་གྱིས་ནི་ལེགས་བཙལ་ཞིང་། །ཀུན་ཏུ་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཚོལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་ལེགས་པར་བཙལ་ཞིང་ བརྟགས་ལ་བྱ་བའམ།མཛུབ་མོ་ལ་སོགས་པས་གནས་དང་ཕྱོགས་གང་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལེགས་པར་བརྟག་ཅིང་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། རྨའི་ཁ་བྱེ་ཞིང་གྱེས་པའི་ཕྱོགས་སུ་མཛུབ་མོ་གཡོན་པས་བརྟག་པར་བྱས་ལ། ཁ་ཤིན་ཏུ་བྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཤའི་གཏིང་ཟབ་པ་དག་ནི། རྨ་ཚོལ་ གྱི་ཐུར་མས་ལེགས་པར་བཙལ་བར་བྱ་ལ།གཞན་དག་ལ་ནི་སྨྱུག་མའི་སྦུ་གུའམ། པདྨའི་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟག་པར་བྱ་ལ། ཁ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ལ་ནི་ཕག་གི་སྦུས་བརྟག་ཅིང་བཙལ་ནས་རྨ་བཏོད་པར་བྱའོ། །གང་ནས་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །གང་དུ་མཐོ་བ་ཤེས་བྱས་ལ། ། དེ་དང་དེར་ནི་རྨ་བཏོད་དེ། །ལེགས་ཕྱེ་ཕུག་ནི་མེད་པར་བྱ། །ཆུ་དང་ཞེང་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་། །ནད་ནི་གནས་པར་མི་འགྱུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་རྨ་ཚོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེར་རྨ་བཏོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་དུ་སྐྲང་བའི་ཕྱོགས་མཐོ་བར་སྣང་བས་ཤེས པར་བྱས་ལ།ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་རྨ་བཏོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། ལོགས་ཕན་ཚུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་། ཕྱེད་པར་འགྱུར་བར་བཏོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུགས་འཆས་པ་སྟེ། རྣག་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་གནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་སྟེ་ སྲིད་དང་།ཞེང་སྟེ་རྒྱར་ཅི་ནས་ཀྱང་རྣག་ལ་སོགས་པའི་ནད་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱའོ།

然后集齐所有用具，令病人面向东方，医生面对病人坐定后，除了要害处以外用手术刀切开。要顺着肌肉纹理，用锋利的手术刀。手术刀要切到脓液流出为止。这要一次性完成。
关于'然后'一词，是为吉祥而说。'集齐所有用具'是指，当时需要的所有用具都要准备好，包括各种器具、手术工具、粉状药物、镊子、棉花、布或浸过水的布片、树叶、线、绷带、蜂蜜、油、石灰膏、芝麻膏、灌注药物、水瓶、热水、温水、食物、扇子等伤口所需的一切用具都要收集并放置在附近。
然后让病人面向东方，医生面对病人，将病人固定好，迅速用手术刀切开。要避开要害处，如重要部位、血管、筋腱、骨节、大脉等。要顺着肌肉纹理，用锋利的手术刀切开，直到脓液流出可见为止。这要一次性完成。
即使是大面积化脓，伤口宽度要切开二指宽，或者二指宽的深度要切到三指深。对于严重化脓处，要切开二指宽的伤口，或者要检查二指宽的间隔或深度后切开三指深。
用手指、筋腱、毛发等，根据部位情况检查，或者用探针仔细寻找并全面检查。用探针仔细寻找并检查，或用手指等根据部位情况仔细检查寻找。在伤口开裂的方向用左手检查，不要过分张开，对于肉里较深的部分，要用探针的针头仔细寻找，其他部分则用竹管或莲茎等检查，对于圆形的伤口则用猪鬃毛检查寻找后切开伤口。
要了解从哪里到哪里延伸，哪里隆起，然后在相应位置切开伤口，要充分打开不留死角。无论深度和宽度都要确保病灶不会留存。关于从身体某处到某处延伸的伤口，要在身体该处切开。或者通过观察肿胀处的隆起来判断，在那些部位切开伤口。要充分打开，即要很好地了解两侧的区别并切开，同时不留死角，即不给脓液等留下藏匿之处，同样在长度和宽度上都要确保脓液等病灶不会留存和积聚，要具备这样的特征。

།སྨན་པ་དཔའ་བརྟན་ལས་ལ་མྱུར། །མཚོན་རྣོ་མི་རྟུལ་མི་འདར་ལ། །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་པ། །གཙགས་བུས་ འདེབས་པའི་ལས་ལ་བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་དཔའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་མཚོན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ལ་བསྔགས་ཤིང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཔའ་བ་ནི་རྟུལ་ཕོད་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་བག་ཚ་བ་མེད་ཅིང་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་ལ་མྱུར་ བ་ནི་ལག་བཟོ་བས་གཙགས་བུའི་ལས་མྱུར་དུ་བྱེད་པའོ།།མཚོན་རྣོ་བ་ནི་ལེགས་པར་བདར་བ་དང་། ཁ་སྙོམས་ཤིང་ལེགས་པའོ། །མི་རྟུལ་བ་ནི་ལས་ཆུད་མི་འཛའ་བའོ། །མི་འདར་བ་ནི་ལག་པ་མི་འདར་བའོ། །ཀུན་ཏུ་མ་རྨོངས་པ་ནི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །གྱེན་དུ་གཅད་ རྩ་འཕྲལ་སྨིན་རྩ།།རྙིལ་དང་སྐེ་རྩ་ལྟོ་སྤོས་དང་། །མཆན་ཁུང་དང་ནི་མིག་སྦུབས་མཆུ། །མཁུར་ཚོས་བརླ་དྲུང་ཆུ་སོ་རྩའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་ནི་གཙགས་བུ་ཁ་དྲང་པོར་བསྟན་ཏེ་གྱེན་དུ་གདབ་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་གྱེན་དུ་བཅད་ན་ནི། །རྩ་དང་ ཆུ་བ་མ་རུངས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་རྩ་གྱེན་དུ་བཅད་ན། རྩ་དང་ཆུ་བ་མ་རུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཙགས་བུས་བཏབ་ནས་ནད་པ་ནི། །ཚིག་སྙན་ཆུ་ནི་བསིལ་བ་ཡིས། །དབུགས་ཕྱུང་ནས་ནི་དེའི་འོག་རྨ། །སོར་མོས་ཀུན་ནས་བཙིར་བ་དང་། །སྐ་ བའི་ཆུ་ཡིས་ལེགས་བཀྲུ་ཞིང་།།སྨན་ཆུར་བཅུག་པའི་གོས་ཀྱིས་ཕྱི། །གུ་གུལ་ཡུངས་ཀར་ཨ་ཀ་རུ། །ཤིང་ཀུན་ཀ་ར་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཤུ་དག་ནིམ་པའི་ལོ་མ་ནི། །མར་དུ་སྦྱར་བས་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཙགས་བུ་བཏབ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་ལ་དེའི་ཚེ་སྨྲ་བར་འོས་ པའི་ཚིག་སྙན་པ་བརྗོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་བསིལ་བ་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པས་དབུགས་ཕྱུང་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྣག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྨ་དེ་སོར་མོས་ཀུན་ནས་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་སྨན་ཆུ་སྐ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་ བཀྲུ་ཞིང་སྦྱངས་ནས།དེའི་རྗེས་ལ་རས་ལ་སོགས་པའི་གོས་ཀྱིས་ཆུ་ལེགས་པར་བསལ་ཞིང་། དེ་ནས་རྨ་དེ་གུ་གུལ་ནས་ནིམ་པའི་ལོ་མའི་བར་གྱི་སྨན་མར་དང་སྦྲུས་ཤིང་སྦྱར་བའི་བདུག་པས་བདུག་པར་བྱའོ། །ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་མར་སྦྲང་རྩི། །རང་གི་སྨན་ནི་ཇི་ལྟ་བས། །བྱུགས་ཤིང་ དེ་ནས་རྨ་ཚངས་གཞུག་།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་གཡོགས་ལ། །མར་དང་ཕྱེར་སྦྲུས་བསྐུ་བ་དང་། །དེའི་འོག་ཀོག་ཙེ་སྟུག་པོ་ནི། །གཞག་སྟེ་ཤིན་ཏུ་མ་ཡེངས་པས། །གོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཅིངས་བྱས་ཏེ། །གློ་དང་གཡས་དང་གཡོན་དག་གམ། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་མ སོང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྨའི་ནང་དུ་གྲོ་མདེའུ་ཚུལ་དུ་རས་གཙང་མའི་རྨ་ཚངས་སུ་བྱས་པ་དང་། རས་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྡོང་བུ་རྨའི་ནང་དུ་གཞུག་ཏུ་རུང་བ་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་གྱི་ ལྡེ་གུ་དང་།མར་དང་། སྦྲང་རྩི་བསྐུ་ཞིང་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྨའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྨ་ཚངས་རྨར་བཅུག་པའི་རས་དུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོགས་པར་བྱའོ། །དེ་འབའ་ཞིག་གིས་དེ་གཡོགས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱེ་དང་མར་དང་ཆུར་སྦྲུས་ ཤིང་ལག་པའི་རྩེ་མོས་མཉེས་པའི་ཟན་གྱིས་ཀྱང་གཡོགས་པར་བྱའོ།

医生要勇敢稳重且动作迅速，手术刀要锋利不钝且不颤抖，对一切都不迷惑，这样的人适合做手术。
所谓医生要具备勇敢等品质，这是做手术时所赞许和需要的。其中勇敢是指勇猛，稳重是指不慌张且不动摇，动作迅速是指手工巧妙能快速进行手术，锋利是指手术刀磨得好且平整完善，不钝是指不会浪费时间，不颤抖是指手不发抖，对一切不迷惑是指对工作熟练。
向上切开额头血管、眉间血管、颈部血管、腹胀血管、腋下血管以及眼窝、嘴唇、脸颊、大腿内侧、牙龈血管。
额头等部位的血管要用手术刀正对着向上切开。
如果在其他部位向上切开，血管和体液会变得糟糕。
在其他方向切开血管的话，血管和体液会变得糟糕。
手术后，要对病人说温和的话语，用凉水使其安心，然后用手指挤压伤口周围，用温水清洗，用浸过药水的布擦拭。用古古尔、芥子、沉香、阿魏、糖、岩盐、白芷、楝树叶调制成油进行熏蒸。
手术完成后，要对病人说适时的温和话语，同样要用凉水等使其安心，然后为了去除脓血等不良物，要用手指挤压伤口周围。之后用适合病情的温药水等清洗净化，然后用布等擦干水分，之后用从古古尔到楝树叶的药物调制成油进行熏蒸。
用芝麻膏、酥油、蜂蜜和相应的药物涂抹，然后放入伤口填塞物，用同样的东西包裹，涂抹酥油和面粉调制品，然后放置厚实的棉絮，要非常专注地用布包扎好，不要让其偏向胸部、左边、右边、上面或下面。
然后在伤口内放入用干净布做成的箭形填塞物，放入适合放入伤口的棉花等茎状物，然后涂抹适合病情的药膏，同样要涂抹芝麻膏、酥油、蜂蜜，用芝麻膏、酥油、蜂蜜包裹放在伤口内的填塞布等。不仅要这样包裹，还要用容器内调制的面粉、酥油和水，用手指揉成糊状来包裹。

།དེའི་འོག་རྨའི་ཐོ་སྐོར་གྱི་སྟེང་དུ་གོས་རིམ་པ་མང་པོ་ལས་བྱས་པ་མཐུག་པོ་གཞག་པ། ཤིན་ཏུ་མ་ཡེངས་པས་གོས་ཀྱི་དུམ་བུས་ལེགས་པར་བཅིང་ཞིང་དཀྲི་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གློ་གཡས་སམ་གཡོན་དུ་མ་ འཕྱུགས་པར་བྱ་བ་དང་།རྨའི་སྟེང་ངམ་དབུས་སུ་མ་སོང་བར་དྲང་ཞིང་ཡ་ཡོ་མེད་པར་རྨ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །རྨ་ཚངས་ཀོག་ཙེ་དཀྲིས་མར་བཅས། །ཕྲ་ཞིང་སྲ་ལ་གཙང་བ་ལ། །སྤོས་ཀྱིས་བདུགས་ཤིང་འཇམ་ལ་མཉེན། །ཁམ་ཁུམ་མེད་ཅིང་རྨ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྨ་ཚངས་ནང་དུ་གཞུག་པའི་རས་དང་། ཀོག་ཙེ་དང་། དཀྲི་བའི་རས་ནི་སྲ་ཞིང་མི་འཆད་པ་དང་། གཙང་ཞིང་བཀྲུས་པ་ལས་བྱས་ལ། དེ་ཡང་གུ་གུལ་ལ་སོགས་པའི་སྤོས་ཀྱིས་བདུག་པ་དང་། འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ་དང་། མཉེན་ཞིང་འཇར་བ་དང་། ཁམ ཁུམ་མེད་ཅིང་བལྟ་བ་ཚིགས་དང་བྲལ་བའི་རྨ་ལ་ཕན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱའོ།།བཅིངས་ནས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་སྟེ། །གནོད་པ་བཟློག་ཕྱིར་བསྲུང་བར་བྱ། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་གཏོར་མ་སྦྱིན། །ལག་སྨི་གུ་ཧ་ཨ་ཏི་གུ་ཧ། །སྤང་སྤོས་པྲ་མ་ཙ་རི་ནི། །ཚ་ཏྲ་ཨ་ཏི་ཚ་ཏྲ་དང་། །དཱུ་ར་བ་ཤུ་དག་ ཡུངས་ཀར་དག་།རྟག་ཏུ་དེ་ཡི་སྤྱི་བོར་གདགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བཅིང་བའི་བར་གྱི་ལས་དེ་དག་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེ་དག་ལ་གདོན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཡང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་གཏོར་མའི་ཁ་ཟས་ཅི་རིགས་པར སྦྱིན་པ་དང་།རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨན་འདི་དག་སྤྱི་བོར་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། ལག་སྨི་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་མི་དང་། གུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཀྲྀཥྞ་པ་རྞི་དང་། ཨ་ཏི་གུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བས་ལ་པ་རྞི་དང་། སྤང་སྤོས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཇི་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཛཱ་ཏི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། པྲ་མ་ཙ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ བྲམ་ཨཥྚི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་དང་།ཤུ་དག་སྟེ་སྨན་པ་ཙ་དང་། ཚ་ཏྲ་ཞེས་པ་ཤ་ཏ་པུཥྤ་དང་། ཨ་ཏི་ཚ་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་བི་ཤ་ནི་ཀི་དང་། དཱུར་བ་དང་། ཡུངས་ཀར་རྣམས་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་བཤད། ཉིན་རེའི་ཀུན་སྤྱོད་བཤད་པ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འོག་ ཏུ་སྐྱེས་བུ་དམན་མ་དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་བཤད་པ་ཞེས་པ་སྣུམ་བཏུང་བའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ།ཁ་ལ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉིན་རེ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱའོ། །ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་རྨ་གཡའ་ཞིང་། ། ཁ་དམར་ན་སྐྲངས་རྣག་འཁྱིམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མ་སྨིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ནི་རྨ་གཡའ་བ་དང་། ན་བ་དང་། སྐྲངས་པ་དང་། རྣག་འཁྱིམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་དྲན་ནམ་རེག་པའམ། །མཐོང་བས་ཁུ་བ་བྱུང་གྱུར་ན། །མ་ཕྲད་ན་ཡང་འཁྲག་པ ལས།།བྱུང་བའི་སྐྱོན་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་དང་མ་ཕྲད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན། འཁྲིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་རྨ་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

在伤口的周围上面放置由多层布料制成的厚垫，要专注地用布条妥善包扎缠绕。同时也要注意不要偏向左肩或右肩，不要让布条跑到伤口上方或中央，要平直无偏差地包扎伤口。
关于'伤口填塞物、棉花和包扎布，细密坚固且清洁，熏以香料柔软韧，无皱褶且利伤口'这句话，上述提到的伤口填塞用布、棉花和包扎用布要坚固耐用，要清洁已洗净，还要用古古罗等香料熏过，要柔软触感舒适，要柔韧有弹性，要无褶皱平整且对伤口有益。
关于'包扎之后其下面，为防害故需守护，供养食物诸神祇，拉格米及古哈神，阿提古哈香茅草，布拉玛查利尼神，伞神及大伞神等，都瓦草白芥子等，常时安置病人顶'这句话，在完成包扎等工作之后，为了避免鬼神等的危害而要守护病人。另外要向夜叉等神祇供养适当的食物供品，并且要经常在病人头顶上安置这些药物：拉格米即夏米、古哈即黑叶、阿提古哈即拉帕尼、香茅草即曼吉（别名为佳提拉）、布拉玛查利即婆罗门阿斯提卡树、白芷即药巴匝、伞神即百花、大伞神即毗沙尼卡、都瓦草和白芥子等。
关于'之后说明油法则，日常行为当宣说'这句话，接着对体弱的病人要讲解油的说明，即饮油仪轨时所说的用温水漱口等行为，以及每日应当实行的章节中所说的日常行为规范。
关于'白天睡眠伤发痒，口红肿胀脓积聚'这句话，在药物未成熟时睡觉会导致伤口发痒、疼痛、肿胀和脓液积聚。
关于'想念女人或触摸，或见之时精液出，即便未交亦当得，交合所生诸过患'这句话，即使没有与女人接触，仅仅是想念等就出现精液，也会产生如同性交一样导致伤口裂开等过患。

།ཁ་ཟས་དག་ནི་གང་གོམས་ལས། ། ནས་དང་གྲོ་དང་དྲུག་ཅུ་པ། །སྲན་ཆུང་མུད་ག་ཏུ་བ་རི། །ནི་ཤན་ན་ག་ཛི་ཝན་ཏི། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་བར་ཏ་ཀ་།རྒྱ་སྣེའུ་ཏན་དུ་ལི་ཡ་ཀ་།ཀ་ར་བེ+ེ་ལ་ཀར་ཀོ་ཏ། །ཀ་ཏུ་ཀ་ལ་བ་ཏོ་ལ། །རྒྱམ་ཚ་སེ་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར། །ཆུ་བསྐོལ་བ་ནི་བསྒྲངས་པ་དང་། །འབྲས་རྙིང་ཆང་དང་སྣུམ ཉུང་ཟད།།ཟོས་རྗེས་ཆུ་ཚན་བཏུང་བ་དང་། སྐམ་སའི་ཤ་ནི་ཟོས་གྱུར་ན། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་སྨན་མ་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་གོམས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པས་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་རྨ་འཚོ་ཞིང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ ནས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟའ་བའི་དོན་དུའོ།།སྲན་ཆུང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲན་ཁུ་ཡུ་ཤ་དང་ཚོད་མའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཏུ་བ་རི་ནི་སྲན་མ་ཨ་རུ་ཀའོ། །ནི་ཤན་ནི་ཀ་དང་། ཛི་བ་ན་ཏི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོད་མའི་དོན་དུའོ། །རྒྱམ་ཚ་དང་སེ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྤོས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །ཆུ་བསྐོལ་ བ་བསྒྲངས་པ་ནི་བཏུང་བའི་དོན་དུའོ།།འབྲས་རྙིང་པ་ནི་ལོ་གཅིག་མ་ལོན་པའི་འབྲས་དེའི་ཆན་ནོ། །སྣུམ་ཅན་ནི་སྣུམ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འཚལ་ནན་ནི་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་སའི་ཤ་འུར་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཟའ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རྨ་མྱུར་དུ་ འཚོ་ཞིང་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ།།དུས་སུ་རན་པར་བཟའ་བ་དང་། །ཕན་པ་ཟོས་ན་བདེ་འཇུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་དུས་སུ་རན་ཞིང་འཚམ་པར་བཟའ་བ་དང་། ཕན་པ་ཟོས་ན་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུ་བ་ཡིས་ རླུང་ལ་སོགས།།ལྡང་ཞིང་ནད་ནི་སྟོབས་ཆེན་འགྱུར། །དེ་ལས་སྐྲངས་དང་རྣགས་བ་དང་། །ཚ་དང་སྤོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་མ་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་ལས་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པ་ལྡང་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནད་ཚབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྡང་ བ་དེ་ལས་རྨ་སྐྲངས་པ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་པ་ཉེན་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲུ་སར་ཏིལ་དང་མ་ཤ་དང་། །ཆང་དང་རླན་ཅན་ལས་བྱུང་ཤ་།འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ལས་གྱུར། །སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་ཚ་བ་དང་། །གཞན་གང་འཁྲུ་བ་གཅོད་བྱེད་དང་། །ཚ་དང་བསིལ་དང་ལྕི་བ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུ་སར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་རྨ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དང་སྲོག་ཆགས་གཤེར་སར་གནས་པའི་ཤ་དང་། འོ་མ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཞོ་དང་། དར་བ་དང་། ཕྲུམ་དང་། ཐུད་ལ་སོགས་པ་དང་བུ་རམ་ཤིང་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། བུ་རམ་ཕྲ་མོ ལ་སོགས་པ་དང་།སྐྱུར་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཚ་བའི་བཟའ་བཏུང་དང་། གཞན་ཡང་གང་དག་འཁྲུ་བ་གཅོད་ཅིང་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། ལྕི་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །འབྲུ་སར་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །རྨ་ དང་ལྡན་པའི་ནད་ཀུན་སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་འབྲུ་སར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་རྨ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམན་པའི་ནད་ཀུན་སྐྱེད་པ་སྟེ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་སྐྱེད་པའམ། རྨ་རེད་ཅིང་འདྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于食物应当食用习惯的食物：大麦、小麦和六十日稻、小豆、绿豆、豆类、尼善那、长生草、萝卜、茄子、芥菜、菜豆、苦瓜、丝瓜、黄瓜、苦味菜、岩盐、胡椒、诃子、凉开水、陈年稻米、酒和少许油。饭后饮用热水，食用干地动物的肉，伤口就会迅速愈合。
对此解释：病人食用适合且习惯的食物，伤口会迅速愈合并保持健康。其中，大麦等是作为主食。小豆等是用来煮汤和做菜。豆类是阿鲁卡豆。尼善那和长生草等是用来做菜。岩盐和胡椒等是作为调味。凉开水是用来饮用。陈年稻米是指未满一年的稻米饭。含油是指稍有油分。之后应饮用热水。同样可食用干地动物如野鸡等的肉，这些都能使伤口迅速愈合和康复。
适时适量进食有益食物则易于消化。对此解释：如此食用适宜的食物，在适当的时候适量进食，食用有益之物就容易消化吸收。
不消化会引起风等病，疾病会变得严重。由此会导致肿胀、化脓、发热和浮肿。对此解释：食物不消化不吸收就会引起风等病，病情会变得严重。由此会导致伤口肿胀和疼痛等使病人受苦。
新鲜谷物、芝麻、豆类、酒、湿生动物肉、乳制品、甘蔗制品、酸味、盐味、辛辣味，以及其他止泻药物，以及热性、凉性和重浊之物。对此解释：有伤口的人应当避免新鲜谷物等类食物。同样要避免酒、水生动物的肉、乳制品（如酸奶、乳清、凝乳、干酪等）和甘蔗制品（如细糖等），以及酸味、咸味、辛辣的饮食，还有其他能止泻和阻滞的物品，以及偏热性、寒性和重浊之物都应当避免。
这些新鲜谷物等类食物，会引起有伤口者的所有疾病。对此解释：刚才所说的新鲜谷物等类食物会引起有伤口者的各种疾病，即会引起三种病根，或者会使伤口腐烂溃烂等疾病。

།ཆང་ནི་རྣོ་བ་ཚེ་རྩུབ་འགྱུར། ། རྨ་ལ་མྱུར་དུ་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུ་སར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བཤད་མ་ཐག་པར་ཆང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ལས། འདིར་ཡང་ཆང་སྤང་བར་བསྟན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲུ་སར་པ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པས རྨ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་བས་ཀྱང་ཆང་ནི་རྣོ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་གནོད་པར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཆང་ཁྱད་པར་ཅན་རྣོ་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྨ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས། ཕལ་ཆེར་སྣུམ་བཅས་མངར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣོ་དང་རྩུབ་མ་ཡིན། །དངས་ཤིང་བཏུང་བར་སླ་བ་དག་།རྒུན་ཆང་དག་ལས་ དེ་མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི། དམན་མ་ལན་འགའ་ཞིག་ཉུང་ཞིང་བྱིན་པ་ནི་རྨ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཆང་རྣོ་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འདིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལ་ཨུར་ཤི་རས་གཡབ་ཅིང་། །འདི་ནི་བསྐྱོད་པར་མི་བྱ་ལ། །དྲག་ཤུལ་མི་གཟུགས་འཕྲུག་མི་བྱ། །བསྐྱོད་པའི་ཚེ་ན་བག་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་སྨན་བ་ལ་ཀ་དང་། ཨུར་ཤི་རས་གཡབ་པ་དང་། རྨ་འདི་བསྐྱོད་ཅིང་ བསྐུལ་བར་མི་བྱ་བ་དང་།དྲག་ཤུལ་དུ་གཟུགས་ཤིང་བརྡེག་པར་མི་བྱ་བ་དང་། སེན་མོ་ལ་སོགས་པས་འཕྲུག་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་བསྐུལ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྨ་ལེགས་པར་བསྲུང་ཞིང་བག་བྱའོ། །མཛའ་དང་བྲམ་ཟེ་རྒན་ སོགས་ཀྱི།།གཏམ་ནི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་མཉན། །ནད་ལས་ཐར་བའི་རེ་བཅས་པས། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོགས་མཛའ་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། རྒན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ཡིད་ལ་དགའ་བ་དག་མཉན་པ་དང་། ནད་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་བར་འགྱུར་ རོ།།ཞེས་རེ་བ་དང་བཅས་ཤིང་དགའ་བས་རྨ་མྱུར་དུ་འཚོ་བས་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉིན་གསུམ་ལོན་ཚེ་རྨ་ཡི་ཚས། །སླར་ཡང་བཀྲུ་སོགས་ལས་རྣམས་ནི། །སྔ་མ་བཞིན་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉི་མ་གསུམ་ལོན་པའི་ཚེ་སླར་ཡང་རྨའི་ལས་སྔ་མ་བཞིན་ དུ་བྱ་སྟེ།གོང་གི་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱའི། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཉིན་ཞག་གཉིས་པར་མི་བྱའོ། །ཚབས་ཆེར་ན་ཞིང་མི་འབྱར་ལ། །རྨ་ནི་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་རྨ་བཀྲོལ་ཞིང་བཀྲུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ལས་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྨ་ཚབས་ཆེར་ན་ཞིང་། མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་། རྨ་མི་འབྱར་ཞིང་རྨེན་བུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྨ་ཡུན་རིང་དུ་ཞིག་ན་འཚོ་ཞིང་འདྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ཚངས་སམ་ནི་ལྡེ་གུས་གླན། །སྣུམ་ཆེས་རྩུབ་ཆེས་དམ་པ་དང་། །ལྷོད་དྲགས་བཞག་ཉེས་ མི་བྱ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་རྨ་ཚངས་རས་ལ་སོགས་པའི་གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་རྨའི་ནང་དུ་གཞུག་ཏུ་རུང་བ་དེ་སྣུམ་ཆེས་པ་དང་། རྩུབ་ཆེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དམ་ཞིང་དྲག་ཏུ་བཅིང་བ་དང་། ལྷོད་དྲགས་པ་དང་། བཞག་ཉེས་པ་དག་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་ ལྡེ་གུས་རྨ་གླན་པ་ཡང་།སྣུམ་ཆེས་པ་དང་དམ་ཆེས་པ་དང་། ལྷོད་ཆེས་པ་དང་། བཞག་ཉེས་པར་མི་བྱའོ།

'酒是锐利、热性且粗糙，会迅速损害伤口。'关于这句话，刚才已经说明了新谷物等类别中应当戒酒，在此再次提到戒酒是因为其过失极大。虽然食用新谷物等会损害伤口，但酒更为锐利、炙热、粗糙和酸性，其本性就是有害的，因此会更快地损害伤口，其他物品则不会如此。另外，特别是锐利、粗糙和酸性的酒会极快地损害伤口，而具有油润等性质的其他酒则不会如此。
如其他医典所说：'大多含油且甘甜，不会太锐利粗糙，清澈易饮用的葡萄酒，是最好的。'因此，具有油润等性质的酒，偶尔少量饮用不会损害伤口，但具有锐利、炙热等性质的这种酒是极其有害的。为了说明这一点，在此又提到了这些。
'用婆罗迦和乌尸罗扇凉，不应搅动此伤，不可用力碰撞，不可搔抓，活动时要谨慎。'这是说，用婆罗迦药和乌尸罗草扇凉伤口，不要搅动或刺激这个伤口，不要用力碰撞，不要用指甲等搔抓。同样，在活动和刺激时也要在所有行为中好好保护伤口并谨慎对待。
'听取亲友、婆罗门、长者等令人愉悦的谈话。怀着摆脱疾病的希望，伤口会迅速痊愈。'这是说，听取亲密朋友、婆罗门和长者等令人愉悦的谈话，怀着早日摆脱疾病的希望和喜悦，伤口会迅速痊愈康复。
'过了三天，伤口的处理，清洗等工作，应如前所述。'这是说，如此处理后，到了第三天时，再次按照之前的方法处理伤口，即按照上述说明进行，按照规定程序进行。
'第二天不要这样做。若这样做会剧痛难忍且不愈合，伤口需要很长时间才能痊愈。'这是说，不要像之前那样在第二天解开伤口并清洗等，如果那样做的话，伤口会剧烈疼痛，痛苦难忍，伤口不会愈合且会生疮，伤口需要很长时间才能痊愈和复原。
'用伤口填充物或药膏填塞，不要太油腻或太粗糙，不要太紧或太松，也不要放置不当。'这是说，放入伤口内的填充物如布条等适合放入伤口的物品，不要太油腻，不要太粗糙，同样不要绑得太紧，不要太松，不要放置不当。同样，用药膏填塞伤口时也不要太油腻、太紧、太松或放置不当。

།སྣུམ་ཆེས་རྨ་ནི་རེད་པར་འགྱུར། །རྩུབ་ཆེས་ཤ་ཆད་ཤིན་ཏུ་ན། །གས་ཤིང་ཁྲག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དམ་དང་ལྷོད་དྲགས་བཞག་ཉེས་པས། །རྨ་ཡི་ཁ་ ནི་འདྲུད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཤིན་ཏུ་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེ་ན་རྨ་རེད་པར་འགྱུར་ཞིང་རྣག་དང་ཆུ་སེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་ཆེས་པ་ནི་ཤ་བཅད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པགས་པ་གས་པ་དང་། ཁྲག་འབབ་ཅིང་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྨ་ཚངས་དང་ལྡེ་གུ་ཤིན་ཏུ་དམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྷོད་དྲགས་པ་དང་། བཞག་ཉེས་པས་ནི། རྨའི་ཁ་ཕན་ཚུན་འདྲུད་ཅིང་འདར་བ་དང་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ནི་རྣག་བཅས་སྐྲངས་ཤིང་མཐོ། །རྒྱུ་བཅས་རྣག་ཕུགས་འཆས་པ་དག་།རྨ་ཚངས་འཇམ་ པོ་ནང་གནས་པ།རྨ་ཡི་སྐྱོན་ནི་དག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་རྣག་དང་བཅས་པར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲངས་ཤིང་མཐོ་བར་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣག་གིས་ཟོས་པས་བུ་གའི་རྣམ་པ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རྒྱུ་དང་ བཅས་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྣག་ནི་ཕུགས་ནང་ན་འཆས་ཤིང་འཐུམས་པ་ཡོད་པ་ནི་རྣག་ཕུགས་འཆས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྨ་གང་ཡིན་པ་དག་།རྨ་ཚངས་འཇམ་པོ་ནང་ན་གནས་ཤིང་བཅུག་པས་རྨའི་སྐྱོན་དེ་དག་དག་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར། དེའི་རྨའི་ནང་དུ་གཞུག་ པར་བྱའོ།།སྐྲངས་པ་ཧ་ཅང་མ་སྨིན་བརྟོལ། །སྨིན་ཞིང་རྣགས་པར་འགྱུར་བ་སྤྱད། །ཕན་པའི་སྨན་དང་ཟས་སྦྱིན་དཀྲི། །ཤིན་ཏུ་རྨར་མི་གནོད་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པ་ཧ་ཅང་མ་སྨིན་པ་ལ་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་གལ་ཏེ་སྐྲངས་པ་དེ་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་ བར་གྱུར་ན།སྨིན་ཅིང་རྣགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལན་ཚྭ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། དྲོ་བའི་ལྡེ་གུའི་སྨན་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་འགྱུར་བའི་བཟའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ བའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གསོ་བར་བྱ་ལ།དེ་དག་ཀྱང་རྨ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་གནོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལན་འགའ་རྨ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྨ་ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་པ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་དོ། །སྣད་པའི་རྨ་ནི་གསར་དུ་བྱུང་། །རལ་ཞིང་ཁ་བྱེ་འཕྲལ་ དུ་བཙེམ།།རྨེན་བུ་ཆེན་པོ་བཀས་པ་དང་། །རྣ་ཤལ་བུ་ག་ཆད་པ་བཙེམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ཞིང་སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་རལ་ཞིང་ཁ་བྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨེན་བུ་ཆེན་པོ་བཀས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྣ་ཤལ་གྱི་བུ་ག་ཆད་པའང་ བཙེམ་པར་བྱའོ།།མགོ་དང་མིག་ཕུགས་སྣ་དང་མཆུ། །མཁུར་ཚོས་རྣ་བ་དཔུང་པ་བརླ། །མགུལ་པ་དཔྲལ་བ་རླིག་པ་དཔྱི། །ཕོ་མཚན་གཞང་དང་ལྟོ་བ་སོགས། །ཕུགས་རིང་བ་ན་གནས་རྣམས་དང་། །ཤ་ཆེ་མི་འགུལ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུ་སོ་མཆན་ཁུང་ལ་སོགས་དང་། །ཤ་ཆུང་མགུལ་ པའི་རྨ་དག་དང་།།དབུགས་དབྱུང་ཟུག་རྔུ་ཡོད་པ་དང་། །ཐལ་སྨན་དུག་མེད་ཚིག་མི་བཙེམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་དང་མིག་ཕུགས་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་རྨ་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་དང་། མཆན་ཁུང་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རྨ་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཆུང་བ་དང་། མགུལ་པའི་རྨ་དག་ཀྱང་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྒྱུ་ཞིང་རྒྱུ་བ་དང་། ནང་ན་ཟུག་རྔུ་ཡོད་པའི་རྨ་ཡང་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་དང་། དུག་དང་མེས་ཚིག་པའི་རྨ་ཡང་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ།

涂油太多会使伤口腐烂，过于粗糙会割断肉而剧痛，会裂开并流血。过紧和过松放置不当，会使伤口边缘磨损。
关于'涂油太多会使伤口腐烂'，就是说如果油脂太多，伤口会腐烂并且脓液和黄水会增多。同样，过于粗糙会割断肉，产生剧痛，皮肤会裂开，血液会流出。同样，伤口敷料和药膏过紧或过松，放置不当，会使伤口边缘相互磨损、摇动和碰撞。
伤口有脓肿胀高起，有通道脓液深藏，放置柔软的敷料于内部，能清除伤口的过失。
关于这段，凡是伤口有脓液存在，同样肿胀高起，有通道，就是因为脓液腐蚀肉等形成长的孔道状，所以说'有通道'。脓液在深处形成和积聚叫做'脓液深藏'，对于这样的伤口，放置柔软的敷料于内部能清除和净化这些伤口的过失，因此应该放入伤口内部。
肿胀未成熟就刺破，应使其成熟化脓，给予有益的药物和食物包敷，以不过分伤害伤口来治疗。
关于这段，对于肿胀未成熟时如果不详细观察就用器械刺破，应该用使其成熟化脓的方法来正确治疗。主要是用咸的、酸的、热的、温的药膏，同样给予能使其成熟化脓的食物，以及能使其成熟的叶子等来治疗，这些也要不过分伤害伤口，有时为了使伤口成熟，即使对伤口有些许伤害也不会成为过失。
新鲜的割伤，裂开张口要立即缝合。切开大淋巴结和耳垂孔断裂要缝合。
关于这段，刚刚被器械割裂造成的割伤裂开张口，同样切开大淋巴结造成的伤口，以及耳垂孔断裂都要缝合。
头部、眼窝、鼻和嘴，面颊、耳朵、肩膀、大腿，脖子、额头、睾丸、髋部，阴茎、肛门和腹部等，深处疼痛的部位，以及肉多不动的部位，牙齿、腋窝等处，肉少的脖子的伤口，要呼吸的有刺痛的，碱性药物、毒物、烧伤不要缝合。
关于这段，头部、眼窝等处的伤口不要缝合。同样牙齿、腋窝等身体部位的伤口不要缝合。同样肉少的和脖子的伤口也不要缝合。同样呼吸流通的和内部有刺痛的伤口也不要缝合。同样碱性药物、毒物和火烧的伤口也不要缝合。

།བཙེམ་པ་རུས་དུམ་ཁྲག་སྐམ དང་།།རྩ་དང་སྤུ་རྣམས་བསལ་ནས་ནི། །ཤ་ཆད་དུམ་བུ་འཕྱང་བ་ཡང་། །རང་གི་གནས་སུ་གླན་པ་དང་། །རུས་ཚིགས་བཅུག་ཅིང་ཁྲག་གཟགས་ལ། །སྐུད་པ་ཤིང་ཤུན་རྒྱུས་པས་བཙེམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཙེམ་པར་བྱ་བ་ནི་རུས་ཚིགས་གསུམ་དུ་གནས་ལས་གོམས་པ་གང་ ཡིན་པ་དང་།ཁྲག་སྐམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལག་པས་བསལ་ཞིང་བཏོན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཆད་མཚོན་གྱིས་དབྲལ་ཏེ་དུམ་བུར་འཕྱང་བ་དེ་ཡང་རང་གི་གནས་སུ་གླན་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རུས་པ་དང་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཞིང་འབུར་བ་སླར་གཞུག་པ་དང་། ཁྲག་གི་རྒྱུན་ གཟགས་ཤིང་སྤྱད་ལ།ཅི་རིགས་པར་རས་ཀྱི་སྐུད་པའམ། ཤིང་ཤུན་ཨ་སྨན་ཏ་ཀ་དང་མུར་བ་དང་། གསོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐུད་པ་འཇམ་པོའམ། རྒྱུས་པ་ལས་བྱས་པའི་སྐུད་པས་ལེགས་པར་བཙེམ་པར་བྱའོ། །སྲུབས་ནི་ཉེ་བའམ་རིང་མི་བྱ། །བླང་བ་ཆེ་བའམ་ཆུང་མི་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཙེམ་པ་ན། རྨ་ལས་ཧ་ཅང་ཉེ་བའམ། ཐག་རིང་བ་ནས་བཙེམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་གནས་ལས་སྲུབས་ཀྱི་བླང་བ་ཁམ་ཆུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་སྤྲོ་བསྲིང་བྱས་ནས་མཐར། །རྨ་ནི་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་དང་། །སྐྱེར་པ་ཟར་མའི་དུད་པ་དང་། །འབྲས བུ་གསུམ་དང་ས་ལ་ཀི་།སེང་ཕྲོམ་མངར་དང་སྣུམ་བཅས་པས། །བསྐུས་ལ་བཅིང་སོགས་སྔོན་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཙེམ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། ནད་པ་སྤྲོ་བསྲིང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་ཁ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བའི་སྐྱེར་པ་དང་། ཟར་མ་ ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་བཅིང་བ་དང་། དུད་པས་བདུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྨ་ཁ་ཁྲག་ནི་མེད་གྱུར་གང་། །དེ་ནི་ཅུང་ཟད་བྲུད་བྱས་ཏེ། །རྨ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཁྲག་ཡིན་པས། །ཕྱུང་སྟེ་ལེགས་པར་དྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རྨ་གང་ཞིག་ཁའི་ཕྱོགས་ན་ཁྲག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྲུད་ཅིང་། མཚོན་གྱིས་གཙེས་ལ་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་བཙེམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨ་འདི་འབྱོར་ཞིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲག་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེ་ཕྱུང་སྟེ་དྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཅིང་བ་ཡུལ་ ལ་སོགས།།བརྟགས་ནས་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་རྨ་བཅིང་ཞིང་དཀྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བཅིང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ། ཡུལ་དང་ནད་གཞི་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟགས་ནས། རང་གི་བློས་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། བལ་གོས་པགས་པ་དར་གསུམ་དྲོ། །ཟར་མའི་རས་ནི་བསིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བལ་གྱི་གོས་ཡིན་པས་ན་བལ་གོས་ཏེ། སྣམ་བུ་དང་ལ་བའོ། །པགས་པའི་རྣམ་པ་འཇམ་ཞིང་དྲོ་བའོ། །དར་ནི་ཟབ་དར་ཏེ། བཅིང་བ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ནུས པ་དྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཟར་མའི་རས་དང་གསོར་ས་ནི་བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲོ་གྲང་རན་པ་ཤིང་བལ་འདབ། །རས་བལ་རྒྱུས་པ་ཤིང་ཤུན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲོ་བ་དང་གྲང་བ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་རན་པ་ནི་ཤིང་བལ་འདབ་མ་དང་། རས་བལ་ དང་རྒྱུས་པ་དང་།ཤིང་ཤུན་ལས་བྱས་པའི་ཆིངས་མ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་དག་ལས་སྐུད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པས་དཀྲིས་པའོ། །ཟངས་ལྕགས་ཞ་ཉེ་རོ་ཉེ་ཡིས། །བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་རྨ་ལ་གླན། །ཆག་ཐུར་ཤིང་བྱང་ པགས་པ་དང་།།ཤིང་ཤུན་སྨྱིག་ཚལ་སོགས་པས་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ཚིལ་ཆེས་པའི་རྨ་ལ་ནི། ཟངས་མ་དང་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་གླན་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །རྐང་ལག་གི་རུས་པ་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཤིང་བྱང་ ལ་སོགས་པས་བཅིང་བར་བྱའོ།

对于缝合，要先清除骨头碎片、干血、筋脉和毛发，将悬挂的肉块放回原处，接合骨节，止住血液，用线、树皮或筋腱缝合。
所谓缝合，就是对于三个骨节处的伤口，要用手清除干血等，同样地，对于被刀割断悬挂的肉块，要放回原处并接合，同样地，要将突出的骨头和关节等放回，止住血流，根据情况用布线或者阿斯曼塔卡树、木尔瓦树、索玛树等树皮制成的柔软线，或用筋腱制成的线来妥善缝合。
关于'缝合时不要太近或太远，针脚不要太大或太小'，就是说在缝合时，不要离伤口太近或太远来缝合。同样地，不要在伤口处做太小的针脚。
然后让病人放松后，最后用蜂蜜、酥油混合物，以及锡金木、青稞的烟熏，三果、萨拉基、甜味的森普龙和油涂抹伤口，然后像之前那样包扎等。就是说，缝合之后，要让病人放松并呼气，然后在伤口上涂抹蜂蜜和酥油混合的锡金木和青稞等药膏，然后包扎，用烟熏等，如前所述。
对于伤口处没有血液的情况，应该稍微刺破，因为血液是伤口愈合的关键，要放血后再好好缝合。就是说，对于伤口表面没有血液的情况，要稍微刺破，用刀具刺破放血后再缝合。为什么呢？因为血液本身是使伤口愈合和康复的因素，所以要放血后再缝合。
关于'包扎要根据地域等因素确定'，因为这是用来包扎和缠绕伤口的，所以叫包扎。要根据地域、病因、体质等因素来考虑，用自己的智慧妥善处理。
羊毛衣、皮革、丝绸三种是温性的，青稞布是凉性的。就是说，羊毛衣指的是毛织品和羊毛，柔软温暖的皮革，丝绸指锦缎，这三种包扎物都是温性的。青稞布和苏萨是凉性的。
木棉叶、棉花、筋腱、树皮是温凉适中的。就是说，木棉叶、棉花、筋腱和树皮制成的绷带，即用这些材料制成线状的形式来包扎，其性质温凉适中。
对于痰湿和脂肪过多的伤口，用铜、铁、锌、矿石来垫，用断骨木板、皮革、树皮、竹片等来包扎。就是说，对于痰湿和脂肪过多的伤口，要用铜、铁等来垫着包扎。对于手脚骨折的情况，要用木板等来包扎。

།དབྱིབས་ནི་རང་མིང་མཐུན་པ་ཡི། །ཆིངས་མ་བཅཝ་ལྔ་རྣམས་བྱ་སྟེ། །ཤུབས་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷོད་པར་བཅིང་། །མཐར་ཆགས་བཅིང་དང་ཟླུམ་པོར་བཅིང་། །མདའ་ལྕགས་ཁྲི་དང་དམ་བཅིང་དང་། །སྒྱེའུ་བླ་ རེ་ལྐོག་ཤལ་དང་།།འུར་མཐིལ་ཟུང་གླན་ཟླུམ་པ་དང་། །ཡན་ལག་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་རང་གི་མིང་ཇི་སྐད་བཏགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆིངས་མ་སྒྱེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ནས་ཡན་ལག་ ལྔའི་བར་བཅཝ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བཅིང་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཤུབས་ནི་མཛུབ་ཤུབས་འདྲ་བ་སྟེ། སོར་མོའི་ཚིགས་གསུམ་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཀྲ་ཤིས་ནི་གཡུང་དྲུང་ལྟ་བུ་ཟུར་བཞི་པ་སྟེ། རུས་པའི་ཚིགས་དང་། སྨིན་མ་དང་། ནུ་མའི་བར་དང་། མཆན་ཁུང་དང་། རྣ་བར་གླན་བར་བྱའོ། །ལྷོད་པར་བྱ་བ་ནི། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྷས་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མགུལ་བ་དང་། ཕོ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྨ་བྱུང་བ་ལ་གླན་པར་བྱའོ། །མཐར་ཆགས་སུ་བཅིང་བ་ནི་རས་བལ་ལ སོགས་པ་ཞེང་ཆུང་ལ་རིང་བ་སྟེ།དེ་ནི་མིང་གི་གྲར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟླུམ་པོར་བཅིང་བ་ནི་སྲད་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བཅིང་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མདའ་ལྕགས་ནི་གང་རིང་པོར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལག་ངར་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།ཁྲི་ནི་ཁྲི་རྐང་བཞི་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགྲམ་པ་དང་མུར་འགྲམ་དང་མཁུར་ཚོས་སྣད་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །དམ་དུ་བཅིང་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འདུག་མི་ཤེས་པར་བཅིང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལྟོ་བ་དང་བརླའི་རྒྱབ་ཏུ་གླན་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །སྒྱེའུ་ནི་སོ་ རྩི་ལ་སོགས་པའི་འཇུད་པའི་སྒྱེའུ་ཕྲན་ཏེ།དེ་ནི་སོར་མོ་དང་ཕོ་མཚན་གྱི་རྩ་ལ་ནད་ཡོད་པ་དང་། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་ཅན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བླ་རེ་ནི་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། རས་བལ་ལ་སོགས་པས་ཁེབས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕོ་མཚན་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བ་ལང་གི་ལྐོག་མ་ལྟ་བུ་ནི། ལྐོག་མར་ལྐོག་ཤལ་ལྟར་འཕྱང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འཕྱང་བ་ལས་གྱུར་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འུར་མཐིལ་ལྟ་བུ་ནི་ཞིང་པ་རྣམས་བྱ་སྐྲོད་པའི་ཕྱིར། འུར རྡོ་འཕེན་པའི་རྡོའི་གནས་སུ་བྱེད་པ་འུར་མཐིལ་ཞེས་བྱའོ།དེ་ནི་རྣ་དང་ཆུ་དང་ཀོ་སྐོ་ནད་པ་ལ་སྦྱར་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཟུར་དུ་གླན་པ་ནི་གང་དུ་བྱང་གཅིག་དབུས་སུ་སྐབས་བཏོད་དེ། རྨ་གཉི་ག་འདབ་ཆགས་སུ་བཅིང་དུ་རུང་བའོ། །དེ་ནི་རྨ་གཉིས་ འདབ་ཆགས་སུ་བྱུང་བ་ལ་གླན་པར་བྱའོ།།ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་ཟླུམ་པོར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡན་ལག་ཟླུམ་བོར་སྣང་ཅིང་ཆག་པ་ལ་གླན་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ལྔ་པ་ནི། ཤིང་བྱང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡན་ལག་བཞི་པོ་ཡོད་ཅིང་གྱེན་དུ་དབྱུང་བ་ བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་སྣད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གང་ཞིག་གང་ལེགས་འབྱོར། །དེ་ནི་དེ་རུ་ལེགས་པར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅིང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། ཆིངས་མ་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དང་ལེགས་པར་འབྱོར་ཞིང་འབྱར་ལ་ འཚམ་པའི་ཆིངས་མ་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི།ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་རུ་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །བརླ་དང་མཇུག་ཙོས་མཆན་ཁུང་དང་། །ཆུ་སོ་སྤྱི་བོར་དམ་དུ་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་དང་མཇུག་ཙོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ ཕྱོགས་སུ་རྨ་བྱུང་བ་ལ་ནི་དམ་ཞིང་སྲ་བར་བཅིང་བར་བྱའོ།།ལྷོད་པར་བཅིང་བར་མི་བྱའོ།

形状与自名相符合的绷带有十五种，即：套筒状绷带、吉祥绷带、松绑绷带、连续绷带、圆形绷带、箭形绷带、床形绷带、紧绑绷带、导管绷带、遮盖绷带、垂颈绷带、弹弓底座绷带、角落绷带、圆形绷带和五肢绷带。
所谓形状与自名相符合的绷带，从导管到五肢等十五种绷带，应当按照其用途来使用。
其中，套筒状绷带如手指套，应用于手指三节。吉祥绷带如卍字形四角形，应用于骨节、眉间、乳间、腋下和耳部。松绑绷带是用草等编织而成，用于颈部和生殖器等处的伤口。连续绑带是用棉布等制成的窄而长的绷带，用于鼻部。圆形绷带是用线制成，用于绑扎所有肢体。
箭形绷带是制成细长形状，用于前臂等部位。床形绷带是制成四脚床状，用于面颊、下颌和脸颊肿胀处。紧绑绷带是特别紧密地绑扎，使其不能移动，用于腹部和大腿后部的包扎。导管绷带是用于输送药物等的细管，用于手指和生殖器的脉管有病时，以及尿病分泌物等症状。
遮盖绷带是为了防止日晒等伤害，用棉布等制成的遮盖物，用于生殖器肿胀等症状。垂颈绷带如牛的垂肉，悬挂如垂脖，用于身体肢体下垂的症状。弹弓底座绷带，如农夫驱鸟时投掷石块的弹弓底座，用于耳病、水肿和皮肤病患者。
角落绷带是在中间留有空隙，可以同时包扎相邻的两处伤口。圆形绷带是如同圆形图案一样制成圆形，用于肢体呈现圆形且骨折时的包扎。五肢绷带是有四个分支向上延伸的木板等，用于锁骨以上部位的肿胀。
对于这些绷带，应当选择最适合的用于相应部位。大腿、臀部、腋下、生殖器和头顶要紧密包扎，不可松弛。

།ལག་ངར་གདོང་དང་རྣ་བ་དང་། །རྒྱབ་དང་རྩིབ་ལོགས་མགུལ་པ་ལྟོ། །ཕོ་མཚན་རླིག་པ་རན་པར་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་ ངར་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ནི་བཅིང་བ་དམ་ལྷོད་རན་པར་བྱ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་མཚན་དང་རླིག་པ་ཡང་རན་པ་ཙམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ། །མིག་དང་ཚིགས་སུ་ལྷོད་པར་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་ཕྱོགས་དང་རུས་པའི་ཚིགས་རྣམས་སུ་ཆིངས་ མ་ལྷོད་པར་བཅིང་ངོ་།།ལྷོད་བཅིངས་རྨ་ནི་བད་ཀན་དང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་རན་པར་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷོད་པར་བཅིང་བ་མིག་དང་ཚིགས་ལ་རྨ་བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་ན་ལྷོད་པར་ན་ཙམ་དུ་བཅིང་ངོ་། །རན་ཞིང་གནས་སུ་དམ་དུ་བཅིང་། ། དམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རན་པར་བཅིང་པའི་གནས་ལག་ངར་ལ་སོགས་པར། བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་ཡོད་ན། རན་པར་མི་བཅིང་གི་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ། །དམ་དུ་བཅིང་བའི་གནས་བརླ་དང་མཇུག་ཙོས་ལ་སོགས པའི་རྨ་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན།ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ། །དགུན་དང་དེ་བཞིན་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ། །ཞག་ནི་གསུམ་གསུམ་དག་ནས་དགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་དེ་གཉིས་ལས་དགུན་ཞེས་བྱ་བ་ དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད།དེ་བཞིན་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་སྟེ། ཟླ་བ་དྲུག་ལ་ནི་ཞག་གསུམ་ནས་དགྲོལ་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ཤས་ཆེའི་རྨ་དག་ནི། །དམ་བཅིང་གནས་སུ་རན་པར་བཅིང་། །རན་བཅིང་གནས་སུ་ལྷོད་པར་བཅིང་། །ལྷོད་བཅིང་ གནས་སུ་བཅིང་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་ལ་ནི་དམ་དུ་བཅིང་བའི་གནས་བརླ་ལ་སོགས་པར་དམ་དུ་མི་བཅིང་རན་བར་བཅིང་བར་བྱའོ། །རན་པར་བཅིང་བའི་གནས་ལག་ངར་ལ་སོགས་པར་ནི་ལྷོད་པར་བཅིང་བར་བྱའོ། །ལྷོད་པར་ བཅིང་བའི་གནས་མིག་དང་ཚིགས་སུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་བྱུང་ན་དེ་བཅིང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་གཉིས་སོ་ག་སྟོན་གྱི་ཚེ། །སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་དགྲོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨ་དེ་གཉིས་ལ་སོ་ག་དང་སྟོན་ཀའི་ཚེ་ནི་ཉིན་རེ་ཞིང་ སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་དགྲོལ་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ།།མ་བཅིངས་ཤ་སྦྲང་སྦྲང་བུ་དང་། །ལྷགས་པ་སེར་བུ་སོགས་པས་གནོད། །རྨ་རེད་གྱུར་ཅིང་དེར་སྣུམ་དང་། །སྨན་ནི་ཡུན་རིངས་གནས་མི་འགྱུར། །སྦྱང་པའམ་འཚོ་བར་དཀའ་བ་དང་། །འཚོ་བ་ ཀྱང་མདོག་ནི་མི་སྡུག་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་མ་བཅིངས་ན་ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པས་གཙེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དང་རེག་པའི་དབང་གིས་འཚེ་བ་ལ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་དེ་བཅིང་བ་མེད་པར་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ན་ཡང་སྨན་དེ་ ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་བསྐུས་པ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བསྐམས་པའམ་ལུད་པར་གྱུར་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་བར་བཅོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྨ་འཚོ་ཞིང་འདྲུབ་པར་དཀའ་བ་དང་། གལ་ཏེ་འཚོ་ ཞིང་འདྲུབ་ཀྱང་ཤ་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ།།བཅིངས་ན་ཆག་ཅིང་ཕྱེ་མར་འགྱུར། །འཕྲེས་སམ་འབུར་གྱུར་དྲལ་གྱུར་ཏམ། །རྩ་དང་རྒྱུས་པ་ཆད་གྱུར་ཀྱང་། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་བདེ་བར་འཚོ། །ལྡང་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ ལ་གནོད་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ལེགས་པར་བཅིངས་ཤིང་བསྡམས་པས་ནི། ཆག་ཅིང་ཕྱེ་མར་གྲུགས་པའམ། འཕྲེས་ཤིང་གནས་པ་ལས་འཕྱུགས་པའམ། །འབུར་ཞིང་མཐོ་བའམ། དྲལ་ཞིང་གས་པར་གྱུར་པའམ། རྩ་དང་རྒྱུས་པ་ཆད་པར་གྱུར་ཀྱང་། རྨ་བདེ་བླག་ཏུ་མྱུར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།

对于'手臂、面部、耳朵、背部、肋部、颈部、腹部、男根和睾丸要适度包扎'这句话，在手臂等身体部位要适度包扎，不要太紧也不要太松，同样男根和睾丸也要适度包扎。
对于'眼部和关节要松散包扎'这句话，在眼部和骨关节处要松散包扎。
对于'松散包扎适用于痰病和风病为主的伤口，要适度包扎'这句话，松散包扎适用于眼部和关节处的伤口，如果是痰病和风病为主时要适度松散包扎。
对于'适度处要紧密包扎，紧密处要极紧包扎'这句话，在需要适度包扎的部位如手臂等处，如果有痰病和风病为主的伤口，就不要适度包扎而要紧密包扎。在需要紧密包扎的部位如大腿和臀部等处的伤口，如果是由痰病和风病引起的，就要极其紧密地包扎。
对于'在冬季和春季时，每三天解开一次'这句话，对于痰病和风病为主的这两种伤口，在初冬和深冬以及春季，即这六个月中，每三天要解开并重新包扎一次。
对于'血病和胆病为主的伤口，在需要紧密包扎处要适度包扎，在需要适度包扎处要松散包扎，在需要松散包扎处则不用包扎'这句话，对于血病和胆病为主的伤口，在需要紧密包扎的部位如大腿等处不要紧密包扎而要适度包扎。在需要适度包扎的部位如手臂等处要松散包扎。在需要松散包扎的部位如眼部和关节处，如果出现血病和胆病为主的伤口则不要包扎。
对于'这两种病在夏季和秋季时，早晚都要解开'这句话，对于由血病和胆病引起的这两种伤口，在夏季和秋季时每天早晚都要解开并重新包扎。
对于'不包扎则会受到苍蝇、蚊虫以及风寒等的危害。伤口会发痒，油膏和药物也不能长久停留。难以清洁或难以痊愈，即使痊愈也会留下难看的疤痕'这句话的意思是，如果伤口不包扎，会受到苍蝇等的侵扰，因接触而受到伤害等的危害，同样，如果在没有包扎的伤口上涂抹油膏，药物也不能长期留存，涂抹的药膏等也会很快干燥或脱落，即使得到很好的治疗也难以痊愈，即使痊愈也会留下难看的疤痕。
对于'包扎则骨折粉碎、脱位或隆起、撕裂，即使血管和筋腱断裂，伤口也能快速痊愈。起卧等一切行为都不会受到妨碍'这句话，如果伤口得到良好包扎和约束，即使是骨折粉碎、脱位移位、隆起肿胀、撕裂开裂，或血管和筋腱断裂，伤口也能快速顺利地痊愈。

།དེ་བཞིན་དུ་ལྡང་བ་དང་མལ་ན་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ཁ་སྐྱེས་མཐོ་མི་མཉམ་དང་། །སྲ་ཞིང་རབ་ན་འཚོ་བར་དཀའ། ། འཇམ་ཞིང་མཉམ་ལ་ན་བ་མེད། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་དག་ཅིང་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཁ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་མཐོ་བའི་ཟླུམ་པོ་ཡོད་པ་དང་། མཐོ་དམན་མི་མཉམ་པ་དང་། སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་ན་ཞིང་ཚོར བ་དྲག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྨ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཚོ་ཞིང་འབྱང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།རྨ་གང་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། ན་བ་མེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་དག་ཅིང་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ནི་ཡུན་རིང་ཤ་ཆུང་དང་། །རྩུབ་པས་འབྱོར་བར་མ་གྱུར་ན། །ནད་གཞི་དུས་ཚིགས་ཇི་བཞིན་ དུ།།སྨན་དང་ལོ་མས་དགབ་པར་བྱ། །མ་རྙིངས་གཞོན་ཞིང་བུ་ག་མེད། །ཀུན་ནས་ལེགས་པར་ཁེབས་པ་དང་། །ཕྱིས་ཤིང་མི་རྩུབ་ལོ་མ་ནི། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་སྟག་པ་དང་། །རྫུ་ན་དང་ཀ་དམ་པའི། །ལོ་མ་ཡིས་ནི་གཡོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྨ་ཡུན་རིང་ཞིང་དུས་རིང་པོ་ལོན་ཏེ། རྙིངས་པ་དང་། ཤ་ཆུང་ཞིང་ཟད་པ་དང་། རྩུབ་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་འབྱོར་ཞིང་འཚོ་བར་མ་གྱུར་ན། ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང་། དུས་ཚིགས་དང་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་རྨའི་སྨན་ལྡེ་གུ་དང་། སྣུམ་ ལ་སོགས་པ་རྨ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དག་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་།ཤིང་འོ་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མས་དག་བཅིང་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་གྲང་བའི་དུས་སུ་སྣུམ་པ་དང་དྲོ་བས་གསོ་བ་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་བའི་ དུས་སུ་ནི་བསིལ་བར་གསོ་བ་དང་།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་དང་། གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྩུབ་པ་དང་། གྲང་བས་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲེས་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་མ་རྙིངས་ཤིང་དེངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞོན་ཞིང་གསར་པ་དང་། བུག་རྡོལ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་ཁེབས་ཤིང་ལེགས་པར་གཞག་པ། ཕྱིས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པར་བཀྲུས་པ་དང་། མི་རྩུབ་ཅིང་སྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལོ་མ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ལེགས པར་གཡོགས་པར་བྱའོ།།མཛེ་དང་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་དང་། །འབུས་ཟོས་གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །བྱི་བ་སྦྲུལ་གྱི་དུག་དང་ནི། །ཐལ་སྨན་རྣོ་དང་དུག་གིས་ཕོག་།རྨ་ནི་བཅིང་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཤ་འདྲུལ་གཞང་ཁར་མི་བཟད་རྣགས། །འདྲུལ་ཤིང་ཚ་དང་ན་ བཅས་པར།།སྐྲངས་སྐམས་མེ་དབལ་མི་བཅིང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཛེས་བཏབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེས་ཚིག་པའི་རྨ་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབུས་ཟོས་པའི་རྨ་ནས་དུག་གིས་ཕོག་པའི་རྨ་ཡང་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རུལ་ཞིང་འདྲུལ་ བ་ནས་མེ་དབལ་གྱི་བར་གྱི་རྨ་ཡང་བཅིང་བར་མི་བྱའོ།།རྨ་གང་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་པར། །སྦྲང་མ་སྲིན་བུ་འཇུག་བྱེད་དེ། །དེ་ཡིས་ཟོས་པས་ན་བ་དང་། །སྐྲང་དང་རྣག་ཁྲག་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་ཤིང་། །མ་ བཙས་པས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་འབྱུང་ངོ་།།དེང་ནི་བཀྲུ་དང་དག་པར་ནི། །བྱེའུ་རུག་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུ་ཞུགས་པའི་རྨ་དེར་ནི་བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྦྱར་བས་བསྐུ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་དག་སྟེ་བསྐྲད་པར་བྱའོ།

同样地，对于起身和卧床等一切威仪也将无害。
伤口生长高而不平，坚硬且剧痛难愈合。柔软平坦无疼痛，伤口迅速痊愈。对此，伤口若生长过大且高起圆形，高低不平，坚硬无柔韧性，剧烈疼痛且感觉强烈的此类伤口难以愈合痊愈。伤口若柔软有韧性，无疼痛则会迅速痊愈。
伤口若长期肉少，因粗糙未愈合，应依病根和季节，以药和叶子包敷。未陈旧年轻无孔，周遍完好覆盖，清洁不粗糙叶子，乳树和白杨树，阿朱那树和甘丹树，应以其叶包敷。
对此，伤口长期久远陈旧，肉少消瘦，因粗糙而未能愈合，应依病根情况相应，依季节相应，涂抹对伤口有益的药膏和油等，并用乳树等叶子包扎治疗。即如此，风引起的伤口在寒冷时节以油性和温暖治疗，胆汁为主的伤口，同样在温暖时节以凉性治疗，痰为主的伤口，在寒暖时节多以粗糙和寒性治疗，以此类推应用于一切。
同样地，叶子不应陈旧枯萎，应年轻新鲜，无破孔，同样应周遍完好覆盖安置，洗净无污垢，不粗糙且不坚硬的乳树等树叶应妥善包敷。
麻风和火烧伤，虫咬尿病如蜜，鼠蛇毒及灰药，锐利和中毒伤。此类伤口不应包扎，腐肉痔疮难忍脓，腐烂发热且疼痛，肿胀干枯火疮不应包扎。
对此，麻风病人及火烧伤的伤口不应包扎。同样地，从虫咬伤到中毒的伤口也不应包扎。同样地，从腐肉到火疮的伤口也不应包扎。
伤口若未善加防护，苍蝇虫类会进入，被其咬食会疼痛，肿胀脓血会流出。对此，任何伤口若未善加防护和保养，则会产生进入等危害。
今当清洗洁净，应配制苦菜等类。对此，对虫入的伤口应涂抹配制的苦菜等类药物并清除驱赶。

། སབ་ཏ་པརྞི་ཀ་རཉྫ། །ར་ཀ་དང་ནི་ནིམ་པ་དང་། །རྭ་ཚ་དང་ནི་ཤིང་ཚ་རྣམས། །བ་གཅིན་དང་ནི་བཏགས་བ་ཡི། །ལྡེ་གུ་དེ་ལ་བསྐུ་བ་དང་། །ཐལ་སྨན་ཆུ་ནི་བླུགས་པས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨ་དེར་སབ་ཏ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་དང་། བ་གཅིན བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྐུ་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོའི་ཆུ་བླུགས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤ་རློན་གྱིས་གཡོགས་ལ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་ཤ་རློན་རྨའི་ཚད་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི་ཤའི་དུམ་བུས་བཀག་ཅིང་ གཡོགས་ལ།འབུ་དེ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ན་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་གདོན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ནང་ན་སྐྱོན་བཅས་པས། །མྱུར་དུ་འཚོ་བ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་གནོད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་། །སླར་ཞིང་འགྲམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འདི་ནི་ནང་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་རྣགས་ ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པས་སྨན་པས་རིངས་ཤིང་མྱུར་བར་འདྲུབས་ཤིང་འབྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འཚོབ་པའི་སྨན་བསྐུ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་དེ་ན་ངན་གནོད་པ་དང་བཅས་པས་རྨ་དེ་འཚོ་ཞིང་འབྱར་ཡང་སླ་ཞིང་འགྲམས་པ་དང་འཇིག་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འཚོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་ཞུ་དང་། །དྲག་ཤུལ་བུད་མེད་བསྟེན་སོགས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འཚོབ་ཅིང་འབྱོར་བར་གྱུར་ཀྱང་ནད་པ་དེས་མ་ཞུ་བ་དང་དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པ་སྤང་ངོ་། །ཟླ་བ་དྲུག་གམ་བདུན་གྱི་བར། །ཆོ་ག་འབད་ པས་བསྲུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང་། བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་འདི་ནི་རྨ་འཚོབ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་གམ་བདུན་གྱི་བར་དུ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་ནི་བྱུང་གྱུར་ཚེ། །ནད་གཞི་ལ་སོགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ འབྲངས་ཏེ།།ཕྱི་མ་ནས་བཤད་རྒྱ་ཆེར་ལེགས་བརྟགས་ལ། །ཐབས་ནི་དེ་དང་དེ་ཡིས་འབད་དེ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་གནས་སྐབས་གསལ་བར་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང་མིང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན། སྨན་པས་ རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ལ། རྨ་དེ་གསོ་བའི་ཐབས་དེ་དང་དེས་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། ། བློས་གཞུང་ལ་མ་བརྟགས་པའི་རང་དགའ་དང་། འབད་པ་མེད་པའི་སྒྱིད་ཞན་པས་ནི་མི་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ བར་སྦྱར་བ་ལས།ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། ། ། @། །སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུམ་བཞུགས་སོ། ། @##། །དེ་ནས་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་མེ་བཙའ་གདབ་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཙགས་བུས་དབུག་པ་དང་། གཤགས་པ་ལ་སོགས པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་མེ་བཙའ་གདབ་པ་དང་།ཐལ་སྨན་གཉིས་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྦྱར་ན་གཅད་པ་དང་དབུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བ་དང་། ། མེ་བཙའ་གདབ་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱང་བ་ཡིན་པས་ན། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ།

萨普塔帕尔尼卡然加、拉卡以及尼姆巴、辣椒以及肉桂等，牛尿和研磨成的药膏涂抹于其上，以及撒上灰药水即可见效。对此，又在伤口上涂抹萨普塔帕尔尼等药物以及牛尿研磨成的药膏。同样，洒上强效灰药水也有效果。
或者用新鲜肉覆盖，应当迅速取出。对此，或者用与伤口大小形状相似的新鲜肉块堵塞并覆盖，当虫子附着其上时应当迅速果断地取出。
此伤内部有缺陷，不应急于愈合，即使是小的损害，也会再次扩散。对此，此伤内部有缺陷且被脓液等浸润，医生不应为了快速愈合而涂抹愈合药，因为即使伤口在这种不良有害的药物下愈合，也容易再次扩散和破坏。
即使愈合也要避免未消化和剧烈运动、接触女人等。对此，即使伤口愈合，病人也要避免未消化和剧烈运动等。
六个月或七个月期间，应当努力遵守规范。对此，避免未消化和与女人接触等这些规范，从伤口愈合后要持续遵守和约束六个月或七个月。
在那些不同阶段出现时，随着病根等力量而变化，详细观察后续所述，用种种方法努力医治。对此，当出现那些未明确说明的伤口状况和名称时，医生应当根据风等病根等的力量，详细观察本论后续广泛阐述的内容，用种种方法努力医治这些伤。不应不经思考教典而随心所欲，也不应懈怠而不努力。
《八支医典精要释·词义月光》，由大师月喜所造，这是第二十九章的注释。
医典八支精要注释·词义月光中篇完。
现在要说明强效灰药和灸法仪轨品。对此，这样解释其关联：如同用手术刀打孔和切开等操作一样，灸法和灰药两者若用于适当部位也能起到切割和打孔等作用，因此在其后提到这个。因为强效灰药的使用和灸法的操作是修习内容，所以称为强效灰药和灸法的操作仪轨，将对此进行解释。

།གཙགས་སྤྱད་ལྕགས་སྤྱད་རྗེས་འདྲ་བ། །མང་པོ་ཀུན་ལས་ཐལ་སྨན་མཆོག་། དཀའ་བ་རྣམས་སུའང་གཅད་པའམ། །དབུག་པ་ལ་སོགས་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཙགས་བུས་གདབ་པར་དཀའ་བ་ཡང་། །དེ་ཡིས་བསྒྲུབ་པར་རུང་བ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའི་ནད་རྣམས་ལ། །གང་ཞིག་བཏུང་དུ་རུང བའང་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཙགས་སྤྱད་ནི་རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཙགས་སྤྱད་དང་རྗེས་སུ་འདྲ་བ་ནི་སྲིན་བུ་པད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ནི་ཐལ་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་དེ་མཆོག་ཡིན་ན།གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དཀའ་ཞིང་དོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ཡང་གཅད་པ་དང་། དབུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣའི་ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པ་གཙགས་བུ་གདབ་པར་དཀའ་ཞིང་ དོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་གདབ་པར་དཀའ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཐལ་སྨན་དེས་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་ཞིང་རྨ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མང་པོ་ཡང་གསོ་བར་རུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བའི་ནད་སྐྲན་དང་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཏང་དུ་མི་རུང་ཞིང་། གང་བཏུང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞང་འབྲུམ་མེ་དྲོད་ཉམས། །རྡེའུ་འགགས་སྦྱར་དུག་སྐྲན་སོགས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དེ་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། རྡེའུས་འགགས་པ་དང་། སྦྱར་དུག་དང་སྐྲན ལ་སོགས་པ་ལ་བཏུང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྨེ་བ་ཤ་བཀྲ་སྣ་ཐོར་དང་། །ཕྱི་རོལ་གཞང་འབྲུམ་ཚོར་མེད་མཛེ། །ཐོར་བུ་འབྲུམ་ཕྲན་མཚན་པར་རྡོལ། །རྨ་ལོག་སོགས་ལ་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དེ་ནི་སྨེ་བ་དང་ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་ནས་བྱུག་ཅིང་ བསྐུ་བར་བྱའོ།།སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ནད་གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྐུར་རུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྲག་མཁྲིས་རླུང་ཅན་ནད་སྟོབས་ཆུང་། །རིམས་དང་ཚད་འཁྲུ་སྙིང་ཀླད་ནད། །སྐྱ་རྦབ་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །རབ་རིབ་ཅན་དང་སློན་ཁྲུས་བཏང་། །ལུས་ ཀུན་ཁྱབ་པའི་འོར་ནད་དང་།།འཇིགས་དང་སྦྲུམ་མ་ཟླ་མཚན་འཛག་།ཕོ་མཚན་མོ་མཚན་སྐྲངས་པ་དང་། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་ཟས་མ་ཞུ། །རྩ་བོ་ཆེ་དང་རུས་ཚིགས་གནད། །རུས་པ་གཞོན་ནུ་ཆུ་བ་རྩ། །ལྟོ་སྲུབས་མགུལ་བ་ལྟེ་བ་དང་། །ཤ་སྲབ་ཕྱོགས་དང་རླིག་པ་དང་། ། ཕོ་མཚན་བུ་ག་སེན་མོ་ཕྲག་།མིག་མཆུ་མ་གཏོགས་མིག་ནད་རྣམས། །ཚ་གྲང་ཆར་དང་ཡུལ་རྨུས་ཚེ། །གཉིས་ཀ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།

关于'外科手术器械和金属器械相似的，在众多中灰药最殊胜。对于难处也能切开，或者能够打孔等。连手术刀都难以施用的，用它也能完成，对于极难治愈的疾病，也可以服用'这句话，其中外科手术器械是指尖端如圆形等。与外科手术器械相似的是指蛇蝎等，在这些所有当中最殊胜的是灰药。
为什么它最殊胜呢？因为在身体难以触及的部位也能切开、打孔等，同样对于鼻部肿块等用手术刀难以施用且难以完成的，用灰药也能完成，也能治愈许多创伤等疾病，同样对于极难治愈的瘤子和腹胀等疾病也能服用。
'它可用于痔疮、消化力衰退、结石阻塞、配制毒药、瘤子等服用'这句话中，这种猛烈的灰药可用于痔疮病、胃部消化力衰退、结石阻塞、配制毒药和瘤子等疾病的服用。
'斑痣、白癜风、鼻疮和外痔疮、麻木性麻风、肿块、小疮、生殖器溃烂、创伤恶化等涂抹使用'这句话中，这种猛烈的灰药对斑痣和白癜风等从外部涂抹。说'等'字是指对其他应当治疗的疾病也可以涂抹的意思。
血病、胆病、风病患者体弱者，发烧和热泻、心脑疾病，中风、食欲不振者，眼花者和洗浴后，遍及全身的疮疥病，恐惧者和孕妇、月经过多，男女生殖器肿胀者，儿童老人消化不良，大脉和骨节要害，幼嫩骨头、水肿脉，腹部、喉咙、肚脐，肉薄部位和睾丸，男性生殖器孔窍、指甲、肩膀，除眼睑外的眼病，炎热寒冷下雨和地区潮湿时，这两种都不可使用。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏུང་བ་དང་། བསྐུ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་བྱ་བའི་ནད་དམིགས་ནི། ཁྲག་ནད་ཅན་དང་མཁྲིས་པའི་ནད ཅན་དང་།རླུང་ནད་ཅན་དང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། རིམས་དང་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་དང་། སྙིང་ནད་ན་བ་དང་། ཀླད་ནད་ན་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ཅན་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། མིག་ནད་རབ་རིབ་ཅན་དང་། སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་དང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ སྐྲངས་པ་དང་།འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དང་། སྦྲུམ་མ་དང་། ཟླ་མཚན་འཇག་པ་དང་། ཕོ་མཚན་དང་མོ་མཚན་སྐྲངས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསང་བའི་ནད་བརྟགས་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་། བྱིས་པ་གཞོན་ཆེས་པ་དང་། རྒན་པོ་ན་ཚོད་འདས་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་རྩ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཤ་སྲབ་པའི་ཕྱོགས་དང་། རླིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གཉིས་སུ་མིག་མཆུའི་ནད་མ་གཏོགས་པ་མིག་ནད་གཞན་རྣམས་དང་། སོ་ག་ཚ་བའི་ཚེ་དང་། དགུན་གྲང་བའི་ཚེ་དང་། དབྱར་ཆར་འབབ་པའི་ཚེ་ དང་།ཆར་འབབ་ཅིང་ཡུལ་རྨུས་པའི་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཚེ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏུང་བ་དང་། བཏང་བ་གཉིས་ཀ་མི་བྱའོ། །མུ་ཀ་ཀ་ན་ཤ་མྱ་ཀ་།ཆུ་ཤིང་པ་རི་བ་ཏྲ་ཀ་། ཤྭ་ཀརྞ་འཛམ་བུའི་ཤིང་། །པ་ལ་ཤ་དང་ཨ་པོ་ཏ། །ིན་དྲི་བྲྀཀྵ་ཨརྐ་དང་། །ནག་ཏ་མ་ལ་མུཀྟི་ ཀ་།སྲིང་ཤིང་ཨ་པ་མརྒ་དང་། །ཀ་ཀ་ཛ་ཀ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ག་ནི་མན་ཏ་ཏིལ་བཅའ་སྒ། །རློན་ཤིང་རྩ་བ་ལ་སོགས་བཅས། །དུམ་བུར་ཡོངས་སུ་གཏུབས་པ་དང་། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་རྣམ་བཞི་དང་། །ནས་ཀྱི་སོག་མ་གྲ་མ་རྣམས། །རླུང་མེད་གནས་སུ་བསགས་ནས་དེ། །རྡོ ལེབ་སྟེང་དུ་སོ་སོར་བཞག་།མུ་ཀ་ཀ་ཡི་ཕུང་པོ་དང་། །རྡོ་ཐལ་རྡོ་ནི་བཅུག་པར་བྱ། །དེ་ནས་ཏིལ་གྱི་སྡོང་བུས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མུ་ཀ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་བཏུས་ཏེ། དུམ་བུར་ཡོངས་སུ་གཏུབས་ལ། རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་བསོགས་ནས། རྡོ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕུང པོར་སོ་སོར་བཞག་པ་དང་།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ནས་ཀྱི་སོག་མ་དང་གྲ་མ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུ་ཀའི་ཕུང་པོ་དང་། རྡོ་ཐལ་གྱི་རྡེའུ་ཕྲ་མོ་བཅུག་ནས། ཏིལ་གྱི་སྡོང་བུས་བསྲེག་ཅིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཚིག་ནས་མེ་ནི་ཤི་བ་དང་། ། རྡོ་ཐལ་ཐལ་བ་ལོགས་ཤིག་དབྱེ། །ཐལ་བ་གཞན་དག་བྲེ་གང་སྟེ། །མུ་ཀའི་ཐལ་ལྷག་བླངས་ནས་ནི། །སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་ཆུ་དང་གཅིན། །སྲང་སྟོང་དག་དང་བསྲེས་ནས་བཞུ། །ཚགས་ནི་བཟང་པོས་དེ་བཙགས་ལ། །ཇི་སྲིད་འབྱར་བག་དམར་ཞིང དངས།།རྣོ་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ནི། །ཐལ་བའི་དངས་མ་དེ་བླངས་ལ། །ལྕགས་སྣོད་བཟང་པོར་བསྐོལ་ཞིང་དཀྲུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྫས་དེ་དག་ཚིག་པར་གྱུར་ནས་མེ་ཤི་བ་དང་རྡོ་ཐལ་བསྲེགས་པ་དང་། ཐལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་ལོགས་ཤིག་ བཞག་ནས།ཐལ་བ་གཞན་ཏེ། ཐལ་བ་བྱེ་གང་མུ་ཀ་ཀའི་ཐལ་བ་དེ་ལྷག་མར་བླངས་པར་བྱ་སྟེ། ཤ་མྱ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་ལ། མུ་ག་ནི་ཆ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་སོ་སོར་དབྱེ་སྟེ། ཆུ་དང་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིན་སྲང་སྟོང་དང་བསྲེས་ལ་དཀྲུགས་ཏེ། རས་ཆེན་པོའི་ཚགས་བཟང་པོས་དེ་བཙགས་ལ་བཞུ་བར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བཞུ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དུས་ཇི་སྲིད་ན་ཐལ་སྨན་གྱི་རྒྱུན་འབྱར་བག་དང་། དམར་བ་དང་དྭངས་པ་དང་། རྣོ་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བཞུས་ལ། ཐལ་བའི་དྭངས་མ་དེ་བླངས་ནས་ཐལ་བའི་ཚིགས་མ བོར་ཏེ།ལྕགས་སམ་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་བཟང་པོར་སྨན་མར་བཙོ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་ཞིང་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ཤིང་བཙོ་བར་བྱའོ།

关于这个问题，不应服用和涂抹强效碱性药物的病症是：血液病患者、胆病患者、风病患者、体力虚弱者、传染病和热病引起的腹泻者、心脏病患者、脑病患者、白癜风患者、食欲不振者、眼疾昏花者、服用催吐药和泻药者、全身和四肢浮肿者、受到惊吓者、孕妇、月经期女性、如后续医典中隐疾诊断章节所说的男女生殖器肿胀者、年龄太小的儿童、年事已高的老人、同样地对于大血管等部位、肉质薄弱处、睾丸等部位，以及两眼除眼角病外的其他眼病、牙龈发热时、冬季寒冷时、夏季下雨时、下雨天气阴沉时，这些时候都不应服用和涂抹强效碱性药物。
木卡卡、夏米亚卡、水生巴利巴特拉卡、犬耳树、瞻部树、波罗叶树、阿波塔树、印度树、阿卡树、黑多摩罗树、目底卡树、辛树、阿帕玛嘎树、卡卡加卡、吉特拉卡、伽尼曼塔、芝麻、荜茇，以及湿木根等，将其切成小块，以及四种苦瓜、大麦秸秆、草茎等，将这些收集在无风处，分别放置在石板上。将木卡卡堆成堆，加入石灰石，然后用芝麻茎燃烧。
也就是说，采集黑木卡卡等，切成小块，在无风处堆积，分别放在石板上成堆，四种苦瓜、大麦秸秆和草茎也分别放在石板上，同样将木卡卡堆成堆，加入细小石灰石粒，用芝麻茎燃烧提炼。
等到燃尽火熄，将石灰灰分开，其他灰一升量，取多余的木卡卡灰，分别筛选后与水和尿一千两混合熔化。用上好的滤布过滤，直到变得粘稠、红色、清澈、锐利为止，取其灰的精华，放入优质金属容器中煮沸搅拌。
也就是说，上述物质燃烧后火熄，将石灰灰烧制后，将灰分开单独放置，其他灰即一升量木卡卡灰作为剩余取出，夏米亚卡等灰要等量，木卡卡要取双倍，分别筛选后，与水和尿一千两混合搅拌，用大块优质布过滤熔化。要熔化到什么程度呢？要一直熔化到碱性药液变得粘稠、红色、清澈、锐利为止，取其灰的精华，舍弃灰渣，放入铁器或铜器等优质容器中，像熬制药油一样煮沸并用勺搅拌。

།དེ་ནས་འཚོད་པར་བྱེད་པ་དེར། །རྡོ་ཐལ་བསྲེགས་རྡོའི་དུམ་བུ་དང་། །ཉ་ཕྱིས་ཀྵི་ར་པ་ཀ་དང་། །དུང་གི་ལྟེ་བ་ལྕགས་སྣོད་གཞུག་།མེ་ མདོག་ཅན་དུ་ལན་མང་བྱ།།ཐལ་སྨན་ཆ་ནི་ཕུལ་གང་དང་། །མེ་བསད་དེ་ཉིད་དང་བཏགས་ལ། །ལྡེ་གུ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་བའི་ཆུའི་དྭངས་མ་དེ་འཚོད་པར་བྱེད་པ་དེར་མུ་ཀ་ཀ་དང་བསྲེས་ལ་བསྲེགས་པའི་རྡོ་ཐལ་གྱི་དུམ་བུ་དང་། ཉ་ཕྱིས་དང་། ཀྵི་ ར་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རྡེའུ་ཀེ་རུ་དང་།དུང་གི་ལྟེ་བ་ལྕགས་སྣོད་དུ་བཅུག་པ་མེའི་མདོག་ལྟར་དམར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་ལ། ཐལ་སྨན་གྱི་ཆ་ཕུལ་གང་དེར་བཅུག་སྟེ། མེ་བསད་ནས་ཐལ་བའི་ཆུ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ཐལ་ཆུ་དེའི་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། ཁྱིམ་བྱ་རྨ་བྱ་བྱ་རྒོད་དང་། །ཀང་ཀ་ཕུག་རོན་རྟུག་པ་དང་། །བྱ་དང་རྐང་བཞིའི་མཁྲིས་པ་དང་། །བ་བླ་ལྡོང་རོས་ལན་ཚྭ་རྣམས། །ཞིབ་བཏགས་བཅུག་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་ལྡེ་གུ་འབའ་ཞིག་གཞུག་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཁྱིམ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྟུག་པ་ལ་སོགས་པ ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ།།ལན་ཚ་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚྭ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་ནི། །གཟར་བུས་དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ལྡེ་གུ་བཅུག་པའི་རྗེས་ལ། གཟར་བུས་ཐལ་ཆུའི་ཁུ་བ་དེ་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་བྱའོ། །གང་ཚེ་ལྦུ་ བ་བཅས་པར་ཁོལ།།ཆུ་བུར་སྦོམ་སྐ་ལྡེ་གུ་འདྲ། །དེ་ཚེ་ཕབ་ལ་གྲངས་པ་དང་། །ལྕགས་སྣོད་བཅུག་སྟེ་ནས་ནང་གཞུག་།འདི་ནི་ཐལ་སྨན་འབྲིང་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གང་གི་ཚེ་ཐལ་སྨན་དེ་ལྦུ་བ་དང་བཅས་པར་ཁོལ་ཞིང་ཆུ་བུར་དང་བཅས་པ་དང་། སླ་བག་ ལས་སྐ་ཞིང་ལྡེ་གུ་འདྲ་བར་གྱུར་ལ།གཟར་བུ་ལ་ཆགས་པ་དེའི་ཚེ་ཐབ་ལས་ཕབ་ལ། གྲངས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་སྟེ། ནས་ཀྱི་ནང་དུ་ལེགས་པར་སྦ་ཞིང་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཐལ་སྨན་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འཇམ་པོ་མ་བཏགས་པར་བཅུག་ལ། ། གསུར་ལ་སླར་ནི་གདོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་འཇམ་པོ་ནི་རྡོ་ཐལ་གྱི་ཐལ་བ་དང་། རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་མ་བཏགས་པར་བསྲེགས་པ་ལ་ཐལ་ཆུར་དེ་བཅུག་ཅིང་གསུར་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སླར་ཕྱིར་གདོན་པར་བྱའོ། །རྣོན་པོར་སྔ་མ་བཞིན་བཅུག་ལ། །ལངྐ་ལིངྐ དནྟི་དང་།།ཤུ་དག་བོང་ང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྭརྩ་ཀ་དང་ཁྲོན་བུ་དང་། །ཤིང་ཀུན་ཀ་རཉྫའི་ལོ་མ། །ཏ་ལའི་ལོ་མ་ཁ་རུ་ཚའི། །ཕྱེ་བཅུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་སྦྱར་བ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཐལ་སྨན་འབྲིང་པོ་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་ལྡེ་གུའི་སྦྱོར་བ་བཅུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ལངྐ་ལིངྐ་ནས།ཁ་རུ་ཚའི་བར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་དེ་བཞག་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་དེ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཞག་བདུན་བཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཏང་བར་བྱའོ། །རྣོན་པོ་དེ་ནི་རླུང་བད་ཀན། །ཚིལ་སྐྱེས་ཐོར་བུ་སོགས་ལ་ གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དེ་ནི་རླུང་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐོར་བུ་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ནད་ཚབས་འབྲིང་ལ་འབྲིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་འབྲིང་པོ་ནི་ཐོར་བུ་ལ་སོགས་ པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ནད་ཚབས་འབྲིང་ཙམ་དུ་གྱུར་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།འཇམ་པོ་ཁྲག་མཁྲིས་གཞང་འབྲུམ་ལའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་འཇམ་པོ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཞང་འབྲུམ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།

然后在煮制时，要放入烧过的石灰石块、鱼骨、刺罗树和贝壳的中心部分到铁器中。要多次使其呈火红色。石灰药剂量为一掬，熄灭火后研磨，然后放入调制品中。
对此解释为：将澄清的石灰水煮制时，与牟迦迦混合，加入烧过的石灰石块、鱼骨、刺罗树（即刻路石）和贝壳的中心部分放入铁器中，反复使其呈火红色。将一掬量的石灰药放入其中，熄火后与石灰水一起细细研磨，将调制品放入石灰水中。
家鸡、孔雀、秃鹫、乌鸦、鸽子的粪便，以及鸟类和四足动物的胆汁，还有牛黄、铜绿、盐类，将这些磨细后放入。
对此解释为：不仅要放入调制品，还要将家鸡等的粪便等磨细后放入。盐类是指舌尝盐等。
然后用勺子将其全部搅拌。
对此解释为：这样放入调制品之后，用勺子将石灰水液全部搅拌摇动。
当其起泡沸腾，气泡粗厚如调制品时，此时取下待冷却，放入铁器中再置于谷物中。这是中等石灰药。
对此解释为：当石灰药起泡沸腾并带有气泡，稠厚如调制品，粘附在勺子上时，从炉中取下，待冷却后，放入铁器中，妥善藏于谷物中。这就是所谓的中等石灰药。
温和的不研磨直接放入，熏制后再取出。
对此解释为：温和石灰药是指将石灰石灰和石块等不研磨直接烧制后放入石灰水中熏制，之后再取出。
猛烈的如前放入，再加入楞伽楞伽、旃提、白芷、洋葱、枳椇、斯瓦尔札卡、井水、阿魏、迦兰阇叶、多罗树叶、岩盐粉。
对此解释为：配制猛烈石灰药时，如前所述中等石灰药配制方法一样放入调制品，同样将楞伽楞伽至岩盐之间的药物磨成细粉放入。
将其放置七天。
对此解释为：这三种石灰药都放置七天后再使用。
猛烈的用于风、痰、脂肪所生疮疱等。
对此解释为：猛烈石灰药用于治疗风痰和脂肪所生的疮疱、痔疮等。
此同病中等者用中等。
对此解释为：中等石灰药用于这些疾病程度中等且未严重恶化时。
温和的用于血胆痔疮。
对此解释为：温和石灰药用于血液和胆汁引起的痔疮。

།མཐུ་སྐྱེད་ཕྱིར་ ནི་འོ་མ་ཆུ།།ཐལ་སྨན་ཆུ་ནི་སླར་ཡང་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་དེ་མཐུ་དང་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐ་བར་གྱུར་པ་འོ་མ་དང་། ཆུ་དང་ཐལ་སྨན་བཙགས་པའི་ཆུ་སླར་ཡང་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣོ་མིན་འཇམ་དང་མཉེན། །འབྱར་བག་སྣ་རྣོ་དཀར་བ་དང་། །རྩེ་ཅན་ བདེ་བར་འཇིལ་བ་དང་།།མི་འཛག་བྱུགས་ན་ནད་མི་ཆེ། །ཐལ་སྨན་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན། །གཙགས་བུ་མེ་བཙའི་ལས་ཀྱང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་སྣ་རྣོ་བ་ནི་མྱུར་དུ་ཁྱབ་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་ པའོ།།རྩེ་ཅན་ནི་སྟེང་ནས་བརྩེགས་པའམ་རྭ་ཅན་ལྟ་བུར་གནས་པའོ། །དེ་བདེ་བར་འཇིལ་བ་ནི་སྐྱུར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོས་མྱུར་དུ་ཚ་བ་འཇིལ་ཞིང་བསིལ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་འཛག་པ་ནི་འཛག་བག་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གཙགས་བུའི་ལས་བཅད་པ་དང་། དབུག་ པ་དང་།དྲལ་བ་དང་། ཕྱི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་བཏབ་པས་ཞི་ཞིང་གསོ་དགོས་པའི་ནད་ཀྱང་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན། གཙགས་བུ་དང་མེ་བཙའི་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀྲུགས་པས་གཞིབས་པ་ལྟ་བུ་དང་། །ལུས་ནི་བཙིར་བ་ལྟ་བུ་དང་། །ནད་ཀྱི་རྗེས་ འགྲོ་སྙེགས་པས་ན།།རྩ་བ་ནས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །ལས་བྱས་ནད་དང་བྲལ་ནས་ཀྱང་། །རང་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་བསྐུ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་ཤིང་རླངས་པས་གཞིབས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་བཙིར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ནད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྙེགས་པས་དེས་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་བསིལ་བའི་ལས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ནད་དང་བྲལ་བའི་འོག་ཏུ་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཚ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐལ་སྨན་གྱིས་ནི་གསོ་བའི་ནད། །མཚོན་ བཅད་བྲུད་པའམ་གཏར་ག་བྱ།།ཐལ་སྨན་ཐུར་མ་གོས་ཀྱིས་ནི། །དཀྲིས་པ་བསྒོས་ཏེ་གླན་ནས་སུ། །གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྡད་ནས་ཕྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་གྱིས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པའི་ནད་ནི་མཚོན་གྱིས་བཅད་ཅིང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། མཚོན་གྱིས་བྲུད་ཅིང་ བདར་བ་དང་།གཏར་ག་བྱས་པའི་རྨ་དག་ལ་ཐལ་སྨན་གྱི་ཐུར་མ་གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་བཀྲུས་ཤིང་སྤངས་པས་དཀྲིས་པར་ཐལ་སྨན་བསྒོས་ཏེ། གླན་ཞིང་བྱུགས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྡད་དེ་ཕྱི་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞང་འབྲུམ་བསྐུས་གོས་ཀྱིས། །གཡོགས་ཏེ་ ལག་པས་དགབ་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཞང་འབྲུམ་ཐལ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཐལ་སྨན་བསྐུས་ལ། གོས་ཀྱིས་གཡོགས་ཏེ། རང་གི་ལག་པས་དགབ་པའི་ཆ་སྤྱད་བྱའོ། །དེ་ཡང་གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །མིག་མཆུའི་ནད་ལ་མིག་མཆུ་ བཟློག་།མིག་འབྲས་ནག་པོར་རས་བལ་གྱིས། །བཀབ་སྟེ་ལེགས་པར་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ནང་དུ་ནད་དབྱུང་བ་ལ། མིག་མཆུ་གྱེན་དུ་བཟློག་སྟེ། མིག་འབྲས་ནག་པོ་རས་བལ་གྱིས་བཀབ་ལ། ཐལ་སྨན་ལེགས་པར་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཐལ་སྨན་པད ལོ་ཙམ་སྲབ་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཆུ་དེར་བསྐུ་བ་དེ་ཡང་ཐལ་སྨན་པདྨའི་ལོ་མ་ཙམ་དུ་སྲབ་ཏུ་བསྐུའི། མཐུག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཡི་བུ་གའི་ཐོར་བུ་ནི། །ཉི་མ་ལ་བལྟས་འདུག་པ་ལ། །སྣ་རྩེ་ལེགས་པར་བཏེག་ནས་ནི། །གྲངས་ནི་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་ གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣའི་ནང་དུ་ཐོར་བུ་བྱུང་བ་ལ་ཐལ་སྨན་བཏང་བའི་ཐབས་ནི། ཉི་མ་ལ་ཁ་བལྟས་ཏེ་འདུག་ཏུ་བཅུག་ལ། དེའི་སྣ་རྩེ་མོ་ལེགས་པར་བཏེག་ཅིང་བཟློག་ལ་བསྐུས་ཏེ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ།

关于'为增强效力而加入牛奶和水，再次加入灰药水'这句话，为了增强灰药的效力和功能，要加入浓稠的牛奶、水和过滤后的灰药水再次注入。
关于'不太锐利、柔和、柔软、有粘性、气味浓烈、洁白、有棱角、易于消融、不会渗漏、涂抹后病情不重，灰药具备十种功德，可代替手术刀和灸法'这句话，灰药具有不太锐利等十种功德。其中气味浓烈是指能迅速渗透扩散。有棱角是指表面堆叠或如角状。易于消融是指用酸性等液体能迅速消融并起到降温作用。不会渗漏是指没有渗漏性。此外还能代替手术刀的切割、穿刺、撕裂、擦除等功能，同样能治愈那些不用手术就需要平息治疗的病症，所以说可以代替手术刀和灸法的功能。
关于'搅拌如同摩擦，身体如同被挤压，追踪病症直至根除。治疗后病症消除，自然平息'这句话，涂抹灰药时如同全身被搅拌摩擦一般，同样如身体被挤压一般，能追踪并追及所有病症，从根本上清除需要治疗的疾病，同样在完成降温等治疗后，病症消除后自然平息，没有发热。
关于'灰药所治疗的疾病，刀伤、擦伤或需要放血治疗的，用布包裹灰药匙，浸润后涂抹，停留至百次后擦除'这句话，用灰药治疗和医治的疾病包括刀伤、切口和放血后的伤口，要用洗净的布条包裹灰药匙，浸润灰药后涂抹，之后停留至百次计数后擦除。
关于'对于痔疮，涂抹后用布遮盖，用手掩护'这句话，要用灰药治疗痔疮，涂抹灰药后，用布遮盖，用自己的手作为掩护工具。这也要持续到百次计数。
关于'对于眼睑病，翻转眼睑，用棉布遮盖眼球黑色部分，仔细涂抹'这句话，为了清除眼睑内的病症，要向上翻转眼睑，用棉布遮盖眼球黑色部分，仔细涂抹灰药。
关于'灰药要薄涂如莲叶'这句话，在眼部涂抹时，灰药要像莲叶那样薄薄涂抹，不要太厚。
关于'鼻孔疮疱，面向太阳坐着，好好抬起鼻尖，停留至五十次'这句话，对于鼻腔内长疮疱使用灰药的方法是：让病人面向太阳坐着，将其鼻尖好好抬起翻转后涂抹，计数至五十次为止。

།རྣ་བའི་ཐོར་བུ་ལ་དེ་བཞིན། །ཞེས བྱ་བ་ལ།རྣ་བར་ཐོར་བུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ཐལ་སྨན་བསྐུས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གྲངས་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཐལ་སྨན་བསྐུས་པའི་འོག་ཏུ་ནི། །ཕྱིས་ལ་ལེགས་ཉེས་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །ལེགས་ཚིག་མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྐུ། །འོ་མ་རང་སྐྱུར་ཞོ་ག་ ཆུས།།དབལ་བསད་དེ་ནས་མར་བཅས་པའི། །མངར་དང་བསིལ་བས་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཐལ་སྨན་བསྐུས་པའི་འོག་ཏུ་ཐུར་མའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་ཕྱིས་ལ། ལེགས་པར་ཚིག་པའམ། ཉེས་པར་ཚིག་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། ལེགས་པར་ཚིག་ན་མར་སར་ དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་།འོ་མ་དང་སྦང་རྩབས་རང་སྐྱུར་དང་ཞོ་ག་ཆུས་དབལ་བསད་ཅིང་གྲང་བ་བསྐྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞུན་མར་དང་བཅས་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་འཇམ་པས་བྱུག་པར་བྱའོ། །བཟའ་བཏུང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་དང་། །བསྲུལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་ པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་དེ་ལ་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བཟའ་བཏུང་དག་བསྲུལ་ཞིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྩ་བ་བརྟན་གྱུར་པས། །ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྲེགས་མི་འདྲུལ་ན། །འུ་སུ་སྐྱུར་སྙིགས་ཤིང་མངར་དང་། །ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུས་དེ་ཚེ་བསྐུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཐལ་སྨན་བསྐུས་པའི་ནད་རྩ་བ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྲེགས་ཤིང་། ཟས་བད་ཀན་ཅན་ཟོས་ཀྱང་འདྲུལ་བར་མི་བྱེད་ན། དེའི་འོག་ཏུ་འུ་སུ་དང་། སྐྱུར་གྱི་སྙིགས་མ་དང་། ཤིང་མངར་དང་། ཏིལ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུས་ནད་ཀྱི་གནས་དེ བསྐུ་བར་བྱའོ།།འདིར་སྐྱུར་སྙིགས་ནི་འབྲས་ཁུའི་རྩབ་མོ་སྐྱུར་པོའི་སྙིགས་མའམ། ཆང་གི་སྙིགས་མ་ལ་བྱའོ། །ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ཤིང་མངར་བཅས། །མར་གྱིས་བསྐུས་ན་རྨ་འཚོ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི་ཏིལ་ཆུ་ཐགས་སུ་བྱས་པའོ། །ཤིང་མངར་དང་བཅས་པ་ནི་ དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏགས་པའོ།།མར་གྱིས་བསྐུས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱང་མར་དང་བསྐུས་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐལ་སྨན་གྱིས་ཚིག་པའི་རྨ་འཚོ་བར་བྱེད་དོ། །སྨིན་པ་འཛམ་བུ་ལྟར་ཀུན་གནག་།ལེགས་ཚོས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་ཅིང་ཚོས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཤིང་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་ལྟར་ ཀུན་ཏུ་གནག་པ་ནི་ལེགས་པར་ཚོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ། དམར་ཞིང་ན་བ་གཡའ་སོགས་བྱེད། །བསྲེགས་ཉེས་ཡིན་ཏེ་དེ་སླར་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་ཚོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཚིག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བསྲེགས་ཉེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དམར་ཞིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྲེགས་ཉེས་ཤིང་མ་ཚིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སླར་ཡང་བསྲེག་དགོས་ཏེ། དེར་ཐལ་སྨན་བསྐུ་བ་བསྣན་པར་བྱའོ། །བསྲེགས་དྲགས་ཁྲག་ནི་འཛག་པ་དང་། །བརྒྱལ ཞིང་ཚ་དང་རིམས་སོགས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྲེགས་དྲགས་ནས། དེ་ལས་ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ན་བ་དང་། དམར་བ་དང་། སྐྲངས་པ་དང་། རྣག་ཅིང་ འདྲུལ་བ་དང་།མེ་དབལ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གཞང་ཁར་བསྲེགས་དྲགས་ཁྱད་པར་དུ། །འགགས་པའམ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཁུ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ། །གཞང་ཁ་འབྱུང་བས་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་བསྲེགས་པའི་གཞང་ཁར་ བསྲེགས་དྲགས་པས་ནི་ཁྱད་པར་བཤང་བ་དང་།གཅི་བ་འགགས་པའམ། དེ་གཉིས་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། ཁུ་བ་ཟད་ཅིང་གཞང་ཁ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

对于'耳朵的散发'这句话，当耳朵出现散发时，也要涂抹灰药，如前所述要保持到五十次为止。
涂抹灰药之后，要擦拭并观察好坏。如果烧灼得当，就涂抹酥油和蜂蜜。用牛奶、自然发酵物、酸奶和水调和，降低热度后，再涂抹含有酥油的甘味清凉药物。
为了产生痰液和消除（病灶），应当给予饮食。
如果病根牢固，用灰药烧灼后仍不溃烂，那么就用乌苏、酸渣、甘草和芝麻膏涂抹。
在这里，酸渣是指米汤发酵后的酸性沉淀物或酒糟。
芝麻膏配合甘草，加入酥油涂抹可以治愈伤口。
芝麻膏是指芝麻磨成的水性糊状物。与甘草配合是指与之一起研磨。涂抹酥油是指这两味药都要与酥油一起涂抹，这样可以治愈被灰药烧灼的伤口。
成熟时如同蒲桃般全黑的是烧灼得当。
与此相反，发红疼痛和发痒等症状是烧灼不当，应当重新烧灼。
烧灼过度会导致出血、昏厥、发热和发烧等症状。
等等的说法还包括疼痛、发红、肿胀、化脓溃烂和火毒等症状。
特别是肛门烧灼过度会导致大小便闭塞或过度排泄，精液枯竭，或因肛门脱出而死亡。

།སྣར་དྲགས་སྣ་ཡི་མཚུལ་པར་ནི། །ཉམས་པའམ་ ཡང་ན་ཡོ་བའམ།།ཡུལ་ནི་འཛིན་མི་ནུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣར་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྲེགས་དྲགས་པས་ནི་སྣའི་མཚུལ་པ་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ཡོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣའི་ཡུལ་དྲི་འཛིན་པར་མི་ནུས་ཤིང་ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣ་བ་སྩོགས་ པའང་དེ་དང་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དང་འདྲ་བས་ན་དེ་འདྲ་སྟེ་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྲེགས་པའི་སྣ་ལྟར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་སྨན་གྱིས་ཚིག་པ་ལ་ཡང་རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་ནི་ལྕེ་དང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །འདིར་ནི་མཆོག་ཏུ་སྐྱུར་བ་བླུགས། །ཤིང་ མངར་མར་དང་ཏིལ་བཏགས་བྱུག་།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་དང་། །བསིལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིག་དྲགས་པ་འདིར་ནི་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་སྒྱུར་རྩབས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་བ་བླུགས་པ་དང་། ཤིང་མངར་དང་མར་དང་ཏིལ བཏགས་པས་བྱུགས་པ་དང་།བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་དང་བསིལ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ནོ། །སྐྱུར་བའི་རེག་པ་བསིལ་བས་ན། །ཐལ་སྨན་དེ་དང་འདྲེས་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་མྱུར་དུ་མངར་འགྱུར་བས། །སྐྱུར་བས་ཚ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇིལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱུར་བ་ནི་རེག་པ་བསིལ་ཞིང་གྲང་བ་ཡིན་པས་ན། ཐལ་སྨན་དེ་དང་འདྲེས་ཤིང་འབྲེལ་པར་གྱུར་ན། རྒྱུ་དེའི་དབང་གིས་ཚ་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་ཤས་མང་པོ་དང་བྲལ་ནས་མྱུར་དུ་མངར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྩབ་མོའི དངས་མ་ལ་སོགས་པས་ཚ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇིལ་བར་འགྱུར་གྱི།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་མངར་བས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། ཐལ་སྨན་རོ་ནི་སྐྱུར་དང་ཕྲད། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་མངར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་བཙའ་ཐལ་སྨན་ལས་མཆོག་སྟེ། །དེས་བསྲེགས་ པས་ནི་སླར་མི་འབྱུང་།།སྨན་དང་ཐལ་སྨན་མཚོན་སྤྱད་ཀྱིས། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་གྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེ་བཙའ་བཏབ་པ་ནི་ཐལ་སྨན་པས་ཀྱང་མཆོག་སྟེ། དེས་བསྲེགས་པའི་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་སླར་མི་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་གསོ་བ་མ་གྲུབ་ པ་ཡང་དེས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་མཆོག་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་ཤ་དང་རྩ་རྒྱུས་དང་། །ཚིགས་དང་རུས་སོགས་དེ་ལ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེ་བཙའ་དེ་ཡང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་གདབ་པར་བྱའོ། །སྨེ་བ་མཛེ་ནད་ཀླད་ནད་དང་། །མགོ་བོའི་གཞོགས་ ཕྱེད་ན་སོགས་ལ།།ལྤགས་བསྲེགས་རས་བལ་བ་ལང་སོ། །མེ་ཤེལ་མདའ་སྨྱུག་སོགས་མེ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་པགས་པ་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རས་བལ་དང་། བ་ལང་གི་སོ་ལ་སོགས་པས་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱའོ། །སྨེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འདི་དག་ནི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ ཤེས་པར་བྱའོ།།གཞང་འབྲུམ་རྨེན་བུ་མཚན་པར་རྡོལ། །བུ་ག་རྨ་ལོངས་ལ་སོགས་ལ། །ཤ་བསྲེག་སྤྲ་ཚིལ་མར་བསྲེགས་དང་། །བུ་རམ་འཛམ་བུའི་ཆུ་ཡིས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི། སྤྲ་ཚིལ་ལ་སོགས་པས་ཤ་བསྲེག་པར་བྱ་ཞིང་། འདི་དག་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་བསྲེག་པར་བྱའོ། །པགས་པ་འབྱར་དང་ཁྲག་མ་ཆོད། །ཐིག་ལེ་གནག་སོགས་ལྤགས་ནད་ན། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བསྲེག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་འབྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྩ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །བསྲེག་མིན་ཐལ་སྨན་བཀག་པ་དང་། །ནང ན་མཚོན་ལུས་རྨ་ཆེན་འབྱུང་།།ཁྲག་གཟགས་པ་དང་ལྟོ་དྲལ་བའོ།

对于鼻子过度灼烧的部位，会损坏或者歪斜，或者无法感知气味。这是说，因为过度使用碱性药物灼烧，会导致鼻部损坏破坏，同样也会导致鼻子歪斜，以及无法感知和辨别气味。
耳朵等也是如此，这是说，与此相似，就像被碱性药物灼烧的鼻子一样，耳朵等被碱性药物灼烧后也会无法感知各自的对象。'等'字包括舌头和皮肤等。
在这里应该注入最好的酸性物质，涂抹甘草、酥油和芝麻研磨物。能够祛除风和胆汁，所有清凉疗法都有帮助。这是说，对于过度灼烧的部位，应该特别注入酸性物质如酸奶等的汁液，涂抹甘草、酥油和研磨的芝麻，以及饮食等能够祛除风和胆汁的清凉疗法都有帮助。
因为酸性物质具有清凉的触感，如果与碱性药物混合，会迅速变成甜味，所以酸性物质能够极好地消除热性。这是说，因为酸性物质具有清凉冷的触感，所以当它与碱性药物混合接触时，由于这个原因，热性和过多的咸味消失后会迅速变成甜味，因此酸性物质如酸奶精华等能够极好地消除热性，而牛奶等甜味物质则不能这样。
这在《医典》中也说：'碱性药物遇到酸味，瞬间就会变成甜味。'
火灸比碱性药物更殊胜，用它灼烧后不会再复发。药物、碱性药物和器具不能治愈的，它也能治愈。这是说，施用火灸比碱性药物更殊胜，因为用它灼烧的痔疮等不会再复发，同样，用药物等无法治愈的也能被它治愈，所以是最殊胜的。
应该在皮肤、肌肉、筋腱、关节和骨骼等处施用。这是说，火灸也应该用于灼烧皮肤等处。
对于黑痣、麻风病、脑病、偏头痛等，应该用布棉、牛牙、火晶、箭竹等施灸烧皮。这是说，对于皮肤灼烧等应该用布棉、牛牙等进行火灸。这些黑痣等病应该从后续医典中了解。
对于痔疮、淋巴结肿大、生殖器溃烂、孔道和伤残等，应该用松脂、酥油灼烧肉，以及用糖和蒲桃汁灼烧。这是说，对于痔疮等病，应该用松脂等灼烧肉，这些都应该根据具体情况进行灼烧。
对于皮肤粘连、止血不住、黑斑等皮肤病，应该灼烧这些病的脉络。这是说，对于皮肤粘连等应该灼烧脉络。
不应灼烧和使用碱性药物的情况是：内部有器物残留、有大创伤、出血不止和腹部破裂的情况。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེག་པར་མི་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐལ་སྨན་བཏང་བ་བཀག་པ་སྟེ། དེས་འཇིག་པ་དང་། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་ན་མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ལུས་པ་མ་ཕྱུང་བ་དང་། རྨ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནང་དུ་ཁྲག་གཟགས་པ་དང་། ལྟོ་བ་དྲལ་ཞིང་གས་པ་དག་ལ་མེ་བཙའ་མི་བྱའོ། །ལེགས་བསྲེགས་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ། །སྣུམ་དང་བསིལ་བས་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གནས་ལེགས་པར་བསྲེགས་པ་ནི། བ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་གཉིས་ཀྱིས་ བསྐུས་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་མར་དང་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པའི་མཚན་མ་ཁྲག་མི་འབྱུང་། །སྒྲ་ཅན་ཆུ་བུར་ཕྲེའུ་འབྱུང་། །ཏ་ལའི་འབྲས་སྨིན་ཐི་བ་འདྲ། །ན་བ་ཆུང་ཞིང་འཚོ་བ་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་བཙའ་ལེགས་པའི་གནས་ཀྱི་མཚན་ མ་འམ་རྟགས་ནི་ཁྲག་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆོད་པ་དང་།གནས་ཏེ་སྒྲ་ཅན་དུ་གནས་ཤིང་ཆུ་བུར་གྱི་ཕྲེའུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཁྲག་ལས་ཆུ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དང་། ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའམ། བྱ་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ་དང་། ན་བའི་ཚབས་ཆུང་ཞིང་རྨ་འཚོ་བ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པས་ བསྲེགས་ཐམས་ཅད་དང་།།བསྲེགས་ཉེས་བསྲེགས་ནི་དྲགས་པ་དང་། །མ་ཚོས་མཚན་ཉིད་བཅས་དང་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བག་མེད་ཅིང་མ་དཔྱད་པར་བསྲེགས་པ་དང་། བསྲེགས་ཉེས་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྲེགས་དྲགས་པ་དང་། མཚོས་ཤིང་ལེགས་པར་མ་ཚིག་པའི་མཚན་ ཉིད་དང་བཅས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མ་ཚོས་ལྤགས་མདོག་མི་སྡུག་ཚ། །ཆུ་བུར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཚོས་པའི་མཚན་མ་ནི་པགས་པའི་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཆུ་བུར་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བར་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།བསྲེགས་ཉེས་ཆུ་བུར་ཆེ་རབ་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་པ་ཉེས་པས་ནི་ཆུ་བུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་བཟད་པར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྲེགས་དྲགས་པས་ནི་ཤ་འཕྱང་དང་། །པགས་པ་འཁུམས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཚ། །དུད་པ་འཁྱིམས་པ་ལྟ་བུ་ དང་།།རྩ་སོགས་འཁུམས་ཤིང་སྐོམ་དད་བརྒྱལ། །རྨ་ཡི་གཏིང་ཟབ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་བསྲེགས་དྲགས་པས་ནི་ཤ་འཕྱང་བ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཁུམས་པ་དང་། དུད་པ་འཁྱིམས་ཤིང་འདུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྩ་ ལ་སོགས་པ་འཁུམས་ཤིང་ཉམས་པ་དང་།སྐོམ་དད་སྐྱེ་བ་དང་། རྨའི་གཏིང་ཟབ་ཅིང་ཕུགས་རིང་བ་དང་། འཆི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་ཚོས་པ་ནི་མེ་ཕྲད་ཅིང་། །ཚ་བའི་སྨན་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཁྲག་སྐ་ཤིན་ཏུ་ན་བར་འགྱུར། །ཟགས་པར་གྱུར་ན་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མ་ཚོས་པ་ལ་མེར་ཕྲད་ཅིང་གདུང་བར་བྱ་བ་དང་། ཚ་བའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་ཞུ་བའི་ཕྱིར་བསྐུ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲག་ཤིན་ཏུ་སྐ་ཞིང་འཐས་པར་གྱུར་ན་ན་བར་འགྱུར་ལ། ཟགས་ཤིང་ཞུ་བར་འགྱུར། ནད་ཚབས་ཆུང་ཞིང་ཞུ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྲེགས་ཉེས་བསིལ་ དང་དྲོ་བའི་སྨན།།དང་པོར་བཏང་ན་དེ་འོག་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དྲོ་བ་དང་བསིལ་བའི་སྨན་རིམ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་དྲོ་བའི་སྨན་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་བསྐུ་བར་བྱའོ། །བསྲེགས་ལེགས་ན་ནི་ཅུ་གང་དང་། །བླག་ཤ་ ཙནྡན་བཙག་ཡུག་སྣམ།།སླེ་ཏྲེས་བཅས་པ་མངར་བཅས་བསྐུ། །དེའི་འོག་མཁྲིས་མེ་དབལ་ལྟར་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་པ་ལེགས་པར་གྱུར་ན་ནི། ཅུ་གང་ལ་སོགས་པ་ནས། སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་བར་གྱི་སྨན་བཏགས་པ་མར་དང་བཅས་པ་དང་པོར་བསྐུ་བར་བྱའོ།

关于这些，不应烧灼的情况是：之前已经使用过碱性药物的，因为会造成损害；孕妇等；同样，体内有未取出的兵器创伤；有大面积创伤；同样，内部有出血；腹部破裂和开裂的人都不能施行灸法。
灸烧得当后，应涂抹酥油和蜂蜜，用油和清凉药涂敷。
关于这些，在病灶处灸烧得当后，应先用酥油和蜂蜜两种涂抹，之后再用酥油和甘草等药膏涂敷。
灸法成功的标志是不出血，有声响的水泡出现，如同棕榈果成熟或鸽子的颜色，疼痛轻微且容易愈合。
关于这些，灸法成功部位的标志或征兆是：不出血且止住，部位发出声响且出现水泡，即从血液中出现如水般的液体，如同棕榈果成熟或如鸽子的颜色，疼痛程度轻微且伤口容易愈合。
粗心灸烧的所有情况，灸烧不当，灸烧过度，以及未熟透的特征共四种。
关于这些，粗心且未经观察就灸烧，灸烧不当，同样灸烧过度，以及未熟透且不完全的特征，共有四种。
未熟透时皮肤颜色不好看且发热，不会出现水泡。
关于这些，未熟透的标志是皮肤颜色变得不好看，非常发热，且不会出现小水泡。
灸烧不当会出现大水泡且极其发热。
关于这些，灸烧不当会出现很大的水泡，且会产生难以忍受的剧烈发热。
灸烧过度会导致肉下垂，皮肤收缩且剧烈发热，如同烟雾缭绕，脉等收缩且口渴昏厥，伤口深重会导致死亡。
关于这些，过度灸烧会导致肉下垂等症状，脉等极度收缩，如同烟雾缭绕般，脉等收缩衰败，产生口渴，伤口深重且时间长，甚至会导致死亡。
未熟透时应接触火，使用热性药物，血液浓稠会非常疼痛，如果流出则病情轻微。
关于这些，对于未熟透的情况应接触火加热，涂抹热性药膏等使血液融化，因为如果血液变得非常浓稠凝结会产生疼痛，如果流出融化，病情会变轻且会融化。
灸烧不当时，先用温和和凉性药物，最初使用温和药，之后使用凉性药。
关于这些，对于灸烧不当的情况，应该依次配合使用温和和凉性药物，最初涂抹温和药物，之后涂抹凉性药物。
如果灸烧得当，则用茜草、木瓜、檀香、红花、藏红花、婆罗门参配合甘味药涂抹，之后像治疗胆热病那样处理。
关于这些，如果灸烧得当，则先用从茜草等到婆罗门参为止的药物研磨后配合酥油涂抹。

།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ མཁྲིས་པ་དང་མེ་དབལ་གསོ་བ་ལྟར་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ།།བསྲེགས་དྲགས་མཁྲིས་པ་མེ་དབལ་གྱི། །ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་དྲགས་པ་ལ་ནི་བཟའ་བཏུང་དང་། སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་མཁྲིས་པ་དང་། མེ་དབལ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་དང་ འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སྣུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྲེགས་དྲགས་པ། །དེར་ནི་རྩུབ་པའི་ཆོ་གའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱིས་བསྲེགས་དྲགས་པ་ལ་ནི་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་རྩུབ་པའི་བག་བྱའོ། །འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་སྨན་རྩུབ་ པ་བསྐུ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྙིང་པོའི་གསང་བ་ལྟ་བུ་ནི། །གནས་འདིར་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསང་བའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་དོན་གྱིས་གསང་ཞིང་སྦ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ སོ།།གང་གི་གནས་ཤེ་ན། སྙིང་པོའི་གནས་ཏེ། ཚེའི་རིག་བྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར། ལུས་མ་ལུས་པའི་སྙིང་པོའང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བས་ན་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་འདིར་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་དོན་ཕྲ་བ་མདོར་བཤད་ཀྱི། །རྒྱ་ཆེར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གནས་འདིར་དོན་ཕྲ་བ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཞིང་བློ་རྣོན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་མདོ་གཅེས་པ་འདིར་བཤད་ཀྱི། རྒྱ་ཆེར་ནི་རྒྱུད་ཀུན་ཏུ་སྤྲོས་ཤིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་གནས་འདིར་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱུད་ཀྱི་མགོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། མདོའི་གནས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།མདོའི གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་གནས་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།མདོའི་གནས་རྫོགས་ཁར་འདིར་དོན་ཕྲ་བ་མདོར་བཤད་ཀྱི། རྒྱ་ཆེར་ཀུན་ཏུ་བཤད་པ་ནི་གང་འདིར་དོན་ཕྲ་བ་བློ་ཞིབ་པའི་སྐྱེས་བུས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། གཞུང་ཉུང་དོན་མང་པོ་ཞིག་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། མ་ལུས་པར་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་མ་ལུས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་གཅེས་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པས་ན། དེ་ནི་མདོའི་གནས་ཡིན་ལ། དོན་དེ་ཉིད་འདིར་རྒྱུད་མ་ལུས་པར་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོའི་གནས་ཀྱི་འོག ཏུ་ལུས་གནས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་རུམ་དུ་ཞུགས་པའི་གནས་དང་པོ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྩམས་པའི་གཞུང་ལ་ནི། ལུས་ཀྱི་རུམ་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རུམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བྱིས་པ་མངལ་དུ་ཆགས་པ་སྟེ། གང་ གི་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁུ་ཁྲག་སྐྱོན་མེད་པར་ སེམས་ཅན།།རང་ལས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། །ཚོགས་པས་མངལ་དུ་ཆགས་འགྱུར་ཏེ། །གཙུབ་ཤིང་ལས་ནི་མེ་འབྱུང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ནི་ཁུ་ཆུའོ། །ཁྲག་ནི་དུས་ཚིགས་སུ་བྱུང་བས་ཟླ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྲག་གོ།

其后，应当像治疗胆病和火热病那样进行治疗。对于严重烧伤，应当迅速采用一切治疗胆病和火热病的方法。即对于严重烧伤，应当迅速采用饮食和药物涂敷等一切治疗胆病和火热病的方法。
对于油脂造成的严重烧伤，也应当采用粗糙性的治疗方法。即对于油脂造成的严重烧伤，一切治疗方法都应当采用粗糙性的。'也'字的含义是，不仅仅是涂敷粗糙性药物，还应当根据情况采用前面所说的方法。
此处完整阐述了如精要秘密般的内容。即秘密医学论典中以意义隐秘而应当保密的内容，这样的内容。什么样的内容呢？精要内容，即如同生命明论八支分的精要。如何是精要呢？'一切身体的精要'，即因为是精要，所以成为一切论典的真实义。如是在此完整阐述并圆满完成。
此处简要说明微细义理，广大内容已遍处宣说。即因为在此处仅以简要方式宣说微细义理，对于具有敏锐智慧者阐述了重要的义理纲要，而广大内容则在一切论典中详细宣说。因此，此处是一切内容和论典的开端。
《八支精要集释·词义月光》中，由亲近月官阿阇黎所造的总说品第三十的注释。
在总说品之后开始身体品的关联是这样的：在总说品结尾处'此处简要说明微细义理，广大内容已遍处宣说'，即此处微细义理由具有细密智慧的人所了知的内容，是以少量文字显示多义的简要宣说，而非完整地显示一切。因此，由于显示一切医学论典义理的重要纲要，所以是总说品，而此处则是广泛详细宣说一切论典的内容，因此在总说品之后开始身体品。
然后将解说入胎品第一。即关于身体而作的论述称为入胎，入胎是指胎儿在子宫中形成，即将在子宫中孕育胎儿。'然后'等词如前解释。古代大仙人遍知子等如是说，此处也如前解释。
精血无瑕疵的众生，由自身烦恼所驱使，和合而入胎，如同钻木生火。即精液是精水，血是月经时出现的称为月经的血。

།ཁུ་ཁྲག་དེ་གཉིས་སྐྱོན་མེད་པའི་ རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་དེར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་བར་མ་དག་མངལ་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་རང་གིས་བྱས་པའམ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་དྲངས་ནས་དེ་དག་གི་ཚོགས་ པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་།དེའི་ནུས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་མངལ་དུ་ཆགས་ཤིང་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱུང་བ་ནི་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་གཏན་དང་། གཙུབས་པའི་རྩོལ་བའི་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལས་ བྱུང་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།མངལ་དེར་གནས་ཤིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། ས་བོན་བདག་ཉིད་འབྱུང་བ་ཆེ། །ཕྲ་མོ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་དང་། །མ་ཡི་ཁ་ཟས་དྭངས་མ་ལས། །རིམ་གྱིས་མངལ་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་མངལ་སྐྱེད་ པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་ཞིང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞི་ཞིང་འབྲང་བ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་དྭངས་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས།རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་མངལ་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ་ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ནར་ནར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དྲིས་པ། སེམས་ཅན་འདི་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་སྣང་ནས་ཉེ་བར་ དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ།དེའི་ཕྱིར་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་ཟེར་གྱི་མེ། །མེ་ཤེལ་དང་ནི་ཕྲད་གྱུར་པའི། །ཤིང་ལ་འགྲོ་བར་མི་སྣང་སྟེ། །སེམས་ཅན་མངལ་གནས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་འབྲེལ་བའི་མེ་ནི་མེ་ཤེལ་ཞེས་བྱ་བའི་ ནོར་བུ་དང་འཕྲད་ཅིང་།འོད་དེས་བསྒྲིབས་ནས་མེ་ཤེལ་ལ་གནས་པའི་ཤིང་ལ་མཆེད་མོད་ཀྱི། དེར་འགྲོ་ཞིང་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་བར་མའི་སེམས་ཅན་མངལ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་སྣང་ཡང་དེར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ། སེམས་ཅན་ རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་དག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་ཇི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱིར།གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ན། །འབྲས་བུ་དེ་དང་སྐལ་མཉམ་ཉིད། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་གནས་སྣ་ཚོགས་འཛིན། །ཟངས་མ་ ལ་སོགས་བཞུ་དང་མཚུངས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུའམ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་ན་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་སྤངས་ཤིང་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དང་འདྲ། རྒྱུ་དེ་དང་ སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་སྐལ་བ་མཉམ་ཞིང་ཆ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སམ་རྒྱུ་དེས་ན་སེམས་ཅན་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས།རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་གནས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་ཅིང་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།

那精血二者无过失，无风等病的过患，如是于此，所谓中有众生于胎中结生。此复由自作善业或不善业，或由无明等烦恼驱使牵引，依于彼等聚集，由其力故，彼众生于胎中结生而入。此复如从钻木生火，乃从钻木、钻棒及钻动功用聚集而生火相同，此等亦显示从聚集而生。
问：住于胎中增长之因为何？答：种子自性大种微，随顺心及母饮食，精华渐次胎中增。谓种子自性而成胎生自性之精血形色转变的大种虚空等，如是微细超越诸根唯瑜伽师境界，随顺寂静心等，如是由母饮食精华自性转变，渐次彼众生于胎中增长广大，生起凝酪、血块、肉团等阶段。
问：此众生入胎非现量可见故不可得知，为此而说：如日光之火，与水晶相遇时，入于木不可见，众生住胎亦如是。譬如日光所生之火与所谓水晶宝相遇，为彼光所蔽而住于水晶之木上虽炽然，然其趣入不可见。如是中有众生趣入胎处虽非现见，然实趣入。
问：众生从同一自性而生者，如何显现种种身相？为令了知此义，造论说：随顺因故果，与彼等同分，众生受种种，生处如铜熔。谓随顺因或作用故名随因，非离因缘无所观待而有果生。是故由随顺因故，果与彼相似，与彼因等同分，即与彼大种等种种行相等同分或相似，等同分与相似是异名。由此因缘或理由，众生随顺大种等因，从同一自性受持种种生处行相之影像差别。

།དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཟངས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རིགས་མེས་བཞུ་ཞིང་ ཁུ་བར་བྱས་པ་ཞུ་བའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་གཅིག་པ་དག་ཀྱང་།སྤྲ་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟོ་བྱས་པའི་མི་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་དེར་བླུགས་ནས། གཞིའི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་སུ་སྣང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་ གནས་དུ་མར་སོང་ཞིང་གནས་པ་ལས།དེའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཁུ་བ་མང་བ་ལས། །ཕལ་ཆེར་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་འགྱུར་ལ། །ཟླ་མཚན་མང་ལས་བུད་མེད་དེ། །དེ་གཉིས་མཉམ་པས་མ་ནིང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་ཅིང་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་དེས་ ན།ཕའི་ཁུ་ཆུ་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི། སྐྱེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། བུད་མེད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མའི་ཁྲག་མང་བ་ལས་ནི་བུད་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་ཕོར་མི་སྐྱེའོ། །ཁུ་བ་དང་ཁྲག་དེ་གཉིས་ཆ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ལས་ནི་མ་ནིང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། མཚན་གཉིས་ པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་སྲིད་པའོ། །མངལ་དུ་སེམས་ཅན་དུ་མ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཁུ་ཁྲག་རླུང་གིས་མང་དུ་ཕྱེ། །ཇི་ལྟ་བ་ལས་མཚེ་མར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་རླུང་གིས་མང་དུ་ཕྱེ་ཞིང་དུ་མར་བྱས་པ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚེ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁུ་བ་མང་བའི་ཁུ་ཁྲག་གྱེས་པ་ལས་ནི་ཕོའི་མཚེ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཟླ་མཚན་ཤས་ཆེ་བའི་ཁུ་ཁྲག་གྱེས་པ་ལས་ནི་མོའི་མཚེ་མར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཁྲག་ཆ་མཉམ་པ་དུ་མར་གྱེས་པ་ལས་ནི་མ་ནིང་གི་མཚེ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ལན་འགའ་ནི་ཕོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་མོར་སྐྱེ། ལན་འགའ་ནི་མ་ནིང་དུ་སྐྱེ། ལན་འགའ་ནི་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་གཉིས་སུ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་གཟུགས་མི་སྡུག་།གནོད་པའི་དྲི་མས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེ་གནས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་དག་ཏུ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པས་ཁུ་ཁྲག་གི་དྲི་མ་དེ་དག་གནོད་ཅིང་མ་རུངས་པར་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར ཏེ།དེ་ལ་སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་པ་ནི་སྦྲུལ་དང་བྱི་ལ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ཞར་བ་དང་སྒུར་པོ་དང་ཞ་བོ་དང་འཐེང་པོ་དང་འོན་བ་དང་ལོང་བ་དང་མིའུ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བུད་མེད་ཟླ་བ་རེ་རེའི་ཁྲག་།དྭངས་མ་ལས་བྱུང་ཞག་གསུམ་འཛག་།ལོ་ནི་ བཅུ་གཉིས་ཡན་ཆད་ནས།།ལྔ་བཅུའི་བར་འཛག་དེ་ནས་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་དག་ནི་ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞིང་ཟླ་མཚན་གྱི་ཁྲག་ཟས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལས་བྱུང་བ་ཞག་གསུམ་གསུམ་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་དུས་ནི་དང་པོར་ལོ་བཅུ་ གཉིས་ཡན་ཆད་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལོན་པ་དང་ཁྲག་དེ་ཟད་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

比如说，铜等物质被火融化成液体状态时，虽然是相同的液态形态，但倒入用蜡等制成的人等形状的模具中后，就会呈现出与模具相应的形状。同样，众生也因为转生于多种生处而呈现出相应的形态。
因此，精液多者大多转生为男性，月经血多者转生为女性，二者相等者转生为阴阳人。
对于前面所说并观察的原因，父亲的精液多而占优势时，会转生为男性而不是女性。同样，母亲的经血多时会转生为女性而不是男性。精液和经血二者相等时，会转生为阴阳人或双性人。
'大多'一词的意思是，由于其他因缘也可能会有其他情况。
为了说明在胎中会形成多个众生的原因而说：'精血被风分成多份，依其性质成为双胞胎。'
父母的精血被风分成多份后，会依照各自的特性形成双胞胎。其中精液较多的精血分离后会形成男性双胞胎，月经血较多的精血分离后会形成女性双胞胎。同样，精血相等而分离的会形成阴阳人双胞胎。
如此，有时转生为男性，有时转生为女性，有时转生为阴阳人，有时同时转生为女性和阴阳人。
若问这些是如何出生的：'生处不调和，形貌不端严，由污秽因缘而出生。'
在生处种类不调和、形貌不端严处，由于风等使精血污秽而受损害后出生。其中生处不调和是指转生为蛇、猫等形态。不端严是指斜眼、驼背、跛足、瘸腿、聋子、盲人、矮小等。
女人每月经血，从精华而生三日流，从十二岁以上，直至五十方枯竭。
女人每个月都会有月经血从食物的精华中产生，从生殖器流出三天。这种情况从十二岁以上开始发生，到了五十岁时，这种血液就会枯竭消失。

།བུད་མེད་ལོ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན། །སྐྱེས་པ་ཉི་ཤུ་ལོན་དང་འདུས། །མངལ་གནས་ལམ་དང་ཁུ་བ་ཁྲག་།རླུང་དང་སེམས་ནི་དག་གྱུར་པའི། །བུ་ནི་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་སྐྱེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་གང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་དག་འདུས་པའི་ཁུ་བ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་གྱི་གནས་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། བུ་འབྱུང་བའི་ལམ་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་དག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དག་ཅིང་སྦྱངས་པས་མ་བཀག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དག་ཅིང་དང་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་བུ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་བཙས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ ལོ་ནི་མ་ཚང་བའི།།ནད་ཅན་ཚེ་ཐུང་སྐལ་ངན་པའི། །བུ་ཆགས་པའམ་ཆགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཉིས་ན་ཚོད་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པ་དེ་མ་ཚང་བ་སྟེ། བུད་མེད་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ལོ་བཅུ་དགུ་ལོན་པ་དག་གི་བུ་ནི་ནད་བུ་ཅན་དང་། ཚེ་ཐུང་བ་ དང་།སྐལ་བ་ངན་ཞིང་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རླུང་སོགས་རུལ་དང་མདུད་པ་ཅན། །དྲི་མ་སྐྱོན་དང་ལྡན་བཤད་པའི། །ཁུ་ཁྲག་ས་བོན་བྱེད་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་ སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་མ་རུང་ཞིང་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཁུ་ཁྲག་ནི་ས་བོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་སོ།།མངལ་དུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །འདི་དག་གི་དབྱེ་བ་སྨྲས་པ་ནི། རང་གི་མཚན་མ་སྐྱོན་བྱུང་བཤད། །ཁྲག་གིས་རུལ་ཞིང་ བད་ཀན་དང་།།རླུང་གིས་མདུད་པ་ཅན་འདྲར་འགྱུར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པས་རྣག་འདྲ་ལ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པས་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་མཚན་མའམ་རྟགས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཚུལ་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་གི་མཚན་མ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། གནག་པ་དང་། དམར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཁྲིས་པའི་མཚན་མ་ནི་དྲི་མནམ་པ་དང་། སེར་བ་དང་། དཀར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བད་ཀན་གྱི་མཚན་མ་ནི་སྣུམ་པ་དང་། སྐྱ་བ་དང་། འབྱར་བག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡང་ཁྲག་གི་སྐྱོན་གྱིས་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་མི་རོ་ལྟར་མྱགས་ཤིང་དྲི་མ་མནམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་དང་རླུང་གི་སྐྱོན་གྱིས་ནི་མདུད་པ་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་ཁུ་ཁྲག་ཆད་པའི་དུམ་བུར་སྣང་བར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ནི་རྣག་དང་འདྲ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མནམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ལས་ཁུ་ཁྲག་ཟད་ཅིང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་དག་གསོ་དཀའ་ཉེས་གསུམ་ལྡན། །བཤང་གཅི་འདྲ་བ་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཁུ་ཁྲག་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་བ་དཀའ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་གསུམ་ཅར གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་བཤང་གཅི་འདྲ་བ་ནི་གསོར་མི་རུང་སྟེ།བཅོས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'女子年满十六岁，男子年满二十岁相会，胎位通道及精血，风与心意皆清净，所生子嗣具力量'这句话，是指女子年满十六岁的年龄，与年满二十岁的男子相会，其精血所成，以及胎位清净无缺陷，子宫通道未被风等所损害，同样父母的精血无缺陷且清净，同样风气清净通畅无阻碍，同样心意清净明朗无缺陷所生之子，将具有力量且精进圆满而出生。
关于'若不具足此年龄，多病短命福薄者，或成胎或不成胎'这句话，是指若不具足上述男女年龄标准，即女子年满十五岁，男子年满十九岁者所生之子，将成为多病之子，短命之子，福薄不吉之子，或者完全不能成胎。
关于'风等腐败与结节，具有污垢与过患，精血不能作种子'这句话，是指被风等疾病损害且受损的精血，不能作为种子，即不能成为在胎中结胎这一果实产生的因。
关于其分类的说明：'各自特征说过患，血液腐败痰液风，成如结节之状态，血与胆汁如脓状，风与胆汁将枯竭'这句话，是指风等各自的特征或标志明确不混杂的情况。其中风的特征是粗糙、黑色、红色等。胆汁的特征是有异味、黄色、白色等。痰液的特征是油腻、灰白、粘稠等。如此，应当了解各自的特征如何从精液、血液、风等的过患中产生。
又由血液过患，应知精血如死尸般腐败且有异味。由痰液和风的过患，应知呈现如结节状且精血断裂成块状。由血液和胆汁占主要的精血，应知如脓般且极其腥臭。由风和胆汁混合占主要所致者，应知在其状态下精血枯竭且消失。
关于'此等难治三过具，如粪尿者不可治'这句话，是指上述具有风等过患的精血是极难治愈的，其中尤其是具有风、胆汁、痰液三者特征且如粪尿般的，是不可治愈的，即无法医治。

།གསོར་རུང་བ་དག་གི་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་སྨྲས་པ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་གྱུར་པ། །རང་གི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་ནི་ རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལ།དེ་ཞི་བའི་ཐབས་ནི། སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ནི་བསིལ་བ་དང་། མངར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱི་རྩུབ་པ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རླུང་ནད་ལྡན་པའི་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་ལ་ནི་རླུང་ཞི་བའི་སྨན་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ཞི་བའི་སྨན་བྱའོ། །བད་ཀན་གྱི་ནད་དང་ལྡན་པའི་ཁྲག་ལ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྨན་བྱའོ། །རུལ་ལ་ད་ཏ་ཀིའི་མེ་ཏོག་།སེང་ ལྡེང་སེའུ་འབྲུ་ཨརྫུ་ན།།མར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་པའམ། ། སན་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུལ་ཞིང་མི་རོ་ལྟར་མནམ་པའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལ་ནི། ད་ཏ་ཀིའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནད་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་ པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བསྟན་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ།།ཁུ་ཁྲག་མདུད་འདྲ་པ་ལ་ཤའི། །ཐལ་བ་སྲུ་སྲུའི་རྩ་བས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་མདུད་པ་འདྲ་བ་ལ་ནི། བ་ལ་ཤའི་ཐལ་བ་དང་། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ནད་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །པ་ལ་ ཤའི་ཐལ་བ་ནི་ཤིང་པ་ལ་ཤ་ཐལ་སྨན་དུ་བྱས་པའོ།།སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་ནི་ཨསྨ་བེ་དེ་སྟེ་བྲག་འབིགས་ཞེས་བྱའོ། །རྣག་འདྲ་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་བསྐོལ་ནས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་རྣག་འདྲ་བ་ལ་ནི། པ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ སྡེ་ཚན་གཉིས་པོའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ།།ཁུ་བ་ཟད་ལ་རོ་ཙའི་དཔྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ཟད་པ་ནི་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བའི་དཔྱད་ཀྱི་ལས་བྱའོ། །བཤང་འདྲ་སློན་ཁྲུས་ཤིང་ཀུན་དང་། །བུ་ཤེལ་ཙི་ཏྲ་ཀ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་བཤང་བ་གཅི་བ་ འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བ་དང་།ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །པུ་ཤེལ་ཙི་ནི་ཨུ་ཤི་རའོ། །ཙི་ཏྲ་ཀྲ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་སོ། །ཟླ་མཚན་མདུད་འདྲ་བ་ཐ་དང་། །ཚ་གསུམ་དུག་མོ་ཡུངས་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་ མེད་ཀྱི་ཟླ་མཚན་མདུད་པའམ་རྨེན་བུ་འདྲ་བ་ལ་ནི།སྨན་པ་ཐ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཟླ་མཚན་རུལ་དང་རྣག་འདྲ་ལ། །ཙནྡན་བླུད་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་ཟླ་མཚན་མི་རོ་ལྟར་རུལ་བ་དང་། རྣག་འདྲ་བ་ལ་ནི་ཙནྡན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ གཤེར་བའི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་དང་བཏུང་བ་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པས་སྤྱིར་བཤད་པ་ལ་སྙེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཆུ་དང་བཏུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་བཤད་པའི། གསང་བའི་ནད་གསོར་བཤད་ཀུན་དང་། །འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་གང་ཡིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འདི་ དག་འབའ་ཞིག་བྱ་བར་མ་ཟད་ཀྱི།འོག་ནས་ཕོ་མཚན་དང་མོ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་གསོ་བར་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་འཇམ་རྩི་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་ནད་པའི་ཚུལ་ལས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།

现在讲述可治疗的病症的治疗方法：对于被风等所损害的，应当用相应的药物治疗。
对于风病，应用油性、温热、酸性和咸性的药物。对于胆病，应用清凉、甜、苦和涩性的药物。对于痰病，应用粗糙、苦和热性等药物。
因此，对于有风病的精液和血液，应当用平息风的药物。对于有胆病的精液和血液，应当用平息胆的药物。对于有痰病的血液，应当用去除痰的药物。
对于腐败的，应用达塔基花、檀香、诃子、阿周那树等与酥油煎煮后服用，或者用阿萨那等药物煎煮后服用。
对于精液和血液呈结块状的，应用波罗叶树灰和碎石草根有效。波罗叶树灰是指将波罗叶树烧成灰作为药物。碎石草根即阿斯玛贝德，意为能钻破岩石。
对于像脓一样的，应煎煮帕卢沙卡等和尼亚格罗陀等两类药物后服用。
对于精液枯竭的，应进行增强性欲的治疗。
对于像粪便一样的，应先用温水清洗，然后服用煎煮了丁香、芦根和枳椇的药物。芦根即乌希拉。枳椇即枳椇树。
对于月经呈结块状的，应煎煮巴塔等、三辛香和黑芥子后服用。
对于腐败和脓状的月经，应服用檀香煎煮液。这里虽然没有明确说明具体的液体成分和饮品，但根据一般性的解释，应当理解为水和饮品。
此外，还应当按照后面所说的生殖器疾病的所有治疗方法，以及使用软膏等，根据病人的情况适当使用和施用。

།ཁུ་བ་དཀར་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། །དམར་དང་བསྐ་དང་མང་བ་དང་། ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་འདྲ། །མངལ་དུ་ལེགས་ཆགས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་ཆུ་གང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མངལ་དུ་ལེགས་པར་ཆགས་ཤིང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཀར་བ་ནས་ཏིལ་མར་འདྲ་བའི་བར་འདི་དག་ནི་ཁུ་བའི་ཁྱད་པར ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཟླ་མཚན་ཡང་། རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་རི་བོང་ཁྲག་།འདྲ་ཞིང་བཀྲུས་ན་དག་འགྱུར་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་གྱི་ཁྲག་ཀྱང་ཁྱད་པར་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་མངལ་ཞིག་བཟང་དུ་ཆགས་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེགས་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་འདྲ་བ་དང་། རི་བོང་གི་ཁྲག་ལྟར་དམར་བ་ དང་།གང་གོས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་བཀྲུས་ན་དག་ཅིང་དམར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་མངལ་དུ་ཆགས་པ་བཟང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་ཁྲག་སྐྱོན་མེད་ནད་མེད་ཅིང་། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་ཆགས་པ་དང་། །རོ་ཙ་སྣུམ་གྱིས་བརྟས་པ་དང་། །སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་འཇམ་རྩི་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་ པ་དང་།བུད་མེད་གང་གི་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྨན་ཤ་དང་། མར་དང་། དགེ་བའི་སྨན་མར་ལ་སོགས་ པའི་སྣུམ་གྱིས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་།སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། འཇམ་རྩི་བཏང་ཞིང་བརྟས་ཀྱང་མངལ་དུ་ལེགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་འོ་མ་མར། །མངར་བའི་སྨན་གྱིས་བརྟ་བར་བྱ། །བུད་མེད་ཏིལ་མར་ཤ་དག་ནི། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཉེ་བར་ སྤྱད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མར་དང་འོ་མ་སྨན་མངར་བ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་ཅིང་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། མངར་བ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའོ། །བུད་མེད་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཏིལ་མར་དང་ཤ་དང་། མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་སྲོག་ ཆགས་རླན་ཅན་ན་གནས་པའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།བུད་མེད་ཉམ་ཆུང་བཞིན་རས་དང་། །ནུ་མ་རྐེད་པ་འགུལ་བ་དང་། །མིག་དང་དཀུ་གཡོ་སྐྱེས་པ་འདོད། །ཟླ་མཚན་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་གང་སྦེག་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཉམ་ཆུང་བར་ སྣང་བ་དང་།བཞིན་རས་དང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ནུ་མ་དང་རྐེད་པ་འགུལ་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། མིག་དང་དཀུ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་བསྟེན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་དེ་ནི་ཟླ་མཚན་ཅན་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པ་ན། །པདྨའི་ཁ་ནི་ཟུམ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཟླ་མཚན་དུས་འདས་པའི། །མངལ་ནི་ཁུ་བ་ལེན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཉི་མ་འཆར་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཁ་བྱེ་བར་བྱས་པའི་པདྨ་ནི་ཉི་མ་ནུབ་པའི་རྗེས་ལ་ ཁ་ཟུམ་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཁ་མ་བྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱང་ཟླ་མཚན་འཛག་པ་ནས། ཉིན་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་ཁ་བྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཁ་ཟུམ་པར་འགྱུར་བས། ཡང་ཁ་བྱེ་སྟེ། ཁུ་བ་ལེན་ཞིང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

关于'精液洁白且浓稠，红色和涩味且量多，如同酥油、蜂蜜和芝麻油，能在子宫中良好受孕'这句话，应当了解具有白色等这些品质的精液，是能在子宫中良好受孕和保持的原因。从白色到如芝麻油这些特征，应当了解是精液的特性。
关于月经，'如同红花汁液和兔血相似，洗涤后能洁净则为良好'这句话，月经血若具备这些特性，则易于受孕。即如同煮过的红花汁液相似，如兔血般鲜红，沾染在衣物上经过洗涤后能完全洗净不留红色，这是能在子宫中良好受孕的原因。
关于'精血无瑕疵且无病，彼此之间相互爱恋，以补益壮阳滋润剂强化，经过净化并使用软膏'这句话，男女双方的精液和经血清净无瑕疵，无病且安康，相互之间彼此爱恋依恋，同时服用壮阳补益的食物和药物、肉类、酥油、药用酥油等滋润剂来强化，通过泻药和通便药进行净化，使用软膏滋养，这些都是良好受孕的原因。
关于'男子最宜用牛奶酥油，以甜味药物来强化，女子则用芝麻油和肉类，以及能生成胆汁的药物服用'这句话，特别是对男子要服用酥油和牛奶与甜味药物煮制的汤剂来调养，甜味是指生命维持类药物和葡萄等。对女子最好给予芝麻油和肉类，以及能生成胆汁的药物和食物，如水生动物的肉类等。
关于'女子虚弱面容和乳房腰部摇动，眼睛与腰胯摆动渴望男子，应知具有月经'这句话，女子无故显得虚弱，面容清净无瑕，乳房和腰部摇晃摆动，眼睛和腰胯似乎在摇动，渴望与男子亲近交合，具有这些所说特征的女子，应当知道是有月经的。
关于'譬如太阳落山时，莲花便会闭合，同样月经时期过后，子宫便不会接受精液'这句话，譬如从日出开始，被阳光照射而开放的莲花，在太阳落山之后就会闭合，呈现出未开放的状态。同样，女子从月经开始流出起，十二天之内子宫会开放，之后就会闭合，再次开放接受并保持精液的情况就不会发生。

། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བསགས་པའི་ཁྲག་།རྩ་ཆེན་གཉིས་ལས་དུས་སུ་ནི། །ཅུང་ཟད་གནག་ཅིང་དྲི་བྲལ་བ། །རླུང་གིས་མངལ་གྱི་སྒོ་རུ་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཁ་ཟས་ཀྱི་བཅུད་ལ་སོགས་པས་འཕེལ་བར་བྱས་པའི་ཁྲག་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྩ ཆེན་པོ་གཉིས་ལས་ཟླ་མཚན་འཛག་པའི་དུས་སུ་རླུང་གིས་མངལ་གྱི་སྒོ་རུ་འདྲེན་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་ཅུང་ཟད་གནག་པ་དང་།དྲི་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དྲིང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་མཚན་མཐོང་ཉིད་ནས། །ཞག་གསུམ་བར་དུ་སེམས་དགེ་བསམ། །རྒྱན་དང་ཁྲུས་ ནི་སྤང་བ་དང་།།ཀུ་ཤའི་སྟན་ལ་ཉལ་བ་དང་། །ནས་ཐུག་འོ་མར་བཙོས་ཉུང་ཟད། །བླུད་ཅིང་ལྟོ་སྦྱང་ཉམས་སྨད་བྱ། །ལོ་མའམ་རྫ་སྐྱོགས་ལེགས་པར་ནི། །བཟའ་ཞིང་འཁྲིག་པ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཟླ་མཚན་བྱུང་བ་དེའི་འོག་ཏུ་བུད་མེད་དེས་སེམས་ལ་དགེ་ བ་བསམ་ཞིང་སེམས་མ་འཁྲུགས་པར་བྱ་བ་དང་།གདུ་བུ་དང་དོ་ཤལ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་དང་། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གཙང་སྦྲར་སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་ཞིང་སྤང་བ་ལ། རྩཝ་ཀུ་ཤ་བཏིང་བའི་སྟན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཉལ་བར་བྱ་བ་དང་། ནས་ཐུག་འོ་མ་དང་བཙོས་པའི་ཁ་ཟས་ཉུང་ཟད་ཅིག་ལོ་ མའམ་རྫ་སྐྱོགས་གཙང་མར་ལེགས་པར་བཟའ་ཞིང་སྤྱད་པ་དང་།ལྟོ་སྦྱང་ཞིང་ཉམས་སྨད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་འཁྲིག་པ་སྤང་ཞིང་སྐྱེས་པ་བསྟེན་པ་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་ནི་བཞི་པ་ལ། །ཁྲུས་བྱས་གོས་ཕྲེང་དཀར་ཞིང་གཙང་། །ཕ་དང་འདྲ་བའི་བུ་འདོད་ཅིང་། །མདུན་ དུ་ཁྱོ་ནི་བལྟ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་བྱུང་ནས་ཞག་གསུམ་འདས་ཏེ་ཞག་བཞི་པ་ལ་བབ་པ་དང་། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་སྤྱད་ནས། གོས་དཀར་པོ་བགོས་ལ་ཕྲེང་བ་གདགས་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པས་ཕ་དང་འདྲ་བའི་བུ་འདོད་ཅིང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་ཁྱོ་གནས་ པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཟླ་མཚན་ཞག་ནི་བཅུ་གཉིས་དུས། །དེ་ལས་དང་པོའི་ཞག་གསུམ་དང་། །བཅུ་གཅིག་པ་སྨད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་སྣང་བ་ནས་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་དུས་ཏེ། ཟླ་མཚན་འཛིན་པའི་དུས་ཡིན་ལ། ཞག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོའི་ཞག་ གསུམ་ནི་སྨད་ཅིང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས།དེའི་ཚེ་འཁྲིག་པའི་བྱ་བ་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞག་བཅུ་གཅིག་པ་ཡང་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེས་ཟུང་ལ། བུར་འགྱུར་གཞན་དུ་བུ་མོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེས་བཞི་དང་། ཚེས་དྲུག་དང་། ཚེས་བརྒྱད་དང་། ཚེས་བཅུ་ དང་།ཚེས་བཅུ་གཉིས་དག་ནི་བུ་ཕོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཚེས་ལྔ་དང་། ཚེས་བདུན་དང་། ཚེས་དགུ་དང་། ཚེས་བཅུ་གཅིག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དག་ཏུ་ནི་བུ་མོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བུ་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། །ཆོ་ག་ཆོ་ག་བཞིན་བྱས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ དེའི་འོག་ཏུ་བུ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སློབ་དཔོན་དེའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་བྲམ་ཟེ་སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ཤེས་པས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཆོ་ག་ལས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་གསུམ་གྱིས་བྱའོ། །དམངས་རིགས་ཕྱག་འཚལ་ལ་བརྩོན་པས། ། སྔགས་ཀྱིས་བྱ་བ་མེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམངས་རིགས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བུ་འདོད་པའི་དོན་དུ་ཆོ་ག་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱས་པས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་གི་སྔགས་མི་བརྗོད་པར་སྔགས་ཀྱིས་བྱ་བ་མེད་པའི་རིག་བྱེད་ལ་སྨོས་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ།

一个月积累的血液，从两条大脉中在适时，稍黑且无气味，由风带至胎门。这是说，在一个月期间由饮食精华等增长的血液，从两条大脉中在月经流出时，由风引导并带至胎门，其色稍黑，且无气味即无异味。
从见到月经开始，三日内应思善念，应舍饰品与沐浴，应卧于吉祥草垫上，应少食以牛奶煮成的麦粥，应节食调养，应以树叶或陶勺，好好进食并戒淫欲。这是说，如此月经来潮之后，此女子应思维善念且心不散乱，应远离臂钏项链等装饰，应远离沐浴及清洁行为这两者，应卧于铺设吉祥草的垫子上，应以树叶或清洁的陶勺少量食用以牛奶煮成的麦粥食物，为了节食调养而如此行。同样在此时应戒除淫欲，应舍弃与男子亲近。
然后到第四日，沐浴着白净衣花，欲得似父之子，应面向夫君观看。这是说，月经来潮后三日过去，到第四日时，沐浴后行清洁，穿白衣戴花环，以清净心欲求似父之子，应观看位于自己面前的丈夫。
月经十二日期间，其中初始三日，及第十一日不宜。这是说，从月经显现起十二日期间是时节，是月经持续的时间，在这十二日中，最初三日是不宜行事的，因此此时不应行淫事。同样第十一日也是不宜的。
双数日生男，其他日生女。这是说，第四、第六、第八、第十、第十二日会生男孩，除此之外的第五、第七、第九、第十一日等表示的日子则会生女孩。
然后为生子阿阇黎，应如法行仪轨。这是说，然后为了生子，由通晓此仪轨的阿阇黎，即通晓世护吠陀的婆罗门，应当按照生子仪轨中所知的那样行持，而且世护吠陀的仪轨是由婆罗门等三个种姓来行持的。
首陀罗专注礼拜，不用咒语而行。这是说，首陀罗种姓女子为求子之事的仪轨是以专注礼拜为主要而行持，而且不诵婆罗门的密语咒语，应行持无咒语的吠陀中所说的仪轨。

།དེ ལྟར་འདོད་སྤྱོད་དོན་ལྡན་ཞིང་།།ཡིད་ལ་འདོད་པའི་བུ་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་དུས་ལ་བབ་པར་འདོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། འཁྲིག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མངལ་གྱི་འབྲས་བུ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཡང་ཡིད་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བུ་དང་བུ་མོ་གང་ཞིག་ལ་དགའ་བ་དེ་མངལ་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།བུ་འདོད་བཟའ་བྲན་དབེན་པར་ནི། །འདོད་སྤྱད་བྱ་ཞེས་དམ་པ་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དམ་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དག་གིས་ནི་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བཟའ་བྲན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ དང་བུད་མེད་དག་དབེན་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་འདོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ།འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་ཙམ་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་བབ་ཅོལ་དུ་འདོད་པ་སྤྱོད་དེ། བུ་འདོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་བུ་བཟང་པོ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། གཞན་དུ་རིགས་བཟང་དག་ལས་ཀྱང་། །བུ་ངན་རིགས་བསྲེག་མེ་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་གཞན་པར་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ནི། མངལ་དུ་ཆགས་པའི་ཕོའམ་མོ་གང་དག་ཡིན་པའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་མཐུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ དང་ལྡན་པའི་རིགས་བཟང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུ་ཤིན་ཏུ་ངན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་རིགས་བསྲེག་མེ་འདྲར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་མེ་ལྟར་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་མེ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བ་ ཡི་བུ་འདོད་པ།།དེ་ཡི་ཚུལ་དུ་དེ་ཡིས་སྤྱད། །ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ཡོ་བྱད་ལ་བསམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བཟའ་བྲན་དེ་གཉིས་བུ་དང་བུ་མོ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅིང་ཡིད་ལ་དགའ་བ་དེའི་གཟུགས་དང་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་གང་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ དང་ཚད་ཡིད་ལ་བསམ་པས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གང་ན་སྐྱེས་བུ་གང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པའམ། དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིད་ལ་བསམ་ཞིང་མངོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་རིགས་དང་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལས་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་།དེའི་ཡོ་བྱད་དང་། འཁོར་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་། རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་། འབྲུ་དང་། གོས་དང་། རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། ཁྱིམ་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། པི་ཝང་དང་། གླིང་བུ་དང་། རྫ་རྔ་དང་། རྔ་བོ་ཆེ་དང་། གླུ་དང་། རོལ་མོ་དང་། མལ་ཁྲི་དང་། སྟན་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བསམས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལས་མཐར་སྐྱེས་པས་ཞུན་མར་དང་། །འོ་མ་འབྲས་ཆན་བཅས་པ་བཟའ། །སྐར་མཁན་ལུང་གིས་མལ་ཁྲིར་ནི། །སྐྱེས་པ་དང་པོ་རྐང་གཡས་ཀྱིས། །འཛག་བྱ་བུད མེད་གཡོན་གྱིས་འཛེག་།དེ་ཡི་གཡས་ལོགས་དག་ཏུ་ཉལ། །ཏིལ་མར་མོན་སྲན་གྲེའུ་སྦྱར་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ལས་བྱས་ཟིན་པའི་མཐར་སྐྱེས་པས་ནི་ཞུན་མར་དང་འོ་མ་དང་འབྲས་ཆན་དུ་བཅས་པ་བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་ནས་བུད་མེད་ལས་སྔར་མལ་ཁྲིར་རྐང་པ་གཡས པ་སྔོན་དུ་འདོར་བར་འཛེག་པར་བྱས་ལ།དེ་ཡང་སྐར་མཁན་གྱི་ལུང་གིས་ཏེ་སྐར་མཁན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དག་ལ་བཟང་ཞིང་ཤིས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་འཛེག་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བུད་མེད་རྐང་པ་གཡོན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཛེག་ལ། སྐྱེས་པ་ཁྲི་ལ་འཛེག་པ་དེའི་གཡས་ལོགས་ སུ་གནས་པར་བྱའོ།

对于'如是行欲具意义，生起如意之子嗣'这句话，是说按照前述仪轨进行之后，在适当时机行欲交合，不会无有意义，将会结出胎中之果实，同样也会按照心中所愿，怀上自己喜欢的儿子或女儿。
对于'欲子夫妻寂静处，应行欲事圣者说'这句话，是说因为有羞耻心的圣者们说，为了生子，夫妻二人应在寂静处独处行欲，这是最殊胜的。不是仅仅贪著淫欲之乐而胡乱行欲，不仅仅是想要子嗣而已。换言之，是为了生育贤善子嗣的缘故。
对于'否则善种姓中亦，生恶子如焚种火'这句话，是说如果不按规矩行事，即使是出身于具有众多威力等功德的极为高贵种姓，所生之子也会变得极为恶劣，会像火焰一样焚烧种姓，也就是说会成为毁灭一切可见与不可见的种姓与功德的因，因此称为种姓之火。
对于'如何想要得子息，即应如是而行事，彼地人众之行为，及其资具当思维'这句话，是说那对夫妻无论想要什么样的儿子或女儿，就应当观想那样的形象、行为，以及心中所欲求的颜色、形状、大小而行事。同样也要思维、观想某地方的人是如何说实语、无欺诈、布施、具有慈悲心、堪为布施处，或者具有勇敢果决的本性。此处应当了知与种姓相应的事业、如法的行为、资具、男女仆从、马牛等、宝石、谷物、衣服、珍宝装饰、车乘、房屋、园林、琵琶、笛子、泥鼓、大鼓、歌舞、音乐、床榻、坐垫等。
对于'事毕男子食酥油，牛奶及以米饭食，占星师言上床时，男子应以右足上，女子左足而登床，卧于男子右侧边，食用芝麻油豆羹'这句话，是说完成生子仪轨之后，男子应食用酥油、牛奶和米饭。按照占星师指示的吉祥时刻，男子应先用右脚登上床榻，之后女子用左脚登上床榻，女子应位于男子的右侧。应食用芝麻油与豆羹。

།དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་བུད་མེད་ཀྱིས་སྔར་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པའི་མོན་སྲན་གྲེའུ་སྟེ། སྲན་མ་མ་ཤ་ལྷག་པར་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེར་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་བྱ། །ཱ་ཧཱི་ར་སི། ཨུ་ལུ་ར་སི། སརྦ་ཏཿཔྲ་ཏིཥྛ་སདྡྷི་ཏྭ་དྷན་དུ། བི་ཏྲ་ཏ་ཏྭ་ད་དན་དུ། བྲཧྨ་བརྩ་སྭ་བྷཱ་བ་ ཞེས་བྱའོ།།ཚངས་པ་ཕུར་བུ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །ཉི་ཟླ་ཐ་སྐར་བུ་གཉིས་དང་། །ལེགས་ལྡན་མཛའ་བོ་ཆུ་ལྷ་རྣམས། །བདག་ལ་དཔའ་བའི་བུ་སྩོལ་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མལ་ཁྲིར་འཛེག་པའི་དུས་དེར་རིག་བྱེད་ལས་བྱུང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཨཱ་ཧཱི་ར་སི། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ བརྗོད་ཅིང་།གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཚིག་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པའི་བུ་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྩོལ་ཅིག་།ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕན་ཚུན་སྤྲོ་བསྐྱེད་དེ། །དགའ་དང་བཅས་པས་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཁྱོ་ ཤུག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་སྤྲོ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡིད་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་།དགའ་བ་དང་བཅས་ཤིང་འཁྲིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་གནས་པར་བྱའོ། །བུད་མེད་དེར་སེམས་གན་རྐྱལ་གནས། །ཡན་ལག་ལེགས་པར་གནས་འདུག་བྱ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་རང་གནས་འདུག་།ས་བོན་ལེགས་ པར་འཛིན་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡིད་གཏོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མགོ་དང་ལག་ངར་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ལེགས་པར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་འདུག་པར་བྱས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་འཁྲུགས་ པར་ཐ་མལ་པར་གནས་པས་བུའི་ས་བོན་དེ་ལེགས་པར་འཛིན་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།འཕྲལ་དུ་མངལ་ཆགས་མཚན་མ་ནི། །མངལ་དུ་ས་བོན་འཛིན་པ་དང་། །འདོད་ངོམས་ལྕི་དང་གཡོ་བ་དང་། །ཁྲག་དང་ཁུ་བ་རྗེས་འདྲེས་དང་། །སྙིང་འཕར་བ་དང་སྙོམ་པ་དང་། །སྐོམ་དང་རྨྱ་ དང་བ་སྤུ་ལྡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་གང་འཕྲལ་དུ་མངལ་ཆགས་ཤིང་དུས་དེའི་ཚེ་བུ་ཆགས་པའི་མཚན་མ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། མངལ་དེར་བྱ་བ་བྱ་བའི་གཞིར་གྱུར་བར་ས་བོན་ཞེས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཁུ་བ་དེ་འཛིན་ཞིང་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་། འདོད་པས་ ངོམས་ཤིང་ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཁོང་ལྕི་བ་དང་། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་རྗེས་སུ་འདྲེས་ཤིང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་དང་། སྙིང་ཅུང་ཟད་འཕར་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་ཤིང་སྙོམ་པ་དང་། སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། རྨྱ་ཞིང་དུབ་པ་དང་། སྤུ་ལྡང་ཞིང་དགའ་བས་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གྱེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་དང་པོར་མི་གསལ་ཞག་།བདུན་ནས་ནུར་ནུར་པོ་རུ་འགྱུར། །འདིར་ནི་མངལ་གྱི་བུ་སྐྱེས་པ། །གསལ་བར་མ་གྱུར་གོང་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ཞག་བདུན་ནི་མངལ་ན གནས་པ་དེ་མི་གསལ་ཞིང་ངེས་པར་མི་མངོན་པར་འགྱུར་ལ།ཞག་བདུན་པོ་དེ་དག་འདས་ནས་ནུར་ནུར་པོར་ཕལ་ཆེར་སྐ་སླ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངལ་གྱི་གནས་གསལ་བར་མ་གྱུར་པའི་གོང་དུ་ཟླ་བ་དང་པོ་འདི་ལྟར་མངལ་གྱི་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ ག་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པ་ལྟར་བྱའོ།།སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་འདི་སྟོབས་ལྡན། །ལས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བུ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐ་མལ་པའི་ ལས་ཏེ།ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ལྡང་བར་མི་ནུས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

特别是女人应当先食用芝麻油和豆类，尤其是豆子和绿豆。在此应诵咒语：'阿希拉西，乌卢拉西，萨瓦达帕拉提斯塔萨地特瓦达努，比特拉达特瓦达达努，梵天瓦匝斯瓦巴瓦'。
梵天、金刚橛、遍入天，日月星宿二子及，善德、亲友、水神等，愿赐予我勇士子。
此时登上床榻时，应诵出自吠陀的咒语'阿希拉西'等，并祈请诸如梵天等诸神：'请赐予我勇敢无畏、具有力量的儿子'。
然后夫妻二人互相欢愉，应以喜悦安住。夫妻二人应互相欢喜愉悦，以欢喜心安住于交合之法。
女人应仰卧专注，肢体应善安住。如是过失自安住，种子能善加保持。女人应专注于此事，头部手臂等肢体应善加安住。因为如此安住时，风等病的过失不被扰动而处于自然状态，因此能善加保持儿子的种子。
即刻受孕的征兆是：胎中摄持种子，欲望满足沉重，身体动摇，血液精液相混，心跳、昏沉、口渴、疲惫及毛发竖立。凡是女人即刻受孕时，其征兆是：胎中摄持作为行为之基的种子即精液并使之固着，欲望得到满足而知足，身体沉重，精液与血液相混合互相连结，心脏微微跳动，如被睡意压制般感官无法执取对境而昏沉，口渴难耐，疲惫不堪，毛发竖立而毛孔因欢喜而张开。
第一月不明显七日，之后成为浓稠状。此时胎中子生起，未明显之前应行。第一个月的七天内，胎中所住不明显且不确定可见，过了这七天后，大多呈现如稠液混合的状态，持续一个月。如是在胎位未明显之前的第一个月，应当如下所说般如愿行持生子仪轨。
此士夫作为具力，亦能胜伏诸业。因为此生子的士夫努力极具力量，故能压制与之不相顺的平常业，使其不能复起而安住。

།བུ་སྐྱེས་པའི་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐར་མ་རྒྱལ་སྐྱེས་བུ་ཡི་གཟུགས། །གསེར་རམ་དངུལ་ལམ་ལྕགས་ལས་བྱས། །མ་མདོག་འགྱུར་བསྲེགས་འོ་མར་བཅུག་།དེ་ནི་སྙིམ་གང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའམ། ལྕགས་ནག་པོ་ལས་བྱས་ལ། དེ་མེར་ལེགས་པར་བསྲེགས་ལ། མེའི་མདོག་ཅན་དམར་པོར་བྱས་ལ། གཟུགས་བརྙན་དེ་འོ་མར་བཅུག་ཅིང་གསུར་ལ། གསུར་ བའི་འོ་མ་སྙིམ་པ་གང་སྟེ་སྲང་བཞིའི་ཚད་ཙམ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་གོ་ར་དན་ད་དང་། ། བ་མརྒ་ཛི་བ་ཀ་།ཟངས་རྩི་བ་དང་ཤེརྱ་ཀ་།གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཞིག་གམ། །ཐམས་ཅད་ཆུ་ལ་བཏགས་པ་ནི། །སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་ཚེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོ་ར་དན་ད་ལ་སོགས་ པ་སྨན་སྣ་རེ་རེའམ་གཉིས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་འམ།གསུམ་གསུམ་མམ་བཞི་བཞི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའམ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ལ་ཆུ་དང་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་པའི་ཚེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་ནི་དཀར་པོའི་རྩ། །འོ་མར་བཏབ་པ་རང་ཉིད་ ཀྱིས།།བུ་འདོད་སྣ་ཁུང་གཡས་པར་བླུགས། །བུ་མོ་འདོད་ན་གཡོན་པར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བྲི་ཧ་ཏི་དཀར་པོའི་རྩ་བ་འོ་མ་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ལ། བུད་མེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བུ་འདོད་ན་ནི། དེའི་ཐིགས་པ་སྣ་ཁུང་གཡས་པར་བླུགས་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་འདོད་ན་ནི་གཡོན་པར་བླུགས་ པར་བྱའོ།།ལག་སྨ་ནའི་རྩ་འོ་མར་སྦྱར། །བུ་སྐྱེད་གནས་པ་རབ་སྟེར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ནྱ་གྲོའི་མྱུ་གུ་བརྒྱད། །སྦྱར་བ་སྣའམ་ཁ་ནས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ལག་སྨ་ནའི་རྩ་བའི་འོ་མ་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ལ་འཐུངས་ན་བུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྔར་སྐྱེས་པ་ལེགས་པར་གནས་པ་རབ་ཏུ་ སྟེར་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བའི་འོ་མའི་ལྡེ་གུ་ཡང་སྐྱེད་པ་དང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྣར་བླུགས་པ་དང་ཁ་ནས་བཏུང་བར་བྱའོ།།འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ནི་སྨན་སྡེ་རྣམས། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་ཉེ་བར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ ཀྱི་སྨན་ཛི་བན་ཏི་དང་།ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་ཁྲུས་དང་དྲིལ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ནས་བཏང་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་ནས་བཏང་ཞིང་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངལ་འཛིན་ཡིད་འོང་ཕན་པ་ཡི། །ཁྱོ་དང་འཁོར་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་འཛིན་པའི་བུད་མེད་ལ་སྡུག་ཅིང་ཕན་པར་འཛིན་པ་ཁྱོ་དང་གཡོག་འཁོར་དག་ཀྱང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་གྱི་ལས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ན། མངལ་དེ་ལེགས་པར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །མར་སར་ཞུན་མར་འོ་མ་རྣམས། །རྟག ཏུ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མངལ་འཛིན་པའི་བུད་མེད་དེ་ལ་མར་སར་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་བླུད་པས་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །ཉལ་པོ་དྲགས་དང་རྩོལ་དྲགས་དང་། །ཁུར་དང་གོས་ནི་ལྕི་བ་དང་། །ཉིན་ཉལ་ནུབ་མོ་གཉིད་མ་ལོག་།སྟན་སྲབ་ཙོག་ པུར་འདུག་པ་དང་།།མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་འཇིགས་དང་སྐྱོ། །ཤུགས་དང་སྲེད་པ་དགག་པ་དང་། །སྨྱུང་བ་ལམ་འགྲོ་རྣོ་དང་ཚ། །ལྕི་དང་བཤང་འགགས་ཟན་ཟ་དང་། །གོས་དམར་གྱོན་དང་གཡང་ས་དང་། །ཁྲོན་ལྟ་ཤ་ཟ་ཆང་འཐུང་དང་། །གན་རྐྱལ་ཉལ་དང་བུད་མེད་དང་། །མི་འདོད་ གང་ཡིན་དེ་ཀུན་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མངལ་འཛིན་པའི་བུད་མེད་ཀྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱད་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ།

生子的仪轨是这样的：在星宿'胜宿'时，制作男子形象，用金或银或铁制成。将其变色烧红后放入牛奶中，应饮用一满勺。
这是指在胜宿时制作一个小型男子像，用金银材料制作，或用黑铁制作。将其在火中充分烧红，使其呈现火红色，然后将像放入牛奶中浸泡，将浸泡过的牛奶一满勺约四两量饮用。
或者用戈拉丹达、婆摩伽、铜叶草和舍利亚，取一味或二味或三味，或将全部研磨成水，在胜宿时饮用。
这是指戈拉丹达等药材，可取一味或两味合用，或三味、四味合用，或者将全部药材烧制后与水研磨成糊状，在胜宿时饮用。
白色勃里哈提根，与牛奶调和后，欲生男则自己滴入右鼻孔，欲生女则滴入左鼻孔。
这是指将白色勃里哈提根与牛奶调制成糊状，如果女子自己想生儿子，就将药液滴入右鼻孔。如果想生女儿，就滴入左鼻孔。
拉克希玛那根与牛奶调和，能助生子并使其安康。同样，尼亚格罗树的八个嫩芽，调制后从鼻或口服用。
这是指将拉克希玛那根与牛奶调和服用能生子，并能使已生的孩子健康成长。同样，尼亚格罗陀树的八个新生嫩芽与牛奶调制的糊状物也能助生和保胎，可以鼻腔滴入或口服。
生命维持药类，内外兼用。
这是指吉万提、拉玛尼等十种生命维持药，可用于沐浴、按摩等外用，也可用于饮食等内服。
孕妇应得悦意有益的丈夫和眷属的照顾。
这是指孕妇应得到丈夫和仆从眷属以悦意和有益的方式照顾，如此则胎儿会良好发育成长。
应经常给她饮用酥油、熟酥和牛奶。
这是指应当经常给孕妇饮用酥油等滋补品。
应避免：过度房事、过度劳累、负重、穿重衣、日睡夜醒、坐薄垫、蹲坐、忧愁、愤怒、恐惧、疲倦、用力、贪欲、禁欲、禁食、远行、尖锐物、热物、重物、便秘时进食、穿红衣、临崖、看井、食肉、饮酒、仰卧、与女人同处，以及一切不喜之事。
这是指孕妇应当避免过度行房等上述诸多不当行为。

།འདིར་སྨོས་པ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་སྤང་བར་མ་ཟད་ཀྱི། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་སྔར་མང་དུ་བུ་ཚ་སྐྱེ་མྱོང་བའི་བུད་མེད་མི་འདོད་ ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སམ།དུས་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་བུད་མེད་མི་འདོད་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་གཏར་ག་གདབ་སློན་ཁྲུས། །མས་གཏོང་ཟླ་བརྒྱད་པར་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་བ་དང་། ནི་རུ་ཧ་ལ་སོགས་པའི་མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་ཟླ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་མི་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་མངལ་འཇིག་པའམ། །དཀུ་སྐམས་པའམ་འཆི་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་ཉལ་པོ་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྦྲུམ་མས་བྱས་སུ་ཟིན་ན། རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་ལུས་ཆད་པ་བཞིན་དུ་མངལ་མ་སྨིན་པར་མངལ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དཀུ་སྐམས་ཤིང་མངལ་དུ་གནས་པ་འཕེལ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་འཆི་ཞིང་སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མངལ། །སྒུར་པོ་འོན་ལོང་མིའུ་ཐུང་འགྱུར། །མཁྲིས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱི་ཙེར་སེར། །བད་ཀན་ཤ་བཀྲ་སྐྱ་རྦབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད པ་བསྟེན་པས་ནི་མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་སྒུར་པོ་དང་།ལོང་བ་དང་། འོན་པ་དང་། མིའུ་ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྟེན་པས་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་ནི་སྤྱི་ཅེར་རམ་སྐྲ་སེར་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་བད་ཀན་ ཅན་བསྟེན་པས་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཤ་བཀྲ་ཅན་ནམ།སྐྱ་རྦབ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ནད་གཞན་འཇམ་ཞིང་བདེ་བ་དང་། །རྣོན་པོ་མ་ཡིན་སྨན་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་དེ་ལ་ནད་གང་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་འཇམ་ཞིང་བདེ་བར་གྱུར་པའོ། །མར་དང་། འོ་མ་དང་། ཤ་ཁ་ ར་དང་།རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྨན་གྱི་རྣམ་པ་རྣོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དོང་ག་ལ་སོགས་པས་གསོ་ཞིང་ནད་བསལ་བར་བྱའོ། །ནུར་ནུར་པོ་ལས་ཟླ་གཉིས་པར། །གོར་གོར་མེར་མེར་ནར་ནར་པོའོ། །དེ་ལས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་རིམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ཆགས་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ ལ་ནུར་ནུར་པོ་དེ་ལས་གོར་གོར་པོའམ།མེར་མེར་པོའམ། ནར་ནར་པོར་གྱུར་ལ། གོར་གོར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་རིམ་གྱིས་ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་གོར་གོར་པོ་ལས་ནི་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །མེར་མེར་པོ་ལས་ནི་མོར་འགྱུར་ལ། ནར་ནར་པོ་ལས་ནི་སྐྱེས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་མ་ནིང་དུ་འགྱུར་རོ།

不仅要避免这里所说的这些，而且对于食物和行为等事物，凡是以前生育过多子女的妇女所不喜欢和有害的，或者在当时精通事务的妇女所不喜欢和有害的，都应当避免和舍弃。这些词义仅仅是为了理解。
同样，放血疗法、沐浴、灌肠，在八个月内都不应做。这是说，不仅如此，放血疗法和抽血，沐浴和清洁，以及灌肠等下部治疗这三种，在八个月内都不应做。
这些会导致流产，或子宫萎缩，或死亡。这是说，如果孕妇做了前面所说的过度房事等行为，由于这个原因，就像身体被切断一样，会导致胎儿未成熟就流产。或者子宫萎缩，胎儿无法在子宫中发育，或者子宫中的胎儿会死亡，失去生命。
风能生长胎儿，会使人驼背、聋、盲、矮小。胆病者会使人秃顶发黄，痰病会使人患白癜风和癫痫。这是说，食用和从事能生风的饮食行为，会使胎儿变成驼背、盲人、聋子和矮子。食用和从事能生胆病的饮食行为，会使胎儿变成秃顶或金发等。食用和从事能生痰病的饮食行为和药物，会使胎儿患上白癜风或癫痫。
其他疾病要用温和舒适的，非猛烈的药物治疗。这是说，孕妇若得了任何疾病，都要用温和舒适的方法治疗。要用酥油、牛奶、糖、葡萄等，以及非猛烈的药物如冬瓜等来治疗和消除疾病。
从凝酪状物到第二个月，会变成圆形、软泥状、条状物。之后依次变成男性、女性、阴阳人。这是说，受孕后第二个月，凝酪状物会变成圆形物、软泥状物或条状物，从这些形态中依次发育成男性、女性和阴阳人。其中，从圆形物发育成男性，从软泥状物发育成女性，从条状物发育成既非男性也非女性的阴阳人。

།དེ་ནས་གསལ་འགྱུར་མཚན་མ་ནི། །རིད་ཅིང་དཀུ་ནི་ལྕི་བ་དང་། །བརྒྱལ་སྐྱུགས་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །གླལ་དང་མཆིལ་མང་སྙོམ་བག་དང་། །སྤུ་ཡི་ཕྲེང་བ་གསལ་བ་དང་། །སྐྱུར་ལ་དགའ་ཞིང་ནུ་མ་རྒྱས། །ནུ་ཞོར་ བཅས་ཤིང་རྩེ་མོ་གནག་།རྐང་པ་སྐྲངས་ཤིང་ཁ་ཟས་ཚ། །སྲེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་དེ་ལ་ནི་སྦྲུམ་མ་དེའི་མངལ་ན་གནས་པའི་མཚན་མ་གསལ་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིད་ཅིང་སྤེགས་པའམ། དཀུའམ་ལྟོ་བ་ལྕི་བའམ བརྒྱལ་ཞིང་འབོག་པ་དང་།སྐྱུག་ཅིང་སློན་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། ཡན་ལག་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་གླལ་བ་དང་། མཆིལ་སྣབས་མང་བ་དང་། ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་རྨྱ་བ་དང་། སྤུའི་ཕྲེང་བ་བྲང་ལ་གནས་པ་གསལ་ཞིང་ཁ་གྱེས་པ་དང་། སྐྱུར་བག་ལ་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ནུ་མ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ཅུང་ཟད་བཅས་ཤིང་ནུ་ཏོག་གི་རྩེ་མོ་ནག་པོར་འགྱུར་བ་དང་། རྐང་པ་གཉིས་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཟོས་པ་ཚ་ཞིང་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་མཆོག དང་ཐ་མ་སྐྱེ་ཞིང་ཕན་པ་དང་།གནོད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡི་སྙིང་ནི་མ་ལས་སྐྱེས། །མ་ཡི་སྙིང་ཡང་དེ་དང་ནི། །འབྲེལ་པས་དེ་ཕྱིར་སྦྲུམ་མ་ནི། །སྲེད་པ་དགག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་། །ཕན་དང་བསྲེས་ཏེ་ཅུང་ཟད་སྦྱིན། །སྲེད་ པ་བཀག་ན་མངལ་གྱི་བུ།།མི་སྡུག་པའམ་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གང་གི་ཕྱིར་མངལ་ན་གནས་པ་འདིའི་སྙིང་ངམ་སེམས་ཀྱི་གནས་དེ་ནི་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་མངལ་ན་གནས་པ་དེའི་སྙིང་མའི་སྙིང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་འབྱོར་བའི་ཆ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་སྦྲུམ་མ་དག་གང་ལ་སྲེད་ཅིང་འདོད་པ་དགག་ཅིང་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་པར་མི་བྱ་བར་བརྙས་ཐབས་སུ་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་སྦྲུམ་མ་དེ་ཟས་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གིས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་ཟས་མང པོ་དང་བསྲེས་ཏེ།གནོད་པ་དེ་ཆེས་མང་བར་བྱས་ལ། ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱིན་པས་འདོད་པ་བསྐང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་བཀག་ན་མངལ་གྱི་བུ་དེ་གཟུགས་མི་སྡུག་པའམ། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའམ། འཇིག་ཅིང་གནས་ལས་འཕོ་བ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།ཟླ་བ་གསུམ་པར་དེ་ཡི་ལུས། །མགོ་བོ་དཔྱི་གཉིས་དཔུང་པ་གཉིས། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་གསལ་དོད་འགྱུར། །ཡན་ལག་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་། །མགོ་བོ་སོགས་དང་ཆ་མཉམ་དུ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ཆགས་པའི་ ཟླ་བ་གསུམ་པ་ལ་ནི་དེའི་ལུས་ཡན་ལག་ལྔ་གསལ་བར་དོད་པར་འགྱུར་ཏེ།མགོ་བོ་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔུང་པ་གཉིས་དང་། དཔྱི་གཉིས་དང་དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ལྔ་དོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། མགོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཆ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

然后孕相明显为：身体消瘦腰部沉重，昏厥呕吐食欲改变，打哈欠多唾液平稳，毛发排列明显，喜欢酸味乳房增大，乳头变黑有乳汁，脚部浮肿食物发热，产生各种渴求。
关于这些，在第二个月时，孕妇腹中的征兆明显出现，如下：身体消瘦或虚弱，腰部或腹部沉重，昏厥呕吐，食欲改变不喜欢食物，四肢变化伴随打哈欠，唾液鼻涕增多，四肢平稳昏沉，胸部毛发排列明显分散，喜欢并渴求酸味，乳房增大，同时略有乳汁且乳头变黑，双脚略微浮肿，所食之物发热变酸，同样会产生最高和最低的渴求，对有益和有害之物产生厌恶。
此胎儿之心从母亲而生，母亲之心也与其相连，因此对于孕妇，不应阻止其渴求。对于有害之物，应与有益之物混合少许给予。若阻止渴求，胎儿将变得不美或毁坏。
因为腹中胎儿的心或心识之处是从母亲而生，之后胎儿的心与母亲的心相互关联并有联系。因此，由于这个原因，不应阻止或轻视孕妇的渴求和愿望。因此，如果孕妇渴求某些有害的食物等，应将这些有害之物与大量有益之物混合，减少有害之物的量，给予少许以满足其欲望。如果不这样做而阻止渴求，腹中胎儿将变得相貌不美，或改变状态，或毁坏离开住处。
第三月时其身体，头部双胯及双肩，五肢明显突显现，细小肢体也出现。与头部等同等地，产生苦乐之感知。
在怀孕第三个月时，其身体五肢明显突显，头部是一肢，同样双肩和双胯，如此五肢突显。同样细小肢体也逐渐出现，与头部等相同平等地，痛苦的感知也在此时出现。

།མངལ་གནས་ལྟེ་བ་མ་ཡི་ནི། །སྙིང་གི་རྩ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཞིང་གི་ཡུར་བ་དག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ བ་ལ།མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དང་། མའི་སྙིང་གི་རྩ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲེལ་བར་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྩ་རྒྱུན་དེ་ནས་མངལ་ན་གནས་པའི་ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་ཡུར་བ་ནས་ཆུ་དྲངས་ཏེ། དེས་ཞིང་གི་ལོ་ཏོག་འཕེལ་ཞིང་ རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ།།བཞི་པར་ཡན་ལག་གསལ་དོད་འགྱུར། །ལྔ་པར་སེམས་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་བཞིའི་སྐབས་སུ་མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མི་གསལ་བ་ལས་གསལ་བར་དོད་པར་འགྱུར། ཟླ་བ་ལྔ་པར་ནི་སེམས་ གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྔར་བས་ཆེས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།དྲུག་པར་ཆུ་བ་རྩ་དང་སྤུ། །སེན་མོ་པགས་པ་མདོག་སྟོབས་འགྱུར། །བདུན་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡན་ལག་ཀུན་ནི་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་བདུན་པར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།མངལ་གནས་ནད་ཀྱིས་ཉེར་གཟིར་ན། །དེ་ཚེ་སྙིང་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །གཡའ་དང་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ལྤགས་གས་རྨ་ཕྲན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ ཀྱིས་གཟིར་ན་དེའི་ཚེ་མའི་སྙིང་དང་དེ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་དེ་ཡང་འབྱུང་སྟེ།མངལ་གཡའ་བ་དང་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། པགས་པའི་རྨ་ཕྲ་མོ་འདྲ་བ་པགས་པ་ཅུང་ཟད་གས་པའི་ནད་བརླ་དང་ནུ་མ་དང་བྲང་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་དང་ལག་པའི་མཐིལ་དང་། མཆན་ ཁུང་ལ་སོགས་པ་ཚ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེར་ནི་མར་སར་རྒྱ་ཤུག་ཆུ། །མངར་བའི་སྨན་སྡེ་བསྐོལ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མར་སར་དང་། རྒྱ་ཤུག་བསྐོལ་བའམ། མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་ པའམ།རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་བསྐོལ་བ་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་ཞིང་ནང་ནས་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཚྭ་ཉུང་ཞིང་སྣུམ་བག་ཅན། །ཡང་ཞིང་མངར་བའི་ཁ་ཟས་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེར་ཁ་ཟས་ནི་ ལན་ཚྭ་ཉུང་ཞིག་བཏབ་པ་དང་།སྣུམ་བག་དང་བཅས་པ་དང་། ཚད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་། མངར་བག་གི་ཁ་ཟས་བཟའ་བ་ཕན་ནོ། །ཙནྡན་པུ་ཤེལ་ཙེའི་ལྡེ་གུས། །བྲང་དང་ནུ་མ་ལྟོ་ལ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་དང་ཨུ་ཤི་ར་ཆུ་འཐགས་སུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་སླ་ བས་བྲང་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་པའམ་ཨེ་ནེ་ཡ། །ཤ་བཀྲ་རི་བོང་ཁྲག་སྦྱར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་ལྡེ་གུར་བྱས་པའམ། །རི་དྭགས་ཨེ་ནེ་ཡ་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། རི་བོང་གི་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་བཏགས་པས་བྲང་དང་ནུ་མ་དང་ ལྟོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཀ་ར་བཱི་རའི་ལོ་མ་དང་། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ཏེ་མཉེ། །པ་ཏོ་ལ་དང་ནིམ་པ་བཙོད། །བྱེའུ་རུག་གིས་ཀྱང་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཀ་ར་བཱི་ར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུས་ལ་ལེགས་པར་མཉེ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ཀྱང་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བར་བྱའོ། །སྐྱེར་པ་ཤིང་མངར་ཆུ་ཡིས་ནི། །བཀྲུ་དང་བསྐུ་བ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེར་པ་དང་ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུ་བ་དང་དྲིལ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།

关于'胎儿的脐带与母亲的心脏血管相连，因此得以生长，如同农田的水渠'这句话，是说胎儿与母亲心脏的血管因业力而相连。因此，通过这些血管的循环，胎儿的身体得以生长发育，就像通过水渠引水灌溉农田，使庄稼生长发育一样。
关于'第四月肢体明显，第五月意识清晰'这句话，是说在第四个月时，胎儿的所有肢体从不明显变得清晰可见。到第五个月时，原本不清晰的意识变得更加清晰。
关于'第六月生出体毛、血管、汗毛、指甲、皮肤、肤色和体力，第七月一切器官肢体全部完成'这句话，是说到第七个月时，从各个方面来说，所有器官肢体都完全发育成熟。
关于'若胎儿受疾病所苦，因与心脏相连，会出现瘙痒、发热、皮肤开裂和小伤口'这句话，是说如果胎儿受到风等疾病的折磨，因为与母亲的心脏相连，疾病也会发作，使子宫发痒、发热，并在大腿、乳房、胸部等处出现类似皮肤微小创伤的皮肤轻微裂开的病症。同样，脚掌、手掌、腋下等处也会发热。
关于'此时用新鲜酥油、杜松子水和甘味药物煎煮效果好'这句话，是说为了治疗这种瘙痒等病症，可用新鲜酥油和杜松子煎煮，或者用甘味药物类如长寿药等，或者用葡萄等药物制成药膏，以及煮沸的酥油外涂内服等都有效果。
关于'少放盐分且油润、清淡甘美的食物可食用'这句话，是说在这种情况下，食用少许盐分、带有油润性、量和性质都清淡以及带甘味的食物有益处。
关于'用檀香和水晶制成的药膏涂抹胸部、乳房和腹部'这句话，是说用檀香和毗舍利草磨成的稀薄药膏涂抹胸部等处。
关于'三果或羚羊、斑羚、兔血调制涂抹'这句话，是说也可以用三果制成的药膏，或者与羚羊、斑羚、兔子的血一起研磨后涂抹在胸部、乳房和腹部等处。
关于'夹竹桃叶与芝麻油煎煮后涂抹按摩，蛇瓜、楝树、蓝靛、苦菜也可涂抹'这句话，是说还可以用夹竹桃叶一起煎煮的芝麻油涂抹后好好按摩。同样，也可以用蛇瓜等药物煎煮的芝麻油涂抹按摩。
关于'用醋栗、甘草水清洗和涂抹'这句话，是说同样可以用醋栗和甘草煎煮的水清洗和擦拭等。

།ཟླ་བ བརྒྱད་པར་མ་དང་བུ།།ཐང་རེ་རིམ་གྱིས་གཟི་མདངས་འཕོ། །དེ་ཡིས་དེ་གཉིས་ཞུམ་དགར་འགྱུར། །བྱིས་མདངས་མ་ལ་མི་གནས་པས། །དེ་ཚེ་བཙས་ན་མི་འཚོ་ལ། །བུད་མེད་ཐེ་ཙོམ་བཅས་སྐབས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚོགས་ལ་བབ་པ་དང་། མ་ དང་མངལ་ན་གནས་པའི་བུ་གཉིས་ཐང་རེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རིམ་གྱིས་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྭངས་མའི་བཅུད་ཕན་ཚུན་འཕོས་ཏེ།ཕྱེད་འགའ་ནི་མ་ལ་འཕོ། ཕྱེད་འགའ་ནི་བུ་ལ་འཕོའོ། །དེ་ལྟར་མདངས་འཕོ་བ་དེས་མ་དང་བུ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་ཞུམ་པ་དང་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ གི་ཚེ་མདངས་དེ་མངལ་གྱི་བུ་ལ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མངལ་ན་གནས་པ་ནི་དགའ་ཞིང་མདངས་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ།སྦྲུམ་མ་ནི་ལུས་ཞུམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དྭངས་མ་དེ་ལ་མངལ་འཕོས་པ་དེའི་ཚེ་མ་ནི་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། བུ་ནི་ཞུམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དུས་དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་བཅས་ ནའང་མི་འཚོའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱིས་པའི་མདངས་མའི་མངལ་ན་མི་གནས་ཤིང་བརྟན་པོར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཕོས་པ་དེའི་ཚེ་བཙས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་སྲོག་ནི་ཐེ་ཙོམ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཚོ་བར་འགྱུར་བའང་སྲིད་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ནི་འོ་མ་ཅན་བླུད་ཅིང་། །མངར་ བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་ཡི།།མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བྱ་ཞིང་། །ཕྱི་ས་རྙིང་པ་དག་བྱའི་ཕྱིར། །ལ་ཕུག་སྐམ་དང་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར། །བསྐ་བ་དང་ནི་བསྐོལ་བ་བསྔགས། །ཤ་ཏ་པུཥྤའི་ལྡེ་གུ་ནི། །རྒྱམ་ཚ་ཏིལ་མར་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་ འདིར་སྦྲུམ་མ་ལ་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་འདིར་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པ་སྨན་མངར་བའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་འདིར་ཕྱི་ས་རྙིང་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་།རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་དང་། སྨན་བསྐ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་འཇམ་རྩིའམ། ཤ་ཏ་པུཥྤའི་ལྡེ་གུ་རྒྱམ་ཚ་དང་ཏིལ་མར་དུ་བཅས་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་ཞག་གཅིག་འདས་པ་ནའང་། །དུས་སུ་བཙས་ཡིན་དེ་ཕན་ཆད། །རླུང་གིས་ དཀུར་ནི་བཀག་གྱུར་ན།།ལོ་ཡི་བར་དུ་གནོད་པ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་བརྒྱད་པ་དེ་འདས་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་ཕན་ཆད་ཀྱང་བཙས་པའི་དུས་ཡིན་པས། དེ་ཡང་བཙས་པ་ནི་དུས་སུ་བཙས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཕན་ཆད་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་རླུང་གིས་མངལ་གྱི་གནས་སུ་བཀག་ ཅིང་འབྱུང་དུ་མི་སྟེར་ན།གནོད་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་དགུ་ལོན་ན་སྣུམ་བཅས་པའི། །འབྲས་ཆན་ཤ་ཁུ་བླུད་པར་སྔགས། །སྣུམ་མང་ནས་ཐུག་སྦྱིན་པའམ། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་དེ་ཟླ་བ་དགུ་བ་ལ་བབ་པའི་ཚེ། ཤ་ལ་སོགས་ པའི་སྣུམ་དང་བཅས་པ་འབྲས་ཆན་དང་མར་དང་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པའམ།ནས་ཐུག་མར་མང་པོ་བཏབ་པ་བྱིན་ན་ཕན་པའམ། དེ་བཞིན་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ལ་བཅུག་རས་ བལ་ནི།།མཚན་མར་རྟག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་སྦྱར་བའི་མར་དེ་ཉིད་ལ་བཅུག་ཅིང་སྤངས་པའི་རས་བལ་གྱི་ཡེའུ་ཡང་སྦྲུམ་མ་དེའི་མོ་མཚན་དུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རླུང་གི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

八月母子各自轮流气色转移。由此二者生衰喜。婴儿气色不住故，此时生产则不活，妇女将有疑虑时。即是说，到了八月之时，母亲和腹中胎儿二者轮流交替地逐渐转移一切身体精华之气，有时转移到母亲，有时转移到胎儿。如此气色转移使母子二者产生衰弱和喜悦，当气色转移到腹中胎儿时，胎儿欢喜而有光泽，孕妇则身体衰弱。当精华转移到母亲时，母亲欢喜，胎儿则衰弱。而且在此时分娩婴儿也不能存活。为什么呢？因为婴儿的气色在胎中不稳固的缘故。如此转移时分娩，妇女的生命将有疑虑，意思是说也可能存活。
在此应饮用乳汁，以甘甜药物和煎煮的油脂进行软膏涂敷。为清除旧粪便，萝卜干和酸枣，涩味和煎煮者称赞。夏陀布沙软膏，岩盐芝麻油涂敷。即是说，在八月之际，应让孕妇饮用牛奶和煮熟的青稞粥。又在此八月之际，应涂敷属于养生等类的甘甜药物软膏和煎煮的油脂软膏。又在此八月之际，为清除旧粪便，应涂敷干萝卜、酸枣、涩味药物和煎煮的油脂软膏，或者夏陀布沙软膏配以岩盐和芝麻油的软膏，这是受到称赞的。
此时过一日之后，即为适时分娩，此后若风阻于腰，将造成一年损害。即是说，八月过后一日以后也是分娩的时候，这也称为适时分娩，此后若风阻滞在胎位一年之久不让出来，就会产生有害的疾病。
九月满时饮用含油的米饭肉汤称赞，或给予多油青稞粥，或施用前述软膏。即是说，孕妇到了九月之时，饮用含有肉等油脂的米饭和酥油肉汤有益且受称赞，或者给予加入大量酥油的青稞粥有益，或者同样施用刚才所说的甘甜药物和煎煮的油脂软膏。
将其浸泡的棉花，应常置于生殖器中。即是说，也应将浸泡在调配软膏的油脂中的棉花塞入该孕妇的女阴中，这样可以祛除风病。

།རླུང་འཇོམས་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །བསྒྲངས་ པས་ཉིན་རེ་བཀྲུས་པ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་སྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་བརྡུངས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བཙགས་པ་བསྒྲངས་པས་ཉིན་རེ་ཞིང་བཀྲུས་ན་ཡང་སྦྲུམ་མ་ལའང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་དགུ་ཕན་ཆད་ལུས་ལ་ནི། །སྣུམ་མེད་པར་ནི་མི་གཞག་གོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་ཟླ་བ་དགུ་པ་ལ་བབ་པ་ནས་བཙས་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་སྣུམ་གྱིས་ལུས་ལ་བསྐུ་བར་བྱ་ཞིང་། སྣུམ་མེད་པར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །ནུ་ཞོ་གཡས་པ་སྔར་བྱུང་ཞིང་། །གཡས་ལོགས་ལ་ནི་བརྟེན་པ་དང་། །འདྲི་ཚིག་སྐྱེས་པའི་མིང་ཅན་སྨྲ། །དགའ་ཞིང རྨི་ལམ་སྐྱེས་པ་མཐོང་།།དཀུ་ནི་གཡས་པ་མཐོ་བ་དང་། །མངལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པ་དག་།བུ་སྐྱེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་གང་གི་ནུ་མ་གཡས་པའི་ནུ་ཞོ་སྔར་བྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡས་ལོགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའམ། གཡས་ ནས་འགྲོ་བ་རྨི་བ་ལ་སོགས་པ་རྨི་བ་དང་འདྲ་བའི་ཚིག་སྐྱེས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་།རྨི་ལམ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཀུ་གཡས་ལོགས་མཐོ་ཞིང་ཆེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པར་གནས་ན་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ རོ།།གཞན་དུ་བུ་མོར་འགྱུར། །གང་ཡང་སྐྱེས་པ་ཕྲད་འདོད་དང་། །གླུ་གར་རོལ་མོ་ལ་དགའ་དང་། །དྲི་དང་ཕྲེང་ཆགས་བུ་མོ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་ནི། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་དངོས་སུ་ནུ་མ་གཡོན་པ་ནས་དང་པོ་ཞོ་བྱུང་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་བུ་མོ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་སྦྲུམ་མ་གང་སྐྱེས་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་འདོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ལྷག་པར་དགའ་བ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་ཡང་བུ་མོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲེས་པས་ནི་མ་ནིང་འགྱུར། །དཀུ་ཡི་དབུས་ནི་མཐོ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུ་མོ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་སྙེགས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བུ་ནི་མ་ནིང་དུ་བཙས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ནིང་དེ་མངལ་ན་གནས་པའི་ཚེ་མའི་དཀུའི་ཕྱོགས་སུ་དབུས་མ་མཐོ་ཞིང་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཚེ་མ ལོགས་གཉིས་མཐོ་བས་ན།།ལྟེ་བ་དམའ་བར་འདུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚེ་མ་སྟེ་མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གཉིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོགས་གཉིས་མཐོ་བས་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་དམའ་ཞིང་ལུང་པ་ལྟར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པའི་དང་པོ་ནས་ བརྩམས་ཏེ།།ས་ཕྱོགས་ཤིས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ནི། །ཕུན་ཚོགས་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཞག་།དེ་ནི་བཙས་ཁྱིམ་ཞུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚིགས་ཀྱི་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྦྲུམ་མ་དེ་བཙས་པའི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ་ལ། ཁྱིམ་དེ་ཡང་དང་པོར་ས་ཕྱོགས་ ཤིས་པའི་ཁྱིམ་པའི་དཔྱད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཤེས་པས་ལེགས་པར་བརྟགས་པར་བརྩིགས་པ་དང་།ཡོ་བྱད་དགོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་དགེ་བའི་ཞག་སྟེ། གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་བྱེད་པ་བཟང་པོའི་ཞག་ལ་དེ་ཁང་པ་དེར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེར་ནི་བུད་མེད་བཙའ་མྱོང་ བས།།བསྐོར་ཏེ་བཙའ་བའི་དུས་བར་བསྡད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གནས་དེར་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་དེ་སྔར་ལན་མང་དུ་བཙའ་མྱོང་ཞིང་། དེའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ་གནས་ལ་བསྡད་པར་བྱའོ།

关于'煎煮能制服风的叶子的水，冷却后每天清洗有益'这句话，是说将能制服风的药如苏麻等叶子捣碎后煎煮的水过滤冷却，每天用来清洗对孕妇也有益处。
关于'九个月以后身体上不可无油'这句话，是说孕妇从怀孕九个月直到分娩期间，要经常用油涂抹身体，不可让身体无油。
关于'右乳先出乳汁，依靠右侧，说出带男性名字的询问语，欢喜并梦见男子，右腰高，腹部圆润者生男'这句话，是说若妇女右乳先出乳汁者将生男孩。同样，依靠右侧或梦见从右侧行走等类似的梦境，喜欢说带男性名字的事物，梦见男子和大象等，同样右腰高大，以及腹部圆润者将生男孩。
关于'其他情况则生女。凡是喜欢与男子相会，喜爱歌舞音乐，喜爱香和花环者生女'这句话，是说与生男特征不符的其他情况，也就是左乳先出乳汁等是生女的特征。同样，孕妇若喜欢与男子相会行欲并特别欢喜，喜爱歌舞等者也将生女。
关于'若两者混合则成中性，腰部中间高起'这句话，是指男女生产特征两者，具有混合特征的孩子将生为中性人。中性人在母腹中时，母亲腰部中间高起。
关于'双胎两侧高起，脐部凹陷'这句话，是说双胎即母腹中将生两个众生的特征是两侧高起，脐部位置凹陷如山谷。
关于'从九月初开始，在吉祥地方具足资具的良辰，应入产房'这句话，是说从怀孕九月初开始，应让孕妇住在产房中，这房子也应首先由懂得房屋观察仪轨者在吉祥地方善加观察后建造，具足一切所需资具，在星宿、行星、事业良好的吉日让她入住其中。
关于'应由经验丰富的妇女环绕陪伴直至分娩时'这句话，是说在那处所应由曾多次分娩经验丰富、善于此事的妇女们环绕陪伴而住。

།དེང་ངམ་སང་ནི་བུ་བཙས་རྟགས། །སྙོམ་ཞིང་དཀུ་དང་མིག་ལྷོད་དུབ། ། སྨད་དུ་ལྕི་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །མཆིལ་མ་མང་ཞིང་གཅིན་མང་འབྱུང་། །བརླ་དང་རྐེད་པ་ལྟོ་དང་རྒྱབ། །སྙིང་དང་ཆུ་སོ་བརླ་རྩ་ན། །མཚན་བྱེ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། །འགུལ་ཞིང་འཛག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གནས་པ་ལས་དེང་ངམ་སང་བུ་བཙས་པར་འགྱུར་བ དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་རྟགས་ནི།སྦྲུམ་མ་དེ་སྙོམ་ཞིང་རྨྱ་ལ་དགའ་བ་ཆུང་བ་དང་། དཀུ་དང་མིག་ལྷོད་ཅིང་རང་གི་གནས་ལས་འགུལ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དང་། དྲག་ཤུལ་གྱིས་ངལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་དུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ལྕི་ཞིང་ འདེགས་པར་དཀའ་བ་དང་།ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་ཟས་མི་འདོད་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཆིལ་མ་ཁ་ནས་འཛག་པ་མང་བ་དང་། གཅིན་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརླ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། མཚན་བཀས་པ་ལྟར་འབྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་ མི་འཆད་པར་དེ་ན་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལྟར་ཟུག་པ་དང་།མངལ་གྱི་སྒོ་འགུལ་བ་དང་། བེའུ་སྣབས་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རང་དབང་མེད་འགྱུར་རྗེས་སུ་ནི། །དེ་འོག་མངལ་གྱི་ཆུ་འཛག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་སྙོམ་པ་ནས་མཚན་འབྱེ་བའི་བར་རང་ དབང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ནད་དུ་མ་བྱུང་བའི་རྗེས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་མངལ་གྱི་ཆུ་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མངལ་ནས་ལས་བྱུང་རྩོམ། །བཀྲ་ཤིས་བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ལག་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེས་མིང་གཞག་།ལེགས་བསྐུས་ཆུ་ནི་དྲོན་མོ་བླུགས། །མར་དང་ བཅས་པའི་ཐུག་པ་བླུད།།དེ་འོག་ས་ལ་མལ་བཅས་འདུག་།བརླ་གཉིས་བཀུག་སྟེ་གན་རྐྱལ་གནས། །ཡན་ལག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུ། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་མཉེ་བྱ་ཞིང་། །གླལ་དང་འཆག་པ་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་དུ་ གཟུང་ངོ་།།མངལ་ནས་བྱུང་བར་རྩོམ་པ་ནི། །འབྱུང་བའི་དུས་དང་ཉེ་བའོ། །བཀྲ་ཤིས་པའི་བསྲུང་བ་བྱ་བ་ནི། དཔུང་པ་ལ་སོགས་པར་སྲུང་སྐུད་གདགས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་། ལག་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པ་སྟར་ག་དང་གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ གཞག་པ་དང་།སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐུ་བ་དང་། རོ་སྨད་དུ་ཆུ་དྲོན་པོ་བླུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མར་དང་བཅས་པའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ས་ལ་མལ་བཅས་པར་འདུག་ལ། བརླ་གཉིས་བཀུག་ཅིང་བསྐུས་ལ་གན་རྐྱལ་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པས། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉེ་ཞིང་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་བདེ་བར་མཉེ་བར་བྱ་བ་དང་། གླལ་དང་འཆག་པ་དག་ཀྱང་བདེ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་ལྟས་མངལ་གནས་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །དེ་རྟགས་སྙིང ག་ལས་འཕོས་ནས།།མངལ་གནས་ལྟོ་བར་ཞུགས་ནས་སུ། །ཆུ་སོའི་སྟེང་ན་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སུ་བྱ་བར་བཤད་པ་འདས་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་སྟེང་ནས་ཐུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། སྙིང་ག་ལས་འཕོས་ཏེ་ཆུ་སོའི་ སྟེང་དུ་གནས་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་རྟགས་ནི་སྙིང་གནས་འཕོས་ཤིང་གནས་དེ་བོར་ནས་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ལྟོ་བར་ཞུགས་ཏེ་རིམ་གྱིས་བབས་ནས། ཆུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྒང་པའི་ཐད་ཀར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།

现在或今日的分娩征兆：身体疲软，腰部和眼睛松弛疲惫，下身沉重且食欲不振，唾液增多且小便频繁。大腿、腰部、腹部和背部，心脏、膀胱和大腿脉络疼痛，阴部开张疼痛，并出现移动和渗漏。
对此解释：如是安住时，今日或现在即将分娩的征兆是：孕妇疲软且不喜欢睡眠，腰部和眼睛松弛，如同从自己的位置移动般，无剧烈运动却感疲惫，身体下部沉重难以抬起，食欲不振且不想进食，痰液和唾液从口中大量流出，小便频繁，同样大腿等身体部位疼痛，阴部如裂开般张开，持续不断地疼痛如同生产一般，产门移动，羊水和血等物开始渗漏。
身不由己之后，接着羊水开始渗漏。对此解释：从身体疲软到阴部开张等身不由己的诸多病症出现之后，随后羊水开始渗漏流出。
然后开始从胎中出产，应行吉祥护持仪轨。手中放置果实生名，善涂抹温水灌注，加入酥油的粥汤饮用，之后铺床而坐，双腿弯曲仰卧而住，反复涂抹肢体，脐下应当按摩，令其打哈欠和行走。
对此解释：此处'然后'二字应理解为吉祥之义。从胎中出产开始是指接近出产之时。行吉祥护持是指在肩膀等处系护身绳并行吉祥仪轨，手中放置具有果实生名的诃子、诃黎勒、余甘子等，善加涂油，下身灌注温水，同样饮用加入酥油的青稞粥。之后在地上铺设卧具而坐，双腿弯曲涂油后仰卧而住，同样因有风起扰乱之虑，应反复按摩涂油。脐下应当舒适按摩，令其舒适打哈欠和行走。
如是胎儿向下而出，其征兆从心间移动，胎儿入于腹中，安住于膀胱之上。对此解释：以刚才所说的作法，胎中所住有情从上向下而出，从心间移动至膀胱上安住。其性相征兆是从心处移动离开该处后，胎中所住者入于腹中，逐渐下降，安住于所谓膀胱即小便囊之处。

།དེ་ནས་དབང་མེད་ནད་ལྡང་སྟེ། །མྱུར་དུ་ཁྲི་ལ་གཞག་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་བཙས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་དབང་མེད་པའི་ནད་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་གོང་མ་དེ་དག་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་སྦྲུམ་མ་དེ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་འོག་མངལ་གནས་ལེགས་བཙིར་ནས། །དེ་ཡིས་མཚན་ནི་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་རིམ་གྱིས་ཐུར་དུ་བཙིར་ནས། དེའི་མཚན་མོ་སྣུམ་དང་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དང་པོར་དལ་གྱིས་བཙིར་བྱ་ཞིང་། །བཙས་ཀར་དྲག་ཏུ་བཙིར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོར་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་དལ་བུས རིམ་གྱིས་བཙིར་བར་བྱ་ཞིང་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་འབྱུང་ཁར་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲགས་པར་བཙིར་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་མཚན་གྱི་སྒོར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནས་བཙས་ཀྱི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་བཙིར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བུ་སྐྱེའི་སྒྲ་དང་ནི། །ཆུ་དང་རླུང་གིས་དགའ་བ་སྐྱེད། །བཙས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ པ་ཡིས།།སྲོག་བྲལ་འདྲ་བ་སླར་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་དེ་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་བུ་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐལ་བ་ཅན་གྱི་བུ་སྐྱེས་སོ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་གྲང་མོ་གཏོར་བ་དང་། རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡབ་ བདག་གིས་དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ལ།བཙས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ཅིང་ཉོན་མོངས་པར་སྲོག་དང་བྲལ་བ་འདྲ་བར་སྣང་བ་དེ་སླར་གསོ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མངལ་དུ་ཐོགས་ན་སྦྲུལ་ནག་པོའི། །པགས་པས་མོ་མཚན་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།བུ་བཙས་པ་ན་མངལ་དུ་ཐོགས་ཤིང་འབྱུང་དཀའ་བར་གྱུར་བ་ན། སྦྲུལ་ནག་པོའི་པགས་པ་མེར་བསྲེགས་པས་མོ་མཚན་བདུག་པར་བྱའོ། །བྱ་རྣུའི་མེ་ཏོག་རྩ་བའམ། །ལྕམ་པའམ་ཡང་ན་བྱི་ཤ་ལྱ། །རྐང་པའམ་ལག་པར་གདགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་མངལ་ནས་བུ་མ་ཐོན་པ་ལ།བུ་ཝརྞ་པུཥྤ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་རྣུའི་རྩ་བ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། ལྕམ་པ་དང་། བྱི་ཤ་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་རྐང་པའམ་ལག་པར་གདགས་ཤིང་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཤ་མ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ནི། །དེ་དག་ཉིད་བྱ་དེ་ནས་བཏེག་།དཔུང་པ་གཉིས་ནས་ བཟུང་སྟེ་སྦྲུག་།རྟིང་པས་མཇུག་ཏོ་བརྡེག་པ་དང་། །རྐུབ་ཚོས་དམ་དུ་བཙིར་བར་བྱ། །སྐྲ་ཡིས་ལྐོག་མ་རྐན་རེག་བྱ། །སྣུ་ཧའི་འོ་མ་སྤྱི་བོར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་མ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། ཤ་མ་ཐོགས་ཏེ་མ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དེ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག ཉིད་བྱ་བ་དང་།གཞན་ཡང་བུ་བཙས་པའི་བུད་མེད་དེ་དལ་གྱིས་བཏེག་ལ། དཔུང་པ་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ་སྤྲུག་ཅིང་བསིག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟིང་པས་བུ་བཙས་པའི་མཇུག་ཏོར་བརྡེག་ཅིང་བསྣུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐུབ་ཚོས་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ་དམ་དུ་བཙིར་ཞིང་མནན་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཅས་པའི་སྐྲའི་ཚོམས་ཀྱི་ལན་བུ་གཅིག་དྲངས་ཏེ། རྣ་བ་དང་རྐན་ལ་རེག་ཅིང་བྱུག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོར་ཤིང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་བླུགས་པར་བྱའོ། །སྟག་པ་ཀུ་བ་ལངྒ་ལི། །སྦྲུལ་ལྤགས་རུ་རྟ་ཡུངས་ཀར་རྣམས། །རེ་རེའམ་གཉིས་སམ་མ་ལུས་ པས།།མོ་མཚན་བྱུག་པའམ་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེའམ་གཉིས་གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་དང་བསྲེས་པ་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་པས་བྱུག་པར་བྱ་བའམ། དེ་དག་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱའོ། །ཀུ་བ་ནི་ཁ་བོའོ། །ལངྒ་ལི་ནི་བྱི་ཤ་ལྱའོ།

然后，当不由自主的病痛生起时，应迅速将产妇安置于床上。对此，在分娩时出现的诸多不由自主的病痛，在做完上述处理之后，应迅速将产妇安置于床上。
之后，要好好挤压胎儿所在处，以此使产道开启。对此，之后要逐渐向下挤压胎儿所在处，然后用油和药物涂抹等方式开启产道。
开始时要缓慢挤压，分娩时要用力挤压。对此，开始时要缓慢地、逐渐地挤压胎儿所在处，当胎儿即将出生时要用力挤压。当胎儿到达产道口时直到分娩为止都要用力挤压。
然后，通过生子的声音、水和风来产生欢喜。对于被分娩之痛折磨、如同失去生命般的产妇要使其恢复。对此，当产妇分娩时要反复说出生子的声音，如同说'有福之子生了，生了'等话语。同样要洒冷水，用扇子扇风使其产生欢喜。对于被分娩之痛折磨、痛苦不堪、如同失去生命般的产妇要使其恢复并帮其呼吸。
如果胎儿滞留在子宫中，要用黑蛇皮熏产道。对此，分娩时如果胎儿滞留难出，要用黑蛇皮烧烤后熏产道。
要在手脚上系上鸟类花的根、菖蒲或者毕夏离。对此，同样对于胎儿未出者，要在手脚上系上称为瓦尔纳普什帕的鸟类根和花、菖蒲、毕夏离中任何一种。
为了取出胎衣，也要如此做。然后要抬起，抓住两肩摇动，用脚跟击打臀部，用臀部用力挤压。用头发触摸喉咙和上颚，在头顶倒入牛奶树的乳汁。对此，对于胎衣滞留未出者，要采用与胎儿未出时相同的方法，此外还要缓慢抬起产妇，抓住两肩摇晃，同样用脚跟击打产妇的臀部，同样要抓住两边臀部用力挤压。同样要拉出一缕头发，触摸耳朵和上颚涂抹，同样要在头顶倒入牛奶树的乳汁。
虎杖、白芥子、毕夏离、蛇皮、润达、芥子，用其中一种或两种或全部来涂抹或熏产道。对此，将虎杖等药物一种或两种或全部混合后研成水剂涂抹，或用这些药物在火上燃烧后用烟熏。库巴是指白芥子，朗嘎利是指毕夏离。

། རུ་རྟའམ་བལ་བུའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ཆང་དྭངས་དང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཀུ་ལངྠའམ་བལ་བ་ཛ། །ཆང་རྙིང་དག་ལ་བཏབ་སྟེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་དང་བལ་བུའི་ལོ་མ་ཆུ་འཐགས་སུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཆང་གི་དྭངས་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་བུད་མེད་དེ་ལ་བླུད་ན་ཡང་ཤམ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ལྡེ་གུ་དེ་ཉིད་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་བཙོས་པའི་ཁུ་བའམ བལ་བ་ཛའི་ཁུ་བ་རྙིང་པའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཤ་མ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཤུ་ཏི་ཡུངས་ཀར་ཟིར་དང་། །ཤི་ཀྲུ་ཏིག་སྣ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཤིང་ཀུན་རུ་རྟ་པོ་སོན་ཆ། །འོ་མ་བ་གཅིན་ཡུངས་མར་དང་། །བསྐོལ་བ་བཤང་བའི་སྒོའམ་ནི། །མོ་མཚན་ནས་ནི་འཇམ་རྩི་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་ཏི་སྟེ་ཤ་ཏ་པུཥྤ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ རྣམས་ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་དང་།འོ་མ་དང་བ་གཅིན་གཉིས་ཀ་དང་། སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ་ཡུངས་མར་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་བཤང་བའི་སྒོའམ། མོ་མཚན་ནས་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་ཤ་མ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤུ་ཏི་ཆུ་དག་རུ་རྟ་དང་། །ཡུངས་ཀར་པི་པི་ལིང་ལྡེ་ གུ།།སྣུམ་དང་ལན་ཚྭར་བཅས་པ་ཡི། །མས་གཏོང་ཤ་མ་མྱུར་དུ་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པ་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པའི་སྨན་གྱི་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་ན་ཡང་ཤ་མ་མྱུར་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཐོགས་རྒྱུ་ནི་རླུང་ཡིན་ཏེ། ། དེ་བཅོམ་ཤ་མ་མྱུར་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཤ་མ་དེ་ཐོགས་ཤིང་མ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་རླུང་དེ་སྨན་དང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ནས་ཤ་མ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་རླུང་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན ལག་བཀྲུས་སེན་མོ་བྲེགས།།མཁས་པ་ཡིས་ནི་དྲངས་ཏེ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤ་མ་དེའི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་བུད་མེད་ལག་པ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ཤིང་སོར་མོ་ལེགས་པར་བྲེགས་པས་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲངས་ཏེ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཤ་མ་བྱུང་ན་མོ་མཚན་དང་། །ཡན་ ལག་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་མཉེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐབས་དེ་དག་གིས་ཤ་མ་ཕྱིན་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་མོ་མཚན་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་མཉེ་བ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བར་བྱའོ། །མངལ་ནད་གཟེར་ནི་ཆུ་སོ་མགོ། །ལྟོ་བ་གཟེར་ལ་ཐལ་སྨན་ ནི།།རྣོན་པོ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་དག་།མར་རམ་ཆུ་ཚན་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུ་བཙས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བའི་མངལ་ནད་མགོ་དང་ཆུ་སོ་དང་ལྟོ་བར་གཟེར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། མ་ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་མར་རམ་ཆུ་ཚན་དང་སྦྱར་ ཏེ་དེ་བླུད་པར་བྱའོ།།འུ་སུ་བསྐོལ་ཆུ་བུ་རམ་དང་། །ཚ་གསུམ་དྲི་བཟངས་གསུམ་བཏབ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འུ་སུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ལ་བུ་རམ་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་སྟེ། པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། དྲི་བཟང་གསུམ་པོ་ཤིང་ཚ་དང་། གན་དྷ་བྷ་དྲ་དང་། སུག་སྨེལ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚ་བ་གསུམ་དང་དྲི་བཟངས་གསུམ་ཞོ་གཉིས། བུ་རམ་ཞོ་གཉིས་སྦྱར་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སྨན་པ་རྒན་པོ་དག་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་བྱིས་པའི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱིས། །བྱིས་པ་མ་མས་སྐྱོང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས གཞན་པའི་བུད་མེད་མ་མར་བྱས་པ་ལ་བྱིས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་གཏད་དེ།དེས་ཀྱང་བྱིས་པ་གསོ་བའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་དག་གིས་བསྐྱང་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ།

关于如何使用茴香或香附子的膏药：应与清酒调和后服用。或者将豆类或香附子与陈酒调和后服用。
茴香和香附子的叶子磨成糊状，与酒的清液混合后让该妇女服用，便能排出胎衣。或者将此膏药与豆类汤或香附子的陈汤混合后服用，也能排出胎衣。
将茴香、芥子、孜然、胡荽、莳萝、胡椒、诃子、茴香、芍药，与牛奶、牛尿、芥子油一起煎煮，从肛门或阴道进行温和灌注。
上述药物磨成膏状，与牛奶和牛尿混合，加入芥子油煎煮后，从肛门或阴道进行温和灌注，也能排出胎衣。
将茴香、水藻、茴香、芥子、胡椒磨成膏药，加入油和盐进行灌肠，能快速排出胎衣。
胎衣滞留的原因是风，消除风气胎衣就会迅速排出。
因为胎衣滞留不出的原因是风，所以用药物和油脂等方法消除风气后胎衣就会迅速排出，因此要进行温和灌注以消除风气。
或者，让熟练的助产妇洗净手、修剪指甲后用手取出。
即让熟悉此事的妇女用油涂抹手部，修剪好指甲后从产道将胎衣取出。
胎衣排出后，应用芝麻油涂抹按摩阴部和四肢。
用上述方法排出胎衣后，用芝麻油涂抹按摩阴部和四肢。
对于产后宫腔疼痛、牙痛、头痛和腹痛，应将辛辣的灰药磨细后与酥油或热水调和服用。
对于产后宫腔疼痛、头痛、牙痛和腹痛等症状，应将辛辣的灰药磨细后与酥油或热水调和服用。
将茴香煎水加入糖和三辛香料、三种香料后服用。
或者用茴香煎煮的水加入糖和三辛香料（即胡椒、肉豆蔻、生姜）以及三种香料（即桂皮、甘松、豆蔻）服用。老医生说这些药材各用二钱，糖用二钱调配服用。
然后应让奶妈用育儿之法抚养婴儿。
之后将刚出生的婴儿交给其他妇女作为奶妈，让她用育儿的方法抚养照顾婴儿。

།བུ་བཙས་བཀྲེས་ཡོད་ཏིལ་མར་དང་། །མར་ལས་ཚད་ཆེན་བླུད་བྱ་བ། །ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་རན་བཏབ་སྦྱིན། །དེ་འོག་བུ་རམ་ཆུ་དྲོན་ནམ། ། རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་ཆུ་བླུད་དེ། །དེས་ནི་རླུང་ནད་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཁྲག་ངན་དག་ཀྱང་དག་པར་བྱེད། །རིམ་འདི་ཞག་ནི་གཉིས་གསུམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བུ་བཙས་པའི་བུད་མེད་དེ་བཀྲེས་ཤིང་བྲུ་བ་ཚ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཏིལ་མར་རམ་མར་གང་དང་འཕྲོད་ཅིང་གོམས་པ་ལས། སྔར་སྣུམ་གྱི་སྐབས་བཤད་པའི་ཚད་ཆེན་པོ་གང་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱིས་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་མ་རན་ཙམ་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བུ་རམ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་བླུད་པའམ། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐོལ བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་ག་བྱས་པ་དེས་ནི་རླུང་ནད་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་ངན་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་དག་ཅིང་མེད་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། རིམ་པ་འདིས་ནི་ཞག་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་མི་འཕྲོད་ལ་ཆོ་ག་འདི། །སྣུམ་མེད་ པར་ནི་བསྟེན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་མི་འཕྲོད་པའམ། བསྟེན་པར་མི་ནུས་པ་ལ། ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་སྣུམ་དང་མ་སྦྱར་བར་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་འབའ་ཞིག་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱའོ། །འཐུངས་ནས་ལྟོ་བ་ཏིལ་མར་དང་། །མར་བསྐུས་ ནས་ནི་གོས་ཀྱིས་དཀྲི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་བཙས་པ་དེས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་འཐུངས་ཟིན་པ་དང་། དེའི་ལྟོ་བ་མར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གོས་ཀྱིས་དཀྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུས་ནི་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཁོང་པར་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞུ་ནས་ཁྲུས་བྱས་ཐུག་པ་ནི། །སྔར་བཤད་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཞུ་ཟིན་པ་དང་། ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱས་ལ། ནས་ཐུག་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཚ་བ་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་གཞན་དག་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞག་གསུམ་ཕན་ཆད་བི་ད་རི། ། ལ་སོགས་སྨན་སྡེའི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །ནས་ཐུག་ཕན་ཞིང་སྣུམ་མང་བའམ། །གོམས་པའི་དབང་ལས་འོ་ཐུག་བླུད། །ཞག་བདུན་ཕན་ཆད་དེ་ལ་ནི། །རིམ་གྱིས་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་གསུམ་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་བཙས་པ་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་ཟས་ཀྱི་ཆ་བསྟེན པར་བྱའི།མོད་ལ་ཐ་མལ་པ་ལ་མི་དབབ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་ཁ་ཟས་དང་སྨན་བརྟ་བར་བྱེད་པ་དག་སྦྱིན་ཞིང་། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་གམ། འོ་ཐུག་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་མང་པོ་བཏབ་པ་བླུད་ལ། དེ་ཡང་གོམས་པའི་དབང་ལས་ནས་ཐུག་གམ། འབྲས་ཀྱི་ འོ་ཐུག་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཞག་ནི་བཅུ་གཉིས་མ་ལོན་པར། །ཤ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བཅུ་གཉིས་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བུ་བཙས་པའི་བུད་མེད་ལ་སྨན་པས་ཤ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །ཞག་བཅུ་གཉིས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི་སྲོག་ཆགས་སྐམ་ས་ན་ གནས་པའི་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་མེ་དྲོད་ཀྱི་ཚད་ལས་ལྟོས་ཏེ་རིམ་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

产后饥饿时芝麻油和酥油，应当按大量服用。加入适量五辛粉末给予。之后糖和温水或，平息风病药煎水服用。这样风病就不会升起。不好的血也会得到净化。这个次第要做二三天。
对此，如是产后的妇女饥饿且腹部发热时，芝麻油或酥油任何适宜且习惯的，如前油品章节所说的大量，一日八次能消化的量来服用。并且加入适量五辛粉末给予，之后给予糖和煮沸的水，或者服用平息风病的药如十根等煎煮的水。
做了这样的仪轨就不会升起和扰动风病，同样也会清净和消除不好的血。这个次第要持续二到三天。
对不适合油的人这个仪轨，应当无油服用。对此，对不适合或不能服用油品仪轨的人，刚才所说的五辛等仪轨不要加油，只服用药物仪轨。
服用后腹部涂抹芝麻油和，酥油后用衣服包裹。对此，产妇服用完药物配方后，其腹部涂抹酥油和芝麻油，之后用衣服包裹，这样风病就找不到机会，因此不会在体内产生危害。
消化后沐浴喝粥，与前述药物一起煎煮服用。对此，油品消化后，用温水沐浴，大麦粥与前述五辛和其他平息风病的药物一起煎煮服用。
三天以后毕达利，等药类的汁液煎煮。大麦粥有益且油多或，依习惯给予牛奶粥。七天以后对此，逐渐进行强身仪轨有益。
对此，过了三天之后对产妇也要逐渐食用食物，不要立即恢复正常，也就是给予能增强体力的食物和药物，与毕达利等类别煎煮的大麦粥或加入很多油的牛奶粥，也要根据习惯给予大麦粥或稻米牛奶粥任何适合的。
未满十二天，不应给予肉。对此，医生在未满十二天期间不应给产妇肉食。十二天之后，可以根据消化能力的程度逐渐给予陆地动物的肉汤等。

།མངལ་དུ་འཕེལ་དང་བཙས་པའི་ནད། །གཤེར་དང་ཁྲག་འཛག་བཙིར་བ་ཡིས། །ནད་དེ་གསོ་དཀའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བཙས་ཚེ་འབད་དེ་རིམ་གྲོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་བུ་བཙས་ པའི་བུད་མེད་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་རིམ་གྲོ་བྱ་ཞིང་གསོ་དགོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མངལ་དུ་འཕེལ་བས་ལུས་ཟུངས་ཟད་ཅིང་། ལྷོད་པར་བྱས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཙས་པའི་ནད་འདྲེན་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ནད་དང་། གཤེར་བག་དང་། ཁྲག་འཛག་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཙིར་ཞིང་མཉེས་པས་བུ་བཙས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གསོག་དང་ཁོང་སྟོང་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། བཙས་པའི་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་ཞིང་བཙས་པར་དཀའ་བའམ། གསོར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པའི་ཆོགས་འབད་དེ་གསོ་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས། །ཁ་ཟས་བསྡམས་སོགས་དང་བྲལ་ནས། །བཙས་པའི་མིང་དང་བྲལ་བའམ། །ཟླ་མཚན་བྱུང་བར་གྱུར་བར་དུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་བཙས་པའི་དུས་དེ་འདས་པར་གྱུར་པ་དང་། རིམ་ གྱིས་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་ཁ་ཟས་མི་མཐུན་པ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྤངས་ནས་བཙས་པའི་མིང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།བུ་བཙས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་བྲལ་བར་འདོད་དོ། །ཡང་དྲང་སྲོང་ལ་ལ་དག་ནི་ཡང་ཟླ་མཚན་བྱུང་ཞིང་མཚན་ནས་འཛག་པར་གྱུར་གྱི་ བར་དུ་བུད་མེད་བཙས་པ་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་ཕན་ཆད་དེའི་མིང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ ནས་ལུས་ཀྱི་རུམ་དུ་ཞུགས་པའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རུམ་དུ་ཆགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་གང་ཡིན་པ་སྦྲུམ་མས་བསྟེན་ནས། དེས་མངལ་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་ནད་འབྱུང་ བའམ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན།དེ་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུམ་མས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་།བསྟེན་པའམ་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ནི། །ཟླ་མཚན་བྱུང་བའམ་གཟེར་ཞིང་ན། །ཕྱི་ནང་སྣུམ་དང་བསིལ་ཐབས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་སྦྲུམ་མས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ དངོས་པོ་ཉལ་པོ་བསྟེན་དྲགས་པ་དང་།ངལ་དུབ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པའམ། ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ཟླ་མཚན་བྱུང་ཞིང་ཁྲག་འཛག་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཆུ་སོའི་ངོས་གཉིས་དང་། མཇུག་དོ་དང་མོ་མཚན་གྱི་སྒོ་ལ་སོགས་པར་གཟེར་ཞིང་ན་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་སྣུམ་ཞིང་ བསིལ་བའི་ཐབས་སུ་བྱ་སྟེ།ཟས་དང་སྐོམ་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་སྣུམ་པ་དང་བསིལ་བའི་བག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ུ་ཤིར་པདྨ་ཙནྡན་དང་། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཤུན་པ་ཡི། །ལྡེ་གུར་མར་ནི་བསྐུ་བ་དང་། །རས་བལ་སྤངས་པ་བཤང་སྒོ་དང་། །མོ་མཚན་གཉིས་སུ་ཐེམ་བུར་གཞུག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ུ་ཤི་རལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་བྱུགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པར་བྱས་པའི་རས་བལ་གྱི་ཐེམ་བུ་བཤང་སྒོ་དང་མོ་མཚན་གཉིས་སུ་གཞུག་ཅིང་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།

对于'胎中增长和分娩的病症，渗漏和出血挤压，因为这些病症难以治愈，分娩时应当努力做好护理'这句话，此处对于产妇应当非常努力地进行护理和治疗，因为胎中增长使身体精华耗尽，并且放松，同样地引起和产生分娩的病症，以及渗漏，出血，同样地由于挤压和按摩皮肤等，产妇的身体特别虚弱空虚，产后病症极其难以治疗和护理，或者似乎无法治愈，因此应当如前所述努力治疗和护理。
关于'如是两个半月，远离饮食约束等，或失去产妇之名，直至月经来潮时'这句话，以这些方式度过产期之后，渐渐过了两个半月，远离和断除不适宜饮食的约束等，失去产妇之名，即认为脱离了产妇这个名称。有些仙人则说，直到月经出现和流出为止称为产妇，此后便没有这个名称。
这是由亲近月官的阿阇黎所作的《八支心要集解·词义月光》中身体位置第一章的解释。
关于'现在将要解说进入身体内部的病症差别'这句话，此处开始解释的含义是：虽然胎儿已经在内部形成，但孕妇若食用应当避免的食物、不当的行为和药物，会导致胎儿在胎中生病或死亡，为了治疗这些问题而作此解释。
关于'孕妇应当避免之事，由于沉溺或疾病力量，月经出现或疼痛时，应当内外施以油润和清凉之法'这句话，孕妇对于应当避免的事物如过度行房、疲劳等的沉溺，或由于疾病的力量导致月经出现和出血，或者两侧腰部、臀部和阴部等处疼痛时，这时应当对身体内外进行油润和清凉处理，即通过饮食、饮品和涂抹等方式使用油润和清凉的成分。
关于'乌尸草、莲花、檀香，以及含乳树皮，用其调制成膏，涂抹酥油，以及棉花制成的垫子，放入大小便道和阴部两处'这句话，用乌尸草等药物制成膏状涂抹，并将充分压实的棉花垫子放入大便道和阴部两处。词义到此可以理解。

།ལན་བརྒྱར་བཀྲུས་པའི་མར་གྱིས་ནི། །བསྐུ་བའམ་བུད་ མེད་དེ་ཡི་ལུས།།ུ་ཤིར་ལ་སོགས་ཆུ་ནང་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལན་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུའི་ནང་དུ་ལག་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉེས་པའི་མར་གྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པ་དང་། དེའི་ཆུ་དེ་ཨུ་ ཤི་རལ་སོགས་པའི་ཆུར་དེ་གཞུག་ཅིང་ལུས་ནུབ་པར་བྱའོ།།ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཀུ་མུ་ཏ། །པདྨ་ཨུཏྤལ་གེ་སར་ནི། །འོ་མའི་མར་སྦྱར་ཀ་ཤེ་རུ། །ཤྲྀང་ག་ཏ་ཀ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མར་ནི་འོ་མའི་མར་ཏེ། ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡེ་གུར་ བྱས་ལ་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཤྲྀང་ག་ཏ་ཀ་དང་། ཀ་ཤེ་རུ་དག་དང་བཟའ་བར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ནི། །ཆུ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། །ུ་དུམ+Wཱ་ར་གཞོན་ནུ་དང་། །ལྡན་པའི་འོ་མ་སྐོམ་དུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་གྱི་ལྡེ་གུའམ།ཕྱེ་མ་འོ་མར་བཅུག་པའམ། པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའོ། །ུ་དུམ+Wཱ་ར་གཞོན་ནུ་ནི་ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པ་ཆུང་བའོ། །སཱ་ལུའི་རྩ་བ་ཀ་ཀོ་ལ། །བ་ལ་གཉིས་ དང་ཤིང་མངར་དང་།།བུ་རམ་ཤིང་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །འོ་མ་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ཆན། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་ནི། །སྐོམ་སའི་ཤ་ཁུ་ལྡན་པར་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འོ་མའི་ནང་དུ་བཙོས་པའི་འོ་མ་དང་འབྲས་སཱ་ལུའི་རྩ་སྣར་གྱི་ ཆན་སྦག་ཅིང་བཟའ་བར་བྱའོ།།བ་ལ་གཉིས་ནི་བ་ལ་དང་། ཨ་ཏི་བ་ལའོ། །ཡང་ན་ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་ལྡན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་། ཁ་ར་དང་བཅས་པའི་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་གྱི་ཆན་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་དང་ལྡན་པ་ཅུང་ཟད་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཁྲུས་སྨན་མ་གཏོགས་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི། །གསོ་དཔྱད་ བཤད་པ་ཐམས་ཅད་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲུས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་དཔྱད་དུ་བཤད་པའི་བྱ་བ་ཕྱི་ནང་ནས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། སློན་སྨན་བཏང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཁྲག་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་བྱའོ། ། ཟླ་གསུམ་མ་ཚང་བར་དུ་ནི། །ཁྲག་དགག་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་མ་ཚང་གི་བར་དུ་ཁྲག་དགག་པའི་ཆོ་ག་གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་དག་འབད་པས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་སྙི་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ཕལ་ཆེར་མངལ་དུ་མི་འཆགས་པར འགྱུར་རོ།།བེའུ་སྣབས་ལྡན་པའང་དགག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བེའུ་སྣབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དགག་པའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། འདིར་ཟླ་བ་གསུམ་རྫོགས་པ་ཡན་ཆད་མངལ་དུ་ལེགས་པར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།

对于'用百次洗净的酥油涂抹女人的身体，或将身体浸入乌施罗等水中'这句话，'百次'这个词应理解为表示多次的意思，即用手在水中反复揉搓的酥油涂抹女人的身体，然后将身体浸入含有乌施罗等药物的水中。
对于'糖、蜂蜜、睡莲、莲花、青莲花的花蕊，与牛奶酥油调和，应给予迦势茹、青木香'这句话，牛奶酥油是指从牛奶中提炼出的酥油，将糖、蜂蜜等调制成药膏食用，同样也要服用青木香和迦势茹药物。
对于'甘陀必扬俱和水生植物的根，以及无花果幼果混合的牛奶作为饮品'这句话，同样要将甘陀必扬俱等药物的药膏或粉末放入牛奶中，或者与必扬俱等一起煮的牛奶作为饮品。水生植物的根是指青莲等的根。无花果幼果是指未成熟的小无花果。
对于'稻根、迦俱罗、两种婆罗、甘草和甘蔗煮制的牛奶，稻根粥加蜂蜜和糖，以及干地肉汤一起食用'这句话，是指将稻根等药物在牛奶中煮制的牛奶和稻根粥一起食用。两种婆罗是指婆罗和阿提婆罗。或者食用具有清凉功效的、含有蜂蜜和糖的稻根粥，配以少量干地肉汤。
对于'除沐浴药物外，应进行所有治疗血胆的医疗'这句话，除了沐浴药物的配方外，应进行内外所有治疗血液和胆汁的医疗方法，即除了泻药和催吐药外，应进行所有治疗血液的仪轨。
对于'在未满三个月之前，应努力止血'这句话，对于月经来潮的情况，在未满三个月之前，应努力进行上述止血仪轨，因为这时身体极其柔弱无力，大多数情况下不会在子宫中受孕。
对于'也应止住带有粘液的分泌物'这句话，同样对于带有粘液的分泌物也要进行止住的仪轨，因为在这里，三个月以后胎儿才能很好地在子宫中着床，所以应该用止住的方法来治疗。

།འདིའི་གསོ་བ་ནི་མི་མཐུན་ པ་ཡིན་ཏེ།བེ+ེའུ་སྣབས་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་། ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཁྲག་གི་གསོ་བ་དང་མི་མཐུན་ལ། ཁྲག་གི་གསོ་བ་མངར་བ་དང་། བསིལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ནི་བེའུ་སྣབས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་གསོ་བ་སྨྲས་པ་ནི། དེར་ནི་ བསེལ་ཕན་རྩུབ་པ་དང་།།སྨྱུང་དང་གླ་སྒང་ཨུ་ཤི་ར། །སླེ་ཏྲེས་འུ་སུ་ཨ་ར་ལ། །བྱི་ཚེར་དང་ནི་པར་པ་ཏ། །ཙནྡན་པ་ལ་བོང་ང་དཀར། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །རྩཝ་འབྲུ་ལས་གཡོས་ཟས་སྦྱིན་དང་། །མུངྒ་སོགས་ཁུས་བེའུ་སྣབས་ནི། །བསལ་ལ་སྣུམ་སོགས་སྔོན་བཞིན་གཏང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བེའུ་སྣབས་རིགས་ཀྱི་ནད་བེའུ་སྣབས་ཅན་དེ་ལ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་བ་བསྐུ་ཞིང་བཏུང་བས་ཕན་པ་དང་། དེ་ཡང་རྩུབ་སྟེ་རྣོ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བར་གནས་ཤིང་ཟན་བཅད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པ་ཕན་པ་ཡིན་པས་དེ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། ར་ལ་ནི་ཀ་ཏང་གའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྩཝ་འབྲུ་ནི་ཅི་ཙེ་དང་ཁྲེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཆན་མུངྒ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་སྦགས་པྱེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་སྲན་མ་ཙ་ན་ཀ་དང་།སྲན་ཆུང་དང་། སྲན་མ་ལ་སོགས་པའི་གོང་བུའི་འབྲུ་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་བེའུ་སྣབས་བསལ་ཞིང་མེད་པར་བྱས་ནས། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །མངལ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་གྱུར་ན། །མངལ་ནང་ དག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་།།ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་མི་དྲན་ཕྱིར། །ཆང་རྣོ་ཅི་ནུས་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་མ་སྨིན་པར་འཇིག་ཅིང་ཟགས་པར་གྱུར་ན། ཆང་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཆང་རྣོན་པོ་བཏུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཅི་ཙམ་ནུས་ཤིང་ཡོག་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཏུང་ཞེ་ན། མངལ་གྱི་ནང་ནས་ཉེས་པ་དག་ཅིང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་མི་དྲན་ཅིང་བརྣགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རྩ་བ་ལྔ་པོ་ནི། །ཆུང་ངུའི་ཐུག་པ་རྩུབ་དེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཆང་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ། རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་པོ་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག པ་རྩུབ་ཅིང་སྣུམ་མེད་པའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱའོ།།ཆང་མི་འཐུང་ལ་ཐུག་པ་ནི། །ཚ་བ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བ་དང་། །བིལ་བ་ལ་སོགས་ལྔ་དང་བསྐོལ། །ཏིལ་དང་རྩ་འབྲུའི་ཆན་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཆང་འཐུང་བར་མི་བྱེད་པའི་བུད་མེད་དེ་མངལ་འཇིག་པར་གྱུར་ན། ཚ་བ་ལྔའི་ ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བ་དང་།བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཏིལ་དང་། རྩཝ་འབྲུའི་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཟླ་བ་དང་མཉམ་ཉིན་ཞག་རིམ། །མངལ་འཇིག་པ་ལ་ཐུག་སོགས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་འཇིག་པའི་བུད་མེད་ལ། ཟླ་བ་དུ་ ལོན་ནས་མངལ་འཇིག་པར་གྱུར་པའི་གྲངས་དང་ཉིན་ཞག་གི་གྲངས་སུ་སྦྱར་ཏེ།ཞག་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །ཡང་ཞིང་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་མེད། །དྲོད་སྐྱེད་ལྡན་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་དེ་ཡང་རྫས་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡང་བ་དང་།ཚད་ཆུང་བར་བྱས་པ་ཡང་བར་བྱ་བ་དང་། སྣུམ་བག་དང་ལན་ཚྭ་མེད་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་ཚ་བ་ལྔ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་དག་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་ལུས་ཟུངས་ལྗན་ལྗིན་ནི། །བསྐམ་ཕྱིར་ཆོ་ག་འདི་བྱའོ།

这种治疗方法是相互矛盾的。痰液的治疗方法是粗糙的、锐利的、苦涩的等，但这与血液的治疗方法不相符，而血液的治疗方法采用甜味的、清凉的等，这与痰液的治疗不相符。因此，说明其特殊的治疗方法是：
对此，清凉有益且粗糙的，以及禁食和伽蓝香、香根草、独活、乌苏、迦当迦、蒺藜和巴巴答、檀香、帕拉、白附子，煮水后饮用。用谷物煮成的食物给予，以及绿豆等汤汁可以清除痰液，然后像之前一样使用油等。
也就是说，对于患有痰液类疾病的痰液患者，食物和饮品等清凉的涂抹和饮用有益，而且要具有粗糙即锐利和苦涩等性质，同样要保持禁食和断食，同样用伽蓝香等药材煮水饮用有益，所以要饮用这些煮水。迦当迦就是迦当迦树。其他的都容易理解。谷物是指小米和青稞等，要将这些与绿豆等的汤汁混合后给予。'等'字包括鹰嘴豆、小豆和豌豆等豆类的汤汁。这样清除痰液后，像之前一样内外使用油和温热等。
如果胎儿已经损坏，为了清净子宫内部，为了不记得被病痛折磨，应该尽量饮用烈酒。
也就是说，如果胎儿未成熟就损坏流产，应该饮用任何酒中较烈的酒，而且要尽可能多地饮用。为什么要饮用呢？为了清净和净化子宫内的病邪，为了不记得和能够忍受病痛的折磨。
然后五种根药，煮成稀粥汤要饮用。
也就是说，这样饮酒之后，用五种小根药如补骨脂等煮成的粗糙无油的大麦粥要饮用。
不饮酒者的粥汤，要用五种辛香料煮，以及用木苹果等五种煮，要给予芝麻和谷物粥。
也就是说，对于不饮酒的妇女如果发生流产，要用五种辛香料的膏与水煮，以及用木苹果等五种大根药煮的汤汁配合芝麻和谷物粥给予。
与月数相等的日数顺序，对流产者给予粥等。
也就是说，对流产的妇女，要根据怀孕几个月后流产的数字配合日数，在那些天数期间进行给予粥等的仪轨。
要轻且无油和无盐，具有生热性质的有益。
也就是说，那粥要用本性轻的材料，用量要少使其变轻，无油腻和无盐分，加入能生热的药如五种辛香料和肉豆蔻等的才对此有益。
为了干燥病邪和身体组织的混乱，要进行这个仪轨。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ ཆོ་ག་བྱས་པ་འདི་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དག་ཅིང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མངལ་གྱི་ལྗན་ལྗིན་བསྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ཟས་སྣུམ་འཇམ་རྩི། །སྟོབས་སྐྱེད་དྲོད་སྐྱེད་འཚོ་བྱེད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོ་ག་དེ་དག་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཁ་ཟས་སྣུམ་ བག་དང་།ནི་རུ་ཧ་སྣུམ་ཅན་དང་། འཇམ་རྩི་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྙིང་པོར་ལྡན་པས་ཆེར་སྐྱེས་ལ། །མོ་མཚན་ནས་ནི་ཁྲག་འཛག་པས། །མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ལ། །ལྟོ་ན་འགུལ་དང་བཅས་པར་གནས། །དེ་ནི་ སོ་ན་གནས་ཞེས་བྱ།།དེས་ནི་ལྟོ་བ་རྒྱས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ན་གནས་པ་གང་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཐོབ་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཆེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན། སྦྲུམ་མས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པས་མོ་མཚན་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་ཟླ་མཚན་བྱུང་བར་གྱུར་ན། ཆེར་སྐྱེས་ཞིང་འཕེལ་བར་མི་ནུས་པ་ལྟོ་བ་ནས་འགུལ་ཞིང་གཡོ་བ་དང་བཅས་པས་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མངལ་དེ་ནི་སོ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དེ། རྒྱུ་དེས་ན་སྦྲུམ་མ་ལྟོ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་སྨྱུང་དང་རྩུབ་སོགས་སམ། ། ཡང་ན་མངལ་ནས་ཁྲག་འཛག་པས། །མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མ་ནུས་ལ། །རླུང་འཁྲུགས་སྐེམ་ཞིང་སྐམས་གྱུར་པའི། །མངལ་དེ་ཀླུ་ཡི་ལྟོ་ཞེས་བྱ། །འདིར་ནི་ལྟོ་བ་རྒྱས་གྱུར་ཀྱང་། །འགྲིབ་ཅིང་རིང་ཞིག་ལོན་ན་འཕར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་རླུང་ནད་ལྡང་བར་གྱུར པའི་རྒྱུས་རླུང་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་མངལ་ནས་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འཛག་པས་ཀྱང་རླུང་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་སྐེམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བའམ། ཡང་ན་བསྐམས་པར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཀླུའི་ལྟོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ལ།ཀླུའི་ལྟོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནང་ན་གནས་ན་ལྟོའམ་ཀླུ་རྒྱས་པ་ལས་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་ཚེ་འཕར་ཞིང་འགུལ་བ་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་ཅུང་ཟད་འཕར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་བརྟ་དང་རླུང་འཇོམས་སྨན། །མངར་བ་དག་དང་ བསྐོལ་བ་ཡི།།མར་དང་འོ་མ་ཚིམ་སྦྱིན་ཞིང་། །སྐྱེས་མ་ཐག་བའི་ཤ་སྦྱིན་བྱ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚིམ་བྱའི་ཕྱིར། །ཁྱོགས་དང་བཞོན་པར་བསྐྱོན་ཏེ་བསྐུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ན་གནས་པ་དང་། ཀླུའི་ལྟོ་ཞེས་བྱ་བའི་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ལ་མར་དང་འོ་མས་ཚིམ་ ཞིང་ངོམས་པར་བྱས་ལ།དེ་ཡང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་མངར་བ་རྣམས་དང་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་དེ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེའུ་ལ་སོགས་པ་བཙས་མ་ཐག་པའི་ཤའམ། དེ་བཞིན་དུ་མར་ལ་སོགས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ ཚིམ་ཞིང་ངོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཁྱོགས་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ། སྦྲུམ་མ་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་དྲངས་ལ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐུལ་བར་བྱའོ།

对于上述所言，前面所说的仪轨是为了清净和净化风等疾病，同样也是为了干燥胎盘而做。
此后，应当给予滋润柔软的食物，增长体力、生热、养生之物。
对于上述所言，做完这些仪轨之后，应当给予油腻的食物、油性灌肠剂、柔软剂以及能增长体力等的养生类药物和牛奶等。
对于'具有精华而长大，从女阴流血，不能在胎中生长，腹中带有动摇而住，此称为停滞，因此腹部不会增长'这段话：若胎儿具有精华并获得一切事物之力而增长变大时，孕妇因未戒除应戒之事而从女阴流血、月经来潮，则不能增长发育，在腹中带有动摇而住，这样的胎儿称为'停滞'，诸位仙人如是说道。因此，孕妇的腹部不会增长发育。
对于'忧愁、饥饿、粗糙等，或者从胎中流血，不能在胎中生长，风动而枯瘦，此胎称为龙腹，此处虽腹部增长，却会减退，过长时会跳动'这段话：由于忧愁等引起风病，风病躁动，或者从胎中大量流血也会引起风病，因此胎儿会变得枯瘦虚弱或干枯而减退，这种胎儿的状态称为'龙腹'。若有龙腹，虽然腹部增长但会减退，且过长时间后会稍有跳动。
对于'对这两种应以安抚和平息风的药物，以甘味药煮制的酥油和牛奶满足，并给予初生肉。为使这两种满足，应乘轿和骑乘而行'这段话：对于停滞和龙腹这两种胎位状态，应以酥油和牛奶使其满足，并且要用具有壮阳作用和平息风的甘味药物煮制后服用，同样为了使胎儿增长，应给予驹马等初生肉，或者用酥油等使这两种状态得到满足，应乘坐轿子和马、象等坐骑，让孕妇用力而持续不断地行进。

།སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་མི་འགུལ་ལ། །ཁྲ་དང་བ་ལང་ཉ་ཤ་དང་། །སྒྲ་སྒྲོགས་བྱ་དང་རྨ་བྱ་ཡི། །ཤ་ཁུ་ མར་ནི་མང་པོ་དང་།།མོན་སྲན་གྲེའུ་དག་དང་ནི། །ལ་ཕུག་དག་གི་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་གནས་ན། གནས་སྐབས་ནང་ན་མི་འགུལ་བ་ལ་ནི་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཁྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་ཞུན་མར་མང་པོ་བཏབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་ལ་ ཕུག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་མར་མང་པོ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།བིལ་བ་གཞོན་ནུ་མ་ཤ་ཏིལ། །ཕྱེ་དང་འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། འོ་མ་དང་སྦྱར་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ནི་བིལ་བའི་འབྲས་བུ་ མ་སྨིན་པ་གཞོན་ནུ་ལ་བྱའོ།།ཚིལ་བཅས་ཤ་དང་སྦྲང་ཆང་སྦྱིན། །རྐེད་པ་བསྐུ་བ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱུགས་གཞོན་པའི་ཚིལ་དང་བཅས་པའམ། སྦྲང་རྩིའི་ཆང་ངམ། རྒུན་ཆང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བའི་གནས་སུ་ཏིལ་མར་གྱིས་ བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པ་ཡང་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།འདིར་རྐེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་བས་ན་ཆུ་སོ་དང་བརླ་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་རྒྱབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བསྐྱེད། །དེ་འདྲས་མངལ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྦྲུམ་མ་དེ་ ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་མགུ་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ།ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ནི་མངལ་དེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱས་པ་གཞན་དུ་ལོ་ཚང་ནས། །དཀའ་བས་བཙས་པའམ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་རྒྱས་པ་དེ་ཇི་སྲིད་ དུ་བཤད་པ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟེན་པས་ནི།ལོ་ཚང་བར་གྱུར་ནས་དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཅས་པས་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་མངལ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུམ་མ་རྟུག་པ་འགགས་གྱུར་ན། །སྣུམ་མམ་ མཐུན་པའི་འཇམ་རྩི་ཡིས།།མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱ། །གཞན་དུ་སྦྲུམ་མ་བུ་བཙས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྦྲུམ་མ་རྟུག་པ་འགགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇམ་རྩི་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་སྦྲུམ་མ་བུ་དང་བཅས་པ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

对于称为青色的不动者，应给予鹰、牛、鱼肉，以及发声鸟和孔雀的肉汤与大量酥油，还有豆类和萝卜的汁液。这是说，对于在胎中处于不动状态的称为青色者，应给予鹰等禽类的肉汤加入大量酥油，同样也要给予豆类和萝卜煮汤加入大量酥油。
将木槿花、豆蔻、芝麻粉与牛奶调和后服用。这是说，或者将木槿花等全部混合在一起，与牛奶调和后服用。这里的木槿花是指未成熟的幼嫩木槿果实。
应给予带脂肪的肉和蜂蜜酒。应当进行腰部涂抹。这是说，应给予年轻牲畜带脂肪的肉，或蜂蜜酒，或葡萄酒。同样，在脐部位置要经常使用芝麻油进行涂抹。
这里说的腰部只是一个示例而已，因此也应涂抹会阴部、大腿、肋部和整个背部。
这样会经常生起喜悦，如此则会使胎儿增长。这是说，要使孕妇全身每时每刻都感到满意和喜悦，这样做则会使胎儿增长发育。
若发育异常，满月后，或难产或不能出生。这是说，如果胎儿发育与上述相反的方式进行，到满月后将会痛苦难产而出，或者无法出生而停留在胎中。
孕妇若便秘，应用油脂或适宜的软膏迅速治疗。否则孕妇产子将死。这是说，如果孕妇患便秘病，应当用油脂配方快速治疗，同样也要用前面提到的适宜软膏进行治疗，如果不这样做，孕妇和胎儿都会死亡。

།མངལ་དུ་ནད་རབ་བསགས་པས་སམ། །མི་མཐུན་པའམ་གནོད་གཞན་གྱིས། །ནང་དུ་ཤིན་ལྟོ་གྲང་ཞིང་། །རེངས་དང་སྦོ་དང་ནད་ཚབས་ཆེ། །མངལ་མི་འགུལ་དང་མགོ་འཁོར་སྐོམ། །དབུགས་འབྱིན་དཀའ་ཞིང་དུབ པ་དང་།།དགའ་བ་མེད་ཅིང་མི་འགྱུར་དང་། །དབང་མེད་ནང་ནི་མང་པོ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་གནས་སུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་རབ་ཏུ་བསགས་ཤིང་ཉེ་བར་འཕེལ་བའི་ནད་ཤིན་ཏུ་སོགས་པ་དེ་ལས་མངལ་གྱི་གནས་སུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་སྟེ། ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་ཉལ་པོ་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པའམ།གནོད་པའི་རྐྱེན་གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་གནོད་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་། ཚད་ཆེས་པའི་གནོད་པ་ལས་གཞན་དག་བསྟེན་པའམ། ཡང་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཉེ་བར་བསགས་པའམ། མི་དགེ་བ་མ་དང་བུས་བྱས་པས་མངལ་གྱི་ནང་དུ་ཤི་ བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ན།སྦྲུམ་མའི་ལྟོ་གྲང་ཞིང་དྲོད་མེད་པ་དང་། རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། སྦོ་ཞིང་རྐྱལ་པ་དབུགས་ཀྱིས་གང་བ་ལྟར་གནས་པ་དང་། ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཚོར་བ་དྲག་པོས་གཟིར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་གྱི་ནང་ན་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། མགོ་འཁོར་ཞིང་ན་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲུམ་མ་དེ་དབུགས་གྱེན་དུ་འབྱིན་པ་དཀའ་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་། ངལ་ཞིང་དུབ་པ་དང་། དགའ་བ་མེད་ཅིང་སེམས་གདུང་བ་ལ་གནས་པ་དང་། མངལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། མི་འགྱུར ཞིང་གནས་ལས་འཕོས་པ་ལྟར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དབང་མེད་པའི་ནད་བུ་བཙས་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆུ་དྲོན་བླུགས་པ་དང་། །བུ་རམ་སྦང་མ་ལན་ཚྭར་བཅས། །བཏགས་པས་མོ་མཚན་བསྐུ་བ་དང་། །ཤལ་མ་ལི་དང་ཟར་མ་ཡི། ། ཁུ་བ་མར་དང་ལྡེ་གུར་བྱས། །ནང་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཞུག་།སྔགས་དང་ཤ་མ་འབྱིན་སྦྱོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་དུ་བུ་ཤི་བའི་བུད་མེད་དེ་ལ་ཆུ་དྲོན་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མཚན་གྱི་ཐོག་ཀོར་དུ་བླུགས་པ་དང་། བུ་རམ་དང་སྦང་མ་དང་ལན་ཚྭར་བཅས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་མོ་མཚན་ལ་བསྐུ་བར བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཤལ་མ་ལི་དང་། ཟར་མའི་ཁུ་བ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཤལ་མ་ལིའི་ཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མོ་ཙ་ར་སའི་ཁུ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཁུ་བ་དེ་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་མངལ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཞུག་ཅིང་དགང་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བུ་ཤིམ་བྱུང་ན། །དེ་ནས་སྨན་པས་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཞུས་ལ་དེ་འབད་མྱུར་དུ་དབྱུང་། །ཤལ་མ་ལི་ནི་ཐང་ཆུ་མར། །བཅས་པས་ལག་པ་མོ་མཚན་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བུ་ཤི་བ་མངལ་ནས་མ་བྱུང་ན། སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་། དེ བཞིན་དུ་ཤ་མ་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟེན་པ་དང་།ལང་གུ་ལི་སོགས་པས་བདུག་ཅིང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བུ་ཤི་བ་མ་བྱུང་ན། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་ལྟར་བྱ་བ། འདི་ལྟ་བུས་ནི་མངལ་དུ་ བུ་ཤི་བའི་བུད་མེད་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་ལ།དེའི་བཀའ་ལུང་མཉན་པར་བགྱི་སྟེ། རང་གི་ཆད་པའི་གནོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པ་དེས་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་ལ་མཁས་པའི་གྲོགས་པོ་དང་བཅས་པས་ མངལ་ན་གནས་པ་དེ་མྱུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་མར་དང་བཅས་པས་སྨན་པའི་ལག་པ་དང་། དེའི་མོ་མཚན་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།

由于在胎中积聚诸多疾病，或者不相宜，或者其他损害。在内部极其腹部寒冷，僵硬、肿胀且病情严重。胎儿不动且头晕口渴，呼吸困难且疲惫。无有喜乐且不变化，无力且内部多有发生。
关于这些：在胎位中风等疾病极其积聚且增长，病情极其严重，由此在胎位中得以平息，或者同样由于不相宜，即如前所说过度行淫等，或者其他有害因缘自然损害，时节损害，过量损害以外其他依止，或者由前世所积业，或者母子所造不善业，若在胎内死亡时，孕妇腹部寒冷无暖，僵硬不能变化，肿胀如皮囊充满气，病情严重被剧烈感受所折磨，同样在胎内无有动摇，头晕疼痛，生起极度口渴，同样孕妇呼吸向上困难阻塞，疲惫劳累，无有喜乐住于忧恼，对胎等明显不喜，不变化如从住处迁移，同样无力的病如分娩时般多种发生。
对此用温水浇灌，糖蜜盐调和，研磨后涂抹女阴，用木棉花和豌豆的汁液，与酥油调制成膏，内部反复放入。应当修持咒语和取死胎的配方。
关于这些：对胎儿死亡的女人，用稍微温热的水环绕女阴浇灌，用糖、蜜和盐调和研磨成的药膏涂抹女阴，同样放入木棉花和豌豆的汁液，这里所说木棉花汁液是指莫扎拉萨的汁液，将此汁液与酥油一起研磨调制成膏，在胎内反复不断地放入充满。
若死胎未出，则医生应向国王，禀报后努力迅速取出。用木棉花煎汤和酥油，涂抹手部和女阴。
关于这些：如果这样死胎仍未从胎内出来，则应当依止护世咒等咒语，同样依止在取死胎时所说的配方，以郎古里等熏修涂抹等。如果这样做死胎仍未出来，之后医生应当如此向国王禀报：'如此胎内死胎的女人必定会死亡，应当如何？'听从其旨意，为了避免自己的处罚损害而如此做后，之后医生以极大努力，与精通此的助手一起，迅速取出胎内所住，并且用木棉花煎汤和酥油涂抹医生的手和其女阴。

།ལག་པས་དབྱུང་ནུས་དེ་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངལ་དུ་ཤི་བ་དེ་ལག་པས་དབྱུང་བར་ནུས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ ཚེ་ལག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱས་ཏེ།།ལུས་ནི་ལེགས་པར་མི་གནས་ན། །གཅུས་ཤིང་བསྒྱུར་དང་བཟློག་པ་དང་། །བཙིར་དང་འདེགས་གཞག་ལ་སོགས་ཀྱིས། །ལུགས་དང་མཐུན་པར་དྲངས་ནས་ནི། །མངལ་གྱི་སྒོར་ནི་དྲང་པོར་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ན་གནས་པའི་ ལུས་ལེགས་པར་མི་གནས་ཏེ།དབྱུང་བ་བདེ་བར་མི་འདུག་ན་གཅུས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཞག་ནས། མངལ་གྱི་སྒོར་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས་དྲང་པོར་འདུག་པ་དང་དྲང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཅུས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་ནི། བརླ་ནས་ཕན་ ཚུན་གཅུས་ཤིང་བསྒྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་བཟློག་པ་དང་། ཀུན་ནས་བཙིར་བ་དང་། ཁྱད་པར་བརྡེག་ཅིང་གཞུག་པ་དང་། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐབས་གཞན་དག་ཀྱང་བློས་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་དྲང་བར་བྱའོ། །གང་ཞིག་རྐང་ལག་མགོ་བོ་ནི། །ཡོན་པོར་མངལ་དུ་གནས་ གྱུར་དང་།།རྐང་པ་གཅིག་ནི་མཚན་དུ་བྱུང་། །གཉིས་པ་བཤང་སྒོར་ཆུད་ཡོན་པོ། །དེ་ནི་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མཚོན་གྱིས་བཅད་པར་འོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་ཤི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་མགོ་བོ་ཀུན་ཀྱང་ཆ་མཉམ་པར་ཡོན་པོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་ གྱུར་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་ཤི་བ་གང་རྐང་པ་གཅིག་ནི་མོ་མཚན་དུ་བྱུང་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པ་བཤང་བའི་སྒོར་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་པོ་དེ་ནི་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་དུ་ཐོགས་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལག་པས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་ཀྱིས། །དེ་ནི་གཙགས་སྤྱད་ཀྱི་མཚོན་ གྱིས་བཅད་ནས་དབྱུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་དེར་དཀྱིལ་འཁོར་སོར་གདུབ་ཅན། །གཙགས་བུ་གཉིས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་ཤི་བ་དེ་དབྱུང་བའི་གཙགས་བུའི་རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དང་། སོར་གདུབ་ཅེས་བྱ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་གྱི། འཕེལ་ གཙགས་ལ་སོགས་པས་མི་བྱའོ།།འཕེལ་གཙགས་རྩེ་མོ་རྣོ་བས་ནི། །མངལ་དུ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འཕེལ་གཙགས་ནི་རྩེ་མོ་རྣོ་ཞིང་འཛུག་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་མངལ་གྱི་ནང་དུ་དེས་གཅད་པའི་ལས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དང་པོར་མགོ་བོའི་ཐོད་པ་ནི། ། ཕྱེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱུང་བར་བྱ། །དེ་ནས་མཆན་ཁུང་བྲང་ཀོས་ཀོ་།རྐན་གྱི་ཕྱོགས་ནི་གང་རུང་བར། །གཏད་དེ་མངལ་གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ནི། །བརྟན་པོ་དག་གིས་མཁས་པས་དྲང་། །མགོ་བོ་མ་ཕྱེ་མིག་སྦུབས་དང་། །མཁུར་ཚོས་ནས་ཀྱང་དྲང་བྱ་ཞིང་། །ཕྲག་པ་ཐོགས་ན་དཔུང་པར བཅད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་འབྱིན་པ་ན་དང་པོ་སྟེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མགོ་བོའི་ཐོད་པར་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་དབྲལ་ལ། མགོ་བོ་དེ་མངལ་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མགོ་མ་གཏུབས་ཤིང་མ་ཕྱེ་བ་ནི་རངས་པ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་མཆན་ཁུང་ངམ། བྲང་ ངམ་ཀོས་ཀོའམ།རྐན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བར་གཏད་ཅིང་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པས་མངལ་གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་དེ་ཉིད་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དག་གིས་དྲང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མགོ་མ་ཕྱེ་བ་དག་ལ་མིག་སྦུབས་གཉིས་དང་། མཁུར་ཚོས་གཉིས་ནས་ཀྱང་མངལ་ གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཕྲག་པར་ཐོགས་ན་ཕྲག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔུང་པ་བཅད་ལ་དེ་དབྱུང་བར་བྱའོ།

关于'能用手取出'这句话，如果能用手取出死胎，那么就应该立即用手取出。
关于'如果身体位置不正，用扭转、翻转、反转、挤压、提放等方法，按照规则拉出，使其在产门正直'这句话，如果胎儿在子宫中的身体位置不正，不易取出，就应该用扭转翻转等方法，按照出产的规则妥善安置，使其朝向产门并保持正直后再拉出。其中扭转翻转是指从大腿两侧扭转翻动，同样也要向上翻转，全面挤压，特别是要拍打推入，'等'字表示其他方法也要用智慧仔细观察后再拉出。
关于'手脚头部在子宫中歪斜，一脚从阴道出，另一脚斜入肛门，这称为阻塞，应当用刀切除'这句话，死胎如果手脚和头部都不均匀地歪斜，同样地，死胎一只脚从阴道出来，另一只脚从肛门出来而歪斜的，这就称为阻塞，因为在子宫中阻碍严重，这些情况用手无法取出，应该用手术刀切除后取出。
关于'这种手术中，推荐使用两把带圆环和指环的手术刀'这句话，取出死胎的手术刀尖端应该是圆形的，带指环的手术刀是受推荐的，不要用锋利的手术刀。
关于'不要将尖端锋利的手术刀伸入子宫'这句话，因为锋利的手术刀尖端尖锐易刺伤，所以不适合在子宫内进行切割手术。
关于'首先打开头盖骨后取出，然后对准腋下、胸部、肋骨、上颌任一处，用坚固的子宫钩由专家拉出。未打开头部时也可从眼窝和脸颊拉出，如果肩部卡住就截断手臂'这句话，取出时首先要用手术刀打开并剖开头盖骨，然后用子宫钩取出头部。未切开未打开的头部要完整取出，同样也要对准腋下或胸部或肋骨或上颌任何一处，由精通手术的医生用稳固不动的子宫钩拉出。同样地，未打开的头部也可以从两个眼窝和两边脸颊用子宫钩拉出。如果卡在肩部就切断肩部的手臂后取出。

།ལྟོ་བ་རླུང་གིས་སྦོས་གྱུར་བ། །ནང་གྲོལ་དབྲལ་ཏམ་རྒྱུ་མ་ནི། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་བཏོན་ཏེ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་ཤི་བ་དེ་ལྟོ་བ་རླུང་གིས་གང་ཞིང་སྦོས་ པར་གྱུར་ཏེ།རྐྱལ་བ་དབུགས་ཀྱིས་གང་བ་ལྟར་འདུག་ན། ཤི་བ་དེའི་ལྟོ་སྦོས་པ་དབྲལ་ཏེ་དབྱུང་བར་བྱ་བའམ། རྒྱུ་མ་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ལ་ལྷོད་ཅིང་སྙི་བར་གྱུར་པ་དང་དབྱུང་བར་བྱའོ། །རྐེད་པར་ཐོགས་ན་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་རུས་ཚིགས་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།མངལ་དུ་ཤི་བ་དེ་རྐེད་པར་ཐོགས་ཏེ་མ་ཐོན་ན་རོ་སྨད་ཀྱི་ལྷུ་ཚིགས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཅད་ཅིང་ཕྱེ་ལ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །རླུང་གི་དབང་གིས་ཡན་ལག་གང་། །མངལ་དུ་ཐོགས་པ་དེ་དང་དེ། །དུམ་བུར་གཏུབས་ལ་ལེགས་ཕྱུང་སྟེ། །འབད་དེ་བུད་མེད་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ དབང་གིས་མངལ་དུ་ཤི་བ་དེའི་ཡན་ལག་གང་དང་གང་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་དུམ་བུར་གཏུབས་ལ་ལེགས་པར་དབྱུང་བར་བྱའི།མ་བརྟགས་པར་བཅོལ་དུ་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་བུ་ཤི་བ་དེའི་མ་བུད་མེད་ནི་འབད་དེ་གནོད་པ་མེད་པར་བྱའོ། །རླུང་ནི་རྣམ་ པར་འཁྲུགས་གྱུར་པས།།མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་མཁས་པ་ཡིས། །གནས་སྐབས་དག་ནི་བལྟས་ཏེ་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རླུང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ན་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་ཤིང་དུ་མ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པ།དེའི་ཕྱིར་རླུང་གིས་གནས་སྐབས་དུ་མར་བྱེད་པ་དེ་སྨན་པ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དེའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། འདིར་མ་སྨོས་པ་དག་ཀྱང་རིག་པས་བརྟགས་ཏེ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཆི་འགྱུར་བས། །གསོན་པོ་མངལ་དུ་གཅད་མི་བྱ། །འཆི་བར་ འགྱུར་བ་དག་ལ་ནི།།ཡུད་ཙམ་བཏང་སྙོམས་གཞག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ལས་བརྟགས་ཏེ། འདི་ནི་ནང་དུ་ཤི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། མ་ཤི་བཞིན་དུ་གསོན་པོ་ལ་མངལ་དུ་གཅད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་མ་དང་ ལྷན་ཅིག་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སྦྲུམ་མ་མངལ་ན་གནས་པ་ཤི་བར་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དག་ལ་ནི། ཡུད་ཙམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཙམ་མམ། མིག་བཙུམས་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཅིང་དོར་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་གསོ་བའི་ཆོ་ ག་བྱའོ།།མོ་མཚན་འགགས་དང་ཉམས་པ་དང་། །གཟེར་ནད་དབུགས་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་དང་། །སྒྲེགས་པ་མནམ་དང་ལུས་གྲང་བའི། །མངལ་དུ་བུ་ཤི་བུད་མེད་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་བུ་ཤི་བ་གང་མོ་མཚན་འགགས་ཤིང་འདུས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་མཚན་ ཉམས་ཤིང་རང་གི་གནས་ལས་ཆགས་པའམ།གཟེར་ནད་མགོ་བོ་དང་། ཆུ་སོ་དང་ལྟོ་བ་གཟེར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། དབུགས་བརྩེགས་པས་ཉམ་ཐག་པ་དང་། སྒྲེགས་པ་མནམ་ཞིང་རུལ་བ་དང་། ལུས་གྲང་ཞིང་དྲོད་ཡལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མངལ་དུ་བུ་ཤི་བའི་བུད་མེད་ ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཤ་མ་མ་ཐོན་ན། །སྨན་པས་སྔོན་བཞིན་གདོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་མངལ་དུ་བུ་ཤི་བ་བྱུང་བའི་འོག་ཏུ་ཤ་མ་ཐོགས་ཤིང་མ་ཐོན་པར་གྱུར་ན། སྨན་པས་སྔར་ཤ་མ་དབྱུང་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུས་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཆུ་དྲོན་གྱིས་ནི་བཀྲུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ཞིང་མངལ་དུ་བུ་ཤི་བ་ཐོན་ནས་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུགས་ཤིང་དེ་བཀྲུ་བར་བྱའོ།

对于'腹部被风胀满，应破开内脏或将肠子拉出体外'这句话，如果胎儿在腹中死亡，腹部被风充满而胀大，如同皮囊充满空气一般，应该破开死胎的腹部取出，或者将肠子拉到体外，待其松软后再取出。
对于'如果卡在腰部，也要如此打开其骨节'这句话，如果死胎卡在腰部无法取出，应如前所述切开并分离下半身的脊椎骨节取出。
对于'因风力导致任何肢体，卡在子宫中的那些，切成块后妥善取出，要努力保护妇女'这句话，由于风力的缘故，死胎的任何肢体在子宫中卡住的，都要用手术刀切成块后妥善取出，不可不加考虑地随意处理。同样要努力保护胎死腹中婴儿的母亲免受伤害。
对于'风严重紊乱，会造成子宫各种状况，因此智者应观察状况后施治'这句话，因为风严重紊乱升动时会产生子宫的各种不同状况，所以对于风造成的多种状况，有智慧的医生应该根据具体情况，即使是这里未提到的情况也要用智慧观察后再施治。
对于'会与母亲一同死亡，不应在子宫中切割活胎，对于将要死亡者，一刻也不应置之不理'这句话，在某些情况下，通过某些方式判断，认为胎儿已经死亡，但母亲还活着时，不要在子宫中切割活胎，为什么呢？因为这样做会导致母子同时死亡的过失。另外，对于确定怀孕妇女腹中胎儿已死的情况，即使是一刹那、一瞬间，或眨眼的时间都不应放任不管。对此应立即进行治疗。
对于'阴道堵塞和损坏，以及疼痛被气息折磨，发臭和身体发冷的胎死腹中妇女应放弃'这句话，胎死腹中的妇女如果阴道堵塞闭合，或者阴道受损移位，或者头痛、牙痛和腹痛等疼痛症状，或者呼吸困难而痛苦，或者发出臭味腐烂，或者身体发冷失去体温，对这样的胎死腹中的妇女应该放弃治疗。
对于'之后胎盘未出，医生应如前取出'这句话，这样胎死腹中的胎儿取出后，如果胎盘卡住未出，医生应该按照前面所说的取出胎盘的方法取出。
对于'这样取出痛苦根源后，应用温水清洗'这句话，用前面所说的方法取出痛苦根源，胎死腹中的胎儿取出后，应该用适温的水冲洗清洁。

།ལུས་ལ་སྣུམ་གྱིས་བྱུགས་པ་དང་། །མཚན་དུ་རས་བལ་སྣུམ་ཅན་གཞུག་། དེས་ནི་མོ་མཚན་འཇམ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡིས་གཟེར་བ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཆུ་དྲོན་པོས་བཀྲུས་པའི་འོག་ཏུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་སྣུམ་གྱིས་བྱུགས་པ་དང་། མངལ་གྱི་མོ་མཚན་དུ་རས་བལ་སྣུམ་ཅན་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། རས་བལ་སྣུམ་ཅན་དེས་མོ་མཚན་དེ་འཇམ་ཞིང མཉེན་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གཟེར་ཞིང་ན་བའི་བག་གང་དང་གང་ཡོད་པ་ཞི་ཞིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་བོང་ང་དཀར། །ར་སྣ་ཤིང་ཀུན་སུག་སྨེལ་དང་། །ཚ་བ་ལྔ་ཡི་ཕྱེ་མ་སྣུམ། །སྦྱར་བའམ་ལྡེ་གུ་ཆུ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་མངལ་དུ་ བུ་ཤི་བ་བཏོན་པ་དེ་ལ་ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྣུམ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ།ཡང་དེ་དག་ཉིད་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་སྨན་དེ་དག་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་དང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་མར་དང་སྦྱར་བར་ ཅི་རིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ནད་རྣམས་འཛག་པ་དང་། །ཚོར་བ་ཞི་ཕྱིར་ཞག་གསུམ་ནི། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་བོང་ང་དཀར། །བ་ཤ་ཀ་ཡི་ཤུན་པ་དང་། །ཤིང་ཀུན་ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་རྣམས། །བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའམ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་ བཞིན་དུ་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཛག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངལ་དུ་ཤི་བའི་རོ་བཞིན་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་བོང་ང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཕྱེ་མར་བཏགས་པའམ་ལྡེ་གུར་བྱས་པའམ། བསྐོལ་བ་སྣུམ་ དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཞག་བདུན་བར་དུ་ནི། །སྣུམ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་ཞག་གསུམ་འདས་པ་དང་། ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྣུམ་ཉིད་བཏུང་བར་བྱའི། སྨན་རྩུབ་པ་གཞན་དག་ནི་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དགོངས་ཀ་ཆང་ནི་རྙིང་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་ལེགས་སྦྱར་ཆང་བཏུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་ཀ་ནི་ཆང་རྙིང་པ་བཟང་པོ་དང་། སྨན་བསྐོལ་བ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་གི་རྣམ་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཤིར་ཤ་ཀ་ཀུ་བར་བསྐོལ་སྦངས། །རས་བལ་མོ་མཚན་ནང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་རི་ཤ་ལ་སོགས་པ བསྐོལ་བར་བཅུག་པའི་རས་བལ་དག་ཀྱང་མོ་མཚན་གྱི་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།བླ་བརྣན་གཞན་དག་གང་བྱུང་བ། །དེ་ལ་རང་གི་གསོ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་བུ་ཤི་བ་བཏོན་པ་དག་ལ་རིམས་ལ་སོགས་པ་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་གཞན་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རང་རང་གི་གསོ་ བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེས་གསོ་བར་བྱའོ།།རླུང་འཇོམས་སྨན་ནི་འོ་མར་བསྐོལ། །ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བཟའ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་དག་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བཟའ་ཞིང་བཏུང་བ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གོང་མའི་ཞག་བཅུ་འདས་ ནས་ཞག་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཤ་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་ཞག་བཅུ་པ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཤ་ཁུ་བཏུང་ཞིང་སྦགས་ཏེ་བཟའ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཡང་ཞིང་ཕན། །ཉུང་ངུ་བཟའ་ཞིང་སྣུམ་བསྐུ་དུགས། །བ་ལའི་ཏིལ་ མར་ལ་སོགས་བསྟེན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་གཅིག་འདས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་བུད་མེད་ཡང་ཞིང་ཕན་པའི་ཟས་ཉུང་ཤས་བཟའ་བ་དང་། བ་ལའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བ་འོག་ནས་བཤད་པ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ།

对于'涂抹身体油脂，并将浸油的棉花放入阴道。这样会使阴道变得柔软，并能止痛。'这句话的意思是：在用温水清洗之后，要用油脂涂抹女子的身体，并将浸油的棉花放入阴道中。这浸油的棉花能使阴道变得柔软，同时也能止痛消除不适。
对于'拉拉布（一种药材）、白附子、拉那（一种药材）、诃子、苏合香的五种热性药材，将其研成粉末与油调和，或制成糊状用开水服用。'这句话的意思是：对于已取出死胎的妇女，应服用拉拉布等药材的粉末与油调和的药物，或者将这些药材研磨成糊状用开水煮沸后服用，或者将这些药材捣碎煮沸后服用。根据个人体质和习惯等因素，可以适当搭配酥油服用。
对于'同样，为了止住分泌物和缓解疼痛，用三天时间服用布切谢（一种药材）、白附子、婆沙迦树皮、诃子、特若巴提等药材研成的粉末或煎煮液。'这句话的意思是：如前所述，为了止住血液等分泌物，同样为了缓解疼痛，在死胎取出后的三天内，服用布切谢、白附子等药材研成的粉末，或制成糊状，或与油一起煎煮后服用。
对于'之后七天内应该服用油类。'这句话的意思是：在前述三天过后，在七天内应该服用油类，而不要服用其他粗糙的药物。
对于'傍晚时分应饮用陈年酒，同样也要饮用精制酒。'这句话的意思是：同样在傍晚时分要饮用优质的陈年酒，以及用药材煮制的药酒。
对于'将希日沙（一种药材）等煮沸浸泡的棉花放入阴道中。'这句话的意思是：要将希日沙等药材煮沸后浸泡的棉花放入阴道中。
对于'对于出现的其他并发症，要用相应的治疗方法治疗。'这句话的意思是：对于取出死胎的妇女如果出现发烧等其他并发症，要用各自对应的治疗方法进行治疗。
对于'用牛奶煮制止风药，服用十天有益。'这句话的意思是：将十种根类等止风药用牛奶煮制后服用和饮用十天是有益的。这应该理解为在前面的十天过后的第十二个十天。
对于'十天内饮用肉汤。'这句话的意思是：对于该妇女在第三个十天期间饮用肉汤和食用肉类是有益的。
对于'此后应食用清淡有益的少量食物，涂抹油脂，使用巴拉麻油等。'这句话的意思是：这样过了一个月之后，妇女应该食用少量清淡有益的食物，并用巴拉麻油等油脂按摩，如下文所述般持续使用。

།ཟླ་བ་བཞི་ལོན་ཕན་ཆད་དེ། །དེ་ནི་ རིམ་གྱིས་ཅི་བདེར་སྤྱད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཟླ་བ་བཞི་ལོན་ཕན་ཆད་དེ་ཟླ་བ་ལྔ་པ་མན་ཆད་རིམ་གྱིས་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་བསྡམ་པ་མེད་ཅིང་ཅི་བདེར་གནས་པ་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བ་ལའི་རྩ་བའི་ཁུ་བ་ནི། །ཆུ་དྲུག་འོ་མ་དེ་མཉམ་དང་། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་ཀུ་ལངྠ། ། རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཆ་གཅིག་དྲུག་།བསྐོལ་བའི་ཆ་ནི་ཆར་བྱས་པའི། །ཏིལ་མར་ཆ་ནི་བཅུ་བཞི་དང་། །མེད་གཉིས་དང་ཐང་ཤིང་བཙོད། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ཙནྡན་དང་། །ཐལ་ཏྲེས་རུ་རྟ་ཛི་བ་ཀ་།རྒྱ་སྤོས་རྒྱམ་ཚ་ཟངས་རྩི་བ། །གླ་སྒང་རྡོ་དྲེག་ཤུ་དག་དང་། །པུརྞ་རྣ་བ་ཨ་ག་རུ། ། ཤྭ་གནྡྷ་ཉེའུ་ཤིང་དང་།།ཀྵི་ར་ཀུ་ཤུ་ཤིང་མངར་དང་། །བ་ལ་ར་ས་ཤུ་ཏི་དང་། །པརྞི་གཉིས་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་རྣམས། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཏིལ་མར་མེ་ཆུང་ལ་བསྐོལ་བ། །རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་མཆོག་།བུ་བཙས་བྱིས་པ་རུས་པ་ གནད།།སྣད་དང་སྐེམ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །རིམས་སྐྲན་གདོན་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །གཅིན་ནད་རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པ་སེལ། །ཐང་ལ་འབར་གྱིས་མངལ་གྱི་ནི། །ནད་རྣམས་སེལ་བའི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ལ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ན་བ་ལའི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ ཆ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཆ་དྲུག་ཉིད་གཞུག་པར་བྱའོ། །ནས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ནི་བཞི་པ་རྩ་བ་བཅུ་བཞི་པའི་ཆ་གཅིག་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆ་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཏིལ་མར་ནི་ཆ་བཅུ་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ ཚེ་ཏིལ་མར་སྲང་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བ་དེའི་ཚེ།བ་ལའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་གཞུག་བར་བྱ་ལ། ནས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཞིའི་ཁུ་བ་ནི་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཆུ་སྲང་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་ལ་དེའི་བཞི་ཆ་ལུས་པར་བྱས་པ་དང་། སྲང་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།མེ་ད་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་ནི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཡང་ཞོ་རེ་རེ་དང་ནམ་ཕྱེད་སྲན་མ་གཅིག་གི་ལྔ་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ། །མེད་གཉིས་ནི་མེད་དང་མ་ཧཱ་མེ་དའོ། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ནི་ཀ་ཀོ་ལ་དང་ཀྵི་ར་ཀ་ཀོ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རམ་ཉེ་བ་འོ་མ་ཡོད་པ་དང་། འོ་མ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །པརྞི་གཉིས་ནི་མ་ཤ་པརྞི་དང་མུངྒ་པརྞིའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་སྨན་དེ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ། མེ་ཆུང་དུས་བཙོས་ཤིང་བསྐོལ་བ་ནི་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན དུ་བཙས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།རིམས་དང་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་འདི་ནི་མངལ་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་པར་སྨན་པའི་གཙོ་བོ་དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་ འབར་གྱིས་བཤད་ཅིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ནི་ཤི་ཚེ་ཆུ་སོར་ནི། །མངལ་གནས་གལ་ཏེ་དཀུར་འཕར་ན། །དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཡིན་པས། །དབྲལ་ཏེ་བྱིས་པ་མྱུར་དུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ན་གནས་པའི་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་མ་ཤི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ན། དེ་དབུགས་ ཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཆུ་སོ་དང་དཀུའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་འཕར་ཞིང་གཡོ་བར་གྱུར་ན།བུ་དེ་གསོན་ཞིང་བཙས་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ཡིན་པས། ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་དབྲལ་ཏེ་དབྱུང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན་དེ་ལྟར་བྱའི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།

从满四个月以后，随其所欲而行。对此，如是从满四个月以后即从第五个月以下，对饮食和行为等渐次不加约束，随意安住而依止。
婆罗根的汁液六份，牛奶等量，大麦、枣子、姜黄，十根中的一份六，煮成四分之一，芝麻油十四份，两种美达、檀香木、槟榔，两种拉姆涅、旃檀、塔勒、如达、吉瓦卡、丁香、岩盐、铜器、伽蓝香、矿石、白芷、布尔那、耳、沉香、阿魏、小茴香、克西拉、枣、甘草、婆罗、舒底、两种帕尔尼、肉桂、香附，将这些磨成细末，用小火熬煮芝麻油。
这是祛除一切风病的最佳方法。对产后、婴儿、骨节、筋脉和消瘦者都有益处。能祛除热病、肿瘤、鬼魅、癫狂、小便疾病和肠道疾病。
塘拉巴尔说此为祛除子宫诸病的最佳方法。对此，婆罗是根本药材，故称婆罗根，其煮汁用六份。同样，牛奶也用等量即六份。大麦等三味药各用十四分之一份。如是成为十三份。芝麻油用十四份，当用十六两芝麻油煮时，应加入二十四两婆罗根煮汁，大麦等四味药汁用四两。用四百四十八两水煮至四分之一，即得一百一十二两。
美达二味等药末，每味各用一钱和半豆的五分之一。两种美达是指美达和大美达。两种拉姆涅是指卡科拉和克西拉卡科利，即有乳和无乳之分。两种帕尔尼是指马沙帕尔尼和蒙格帕尔尼。其余易知。
如是将这些药材磨细，用小火熬煮，是祛除一切风病的最佳方法。同样对产后病等也有益处。也能祛除并消灭热病和肿瘤等。婆罗等煮成的芝麻油，大医师仙人塘拉巴尔说此为祛除一切子宫疾病的最佳方法。
若母亡时，胎儿在腹中，如果水道和腰部跳动，这就是出生的时机，应剖开迅速取出婴儿。对此，腹中胎儿到产期时，如果母亲去世，在断气之时，如果水道和腰部剧烈跳动，说明胎儿存活且到了分娩时机，应妥善剖开水道取出。何时如此？在到达分娩时机时如此行事，其他时候则不然。

།ཤི་ རི་ཀ་ཡི་ས་བོན་དང་།།པ་ཡ་སྱ་དང་ཐང་ཤིང་བཞི། །ཏིལ་ནག་སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་དང་། །བཙོད་དང་ཉེའུ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བཞི། །བྲི་ཤ་དང་ནི་པ་ཡ་སྱ། །ུཏྤལ་ཐལ་ཏྲེས་བྲི་ཡང་ཀུ། །བྱི་ཚེར་ཐལ་ཏྲེས་ར་སྣ་དང་། །པདྨ་ཙ་རི་ཤིང་མངར་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ཏང་པལ་དང་། །འོ་ཤིང་མྱུ་གུ་ཤུན་ པ་དམར།།ཀྲྀཥྞ་པརྞི་བ་ལ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་གཟེ་མ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤྲིང་ག་ཏརྒ་རྒུན་པད་རྩ། །ཤིང་མངར་ཁ་ར་ཀ་ཤེ་རུ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་བཤད་པའི། །བདུན་པ་འདི་དག་འོ་མར་སྦྱར། །ཟླ་བ་བདུན་ལ་རིམ་བཞིན་དུ། །མངལ་འཛག་པ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྡེ་ཚན་རིམ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་དག་ནི་ཟླ་བ་བདུན་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངལ་འཛག་པར་གྱུར་པ་ལ་དེ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་བསྟེན་ན་དང་པོ ཤིང་མངར་དང་ཤི་རི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་བོན་དང་།པ་ཡ་སྱ་དང་ཐང་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཟླ་བ་དང་པོ་མངལ་འཛག་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཏིལ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བཞི་པོ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་པར་རོ། །བྲི་ཤ་ཏ་ནི་ལ་སོགས་པ་སྨན་ལྔ་པོ་ནི་ཟླ་བ་གསུམ་པར་རོ། །བྱི་ཚེར་ལ་སོགས་པ་ སྨན་སྣ་ལྔ་ནི་ཟླ་བ་བཞི་པ་ལའོ།།བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླ་བ་ལྔ་པ་ལའོ། །ཀྲིཥྞ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་ལྔ་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་པ་ལའོ། །ཤྲིང་ག་ཏརྒ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླ་བ་བདུན་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་ནི་ཨ་མན་ཏེ། ལོ་མ་གཉིས་བརྩེགས་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲི་ཤ་ད་ནི་ནི་ཕན་ད་ཀ་སྟེ། ཤིང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནད་ཐབས་སུ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཤིང་ཕྲེའུ་སྐྱེས་པའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་བ་ནག་པོའོ། །བྱི་ཚེར་ནི་ཡང་བ་ཤ་ཀའོ། །པདྨ་ཙ་རི་ནི་ཆུ་རྩའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་བྲི་ཧ་ཏིའོ། །ཏང་པ་ལ་ནི་ཀསྨ་རིའོ། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་མྱུ་གུ དང་ཤུན་པའོ།།ཤི་ཀྲུ་ནི་ས་བྷན་ཛའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཀ་པིད་ཐ་དང་བིལ་བ་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་བུ་རམ་དང་། །ཀཎྜ་ཀ་རི་པ་ཏོ་ལའི། །རྩ་བ་བསྐོལ་བར་བྱས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་འོ་མ་ཤ་རྣམས་ནི། །ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེ་ན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཀ་པིད་ཐ་ལ་སོགས་ པ་དྲུག་པོའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་མངལ་འཛག་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།དགུ་པར་ཐལ་ཏྲེས་ཨེ་རཎ་དང་། །པ་ཡ་སྱ་དང་ཤིང་མངར་གཏང་། །ཟླ་བ་བཅུ་པར་པ་ཡ་སྱ། །འོ་མ་དང་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེ་ནི། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འོ་ མ་དང་བསྐོལ་བ་མངལ་འཛག་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཟླ་བ་བཅུ་པ་ལ་ནི་སྨན་པ་ཡ་སྱ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་མངལ་འཛག་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་དོང་གྲ་དང་། །ཐང་ཤིང་འོ་མར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཟླ་བ་བཅུ་པའི་སྐབས་སུ་མངལ་འཛག་པ་ལ་ནི་ཤིང་ མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

诗利迦的种子和帕雅斯雅及唐木四种，黑芝麻和苏苏的根，蓝花和牛膝四种，比沙和帕雅斯雅，乌特帕拉、沙利瓦、比扬库，刺蒺藜、沙利瓦、马鼻和莲花茶利、甘草和，两种比哈提、唐帕拉和，乳木芽、红皮，黑叶、巴拉和，希克如、芝麻、沙利瓦和，希林嘎塔嘎、葡萄、莲根，甘草、卡拉、卡谢如。
以半偈颂所说完的，这七种配以牛奶，连续七个月，用于治疗胎漏。
也就是说，以甘草等为代表的七种配方，每种用半偈颂完整表述的部分，按顺序说明，在七个月中依次用于治疗胎漏，为了保护胎儿而服用。
其中具体使用方法是：首先，甘草和诗利迦种子、帕雅斯雅和唐木这四种，用于第一个月的胎漏。黑芝麻等四味药用于第二个月。比沙达尼等五味药用于第三个月。刺蒺藜等五味药用于第四个月。比哈提等用于第五个月。黑叶等五味药用于第六个月。希林嘎塔嘎等用于第七个月。
苏苏根即阿曼特，有类似两层叠加的叶子。比沙达尼即潘达卡，是指任何树上寄生的与其不相配的小树。沙利瓦是黑沙利瓦。刺蒺藜即扬巴沙卡。莲花茶利是水草。两种比哈提是堪达卡利和比哈提。唐帕拉即卡斯马利。乳木即尼亚格若陀等，取其芽和树皮。希克如即萨般札。其他的都容易理解。
柯比他和毕尔瓦和，比哈提和糖和，堪达卡利帕托拉的，根煎煮，同样牛奶肉类，在第八个月时服用。
也就是说，柯比他等六种药的根煎煮的牛奶，用于第八个月的胎漏。
第九月用沙利瓦埃兰和，帕雅斯雅和甘草。第十月用帕雅斯雅，与牛奶煎煮服用。
也就是说，在第九个月时，沙利瓦等药与牛奶煎煮用于治疗胎漏。在第十个月时，将帕雅斯雅与牛奶煎煮给胎漏患者服用。
或者甘草冬瓜和，唐木配以牛奶给予。
也就是说，或者在第十个月时，对胎漏患者给予甘草等药与牛奶煎煮。

།བུད་མེད་མངལ་དུ་རླུང་གིས་ཁྲག་བསྒོངས་ཏེ། །གནས་པ་དེ་ནི་མངལ་ཆགས་ཆ་འདྲ་བས། །བུ་ཆགས་ཡིན་ཞེས་མི་མཁས་པ་དག་སྨྲ། །སྨན་ཁ་རྣོ་དྲོས་ཁྲག་ནི་འབའ་ཞིག་ཟགས། ། བླུན་པོས་མངལ་གནས་འབྱུང་པོས་ཟོས་ཞེས་ཟེར། །མདངས་འཕྲོག་ཡིན་ཕྱིར་དེ་ལུས་མངོན་སུམ་དུ། །འཕྲོག་པར་མི་སྣང་བ་འམ་འབྱུང་པོ་ནི། །གཞུང་འདོར་མ་ནི་བཏང་སྙོམས་འཇོག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞིང་འཛག་པར་འོས་པའི་ཟླ་མཚན་རླུང་གིས་ནང་དུ བསྒོངས་ཏེ་གནས་པ་སྟེ།མི་མཁས་པའི་བླུན་པོ་དག་དེ་ནི་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་དེའི་རྩ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མངལ་དུ་ཆགས་པ་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བུ་ཆགས་པའི་ཚུལ་དང་རང་བཞིན་མཐུན་ཏེ། ནུ་མར་འོ་མ་འབྱུང་བ་དང་། མཆུ་དང་ ནུ་མའི་རྩེ་མོ་གནག་པ་དང་།མིག་སྐྱ་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། སྙིང་འཕར་ཞིང་དང་ག་མེར་མེར་པོར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐང་པ་གཉིས་སྐྲངས་པ་དང་། སྤུ་ཅུང་ཟད་གྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཆ་འདྲ་བས་ཤ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྨན་རྣོན་ པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཁྲག་འབའ་ཞིག་འཛག་ཅིང་བྱུང་བ་ན།དེའི་ཚེ་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་བླུན་པོ་དག་མངལ་ན་གནས་པ་འདི་མི་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་པོས་ཟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་པོ་དེ་དག་ནི་མདངས་འཕྲོག་ ཅིང་མདངས་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་ནི་ལུས་མངོན་སུམ་དུ་འཕྲོག་པར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འབྱུང་པོ་དེ་དག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གནས་པའི་གཞུང་ལུགས་སྤོང་ན། མངལ་གྱི་མ་ཉིད་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་གི་མ་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཆེ་ཞིང་རགས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་གོང་མར་ནི་རུམ་དུ་ཞུགས་པའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ནི་ལུས མ་ལུས་པ་ལ་བྱ་ལ།དེའི་བྱེ་བྲག་ཆ་དབྱེ་བའམ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་དབྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ཡན་ལག་རྣམ་དྲུག་སྟེ། །མགོ་དང་ཁོག་པ་དཔུང་པ་གཉིས། །བརླ་གཉིས་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཉིང་ལག་།མིག་སྙིང་ལག་པ་རྐང་ལ་སོགས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་ཡན་ལག་གི་ཆའི་ཚོགས་ནི་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མགོ་བོ་ནི་སྤྱི་བོའོ། །ཁོག་པ་ནི་བྱང་ཁོག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཆ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་གང་དབུས་ན་གནས་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དཔུང་པ་གཉིས་དང་། བརླ གཉིས་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་གོ།།ཡན་ལག་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཉིང་ལག་ནི་མིག་དང་སྙིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མིག་ནི་མགོ་བོའི་ཉིང་ལག་གོ། །སྙིང་ནི་ནང་གིའོ། །ལག་པ་ནི་དཔུང་པའི་ཉིང་ལག་གོ། །རྐང་པ་ནི་བརླའི་ཉིང་ལག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣ་བ་དང་། ལྟེ་བ་དང་། གྲུ་ མོ་དང་།པུས་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

女人腹中风气积聚血液，停留的情况与怀孕相似，愚者说这是怀孕。服用猛烈热性药物后只是流血。愚人说腹中胎儿被鬼神吃掉。因为是夺取精气，所以不会看到身体被明显夺取，或者说鬼神不会放过母体而置之不理。
对此解释如下：每月应该流出的月经被风气积聚于体内，无知愚人说这是怀孕，这是错误的。这种错误的根源是什么呢？是因为与怀孕的情况相似，与怀孕的形态和性质相符：乳房出现乳汁、嘴唇和乳头变黑、眼睛发白、昏厥、心跳加快且恶心、产生欲望、双脚浮肿、毛发稍微散乱等等，与怀孕的特征相似。当服用猛烈的药物后，在没有肉块等物的情况下只是流血，这时候对孕期状况不了解的愚人就说腹中胎儿被非人的鬼神吃掉了，但这是不对的。
为什么呢？因为这些鬼神是夺取精气和吃精气的，它们不会明显地夺取身体。或者说，如果这些鬼神违背了从无始以来就存在的规律，不会对母体置之不理，母体就会死亡，因为母体的身体是巨大而粗大的。
这是《八支医典精要释·词义月光》中，由大师月喜所作的第二章身体部位释文。
接下来将解说身体各部分的区别。关于开始写作的缘由是这样的：在上一章中讲述了进入子宫的疾病的区别，因此开始阐述孕期身体各部位和支分的分类，所以讲述这个。其中，肢体是指整个身体，其区别是分类或者肢体和支分等的区分来讲述。
简而言之，肢体有六种：头部、躯干、两肩、两腿，其支分有眼睛、心脏、手脚等。对此解释如下：这里简要来说，肢体部分共有头部等六种。头部是指头顶。躯干是指胸腔等身体部分，是这五肢所处的中心部位。同样地还有两肩和两腿，这样共有六种。这六肢的支分是眼睛、心脏等，其中眼睛是头部的支分，心脏是内脏的支分，手是肩的支分，脚是腿的支分。'等'字包含耳朵、肚脐、肘部、膝盖等。

།སྒྲ་དང་རེག་བྱ་གཟུགས་རོ་དྲི། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་རླུང་། །མེ་ཆུ་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཡོན་ཏན་རེ་རེས་ཕྱི་མ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ནིམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྒྲའོ། །རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ནི་རེག་བྱའོ། །མེའི་ཡོན་ཏན་ནི་གཟུགས་སོ། །ཆུའི་ཡོན་ཏན་ནི་རོའོ། །སའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲིའོ། །ཡོན་ཏན་རེས་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རེ་རེ་ལས་ཕྱི་མ་རླུང་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོན་ཏན་རེ་རེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ནོ། །རླུང་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ། །མེ་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ། །ཆུ་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་ རོའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ནོ།།ས་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་སྟེ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་མཁའ་ལས་ལུས་བུ་ག་།རྣ་བ་སྒྲ་དང་ཁོང་སྟོང་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ལུས་འདི་ལ་ནམ་མཁའ་ ལས་ནི།ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ཁོང་སྟོང་རྣམས་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོའི་གནས་དང་། སྒྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནང་གི་ཁོང་སྟོང་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ལས་རེག་པ་ལྤགས་དབུགས་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་རླུང་ལས་ནི་རེག་བྱ་དང་། པགས་པ་དང་ དབུགས་འབྱིན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།རེག་བྱ་ནི་རེག་བྱའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །པགས་པ་ནི་རེག་བྱའི་དབང་པོ་སྟེ། དབུགས་འབྱིན་པ་ནི་གྱེན་དུ་དབུགས་འབྱིན་པའོ། །མེ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་འཇུ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་མེ་ལས་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མིག་ གི་དབང་པོ་དང་།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྨན་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །ཆུ་ལས་ལྕེ་དང་རོ་དང་གཤེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་ཆུ་ལས་ནི་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་རོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་། རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། གཤེར་ཞིང་རླན་ པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ངོ་།།ས་ལས་སྣ་དྲི་རུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་ས་ལས་ནི་སྣའི་དབང་པོ་དང་དྲི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་རུས་པའི་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་མ་ལས་སྐྱེས་འཇམ་ཁྲག་།ཤ་དང་རྐང་དང་གཞང་ཁ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ འདི་ལ་གང་དག་འཇམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མའི་ཆ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྙིང་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་དང་མཁལ་མ་དང་མཆེར་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཕ་སྐྱེས་བརྟན་དང་ཁུ་ཆུ་དང་། །རྩ་བོ་ཆེ་རུས་སྐྲ་སོགས་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ཕ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བ་ནི་གང་བརྟན་པ་ནི་སྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྩ་བོ་ཆེ་དང་རུས་པ་དང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ཡང་ཕ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་སེམས་བྱུང་དབང་པོ་རྣམས། །སྐྱེ་གནས སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་དང་རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་གནས་དུ་མ་དེ་དང་དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

声音、触觉、色相、味道、气味，依次是虚空、风、火、水、地的功德。每一功德生后者。对此，应知声等五者依次是虚空等五者的功德。其中，虚空的功德是声音。风的功德是触觉。火的功德是色相。水的功德是味道。地的功德是气味。功德生后者的方式是，从所说的声等功德每一个中，生后面的风等四大，每一功德生一个，因此虚空只具有声音的功德。风具有声音和触觉两种功德。火具有声音、触觉和色相三种功德。水具有声音、触觉、色相和味道四种功德。地具有声音、触觉、色相、味道和气味五种功德。
其中从虚空生身孔、耳朵、声音和空性。对此，在五大之中，此身从虚空生身体孔洞、耳根处、声音和内部空性。从风生触觉、皮肤和呼吸。对此，此身从风生触觉、皮肤和呼吸，触觉是触觉功德，皮肤是触觉根，呼吸是向上呼气。从火生眼睛和消化。对此，此身从火生具有视觉本性的眼根、色相功德和消化成熟作用。从水生舌头、味道和湿润。对此，此身从水生舌头即味觉根、味道功德和湿润功德。从地生鼻子、气味和骨头。对此，此身从地生鼻根、气味功德和骨骼集合。
此中从母生柔软、血液、肉、筋和肛门等。对此，此身中柔软之物如肉和血等，是从母亲部分而生。'等'字包括心脏、未消化处、肾脏、脾脏等。从父生坚固、精液、大脉、骨头、毛发等。对此，此身从父亲生出坚固即坚硬之物，从精液增长而生大脉、骨头和毛发等，同样精液增长也是从父亲而生。从心生心所、诸根，生于各种生处。对此，从自心本性生心所、眼等诸根，同样生于人、马、牛等各种生处。

། གོམས་པ་ལས་བྱུང་ནད་མེད་ཚེ། །ལེ་ལོ་མེད་སྟོབས་གཟི་མདངས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་གོམས་པའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཚེ་གནས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་། ནད་མེད་ཅིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལེ་ལོ་མེད་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་ཞིང སེམས་སྤྲོ་བ་དང་།གཟི་མདངས་དང་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོབས་དང་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྭངས་མ་ལས་བྱུང་ལུས་སྐྱེད་དང་། །གནས་དང་འཕེལ་དང་མི་བརྐམ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་དྭངས་མ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ མ་ལུས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་རྒྱུན་གནས་ཤིང་འདུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་འཕེལ་ཞིང་ཆུ་དང་ཞེང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མི་བརྐམ་པ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་གཙང་ཡོད་པར་ལྟ། །ཆོས་དཀར་ ལ་དགའ་བློ་གྲོས་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཙང་མ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་། འཕགས་པ་དང་། དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།དཀར་པོའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། བློ་གྲོས་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཅན་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། །ང་རྒྱལ་ཚུལ་འཆོས་ཁྲོ་ཕྲག་དོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་རྡུལ་ལམ་ཞེ་ སྡང་གི་རང་བཞིན་ལས་ནི།མང་དུ་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་འཁྱལ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ང་རྒྱལ་ཏེ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་རློམ་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྟོན་པའམ། མེད་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་འཆོས་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་ཤིང་ ཞེ་སྡང་བའོ།།མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པའོ། །མུན་པ་འཇིགས་དང་མི་ཤེས་དང་། །གཉིད་དང་ལེ་ལོ་སྐྱོ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་མུན་པའམ། གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ལས་ནི་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ པ་དང་།མི་ཤེས་ཤིང་རྨོངས་པ་དང་། གཉིད་ཆེ་ཞིང་སྟུག་པ་དང་། ལེ་ལོ་སྟེ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་བ་དང་། སེམས་སྐྱོ་ཞིང་མྱ་ངན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གཞུང་འདི་དག་གིས་ལུས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁྲག་སྐྱེས་ལྤགས་རིམ་བདུན། །འོ་མ་ལས་ནི་སྤྲིས་མ་བཞིན། །སྨིན་པའི་ཚེ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལུས་འདི་ལས་ཁྲག་ལས་པགས་པ་རིམ་པ་བདུན་འབྱུང་བར འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་དཔེར་ན་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ལས་སྟེང་དུ་སྤྲིས་མ་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཟུངས་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དྲོད་ཀྱིས་ཁྲག་སྨིན་པར་བྱས་པ་ན་པགས་པ་རིམ་པ་བདུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

关于'通过熟练而获得无病长寿，无懈怠且具力与光彩'这句话，对于这个身体，通过熟练的力量所产生的功德是：生命得以维持并存活，无病且身心平衡，同样也无懈怠，即对一切事业精进且心生欢喜，具有光彩与圆满的肤色光泽，以及具足力量与能力。
关于'从精华产生身体的生长，安住，增长与无贪'这句话，对于这个身体，从精华产生的一切身体得以生长、出现并发育，同样也使寿命相续安住，同样使身体增长，在长度和宽度上增长，无贪即对诸事物不生执著。
关于'具勇气者清净且具正见，喜好白法且具智慧'这句话，从具勇气的自性所生的是清净，即身语意清净无过失，具正见即认为有后世、圣者及其所说之法，认为有法与非法的存在，对白法即无过失的布施等特征生起欢喜，具有智慧即具足般若。
关于'具贪欲者多言，我慢，伪装，愤怒嫉妒'这句话，对于这个身体，从贪欲或嗔恨的自性产生多言且具有绮语的自性，我慢即执著于我，伪装即表现出如同行持清净等，或虽无而伪装有法等。愤怒是心烦躁且嗔恨。多言和嫉妒是对他人圆满功德不能容忍。
关于'愚痴，恐惧与无知，睡眠，懈怠与忧愁'这句话，对于这个身体，从愚痴或无明的自性产生恐惧与畏惧，无知与愚昧，沉重的睡眠，懈怠即对诸事业心不欢喜，心生忧愁且具有大量的悲伤与痛苦。
关于'如是产生自性之身'这句话，如是这些论典显示身体具有大种的自性。
关于'其中从血产生七层皮，如同牛奶产生乳膜，在成熟时产生'这句话，其中从这个身体的血液产生七层皮肤，这就像煮沸的牛奶上面形成乳膜一样，通过七种身体要素的温度使血液成熟时，产生七层皮肤。

།ལུས་ཟུངས་གནས་ནི་ནང་གཤེར་གྱི། །རང་གི་དྲོད་ཀྱིས་སྨིན་པ་དང་། ། བད་ཀན་རྒྱུས་པ་ཤ་མས་གཡོགས། །ཆར་བཤད་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པའི་རིམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཟུངས་བདུན་གྱི་གནས་དང་རྟེན་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཤེར་ཞིང་རླན་པ་ཡོད་པས་ནི་ལུས་ཟུངས་གནས་ཀྱི་ནང་གཤེར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རང་རང་གི་དྲོད་བདུན་གྱིས་སྨིན་ཅིང་ཚོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་བད་ཀན་དང་རྒྱུས་པ་དང་ཤ་མས་གཡོགས་པ་ཡིན་ལ། གཡོགས་པའི་གཤེར་རམ་རླན་དེ་ནི་ཆ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ཆར་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བར་དྭངས་མ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན ཏེ།ཤིང་གི་དབུས་ན་ཕྲ་ཞིང་སྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ལྷག་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡིན་པས་ཆ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ནང་གཤེར་བའི་ཚུལ་ལས་ཆ་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བདུན་པོ་དེ་དག་གནས་བདུན་ཏེ། །དང་པོ་ཁྲག་ཡིན་གནས་རིམ་བཞིན། །བད་ཀན་མ་ཞུ་མཁྲིས་ཞུ་བ། །རླུང་དང་གཅིན་གྱི་གནས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་གཞིའམ། གནས་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དང་པོ་ཁྲག་གི་གཞི་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བད་ཀན་གྱི་གནས་དང་། མ་ཞུའི་གནས་དང་། མཁྲིས་པའི་གནས་དང་། རླུང་གི་གནས་དང་། ཞུ་བའི་གནས་དང་། གཅིན གྱི་གནས་དང་བདུན་ནོ།།བུད་མེད་མངལ་ལ་གནས་བརྒྱད་དེ། །མཁྲིས་པ་ཞུ་བའི་གནས་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་མངལ་འཛིན་པའི་གནས་ནི་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། དེ་མཁྲིས་པའི་གནས་དང་ཞུ་བའི་བར་གྱི་གནས་ན་གནས་སོ། །འདི་ལ་ནང་གྲོལ་ཡན་ལག་གནས། ། སྙིང་གློ་མཆིན་མཁྲིས་མཆེར་མཁལ་མ། །ཕོ་བགྲོད་པ་རྒྱུ་མ་དང་། །གཉེ་མ་ལོང་ཁ་ལྒང་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་འདི་དག་ལ་ནང་གི་གནས་ཡན་ལག་ཏུ་གནས་ཤིང་འབྲེལ་པ་ནི་སྙིང་ཞེས་བྱ་བ། པདྨའི་སྦུབས་འདྲ་བ་ནང་ཁོང་སྟོང་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར གྱི་གནས་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཡོན་ལོགས་ན་གློ་བ་དང་མཆིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ལ། དེའི་གཡས་རོལ་ན་ནི་མཆེར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གློ་བ་ཡོད་དོ། །ལྒང་པ་ནི་གཅིན་གྱི་གནས་སོ། །སྲོག་གི་གནས་ནི་རྣམ་བཅུ་སྟེ། །མགོ་དང་ལྕེ་ཡི་རྩ་བ་དང་། །ལྐོག་མ་ཁྲག་དང་སྙིང་ལྟེ་བ། །ཆུ་སོ་ཁུ་ཆུ་དང་ དྭངས་གཞང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་གི་གནས་སམ་འཚོ་བའི་གཞི་ནི་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། མགོ་བོ་ནི་སྤྱི་བོའོ། །ལྕེའི་རྩ་བ་ནི་ལྕེ་གོང་དུ་ཆགས་ཤིང་གནས་པའོ། །ལྐོག་མ་དང་ཁྲག་དང་སྙིང་དང་ལྟེ་བ་དང་ཆུ་སོ་དང་ཁུ་ཆུ་དང་དངས་མ་དང་གཞང་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ལུས་ ལ་རྩ་དྲ་ཆུ་བ་ཆེ།།རེ་རེ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་རྩའི་དྲ་བ་དང་ཆུ་བ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་བསྟན་ཅིང་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་དྲ་བ་ལྟ་བུར་གནས་པས་ན་རྩའི་དྲ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཤ་དང་ཆུ་བ་དང་རུས་པ་སྐྱེས་པ་བཞི་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་འདིར་ལོང་མོ་དང་། མཁྲིག་མར་ ཕན་ཚུན་འདྲེས་ཤིང་དྲ་བ་འམ་སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུ་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ནི། །དེ་ལས་རྐང་པ་དང་ལག་པ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དང་། །རྒྱབ་དང་མགྲིན་པར་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་གོ། །དེ་ཡང་ཆུ་བ་ཆེན་པོ་ཆེ་ཞིང་ཟླུམ་ པ་ལ་ཆུ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།

关于'身体组织的处所是内部湿润，由自身温度成熟，被黏液、筋脉、肌肉包裹，如同所说的树心'这句话，那七层皮肤是七种身体组织的处所和依托，其内部湿润而有水分，故称为身体组织处所的内部湿润。由各自的七种温度使其成熟和转化，因此被黏液、筋脉和肌肉所包裹。被包裹的水分或湿润称为'精华'，故称为'所说的精华'，它如同树心一般是精华中的精华。如同树的中心有细而坚实的部分称为树心，这是相似而类比的。身体组织精华的剩余部分极其细微，故称为'精华'。因此，从身体组织处所内部湿润的情况来看有七种精华，这是余下的文字。
关于'这七处所是七处，第一是血液，依次是处所，黏液、未消化物、胆汁、已消化物、风和小便的处所'这句话，此身体有血液等七种基础或七种处所。其中第一个血液基础是其一，其他处所则是黏液等的处所。即是黏液的处所、未消化物的处所、胆汁的处所、风的处所、已消化物的处所和小便的处所共七处。
关于'女子子宫为第八处，位于胆汁和已消化物的处所之间'这句话，女子的子宫处所是第八处，位于胆汁处所和已消化物之间的处所。
关于'此处内脏器官处所，心、肺、肝、胆、脾、肾、胃、食道、肠、小肠、大肠和膀胱'这句话，在这些处所中，作为内部器官存在并相连的是心脏，形如莲花苞，内部中空向下，是心识的特殊处所。在其左侧有肺和肝，在其右侧有脾和肺。膀胱是小便的处所。
关于'生命处所有十种，头部和舌根、喉咙、血液、心脏、脐部、尿道、精液、精华和肛门'这句话，生命处所或生存基础有头部等十种，头部即顶门。舌根是舌头向上固定的部位。喉咙、血液、心脏、脐部、尿道、精液、精华和肛门，如是共十种。
关于'身体脉网和大脉，各有十六处'这句话，身体有十六处脉网和大脉。由于如网状分布故称脉网，其中肉、水、骨、生殖各自在膝关节和手腕处相互交织，如同网状或如星状孔网般存在。
十六大脉是：其中手脚各二共八处，背部和颈部四处共八处，总计十六处。大而圆的脉管称为大脉。

།པིར་འདྲ་དྲུག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་གཉིས་དང་ལག་པ་གཉིས་དང་རྐེད་པ་དང་ཕོ་མཚན་ཏེ་དྲུག་ལ་པིར་འདྲ་བའི་རྩ་རྒྱུས་ཡོད་པའོ། །སྲུབས་འདྲ་བདུན། །ཕོ་མཚན་ལྕེ་དང་མགོ་ལ་བརྟེན། །དེ་དག་གཙགས་བུས་གདབ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།འདི་ལ་སྲུབས་འདྲ་བའི་རྩ་བའི་གནས་ནི་བདུན་ཡོད་དེ། དེ་ལས་ལྔ་ནི་མགོ་ལ་བརྟེན་ལ། ལྕེ་དང་ཕོ་མཚན་ལ་རེ་རེ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་གཙགས་བུས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བས་དེར་མཚོན་གྱི་ལས་མི་བྱའོ། །ཤ་ཡི་ཐག་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ འདི་ལྟ་བུའི་ཤ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ།རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ན་ཤའི་སྦྲེལ་མཚམས་སུ་གྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་གཉིས་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་ལ་གཉིས་ནི་ནང་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རུས་པའི་ཚོགས་འདུས་བཅུ་བཞི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་རུས་པའི་ ཚོགས་འདུས་ཤིང་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པ་ནི་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ།དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་ལོང་མོ་དང་པུས་མོ་དང་བརླ་རྩ་དང་མཁྲིག་མ་དང་གྲུ་མོ་དང་དཔུང་མགོའི་བར་གཉིས་གཉིས་དང་། མཇུག་དོ་དང་མགོ་བོ་རྣམས་སུ་རེ་རེ་ཡིན་ནོ། །མཚམས་ནི་དགུ་ཕྲག་གཉིས་ཡོད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ འདི་ལ་སྦྲེལ་མཚམས་དགུ་ཕྲག་གཉིས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དོ།།དེ་ཡང་མགོ་བོ་ལ་ལྔ། མཇུག་དོལ་གཅིག་།ལོང་མོ་གཉིས་ལ་གཉིས། བརླ་གཉིས་སུ་གཉིས། པུས་མོ་གཉིས་ལ་གཉིས། གྲུ་མོ་གཉིས་སུ་གཉིས། དཔུང་མགོ་གཉིས་ན་གཉིས་སོ། །སོ་དང་སེན་མོར་བཅས་པར་ ཡི།།རུས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་རུས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ལ་རུས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ། ཁོག་པ་ལ་རུས་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། མགོ་བོ་ལ་རུས་པ་བརྒྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ་ཡང་སོ་དང་སེན་མོ་དང་བཅས་པ་བགྲངས་ པ་ཡིན་གྱི་ལུས་འབའ་ཞིག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐང་ལ་འབར་ནི་སུམ་བརྒྱར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་ནི་ལུས་འདི་ལ་རུས་པ་སུམ་བརྒྱར་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །ཚིགས་ནི་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་བཅུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདི་ལ་རུས་པའི་ཚིགས་ནི་ཉིས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་ཡོད་དོ།།དེ་དག་ལས་ནི་ཡན་ལག་ལ་ནི་རུས་པའི་ཚིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། ཁོག་པ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ། ནམ་ཚོང་ཡན་ལ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །རྒྱུན་ཤེས་བུས་ནི་ཚིགས་ཀྱི་གྲངས། །ཉིས་སྟོང་དག་ནི་ཡོད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུས་ནི་ རུས་པའི་ཚིགས་ཀྱི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་སྟོན་གྱིས་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད།དེའི་བཞེད་ཀྱིས་རུས་པ་དང་རྒྱུས་པ་དང་ཤའི་མཚམས་དང་བཅས་པར་གྲངས་ནི་སྤྱིར་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུས་པ་དགུ་བརྒྱ། ཞེས་པ་ལུས་འདི་ལ་རྒྱུས་པ་དགུ་བརྒྱ་ཡོད་ དེ།དེ་ཡང་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སུམ་བརྒྱ། ཁོག་པ་ལ་སུམ་བརྒྱ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་སུམ་བརྒྱའོ། །སྐྱེས་པ་ལ། ཤ་ནི་སྤར་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་པ་ལ་ཤ་སྤར་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཡན་ལག་ལ་ནི་ཤ་མཚམས་བཞི་བརྒྱ་ཡོད་ལ། ཁོག་པ་ལ་དྲུག་ཅུ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཚད་བཞི་བཅུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། བུད་མེད་ཀྱི་ནི་ནུ་མ་དང་། །མོ་མཚན་ལ་གནས་ཉི་ཤུ་ལྷག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ལ་ནི་ཤའི་སྤར་ཚད་ཉི་ཤུ་ལྷག་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནུ་མ་ལ་བཅུ་ཡོད་ལ། བཅུ་ནི་མོ་མཚན་མངལ་ལ་ཡོད་དོ།

关于'如笔六者'，是指两腿、两臂、腰部和男根这六处有如笔般的筋脉。
关于'如缝七者，男根、舌头和头部所依。这些不可用针刺'，这里说明有七处如缝般的脉的根本处，其中五处依于头部，舌头和男根各依一处，这七处都不可用针刺，因此不应在此处行用锐器。
关于'肉之绳四种'，此身体有四种这样的肉，在脊椎两侧有肉的连接处，其中两处在外侧，两处在内侧。
关于'骨聚合十四处'，此身体有十四处骨头聚合连接处，即：踝关节、膝关节、大腿根部、手腕、肘部、肩关节各两处，尾椎和头部各一处。
关于'连接处有十八'，此身体有两个九组即十八处连接处。其中头部有五处，尾椎一处，两踝各一处，两大腿各一处，两膝各一处，两肘各一处，两肩各一处。
关于'连同牙齿指甲，骨头三百六十'，此身体有三百六十块骨头，其中四肢有一百四十骨，躯干有一百二十骨，头部有一百骨，这样共三百六十骨是包括牙齿和指甲在内的数目，而不是单指身体。
关于'昙伽罗主张三百'，仙人昙伽罗认为此身体有三百骨。
关于'关节二百一十处'，此身体有二百一十个骨节。其中四肢有六十八个骨节，躯干有五十九个，颈部以上有八十三个。
关于'常识子认为关节数，有二千之数'，仙人常识子认为骨节数有二千，而不是二百一十。按照他的观点，连同骨头、筋脉和肉的连接处在内，总数为二千。
关于'筋脉九百'，此身体有九百条筋脉。其中四肢有三百，躯干有三百，颈部以上有三百。
关于'男子，肉有五百掌量'，男子有五百掌量的肉。其中四肢有四百处肉连接处，躯干有六十处，颈部以上有四十处。
关于'女子的乳房和，女阴处多二十'，女子比男子多二十处肉量。其中乳房有十处，女阴和子宫有十处。

།རྩ་ཆེན་རྩ་བ་སྙིང་ལ་གནས། །དེ་དག ཀུན་གྱིས་ལུས་ལ་ཁྱབ།།དྭངས་མའི་བདག་ཉིད་མདངས་སུ་གྱུར། །དེ་ནི་ཕྲ་བ་ཀུན་དང་འབྲེལ། །རྩ་བ་སྦོམ་ཞིང་རྩེ་རབ་ཕྲ། །ལོ་མའི་རྩ་ལྟར་གྱེས་པ་ཡིན། །གྱེས་པ་དེ་ལས་རྩ་ཕྲན་ནི། །བདུན་བརྒྱ་དག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་གར་གནས་པས་ན་སྙིང་གནས་ཏེ། རྩའི་གཙོ་བོའམ། རྩ་བ་བཅུ་པོ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡིན། དེ་ལས་གྱེས་པ་ཡིན་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་དྭངས་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལས། དེའི་སྙིང་པོར་གྱུར་བ་མདངས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང རྩ་བ་སྦོམ་ཞིང་ཆེ་ལ་རྩེ་མོ་ནི་རབ་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོར་གྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ལོ་མའི་རྩ་བ་ལྟར་གྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། །སོར་གཉིས་དང་སོར་གཅིག་དང་སོར་ཕྱེད་དང་ནས་དང་ནས་ཀྱི་ཕྱེད་ཙམ་དུ་གྱེས་ཤིང་ལོ་མའི་འདབ་མ་གྱེས་པ་ལྟར་འདྲ་བར་གནས་ཤིང་དུ་མར་གྱེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རྩ་ཕྲན་དེ་རྣམས་ནི་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་རེ་རེ་ཞིང་། །བརྒྱད་བརྒྱད་དེར་ནི་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ན་ཡན་ལག་བཞི་བཞི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །ཡན་ལག་རེ་རེ་ཞིང་རྩ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་དབུག་པར་མི་བྱ་བ། ། རྩ་ཡི་དྲ་བ་འཛིན་ཞེས་བྱ། །ནང་ན་གནས་པའི་གསུམ་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་དྲ་བ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩའི་དྲ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་འཛིན་པའི་རྟེན་ལ་གཙགས་བུས་གདབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྩ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་རྩ་གསུམ་སྟེ། རྩ བཞི་པོ་མཚོན་གྱིས་གདབ་ཅིང་གཙགས་བུས་དབུག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་བརླ་དང་དཔུང་པའི་རྩ་གཉིས་དབུག་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྐེད་པར་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལས་བརླའི་རྩར་གཉིས་གཉིས་དང་། །རྐེད་པའི་གནད་རྣམས་གཉིས་གཉིས་ཏེ། །དེ་ བརྒྱད་གཙགས་བུས་གདབ་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐེད་པའི་གནས་དང་རྩ་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་གཉིས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། རྩ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བརླའི་རྩ་གཉིས་གཉིས་དང་། རྐེད་པ་གཞོན་ནུ་རྩ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་གནད་ཀྱི་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་གཙགས་བུས་གདབ་ཏུ་མི་ རུང་བས་ན་མཚོན་གྱི་ལས་མི་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་།དེ་ལས་གྱེན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩིབ་ལོགས་གཉིས་གཉིས་ལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། དེ་ལས་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་མཚམས་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་གཙགས་བུས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།རྒྱབ་ཏུ་རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །དེ་ལས་གཉིས་གཉིས་གྱེན་འགྲོ་བ། །མཚོན་གྱིས་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ན་གནས་པའི་རྩ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ན་རྩ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ པ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་རྩ་བཞི་ནི་གཙགས་བུས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།རྒྱབ་བཞིན་ལྟོ་ན་གནས་རྩ་དེ། །ཕོ་མཚན་སྟེང་ན་གནས་པ་དང་། །སྤུ་ཡི་ཕྲེང་བའི་ངོས་གཉིས་རྩ། །གཉིས་གཉིས་མཚོན་གྱིས་མི་གདབ་བོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་རྩ་དང་འདྲ་བར་ལྟོ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ བཞི་ཡོད་དེ།རྩ་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཕོ་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་གནས་པའི་རྩ་དང་། སྤུའི་ཕྲེང་བའི་ངོས་གཉིས་ན་གནས་པའི་རྩ་གཉིས་གཉིས་མཚོན་གྱིས་གདབ་པར་མི་བྱའོ།

主要脉管根本住于心，彼等遍布于全身，成为精华本性之光泽，彼与一切细微相连。脉根粗大而尖端细，如叶脉般分支延伸，从彼分支之细小脉，共有七百之数量。
解释如下：因住于心故称心住，即主要脉管或十根本脉住于心中。从彼处分支遍布全身，成为精华本性，由食物消化而成，其精华成为光泽。如是，身体的一切作用都与之相连。
其根部粗大，而尖端极其细微分支。如同叶脉般分支，即从二指、一指、半指、麦粒大小及半麦粒大小般分支，如同树叶分枝般存在并多方分支。因此细小脉管共有七百。
于此每一肢节中，各有八脉安住。解释：因此四肢各有八脉，即每一肢节各有八脉之意。
其中不可刺之脉，称为持网脉，是内住之三脉。解释：在这八脉之中，称为持网脉者，即前述持守脉网者，不可用针刺，如是脉及内住三脉，共四脉不可用刀刺或针刺。同样第二处之大腿与肩部二脉不可刺。
腰部三十二脉，其中大腿脉各二，腰部要穴各二，此八不可针刺。解释：腰部位置有三十二脉，其中大腿脉各二及腰部青春脉各二，共八处要穴不可针刺，故不可行刀术。
两胁各有十六脉，其中上行脉应避。解释：两侧胁部各有十六脉，其中位于胁间上行之脉不可针刺。
背有二十四脉，在脊椎两侧，其中各二上行脉，不可用刀刺。解释：背部有二十四脉，其中脊椎两侧各有二上行脉，此四脉不可针刺。
如背般腹部诸脉，阳具上住脉，及毛发行列两侧脉，各二不可刀刺。解释：如同背部脊椎脉一样，腹部有二十四脉，其中阳具上方之脉及毛发行列两侧各二脉不可用刀刺。

།བྲང་ལ་གནས་པ་བཞི་བཅུ་ལས། །བཅུ་བཞི་དབུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ནུ་འཇིང་དེ་ཡི་རྩ་བ་དང་། །སྙིང་ག་དག་ ནི་སོ་སོར་གཉིས།།གནོད་བྲལ་གནད་ནི་གཉིས་པ་དང་། །མི་གསལ་ཞེས་བྱ་གཉིས་ཀྱི་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲང་ལ་རྩ་བཞི་བཅུ་གནས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྩ་བཅུ་བཞི་གང་ཡོད་པ་དེ་དག་ཏུ་དབུག་ཅིང་དབྲལ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་དག་ཅེ་ན། ནུ་མའི་རྩེ་མོའི་རྩ་ གཉིས་དང་།སྙིང་གའི་རྩ་གཉིས་དང་། གནོད་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་དང་། མི་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་དང་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་བཞིའོ། །མགྲིན་པ་ལྟག་པ་འདྲ་བ་ལས། །སྔོན་པོ་མཇིང་པ་ལྟག་པ་དང་། །འགལ་བ་དང་ནི་མ་མོ་བརྒྱད། །བཅུ་ དྲུག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགྲིན་པ་ན་ལྟག་པ་དང་འདྲ་བར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལས་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀྱི་རྩ་གཉིས་དང་། མཇིང་པའི་རྩ་གཉིས་དང་ལྟག་པའི་རྩ་གཉིས་དང་། འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀྱི་རྩ་གཉིས་དང་། མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱད་ དེ།དེ་ལྟར་རྩ་བཅུ་དྲུག་པོ་གཙགས་བུས་མི་གདབ་པར་སྤང་བར་བྱའོ། །འགྲམ་པ་བཅུ་དྲུག་དེ་ལས་གཉིས། །མཚམས་ནི་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲམ་པ་གཉིས་ལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཡོད་དེ། དེ་ལས་མཚམས་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་གཉིས་གཙགས་བུས་མི་ གདབ་པར་སྤང་བར་བྱའོ།།ལྕེ་ཡང་འགྲམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། །འོག་གི་རོ་ཚོར་བྱེད་གཉིས་དང་། །ཚིག་འབྱིན་བྱེད་པ་གཉིས་པོ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ལ་ཡང་འགྲམ་པ་དང་འདྲ་བར་རྩ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྕེའི་འོག་གི་རྩ་རོ་ཚོར་བར་བྱེད་པ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྩ་གཉིས་ཡོད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གཙགས་བུས་མི་གདབ་པར་སྤང་བར་བྱའོ། །སྣ་ཡི་རྩ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །དེ་ལས་དྲི་ཚོར་བྱད་གཉིས་དང་། །རྐན་དུ་འགྲོ་བའི་རྩ་གཅིག་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣའི་རྩ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལས སྣའི་གཉིས་ནི་དྲི་ཚོར་ཞིང་སྣོམ་པར་བྱེད་པས་རྩ་དེ་གཉིས་དབུག་པར་མི་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྣའི་རྩ་རྐན་དུ་འགྲོ་བ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གཙགས་བུས་མི་གདབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་སྤང་བར་བྱའོ། །མིག་གཉིས་ཀྱི་ནི་ལྔ་བཅུ་དྲུག་།འབྱེད་དང་འཛུམས་པའི་ལས་བྱེད་པ། །གཉིས་ གཉིས་དང་ནི་མིག་འགྲམ་གཉིས།།དྲུག་པོ་དེ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གཉིས་ལ་རྩ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ལས་མིག་འཛུམས་པ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་གཉིས་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་འགྲམ་གྱི་རྩ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲུག་པོ་དེ་དག་གཙགས་ བུས་མི་གདབ་སྟེ་སྤང་བར་བྱའོ།།མིག་དང་སྣར་གནས་དཔྲལ་བ་ལ། །བརྟེན་པའི་རྩ་ནི་དྲུག་ཅུ་ལས། །གཞག་པ་གཅིག་དང་གཙུག་གི་གཉིས། །སྐྲ་མཚམས་གནས་པའི་རྩ་བཞི་སྟེ། །བདུན་པོ་དེ་དག་མཚོན་གདབ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་དང་སྣར་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་རྩ་ དཔྲལ་བར་འདུས་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ།རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནད་ཀྱི་རྩ་གཅིག་དང་གཙུག་འཁྱིལ་བའི་གནད་ཀྱི་རྩ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞི་སྟེ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་གཙགས་བུས་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །རྣ་བར་བཅུ་དྲུག་དེ་ལས་འདིར། །སྒྲ་ ཐོས་བྱེད་པའི་རྩ་གཉིས་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལས་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་རྩ་གཉིས་པོ་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་གདབ་བོ།

关于胸部存在的四十脉中，不应刺破十四脉。乳头及其根部，以及心间各有两脉。无害要穴有两脉，不明显处有两对脉。对此解释如下：胸部有四十脉，其中有十四脉不可刺破。这些是哪些呢？乳头尖端的两脉，心间的两脉，称为无害要穴的两脉，称为不明显处的两对脉，如此共十四脉。
颈部如后颈般，蓝色脉、颈部、后颈以及违逆脉和母脉八条，应当避开这十六脉。对此解释如下：颈部如同后颈一样有二十四脉，其中称为蓝色脉要穴的两脉，颈部的两脉，后颈的两脉，称为违逆要穴的两脉，以及称为母脉的八条，如此十六脉不可用针刺，应当避开。
面颊十六脉中的两脉，应避开连接处的脉。对此解释如下：两面颊有十六脉，其中连接处的两脉不可用针刺，应当避开。
舌部也如面颊一样，下部的味觉脉两条，以及发音脉两条应避开。对此解释如下：舌部也如面颊一样有十六脉，这些脉中，舌下的味觉脉两条，同样发音脉两条，这四脉不可用针刺，应当避开。
鼻部有二十四脉，其中嗅觉脉两条，以及通向上颚的一脉应避开。对此解释如下：鼻部有二十四脉，其中两条是感知和闻嗅气味的脉，这两脉不可刺破。同样，通向上颚的一条鼻脉也不可用针刺，如此应避开这三脉。
两眼有五十六脉，开合运动的各两脉，以及眼角两脉，应避开这六脉。对此解释如下：两眼有五十六脉，其中使眼睛开合的各两脉，同样眼角的两脉，如此这六脉不可用针刺，应当避开。
位于眼部和鼻部的额部，所依附的六十脉中，一个安置处和顶部两脉，以及发际线的四脉，应避开这七脉。对此解释如下：眼部和鼻部所依附的脉在额部汇集有十六脉，这些脉中，称为安置处的一条要穴脉，顶旋要穴的两脉，同样发际线的四脉，这七脉不可用针刺。
耳部十六脉中，应避开听觉的两脉。对此解释如下：耳部有十六脉，其中使人听到声音的两脉不可用针刺。

།དེ་ཉིད་ལས་ནི་མུར་འགྲམ་གྱི། །མཚམས་སུ་འགྲོ་བ་གཉིས་པོ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་བཅུ་དྲུག་པོ་ དེ་ལས་མུར་འགྲམ་གྱི་མཚམས་སུ་འགྲོ་བའི་རྩ་གཉིས་པོ་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་གདབ་བོ།།སྤྱི་བོར་བཅུ་གཉིས་དེ་ལས་ནི། །གྱེན་འགྲོ་སྐྲ་མཚམས་བདག་པོ་ལས། །སོ་སོའི་རེ་རེ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་བོར་གནས་པའི་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་གྱེན་དུ་འགྲོ་ བའམ་འདེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཀྱི་རྩ་རེ་རེ་དང་།སྐྲ་མཚམས་ཀྱི་རྩ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་དང་། བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀྱི་རྩ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་མགོ་བོའི་རྩ་ལ་གཙགས་བུས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་རེ་རེའི་རྩའི། །དབྱེ་བ་དབུག་མིན་ ཤེས་ཕྱིར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་རེ་རེའི་རྩའི་དབྱེ་བ་དབུག་ཏུ་མི་རུང་བ་དང་རུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ལུས་ལ་དབུག་མི་རུང་། །མ་ལུས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད། །དོག་དང་རྩ་མདུད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། །ཡོ་དང་ཚིགས་ ལ་གནས་མི་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་དབུག་ཏུ་མི་རུང་ཞིང་གཙགས་བུས་གདབ་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་བསྡུ་བ་ལ་རྩ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་དབུག་ཏུ་མི་རུང་བ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རྩ་གང དོག་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་བ་དང་།རྩ་མདུད་ཆགས་པའི་གནས་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་ཆུང་བ་དང་། ཡ་ཡོར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རུས་པའི་ཚིགས་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དབུག་ཅིང་གཙགས་བུས་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །རྩ་ནི་བདུན་བརྒྱ་ དེ་རྣམས་ལས།།བཞི་ཆར་ཕྲག་ནི་སོ་སོར་རྒྱུ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཁྲག་།ནད་མེད་ཁྲག་ནི་དེ་ལྟར་གནས། །དེ་ནི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་ཏེ། །གཞན་དུ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལས་རང་རང་གི་བཞི་ཆ་སྟེ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་ རྩ་ལྔར་རླུང་རེ་རེས་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཁྲག་དང་ནད་མེད་པའི་ཁྲག་སོ་སོར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གནས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ནི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་སྟེ་གོ་རིམས་འཆོལ་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གནས་ན་ ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གནག་དང་དམར་དང་ཕྲ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་གང་ཞིང་སྟོངས། །མགུལ་བ་རླུང་གི་ཁྲག་རྩ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྩའི་མདོག་གནག་པ་དང་། དམར་བར་གནས་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་གང་ ཞིང་སྟོངས་པ་སྟེ།རླུང་ནི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་ལན་འགའ་ནི་གང་ཞིང་རྒྱས་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་སྟོང་ཞིང་ཁོང་སྟོང་གི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་གང་ཤིན་ཏུ་འགུལ་ཞིང་འཕར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་ རྩ་ཡིན་ནོ།།རེག་ཚེ་ཚ་ཞིང་མྱུར་དུ་རྒྱུ། །མདོག་སྔོ་སེར་པོར་འདུག་པ་ནི། །མཁྲིས་པའི་ཁྲག་རྩའི་མཚན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་རྩ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེག་ན་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་ཡིན་གྱི་གྲང་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འབབ་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མདོག་སྔོན་པོའམ། སེར་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།

关于'从其中在腮部边缘，应避免两条脉'这句话，在耳朵所依的十六条脉中，对于行于腮部边缘的两条脉不应用针刺。
关于'头顶十二脉中，向上行及发际主脉，各应避免一条'这句话，头顶有十二条脉，其中向上行或称上升的两个要穴各避免一条脉，发际的五条脉各避免一条，以及称为主脉的要穴一条，这样对于头部的脉不应用手术刀刺，应当避免和舍弃。
关于'如是为知各肢脉，分别何者不可刺，故而解说'这句话，如此这般对于每个肢体的脉的分类，为了了解哪些可刺哪些不可刺，所以分别解说。
关于'其中身体不可刺，共有九十八条脉，狭窄结节极细小，弯曲及在关节处不可刺'这句话，对于身体肢体不可刺且不应用手术刀的脉，总共有九十八条。不仅仅是这些不可刺的类别，凡是狭窄且相互连接的脉，有结节的部位，极其细小的脉，弯曲的脉，以及依附在骨节上的脉，这些都不应刺或用手术刀。
关于'于彼七百诸脉中，四分之一各别行，风胆痰血无病血，如是而住。此于身有益，否则生害'这句话，在七百条脉中，各自的四分之一即一百七十五条，风、胆、痰、血各自运行。如此风等病位若平衡运行则对身体有益，反之若错乱紊乱则对身体有害而成病。
关于'其中黑红细，刹那一一满复空，颈部为风血脉'这句话，在这些脉中，脉色黑且红，细小，每一刹那满而复空，因为风具有动摇的特性，有时显得充满膨胀，有时显得空虚内空的状态每一刹那都在变化，同样极其活动跳动的脉就是风血运行的脉。
关于'触时发热速行走，色青黄住者，是为胆血脉相'这句话，胆血运行的脉触摸时感觉热烫炽热而不是冷的，同样快速流动，以及呈现青色或黄色。

།དཀར་སྣུམ་བརྟན་གྲང་བད་ཀན་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་རྩ་ནི་འདི་ལྟར་གནས་ཏེ། ཁ་དོག་དཀར་བ་དང་། མདངས་སྣུམ་པ་དང་། རྒྱུ་བ་བརྟན་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། རེག་ན་གྲང་བ་ཡིན་ནོ། ། འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡན་པའི་ནད་དང་འདུས་པའི་ནད་ཀྱི་རྩའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདྲེན་མར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའམ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་འམ། །མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའམ། གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་གྱུར པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་རང་གི་མཚན་མ་འདྲེན་མར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།མི་མངོན་མཉམ་གནས་སྣུམ་པ་དང་། །མདོག་དམར་ཁྲག་རྩ་ནད་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་མི་མངོན་ཞིང་ནང་དུ་ནུབ་པ་དང་། མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པར་གནས་པ་དང་། རྩུབ་ཅིང་སྣུམ་བག་མེད་པ་དང་། ཁྲག་གི་མདོག་ དམར་བའི་རྩ་ནི་ནད་མེད་པའི་ཁྲག་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ།།རྩ་བོ་ཆེ་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །ལྟེ་བ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསོར་ལྟེ་བ་ནི། །འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་རྩིབས་བསྐོར་མཚུངས། །དེས་ནི་སྟེང་འོག་ཐད་ཀ་རུ། །ལུས་འདི་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་རྩ་བོ་ཆེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟེ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟའི་ལྟེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩིབས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཅིང་གནས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྩ་བོ་ཆེ་དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དང་འོག་དང་ཐད་ཀ་དག་ཏུ་གྱེས་ པས་ཕུང་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྩ་བོ་ཆེ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་དགའ་ར་བའི་ཆུ་འདྲེན་པའི་ཝ་ལྟ་བུའམ་ཞིང་གི་ཡུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བོ་ཆེ་དེ་དག་ལས་བཅུ་ནི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། བཅུ་ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན། བཞི་ནི་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་ག་སྣ་དང་རྣ་བ་གཉིས། ། མིག་གཉིས་ཁ་རྐུབ་ཕོ་མཚན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་པ་ལ་ནི་བུ་ག་དགུ་ཡོད་དེ། སྣའི་བུ་ག་གཉིས་དང་། རྣ་བ་གཉིས་དང་། མིག་གཉིས་དང་། ཁ་དང་། རྐུབ་དང་། ཕོ་མཚན་གྱི་བུ་གའོ། །བུད་མེད་ནུ་མ་གཉིས་ཁྲག་སྒོ། །གསུམ་གྱིས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད མེད་རྣམས་ནི་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་བུ་ག་གསུམ་ཡོད་དེ་ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་བུ་ག་དང་།ཟླ་མཚན་རྒྱུ་བའི་བུ་གའོ། །ནང་གི་སྲོག་གི་གནས་གྱུར་པའི། །བུ་ག་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད། །སྲོག་དང་ལུས་ཟུངས་དྲི་མཆུ། །ཟས་རྒྱུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བུ་ག་སྔ་མ་ལས་གཞན་ པ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་བུ་ག་བཅུ་གསུམ་ཡོད་དེ།དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྲོག་གི་གནས་སུ་རྒྱུའོ། །ལུས་ཟུངས་རྒྱུ་བ་རྣམས་སུ་ནི་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྒྱུའོ། །དྲི་མ་རྒྱུ་བའི་གནས་སུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་རྡུལ་རྒྱུའོ། །ཆུ་རྒྱུ་བའི་གནས་སུ་ནི་ཆུ་ འཐུངས་པ་རྒྱུའོ།།ཟས་རྒྱུ་བའི་གནས་སུ་ནི་ཟས་ཟོས་པ་རྣམས་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཟས་རྒྱུ་མི་མཐུན་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་གནོད་པས་ནད་སྐྱེད་ལ། །སྐྱོན་མེད་དག་པས་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུ་ག་དེ་དག་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་མི་མཐུན་ཞིང་ཕན་པ་མ་ཡིན་ པ་བསྟེན་པས་དེ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་པ་ལས་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་དག་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པས་གནོད་པ་མེད་ན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ནད་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

关于'白色、油润、稳定、寒凉为粘液脉'这句话，粘液血液运行的脉象是这样的：颜色白，光泽油润，运行稳定无变化，触摸时感觉寒凉。
关于'混合特征为交替'这句话，相合病和聚合病的脉象特征是交替运行，即风和粘液混合，或风和胆汁混合，或胆汁和粘液混合，或三者聚合所产生的特征是各自的特征交替显现。
关于'不显、平稳、油润，红色血脉为无病'这句话，脉象不显而内陷，平稳均匀，不粗糙而有油润感，血色呈红的脉象是无病血液运行的特征。
关于'二十四条大脉，依附于脐部，这些脉环绕脐部，如同车轮毂辐环绕，它们向上下及横向，维持这个身体'这句话，身体有二十四条大脉，它们依附于脐部而存在，这些脉环绕脐部而存在，就像车轮的轮毂被辐条环绕一样。这样的大脉向身体的上部、下部和横向分布，从而维持和滋养身体，这些大脉就像花园引水的渠道或田地的水渠一样。这些大脉中，十条向上行，十条向下行，四条横向行。
关于'孔窍鼻和两耳，两眼口肛及生殖器'这句话，男性有九个孔窍：两个鼻孔、两个耳孔、两个眼孔、口、肛门和生殖器的孔窍。
关于'女性两乳及经道，多出这三个'这句话，女性比前者多出三个孔窍：两个乳孔和月经流通的孔窍。
关于'内部生命之所依，十三孔窍所说明。生命、身精及废物，食物运行'这句话，同样在内部还有其他作为生命等所依的十三个孔窍。其中生命之气在维持生命的部位运行，身体精华在滋养身体的部位运行，废物在排泄废物的部位运行，饮用的水在水道运行，食用的食物在食道运行，这样共有十三种。
关于'食物运行不相宜所说明，由此损害生疾病，无过清净生安乐'这句话，这些孔窍因食物和行为不相宜且无益而受到损害和扰乱时会产生疾病，而当无过失且清净的饮食和行为不造成损害时，就会产生安乐和无病。

།རང་གི་ལུས་ཟུངས་མདོག་མཉམ་ཞིང་། །ཟླུམ་དང་སྦོམ་དང་ཕྲ་བ་དང་། །བུ་ གའི་དབྱིབས་ཀྱི་རིང་པོ་སྟེ།།ལོ་མའི་རྩ་འཕྲོས་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་བུ་ག་གང་བ་སྟེ་ནད་པའི་ལུས་ཟུངས་དེ་དང་མདོག་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དྭངས་མ་རྒྱུ་བའི་བུ་ག་ནི་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དྭངས་མ་བུ་ག་དང་ཁ་དོག་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་ ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།བུ་ག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་བུ་ག་ལ་ལ་ནི་ཟླུམ་པོ་ཡིན་ལ། བུ་ག་ལ་ལ་ནི་སྦོམ་པ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་ཕྲ་ཞིང་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། བུ་ག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིབས་ནི་རིང་པོར་གནས་ཤིང་། རྩ་སྦུབས་དེ་དག་ཀྱང་ལོ་མའི་རྩ་རྒྱུས་ཀྱི་རི་མོ་ དང་མཐུན་པའི་རིང་ཐུང་དུ་མར་གྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དག་གིས་གང་། །ནད་ཀྱི་མཐུ་དང་མཉམ་གྱུར་དང་། །གང་ཡང་ལུས་ཟུངས་མི་མཉམ་སྟེ། །བུ་གའི་རྒྱུན་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཟས་གང་ རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་མཐུ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུ་ག་རྣམས་འགགས་ཤིང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྤྱོད་ལམ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་མཐུ་དང་ཆ་མཉམ་པར་ གྱུར་ན་བུ་ག་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་འགགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མཐུ་དང་ནུས་པ་མི་མཉམ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བུ་གའི་རྒྱུན་ལ་གནོད་ཅིང་འགགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་འབྱུང་བའམ་ འགགས་པའམ།།རྩ་ནི་མདུད་པ་ཆགས་པའམ། །ལམ་གཞན་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི། །བུ་གའི་རྒྱུ་འཁྲུགས་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་ག་ལ་མང་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིན་འབབ་པའི་བུ་ག་ལས་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལྟར་མང་དུ་བྱུང་བ་ན། འགགས་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའམ་ཅུང་ ཟད་བྱུང་བ་སྟེ་གཅིན་སྲི་བའི་ནད་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་འབྱུང་བའི་བུ་ག་ལས་ཚད་པ་འཁྲུ་བ་ལྟར་བཤང་གཅི་ལྷག་པར་འཁྲུ་བ་ནི་མང་དུ་འབྱུང་བའོ། །འགགས་པ་ནི་བཤང་བ་ཅུང་ཟད་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་རྟུག་འགགས་ཀྱི་ནད་ལྟར་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་མི་ འགྱུར་བ་དེ་ནི་བུ་གའི་རྒྱུ་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྩ་ལ་མདུད་པ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུའི་འམ་མ་སྤངས་ནས་ལམ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་བུ་ག་ལ་ གནོད་པ་ཡོད་ཅིང་འཁྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།པདྨའི་རྩ་བ་ཕྲ་མོ་ལས། །རིང་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །གང་གིས་དྭངས་མ་ཉེར་འཕེལ་བ། །ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནི་བུ་ག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་པདྨའི་རྩ་བའི་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་བུ་ག་ལས་རིང་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལ་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུ་གའི་སྒོ་གང་ནས་ལུས་འདི་ལ་དྭངས་མ་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གང་ལུས་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བུ་ག་ཞེས་བྱའོ།།བུ་ག་རྣམས་ནི་བརྟོལ་གྱུར་ན། །འདར་མྱོས་ལྟོ་སྦོས་ལྐུགས་དང་རིམས། །སླ་དང་གཟེར་དང་བཤང་ གཅི་འགགས།།ཡང་ན་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་ག་བརྟོལ་ཞིང་ཕྱུང་བར་གྱུར་ནས་འདར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་འཆི་ཞིང་དུས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདར་བ་ནི་ལུས་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བའོ། །མྱོས་པ་ནི་སེམས་སྟོར་བའོ།

关于'自身体液颜色相同，圆形和粗细，孔道形状长，如叶脉分布'这句话，是指作为自身体液基础的孔道，与病人的体液颜色相同且一致。因此，精华运行的孔道与体液的精华孔道颜色相同等。这些孔道中，有些是圆形的，有些是粗的，有些是细小的，这些孔道的形状都是细长的，这些脉管也如同叶脉纹理一样分布成多种长短。
关于'饮食和行为，与病力相等及，任何体液不均衡，都会损害孔道流'这句话，具有饮食特征的食物，与风等疾病的粗糙等力量相等且一致的，就是造成孔道堵塞和损害的原因。行为是指身语意行为的特征，这些如果与病力相等，就会成为损害和堵塞孔道的原因。同样，七种体液的食物和行为等的力量和功能不均衡，性质不同的，也都是损害和堵塞孔道流动的原因。
关于'过多流出或堵塞，或者脉结成节，或者走向他道，是为孔道紊乱特征'这句话，孔道过多流出，就像尿道中尿频病一样流出过多；堵塞是指不流出或少量流出，如尿闭病。同样，从大便孔道中，如热泻一样大小便过度泻下是过多流出。堵塞是指大便少量排出，或者如便秘病一样完全不能排出，这就是孔道紊乱且有损害的特征，其他情况也可以这样类推。同样，脉络结节形成，以及走向其他通道，即离开自己的通道而走向他道，这也是孔道受损和紊乱的特征。
关于'如同莲根细微处，能够长远运行般，任何精华得增长，身体之门即孔道'这句话，就像莲根极细的孔道能长远运行并遍及一切那样，从孔道之门使这个身体的精华积聚增长，从而遍及整个身体的通道就叫做孔道。
关于'若是诸孔道破裂，颤抖昏醉腹胀哑，发热软弱疼痛及，大小便闭或死亡'这句话，孔道破裂损坏后会出现颤抖等症状，或者会死亡。其中颤抖是指身体摇动，昏醉是指神志不清。

།ལྟོ་ སྤོས་པ་ནི་དབུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའོ།།དེ་བས་སྨན་པས་བུ་ག་བརྟོལ། །རེ་ཐག་བཅད་དེ་གསོ་བར་བྱའོ། །འཕྲལ་དུ་རྨ་བྱུང་ཆོ་ག་ཡིས། །འབད་དེ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་པ་དེ་བས་ན་སྨན་པ་དག་གིས་བུ་ག་བརྟོལ་བའི་ནད་པ་ལ་རེ་ཐག་བཅད་ ཅིང་བཟློག་སྟེ་བྱ་བ་འདིས་ནི་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲ་ལ།མཚོན་གྱིས་ཟུག་རྔུ་དེ་ཕྱུང་ནས་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དབྱུང་ཞེ་ན། འཕྲལ་དུ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་ཆོ་ག་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཟས་འཇུ་བྱེད་པ་མཁྲིས་པ་ནི། །འཇུ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་སྔར་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མཁྲིས་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཁྲིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་ཡི། །དྲོད་ཡིན་ཞེས་ནི་རྒྱུན་ཤེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུས་ནི ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་དེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་།དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་། བཤང་གཅི་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ནི་མེ་དྲོད་དེ། ནད་དང་ལུས་ཟུངས་དང་དྲི་མ་དང་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནང་གི་མེ་དྲོད་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མེས་ ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་། །འཛིན་ཅིང་འཛིན་བྱེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཁྲིས་པ་དང་། མེ་དྲོད་ནི་ཟས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་། ཟས་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པར་བྱེད་པས་ན་འཛིན་པར་བྱེད་ པའོ།།ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཐང་ལ་འབར་གཞུང་གིས། །མཁྲིས་པ་འཛིན་པའི་ཆ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་གཞུང་ངམ་ཕྱོགས་ཀྱིས་དེ་མཁྲིས་པ་འཛིན་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཚེ་དང་ནད་མེད་བརྩོན་གཟི་མདངས། ། ལུས་ཟུངས་མེ་དྲོད་སྟོབས་འཕེལ་བྱེད། །ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ། །ཟས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྒོ་གཏན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ན་འདུག་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ ཟས་ཀྱི་ལམ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྒོ་བྱེད་པའི་གགས་བྱེད་པ་ནི་སྒོ་གཏན་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་སྒོར་འདུག་སྟེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་དང་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་དེས་ཀྱང་མེའི་དྲོད་ནང་དུ་སྐྱེད་པས་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར བདོག་པའི་ཟས་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག་ནས་མཁྲིས་པའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་སྨིན་ཅིང་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་སྟོབས་ལྡན་ཟོས་པ་རྣམས། །ཞུ་ནས་ཐུར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད། །སྟོབས་ཞན་གྱུར་ན་ཁ་ཟས་ནི། །མ་སྨིན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོབས་དང་ ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་རྣམས་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་བཀག་ཅིང་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག་ནས་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་བྱས་ཏེ།དེའི་འོག་ཏུ་ཟས་དེ་དྲི་མའི་རྣམ་པར་ཞུ་བའི་གནས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་གྱི་སྟོབས་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།སྟོབས་ཞན་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་བ་ལ། ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ཡིན་ན། ཁ་ཟས་མ་ཞུ་ཞིང་མ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ཞིང་དོར་བར་བྱེད་དོ།

腹部膨胀是由气体充满所致。因此医生应当开孔，断绝希望后进行治疗。应当立即按照处理新伤的仪轨，努力拔除痛苦。
对此，由于这样丧失生命的过失，因此医生们对穿孔病人断绝希望后说：'这种情况必定会死亡'。应当拔出兵器造成的痛苦后努力治疗。那么如何拔除呢？应当按照前面所说的立即拔除痛苦的仪轨来拔除。
消化食物的胆汁，前面已说是消化者。对此，消化食物的是五种胆汁中的消化胆汁，这在前面疾病分类品中已经说过。
常识之子说是病、身体组织和废物的温度。对此，常识仙人之子说：病、身体组织和废物的温度，即风等病、精华等身体组织、大小便等废物的温度就是火热，是由病、身体组织、废物和聚合产生的内在火热，如前所说的火所起作用。
那是食物的处所，说是执持和能执持者。对此，所谓消化胆汁和火热是食物的处所，由于执持并使食物附着，所以是执持者。
塘拉巴的论典中，说那就是胆汁的执持部分。对此，那个执持，仙人塘拉巴的论典或观点说是胆汁的执持部分。
寿命、无病、精进、光泽、身体组织、火热、力量的增长者，进入消化处所的门，是食物通道的门闩。对此，如果那个执持住在消化处所的门口，就会增长寿命、无病等。同样，它在食物通道消化处所内起到通道的作用，就像门闩阻挡门一样，它也住在消化处所的门口，位于未消化处和已消化处之间，由于它也在内部产生火热，通过食物的力量阻止进入未消化处，用胆汁的火热使之成熟和干燥。
它使有力的食物，消化后向下引导。如果力量减弱，则使食物未消化就排出。对此，所谓执持者如果有力量，就会阻止所食用的食物进入未消化处，用力量阻止后使之成熟消化，然后将那个食物以废物的形式引导到消化处，这是由于有力量而产生的，而不是由其他力量产生的。如果所谓的执持力量微弱衰弱，受到疾病影响的话，食物就会未消化、未成熟地排出。

།འཛིན་བྱེད་སྟོབས་ནི་མེ་དྲོད་དེ། །དེ་ཡང་འཛིན་བྱེད་སྟོབས་ཅན་ཡིན། །དེ་བས་མེ་དྲོད་ཉམས་གྱུར་ན། །འཛིན་བྱེད་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛིན་བྱེད་དེའི་སྟོབས་ནི་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མེ་དྲོད་ཡིན་ལ་མེ་དྲོད་དེའི་སྟོབས་ཀྱང་འཛིན་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་དེ་གཉིས་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་བས་ན་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་བྲི་བར་གྱུར་ན་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ བ་དེ་ནད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།ཟས་གང་ལུས་ཀྱི་ལུས་ཟུངས་མདངས། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་རྒྱས་བྱེད། །དེར་རྒྱུ་ཁ་ཟས་མེ་དྲོད་ནི། །མི་འཇུ་དྭངས་མ་སོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཟས་འདི་ཟོས་ཤིང་བསྟེན་པས་ལུས་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་ཤིང་ འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་མེ་དྲོད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁ་ཟས་མ་ཞུ་བ་ལས་ནི་དྭངས་མ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེའི་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་དྲོད་ཁོ་ན་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ ཡིན་ནོ།།ཟས་ནི་དུས་སུ་ཟོས་གྱུར་པ། །ལྟོ་བར་སྲོག་གི་རླུང་གིས་དྲངས། །སྐོམ་གྱིས་གོང་བོར་རྣམ་པར་དབྱེ། །སྣུམ་གྱིས་མཉེན་པར་བྱས་པ་ཡིན། །མེ་མཉམ་གནས་ཀྱིས་བུས་ནས་ནི། །མ་ཞུའི་གནས་ནས་རྣམ་སྨིན་བྱེད། །ཕྱི་ཡི་སྣོད་གནས་འབྲས་ཆུ་ལྟར། །ལྟོ་བའི་མེ་ཡིས་ ཞུ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་སུ་ཟ་བའི་ཁ་ཟས་དུས་སུ་བསྟེན། །བཤང་བ་དང་ནི་གཅི་བ་བསལ། །དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ན། ལྟོའི་གནས་སུ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་གིས་དྲངས་ཤིང་བཅུག་ནས་སྐོམ་གྱི་རྣམ་པ་གཤེར་ བའི་རྫས་ཆུ་དང་འོ་མ་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་གོང་པོར་གནས་པ་ཆེ་ཞིང་བཤིག་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྣུམ་གྱི་རྫས་མར་ལ་སོགས་པས་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འདུག་པ་ན་སྨིན་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གིས་དེ་མཉམ་པར་སྤར་ཞིང་བུས་ནས་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕྱིའི་མེས་སྣོད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་ས་དང་ཆུ་འཚེད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ལྟོ་བའི་མེས་ཀྱང་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོར་རོ་དྲུག་ཟས་ཀྱང་ནི། །མངར་བ་ཉིད་དུ་ གྱུར་ནས་ནི།།ལྦུ་བ་ཅན་གྱུར་བད་ཀན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་རོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་བབ་པའི་ཚེ། ལྟོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བར་བྱེད་པས་ན། ཁ་ཟས་རོ་དྲུག་ཅར་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རོ་མངར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་མངར་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་བད་ ཀན་གྱི་ནད་བསླངས་ཤིང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་།ལྦུ་བ་ཅན་ལྦུ་བ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞུ་བའི་གནས་ནས་འཕོ་བ་ན། །རྣམ་པར་ཚ་བས་སྐྱུར་ཉིད་འགྱུར། །མཁྲིས་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོའི་གནས་སྐབས་འདས་ནས་གནས་སྐབས་བར་མ་ལ་བབ་པའི་ཚེ། ལྟོ་བ་མེའི་ དྲོད་ཀྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་འཇུ་བར་བྱེད་པས་ན།རྣམ་པར་ཚ་བས་སྐྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་མཁྲིས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟས་དེ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་འཕོ་བ་ན་མཁྲིས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

持力即是消化火，它也是持力之本，因此若消化火衰，则会生持病。即是说，持力的力量是指消化之火，而消化火的力量也是持力，如此，以一个成就和安乐的结合，使这两者在身体中维持。因此，若腹中消化火衰减，则会成为产生持病的原因。
任何能增长身体、身体精华、光泽、力量和肤色等的食物，其原因是消化火，若不消化则不能转化为精华等。即是说，食用此食物能使身体和身体精华等增长壮大的原因就是消化火，因为未消化的食物不能转化为精华和血液等。因此，对于增长身体和身体精华等来说，由于必须完成以火热进行消化的作用，所以消化火是最主要的原因。
适时食用的食物，被命气牵引至胃部，被饮品分解成团块，被油性物质使其柔软。平等住火吹动后，从未消化处使其成熟。如同外器中的米水，被胃火消化。即是说，食用食物时若按时进食，'排除大小便'等教法所说的方式享用，则被称为命气的风牵引进入胃部，被饮品类的湿性物质如水、牛奶、酒等分解大块，被油性物质如酥油等使其柔软平滑，如此在未消化处停留时使其成熟消化，而且被称为与火平等住的风将其均匀地鼓动吹拂而使其成熟消化。这就像外面的火使容器中的土和水煮熟成熟一样，胃火也使食物成熟消化。
最初六味食物也，转变成甜味后，成为有泡沫的痰。即是说，那六种味道的食物在最初阶段时，因为胃部消化火的消化作用，即使食用了六种味道的食物，也都转变成甜味，以甜味的自性引起痰病并成为具有其特征的状态，成为如泡沫般的状态。
从消化处转移时，因极热变成酸味，成为胆。即是说，过了最初阶段到达中间阶段时，因胃中火热的成熟消化作用，由于极热而变成酸味，转变成胆，这是为什么呢？因为当食物从消化处转移时会产生胆。

།འཕོས་པའི་རྗེས་ལ་ནི། མེ་དྲོད་ཀྱིས་སྐམས་ཞུ་བ་དང་། །ཁ་ཞིང་གོང་བུར་གྱུར་རླུང་ སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་ཞུ་བའི་གནས་སུ་འཕོས་ཤིང་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་སྐམས་པ་དང་། རོ་ཁ་བ་དང་གོང་བུར་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ན། གནས་སྐབས་གསུམ་པར་སྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རླུང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ནམ་མཁར་བཅས་པའི་དྲོད་ལྔ་པོས། །རང་རང་ཡོན་ཏན་ཟས་ལྔ་པོ། །ས་སོགས་ཀྱིས་སྨིན་དེ་འོག་ཏུ། །དེ་དག་རང་རང་ཇི་བཞིན་རྒྱས། །སྨིན་འབྱུང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་ཡིན། །ས་རུ་གཏོགས་པས་ས་ཉིད་དང་། །ལྷག་མས་ལུས་གཏོགས་ལྷག་མ་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་མེ་དྲོད་རླུང་དང་བཅས་པར་གནས་པའི་དྲོད་ལྔ་པོ་དག་གིས་ཟས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མཆེད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་གནས་ ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་སོ་སོ་ནས་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ས་རུ་གཏོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་ལུས་ལ་གཏོགས་པའི་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་སའི་ཡོན་ཏན་ལས་གཞན་པ་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སའི་ཡོན་ ཏན་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལུས་ལ་གནས་པ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཟས་དེ་ཞུ་བའི་ཚིགས་མ་དང་། །དྭངས་མ་ཞེས་བྱ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དེ་ཞུ་བའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིགས་མའི་ཚུལ་ཅན་དང་། དྭངས་ མའི་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་ལས་ཟས་ཀྱི་ཚིགས་མ་སླ། །གཅིན་འགྱུར་སྐ་བ་བཤང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཚིགས་མ་དང་དྭངས་མ་དེ་ཉིད་ལས་ཟས་ཀྱི་ཚིགས་མའི་དྭངས་མར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཅིན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཚིགས་མའི་སྐབས་གོང་བུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཤང་ བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དྭངས་མ་ལུས་ཟུངས་རང་རང་གི། །མེ་དྲོད་ཀྱིས་སྨིན་རྣམ་བདུན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་དྭངས་མ་བཅུད་དུ་གྱུར་པའི་དྭངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ཟུངས་རང་གི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཡང་སྨིན་ཅིང་ཚོས་པར་བྱས་པ་ན་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། ། དྭངས་མ་ལས་ཁྲག་དེ་ལས་ཤ་།ཤ་ལས་ཚིལ་ཏེ་དེ་ལས་རུས། །རུས་རྐང་དེ་ལས་ཁུ་བ་ཡིན། །ཁུ་བ་ལས་ནི་མངལ་གནས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དང་པོ་དྭངས་མ་ལས་ནི་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་དེ་ལས་ནི་ཤ་རུ་འགྱུར་ལ། ཤ་ལས་ནི་ཚིལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚིལ་ལས་ནི་རུས པའོ།།རུས་པ་ལས་ནི་རྐང་དུ་འགྱུར་རོ། །རྐང་ལས་ནི་ཁུ་ཆུར་འགྱུར་རོ། །ཁུ་ཆུ་ལས་ནི་མངལ་དུ་གནས་ཤིང་བུ་ཆགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཟུངས་ཚིགས་མ་རིམ་བཞིན་དུ། །བད་མཁྲིས་བུ་གའི་དྲི་མ་དང་། །རྔུལ་དང་སེན་མོ་བ་སྤུ་དང་། །མིག་ལྤགས་བཤང་སྣུམ་དྭངས་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ནང་ན་དྭངས་མའི་ཚིགས་མ་ནི་བད་ཀན་ནོ། །ཁྲག་གི་ཚིགས་མ་ནི་མཁྲིས་པའོ། །ཤའི་ཚིགས་མ་ནི་བུ་ག་སྟེ། རྣ་བ་དང་མིག་དང་སྣ་དང་ཁ་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་། བཤང་སྒོ་དང་མཚན་གྱི་ནང་ནས་གང་དག་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཚིལ་གྱི་ཚིགས་མ་ནི གང་ལུས་ཀྱི་ནང་ནས་རྔུལ་འབྱུང་བའོ།།རུས་པའི་ཚིགས་མ་ནི་སེན་མོ་དང་བ་སྤུའོ། །རྐང་གི་ཚིགས་མ་ནི་མིག་དང་པགས་པ་དང་བཤང་བའི་ཡུལ་སྣུམ་པའོ། །ཁུ་ཆུའི་ཚིགས་མ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདངས་སུ་གྱུར་པའོ།

在转移之后，被火热所干燥融化，变成苦味和块状而生风。对此，当食物从未消化处转移到消化处，到达消化处时，被体内火热所干燥，变成苦味并凝聚成块状时，在第三阶段变得坚硬，那时会生风。
地水火风以及虚空，这五种暖性，各自的功德五种食物，由地等成熟之后，它们各自如实增长。成熟所生功德各异。属地者增长地性，其余增长身体所属其余。
关于地水火风以及虚空等五种暖性，使食物的五种功德即重等各自的功德等相继扩展并成熟，之后地等它们各自的功德如何住于身体中那样安住并增长。
而且那是各自差别的。即属地的大种令身体所属的地的功德增长扩展，其余非地的功德之外的火水风空等也令除地的功德之外其余各自的功德住于身体中增长扩展。
彼食消化成为渣滓和精华二种。对此，食物消化时变成两种：即渣滓性和精华性。
其中食物渣滓分为液体和固体，液体成为小便，固体成为大便。对此，从渣滓和精华中，食物渣滓的精华部分应知是小便，渣滓中凝块的部分应知是大便。
精华由身体各自的火热成熟而成七种。对此，食物的精华即滋养的精华性，由身体自身的火热再次成熟熟化时成为七种。
从精华生血，从血生肉，从肉生脂肪，从脂肪生骨，从骨生骨髓，从骨髓生精液，从精液形成胎儿。对此，身体第一精华生成血液，从血液生成肉，从肉生成脂肪，从脂肪生成骨头，从骨头生成骨髓，从骨髓生成精液，从精液形成胎儿并成为生子的因。
身体各要素的渣滓依次是：痰、胆汁、孔道污秽、汗、指甲毛发、眼皮和大便油脂是精华。对此，在身体要素中，精华的渣滓是痰，血液的渣滓是胆汁，肉的渣滓是孔道，即从耳、眼、鼻、口、毛孔、大便道和生殖器中所出者。脂肪的渣滓是从身体中出现的汗，骨头的渣滓是指甲和毛发，骨髓的渣滓是眼睛、皮肤和大便处的油脂，精液的渣滓是一切身体要素的光泽。

།དེ་ལྟར་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིགས་མ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་ལ་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།དེ་ལྟར་ལུས་ཟུངས་སྨིན་པ་ལས། །དྭངས་མ་ཚིགས་མ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ནི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལས། དྭངས་མ་དང་སྙིགས་མ་སྟེ། གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཟུངས་སྣུམ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་།ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་སྣུམ་ནི་དྭངས་མའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་གཅིག་ལས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་ཟས་ཀྱི་རོ་བཅུད ཀྱིས་ཚིམ་ཞིང་བརྟེན་པར་བྱས་པ་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཟུངས་འདི་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་འདབ་འབྱོར་པ་དེ་ལས་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་སྣུམ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཟས་འཇུ་དྭངས་མ་སོགས་རིམ་གྱིས། །ཁུ་ཆུར་གྱུར་པ་ལ་ལ་ནི། །ཉིན་ཞག་གཅིག་འདོད་གཞན་དག་ནི། །ཞག་དྲུག་ཁ་ཅིག་ཟླ་གཅིག་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་པོ་ཞུ་ནས་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁུ་ཆུ་ཉིད་དུ་ གྱུར་པ་ནི།སྨན་པ་ལ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གིས་འགྱུར་བར་འདོད་ལ། སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་ཞག་དྲུག་གིས་ཁུ་ཆུ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་སྲོག་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ཟས་ཞུ་ནས་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཁུ་ཆུར་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། ། ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ནི་ཟས་ཀྱི་རྒྱུན། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཁོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཟས་ཏེ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ནི་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཟས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས གནས་པ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་ནི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ཞིང་ཟས་ལ་བརྟེན་པས་བརྟས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་ཙ་ལ་སོགས་མཐུ་ཡིས་ནི། །འཕྲལ་དུ་ཁུ་བ་ལ་སོགས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ དང་དེ་བཞིན་དུ་སོགས་ཞེས་སྨོས་པས་དུག་དང་སྦྱར་དུག་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་འཕྲལ་དུ་སྟེ།དེའི་མོད་ལ་དེའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་སྨན་གཞན་ཉིན་ཞག་ནི། །གཅིག་གིས་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་རོ་ཙ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ གཏོགས་པའི་སྨན་གཞན་ཕྱེ་མ་དང་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ།སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དག་ནི། ཕལ་ཆེར་ཉིན་ཞག་གཅིག་ནི་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་དྭངས་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །འཐོར་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི། །ཅིག་ཅར་རྒྱུན་མི་འཆད་ཀུན་ཏུ། །ལུས་ལ་ རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་འཐོར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་དྭངས་མ་དང་། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་འཐོར་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཐོར་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་དང་འཚམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་བར་ཆད་མེད་པར་ལུས་ལ་རྟག་ཏུ་རྣམ་ པར་འཐོར་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是依次配合，'渣滓'一词是指污垢之义。
如是从身体组织成熟中，精华与渣滓成为二种。即如前所说的精华等身体组织，由火热成熟后，成为精华和渣滓二种，唯二种形态而住。
身体组织之精油是相互依靠。即身体组织的精油是精华的精髓，身体组织的精髓从一个传至另一个，由食物的营养滋养而依靠，从而不断相续而住，这是由相互依靠而生。这些身体组织相互依靠而结合，由此身体组织的精油从一个传至另一个而生。
食物消化精华等依次，转变为精液者，有些认为一昼夜，其他则认为六日，有些认为一月。即食物最初消化后，以精华等物质完全转变的特征而成为精液，有些医生认为一昼夜而转变，其他医生则说六日成为精液。又有些生命维持导师认为食物消化后精华等依次一月成为精液。
身体组织即食物之流，如轮盘般周转。即因是身体组织的食物故为身体组织的食物，身体组织是身体组织的食物，因如是说故。如是身体组织住于身体组织的所依，彼等之运行之流如轮盘般不断周转，因依靠食物而得以增长故。
以壮阳等力，立即生精液等。即牛奶和肉汤等壮阳食物，以及所说的'等'字包括毒和配制毒药的完全平息等，立即即刻生其精液等。
大多其他药物昼夜，一日作诸业。即'大多'是指除壮阳等之外的其他药物粉末和糖等，作成熟等事业者，大多一昼夜作其自业。
遍行风使精华身体组织，以散布业，同时不断遍，于身常时散布。即遍行风使精华和身体组织散布遍及，与彼散布遍及之业相应的自性所成就者，同时不断且无间断地于身常时散布遍及。

།གཏོར་ཚེ་བུ་གའི་སྐྱོན་གྱིས་ནི། །དྭངས་མ་གོང་དུ་ཆགས་གྱུར་ཏེ། །དེར་ནི་གནོད་པ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཆགས་ཆར་འབབ་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྭངས་མའི་ཟས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་གཏོར་བའི་ཚེ་ བུ་ག་ནད་ཀྱིས་འཁྲུགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་དྭངས་མའི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཆགས་ཤིང་གནས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེར་གནོད་པ་བྱེད་ཅིང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་བར་སྣང་ལ་སྤྲིན་ཆགས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལས་ཆར་བབ་པར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ནད་ཀྱང་མ་སྙོམས་ གྱུར་པ་ལས།།ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་ན་ལྡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ན་གནས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལུས་ཟུངས་མེའི། །ལས་ནི་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་མེའི་ལས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཟས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པའི་ལས་དང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་མེ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟས་ཀྱི་མེ་ནི། ཟས་ནི་དུས་སུ་ཟོས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ལྟོ་བའི་མེའི་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། འབྱུང་བ་ལྔའི་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྭངས་མ་ལུས་ཟུངས་རང་རང་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་མེའི་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་བྱེད་ཀུན་ལ་ཟས་འཇུ་བའི། ། མེ་ནི་ལྷག་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་པར་བྱེད་པ་མེའི་དྲོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྩ་བ་དེ་འཕེལ་འཕེལ། །ཟད་གྱུར་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང གི་ཕྱིར་ཟས་འཇུ་བའི་མེ་དྲོད་དེ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ།འཕེལ་བར་གྱུར་ན། མེ་དྲོད་གཞན་དག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཀྱི་མེ་དྲོད་དེ་ཟད་པར་གྱུར་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཀྱང་ཟས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་རིགས་པས་ཆོ་ག་བཞིན། །ཟས་སྐོམ་རིགས་ཤིང་ ཕན་པ་ཡིན།།དེ་འབད་པས་བསྲུང་གནས་གྱུར་ན། །ཚེ་དང་སྟོབས་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྩ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་མེ་དྲོད་དེ་རིགས་ཤིང་ཕན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་བུད་ཤིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱང་བ་ ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟས་འཇུ་བའི་ཕོ་བའི་མེ་གནས་པར་གྱུར་ན་ཚེ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་གནས་རང་གནས་འདུག་ན་མཉམ། །མཉམ་ལས་གཞན་འགྲོ་དྲོད་མི་སྙོམས། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་ རྣོ་བར་འགྱུར།།བད་ཀན་གྱིས་གནོད་མེ་དྲོད་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་རང་གི་གནས་སུ་འདུག་ལ། མེའི་དྲོད་ཀྱང་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པར་འགྱུར་ལ། ལམ་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་རང་གི་གནས་ན་འདུག་ན་མེའི་དྲོད་མི་སྙོམས་ཤིང་ཆ་མི་སྙོམས་པར་འགྱུར་ རོ།།མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་དེ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཀྱིས་མནན་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་ན། མེ་དྲོད་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་དྲོད་མཉམ་དང་མི་མཉམ་རྣོ། །ཆུང་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཆ་མཉམ་པ་དང་། ཆ་མི་མཉམ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་ཆུང་ བ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

关于'当散布时由于孔窍的过患，精华积聚于上方，由此产生危害，如同空中云聚而降雨'这句话，所谓精华食物的完全消化，即是说当遍行风散布时，由于病患扰乱孔窍的过患，精华积聚并停留在身体某一部位，在该处产生危害并引发疾病。这就如同天空中聚集云层时，便会降下雨水一样。
关于'疾病也因不平衡，聚集一处则升起'这句话，风等疾病也是如此，由于不平衡而聚集于一处时，会因位置的过患而产生疾病。
关于'如是已说明体内火大诸作用'这句话，是以如此次第说明并阐述了火的作用。即是说明了消化食物的作用，以及五大种和身体组织的火。其中，食物之火是从'食物于适时食用'等开始说明胃火的作用。'地、水、火、风'等是说明五大种的作用。'精华身体组织各自'是说明身体组织之火的作用。
关于'于诸熟化中，消化之火被认为殊胜'这句话，在所有使之成熟的火热之中，消化食物的胃火被认为是最殊胜的。
关于'彼为根本，增则增，尽则成尽之本性'这句话，因为消化之火是根本，若增长则其他火热也会增长，若消化之火耗尽，则五大种和身体组织的火热也会成为耗尽的本性。
关于'是故依理如法饮食适宜有益，若精勤护持安住，寿命与力得以安住'这句话，因为是如此根本的缘故，应当依照适宜且有益的仪轨，以相应的饮食薪柴精勤守护和养护消化之火。为什么呢？因为若消化的胃火安住，则寿命会安住，身体的力量也会安住。
关于'平住于自处则平，离平他往暖不均，胆汁偏多则锐利，痰浊为害火力小'这句话，与火平住的风安住于自处时，火热也会平均调和，若行于他道而不住于自处，则火热不调和而不平均。若与火平住的风被痰浊的力量压制损害，则火力会减小。
关于'火力平与不平锐，微弱如是有四种'这句话，火热力量的分类有平均、不平均、锐利和微弱四种。

།གང་ཞིག་ཟས་ནི་ལེགས་ཟོས་པ། །ལེགས་པར་འཇུ་འདི་མཉམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་ལ་མེ་ཤས་མཉམ་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ། ཟོས་པ་དེ་ལེགས་པར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་མ་ཟོས་མྱུར་ འཇུ་བའམ།།ལེགས་ཟོས་རིང་ཞིང་འཇུ་མི་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་མི་མཉམ་ཞིང་མི་སྙོམས་པ་ནི། ཟས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མ་ཟོས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཇུ་བའམ་ལེགས་པར་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རིང་ཞིག་ན་འཇུ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ནི་ལེགས་པར་མ་ཟོས་ཀྱང་། །མྱུར་ འཇུ་མེ་དྲོད་རྣོན་པོ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་དྲོད་རྣོན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ལེགས་པར་མ་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། མེ་དྲོད་དྲགས་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་ནི་ལེགས་པར་ཟོས་གྱུར་ཀྱང་། །རིང་ནས་འཇུ་ཞིང་ ཁ་སྐམ་དང་།།སྦོ་དང་རྒྱུ་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། །ལྕི་བ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལེགས་པར་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་ནས་རིང་ཞིག་ན་གདོད་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་འཁྲུགས་པ་ནི་སྒྲ་མི་གསལ་བར་ཀྲུག་ཀྲུག་ཟེར་བའོ། ། ལྕི་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ལྕི་ཞིང་སྙོམ་པའོ། །མེ་དྲོད་ཉམས་ན་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །སྐྱོན་མེད་ན་ནི་ཡུན་རིང་འཚོ། །མ་སྙོམས་ནད་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བས། །དེའི་ཕྱིར་མེ་དྲོད་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། འཆི་ཞིང་སྲོག་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱོན་མེད་ཅིང་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་མ་འདྲེས་ན་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་ཚེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མེའི་དྲོད་ཆེ་ཆུང་མ་སྙོམས་པར་གྱུར་ན་ནི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བས་ན་མེའི་དྲོད་ནི་ལུས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ལུས་སྟོབས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། །དུས་སྐྱེས་རིགས་པ་ལས བྱུང་གསུམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་དང་། རིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་སེམས་ལས་བྱུང་བ། །རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་དེ་དག་གི་ ནང་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའམ།ཐ་མལ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །ན་ཚོད་དུས་ཚིགས་ལས་བྱུང་བ། །དུས་སྐྱེས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ཚོད་བྱིས་པ་དང་ དར་ལ་བབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་དབང་ལས་བྱུང་ཞིང་ན་ཚོད་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།དགུན་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེད་པའི་དུས་ལས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་དུས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་པ་ལས། བྱུང་བ་སྤྱོད་ལམ་ཟས་ཀྱིས་ བསྐྱེད།།དེ་བཞིན་གཟི་བསྐྱེད་སྦྱོར་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་སྤྱོད་ལམ་ཞེས་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བལྡག་པ་དང་། མྱང་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ།དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་ཚུལ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བའོ།

对于'凡是善于食用食物的，消化也是均衡的'这句话，现在火力均衡是指对食物的量等进行良好观察后食用，就会得到良好消化。
对于'不善食用速消化，善食用久不均消'这句话，火力不均衡且不平衡是指，即使不按照食物仪轨正确食用也快速消化，或者即使正确食用也要很久才能消化。
对于'食物即使不善食，速消化是火力强'这句话，火力强盛的特征是，即使不按照量等规则正确食用，也能快速消化，如果这种情况增长，就会变成火力过强。
对于'食物即使善食用，久消化且口干及，胀及肠胃扰动和，沉重是为火力小'这句话，火力微弱是指即使按照食物仪轨正确食用，也会导致口干等症状，很久之后才能消化。肠胃扰动是指发出不清晰的咕噜声。沉重是指身体内部沉重且昏沉。
对于'火力衰败将死亡，无过患者长寿存。不均衡时生疾病，因此火力最重要'这句话，如上所述的火力衰败且消失时，就会死亡舍弃生命，如果无过患且未混合疾病过失，就会长寿而生存。如果火力大小不均衡，就会产生诸病，因此火力是维持身体的根本。
对于'身力俱生所产生，时生及理所生三'这句话，身体力量的情况有三种：俱生的、依时而生的、从正理修习所生的。
对于'其中身心所产生，自然俱生之力量'这句话，在这些力量中，从身体和心所产生的力量自然而住或平常而住的，就称为俱生力。
对于'年龄季节所产生，是为时生'这句话，由年龄分类如童年、青年等的差别所产生，以及随年龄阶段而生的，以及从冬季等时节所产生，由生长的时节所产生的这两种，称为依时而生的力量。
对于'从理所生由行为，饮食产生。如是由，威力生起修所生'这句话，其中从正理所生的力量是指行为，即身语意所作的各种行为，以及同样由饮食的种类如食用、饮用、舔食、品尝等多种形式，这两者所产生的称为从正理所生。这里的正理是指应当如此这般行事的确定仪轨，由此而生。

།དེ་བཞིན་དུ་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཕྱོགས་ཤིང་རི་ཆུ་ཉུང་ལ། །སྐམས་ནད་ཉུང་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །རླན་ཅན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། ། ཆ་མཉམ་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐམ་སའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཤིང་དང་རི་དང་ཆུ་ཉུང་ཞིང་ཤས་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནད་ཉུང་བ་སྐྱེད་ཅིང་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ས་རླན་ཅན་དག་ནི་སྐམས་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་དང་རི་དང་ཆུ་མང་བ་དེ་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན ནོ།།དེ་གཉི་གའི་ཆ་མཉམ་པ་ནི་ཐུན་མོང་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཞག་དང་གཅིན། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཕྱི་ས་ཁྲག་།དྭངས་མ་ཆུ་རྣམས་ལུས་གནས་པའི། །སྙིམ་པ་རེ་རེས་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་རྐང་ནས་ཆུའི་བར་དག་གང་ ཡོད་པ་ནི་སྙིམ་པ་རེ་རེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ།དེའང་། རྐང་ནི་སྙིམ་པ་གཅིག་གོ། །ཚིལ་ནི་སྙིམ་པ་གཉིས་སོ། །ཞག་ནི་སྙིམ་པ་གསུམ་མོ། །གཅིན་ནི་སྙིམ་པ་བཞིའོ། །མཁྲིས་པ་ནི་སྙིམ་པ་ལྔའོ། །བད་ཀན་ནི་དྲུག་གོ། །ཕྱིས་ནི་བདུན་ནོ། །ཁྲག་ནི་བརྒྱད་དོ། །དྭངས་མ་ནི་དགུའོ། ། ཆུ་ནི་སྙིམ་པ་བཅུའོ། །མདངས་དང་ཀླད་རྒྱས་ཁུ་ཆུ་ནི། །རེ་རེའང་རང་གི་ཁྱོར་གང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རང་གི་ཁྱོར་ཚད་ཀྱི་ཁྱོར་རེ་རེ་ཡོད་པར་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་དོ། །བུད་མེད་ནུ་ཞོ་སྙིམ་དོ་དང་། །ཟླ་མཚན་སྙིམ་པ་བཞི ཡོད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་ནུ་ཞོ་ནི་རང་གི་ཚད་ཀྱི་སྙིམ་དོ་ཡོད་ལ། ཟླ་མཚན་གྱི་ཁྲག་ནི་སྙིམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྙིམ་པ་དང་ཁྱོར་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། རང་རང་གི་ལག་པའི་ཚད་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ལ་བྱའི། སྲང་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་སྨོས་པ་ལྟར་སྲང་བཞི་དང་སྲང་ གཉིས་ལ་མི་བྱ་སྟེ།འདིར་རང་གི་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྙིམ་པ་ནི་ལག་པ་གཉིས་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཁྱོར་བ་ནི་ལག་པ་གཅིག་སྐྱོར་ཏེ་བཞག་པའོ། །ལུས་ཟུངས་མཉམ་ནས་ཚད་འདི་ཡིན། །དེ་ལས་འཕེལ་དང་ཟད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི། སྐྱེས་བུ་ལུས་ཟུངས་ཆ་མཉམ་པར་གནས་པ་ལས་ཚད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཚད་དེ་ལ་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པར་གྱུར་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁུ་ཆུ་ཁྲག་དང་སྦྲུམ་མའི་ཟས། །སྤྱོད་ལམ་མངལ་གནས་དུས་ཚིགས་ནས། །གང་ཞིག་ཉེས་པ་ལྷག་གྱུར་དེས། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་དུ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་དང་། སྦྲུམ་མའི་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་མངལ་གྱི་གནས་དང་། དུས་ཚིགས་དེ་རྣམས་ལས་གང་ཞིག་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་དབང་གིས་ཚད་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེས། ཁུ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་བཤད་དེ། རླུང་གི་རང་ བཞིན་དང་།མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་དང་། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟར་བདུན་ནོ།

同样，从产生光泽的配方中产生的也是从道理中产生的。产生光泽的配方大多是长寿精华和壮阳的配方，因为从这两者中产生，所以称为从产生光泽的配方中产生。
'地区树木山水少，干燥病少能生成，潮湿则与此相反，平衡称为共同相。'这是说，干燥地区树木、山脉和水源稀少且比例小的地方，能生成少病且是无病的原因；潮湿地区则与干燥相反，树木、山脉和水源丰富会生病。两者平衡则是共同的，因为具有两者的特征。
'骨髓和脂肪、油脂、小便，胆汁、痰液、粪便、血，精华、水等身体中，每一升量而生成。'关于这个，从骨髓到水等所有存在的，都由一升量生成。即：骨髓是一升量，脂肪是二升量，油脂是三升量，小便是四升量，胆汁是五升量，痰液是六升量，粪便是七升量，血是八升量，精华是九升量，水是十升量。
'光泽、脑髓与精液，各自都是一掬量。'关于这个，精华等三者，每一个都有各自掬量的一掬，这是诸位导师所说的。
'女人乳汁二升量，月经有着四升量。'关于这个，女人的乳汁有自身标准的二升量，月经血有四升量。
这里所说的升量和掬量，是指各自手的大小标准，而不是如文字度量标准中所说的四两和二两，因为这里说的是'自己的'。其中升量是双手合拢而成的，掬量是单手捧起而成的。
'身体平衡时此为量，增减则称过与不及。'关于这个，上述这些方法是以身体元素平衡的人作为标准，由此标准可知增长和减少。
'精液、血液与孕妇食，行为、胎位与时节中，任何过多成过失，自性分为七种说。'关于这个，精液、血液、孕妇饮食、行为、胎位和时节这些中，任何一个因病而超过标准的，说明存在于精液等中的自性有七种：风的自性、胆的自性、痰的自性、风胆的自性、风痰的自性、胆痰的自性、风胆痰的自性，如此七种。

།ཁྱབ་དང་མྱུར་བར་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྟོབས་ལྡན་པ་དང་གཞན་ལྡང་བྱེད། །རང་དབང་ཅན་དང་ནད་མང་ཕྱིར། །ནད་ ལས་ཕལ་ཆེར་རླུང་སྟོབས་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། མྱུར་ཞིང་རེངས་བར་ནད་སྐྱེད་པ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང་། བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པར་ བྱེད་པ་དང་།རང་དབང་ཅན་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་མང་བ་སྟེ། རླུང་ནད་བརྒྱད་ཅུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནད་གཞི་གསུམ་ཆ་ལས་ཀྱང་རླུང་ནད་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་མི་རྣམས་ནི། ནད་ཀྱི་བདག་ ཉིད་རྡུལ་ཅན་སྐྲ་བཤོར་པགས་པ་གས།།གྲང་ལྷགས་མི་བཟོད་བརྟན་དྲན་བློ་གྲོས་སྤྱོད་མཛད་སྲེད། །བལྟ་དང་འགྲོ་བ་གཡོ་ཞིང་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་མི་རླུང་གིས་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བའི་མི་རྣམས་ནི། ནད་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་།རྡུལ་གྱིས་གཏོར་བ་ལྟ་བུར་སྐྲ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་ལྷགས་མི་བཟོད་ཅིང་དྲོ་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པ་ནས་འགྲོ་བའི་བར་ཤིན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པ་ནི་སྲན་ཐུབ་པའོ། །དྲན་པ་ནི་མི་བརྗེད་ པའོ།།བློ་གྲོས་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྤྱོད་པ་ནི་རྩོམ་པའོ། །མཛའ་ལ་སྲེད་པ་ནི་ཡིད་གཅུགས་པར་དགའ་བའོ། །བལྟ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །འགྲོ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕྱན་པ་སྟེ། དེ་དག་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་སྨྲ་ཞིང་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ནོར་ཉུང་ཚེ་ཐུང་ གཉིད་སྲབ་དང་།།གཅོམ་ཆུང་ཚིག་ཐོགས་གཡོ་ཞིང་སྐད་འཛེར་དང་། །ཆད་ལྟ་མང་དུ་ཟ་ཞིང་སྒེག་དང་བཅས། །གླུ་དང་དགོད་དང་རྔོན་ལས་འཐབ་ལ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་རླུང་ཅན་གྱི་མིའི་མཚན་ཉིད་ནི་བད་ཀན་དང་ནོར་ཉུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅོམ་ཆུང་ བ་ནི་ཚིག་ཕྲ་བའོ།།ཚིག་ཐོགས་པ་ནི་ཕྱེད་ལུས་པའོ། །གཡོ་བ་ནི་མི་བརྟན་པའོ། །སྐད་འཛེར་བ་ནི་སྐད་གསང་ཉམས་པའོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཞུང་ལ་དགའ་བའོ། །མང་དུ་ཟ་བ་ནི་ལྟོ་ཆེ་བའོ། །སྒེག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྒྱིངས་ཚུལ་དང་བཅས་པ་ དང་གླུ་དང་དགོད་པའོ།།རྔོན་པའི་ལས་རི་དྭགས་ཤོར་བ་དང་འཐབ་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མངར་སྐྱུར་ཁ་དང་ཚ་བའི་རོ་གོམས་སྲེད། །ལུས་སྐེམ་དབྱིབས་རེང་འགྲོ་ཚེ་སྒྲ་དང་བཅས། །མི་བརྟན་དབང་པོ་མི་ཐུལ་དམ་པ་མིན། །བུད་མེད་མི་ཆགས་བུ་མང་སྐྱེ་མི་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་གོམས་པར་སྲེད་པ་དང་། ལུས་སྐེམ་ཞིང་དབྱིབས་རིང་བ་དང་། འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བའི་ཚེ་ཚིགས་སྒྲ་འཁྲོལ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འགྲོ་ཞིང་འཆགས་མི་བརྟན་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། དབང་པོ་མི་ ཐུལ་ཞིང་ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་།དམ་པའི་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བུད་མེད་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བུ་ཚ་མང་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

关于'遍布且迅速，具力及引动，自在多病故，病多由风力'这句话，风病的自性是遍布且周行，迅速而僵硬地生病，具有力量且威力大，能引动胆病和痰病，能牵引大小便等，自在而独立存在，同样也因病多，能生八十种风病，因此在三种病根中，特别提到风病为'多数'这一特殊词语。
因此，被风所动的人们，具有病态，身带尘垢，剃发，皮肤干裂，不耐寒风，不稳定，记忆力、智慧、行为和欲望都不稳定，观看和行走动摇，且话语极多。
由于这个原因，被风病所动的人，风会搅动精液和血液等，处于病态，身体如被尘土覆盖，同样不耐寒风而喜欢温暖，从依靠到行走都极不稳定。稳定是指能忍耐，记忆是指不忘失，智慧是指般若，行为是指造作，喜爱朋友是指乐于亲近，观看是指看见，行走是指到处游荡，这些都是动摇不稳定的。同样，极爱说话且喜欢谈论。
痰少财少寿命短，睡眠轻浅且脆弱，语言迟钝动摇且声音嘶哑，持断见多食且带妩媚，喜欢歌笑打猎和争斗。此外，具风者的特征是痰少财少等，脆弱是指言语细微，语言迟钝是指说话不流畅，动摇是指不稳定，声音嘶哑是指失去清亮声音，持断见是指喜好无见之宗，多食是指贪食，带妩媚是指带有傲慢姿态和歌笑，喜欢打猎捕获野兽和争斗等。
习惯且贪爱甜酸苦和辛辣味，身体消瘦形体僵硬行走时有声响，不稳定诸根不调非善士，不贪女人难生众多子。具有风性的人，习惯且贪爱甜味等，身体消瘦且形体僵硬，行走活动时关节发出声响，行走不稳且动摇，诸根不调且无寂静行为，无善士行为且非圣者，对女人不喜欢且不会产生爱恋，不会生育众多子嗣。

།དེ་ཡི་མིག་ནི་རྩུབ་ཅིང་རྡུལ་གྱིས་གང་། །ཟླུམ་ཞིང་ མི་མཛེས་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དང་།།ཕྱེ་གདངས་གཉིད་ལོག་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ནི་ཤིང་དང་རི་འཛེག་མཁའ་འཕུར་རྨི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མིག་རྩུབ་ཅིང་སྣུམ་པ་མེད་པ་དང་། རྡུལ་གྱིས་གང་ཞིང་ཕྱག་དར་གཏོར་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ། མིག་གི་དབྱིབས་ ཟླུམ་པ་དང་།མི་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་མི་སྡུག་པ་དང་། འཆི་བའི་མིག་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་དང་། ཕྱེ་ཞིང་གདངས་པར་གྱུར་བ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཤིང་ཆེན་པོ་ལ་འཛེག་པ་དང་། རི་ལ་འཛེག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ བ་རྨི་བ་ཡིན་ནོ།།སྐལ་ངན་སེར་སྣ་ཆེ་ཞིང་ཁེངས་པ་དང་། །རྐུ་ཞིང་བྱིན་སྙིང་རྩ་རིངས་བཅས་པ་དང་། །ཁྱི་དང་ཝ་དང་བྱ་རྒོད་རྔ་མོ་ཁྲག་།བྱི་བའི་མཚན་ཉིད་ལྡན་མི་རླུང་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་ནི་སྐལ་བ་ངན་ཅིང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་དང་། ཁེངས་ པ་དང་།ལོག་པར་རློམ་པ་དང་། རྐུ་འཕྲོག་ལ་དགའ་བ་དང་བྱིན་སྙིང་གི་རྒྱབ་ཀྱི་རྩ་མཐོ་ཞིང་རྩེ་མོ་འཁྱིལ་ཞིང་། བྱིན་པའི་ཉཝ་གློ་ཞིང་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱི་དང་། ཝ་དང་། རྔ་མོ་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཁྲ་དང་། བྱི་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་རོ་དང་སྤྱོད་ པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་མི་ནི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་མེ་འདྲ་མེ་ལས་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར། །མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་སྐོམ་དང་བཀྲེས་ཤས་ཆེ། །མདོག་སེར་ལུས་ཚ་རྐང་ལག་གདོང་ཡང་དམར། །སྐྲ་ སེར་སྤུ་ཉུང་དཔའ་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱི་གཞུང་གིས་མཁྲིས་པ་རང་ཉིད་མེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པས་མེའི་སྒྲར་བཤད་དོ། །མེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའམ། མེ་དྲོད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚིགས་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཁྲག་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་དེ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་སྐོམ་པ་དང་བཀྲེས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་དང་ལུས་ཀྱང་མདོག་སེར་བ་དང་། ལུས་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གནས་པ་དང་། རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་གདོང གི་ཁ་དོག་དམར་བ་དང་།སྐྲ་དམར་སེར་དུ་གནས་པ་དང་། སྤུའི་ཚོགས་འབྱི་ཞིང་ཉུང་བ་དང་། དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་ཁེངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲེང་བ་བྱུག་པ་རྒྱན་ལ་ལྷག་པར་དགའ། །སྤྱོད་བཟང་གཙང་སྦྲ་ཆེ་ཞིང་མཉེས་གཤིན་ལ། །འབྱོར་ དང་རྟུལ་ཕོད་བློ་གྲོས་སྟོབས་དང་ལྡན།།འཇིག་རྟེན་དགྲ་བོ་འང་སྐྱབས་འོངས་སྐྱོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་མི་ནི། ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྲེང་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱུག་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པོས་བསྐུས་པའོ། །རྒྱན་ནི་མུ་ཏིག་གི་ ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་བཞག་པའོ།།སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ནི་བྱེད་སྤྱོད་མཛེས་པའོ། །གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་སྐྱོན་མེད་པའོ། །མཉེས་གཤིན་པ་ནི་བྲན་གཡོག་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱམས་པའོ། །འབྱོར་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྟུལ་ཕོད་པ་ནི་ཉམས་ ཀྱིས་མི་ལྕོགས་བ་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའོ།།བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ།

其眼睛粗糙且充满尘垢，圆形而不美观如同死亡之相，睁开时如同睡着一般。他梦见攀爬树木和山峰以及飞翔天空。对此解释为：风性之人的眼睛粗糙无光泽，充满尘垢如同扫地之尘，眼睛形状圆圆的，不美观令人不悦目，如同死人的眼睛一般，睁开时如同睡着的样子。同样在梦中会梦见攀爬大树，爬山和飞翔天空。
命运不佳且吝啬傲慢，偷盗且小腿后筋长，具有狗、狐、秃鹫、骡子、鹰和老鼠的特征的人是风性之人。对此解释为：具有风性特征的人命运不佳且不吉祥，非常吝啬，傲慢，妄自尊大，喜欢偷盗抢夺，小腿后筋高且末端卷曲，小腿肚子松软且高。同样具有狗、狐狸、骡子、秃鹫、鹰和老鼠的特征，与它们的形态、气味和行为相似的人，应当知道这样的人是风性之人。
胆汁如火因为从火中产生，胆汁旺盛的人易渴且易饿，肤色发黄身体发热手脚脸也发红，头发发黄毛发稀少勇敢且傲慢。对此解释为：根据仙人唐拉巴尔的论著，胆汁本身如同火，因为能够执行成熟等功能而称为火。是火性的特征或者是火热的基础。从其产生的是具有糟粕性质的血液即是胆汁，因此胆汁旺盛增长的生命体容易口渴和饥饿，身体呈黄色，身体发热灼热，手脚和脸色发红，头发呈红黄色，毛发稀少，勇敢刚毅，非常傲慢自大。
特别喜爱花环、涂香和装饰，行为善良且非常爱干净亲切，具有财富、勇敢、智慧和力量，即使是世间的敌人来求庇护也会保护。对此解释为：胆汁性的人特别喜欢花环等，花环是指花环等，涂香是指涂抹香料，装饰是指用珍珠项链等装饰。行为善良是指举止优雅，非常爱干净是指身语意无过失，亲切是指对仆人等充满慈爱，财富是指受用圆满，勇敢是指即使是难以完成的事也乐于去做，智慧力量是指智慧的能力，具有这些特征。

།དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་ཉེན་པའི་དགྲ་བོ་དག་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་འོངས་ཤིང་འདུད་པར་བྱེད་པས་ན། སྐྱོབ་ཅིང་གནོད་པ་ལས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ གཞུངས་ཚིགས་ཀྱི་མཚམས་དང་ཤ་ནི་རབ་ཏུ་ལྷོད།།བུད་མེད་མི་དགའ་ཁུ་བ་དང་ནི་འདོད་པ་ཆུང་། །གཉེར་མའི་ཚོགས་དང་སྐྲ་དཀར་མིག་སྔོའི་གནས་གྱུར་ལ། །ཟས་ནི་མངར་དང་བསྐ་དང་ཁ་བསིལ་ཟ་བར་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་ནི་ཡིད་གཞུངས་ ཤིང་བློ་དང་ལྡན་པ་དང་།རུས་པའི་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་ཤའི་ཚིགས་ལྷོད་ཅིང་གྲིམས་བག་མེད་པ་དང་། བུད་མེད་རྣམས་དེ་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཁུ་བའི་ཤས་ཆུང་བ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་འཁྲིག་པ་ལ་མངོན་པར་མི་གདུ་བ་དང་། ཕགས་པའི་ཚོགས་གཉེར་མ་མང་ བ་དང་།སྐྲ་དཀར་ལྷགས་པ་དང་། མིག་སྔོ་བའི་ནད་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱང་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྲེད་ཅིང་དགའ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐན་པ་མི་བཟོད་རྔུལ་ཞིང་དྲི་ང་ལ། །བཤང་གཅི་བཟའ་བཏུང་ཁྲོ་དང་ ཕྲག་དོག་མང་།།རྨི་ལམ་དོང་ཀ་བ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་།གློག་འགྱུ་ཕྱོགས་ཚིག་སྐར་མདའ་ཉི་མེ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚད་པ་མི་བཟོད་ཅིང་བསྟེན་མི་ནུས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་རྡུལ་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་དྲི་ང་ཞིང་མནམ་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་དང་། གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་དོང་ཀའི་ཤིང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གློག་འགྱུ་བ་དང་། ཕྱོགས་ཚིག་པ་དང་། སྐར་མདའ་ལྷུང་བ་དང་། ཉི་མ་འཆར་བ་དང་། མེ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡི་ལུས་ཕྲ་མིག་སེར་གཡོ་བ་དང་། །རྫི་མ་སྲབ་ཅིང་ཉུང་ཞིང་གྲང་ལ་དགའ། །ཁྲོ་དང་ཆང་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །མིག་ནི་མྱུར་བར་དམར་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་འདིའི་མིག་དབྱིབས་ཕྲ་བ་དང་། མིག་སེར་ སྐྱར་གནས་པ་དང་།རྣམ་པར་གཡོ་ཞིང་དགོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་རྫི་མའི་ཕྱོགས་སྲབ་ཅིང་གྲངས་ཉུང་བ་དང་། གྲང་ཞིང་བསིལ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་དང་ཆང་འཐུངས་པ་དང་། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕོག་ན་དེའི་མིག་མྱུར་དུ་དམར་ཞིང་སྔོ་བར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་ནི་རན་ཞིང་སྟོབས་ནི་འབྲིང་བ་དང་། །མཁས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལ་སྲན་ཆུང་འགྱུར། །སྟག་དང་དྲེད་དང་སྦྲེའུ་བྱི་ལ་དང་། །གནོད་སྦྱིན་རང་བཞིན་ལྡན་པ་མཁྲིས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ནི་ཚེའི་ཚད་རན་ཅིང་འབྲིང་ཙམ་དུ་གནས་པ་དང་། སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འབྲིང་ ཙམ་དུ་གནས་པ་དང་།མཁས་ཤིང་བློ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྲན་ཆུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བཟོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྟག་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་སྐད་ཀྱི་ང་རོ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ ཅན་གྱི་མི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་བསིལ་བས་བད་ཀན་ཅན་བསིལ་ཞིང་། །རུས་ཚིགས་མི་མངོན་སྣུམ་ཞིང་ཤ་རུས་འབྲེལ། །བཀྲེས་སྐོམ་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་ཐན་པ་བཟོད། །བློ་ལྡན་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་དམ་བཅའ་བརྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བད་ཀན་གྱི་ རང་བཞིན་བསིལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བད་ཀན་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཡང་བསིལ་ཞིང་ཁོང་དྲང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，被恐惧和害怕所困扰的敌人也来投奔庇护并表示敬意，因此能够保护并守护免受伤害。
心性正直，关节和肌肉非常松弛，对女人不感兴趣且欲望小，有皱纹、白发、眼睛发青，喜欢吃甜、涩和凉的食物。
这是说，具有胆汁性质的人心性正直且有智慧，骨节连接处和肌肉松弛无力，女人们对他不会产生喜爱，精液量少，欲望小且对性事不热衷，有很多皱纹，白发早生，眼睛发青等疾病并具有这些特征，对于甜味等味道的食物渴求喜爱并享用。
不能忍受干燥，爱出汗且有异味，大小便、饮食、愤怒和嫉妒都多，梦中见到洞穴、波罗叉树花、闪电、火烧四方、流星、太阳。
此外，胆汁质者的特征是：不能忍受且无法适应炎热，经常出汗，身体有异味且臭，同样地大小便等分泌物多且量大，在睡梦中会看到洞穴树木，以及波罗叉花，同样会看到闪电、四方燃烧、流星坠落、太阳升起、大火燃烧。
此人身体瘦弱，眼睛发黄且活动，睫毛稀疏且少，喜欢寒冷，因愤怒、饮酒和阳光照射，眼睛会迅速变红。
这是说，具有胆汁质的人眼睛形状细小，眼睛呈黄色，经常转动和笑，同样睫毛部分稀疏且数量少，喜欢寒冷清凉，当发怒激动和饮酒，以及被阳光照射时，其眼睛会迅速变红发青。
寿命适中且体力中等，聪明但对痛苦耐受力小，具有虎、熊、猴、猫和夜叉的本性，这就是胆汁质者。
此外，他的寿命适中且维持中等，体力不是很大而是维持中等，聪明有智慧，对痛苦耐受力小，无法忍受烦恼且伴有恐惧。此外，与虎等动物的形态、吼声和行为相似的人，应当知道是胆汁质的人。
因痰性寒凉故痰质者寒凉，骨节不显露，滑润且肌骨相连，能忍受饥渴烦恼痛苦炎热，有智慧且勇力大，誓言坚定。
这是说，因为痰的本性是寒凉的缘故，痰质人的本性也是寒凉且性格正直，因为结果是随因缘而生的缘故。

།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རུས་པའི་ཚོགས་མི་མངོན་པར་བགས་པའི་མདོག་སྣུམ་ པ་དང་།ཤ་རུས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྱོར་བར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བཟོད་ཅིང་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། བློ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དམ་བཅའ་བ་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་དཱུར་བ་འདམ་བུའི་མདོག་།ཚོན་དང་གི་ཝང་པདྨ་གསེར་མདོག་ཅན། །ལག་ངར་རིང་ཞིང་བྲང་ནི་ཡངས་ལ་རྒྱས། །དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་སྐྲ་ནི་མཐུག་ཅིང་གནག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ཅན་གྱི་མི་བྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་མདོག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ ལྟ་བུའི་མདོག་ཅན་ཡིན་ནོ།།ལ་ལ་ནི་དཱུར་བ་ལྟ་བུའི་མདོག་ཅན་ནས། ལ་ལ་ནི་གསེར་གྱི་མདོག་དང་འདྲ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལག་ངར་རིང་ཞིང་པུས་མོའི་བར་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྲང་ཕེལ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་དང་། སྐྲའི་ཚོགས་མཐུག་ཅིང་མདོག་གནག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཇམ་སྙོམས་ཤིང་ཡན་ལག་མཛེས་པ་དང་། །མདངས་ཆེ་ཁུ་བཅུད་བུ་ཚ་གཡོག་འཁོར་མང་། །ཆོས་ལྡན་ཚིག་རྩུབ་ནམ་ཡང་སྨྲ་མི་བྱེད། །དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་འདམ་རིང་ས་ཁོ་ན་འཛིན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང ལུས་ཀྱི་ཤ་མདངས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་།ཡན་ལག་གི་ཚོགས་སྙོམས་པ་དང་། ཡན་ལག་དབྱེས་ཤིང་མཛེས་པ་དང་། མདངས་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་། འཁྲིག་པ་ལ་དགའ་ཞིང་ཁུ་ཆུའི་བཅུད་ཆེ་བ་དང་། བྲང་ཕེལ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་ཤས་རྒྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་ཚ་དང་འཁོར་ གཡོག་མང་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་།ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་ཅིང་ཞེ་ལ་ཕོག་པའི་ཚིག་ནམ་ཡང་མི་སྨྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བོ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་འདམ་རིངས་ཤིང་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ཁོ་ན་དུ་འཛིན་ཅིང་ཡིད་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོའི་མཆོག་དྲེགས་བཅས་པ་ལྟ་ བུར་འགྲོ།།རྒྱ་མཚོ་འབྲུག་དང་རྔ་སྒྲ་སེང་གེ་ཡི། །སྒྲ་ལྡན་དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་དུལ་བར་ལྡན། །བྱིས་པའི་ཚེ་ནའང་ངུ་དང་སྐོམ་ཤས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་མཆོག་དམ་པ་དག་དྲེགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ར་རོ་བ་ལྟ་བུའི་འགྲོས་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་སྐད་གསང་རྒྱ་མཚོ་དང་འབྲུག་སྒྲ་ལ་སོགས་ པ་ལྟ་བུ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།དྲན་ཞིང་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབད་པས་བྱ་བ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ཞིང་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་བྱིས་པའི་གནས་ཉིད་ན་ཡང་ངུ་བའི་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྐོམ་ཞིང་ཟས་ལ་གདུ་བའི་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཟས་ནི་ཁ་བསྐ་ཚ་དང་དྲོ་ཞིང་རྩུབ། །ཉུང་ངུ་ཟོས་ཀྱང་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན། །མིག་ནི་མཐའ་དམར་སྣུམ་ཞིང་དཀྱུས་རིང་ཡངས། །དཀར་ནག་རབ་གསལ་རྫི་མ་སྙོམས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེས་ཁ་ ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁ་ཞིང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དང་།ཚད་ཆུང་ཞིང་ཉུང་ཞིག་ཟོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། སྟོབས་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་མིག་མཐའ་དམར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，痰湿体质的人骨骼不明显且肤色润泽，骨肉相连互相贴合，能忍耐饥饿等痛苦，具有智慧且聪慧，性格坚强，誓言坚定不变。
肤色如白茉莉花、青草、芦苇、染料、牛黄、莲花及金色。手臂修长，胸部宽阔丰满，额头开阔，头发浓密乌黑。
即痰湿体质的人具有如白茉莉花等颜色，有的如白茉莉花色，有的如青草色，乃至有的如金色。同样地，手臂修长垂至膝部，胸部宽阔丰满，额头开阔宽大，头发浓密乌黑。
身体柔和匀称，四肢优美，光泽充足，精力旺盛，子孙仆从众多。具有正法，从不说粗暴语言，对敌人的怨恨持久不变。
身体柔软光滑，四肢匀称，肢体优美，光泽充足丰富，喜好性事且精力旺盛，胸部宽阔丰满，子孙和仆从众多兴旺，具有正法且喜好正法，从不说粗暴伤人的话语，同样对敌人的怨恨持久且始终铭记于心。
行走如骄傲的最胜象王，声如海浪、雷鸣、鼓声、狮吼，具足正念、精进与调柔，幼年时哭泣和口渴都少。
如最胜象王般骄傲稳重地行走，同样具有如海浪、雷声等深沉的声音，具有不忘失的记忆力，以精进努力完成事业，具有寂静调伏诸根等调柔，即使在幼年时也很少哭泣，同样很少口渴和饥饿。
食物苦涩、辛辣、温热而粗糙，虽食量少却具有力量。眼睛边缘发红，润泽修长宽大，黑白分明，睫毛整齐。
痰湿体质的人食用苦涩等减少体力的食物，虽然食用量少也会有力量而不会减弱体力，其眼睛具有边缘发红等特征。

།སྨྲ་དང་ཁྲོ་དང་བཟའ་བཏུང་ སྤྱོད་པ་ཉུང་།།ཚེ་རིང་ནོར་མང་རིང་ལྟ་ཚིག་འཇམ་སྨྲ། །དད་ཅིང་བློ་ཟབ་ལྟ་ཆེ་བཟོད་དང་ལྡན། །རང་བཞིན་བཟང་ཞིང་གཉིད་ཆེ་ལས་མཐའ་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲ་བའི་ཚིག་ཉུང་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཤས་ཆུང་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཆུང་ངུ་ཟ་ཞིང་འཐུང་ པ་དང་།སྤྱོད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང་། ཚེ་རིང་བར་གནས་པ་དང་། ནོར་མང་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། རིང་དུ་ལྟ་བ་སྟེ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ལས་ཀྱི་མཐའ་ངེས་པར་འདིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་ སྙན་ཅིང་འཇམ་པར་སྨྲ་བའམ།གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཏོང་ལྡན་སྙན་སྨྲ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བློ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་རིང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་། གང་གིས་སེམས་དགའ་སྤྱོད་པ་དང་། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་ པ་ཡི།།གནས་སྐབས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཆེ་བ་སྟེ། དོན་ཆེ་བ་ལ་གཙོར་འཛིན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་བཟང་ཞིང་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡིག་པ་ ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་།གཉིད་ཆེ་ཞིང་སྟུག་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རིང་ཞིང་ཡུན་རིང་པོར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱས་གཟོ་དྲང་མཁས་སྐལ་བཟང་ངོ་ཚར་ལྡན། །བླ་མ་ལ་གུས་མཛའ་བཤེས་དག་ལ་བརྟེན། །རྨི་ལམ་པདྨ་བྱ་ཡི་ཕྲེང་བར་བཅས། །ཆུ་ཡི་གནས་དང་སྤྲིན་ཡང་ མཐོང་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་པ་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། བསམ་པ་དྲང་ཞིང་གཡོ་ཆུང་བ་དང་། མཁས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། སྐལ་བ་བཟང་ཞིང་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཞིང་འཛེམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་ལུས་འདུད་པར་འདོད་པ་ དང་།མཛའ་བཤེས་ལ་ངོ་བརྟན་ཞིང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱམས་པས་གནས་ཀྱི་ནམ་ཡང་དེའི་ཡིད་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་ལ་བྱམས་པ་བསྟེན་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་མེ་ཏོག་པདྨ་དང་བྱའི་ཕྲེང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཆུའི་གནས་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ མཐོང་བ་དང་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་འདུས་པ་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པ་དྲག་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆུ་ལྷ་དང་། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་ངང་པ་གླང་པོ་མཆོག་།དེ་བཞིན་སེང་གེ་དང་ནི་ཁྱུ་མཆོག་དང་། །བད་ཀན་ཅན་ནི་རང་བཞིན་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་ནི་སྤྱོད་ པའི་རང་བཞིན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གླང་པོ་ཆེའི་མཆོག་ནི་ས་སྲུང་ངོ་། །རང་བཞིན་གཉིས་དང་ཀུན་ལས་འབྱུང་། །གཉིས་གཉིས་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་པོ་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པའམ། བད་ཀན་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་བཞི་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི རང་བཞིན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཙང་སྦྲ་ཡོད་པར་སྨྲ་ཚོགས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་དེ་ལྡན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་དེ་དག་གིས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རེ་རེ་དང་གཉིས་གཉིས་དང་། ཀུན་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཙང་སྦྲ་དང་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་གྱིས་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

说话少、发怒少、饮食少、行为少，长寿多财远见说话温和，有信仰智慧深邃见解广大具有忍耐，天性善良嗜睡做事缓慢。对此解释如下：说话少，不易发怒，饮食适量，行为即身体活动少，长寿，财富丰厚受用广大，远见即能分析判断未来事物的好坏，思考如此做事的结果必定如何，具有判断力，说话温和悦耳，或者具有慷慨，如说'应知具慷慨说悦耳话'。同样地，对布施等有信仰，智慧深邃。关于这点，如说'于喜悦行为、愤怒忧愁恐惧等状况不能了知者，称为深邃'。同样地，见解广大即重视重大事情，具有忍耐，不易争吵，天性善良具有圣者行为，不喜欢恶行，嗜睡，做事缓慢需要长时间才能完成。
知恩正直聪慧福报好有羞耻，恭敬上师依止善友，梦中见到莲花鸟群，以及水池和云。对此解释如下：知恩图报，心地正直少有虚伪，聪慧能辨是非，福报好相貌端正，具有羞耻心谨慎，恭敬上师想要身体低头，对朋友忠诚始终以慈爱相处永不违逆其意依止慈爱，在睡梦中也见到莲花和鸟群环绕的水池等处，以及云团聚集。
梵天、帝释天、大自在天、水神，迦楼罗、天鹅、最胜象，以及狮子和公牛，应知粘液质者与其性相似。对此解释如下：应当了知粘液质的人在行为性格上与梵天等相似。最胜象即护地。两种自性及遍生，二二能生诸功德。对此解释如下：两种病根风与胆，或胆与粘液产生的自性是具有两种混合的，这是三种自性。第四种自性是从一切产生的。如是，从两种功德产生的与之相应的自性。清净有论派的功德，说其具有彼等。以上诸句说明风等每一种自性、两种自性及遍生，都具有清净有论等勇识等功德的各自特征。

།དེ་ཡང་གཙང་སྦྲ་དང་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྡུལ་དང་ལྡན་པར་བཤད་དོ། །འཇིག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མུན་པ་དང་ལྡན་པར་ བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ནི་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་བདུན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ཚོད་བཅུ་དྲུག་ པར་བྱིས་པ།།དེ་ལས་ལུས་ཟུངས་དབང་པོ་གཟི། །འཕེལ་འགྱུར་བདུན་ཅུའི་བར་བར་མ། །ཟད་པ་ཕན་ཆད་རྒན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་ན་ཚོད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བྱིས་པ་དང་། བར་མ་དང་། རྒན་ པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པ་ལས།སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་བར་དུ་བྱིས་པ་ཡིན་ལ། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་དེ་ལ་ནི། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མདངས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ལོ་བཅུ་བདུན་ལོན་པ་ནས་ལོ་བདུན་ཅུའི་བར་དུ་ནི་ན་ཚོད་བར་མ་སྟེ། གནས་སྐབས་དེར་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་གཉིས་ཀར་མི་འགྱུར་རོ། །བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡན་ཆད་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་རྒན་པོ་ཡིན་ནོ། །ན་ཚོད་དེའི་ སྐབས་སུ་ནི་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་འབྲི་བ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པ་དང་བར་མའི་ན་ཚོད་སྨོས་པ་ལས་ནི་གསུམ་པ་འདི་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རང་ཁྲུ་ནི་ཕྱེད་དང་བཞི། །ལུས་ནི་ཚེ་རིང་བདེ་བའི་སྣོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་རང་རང་གི་ཁྲུའི་ཚད་ཀྱི་ཕྱེད་དང་བཞི་ནི་ སྐྱེས་བུའི་ཚད་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་བདེ་བའི་སྣོད་ཡིན་པས་དེར་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་།ནད་མེད་པར་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤུ་མེད་གནག་དང་ཤིན་ཏུ་སྦོམ། །རིང་པོ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་བཅས། །སྨད་པ་བརྒྱད་དང་རང་ཉིད་ལྡན། །གང་ཡིན་དེ་ནི་སྣོད་ མིན་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྤུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨད་པར་བྱ་བ་བརྒྱད་དང་རང་ཉིད་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་བདེ་བའི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྨད་པ་བརྒྱད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦུ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦུ་མང་བ་དང་། གནག་ཆེས་པ་དང་། དཀར་ཆེས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། རིང་ཆེས་པ་དང་། ཐུང་ཆེས་པ་དང་། རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །སྐྲ་ནི་རབ་སྣུམ་འཇམ་པ་དང་། །ཕྲ་ཞིང་རྩ་བ་མ་འདྲེས་བརྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུའི་སྐྲ་ཁ་དོག་གི་མདངས་སྣུམ་པ་དང་། འཇམ་ཞིང་མི་བཤོར་བ་དང་། ཕྲ་ཞིང་མི་སྦོམ་པ་དང་། རྩ་བ་མ་འདྲེས་ཤིང་བུ་ག་རེ་རེ ནས་སྐྱེས་པ་དང་།བརྟན་ཞིང་མི་འབྱི་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

此外，具有清净和实事论等特质者，是具有勇德的。多言等者，说是具有激情的。具有毁灭等特质者，说是具有愚痴的。如是分别说明，具有两种自性者即具有两者，具有一切自性者即具有一切。如是，说明了心具有勇德等七种功德自性。
十六岁为童年，从此身体组织、诸根和光泽，增长至七十岁为中年，衰竭以后为老年。关于这些，由时间所造且由此产生的身体状态称为年龄，其分为童年、中年、老年三种。从出生到十六岁为童年，在童年时期，精血等身体组织、眼等诸根以及光泽都会增长发育。
从十七岁到七十岁为中年时期，在这个阶段，身体组织等既不明显增长也不减少。从七十一岁直至寿终为老年。在这个年龄阶段，身体组织等逐渐衰竭减少。从前面所说的童年和中年时期，可以推知这第三个阶段。
各自身高四肘半，此身是长寿安乐之器。关于这些，以各人手肘衡量的四肘半是人的标准身高，具有这种身高的身体是长寿和安乐之器，生命机能和健康会在其中良好安住。
无毛、黝黑及极粗，过长皆为不相宜，具足八种过失者，彼即不成为法器。关于这些，若人身体自然具有无毛等八种过失，此人不会成为长寿和安乐之器。八种过失是：极少毛发、毛发过多、过黑、过白、极粗、极细、过长、过短等八种。
头发极为润泽柔软，纤细根部不相混且坚固。关于这些，人的头发色泽润泽、柔软不粗糙、纤细不粗大、发根不混杂且各从单独毛孔生长、坚固不易脱落，这些是值得称赞的。

།དཔྲལ་བ་མཐོ་ཞིང་མུར་འགྲམ་འབྱར། །ཟླ་བ་ཁ་མ་པ་འདྲ་བ་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔྲལ་བ་ནི་དཔངས་མཐོ་ཞིང་དཔྲལ་མཚམས་འབྱེས་པ་དང་། མུར་འགྲམ་འབྱར་ཞིང་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་ཁམ་པ་སྟེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་བཟང་ངོ་། །རྣ་བ་རྒྱབ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེ་མཛེས། །རྣ་ཤལ་ཆེ་ཞིང་ཤ་ཡིས་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། རྣ་ཤལ་ཆེ་ཞིང་ཤ་རྒྱས་པ་བཟང་ངོ་། །མིག་ནི་དཀར་ནག་འབྱེས་པ་དང་། །རྫི་མ་མཐུག་ཅིང་སྙོམས་པ་བཟང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མིག་འབྲས་དཀར་ནག་འབྱེས་པ་དང་། རྫི་མའི་ཚོགས་མཐུག་ཅིང་སྙོམས་པ་དང་ལྡན་པ་བཟང་ངོ་། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོ་དབུགས་ཆེར་འབྱུང་། །ཤ་རྒྱས་དྲང་ཞིང་སྙོམས་པ་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནི་མཐོ་ཞིང་ལེགས་པ་དང་། དབུགས་ཆེན་པོ འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བ་རུང་བ་དང་།ཤ་རྒྱས་ཤིང་མ་ཞུམ་པ་དང་། དྲང་ཞིང་ཡ་ཡོ་མེད་པ་དང་། སྙོམས་ཤིང་མཐོན་དམན་མེད་པ་བཟང་ངོ་། །མཆུ་ནི་དམར་ཞིང་མ་འཕྱངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་དང་། འཕྱང་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྡོག་པ་མེད་པ་བཟང་ངོ་། །འགྲམ་ པ་ཡངས་ཤིང་མི་འབུར་བཟང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུའི་འགྲམ་པ་གཉིས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འབར་འབུར་མེད་པ་བཟང་ངོ་། ཁ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁའི་ཞེང་ནི་ཆེ་བ་བཟང་ངོ་། །སོ་ཡི་ཚགས་དམ་ལ། སྣུམ་ཞིང་འཇམ་ལ་དཀར་ཞིང་སྙོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ ཚགས་དམ་ཞིང་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་།མདངས་སྣུམ་པ་དང་། འཇམ་ཞིང་སྣུམ་བག་མེད་པ་དང་། དཀར་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་། སྙོམས་ཤིང་མཐོ་དམན་མེད་པ་བཟང་ངོ་། །ལྕེ་ནི་དམར་ཞིང་ཡངས་ལ་སྲབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ནི་ཁ་དོག་ཟངས་བཞིན་དམར་བ་དང་། ཡངས་ ཤིང་རིང་བ་དང་།སྲབ་ཅིང་འཇམ་པའོ། །ཀོསྐོ་ཆེ་ཞིང་ཤ་ཡིས་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོསྐོའི་དབྱིབས་ནི་ལྷུན་ཆེ་ཞིང་ཤས་ལེགས་པར་རྒྱས་པ་བཟང་ངོ་། །མགྲིན་པ་ཐུང་ཞིང་ཤ་རྒྱས་ཟླུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མགྲིན་པ་ནི་མགོ་བོའི་རྟེན་ཏེ། མཚམས་ཐུང་ཞིང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ དང་།ཤས་ལེགས་པར་རྒྱས་པ་དང་། ཟླུམ་ཞིང་བུམ་པའི་མགུལ་པ་ལྟར་གནས་པ་བཟང་ངོ་། །ཕྲག་པ་མཐོ་ཞིང་ཤ་ཡིས་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲག་པའི་དཔངས་མཐོ་བ་དང་། ཤས་ལེགས་པར་རྒྱས་པ་བཟང་ངོ་། །ལྟོ་བ་ཟླུམ་ཞིང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་ཅིང་མཐོ་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་བའི་དབྱིབས་ཅུང་ཟད་ཟླུམ་པ་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་ཅིང་དམའ་བ་དང་། ཀུན་ནས་མཛེས་པར་མཐོ་བ་དང་། གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་བསྔགས་སོ། །རྐང་པ་ལག་པ་ལེགས་གནས་ཤིང་། །སེན་མོ་འཇམ་ཞིང་མཐོ་ལ་དམར། །སྣུམ་ཞིང་ཀུན དམར་ཤ་རྒྱས་པ།།སེན་མོ་རིང་ཟླུམ་བུག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་དང་ལག་པའི་ཕྱོགས་ནི་ས་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་མཐིལ་མཉམ་པར་གནས་པ་དང་། སེན་མོ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་ཅུང་ཟད་མཐོ་ཞིང་དམར་བ་དང་། མདངས་སྣུམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་དམར་ལ་ཤ་ རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་།སེན་མོའི་དབྱིབས་རིང་ཞིང་ཟླུམ་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འབྱོར་ཞིང་བུ་ག་མེད་པ་བསྔགས་སོ།

关于'额头高耸且颊骨相连，形如半月般美好'这句话，是说额头高耸且额际分明，颊骨相连且位置适当，同样地，形如半月，即形状似半月般美好。
关于'耳朵后部宽阔美观，耳垂丰满肉感'这句话，是说耳朵后部宽阔且美观，耳垂丰满且肉感充盈为好。
关于'眼睛黑白分明，睫毛浓密均匀为好'这句话，是说眼睛的特征是眼球黑白分明，睫毛浓密且均匀为好。
关于'鼻尖呼吸通畅，肉感端正均匀为好'这句话，是说鼻子高挺优美，呼吸通畅运行自如，肉感丰满不塌陷，端正无歪斜，均匀无高低为好。
关于'嘴唇红润不下垂'这句话，是说嘴唇如同频婆果般红润，不下垂外翻为好。
关于'面颊宽阔不突出为好'这句话，是说人的两边面颊宽阔开展且无凸起为好。
关于'口大'这句话，是说口的宽度大为好。
关于'牙齿排列紧密，润泽柔和洁白均匀'这句话，是说牙齿排列紧密且位置适当，光泽润泽，柔和无油腻感，洁白无污浊，均匀无高低为好。
关于'舌头红润宽薄'这句话，是说舌头如铜般红润，宽大且长，薄而柔软。
关于'喉结大而肉感丰满'这句话，是说喉结形状宏大且肉感丰满为好。
关于'脖子短而肉感圆润'这句话，是说脖子作为头部支撑，长度适中不过长，肉感丰满，圆润如瓶颈般为好。
关于'肩膀高耸且肉感丰满'这句话，是说肩膀高度高耸，肉感丰满为好。
关于'腹部圆润，肚脐深陷且高起向右旋'这句话，是说腹部形状略圆，肚脐深陷低洼，周围美观突起，向右旋转为佳。
关于'手脚位置适当，指甲柔滑高起泛红，润泽通红肉感丰满，指甲长圆无孔'这句话，是说手脚部位在地面位置适当且掌心平稳，指甲柔滑柔软且略高且泛红，光泽润泽，通体泛红且肉感丰满，指甲形状细长圆润，相互连接无孔隙为佳。

།རྒྱབ་ཞེང་ཆེ་ཞིང་སྒལ་ཚིགས་ནུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ནི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་སྒལ་ཚིགས་རྣམས་ནང་དུ་ནུབ་པ་ལྟ་བུ་བཟང་ངོ་། །ཚིགས་མཚམས་མི་མངོན་ དམ་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱིར་མི་འབུར་ཞིང་མི་མངོན་པ་དང་། དམ་ཞིང་བརྟན་པར་རུས་པའི་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་བཟང་ངོ་། །ཚིགས་གསང་མཐོ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ཀྱི་གསང་མཐོ་ཞིང་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བརྟན་ཞིང་ཞུམ་བག་མེད་པ་བཟང་ངོ་། །མདོག་སྣུམ་ཁ་དོག་བརྟན་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བྱ་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་མདངས་སྣུམ་ཞིང་ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་བཟང་ངོ་། །རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །ཕོངས་པའི་ཚེ་ནའང་ཞུམ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང བཞིན་གྱིས་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་དང་། སྤྱོད་པ་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕོངས་ཤིང་རྒུད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ཞུམ་ཞིང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་བཟང་ངོ་། །འང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཕོངས་པའི་ཚེ་ན་ཞུམ་ པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ཁེངས་པ་མེད་པ་བསྔགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མངལ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ནད་མེད་པ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཞིང་བཟང་ལ། །ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེར་ནི། །འཕེལ་ཞིང་རིམ་གྱིས་དགེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་མངལ་དུ་ ཞུགས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ།གནས་པའི་སྐབས་སུ་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་རྒྱུ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་གནས་པའི་ཞིང་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ནི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་ པ་ལ་མཁས་པའོ།།ཡེ་ཤེས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་བར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་པའི། །ལུས་ནི་སྟོན་བརྒྱའི་བར་དག་ཏུ། །ཚེ་དང་དབང་ཕྱུག་འདོད་པ་ཡི། ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ནི་སྟོན་བརྒྱར་གནས་ཤིང་ལོ་བརྒྱར་འཚོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་གི་འབྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ གནས་པ་དང་།ཡུན་རིང་པོར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །པགས་པ་ཁྲག་ཚོགས་སྙིང་སྟོབས་པར། །བརྒྱད་པོ་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་མཆོག་།སྟོབས་དང་ཚད་དང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཚིལ་དང་རུས་པ་དང་རྐང་དང་ཁུ་ཆུ་དང་ སྙིང་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་བརྒྱད་པོ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ།དེ་ཡང་སྟོབས་དང་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །མཆོག་ཏུ་བཀུར་བར་བྱ་བར་འགྱུར། །རྩོམ་པ་ཀུན་ལའང་རེ་ བཅས་དང་།།བཟོད་ལྡན་བློ་བཟང་བརྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྙིང་པོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མཆོག་ཏུ་བཀུར་ཞིང་བླ་མར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།བྱ་བའི་ལས་འདི་དང་འདི་དག་བྱས་པས་ངེས་པར་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

对于'背部宽大而脊椎内陷'，是说背部非常宽大而脊椎似乎内陷的样子是好的。
对于'关节处不显而坚固'，是说关节处不外突且不显露，以及所有骨节坚固稳固地存在是好的。
对于'关节处高耸而稳固'，是说关节处高耸延伸，以及稳固无怯懦是好的。
对于'肤色润泽而色彩稳定'，是说身体的色泽润泽而肤色不变是好的。
对于'自然生起具勇气，即便贫困也无怯'，是说自然生起而非因缘所生故称自然生起，具有这样的勇气，行为稳固不变，因此即便贫困衰败之时也无怯懦不悦是好的。所说'也'字，不仅是在贫困时无怯懦，在富有时也无傲慢，这是值得赞叹的意思。
对于'从胎开始无疾病，福田越来越殊胜，智慧与智识广大，渐次增长成善妙'，是说从最初入胎出生开始，在住世期间无病患过患的因缘越来越增长，依止殊胜福田，同样地，由精进等渐次生起的身体成为善妙，其中智慧是指稍微通达世间事务的智慧。智识是指从通达论典等所生起的乃至证悟胜义智慧，这些也会广大增长圆满。
对于'如是具足诸功德，此身乃至百秋间，寿命财富所欲求，一切事物皆安住'，是说如是刚才所说的具足一切功德之身乃至百秋安住活到百岁，同样具足权势财富，同样所有想要且悦意的事物都能安住，长久安住。
对于'皮血肉脂骨髓精，勇力八者后为胜，因力量量及智慧，说为有情之精要'，是说皮、肉、血、脂肪、骨、骨髓、精液和勇力这八种，后者比前者殊胜，为了了知其力量和程度，说这八种是有情的精要。
对于'具足一切诸精要，将成最为尊敬者，于诸事业具希望，具忍善慧成稳固'，是说如是具足上述八种精要的人将成为最受尊敬的上师，同样对于所有想要成办的事业都具有希望，即做了这些事业必定会有这些成就。

།ཞེས་རེ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་བཟང་ཞིང་ ཤེས་རབ་དམ་པར་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ།།དྲེགས་དང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་འགྱུར་ལ། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཡིན་རྡུལ་ཅན་ཁེངས། །མུན་པ་ཅན་ནི་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་སྙིང་ སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི།སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་དྲེགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་མེད་པས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཡང་ཞུམ་ཞིང་གདུང་བ་མེད་པར་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་རྡུལ་ཅན་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དག་ནི། བདེ་བ་མྱོང་བ་ན་ཡང་ཁེངས་ཤིང་དྲེགས་པས་བསྟེན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱིས་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སེམས་པ་དང་རྟག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བས་ཁེངས་པ་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་བདག་འབའ་ཞིག་གིས སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་བཟོད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་ཁེངས་པར་བྱེད་པ་བསྟེན་པའོ།།སྐྱེས་བུ་མུན་པའམ་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་དག་ནི། བདེ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་དེ། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བདེ་བ་མྱོང་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བར་མི་སེམས་ལ། སྡུག་ བསྔལ་མྱོང་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་མི་སེམས་ལ།གཏི་མུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མུན་པ་ཅན་ནི་དྲེགས་པ་དང་ཞུམ་པ་དང་བཅས་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད་དེ། བདེ་བ་མྱོང་ན་ཡང་དྲེགས་པའི་ཤས་ཆེ་ ལ།སྡུག་བསྔལ་མྱང་ན་ཡང་ཞུམ་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྙིང་བརྩེ་ལྡན། །ཚངས་པར་སྤྱོད་དང་བྱས་པ་གཟོ། །བྱམས་ལྡན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བསྟེན་པ། །ཚེ་དང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་སྡེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་ཚེ་ དང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ནུས་པར་གཏོང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཉེས་པ་སྡོམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བདེན་པ་ནི་བརྫུན་མེད་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ འདས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྤང་བའོ། །བྱས་པ་གཟོ་བ་ནི་ཕན་དུ་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་དུ་གཟོ་བའོ། །བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་དང་འདྲ་བར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་ཚངས་པ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་གནས་འཇོག་ལ་སོགས་པས་ བཤད་པའི་ཚུལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ན་ལ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ལ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་ བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་པར་བྱའོ།

如是将成为具有希望，同样地，具有忍耐，即身心之苦难不能压制而不会退缩，同样地，将成为智慧良好且成为殊胜智慧，同样地，于诸事业将成为坚固不动。
'无骄慢与退缩者，安乐与痛苦皆能忍，具勇气者具尘性，具暗性者则不然。'此中，具有勇气之士夫，即勇气分多者，享受安乐时亦无骄慢我慢而依止安乐，体验痛苦时亦无退缩痛恼而体验依止。具尘性嗔恚分多之士夫，体验安乐时亦以骄慢依止，痛苦亦以我慢依止，认为唯独自己体验不共他人之安乐，如是思维且常以我慢而骄傲，因损害心故，唯我能忍受如此难忍之痛苦，如是骄慢而依止。
具暗性或愚痴分多之士夫，不如是依止安乐，亦不如是依止痛苦，因极为愚痴故，体验安乐时亦不思维体验安乐，体验痛苦时亦不思维体验痛苦，因愚痴故，于其因之修行亦不执为安乐与痛苦，此为其义。或者，具暗性者以骄慢与退缩依止安乐与痛苦，体验安乐时亦骄慢分多，体验痛苦时亦退缩分多。
'布施与持戒具悲心，梵行与知恩报恩德，具慈心修服甘露法，增长寿命福德分。'此中，布施持戒等此类分，能增长寿命与福德。其中布施即尽己所能施予金等物品。持戒即断恶之自性。具悲心即具有对众生之悲悯。真实即无虚妄。梵行即为获得涅槃而行持，断除淫欲法。知恩报恩即知晓利益且知恩图报。具慈心即令一切众生如自己般具足安乐。甘露即如梵天、夺命、住处等所说之法，如甘露品中所说，依止并修习此等布施等，有些能增长福德，有些能增长二者。
《八支要略注释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所造，此为身体处所品第三之注释。
此后当说身体要诀之差别。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟེན་པའི་འོག་ཏུ་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྩམས་པ་ནི། གནད་རྣམས་ཀྱང་ཡན་ལག་ ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གནད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་སྟེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གནད་ནི་བརྒྱ་ལས་བདུན་ལྷག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འདིར་གནད་ནི་བརྒྱ་རྩ་བདུན་ཡོད་པས་ན་བརྒྱ་ལས་བདུན་ལྷག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལས་བཅུ་གཅིག་བརླ་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ལག་ངར་གཉིས་སོ་སོར། །ལྟོ་བ་ལ་གསུམ་བྲང་ལ་དགུ། །རྒྱབ་ལ་བཅུ་བཞི་ནམ་ཚོང་ནི། །ཡན་ཆད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གནད་དེ་རྣམས་བརླ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་ལག་ངར་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་གནད་བཅུ་གཅིག་གནས་པ་ཡིན ནོ།།ལྟོ་བ་ལ་གནད་གསུམ་དང་། བྲང་ལ་དགུ་དང་། རྒྱབ་ལ་བཅུ་བཞི་དང་། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་གནད་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །རྐང་པའི་མཐིལ་ནས་གུང་མོ་ཡི། །ཐད་ཀ་ཡི་ནི་མཐིལ་འཕྲོག་པའི། །གནད་ཡོད་ཅེས་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །དེ་ཕུག་གནད་ ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པའི་མཐིལ་གྱི་དབུས་ན་གུང་མོའི་སོར་མོའི་ཐད་ཀ་ན། མཐིལ་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །གནད་དེ་ཕུག་ཅིང་བརྟོལ་ན་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེས་འཆི་ཞིང་ལུས་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།མཐེབ་སོར་དབུས་ན་རྒྱ་ཚིགས་ཏེ། །དེ་ཕུག་བསྐྱོད་པའི་གནད་ཀྱིས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པའི་མཐེ་བོང་སེན་མོའི་དབུས་ན་རྒྱ་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། །དེ་ཕུག་ན་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གི་གནད་ཀྱིས་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གོང་སོར་གཉིས་ ཤེས་པར་བྱ།།རྐང་པ་འཁོར་ཞིང་འདར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་ཚིགས་ཀྱི་གོང་ནས་སོར་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པར་པིར་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་བཅད་དམ་ཕུག་ན་རྐང་པ་འཁོར་ཞིང་གཡོ་ལ་འདར་བར་བྱེད་དོ། །ལོང་མོའི་ཚིགས་འོག་པིར་མགོ་སྟེ། །དེ་བཅད་སྐྲང་དང་ནད་སྐྱེད་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལོང་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་འོག་ན་པིར་གྱི་མགོ་འདྲ་བ་དང་པོའི་འོག་ན་པིར་གྱི་མགོ་དྲངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་ཕུག་ཅིང་བཅད་ན་སྐྲང་པ་དང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱིན་པ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར། །ལོང་མོའི་གནད་རེངས་བེམ་པོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིན་པ་ དང་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་ན་ལོང་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཕུག་ན་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་།བརླ་ཟུག་རེངས་པ་བེམ་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱིན་པའི་ནང་ན་ཉཝ་ཞེས་པ། །ཁྲག་ཟད་པ་ཡིས་འཆི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིན་པའི་ནང་ན་རྟིང་པ་ཡན་ཆད་སོར་བཅུ་གཞལ་ བ་ན།བྱིན་ཉཝ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་ཕུག་ན་ཁྲག་ཟད་པའི་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིན་པ་བརླ་མཚམས་པུས་མོ་སྟེ། །དེ་ཕུག་གསོན་ཡང་འཐེང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིན་པ་དང་བརླ་གཉིས་འདུས་པའི་མཚམས་ན་པུས་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཕུག་ན་སྐྱེས་བུ་ གསོན་ཞིང་སྲོག་དང་མ་བྲལ་ན་ཡང་འཐེང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།པུས་གོང་སོར་གསུམ་པར་གཉན་གོང་། །དེ་ཕུག་བརླ་རེངས་སྐྲང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པུས་མོའི་གོང་དུ་སོར་གསུམ་གཞལ་བའི་གནས་ན་གཉན་གོང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཕུག་ན་བརླ་རེངས་པ་དང་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'如是说'，在依靠肢体差别之后开始阐述要点的差别，这是因为要点也是依靠肢体的缘故而开始阐述的。其中要点的差别分类就是显示差别，即将上文所说的进行解释。
关于'要点有一百零七个'，因为此身体有一百零七个要点，所以称为超过一百七个。
关于'其中大腿和前臂各有十一个，腹部有三个，胸部有九个，背部有十四个，锁骨以上有三十七个'，这些要点中两个大腿和两个前臂各有十一个要点。腹部有三个要点，胸部有九个，背部有十四个，锁骨以上有三十七个要点。这是剩余的文字。
关于'从脚掌中指对应处有夺掌要点，如是详细解说，刺破此要点会致死'，在脚掌中央中指对应处，有名为夺掌的要点，这是古代诸位师长所说。如果刺破此要点，会因疼痛等病而死亡，与身体分离。
关于'拇指中央有横节，刺破会因动要点而死'，在脚拇指指甲中央有名为横节的要点，如果刺破它，会因名为动的风要点而致死。
关于'其上二指应知，使脚转动颤抖'，在横节上方二指处有名为皮尔的要点。如果切断或刺破，会使脚转动摇晃而颤抖。
关于'踝关节下有皮尔头，切断会引起肿胀和疾病'，在踝关节下方有如皮尔头般的要点，在第一个下方有名为直皮尔头的要点。如果刺破切断，会引起肿胀和疾病。
关于'小腿与脚之间，踝要点使僵硬麻木'，在小腿和脚之间的连接处有名为踝的要点，如果刺破会疼痛刺痛，大腿疼痛僵硬变得麻木失去知觉。
关于'小腿内侧有尼瓦，因失血而死'，在小腿内侧从脚跟向上量十指处，有名为小腿尼瓦的要点。如果刺破会因失血病而死亡。
关于'小腿与大腿交界处为膝，刺破虽生存也成跛子'，在小腿和大腿相接处有名为膝的要点，如果刺破，即使人活着没有死亡，也会变成跛子。
关于'膝上三指为严上，刺破使大腿僵硬肿胀'，在膝盖上方三指处有名为严上的要点，如果刺破会使大腿僵硬和肿胀。

། བརླ་ནང་བརླ་དབང་ཞེས་བྱ་བ། །དེ་ཕུག་ཁྲག་ཟགས་བརླ་སྐམ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླའི་ནང་ན་བརླ་དབང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཕུག་ཅིང་གཙེས་པ་ན་ཁྲག་གཟགས་ཤིང་ཟད་པས་བརླ་སྐམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བརླ་རྩ་མིག་དམར་ཞེས་བྱ་བ། །ཁྲག་ཟད་པས་ནི་གཞོགས་ཕྱེད འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླའི་སྟེང་དང་ཆུ་སོའི་མཚམས་ན་མིག་དམར་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཕུག་ན་ཁྲག་ཟད་པས་ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་འཇོམས་ཤིང་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །བརླ་རྩ་རླིག་པའི་བར་གྱི་གནད། །ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་མ་ནིང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླིག་པ་དང་བརླའི་བར་ན་ ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ།དེ་ཕུག་ན་མ་ནིང་སྟེ། བུ་ཚ་མེད་པའམ་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བརླའིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་ཚིག་སྟེ་བརླ་རྩ་མན་ཆད་ན་གནད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔུང་དེ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔུང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་གནད་རྣམས་ཀྱང་གྲངས་དེ་སྙེད་ཡོད་པས་ན། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་ཏེ། །མཁྲིག་མ་འདི་ནི་ལོང་མོར་མཚུངས། །གྲུ་མོ་བྱིན་འདྲ་དེ་གཉིས་ཕུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་དང་བྱིན་པའི་མཚམས་སུ་ནི་ལོང་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད ཡོད་པར་བཤད་ལ།དེ་ལག་པའི་སྐབས་སུ་ལག་པ་ལག་དར་གྱི་མཚམས་ཀྱི་གནད་ནི་མཁྲིག་མ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲུ་མོ་དང་ལག་ངར་གྱི་མཚམས་ཀྱི་དཔུང་པའི་དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ནི་གྲུ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཁྲིག་མ་དང་གྲུ་མོའི་གནད་གཉིས་ཕུག་ན་སྒུར་ཞིང་ཞ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཞ་བོ་ལྗོན་ཤིང་འདྲ་བ་ནི། །མཆན་ཁུང་ནང་ན་མཆན་ཁུང་འཛིན། །དེ་ཕུག་ཞ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གྱི་ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ལ། རླིག་པ་དང་བརླ་རྩའི་བར་ན་འདུག་པ་དང་འདྲ་བར་མཆན་ཁུང་གི་དབུས་ནས་དཔུང་མགོའི་བར་ན་མཆན་ཁུང་འཛིན་པ་ཞེས བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ།གནད་དེ་ཕུག་ན་ལག་ངར་ཞ་ཞིང་སྒུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་ཡན་ལག་གི་གནད་རྣམས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལོང་ཁའི་གནད་ནི་གཞང་ཞེས་བྱ། །དེ་ཕུག་གཞང་རླུང་གིས་འཕྲལ་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལོང་ཁ་རྒྱུ་མ་སྦོམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ འབྲེལ་པ་ནི་གཞང་ཁ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཕུག་ན་བཤང་བ་དང་རླུང་ངམ་འཕྱེན་འབྱུང་ཞིང་ཟགས་པས་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྒང་པ་གཞུ་ལྟར་ཡོ་བ་ཡི། །ཆུ་སོའི་གནད་ནི་ཤ་ཁྲག་ཉུང་། །དབུས་ན་ཁ་ཅིག་ཐུར་དུ་ལྟ། །རྐེད་པའི་དབུས་ན་སྲོག་འཕྲལ་འཇོམས། །རྡེའུ་ འབྱིན་རྨ་ཕུག་གནས་མ་གཏོགས།།དེ་ཡང་ངོས་གཉིས་ཕུག་སྟེ་འདྲ། །གཅིན་འཛག་གནས་དང་གཅིག་ཏུ་ཕུག་།རྨ་ནི་འཚོ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྒང་བའི་གཅིན་གྱི་གནས་ཏེ། དེ་ན་གཞུའི་དབྱིབས་ལྟར་ཡོ་བའི་གནད་ཆུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་དང་ ཁྲག་ཉུང་ཞིང་ཤས་ཆུང་བར་གནས་པ།དབུས་ན་ཁ་གཅིག་ཡོད་པ་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པ་རྐེད་པའི་དབུས་ན་ཡོད་དེ། དེ་ཕུག་ན་སྲོག་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་འཇིག་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དེ་གཅིན་ནད་རྡེའུས་འགགས་པ་འབྱིན་པའི་རྨ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་མ་གཏོགས་ཏེ། རྡེའུ་འབྱིན་པའི་རྨའི་སྐབས་དེར་ཡང་ ངོས་གཉིས་སུ་ཕུག་ཅིང་བརྟོལ་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཕུག་ན་གཅིན་འཛག་པའི་རྨར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འཚོབ་ཅིང་འབྱོར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།

关于大腿内侧的大腿要穴：若刺中此穴，会导致出血，大腿干枯。
关于大腿血红穴：若因失血，会使半身瘫痪。
关于大腿与睾丸之间的要穴：有一处名为'树木'的要穴，若刺中会使人成为阉人。
以上是关于大腿部分的要穴。
肩部也是如此。
其特点是：腕部相当于踝部，肘部相当于胫部，若刺中这两处。
如同踝部与胫部之间有踝关节要穴，手部则在手腕处有腕关节要穴。同样，肘部与前臂之间的上臂中部位置称为肘部要穴。若刺中腕关节和肘部这两处要穴，会导致弯曲和瘫痪。
如同树木要穴一样的瘫痪：腋窝内有腋窝固定穴，刺中此穴会导致瘫痪。
以上说明了肢体要穴。
关于直肠要穴称为肛门：刺中此穴会因肛门风而立即致死。
关于如弓般弯曲的膀胱：尿道要穴肌肉和血液稀少。中间有一些朝下。在腰部中间会立即危及生命。除了取石疮孔的位置外，两侧穿透也是一样。若与小便漏处同时穿透，疮口极难愈合。

།ལུས་ནི་ཞུ་དང་མ་ཞུའི་གནས། །དབུས་ལ་ལྟེ་བ་རྩ་ཀུན་གྱི། །རྟེན་ཡིན་དེ་ཡང་འཕྲལ་ གསོད་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་གནས་ཡིན་ལ། དེ་ཕུག་པར་གྱུར་ན་ཡང་འཕྲལ་དུ་གསོད་ཅིང་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཞུ་བ་ཡི་གནས་སྒོར་གྱུར། །འདོད་ ཆགས་སོགས་གནས་སྙིང་ཞེས་བྱ།།བྲང་དང་ནུ་མ་ལྟོ་དབུས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་སྒོར་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྙིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་བྲང་དང་ནུ་མ་དང་ལྟོ་བའི་དབུས་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕུག་ན་ཡང་འཕྲལ་ དུ་འཆི་བ་ཡིན་ནོ།།ནུ་འཇིང་ནུ་མའི་རྩ་ཞེས་བྱ། །སྟེང་འོག་སོར་གཉིས་ནུ་མའི་གནད། །དེ་ཕུག་བད་ཀན་ཁྲག་གིས་ནི། །རིམ་གྱིས་ལྟོ་འགེངས་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་འཇིང་དང་། ནུ་མའི་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས། ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་གོང་འོག་ན་ཡོད་དེ། ནུ་མ་ གཉིས་ཀྱི་གོང་གི་སོར་གཉིས་དང་།།ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་སོར་གཉིས་ཀྱི་ཟབས་ན་ཡོད་ལ། ནུ་འཇིང་དང་ནུ་མའི་རྩའི་གནད་དེ་ཉིད་ཕུག་པའི་མི་ནི་ཁྲག་དང་བད་ཀན་གྱིས་ལྟོ་འགེངས་ནས་འཆི་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་རིམ་བཞིན་ཁེངས་པ། ནུ་འཇིང་གི་གནད་ཕུག་པ་ནི་བད་ཀན་དང་ཁྲག་གིས། ལྟོ་གང་སྟེ་འཆི་ལ། ནུ་མའི་རྩ་ཕུག་པས་ནི་ཁྲག་གིས་ཁེངས་ཏེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རེངས་བྲལ་བྲང་གི་ངོས་གཉིས་ན། །རྩ་སྦུབས་གཉིས་པོ་རླུང་རྒྱུ་བ། །དེ་ཕུག་ཁོག་པ་ཁྲག་གིས་ཁེངས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད ཀྱི་བྱེ་བྲག་བྲང་གི་ངོས་གཉིས་ན་རྩ་སྦུབས་གཉིས་པོ་ནི་རླུང་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ལ།དེ་ཕུག་ཅིང་བརྟོལ་ན་ཁོང་པ་ཁྲག་གིས་བཀང་ནས་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་བྲང་གི་བར། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །ཕྲག་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ན་ནི། །མིག་གསལ་ ཞེས་བྱའི་གནད་གཉིས་ཡོད།།དེ་ཉིད་ཕུག་པས་ཁོང་པ་ནི། །ཁྲག་ཁེངས་རྣག་སྟེ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་དང་མདུན་གྱི་བྲང་གི་བར་ཏེ། ནང་རྒྱབ་དང་བྲང་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ཀྱི་ནང་ན་ཕྲག་པའི་མགོ་ལོགས་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གནད་གཉིས་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཕུག་ན་ཁོང་པའི་བྱང་ཁོག་ཁྲག་གིས་ཁེངས་ཤིང་། ཁྲག་དེ་ཉིད་རྣག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །རྐེད་པའི་ཆ་གཉིས་གནས་པ་དང་། །རྐུབ་ཚོས་ལྟག་གནས་སྒལ་ཚིགས་བརྟེན། །རྐེད་པ་ཅན་དང་གཞོན་ནུར་བཤད། །དེ སྣད་ཁྲག་ཟད་སྐྱ་རྦབ་དང་།།གཟུགས་ཉམས་པས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་རྐེད་པའི་དབྱི་ཟུར་གྱི་ཆ་གཉིས་ན་གནས་པ་དང་། རྐུབ་ཚོས་ཀྱི་ལྟག་ན་གནས་པའི་སྒལ་ཚིགས་རུས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དང་། རྐེད་པ་ ཅན་ན་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་དོ།།གནད་དེ་གཉིས་སྣད་ཅིང་ཕུག་ན་ཁྲག་ཟད་པས་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོར་འགྱུར་ཞིང་། གཟུགས་དང་གཟི་མདངས་ཟད་པས་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

关于'身体是消化与未消化之处，脐为一切脉之所依，刺中即致死'这句话，在身体中部消化与未消化之处有一个叫做脐的要害，它是一切脉的依处和所在，若刺中此处，会立即致死丧命。
关于'未消化处成为门，贪等所依称为心，位于胸乳腹中央'这句话，未消化处的门即是贪嗔痴的所依处，称为心的要害，它位于胸部、乳房和腹部的中央，若刺中此处也会立即死亡。
关于'乳颈乳房脉，上下二指为乳要害，刺中则因痰血，渐渐腹胀而死亡'这句话，乳颈和乳房脉这两个要害，位于两乳的上下，即两乳上方二指和两乳根部二指深处，若刺中乳颈和乳房脉要害的人，会因痰血充满腹部而死亡。具体来说，刺中乳颈要害会因痰血充满腹部而死，刺中乳房脉则会因血液充满而死。
关于'离僵两胸侧，二脉管风行，刺中腹血满，咳嗽气难平而死'这句话，离僵要害的分支在胸的两侧有两个风行的脉管，若刺破此处，腹腔会充满血液，因咳嗽和呼吸困难而死亡。
关于'背脊与胸间，其两侧之下，两肩之下有，名为明目二要害，若刺中则使，腹血脓而死'这句话，在背部脊椎和前胸之间，即内背与胸之间的两侧内部，在肩头下方有两个明目要害，应当知道，若刺中此处，胸腔会充满血液，血液化脓而致死。
关于'脊椎两侧有，两腰处所依，臀肉后依脊，称腰者童子，刺伤血尽成，虚弱形衰死'这句话，在背部脊椎的左右两侧腰部两边处，以及臀肉后方依附脊椎处，有称为腰者和童子的两个要害。若刺伤这两个要害，会因失血而面色苍白，形体和光泽消失，容颜不悦而死。

།རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ངོས་གཉིས་ཀྱི། །རྐེད་པའི་མཚམས་ནི་གང་ ཡིན་པ།།རོ་སྨད་ཀྱི་ནི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ན། །ཁུང་བུ་ཞེས་བྱའི་གནད་གཉིས་ཡོད། །དེ་སྣད་བསྐྱོད་པ་ཉམས་པ་དང་། །རོ་སྨད་ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ངོས་གཉིས་ནི་རྐེད་བའི་མཚམས་རོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ན་ཁུང་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ གཉིས་ཡོད་དེ།དེ་གཉིས་སྣད་ཅིང་ཉམས་པས་ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀྱི་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་བ་ཉམས་པ་དང་། རོ་སྨད་ལ་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་དང་འབྲེལ། །སྟ་ཟུར་རྩེ་མོ་གཉིས་སྟེང་གི། །གནས་ནི་གཡོགས་པར་ གྱུར་པ་དང་།།རོ་སྨད་གཞོན་ནུའི་རུས་པར་གནས། །དེ་སྣད་རོ་སྨད་སྐྲངས་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་གང་ཞིག་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ཀྱི་གནད་དང་འབྲེལ་ཞིང་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་བར་དང་འདབ་འབྱོར་བ་དང་། སྟ་ཟུར་གྱི་རྩེ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་གི་གནས་གང་ ཡིན་པ་དེ་གཡོགས་ཤིང་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་ནི།གནད་རོ་སྨད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀྱི་རུས་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། གནད་དེ་དག་ཕུག་ཅིང་སྣད་པས་ནི། ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀྱི་ཆ་སྐྲང་བ་དང་། ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བ་ ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་དང་འབྲེལ། །རྐེད་པའི་ངོས་གཉིས་དབུས་གང་གནས། །ཐད་ཀ་དང་ནི་གྱེན་གནས་པ། །རྩིབ་ལོགས་མཚམས་ཏེ་དེ་ཕུག་ན། །ཁོང་པ་ཁྲག་གིས་གང་བ་དང་། །ལུས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ཀྱི་ ནང་གྲོལ་དང་འབྲེལ་ཅིང་འདབ་འབྱོར་པ།རྐེད་པའི་ངོས་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་ཐད་ཀ་དང་གྱེན་དུ་གནས་པའི་གནད་གཉིས་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་མཚམས་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་གཉིས་ཕུག་ཅིང་སྣད་པར་གྱུར་ན། ཁོང་པ་ཁྲག་གིས་གང་ནས་ལུས་དང་བྲལ་ཏེ་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ཀའི་ཆ། །རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ལ་བརྟེན་པ། །རྩ་ཆེན་ཞེས་བྱ་དེ་ཕུག་ན། །ཁྲག་ཟད་ནས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩའི་ཐད་ཀའི་ཆ་ནི་རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་གནད་ནི་རྩ་བོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཕུག་ན་ཁྲག་ ཟད་ནས་འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།དཔུང་མགོ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །ཕྲག་པ་གཉིས་ཀྱི་སོག་པ་སྟེ། །དེ་སྣད་བསྐམས་ཤིང་ཚོར་བྲལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔུང་མགོ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ལ། སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ནི།སོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་སྣད་པས་ནི་ལག་ངར་བསྐམས་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །མགྲིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་རྩ། །དཔུང་མགོ་དང་ནི་མགྲིན་པའི་བར། །ཕྲག་པ་ཕྲག་པ་ལ་བརྟེན་གནད། །ད་ཕུག་ལག་ངར་བྱ་བ་ ཉམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགྲིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་གཉིས་ན་དཔུང་པ་དང་། མགོ་བོ་དང་མགྲིན་པའི་བར་ན་གནས་པའི་གནད་ཕྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྲག་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཕུག་ན་ལག་ངར་གྱི་བྱ་བ་ཉམས་ཤིང་འཇས་ཏེ། བརྐྱང་བ་ བ་དང་བསྐུམ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།

背部脊椎两侧的腰部位置，在下身后方有两个穴位。如果这两个穴位受损，会导致下身运动功能丧失和失去知觉。
与两肋相连，在肩胛骨尖端上方的覆盖处，位于下身少年骨。如果此处受损，会导致下身肿胀，体弱者会死亡。
与两肋内部相连，位于腰部两侧中间，正对和向上的位置，称为肋间。如果此处受损，腹腔会充满血液，并导致死亡。
两乳正对的部位，依附于背部脊椎的大脉，如果此处受损，会因失血而死。
与两肩头相连的脊椎两侧，是两肩的锁骨。如果此处受损，会导致萎缩和失去知觉。
颈部两侧的脉，在肩头和颈部之间，依附于肩部的穴位。如果此处受损，会导致手臂功能丧失。

།སྲོལ་གང་གི་ནི་ངོས་གཉིས་ན། །འགྲམ་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་རྩ། །བཞི་སྟེ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་གཉིས། །གཉིས་པའང་མཇིང་པའི་གནད་དུ་བཤད། །དེ་ཕུག་སྐད་འགགས་མི་སྡུག་དང་། །ལྕེ་ཡིས་རོ་ནི་མི་ཚོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོལ་གོང་གི་ངོས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་འགྲམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། རྩ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྩ་གཉིས་ནི་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡིན་ལ། གཉིས་ནི་མཇིང་པའི་གནད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཕུག་ཅིང་བཅད་ན་སྐད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྐད འགགས་པ་ནི་སྐད་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་མི་སྡུག་པ་སྟེ་སྐད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། རོ་མི་ཚོར་ཞིང་ལྕེ་བེམ་བེམ་པོར་འགྱུར་རོ། །ལྐོག་མའི་སྦུབས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ནས། །ལྕེ་དང་སྣར་ནི་འགྲོ་བའི་རྩ། །སོ་སོར་བཞི་བཞི་ཡོད་མ་མོ། །དེ་ བཅད་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཇོམས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་སྦུབས་ཀྱི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནས་ལྕེར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བའི་རྩ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བའི་རྩ་སོ་སོ་ཞིང་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ནི་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕུག་ན་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་འཕྲལ་དུ་ སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།མགོ་བོ་སྐེ་མཚམས་ལྟག་པ་སྟེ། །དེ་ཕུག་མགོ་བོ་ལྡེམ་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་དང་སྐེའི་མཚམས་ན་ལྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཚིགས་མཚམས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ན་གནས་ཏེ། དེ་ཕུག་ན་མགོ་བོ་ལྡེམ་ཞིང་འདར་བར་ འགྱུར་རོ།།རྣ་བ་གཉིས་འོག་ལྕོང་བ་ནི། །རྣ་རྩ་ཞེས་བྱ་འོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ན་ལྕོང་ཞིང་དམའ་བ་ན་རྣ་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཕུག་ན་སྒྲ་ཐོས་པ་འཇོམས་ཤིང་འོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྣ་ཡི་བུ་ག་ གཉིས་དང་ནི།།སྣ་ཡི་ལམ་འགྲོ་མགྲིན་ནང་གནས། །སྦྲུལ་མགོ་ཞེས་བྱ་དེ་བཅད་ན། །དྲི་མི་ཚོར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་མགོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྣའི་བུ་གའི་གནས་གཡས་གཡོན་གཉིས་དང་། སྣའི་བུ་གའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་མགྲིན་པའི་ནང་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་པར་བྱེད་དེ།དེའི་མིང་ནི་སྦྲུལ་མགོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཅད་ན་དྲི་མི་ཚོར་ཞིང་སྣའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །མིག་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་མཚམས། །སྨིན་མ་སྐྱེས་པའི་མཐའ་ཡི་འོག་།མིག་ཟུར་སྨིན་སྟེང་དམའ་བར་གནས། ། འཁྱིལ་པ་ཕུག་པས་ལོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་མུར་འགྲམ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚམས་སྨིན་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཐའ་འོག་ནས་མིག་ཟུར་ཞེས་བྱ་བའི་རྩའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་མའི་སྟེང་ན་དམའ་ཞིང་ལྕོང་བ་ལ་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད ཡོད་དེ།མིག་ཟུར་དང་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནད་བཞི་པོ་དེ་དག་ཕུག་ན་སྐྱེས་བུ་ལོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣ་མཆན་དཔྲལ་བའི་མཐའ་ན་ནི། །མུར་འགྲམ་ཞེས་བྱ་འཕྲལ་འཆི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་མཆན་དང་དཔྲལ་བའི་མཐའ་བར་ན་མུར་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་ དེ།དེ་ཕུག་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་འཕྲལ་ལ་འཆི་ཞིང་མྱུར་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

在脉道两侧，依附于腮部的脉，共有四条，其中两条为青色，另两条则说是颈部要穴。若刺破这些，会导致声音嘶哑、不悦，以及舌头失去味觉。
在喉咙腔的两侧，通向舌头和鼻子的脉，各有四条。若切断这些，会立即致命。
头部与颈部交界处为后脑要穴，若刺破会导致头部摇晃。
两耳下方低陷处有耳脉，若刺破会导致耳聋。
在鼻孔两侧以及鼻道通向喉内的部位，有称为蛇头的要穴，若切断会导致无法感知气味。
两眼外侧边缘，眉毛生长末端之下，眼角和眉上低陷处，有漩涡要穴，刺破会导致失明。
耳廓与额头边缘之间，有颊部要穴，会导致立即死亡。

།མུར་འགྲམ་གཉིས་སྟེང་སྐྲ་མཚམས་ན། །གདེག་པ་ཞེས་བྱ་གཞག་བྱ་ཡང་། །སྨིན་མཚམས་བར་གནས་གསུམ་ཆར་ལའང་། །ཟུག་རྔུ་དག་ནི་མ་ཕྱུང་ཞིང་། །སྨིན་ནས་རང་ཉིད་བྱུང་ན་འཚོ། །ཕྱུང་ན་ འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུར་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་མ་ལྟག་སྐྲ་མཚམས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་ལ། ཡང་གཞག་པར་བྱ་བའི་གནད་ནི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་དེ། གདེག་པ་གཉིས་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གནད་གསུམ་ཆར་ལ་ མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་ན།དེ་མ་ཕྱུང་བར་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྨིན་ནས་རང་ཉིད་བྱུང་བར་གྱུར་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི་ཟུག་དེ་ཕྱུང་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྕེ་མིག་སྣ་དང་རྣ་བ་ཡི། །བུ་ག་བཞི་ནི་འདུས་བ་དག་།རྐན་དང་སྒོ་རུ་ཁ་བཞི་སྟེ། །བུ་གའི་གནད་ནི་དེ་རྣམས་ ཀྱི།།གནད་ནི་སུམ་མདོ་རིས་ཞེས་བྱ། །དེ་བཅད་སྲོག་ནི་འཕྲལ་དུ་འདོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་དང་མིག་དང་སྣ་དང་རྣ་བའི་བུ་ག་སྟེ། རྩ་སྒོ་བཞི་པོ་འདུ་ཞིང་འཕྲད་པར་གྱུར་བ་དག་།རྐན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བཞི་པར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ནི་སུམ་མདོ་ རིས་ཞེས་བྱ་སྟེ།གནད་དེ་རྣམས་བཅད་ན་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་འཕྲལ་དུ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོད་པ་ཡི་ནི་མཚམས་ལྔ་པོ། །ཐད་ཀ་གྱེན་འགྲོ་མཚམས་ཀྱི་མཐའ། །དེ་སྣད་པས་ནི་མགོ་འཁོར་དང་། །སྨྱོ་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་ཏེ་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་ཐོད་པའི་མཚམས་ལྔ་པོ་ནི། མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཐད་ཀ་དང་གྱེན་དུ་འགྲོ་བས་གནས་པ་ཡིན་ལ། མཚམས་ཀྱི་མཐའི་གནད་དེ་རྣམས་སྣད་པས་ནི་མགོ་འཁོར་བ་དང་། སྨྱོ་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་པའི་ནད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་བོའི་སྟེང་ན་གཙུག་འཁྱིལ་བའི། །རྩ་དང་ལྡན་སྦུབས འདུས་པ་ན།།སྤུ་འཁྱིལ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི། །གནད་ཀྱིས་སྲོག་ནི་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་སྟེང་གི་གཙུག་རྩ་འཁྱིལ་པའི་མཚམས་འདུས་པ་སྤུ་འཁྱིལ་བའི་གནས་ཀྱི་གནད་ནི་མིང་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནད་དེ་བཅོམ་པ་ན་སྲོག་འཕྲལ་དུ་འཇིག་ཅིང་འདོར་བར་འགྱུར་ རོ།།གང་དུ་མནན་ན་ཤིན་ཏུ་འགུལ། །རབ་ན་དེ་ནི་གནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་ཡང་གནད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་མནན་ན་ཤིན་ཏུ་འགུལ་ཞིང་འཕར་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མནན་པར་གྱུར་ན་མི་བཟོད་པར་ན་བ་དེ་ནི་གནད་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ།།ཤ་རྒྱུས་རུས་པ་རྩ་ཆེན་དང་། །རྩ་དང་ཚིགས་ནི་འདུས་པ་རུ། །གནད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེས་ན་དེར། །སྲོག་ནི་ལྷག་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཚིགས་ཀྱི་བར་རང་རང་གི་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་པ་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གནད་ཅེས་ བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ན་ཞིང་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་ན་གནད་རྣམས་སུ་སྲོག་ལྷག་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་དེར་གནོད་པ་བྱས་པས་སྲོག་ལ་ལྷག་པར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་རྣམ་པར་བསྟན་མོད་ཀྱི། །གནད་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་གྲངས་ མང་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་གནད་ཀྱི་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྲོག་གི་གནས་སུ་ཐུན་མོང་པས། །གནད་ནི་གཅིག་ཏུ་གནས་པའང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གནད་ནི་དྲུག་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་དབྱེའི། གཞན་དུ་ན་ སྲོག་གི་གནས་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཅིག་པའམ།ཐུན་མོང་ཡིན་པས་གནད་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་བསྟན་གྱི། དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ།

在两腮上方发际处，有称为'德巴'的要穴，而在眉间也有要穴。对于这三处要穴，如果被武器所伤，不要拔出，等到自然成熟脱落则能存活。如果拔出，会立即死亡。
舌、眼、鼻、耳四孔汇聚处，在上颚形成四个开口，这些孔窍的要穴，称为'三岔纹路'。如果切断这些要穴，生命会立即消失。
头盖骨的五个接缝处，横向和向上延伸的缝隙边缘，如果受到损伤，会导致头晕、发狂、失去意识而死亡。
在头顶的发旋处，有与脉管相连的空腔汇聚处，这个要穴称为'发旋之主'，如果此要穴受损，会导致生命毁灭。
按压时极易晃动的部位，这就是所谓的要穴。
肉、筋、骨、大脉、脉络和关节汇聚之处，称为要穴，因此生命特别依存于这些部位。
虽然详细列举了诸多要穴，但要穴可归纳为六种。
由于是生命所依存的共同处所，要穴也可视为是同一的。

།ཤར་གཏོགས་བཅུ་སྟེ་བྱིན་ལག་ཉཝ། །མཐིལ་འཕྲོག་ནུ་འཇིང་ནུ་རྩའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་ལ་ཤའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་གནད་ནི་ བཅུ་སྟེ།དེ་གང་ཞེ་ན། བྱིན་སྙིང་དང་ལག་ངར་གྱི་ཤའི་གནད་དབང་པོའི་ཆུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། མཐིལ་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། ནུ་འཇིང་དང་ནུ་རྩེ་གཉིས་ཏེ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །རུས་པའི་གནད་བརྒྱད་མུར་འགྲམ་དང་། །རྐེད་པ་ཅན་དང་གཞོན་ནུ་དང་། །རོ་སྨད་དང་ནི་སོག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ལ་གནད་བརྒྱད་ཡོད་དེ། མུར་འགྲམ་གྱི་གནད་གཉིས་དང་། རྐེད་པ་ཅན་དང་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། རོ་སྨད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། སོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །རྒྱུས་བའི་གནད་ནི་ཉི་ཤུ་གསུམ། །གཉན་གོང་ཞེས་བྱའི་པིར་དང་ནི། ། པིར་མགོ་མིག་ཟུར་རྒྱ་ཚིགས་དང་། །ཕྲག་པ་གཞག་དང་ཆུ་སོ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུས་བའི་གནད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ། གཉན་གོང་གི་གནད་བཞི་དང་། གྲུ་མོའི་གོང་གཉིས་ཀྱི་པིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། པིར་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། མིག་ཟུར་གྱི་གནད་གཉིས་དང་། རྒྱ་ཚིགས བཞི་དང་།ཕྲག་པ་གཉིས་དང་། གཞག་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། ཆུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མོ། །རྩ་ཆེན་གནད་ནི་རྣམ་དགུ་སྟེ། །གཞང་དང་རེངས་བྲལ་རྣ་རྩ་དང་། །སུམ་མདོ་རིས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ཆེན་པོའི་གནད་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཡོད་པར་བཤད་དེ། གཞང་ ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་།རེངས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་དང་གཉིས། རྣ་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་དང་། སུམ་མདོ་རིས་ཞེས་བཤད་པ་བཞི་སྟེ་དགུའོ། །རྩ་ལག་ནས་གནད་སུམ་ཅུ་བདུན། །རྩ་ཆེན་གཉིས་དང་མ་མོ་སྔོ། །འགྲམ་པ་མཆན་ཁུང་འཛིན་སྦྲུལ་མགོ། །ལྗོན་ ཤིང་སྙིང་དང་ལྟེ་བ་དང་།།རྩིབ་ལོགས་མཚམས་དང་ནུ་མའི་འོག་།མི་གསལ་གཞག་དང་བརླ་དབང་དང་། །དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བཞི་བོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ལ་གནས་པའི་གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོད་དེ། རྩ་བོ་ཆེ་གཉིས་དང་། མ་མོ་བརྒྱད་དང་། སྔོན་པོ་གཉིས་དང་། འགྲམ་ པའི་རྩ་གཉིས་དང་།མཆན་ཁུང་འཛིན་པའི་གནད་གཉིས་དང་། སྦྲུལ་མགོ་གཉིས་དང་། ལྗོན་ཤིང་གཉིས་དང་། སྙིང་གི་གཉིས་དང་། ལྟེ་བའི་གཅིག་དང་། རྩིབ་ལོགས་མཚམས་ཀྱི་གཉིས་དང་། ནུ་མའི་འོག་གི་གཉིས་དང་། མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། གཞག་པ་ གཉིས་དང་།བརླ་དབང་གཉིས་དང་། དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིའོ། །ཚིགས་ལ་ཉི་ཤུ་འཁྱིལ་བ་དང་། །མཁྲིག་མ་གཉིས་དང་ཁུང་བུ་དང་། །མཚམས་མཐའ་གྲུ་མོ་ལོང་མོ་དང་། །ལྟག་པ་པུས་མོ་བདག་པོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ལ་གནས་པའི་གནད་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་གནད་གཉིས་དང་།མཁྲིག་མ་གཉིས་དང་། ཁུང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་དང་། གྲུ་མོའི་གནད་གཉིས་དང་། ལོང་མོ་གཉིས་དང་། ལྟག་པའི་གཉིས་དང་། པུས་མོའི་གཉིས་དང་། བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་སྟེ་ཉི་ཤུའོ། །གཞན་དག་གཞང་ཤའི་ གནད་ཅེས་ཟེར།།མཆན་ཁུང་འཛིན་དང་ལྗོན་ཤིང་དང་། །རྒྱུས་པ་ལ་བརྟེན་རྣ་རྩ་དང་། །སུམ་མདོ་རིས་དང་རེངས་བྲལ་དང་། །མིག་འགྲམ་རྩ་ནི་གནད་ཡིན་ཏེ། །རྩ་ཆེན་གནས་པར་དེ་མ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་གཞང་གི་གནད་ནི་ཤའི་ནང་དུ་གཏོགས་པས་རྩ་ བོ་ཆེའི་གནད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཆན་ཁུང་འཛིན་པ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་བཞི་བོ་ནི་རྒྱུས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གནད་ཡིན་གྱི། རྩ་ལ་གནས་པའི་གནད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་རྩ་ཡང་རྩ་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་རྩ་བོ་ཆེ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

关于'属于肉的十个要害，即小腿、手臂、乳头、乳根'这句话，属于肉类的要害有十个，它们是什么呢？小腿心和手臂肉的要害称为感官水门的四个，以及称为掌心的四个，还有乳头和乳根两个，共十个。
关于'骨头要害八个：下颌、腰部、少年和下体及肩胛'这句话，骨头有八个要害，即下颌要害两个，腰部和少年称的两个，下体称的两个，肩胛称的两个，共八个。
关于'筋的要害二十三个，上紧称的笔和笔头、眼角、脊椎、肩膀、腋下和水门'这句话，筋的要害有二十三个，即上紧要害四个，肘部上方两个称为笔的四个，称为笔头的四个，眼角要害两个，脊椎四个，肩膀两个，腋下称的两个，水门称的，共二十三个。
关于'大脉要害共九个，肛门、解脱、耳根和三岔纹'这句话，大脉的要害说有九种，即称为肛门的一个，称为解脱要害的两个，称为耳根要害的两个，说为三岔纹的四个，共九个。
关于'脉位要害三十七个，两大脉和母脉蓝，颊部腋窝蛇头，树心和脐以及肋侧处和乳下，不明腋下及大腿权，称为红色四个'这句话，脉位要害的分类有三十七个，即两个大脉，八个母脉，两个蓝色，两个颊部脉，两个腋窝要害，两个蛇头，两个树，两个心，一个脐，两个肋侧处，两个乳下，两个称为不明的，两个腋下，两个大腿权，称为红色的四个。
关于'关节二十个：盘绕和两腕及孔，边际肘膝及后颈膝主'这句话，关节要害有二十个，即称为盘绕要害的两个，两个腕，称为孔的两个，称为边际的五个，肘要害两个，膝两个，后颈的两个，膝盖的两个，称为主的一个，共二十个。
关于'其他说肛肉要害，腋窝握持和树，依靠筋的耳根和三岔纹及解脱，眼角脉是要害，而未说在大脉处'这句话，其他论师说肛门要害属于肉类，不是大脉要害。同样，腋窝握持和称为树的四个要害是依靠筋的要害，不是脉位要害。同样，耳根也是位于脉上，不是位于大脉上。

། སུམ་མདོ་རིས་ཀྱི་གནད་བཞི་དང་། རེངས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་དང་། མིག་འགྲམ་གྱི་གནད་གཉིས་པོ་དག་ནི་རྩའི་གནད་ཡིན་གྱི་རྩ་བོ་ཆེ་དང་རྒྱུས་པའི་གནད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་རྩ་བོ་ཆེ་ལ་གནས་པར་མ་བཤད་དོ། །ཤ་ཡི གནད་བཅད་ཁྲག་རྒྱུན་འཛག་།ཤ་བཀྲུས་འདྲར་འགྱུར་སླ་བ་དང་། །སྐྱ་ཞིང་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང་། །མྱུར་དུ་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤར་གཏོགས་ཤིང་གནས་པའི་ཁྲག་གི་རྒྱུན་འཛག་པ་ཤ་བཀྲུས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་། སླ་ཞིང་རྐྱང་རྐྱང་པོར་གྱུར་པ་དང་། མདོག་སྐྱ བ་དང་།དབང་པོའི་ཚོགས་ཉམས་པ་དང་། མྱུར་དུ་འཆི་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རུས་གནས་གནད་བཅད་རྐང་བཅས་ན། །སླ་དང་བར་བར་ཆད་ཅིང་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ལ་གནས་པའི་གནད་བཅད་ན་རྐང་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་འཛག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ན་བ་དང་། སླ་ཞིང་དྭངས་ པ་དང་།བར་བར་དུ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུས་པའི་གནད་བཅད་ན་ཞིང་འཁྲུག་།བརྐྱང་བསྐུམ་མི་ཤེས་གནོད་པར་འགྱུར། །འགྲོ་དང་སྟན་གནས་ནུས་པ་ཆུང་། །དབང་པོ་ཉམས་པའམ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུས་པར་གནས་པའི་གནད་བཅད་ན། ན་ ཞིང་ཀུན་ཏུ་ཤས་ཆེར་འཁྲུགས་པ་དང་།བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་མི་ཤེས་པའི་རླུང་ནད་ཀྱི་གནོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་ཞིང་བསྐྱོད་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྡོད་པའམ་སྟན་ལ་འདུག་པ་སྟེ། དེ་དག་མི་ནུས་པར་ གྱུར་པའམ།ཡང་ན་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་མི་གསལ་བའམ། སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྩ་ཆེན་གནད་བཅད་ལྦུ་བ་དང་། །སྒྲ་བཅས་འབྱུང་ཞིང་དྲན་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བོ་ཆེ་ལ་གནས་པའི་གནད་བཅད་ན་ཁྲག་ལྦུ་བ་དང་སྒྲ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་ པར་འགྱུར་རོ།།རྩ་ཡི་གནད་བཅད་ཁྲག་སྐ་ཞིང་། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མང་དུ་འབྱུང་། །དེ་ཟད་མགོ་འཁོར་དབུགས་མི་བདེ། །སྐོམ་རྨོངས་སྐྱིགས་བུས་འདེབས་པས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ལ་གནས་པའི་གནད་བཅད་ན་ཁྲག་སྐ་བར་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་དང་། མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཁྲག་དེ་ཟད་པས་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པས་འཆི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ནི་གྲ་མ་ལྟ་བུས་ཁྱབ། །འཚོབ་ཀྱང་སྒུར་པོའམ་[(]འཐིང་[,]འཐེང་[)]པོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ནས་ཀྱི་གྲ་མ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་དང་། རྨ་དེ་འཚོབ ཅིང་འབྱོར་པར་གྱུར་ན་ཡང་ལུས་སྒུར་བ་དང་ཡན་ལག་འཇས་ཤིང་འཐེང་པོར་འགྱུར་རོ།།ཚིགས་གནད་སྟོབས་དང་སྤྱོད་པ་ཉམས། །ལུས་སྐེམ་ཚིགས་ནི་སྐྲང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ལ་གནས་པའི་གནད་བཅད་ན་སྟོབས་ཟད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ ཉམས་པ་དང་།ལུས་ཀུན་སྐེམ་ཞིང་སྦེག་པ་དང་། ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྟེ་བ་མུར་འགྲམ་བདག་པོ་གཞང་། །སྙིང་དང་ཆུ་སོ་སུམ་མདོ་རིས། །མ་མོ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དགུ་པོ། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་ནི་གཅོད་པར་བྱེད། །དེ་རྣམས་འཕྲལ་དུ་མི་འཆི་ཡང་། །ཞག་ བདུན་གྱིས་ནི་ངེས་པར་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟེ་བ་དང་མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པའི་གནད་བཅུ་དགུ་ཕུག་ཅིང་བཅད་ན་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་འཆི་ཞིང་གསོད་པར་བྱེད་ལ། གལ་ཏེ་ཚེའི་ལྷག་མ་ཡོད་ན་ཡང་ཞག་བདུན་གྱིས་ངེས་པར་འཆིའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པར་ནི་ངེས་པར་མི་འཚོའོ།

四个三岔路的要穴，两个离开僵硬的要穴，以及两个眼角的要穴，这些是脉的要穴，而不是大脉和筋的要穴。因此说，这些要穴并不位于大脉上。
如果切断肉的要穴，血液会流出，如同洗肉一般，容易软化，变得苍白，感官功能衰退，很快就会死亡。
如果切断位于骨头上的要穴，会流出带有浆液的血液，非常疼痛，变得稀薄清澈，且间断性流出。
如果切断筋的要穴，会疼痛且剧烈不安，不能伸展屈曲，会产生危害。行走和坐卧的能力减弱，感官功能衰退或死亡。
如果切断大脉的要穴，血液会冒泡且伴有声响，意识会丧失。
如果切断脉的要穴，血液会变稠，不断大量流出。血液耗尽后会头晕、呼吸困难、口渴、昏迷、打嗝而死。
身体会布满如网状的纹路，即使痊愈也会变得驼背或跛脚。
如果切断关节要穴，力量和行动能力会减退，身体消瘦，关节会肿胀。
脐部、下颌、主要部位、肛门、心脏、水道、三岔路纹等八个母穴，这十九处要穴会立即致命。即使不立即死亡，七天之内也必定会死。超过这个时间就一定不能存活。

། རེངས་བྲལ་མཐིལ་འཕྲོག་རྩིབ་ལོགས་མཚམས། །རྐེད་པ་ཅན་གཞོན་མཚམས་ཀྱི་མཐའ། །མུར་རྩ་དབང་པོ་ཆུ་སོའི་གནད། །རྒྱབ་ཚིགས་མི་གསལ་རྩ་ཆེན་དང་། །རོ་སྨད་ནུ་འཇིང་སུམ་ཅུ་གསུམ། །ཟླ་བའམ་ཟླ་ཕྱེད་སོན་ནས་ནི། །དུས་གཞན་དུ་ནི་འཆི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རེངས་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གནད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཕུག་ཅིང་། སྣད་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་འཆི་བར་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །བརྡེག་དང་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་གསུམ། །དེར་ནི་ཟུག་རྔུ་བྱུང་གྱུར་ན། །རླུང་གིས་ཤ་དང་ཚིལ་རྐང་དང་། །ཀླད་རྒྱས་དག་ནི་སྐེམས པར་བྱེད།།མཚོན་ཕྱུང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །འབྱུང་ཞིང་སྲོག་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བརྡེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་དང་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་མཚོན་གྱིས་ཟུག་རྔུ་ཟུག་པ་ཕྱུང་ན་འཆི་བར་འགྱུར་གྱི། །ཟུག་རྔུ་མ་ཕྱུང་བར་ནི་མྱུར་དུ་འཆི་བར་ མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་བས་འཆི་ཞེས་བྱ། དེ་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ཡང་རླུང་བྱུང་སྟེ། དེས་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་སྲོག་འཇོམས་པར་འགྱུར་ལ། ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་འཇོམས་ཤེ་ན། ཤ་ལ་སོགས་པ་བསྐམས་པས་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །སྦྲུལ་མགོ་ མིག་ཟུར་རྣ་རྩ་དང་།།སྔོན་པོ་འགྲམ་གནས་ལྟག་པའི་གནད། །ཕྲག་པའམ་ཕྲག་སོགས་འཁྱིལ་པ་དང་། །ལྗོན་ཤིང་བརླ་དབང་ཁུང་བུ་དང་། །མིག་དམར་པུས་མོའི་གནད་དང་བཅས། །མཆན་འཛིན་པིར་འདྲ་གྲུ་མོའི་གནད། །དེ་ལྟར་གནད་ནི་བཞི་བཅུ་བཞིས། །རྐང་ལག་འཇས་ པར་བྱེད་འགྱུར་རམ།།གལ་ཏེ་ཚབས་ཆེར་སྣད་གྱུར་ན། །དེས་ནི་སྲོག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་མགོ་ལ་སོགས་པའི་གནད་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་སྣད་པས་ནི། རྐང་ལག་འཇས་ཤིང་འཕྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་བསོད་ནམས་མ་ ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སྣད་ཚབས་ཆེན་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།པིར་མགོ་འདྲ་དང་ལོང་མོ་དང་། །མཁྲིག་མའི་གནད་བརྒྱད་ནད་ཚབས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པིར་མགོ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནད་བརྒྱད་པོ་ཕུག་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་ནད་ཚབས་ཆེན་པོ་སྐྱེད་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ལྗོན་ཤིང་མཆན་ཁུང་འཛིན། །བརླ་དང་པིར་མགོ་ལྟ་བུ་སྟེ། །བཅུ་གཉིས་སོར་གཅིག་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་དེ་རྣམས་ལས་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གནད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ནི་རང་གི་སོར་ཚད་ཀྱི་སོར་གཅིག་གི་ཚད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། མཁྲིག་མ་དང་ནི་ལོང་མོ་དང་། །ནུ་མའི་རྩ་བ་སོར་གཉིས་ཚད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གནད་དེ་རྣམས་ལ་མཁྲིག་མའི་གནད་གཉིས་དང་། ལོང་མོའི་གནད་གཉིས་དང་། ནུ་མའི་གནད་གཉིས་ཏེ། གནད་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཚད་ནི་སོར་གཉིས་སུ་གནད་པ་ཡིན་ནོ། །པུས་མོ་གྲུ་མོ་སོར་གསུམ ཚད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པུས་མོའི་གནད་གཉིས་དང་། གྲུ་མོའི་གནད་གཉིས་ཏེ། བཞི་པོའི་ཚད་ནི་སོར་གསུམ་ཡིན་ནོ། །གཞང་དང་ཆུ་སོ་ལྟེ་བ་སྙིང་། །སྔོན་པོ་མཚམས་མཐའ་མ་མོ་དང་། །པིར་འདྲ་སུམ་མདོ་རིས་འགྲམ་པ། །གནད་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུའི་ཚད། །རང་གི་ལག་མཐིལ་ ཚད་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ཁ་ལ་སོགས་པའི་གནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་རང་གི་ལག་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་གནད་ནི་ལྔ་བཅུ་དྲུག་།སོར་ཕྱེད་ཀྱི་ནི་ཚད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚད་བཤད་པའི་གནད་ཀྱི་ལྷག་མ་ཚད་མ་བཤད་ པ་དག་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ནི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ཚད་ནི་རང་གི་སོར་ཕྱེད་ཡོད་པར་འདོད་དོ།

关于'无僵硬、脚底、肋侧部位、腰部年轻部位边缘、颈部脉、感官、牙龈要害、脊椎不明显大脉、下身、乳颈三十三处'，在一个月或半月之后，在其他时间会导致死亡。这是指，若刺中无僵硬等三十三处要害，虽然不会立即死亡，但会在半月或一月内死亡。
关于'打击、放置这三处，若在那里产生痛苦，风会使肉、脂肪、骨髓和脑髓干枯。拔出武器会引起咳嗽、呼吸困难，并夺取生命'。这是指打击处两个要害和放置处一个要害，这三处若拔出刺入的武器就会死亡，若不拔出伤害则不会迅速死亡。为何拔出伤害会致死？因为拔出后会引起风，产生咳嗽和呼吸困难而夺取生命。如何夺取生命？是通过使肉等干枯而致死。
关于'蛇头、眼角、耳根、青色、颊部、后脑要害、肩部或肩等盘绕处、树木、大腿要害、孔穴、赤目、膝盖要害，以及腋下、笔状、肘部要害，如此这四十四处要害会使手脚瘫痪。若受到严重损伤，也会夺取生命'。这是指损伤蛇头等四十四处要害会导致手脚瘫痪、跛行等损害，如果由于非福德等原因造成严重损伤，则会夺取生命致死。
关于'笔头状、踝部和腕部八处要害会产生严重疾病'。这是指损伤笔头状等八处要害会产生极其严重的疾病。
关于'其中树木、腋窝、大腿和笔头状等十二处，尺寸为一指'。这是指在这些要害中，树木等十二处要害的尺寸为自己手指宽度的一指。
关于'腕部、踝部和乳根为二指尺寸'。这是指这些要害中，两个腕部要害、两个踝部要害和两个乳根要害，这六处要害的尺寸为二指宽。
关于'膝盖和肘部三指尺寸'。这是指两个膝盖要害和两个肘部要害，这四处的尺寸为三指宽。
关于'肛门、尿道、脐部、心脏、青色、边缘、母处、笔状、三岔路口、纹理、颊部等二十九处要害的尺寸为自己手掌大小'。这是指肛门等二十九种要害的特征，其尺寸为自己手掌大小。
关于'其余五十六处要害，认为是半指的尺寸'。这是指在上述已说明尺寸的要害之外的其余要害，数量为五十六处，其尺寸被认为是半指宽。

།གཞན་དག་གནད་དེ་ཏིལ་འབྲུ་སྟེ། །འབྲས་ཙམ་གྱི་ནི་ཚད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་གནད་དེ་དག་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་གནས་པར་ འདོད་ལ།གཞན་དག་ནི་འབྲས་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །རྩ་བཞིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལུས་ཀུན་བརྟས་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །དེ་ནི་གནད་ལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གང་རྩ་བཞི་པོར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པ་དང་། ནད་མེད་ པ་སྟེ་རྩ་བཞི་པོ་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་པར་སྔར་བཤད་ལ།གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལུས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་ལ་གནས་ཤིང་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཕུག་ཁྲག་དྲག་འབྱུང་། །ལུས་ཟུངས་རྣམས་ནི་ཟད་པའི་ཕྱིར། ། རླུང་འཕེལ་ནད་ནི་མི་བཟད་འདེབས། །རླུང་གིས་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད། །མཁྲིས་པ་རྒྱས་པར་གྱུར་བས་ན། །སྐོམ་དང་མགོ་འཁོར་སྐམ་དང་མྱོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རྩ་ཐམས་ཅད་གནད་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན། རྩ་དེ་ཕུག་ཅིང་ཁྲག་དྲག་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་ཤས་ཆེར བརྟེན་ན་དེས་ན་ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།ལུས་ཟུངས་དེ་ཟད་པས་རླུང་ནད་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་ནས་མི་བཟད་པའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་ཤིང་ན་བ་དང་། གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་དེ་སྐྱེ་ཞིང་འདེབས་ལ། ཡང་རླུང་དེ་མཁྲིས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ནད་ རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།མཁྲིས་པ་དེས་རྒྱས་ཤིང་བདོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐོམ་དད་དང་མགོ་འཁོར་བ་དང་། ཁ་སྐམས་པ་དང་། མྱོས་པའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་རྔུལ་ཚིགས་འབྱེ་ལུས་ལྷོད་དང་། །དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་དབང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ན་གནད་དུ་ ཕུག་ཅིང་སྣད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལུས་རྔུལ་ཞིང་ཚིགས་འབྱེ་བ་དང་།ལུས་ལྷོད་ཅིང་ཤིག་ཤིག་པོར་གྱུར་བས། དེ་གཤིན་རྗེའི་དབང་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གནད་གཅོད་ན་ནི་མྱུར་བ་རུ། །ལུས་ཀྱི་ཚིགས་ནི་ཆོད་འགྱུར་ཏེ། །ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཅད་པས་ན། །རྩ་ ནི་འཁུམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་གཅོད་ཅིང་སྣད་པར་གྱུར་བ་ན་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ལུས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་ཆོད་ཅིང་སྣད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁུམས་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་།ཁྲག་གནས་ན་ནི་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ནི་ཤས་ཆེར་ཁྲག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ན་གནས་ཞིང་སྐྱོན་མེད་ན་ནི། སྲོག་དེ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་གནད་མིན་ལེགས་ཕོག་ནི། །ངེས པར་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གནད་དེ་ཕུག་ཅིང་ཆོད་པས་ནི་སྲོག་ཆགས་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གནད་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་ཕོག་ཅིང་སྣད་པར་གྱུར་ན། མདའ་བརྒྱ་ཕོག་ཀྱང་འཆི་བར་མི་ འགྱུར་བའི་གནད་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འགའ་ཞིག་སྨན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ནི་ཕོག་པ་ཡིས། །འཚོ་བར་གྱུར་ཡང་དེ་ཡི་ནི། །དབང་པོ་མ་ཚང་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་གནད་དུ་ཕོག་པ་ཡོད་ན། ཡང་སྨན་པ་མཁས་ པས་བཅོས་བའི་ཡོན་ཏན་ནམ།གནད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མཐར་ཕོག་པས་གནད་དུ་ཕོག་ཀྱང་འཚོ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་དབང་པོ་མ་ཚང་ཞིང་ཞ་བོའམ་འཐེང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

对于'其他人认为要害如芝麻粒，有人认为如稻米大'这句话，其他医生认为这些要害的大小如芝麻粒般，而另一些人则认为如稻米大小。
对于'如前所说的四根脉，能滋养全身者，这些就是要害所在'这句话，如前所说的四根脉即风、胆、痰混合以及无病的四根脉共七百条，它们能滋养全身，这些都是要害所在并且稳固。
对于'因此刺破要害会剧烈出血，由于身体精华耗尽，风增长引发难忍之病，风使胆汁增长，胆汁增长则引起口渴、头晕、干燥、昏迷'这句话，由于所有脉都位于要害处，如果刺破要害剧烈放血过多，就会导致七种身体精华耗尽，身体精华耗尽会生起并增长风病，到了这种状态就会遭受难忍的病痛和刺痛等感受，而且这风又会使胆汁类疾病增长扩大。胆汁增长扩大后会产生口渴、头晕、口干和昏迷等病症。
对于'身体出汗、关节脱落、身体松弛，这就会落入阎王掌控'这句话，因此被刺中要害的人会出汗、关节脱落、身体松弛无力，就会落入阎王掌控而死亡。
对于'如果切断要害则会迅速使身体关节断裂，因为在关节处切断，会使脉收缩'这句话，如果切断并刺伤要害，身体的手脚等关节会迅速断裂受伤。为什么呢？因为在关节处切断，所有脉都会收缩断裂。
对于'对此，众生的生命，在血存在时才得以存在'这句话，对此，众生的生命主要依存于血液，如果血液存在且无损，生命就能维持。
对于'因此非要害处中箭，必定不会死亡'这句话，因为刺中或切断要害会导致生命死亡，而其他部位受伤仅仅出现创伤并不会死亡。因此如果错误地击中非要害处受伤，即使中了一百箭也不会死亡，这是确定无疑的。
对于'有些人因医生的功德，或因仅中一处，虽得存活，但其器官会不全'这句话，因为有些生命虽然中了要害，但由于医生高明的治疗功德，或者仅仅击中要害的边缘而非要害中心，虽然能够存活，但其器官会不全，会成为瘸子或跛子。

།དེ་བས་འབད་དེ་གནད་དུ་ནི། །ཐལ་སྨན་མེ་བཙའ་ལ་སོགས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།གང་གི་ཕྱིར་གནད་ལ་ཕོག་ཅིང་སྣད་པ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་སྲོག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གནད་དུ་མི་བྱ་བར་སྤང་བར་བྱའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་། ཀ་པིད་ཐའི་ཁུ་བ་ལ་ སོགས་པ་དག་འབད་དེ་གནད་དུ་མ་ཕོག་པར་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ།།གནད་དུ་ཕོག་ན་ཆུང་ངུས་ཀྱང་། །ཕལ་ཆེར་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གནད་དུ་ཕོག་ན་ཚབས་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་མང་དུ་ཤིན་ཏུ་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་གནད་ལ་བརྟེན་པའི་ནད། །རབ་ཏུ་འབད་པས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་དུ་ཕོག་ཅིང་སྣད་པ་ལ་འབའ་ཞིག་གིས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། གནད་རྣམས་ཀྱང་གནད་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན། མཚོན་གྱིས་ཕོག་བ་དང་འདྲ་བར་གནོད་པ་སྐྱེད་པ ཡིན་པས།དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་ཅིང་བརྩོན་པས་གསོ་དགོས་པའམ། འབད་པས་གསོས་ཀྱང་འཚོ་བ་དཀའ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ ལས།ལུས་ཀྱི་གནད་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཆི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།འཆི་བ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་འཆི་ལྟས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་སྔར་གནས་པས་ན། འདིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ནི་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ པར་བྱ་ན།གང་ན་ཡོད་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །འགྱུར་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་དང་། །མེ་ཡི་དུ་བ་ཆར་གྱི་སྤྲིན། །ཕྱིས་འབྱུང་མཚན་མ་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཆི་ལྟས་ལས་ངེས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་འབྲས་ བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྔོན་དུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་དང་།མེ་འབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་དུ་བ་འབྱུང་བ་དང་། ཆར་འབབ་པའི་དུས་སུ་སྤྲིན་འདུས་པ་དག་ནི་རྒྱུ་སྔར་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ཡིན་པ་ལྟར། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་འཆི་བར་ཤེས་པར་ འགྱུར་བའི་ལྟས་སམ་མཚན་མ་ཡིན་པས།དེ་ལས་ཕྱིས་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འཆི་ལྟས་མེད་ན་མི་འཆི་ལ། །འཆི་ལྟས་སྣང་ན་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་སྔར་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མའི་ལྟས་མེད་ན། ལྟས་ ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཆི་བར་ཡང་མེད་པས་མི་འཆི་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འཆི་ལྟས་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་ལྟས་འཆི་ལྟས་མིན་ཞེས་པ། །མི་མཁས་འཆི་ལྟས་མེད་མིན་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གང་འཆི་ལྟས་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འོས་པས་དེ་ ལ་ཡང་འཆི་ལྟས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ལ།འཆི་ལྟས་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་འཆི་ལྟས་མེད་པ་མི་ཤེས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཁས་ཤིང་འཆི་ལྟས་དང་འཆི་ལྟས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་མ་བྱང་བས། འཆི་ལྟས་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

因此应当努力避免在要害处使用粉末药、灸法等。对此，由于伤及要害会造成危害并危及生命，因此应当避免在要害处使用强烈的粉末药和施灸等。'等'字所包含的是避免使用诃子果和木瓜汁等，应当努力避免伤及要害。
即使轻微伤及要害，也多半会造成极大危害。对此，因为伤及要害即使程度轻微，'多半'即大多会造成极大的伤害和痛苦。
同样，对于依附要害的疾病，应当竭尽全力医治。对此，不仅仅是伤及要害本身会产生危害，如果疾病依附并停留在要害处，就会像被武器所伤一样造成危害，因此需要非常努力用功地医治，或者说即使努力医治也难以痊愈。
这是《八支心要集注释·词义月光》，由大师月官所作的身体要害品第四的注释。
对此，将解说身体变化差别品。对此，在了解要害差别之后开始此品的必要性是这样的：因为要害是导致死亡的原因，而死亡又是以先前自性改变为特征的死兆形态存在，所以在此提及。身体的变化是指从先前自性转变为其他状态，应当了知其差别或特征，将解说其所在之处。
如果问这种变化是什么样的，为此说道：如同果实之前有花朵，火之前有烟，雨之前有云，是后来事物的征兆一样，同样死兆必定导致死亡。对此，就像果实出现之前有花朵出现，火出现之前有烟出现，下雨时有云聚集，这些都是因先出现而果后生的征兆一样，同样地，从自性改变而了知将死的征兆，由此必定会死亡。
无死兆则不死，现死兆则不活。对此，若某人先前没有将死的征兆，则也不会有征兆所示的死亡而不会死；同样，若现出死兆也不可能存活。
说死兆非死兆，不智者不知无死兆。对此，实际上对于应当显示为死兆的，反而认为不是死兆，对于没有死兆的，也不知道没有死兆。为什么呢？因为不智且对于辨别死兆与非死兆没有经验，所以不知道死兆的有无。

།ལ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་པོའི། །ཁྱད་པར་གྱིས་ དེ་གཉིས་སུ་འདོད།།ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མང་པོ་ལས། །འཆི་ལྟས་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནད་ཞི་ན་ནི་ཞི་འགྱུར་ལ། །བརྟན་པར་གནས་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་འཆི་ལྟས་དེ་རྟེན་གྱི་ལུས་དང་། བརྟེན་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱིས་ ཏེ།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལས་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བདེ་དག་ལས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལས་བྱུང་བ་མཚན་མ་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་ལ་མ་ཞི་བར་བརྟན་པར་གནས་པ་ནི། དེ་ངེས་པར་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འཆི་ལྟས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུགས་དང་དབང་པོ་སྐད་དང་མདོག་།གཟུགས་བརྙན་བྱ་བ་སོགས་པ་དང་། །དངོས་པོ་དག་ནི་གཞན་ལ་ཡང་། །ཐ་མལ་པ་ལས་རྒྱུ་མེད་པར། །གཞན་དུ་གྱུར་གང་མདོར་གང་ནི། །འཆི་ལྟས་ཡིན པར་དེ་ཤེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །སྐད་ནི་ང་རོའོ། །མདོག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ལྔའོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་ཉི་མ་དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་གང་ཞིག་སྣང་བའི་གཟུགས་དང་མཐུན་ པར་བྱུང་བའོ།།བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སུ་བྱ་བའི་རྣམ་པ་མང་པོའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་གཏོགས་པ་དེ་དག་དང་། འདིར་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་སྟེ། ། བློ་དང་དྲན་པ་དང་རང་བཞིན་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་ཐ་མལ་པ་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་རྒྱུ་མེད་པ་སྟེ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་གློ་བུར་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞིང་སྣང་བ་མདོར་བསྡུ་ན། དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆི་ལྟས་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའི། །རྒྱུ་གང་ཡང རུང་བ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་འཆི་ལྟས་སུ་ནི་གཟུང་ངོ་།།སྐྲ་དང་བ་སྤུ་མ་བསྐུས་པར། །སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ལྟར་གང་སྣང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བ་གང་ཞིག་སྐྲ་དང་སྤུ་རྣམས་མ་བསྐུས་པར་བསྐུས་ཤིང་བྱུགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་། དུས་ཀྱིས་བསྐུས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་མིག་ནི་རབ་གཡོ་དང་། །མི་འགྱུར་ཕྱིར་བྱུང་ཁུང་བུར་ཞུགས། །ཡོ་དང་བགྲད་དང་འཛུམས་པ་དང་། །བཅུམ་ཞིང་སྨིན་མ་སྨད་པ་དང་། །འཁྲུལ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་དང་། །སྲེ་མོའི་མིག་ལྟར་བལྟ་བ་དང་། །ཐི་བ་འདྲ་དང་མགལ་མེ་འདྲ། །མཆི་མ་འཛག་ ཅིང་རྫི་མ་འཁྲུགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་གང་ཞིག་མིག་རབ་ཏུ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། ཡང་ན་མི་འགྱུར་ཞིང་ཧར་ཧར་པོར་འདུག་པ་དང་། ཡང་ན་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་གློ་བ་དང་། ཡང་ན་མིག་འབྲས་ཁོང་དུ་ཞུགས་ཤིང་གཏིང་དུ་སོང་བར་སྣང་བ་དང་། ཡོ་ཞིང་མ་སྙོམས་པར་ སྣང་བ་དང་།ལྷག་པར་བགྲད་ཅིང་གདངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤས་ཆེར་འཛུམས་ཤིང་མི་འབྱེད་པ་དང་། སྨིན་མ་བཅུམ་ཞིང་འདུས་པ་འགྱུར་བའམ། ཁྱད་པར་དུ་སྨད་ཅིང་དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་ཞིང་ལོག་པར་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་བ་ ཉམས་ཤིང་རྟུལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྲེ་མོའི་མིག་ལྟར་བལྟ་བ་དང་། ཐི་བའི་མདོག་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་མཆི་མ་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫི་མ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ནད་ལ་ སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་སྣང་བ་ནི་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ།

有些人依靠所依和能依的差别而认为有这两种。从众多病症的情况中，会出现死兆的形式。若病得到平息则会平息，若稳固存在则会死亡。对此，其他医生认为死兆依靠身体和所依的病等差别而分为两种。而且从风等众多病症的情况中显现并出现为死兆的形式，其中若风等病得到平息，从此产生的征兆也会平息，若未平息而稳固存在，则必定会死亡，故称为死兆。
色相和诸根、声音和颜色、影像及行为等，以及其他事物，若无因由而异于平常，凡是如此变化者，应知即是死兆。对此，色相是指颜色和形状的形态。诸根是指眼等。声音是指音声。颜色是指五大种性的五种形态。影像是指在日光、水和镜子等中所显现的与形相相应而生起者。行为是指身语意诸多行为的形态。'等'字是包括其他属于身体的事物。如是，属于色相等事物的那些以及此处所说的其他形态，即心的行为如智慧、记忆和性情稳固等，从平常即自然安住中无因由，即虽无变化的因由而突然改变显现，总之，凡是如此者即应知是死兆。不应执著由任何因缘而改变者为死兆。
头发和体毛未涂抹却如涂油般显现者。对此，若有众生的头发和毛发未涂抹却显现如涂抹般，此人也将被时间涂抹而死亡。
若有人眼睛剧烈摇动，或不动而外凸入窝，歪斜、张大和微笑，皱眉和眉毛下垂，迷乱和视力衰退，如猫眼般注视，如鸱鸮般和如火把般，流泪而睫毛紊乱。对此，同样若有人眼睛剧烈摇动，或者不动而呆滞，或者外凸隆起，或者眼球内陷而显得深陷，显得歪斜不均匀，过分张大，同样过分眯起不张开，眉毛皱起聚拢或特别下垂低陷，同样见到迷乱而颠倒，视力衰退迟钝，同样如猫眼般注视，显现如鸱鸮的颜色，显现如旋转的火把，无因由流泪涌出，同样睫毛紊乱而摇动，这些若无病等因由而显现即是死兆。

།སྣ་ནི་ཤིན་ཏུ་གདངས་པ་དང་། །ཞོམ་དང་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་དང་། །སྐྲང་དང་གས་དང་རྙིད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་གི་སྣ་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་གདངས་ཤིང་ཡངས་པར་སྣང་ བའམ།ཡང་ན་ཞོམ་ཞིང་འདུས་པར་འགྱུར། འབྲུམ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱབ་ཅིང་གང་བ་དང་། སྐྲང་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གས་ཤིང་པགས་པ་ཞིག་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རྙིད་ཅིང་སྐམས་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་མ་མཆུ་འཕྱང་བ་དང་། །ཡ་མཆུ་གྱེན་དུ་ བརྫེས་པ་དང་།།གཉི་ག་འཛམ་བུ་སྨིན་འདྲར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་མ་མཆུ་ཐུར་དུ་འཕྱངས་པ་དང་། ཡ་མཆུ་གྱེན་དུ་བརྫེས་ཤིང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་མཆུ་གཉིས་ཀ་འཛམ་བུ་སྨིན་པ་ལྟར་ཁ་དོག་ནག་པོར་སྣང་བ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །སོ་ནག་ གསེག་མར་བཅས་པ་དང་།།དམར་ཞིང་སོ་ཞོ་ནག་ནོག་ཅན། །གློ་བུར་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་སོ་གནག་པར་གྱུར་བ་དང་། གསེག་མར་བཅས་པ་སྟེ། རྡོའི་གསེག་མ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་ན་དམར་ཞིང་ཟངས་ལྟར་སྣང་བ་གློ་བུར་དུ་སོ་ཞོ་ཆགས་པའམ། འདམ་གྱིས་བསྐུས་པ་ལྟར་ནག་ནོག་ཏུ་གྱུར་པའམ། གློ་བུར་རྒྱུ་མེད་པར་འཁྲུལ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །ལྕེ་ནི་ཡོ་དང་རྟག་ཏུ་འབྱིན། །སྐྲང་དང་སྐམས་དང་ལྕི་དང་གནག་།གོས་དང་རྩུབ་དང་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལྕེ་གློ་བུར་དུ་ཡོན་པོར་གྱུར་པ་དང་། རྟག་ཏུ ཕྱིར་འབྱིན་པ་དང་།སྐྲང་ཞིང་སྤོ་བ་དང་། སྐམས་ཤིང་རིང་པ་དང་། ལྕི་ཞིང་མཐུག་པ་དང་། ཁ་དོག་གནག་པ་དང་། ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྩུབ་ཅིང་ཚེར་མས་ཁྱབ་པ་ལྟར་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེ+ེམ་པོར་གྱུར་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །མཇིང་པས་མགོ་ནི་ མི་ཐེག་དང་།།རང་གི་ལྟག་རྒྱ་བ་ཁུར་ལྟར་ལྕི། །འགྲམ་པས་ཁ་ན་གནས་པ་ཡི། །ཁ་ཟས་བལྡད་པར་མི་ནུས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཇིང་པ་ནི་སྐེ་བ་སྟེ། དེས་མགོ་བོ་མི་ཐེག་ཅིང་བརྟེན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གང་རང་གི་ལྟག་པ་རྒྱབ་ཁུར་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་སེམས་པ་དང་། གང་གི་འགྲམ་ པས་ཁ་ཟས་བལྡད་ཅིང་མིད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པར་ཡན་ལག་།ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའམ་ཤིན་ཏུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ནད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་བརླ་དང་དཔུང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའམ། ཡང་ན་ལན་འགའ་ཞིག་ ཏུ་ཡང་བར་སེམས་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ།།དུག་དང་སྣད་པ་མེད་པ་ཡང་། །བུ་ག་རྣམས་ལས་ཁྲག་འབྱུང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་དུག་འཐུངས་པའམ་ལུས་ལ་སྣད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་རྣམས་ལས་ཁྲག་འབྱུང་བ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་ཕོ་མཚན་ནུབ་པ་དང་། །རླིག་པ་རབ་ཏུ་འཕྱང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕོ་མཚན་ནུབ་ཅིང་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ་དང་། རླིག་པ་ཐུར་དུ་འཕྱང་བའང་འཆི་ལྟས་སོ། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་གྱུར་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་འཆི་བདག་དབང་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གི ཕོ་མཚན་དང་རླིག་པ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ།ཕོ་མཚན་འཕྱང་བར་གྱུར་ལ། རླིག་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། སྐྲ་དང་བ་སྤུ་མ་བསྐུས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལས་གོ་བཟློག་གྱུར་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་མཚན་མ་དེ་དག་དང་ ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་ཞིང་འཆི་བའི་ལྟས་ཡིན་ནོ།།ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

鼻子极度张开，凹陷且布满小疱，肿胀、破裂和干枯。对此，如果某人的鼻子无故突然张开显得宽大，或者凹陷收缩，遍布小疱充满，肿胀膨大，破裂如皮肤损坏般显现，干枯萎缩，这些都是死亡征兆。
下唇下垂，上唇向上翻卷，二者如同熟透的蒲桃。对此，某人下唇向下垂落，上唇向上翻卷反转，或者两唇如同熟透的蒲桃般呈现黑色，这也是死亡征兆。
牙齿发黑带碎屑，发红且牙龈黑浊，突然无故松动。对此，某人牙齿变黑，带有碎屑，即如细小石屑般出现，或者发红如铜般显现，突然长出牙龈，或者如涂抹泥浆般变得浑浊，或者突然无故松动，这也是死亡征兆。
舌头歪斜且经常伸出，肿胀、干枯、沉重、发黑，沾染、粗糙且失去知觉。对此，某人舌头突然变歪，经常伸出，肿胀膨胀，干枯变硬，沉重厚实，颜色发黑，沾染污浊，粗糙如遍布荆棘般存在，失去知觉变得僵硬，这也是死亡征兆。
脖子无法支撑头部，自己的后颈如负重般沉重，腮部无法咀嚼口中的食物。对此，脖子即颈部，它无法支撑和维持头部，某人感觉自己的后颈如背负重物般极其沉重，某人的腮部无法咀嚼和吞咽食物，这也是死亡征兆。
某人无故四肢极其沉重或极其轻盈。对此，某人无病等原因，大腿和手臂等四肢极其沉重，或者有时感觉轻盈，这也是死亡征兆。
无中毒和受伤却从诸窍流血。对此，某人若未饮毒或身体未受伤，却从眼等诸窍流血，这也是死亡征兆。
某人阳具内缩，阴囊极度下垂。对此，某人阳具内缩向上翻，阴囊向下垂落也是死亡征兆。
与此相反的情况，一切都将归于死主掌控。对此，某人阳具和阴囊与此相反，即阳具下垂，阴囊内缩，这也是死亡征兆。
如是，从'头发和体毛未经涂抹'到'与此相反的情况'等文句所说的这些征相，凡是具有这些征相的一切都将归于死主掌控且是死亡征兆。应当如是贯通一切。

།གང་གི་རྩ་རིས་སྔོན་མེད་པར། །ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་ནི། །དཔྲལ་བའམ་ཆུ་སོའི་སྟེང་ན་གནས། །དེ་ནི་ཟླ་དྲུག་ལས་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ ཞིག་ནད་མེད་པར་གནས་པ་ལས་རྩ་རིས་སྔོན་མེད་པའི་སར་པ་སྔ་ན་མི་གནས་པ།ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་ཡོན་པོ་དཔྲལ་བའམ་ཆུ་སོའི་སྟེང་ན་གནས་པར་གྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཟླ་བ་དྲུག་ལས་མི་འཚོ་ཞིང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཅན་གང་གི་ལུས་ལ་ཆུ། །པདྨའི་འདབ་མ་ ལྟ་བུར་ནི།།རྐྱལ་ཚེ་ཆུ་ལ་མི་ཆགས་པ། །དེ་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་ན་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཅན་དེ་མི་གང་རྐྱལ་ཞིང་ཆུའི་ནང་ན་ཞུགས་པ་ཁྲུས་བྱེད་པ་ན། དེའི་ལུས་ལ་ཆུ་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ཆུ་གཏོར་བའི་ཚུལ་དུ། ཆུ་དེ་འདྲིལ་ཞིང་ཆགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ནས་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། སྤྱི་བོ་དུ་བའམ་སྣུམ་བཅས་སྣང་། །དེ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གི་སྤྱི་བོར་དུ་བ་ལྟ་བུའམ། སྣུམ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་རྒྱུ་མེད་པར་སྣང་ན། དེ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་བོའམ་སྨིན་མཚམས གསར་དུ་ནི།།མཚམས་བྱེ་བའམ་གཙུག་འཁྱིལ་སྣང་། །ནད་མེད་ཞག་ནི་དྲུག་གིས་འཆི། །ནད་པ་ཞག་གསུམ་ནས་འཆི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་བོ་སྟེ་མགོ་བོའམ། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་གནས་སུ་གསར་དུ་མཚམས་བྱེ་ཞིང་གྱེས་པ་ལྟར་སྣང་བའམ། གཙུག་འཁྱིལ་ བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྟེ།མཚམས་བྱེ་བ་ནི་རི་མོ་དྲང་པོའོ། །གཙུག་འཁྱིལ་བ་ནི་རི་མོ་ཟླུམ་པོར་འཁོར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་སྣང་ན་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་ནི་ཞག་དྲུག་གིས་འཆི་ལ། ནད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཞག་གསུམ་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྕེ་གནག་ཁ་ནི་མནམ་པ་དང་། །མིག་ གཡས་ཕུགས་སུ་བྲོས་པའམ།།བྱ་ནི་མགོ་ལ་བབས་པ་དག་།གང་ཡིན་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གི་ལྕེའི་མདོག་གནག་པ་དང་། ཁའི་དྲི་མནམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མིག་གཡས་ཕུགས་སུ་བྲོས་ཤིང་ཁུང་བུར་ཞུགས་པ་དང་། ཡང་ན་མགོ་ལ་བྱ་བབས་ཤིང་ འདུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་སྤང་བར་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཁྲུས་བྱས་བྱུགས་པ་དང་། །ལུས་ཀུན་གཤེར་བར་གནས་བཞིན་དུ། །སྙིང་ག་བཞིན་དུ་མྱུར་བར་སྐམས། །དེ་ནི་ཟླ་ཕྱེད་ལས་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་དང་པོར་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་དེའི་འོག་ཏུ་བྱུག་ པས་བྱུགས་པ་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་གཤེར་དང་རླན་དང་བཅས་པར་གནས་བཞིན་དུ་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་ཆེར་མྱུར་དུ་སྐམས་པར་གྱུར་ན།མི་དེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལས་མི་འཚོའོ། །གློ་བུར་དུ་ནི་ལུས་ཀུན་མདོག་།ཅིག་ཅར་ཐ་མལ་པ་ལས་ཉམས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སོགས་པ་དང་། །རྩུབ་དང་སྣུམ་འགྱུར་འཆི་ བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ལུས་ཀྱི་མདོག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐ་མལ་པ་ལས་ཉམས་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐ་མལ་པའི་མདོག་ནི་དཀར་བ་དང་གནག་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་མྱུར་བའི་མདོག་སྔོ་བ་དང་དམར་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་ཐམས་ཅད་དམ།དེའི་ཡན་ལག་ལ་ནད་ལ་སོགས་པ་དང་རྩུབ་པ་དང་། སྣུམ་པར་གྱུར་ཅིང་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་སོར་མོ་དྲང་བ་ན། །སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གི་སོར་མོའི་ཕྱོགས་ ལ་དྲང་བའམ་མནན་པར་གྱུར་པ་ན།སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་པས་མི་འཆོའོ།

若某人的脉纹前所未有，如新月般显现在额头或牙齿上方，此人活不过六个月。也就是说，某人本来健康无病，却在前所未有的地方出现如新月般弯曲的脉纹，显现在额头或牙齿上方，此人将不能存活超过六个月，必将死亡。
若有人身体上的水，如同莲花叶一般，游泳时水不沾身，此人六个月后将死。也就是说，若有人游泳或进入水中沐浴时，其身体上的水如同泼在莲花叶上一般滚落不沾，此人也将在六个月后死亡。
头顶若现烟雾或油腻状，此人一个月后将死。也就是说，若某人头顶无故显现如烟雾般或油腻状的现象，此人必将在一个月后死亡。
头顶或眉间若新生裂缝或旋涡，无病者六日死，有病者三日死。也就是说，在头顶或眉间处新出现裂缝般的分开现象，或出现旋涡状现象。裂缝是直线状的纹路，旋涡是圆形盘旋的纹路。若出现这种现象，健康无病者将在六天内死亡，若是病人则将在三天内死亡。
舌黑且口臭，或右眼凹陷，或鸟落头上者，皆应舍弃。也就是说，若某人舌头发黑且伴有口臭，或右眼凹陷入眼窝，或有鸟落在头上停留，凡是这样的病人都不应医治而应放弃。
若有人沐浴涂油后，全身湿润之时，心口处迅速干燥，此人活不过半月。也就是说，某人先沐浴后涂油，当全身都是湿润状态时，心口部位却迅速变干，此人将不能存活超过半个月。
若突然间全身肤色，一时改变失去常态，同样地变得粗糙或油腻者将死。也就是说，若突然无故全身肤色同时改变失去正常状态，即正常的肤色是白或黑等，迅速变成青色或红色等，同样地，全身或肢体因病等变得粗糙或油腻，突然出现冷热等症状者也将死亡。
若掰手指时不出声响者不能活。也就是说，某人掰或按压手指时，没有声响，这也是死兆，将不能存活。

།དེ་བཞིན་ལུད་པ་སྦྲིད་སོགས་ལ། །གང་ཞིག་སྔོན་མེད་སྒྲ་འབྱུང་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་ལུད་པ་ལུ་བ་དང་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བ་དང་། གཅིན་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་མེད་ཅིང་ ཐ་མལ་པའི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་བྱུང་ན་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།།དབུགས་འབྱིན་ཐུང་བའམ་རིང་བའམ། །དྲི་མནམ་པའམ་དྲི་ཞིམ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་དབུགས་འབྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བའམ། ཤིན་ཏུ་རིང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་དྲི་མནམ་པ་དང་། དྲི་ཞིམ་པར་ གྱུར་ན་ཡང་མི་འཚོའོ།།ལུས་ནི་ཁྲུས་བྱས་མ་བྱས་རུང་། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་བྱུང་བའམ། །གོས་རྨ་དྲི་མར་བྱུང་ན་ཡང་། །དེ་ནི་ལོ་གཅིག་ནས་འཆི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང་རུང་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་། མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་སྟེ། མིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དྲི་ མི་ཞིམ་པའམ།དྲི་ང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གི་གོས་ལ་རྨའམ་དྲི་མ་ལ་མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་བྱུང་ན་དེ་ནི་ལོ་གཅིག་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཤིག་དང་སྦྲང་མ་སོགས། །དྲི་ཞིམ་པས་ནི་འདུ་བའམ། དྲི་ང་བ་ཡིས་སྤོང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་ ལོ་གཅིག་ལས་མི་འཚོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་ལ་ཤིག་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཞིམ་པོ་བྲོ་བས་འདུ་ཤིང་འཕུངས་པར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་དྲི་ང་བའི་དབང་གིས་སྤང་ཞིང་ལུས་འདོར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་ལས་མི་འཚོའོ། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་ལུས་ཚ་བ། །གྲང་བ་ ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང་།།བསིལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བར་སྣང་། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་རྔུལ་དང་རེངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་ལུས་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པའམ། རྟག་ཏུ་གྲང་ཞིང་བསིལ་བར་སྣང་བ་དང་། ལུས་བསིལ་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ རྒྱུ་མེད་པར་ཤས་ཆེར་རྔུལ་བ་དང་།གྲང་ཞིང་རེངས་པ་དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་ལས་མི་འཚོའོ། །གང་ཞིག་གྲང་བའི་ཆུ་བུར་འབྱུང་། །ལུས་གྲང་བ་ལས་ཚ་བ་སྐྱེ། །གྲང་གདུངས་ཐན་ལ་མི་དགའ་བ། །དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་དབང་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ལུས་གྲང་བར་གྱུར་ཀྱང་། ཆུ་བུར་འབྱུང་བའམ། ལུས་གྲང་བ་ལས་ཚ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། གྲང་བས་གདུངས་ཀྱང་ཚ་བའི་ཐན་པ་ལ་མི་དགའ་ན། དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་སྙིང་ག་དྲོ་གྱུར་ལ། །ལྟོ་བ་ཤིན་ཏུ་གྲང་གྱུར་ཅིང་། །བཤང བ་འཁྲུ་ཞིང་སྐོམ་དད་ཆེ།།དེ་ནི་རོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གི་སྙིང་ག་དྲོ་ཞིང་ཚ་བར་གྱུར་ཀྱང་། ལྟོ་བ་ཤིན་ཏུ་གྲང་བར་གྱུར་པ་དང་། བཤང་བ་སླ་ཞིང་འཁྲུ་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་དེ་ཡང་གསོན་བཞིན་དུ་རོ་དང་འདྲ་སྟེ་འཆི་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།བཤང་དང་གཅི་བ་མཆིལ་སྣབས་དང་། །ཁུ་ཆུ་ཆུ་ནང་ནུབ་གྱུར་པའམ། །མཆིལ་མ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང་། །གང་ཡིན་པ་དེ་ཟླ་གཅིག་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་གང་གི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་ཅིང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའམ། གང་གི་མཆིལ་མ་ཁ་ དོག་མང་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ན།དེ་ཡང་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ས་ནི་ནམ་མཁར་མཐོང་བ་དང་། །ནམ་མཁའ་སར་ནི་མཐོང་གྱུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་སྲ་ཞིང་སྟུག་པའི་ས་ནི་ནམ་མཁའི་བར་སྣང་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ ཡང་སའི་རྣམ་པ་ལྟར་གཟུགས་ཅན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་ཐོག་མ་དང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

对于打嗝、喷嚏等，如果发出前所未有的声音，即：某人在打嗝、喷嚏、小便等时发出前所未有的、超出寻常的声音，这也是不能活命的征兆。
呼吸短促或者过长，或者有臭味或香味，即：某人呼吸变得极短或极长，突然散发臭味或香味，这也是不能活命的征兆。
身体不论是否沐浴，散发非人的气味，或衣服上有伤口和污垢的气味，这样的人将在一年内死亡。即：某人不论是否沐浴，散发非人的气味，也就是超出人类常态的气味，不论是不悦意或悦意的臭味或香味；或者衣服上有伤口或污垢散发非人的气味，这样的人将在一年内死亡。
如果虱子和苍蝇等因香味聚集，或因臭味远离，这样的人活不过一年。即：某人身上的虱子和苍蝇等因香味而聚集拥挤，或者因臭味而远离逃避，这样的人也活不过一年。
某人身体经常发热却感觉寒冷，凉爽却感觉炎热，无缘无故出汗和僵硬。即：某人无缘无故身体经常发热灼烧，或经常感觉寒冷清凉，身体凉爽却感觉极热，同样地无缘无故大量出汗，寒冷僵硬，这样的人也活不过一年。
某人寒冷时起水泡，身体寒冷却生热，被寒冷折磨却不喜欢热天，这是已被阎王掌控。即：某人身体寒冷却起水泡，或从寒冷产生热感，被寒冷折磨却不喜欢炎热天气，这就是已被阎王掌控，将要死亡。
某人心窝发热，腹部极冷，腹泻且极度口渴，这与死尸无异。即：某人心窝发热发烫，但腹部极其寒冷，大便稀软腹泻，极度口渴被渴折磨，这样的人虽然还活着但如同死尸一般，应知必死无疑。
大便、小便、唾液、鼻涕和精液沉入水中，或唾液呈现各种颜色，这样的人将在一个月内死亡。即：某人的大便等沉入水中下沉，或唾液呈现多种不同颜色，这样的人也将在一个月内死亡。
看见大地在空中，或看见空中变成大地。即：某人看见坚实厚重的大地在空中，或看见空中呈现如地面般有形状，不论是哪种情况都将死亡。以上所说都应当如此理解。

།གཟུགས་མེད་གཟུགས་ཅན་ལྟ་བུ་དང་། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་མེད་ལྟ་བུར་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་གཟུགས་མེད་ཅིང་བལྟར་མེད་པ་ དེ་གཟུགས་ཅན་སྣང་བ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་།གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ལྟར་གནས་པར་མཐོང་ཞིང་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་འོད་ཆེན་འོད་མེད་མཐོང་། །དཀར་པོ་གནག་དང་ཡོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ འོད་ཅན་གང་ཡིན་པ་འོད་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་།དཀར་པོ་ནི་ནག་པོར་མཐོང་ལ། ནག་པོ་ནི་དཀར་པོར་མཐོང་བ་དང་། ཡོད་པ་ནི་མེད་པར་མཐོང་ལ། མེད་པ་ནི་ཡོད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་ནད་མེད་པར་ཟླ་བ་ནི། །གཟུགས་མངར་རི་མེད་མཐོང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཟུགས་དུ་མར་མཐོང་། ར་རི་མེད་པ་སྟེ་རི་བོང་གི་མཚན་མ་མེད་པ་མཐོང་ན་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིད་མ་ལོག་པ་དྲི་ཟ་སྲིན། །ཡི་དྭགས་གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིང་། །གཟུགས་མི་སྡུག་པར་མཐོང་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པར་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་སྟེ་མིའམ་ཅི་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་འདིར་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པ་ཕྱེ་བའི་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཆི་ཞིང་དུས བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྨེ་བདུན་དང་ནི་ཉེར་གནས་པའི། །སྐར་མ་སྒྲིབ་བྱེད་མ་མཐོང་དང་། །དགུ་ཚིགས་གུང་ཚུགས་མ་མཐོང་བ། །དེ་ནི་ལོ་གཅིག་མི་འཚོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་སྐར་མ་སྨེ་བདུན་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་སྐར་མ་སྒྲིབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་དགུ་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའི་གང་གཱ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་།སྐར་མ་གུང་ཚུགས་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལོ་གཅིག་མི་འཚོ་སྟེ་ལོ་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲུག་སྒྲ་ཆུ་བོའི་སྒྲ་དང་ནི། །གླིང་བུ་པི་ཝཾ་རྔ་ཡི་སྒྲ། །སྒྲ་གཞན་མེད་པར་ཐོས་པའམ། །ཡོད་པ་ཡང་ཐོས་པར་མ་གྱུར་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུག་སྒྲ་ནས་རྔའི་སྒྲའི་བར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྒྲ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དག་མི་གཞན་པ་དག་ཡོད་ཀྱང་མ་ཐོས་པས་དེ་ཐོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲུག་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཆེ་བ་གཞན་དག་གྲག་པར་གྱུར་བ་གཞན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་ཐོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་འོག་ནས་སྨོས་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ། །རྣ་བའི་བུ་ག་བཀག་པ་ཡིས། །འུར་འུར་པོ་ཡི་སྒྲ་མི་ཐོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་རྣ་བའི་བུ་ག་སོར་མོས་བཀག་པ་ན། འུར་འུར་པོའི་སྒྲ་མེ་འབར་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་དེ་མི་ཐོས་པ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དྲི་དང་ རོ་དང་རེག་།གང་ཞིག་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་ནི་དྲི་ང་བར་འཛིན་ལ། དྲི་ང་བ་ནི་དྲི་ཞིམ་པར་འཛིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་རོ་མངར་བ་ཡིན་ཡང་། ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང བར་འཛིན་པའམ།ཁ་བ་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་ཚོར་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་ཡང་འཇམ་པ་ནི་རྩུབ་པར་ཤེས་ལ། གྲང་བ་ནི་ཚ་བར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པར་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡོང་ཡེ་མི་ཚོར་དང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་མི་ཚོར་ཞིང་ཡོང་ཡེ་མི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

对于'无形现有形，有形现无形'这句话，是说某个本来无形且不可见的事物显现为有形的样子，以及有形之相显现为无形的样子，产生这种错觉的人也将死亡。
对于'如是大光无光见，白色为黑有为无'这句话，是说同样地，凡是有光如火等的显现为无光，白色显现为黑色，黑色显现为白色，有显现为无，无显现为有的人也将死亡。
对于'眼无病时见月亮，形状多现无兔影'这句话，是说眼睛没有疾病却见到月亮呈现多种形状，看不到兔子的标记，这样的人也将死亡。
对于'未入睡时见干闼婆，罗刹饿鬼及其他，见到不悦之形象，此人必将趋死亡'这句话，是说人在未入睡时见到干闼婆等，以及其他如紧那罗、罗刹等，虽然此处未提及不悦之形，但见到各种不同出生地的非人类的人也将死亡。
对于'北斗七星及邻星，遮星若见不分明，银河中天不见者，此人一年将不存'这句话，是说若有人见不到北斗七星及其附近的遮星（一颗小星），同样见不到所谓的银河（即天空中的恒河）和中天星宿的人，活不过一年，不会度过一年。
对于'雷声江河之声响，笛声琵琶鼓之声，无声却闻为有声，有声反而不得闻'这句话，是说从雷声到鼓声等声音，以及其他声音，明明他人都没有听到却能听到，同样地，雷声等声音和其他大声音明明存在却听不到的人将死亡。
对于'以手堵塞耳孔时，嗡嗡之声不得闻'这句话，是说某人用手指堵住耳孔时，听不到类似火燃烧声的嗡嗡声的人也将死亡。
对于'如是香味及触觉，若有错乱之感知'这句话，是说同样地对于香等产生错误认知，即把香味认知为臭味，把臭味认知为香味，或者把甜味认知为苦味等任何味道，或者感知苦味为甜味等任何味道，同样地触觉也是把柔软认知为粗糙，把冷认知为热，或相反的认知，具有这种错乱的人也将死亡。
对于'或者完全不能知'这句话，是说从各个方面完全感知不到香等，完全不知的人也将死亡。

།མེ་མར་ཤི་བའི་དྲི་མི་ཚོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་མེ་མར་ཤི་བར་གྱུར་བའི་དྲི་སྣའི་དབང་པོས་མི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་འཆི་བའི་ལྟས་སོ། །ཆོ་ག་བཞིན་བྱས་ ནད་སྐྱེས་ལ།།ཆོ་ག་ལོག་པས་བདེར་གནས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ལ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱས་ཀྱང་། ནད་སྐྱེད་ཅིང་ཐུ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཡང་གང་ཞིག་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལྟར་མ་བྱས་པར་སྦྱོར་བ་ལོག་པར་བསྟེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་པ་ལྟར་བྱེད་ པ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ལུས་ནི་རྡུལ་གཡོགས་འདྲ། །ལུས་ལ་སྣད་པར་མི་ཚོར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ལུས་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་ཤིང་ཕྱག་དར་གྱིས་ཁེབས་པ་ལྟར་རྡུལ་ཅན་གནས་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །ཡང་གང་གི་ལུས་ལ་མཚོན་གྱིས་སྣད་ཅིང་བཅད་ཀྱང་ཚོར་བ་མེད་པ་ དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དཀའ་ཐུབ་དྲག་དང་ཆོ་ག་ནི། །སྔོན་འགྲོའི་རྣལ་འབྱོར་མེད་པ་རུ། །དབང་པོ་ལས་འདས་ཤེས་པ་སྐྱེས། །དེ་རྣམས་འཆི་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་དབང་པོ་ལས་འདས་ཤིང་མི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྷ་ཡུལ་ལ་ སོགས་པ་ན་ཡོད་ཅིང་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མེད་པར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །སྐད་འགགས་ དམན་ཞིང་མི་གསལ་དང་།།གང་ཞིག་སྐད་ནི་འཛེར་གྱུར་དང་། །སྨྲ་འདོད་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་ནི། །བརྗེད་འགྱུར་དེ་ནི་མི་འཚོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གློ་བུར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་འགགས་ནས་དམན་ཞིང་ཞུམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་མ་ནུས་པར་གྱུར་ན་དེ་མི་འཚོ་འོ། །ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་སྐད་འགྱུར་ཞིང་འཛེར་བ་དང་།གང་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འཕྲལ་དུ་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཅི་ཡང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའ། །སྐད་གསང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་འགྱུར། །མདོག་དང་སྟོབས་ནི་ཉམས་པ་དང་། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ནད་འཕེལ་བར། །སྣང་བ་དག་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡང་གང་ཞིག་སྨྲ་བའི་སྐད་གསང་དམའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་མདོག་དང་སྟོབས་ཉམས་ཤིང་བྲི་བ་དང་། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ནད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་མི་འཚོ་སྟེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་གསང་ཉམས་པར་གྱུར་བ་དང་། །བདག་ ཉིད་འཆི་བར་སྨྲ་བ་སྟེ།།དེ་འདྲའི་སྒྲ་ནི་ཐོས་པ་དག་།རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་གསང་ཉམས་ཏེ། སྐད་ཀྱི་གསང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་ཉིད་འཆི་བར་སྨྲ་བ་སྟེ། ཁོ་བོ་ནི་འཆིའོ་འཆིའོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། ཁྱེད་འཆིའོ་ཁྱེད་ནི་ འཆིའོ།།ཞེས་གཞན་སྨྲ་བ་དག་ཐོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་བས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའི་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་ཚད་དང་ནི། །མདོག་གམ་གཟི་མདངས་གང་དག་གི། །གཟུགས་བརྙན་འགྱུར་བའི་རྨི་ལམ་དུ། །མཐོང་ན་དེར་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ནི་རིང་ ཐུང་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་བ་དང་། ཚད་ནི་ཆུ་ཞེང་ལ་སོགས་པའོ། །མདོག་ནི་སྔོ་བསངས་ལ་སོགས་པའོ། །གཟི་མདངས་ནི་ཁ་དོག་དེ་ཉིད་འབྱེས་པར་བྱེད་ཅིང་རིང་ནས་གསལ་བར་སྣང་བའོ།

对于'不闻熄灭灯火气味'这句话，某人对于灯火熄灭的气味鼻根感觉不到，这也是死亡的征兆。
对于'按规治病反生病，违规治疗反安乐'这句话，某人虽然按照医学典籍中的规定方法进行治疗，却生病并恶化；另有人虽然没有按照医疗规程而采用错误的治疗方法，却安然无恙，这也将会死亡。
对于'身如尘埃覆，身体不知痛'这句话，某人身体被尘土覆盖，如同被灰尘遮蔽一般处于多尘状态，此人也活不了。另外，某人身体被武器割伤却没有感觉，此人也将会死亡。
对于'无前行瑜伽，苦行及仪轨，超越诸根识，当知彼将死'这句话，没有剧烈苦行修持却超越感官，知晓天界等不可知境界的知识生起；同样，没有如论典所说的真实教授仪轨作为前行的内摄心意瑜伽专注，而生起超越感官的知识，这也是将要死亡的征兆。
对于'声音嘶哑弱不清，或者声音变粗糙，欲言即刻便忘失，此人必将不能活'这句话，某人突然自然地声音嘶哑变弱萎靡，且不清晰无法表达，此人活不了。同样，声音改变变得粗糙，想要说话却无缘无故立即忘记，什么也说不出来的人也活不了。
对于'声音变得极微弱，容色体力皆衰退，无因病情见加重，如是之人将死亡'这句话，某人说话声音变得低微，同样容色与体力衰退减弱，在没有饮食行为等致病因素的情况下病情加重扩散的现象，这样的人也活不了，将会死亡。
对于'声音衰变成异响，自说自己将死亡，若闻如是声音者，应当远离莫医治'这句话，自然地声音衰变，声音变得异常，自己说自己将死，经常说'我要死了我要死了'，又听到这样的声音，听到他人说'你要死了你要死了'的人将会死亡，应当远离而不要医治。
对于'身之形状与大小，或是容色及光泽，梦中见其形变异，彼处即将有死亡'这句话，身体形状是指长短等，见到这些不具备自身特征，大小是指宽度等，容色是指蓝等颜色，光泽是指能够显现那种颜色且远处可见的明亮。

།དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་གཟུགས་ གཞན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཉི་མ་མེ་ལོང་ཆུ་སོགས་ལ། །གང་ཞིག་དབྱིབས་དང་ཚད་དང་ནི། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་གྱུར་པ། །གཟུགས་ བརྙན་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་ལ་ཉི་མ་དང་། མེ་ལོང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཟུགས་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ། །མདོག་དང་གཟི་མདངས་ལ་བརྟེན་གང་། །ལུས་ གཏོགས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་མདོག་དང་གཟི་མདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ལོགས་ཤིག་ན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཅད་པ་དང་། །གྱེས་དང་ལྷག་དང་འཁྲུགས་ པ་དང་།།མགོ་མེད་མགོ་གཉིས་ཡོན་པོ་དང་། །མི་སྡུག་གཞན་དུ་གྱུར་སྣང་བ། །མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཚེ་ཟད་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གི་གཟུགས་བརྙན་བཅད་ཅིང་དུ་མ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྱེས་ཤིང་བཀས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ལྷག་པ་སྟེ་ཚད་ལས་ཆེ་བ་དང་།འཁྲུགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གཡོ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། མགོ་མེད་ཅིང་བཅད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། མགོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། མགོ་བོ་ཡོན་པོར་སྣང་བ་དང་། ཡང་ན་མདོག་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའམ། འདིར་བཤད་པ་ལས་གཞན་ པ་སྟེ།རྟ་དང་གླང་པོ་དང་བ་ལོང་དང་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་སུ་ཉི་མ་དང་མེ་ལོང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཚེ་ཟད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ནམ། བཅོས་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་ སྣང་བ་འཆི་ལྟས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་གི་མིག་གི་རྒྱལ་མོར་ནི། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་མ་གྱུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་མིག་གི་དབང་པོ་དང་བར་གཞན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་ཡང་ཚེ་ཟད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནམ་ མཁའ་ལ་སོགས་ལྔ་བོ་ཡི།།གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ། གཟུགས་བརྙན་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ། །ནམ་མཁའ་དྭངས་ཤིང་སྔོ་བ་དང་། །སྣུམ་བཅས་མདོག་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་ནམ།མདངས་ནི་དྭངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ཁ་དོག་སྔོ་བ་དང་། སྣུམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང་། མདོག་དང་བཅས་ཤིང་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་རྡུལ་ཅན་དམར་དང་གནག་།ཐལ་མདོག་རྩུབ་ཅིང་མདོག་ཉམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱག་དར་གྱིས་གཏོར་བ་ལྟར་རྡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་།ཁ་དོག་དམར་བ་དང་། ཁ་དོག་གནག་པ་དང་། ཐལ་བའི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། རྩུབ་ཅིང་མདོག་མདངས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཡི་དམར་ཞིང་དྭངས་པར་སྣང་། །མདངས་ལྡན་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་གཟུགས་ བརྙན་མདངས་ནི་དམར་ཞིང་དྭངས་པར་སྣང་ཞིང་།གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་དམར་བ་དང་། བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ།

如此，当在梦中看到那些人的形状等相貌改变成其他形状且显现不相称时，此人也将死亡，更何况在未入睡的状态下看到这种情况。
对于太阳、镜子、水等中，某人的形状、大小以及身体的相貌所显现的，称之为影像。即是说，对于在太阳、镜子和水等中显现的身体形状和大小的影像形态，称之为影像。
依靠颜色和光泽的，属于身体的如同影像。即是说，依靠并安住于颜色和光泽相貌的，是属于身体本身的，而非如影像般单独显现。
某人的影像若显现为断裂、分离、过大、混乱、无头、双头、歪斜、丑陋或变异，若非由特征所生，即说此为寿命已尽。即是说，若某人的影像显现为断裂且如分成两半，同样地显现为分离开裂，同样地过大即超出尺寸，混乱即显现为动摇且完全混乱的本性，无头如被砍断般显现，具有双头，头部歪斜显现，或者显现为丑陋的其他各种形态，或者与此处所说不同，即在太阳、镜子和水等中显现为与马、象、牛、驴等相似的形象，应知此人寿命已尽。而且这些影像，若非由其特征和本性或加工等因缘所生而如此显现，应知是死亡征兆。
若某人眼珠中影像未能显现，即是说，若某人的眼珠，即世间所说的眼根中他人的形象未能显现，也应知此人寿命已尽。
虚空等五者的影像有五种不同相貌。即是说，在虚空等五大元素中，影像有各种形状和颜色的相貌。
虚空清澈且蓝色，具有润泽及颜色。即是说，其中虚空的影像或光泽是清澈无垢且呈蓝色，具有润泽而无粗糙，具有颜色且有光泽。
风具尘埃、红色和黑色，灰色粗糙且色泽暗淡。即是说，风的影像如被扫帚扫起的尘埃，呈红色、黑色，显现为灰色，粗糙且色泽暗淡。
火显现红色且清澈，具光泽且悦目美观。即是说，火的影像光泽显现为红色且清澈，如精炼黄金般具有光泽且红色，悦目且美观。

།ཆུ་སྐྱེས་བཻ་ཌཱུརྱ་འདྲར་སྣང་། །དག་ཅིང་རབ་སྣུམ་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་ལས་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་བཻ་ཌཱུརྱ་ལྟར་སྣང་ཞིང་སྔོ་བ་དང་། དག་ཅིང་ དྲི་མ་མེད་པ་དང་།།སྣུམ་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ཡི་བརྟན་སྣུམ་དག་པ་དང་། །མཐུག་ཅིང་དཀར་དང་སྔོ་བསངས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སའི་གཟུགས་བརྙན་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་མདངས་སྣུམ་པ་དང་། དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། མཐུག་ ཅིང་གསལ་བ་དང་།ཁ་དོག་དཀར་བ་དང་། སྔོ་བ་ལ་སོགས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནི་ནད་འཆི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང་། འཆི་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་བརྙན་ནམ་མདོག་མདངས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དགེ་བ་སྟོན་པ་དང་། ནད་མེད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་མདོག་ཅན་ཏེ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཤད། །དམར་དང་སེར་དཀར་ནག་པོ་དང་། །ལྗང་ནག་སྐྱུ་དང་གནག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོག ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བཤད་དེ།དེ་ཡང་དམར་དང་སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་ནི་གང་གསལ་འགྱུར། །སྣུམ་དང་དྲི་མ་མེད་དེ་དགེ། །དྲི་མ་ཅན་དང་རྩུབ་པ་དང་། །ཞུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོག་མདངས་ དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཞིག་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།མདངས་སྣུམ་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་ཅིང་ནག་ནོག་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དགེ་ཞིང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན། དྲི་མ་ཅན་དང་ཁ་དོག་རྩུབ་པ་དང་། ཞུམ་ཞིང་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་མི་དགེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། མདངས་ཀྱི་མདོག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །འོད་ནི་ཁ་དོག་གསལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོག་དང་མདངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མདངས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེར་གནས་པ་ཡིན་ལ། འོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་གསལ་ཤིང ཆེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།མདངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་ནི་རིང་ནས་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟི་མདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཉེ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་ལྔའི་འོད་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་སྣང་བ་སྟེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མདངས་དང་ཁ་དོག་གི། །མཚན་མའི་ཁྱད་པར་མེད་ མིན་ཏེ།།མི་རྣམས་མཚན་མ་བཟང་ངན་འབྱུང་། །དུས་སུ་མདངས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྣམས་ལ་ནི་མདངས་མེད་པ་དང་། ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདངས་ཀྱང་མདོག་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ མའམ།ལྟས་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་མདངས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་རྐང་པ་འདྲུད་པ་དང་། །ཕྲག་པ་གཡོ་བས་འགྲོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རྐང་པས་ས་ལ་དྲུད་ཅིང་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྲག་པ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བས་ འགྲོ་བ་དེ་ཡང་འཆི་བདག་གི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཕན་ཟས་མང་ཟོས་ཀྱང་། །རྟག་ཏུ་སྟོབས་ནི་ཉམས་འགྱུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གིས་ཕན་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཟས་མང་ཞིང་ལྷག་པར་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོབས་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡང་འཆི་ལྟས་ ཡིན་ནོ།

关于'水生如同青金般显现，清净且润泽安乐'这句话，从水中显现的影像如同青金般显现且呈蓝色，清净无垢，具有润泽光泽，能生安乐无病。
关于'地之坚润清净，厚重白色与蓝净'这句话，地的影像坚固不变，色泽润泽，清净无垢，厚重明亮，呈现白色和蓝色等色彩。
关于'风能生病死苦'这句话，在这些当中，风的影像能生诸病，死亡和痛苦以及大烦恼。
关于'其他能生安乐'这句话，除了这种影像或色泽之外的后四种能生安乐，显示善业，生无病。
关于'火使一切具色，其分为七种，红黄白黑及，青黑灰与暗'这句话，一切具色都是从火的自性中产生，其又以红黄等颜色的差别分为七种。
关于'其中何者明显，润泽无垢为善，有垢及粗糙，萎靡能生苦'这句话，在这些色泽中，凡是显现明亮、光泽润泽、无垢离污者即为善且生安乐。有垢及颜色粗糙、萎靡不旺盛者为不善，能生痛苦。
关于'光泽之色具胜力，光明能使色明显'这句话，色与光泽的差别是这样的：光泽的颜色形态黑白等胜伏而住，而光明的形态则是使身体颜色明显且增盛。
关于'光泽近处显现，此从远处显现'这句话，威光泽的形态是在近处显现，而五大的光是从远处显现，这就是其差别。
关于'若无光泽与色，相之差别者，人众善恶相，生时依光泽'这句话，人们并非没有光泽和颜色的差别，一切都具有光泽和颜色而不离此二者。因此，人们的相或好坏征兆出现之时，依于光泽而住，显示其差别并使之明显。
关于'若有拖着脚走，摇动肩膀行'这句话，某人以脚拖地而行，以及同样摇动摆动肩膀而行者，也将落入死主的掌控。
关于'若人食用益食多，常时力量减退及'这句话，某人虽然食用许多有益且相应的食物，但仍然不断地力量减退衰减，这也是死亡征兆。

།གང་ཞིག་ཉུང་ཟོས་བཤང་གཅི་མང་། །མང་ཟོས་བཤང་གཅི་ཉུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་ཟས་ཉུང་བ་ཟོས་ཀྱང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་མང་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་དག་ཀྱང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཉུང་ཟོས་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ཅིང་། །དབུགས་རིང་འབྱིན་ཅིང་ས་ལ་ འགྲེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཟས་ཉུང་ངུ་ཟོས་ཀྱང་། བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་རིང་པོར་འབྱིན་ཅིང་ས་ལ་འགྲེ་ལྡོག་ན་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དབུགས་རིང་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཐུང་ངུ་རྔུབས་ཏེ་ཤུགས་འབྱིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་དབུགས་ གྱེན་དུ་འབྱིན་པ་རིང་དུ་ཕྱུང་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ཐུང་ངུ་རྔུབས་ཏེ་ཤུགས་འབྱིན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །ཐུང་ངུ་འབྱིན་ཅིང་བསྣུན་པ་ལྟར། །ཤིན་ཏུ་འདར་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐུང་ངུ་འབྱིན་ཅིང་། དེའི་འོག་ཏུ་བསྣུན་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འགུལ་ཞིང་འདར་ བར་བྱེད་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ལག་ངར་བསྐུམ་ནས་ནི། །མགོ་ནི་དཀའ་བས་འདེགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་ལག་ངར་བསྐུམ་ནས་མགོ་བོ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་འདེགས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་དཔྲལ་བ་ལས་རྔུལ་འཛག་།ཚིགས་མཚམས་ལྷོད་པར་གྱུར་ པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུ་མེད་པར་རྔུལ་འཛག་པ་དང་རུས་པའི་ཚིགས་ཀྱི་བོག་རེ་ལྷོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཉམས་ཆེ་བའམ་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པ་གང་། །ལྡོང་བའི་ཚེ་ན་མི་དྲན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ནམ། །ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ རུང་སྟེ།མལ་ནས་ལྡང་བའི་སྐབས་སུ་མི་དྲན་ཞིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་གན་རྐྱལ་ཉལ་ནས་ནི། །རྐང་པ་རྣམ་པར་བསྐྱོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གློ་གཉིས་མི་འབེབས་པར་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ཞིང་རྐང་པ་རྣམ་པར་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །རྩིག་པ་ མལ་སྟན་ལ་སོགས་པར།།གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་སྙེས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཉམ་ཆུང་བས་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པར་རྟག་ཏུ་སྙེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པར་དགོད་མྱོས་ཚུལ་གྱིས། །མཆུ་ལས་ལྡགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཤས་ཆེར་དགོད་པ་དང་། མྱོས་ཤིང་མི་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆུ་ལྡགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །ཡ་མཆུ་ལྡགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །སྒྲ་བཅས་པར་ཡང་གང་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེས་ཡ་མཆུ་ལྡགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ནས་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་པ་ཡང་འཆི་ལྟས་སོ། །ལུས་མདོག་ནག་པོ་སེར་པོ་དང་། །དམར་པོའི་གཟུགས བརྙན་སྣང་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་གི་མདོག་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་ཡང་གཤིན་རྗེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨན་པ་སྨན་དང་ཁ་ཟས་དང་། །བླ་མ་མཛའ་བཤེས་ལ་སྡང་གང་། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་གཤིན་རྗེ་ཡི། །དབང་གྱུར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྔར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཤིན་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་འཆི་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་དྲོད་ཆུང་སེམས་གཡེངས་དང་། །རྟག་ཏུ་མདངས་ངན་ཡིད་མི་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་ གང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ཞན་པ་དང་།སེམས་གཡེངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་འཁྲུགས་པ་དང་། མདོག་མདངས་ངན་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།

对于'有人少食大小便多，多食大小便少'这句话，是说有人虽然吃得少但大小便却很多，与此相反的情况也是死亡征兆。
对于'少食被痰困扰，呼吸长且爬地'这句话，是说有人虽然吃得少，但被痰液困扰折磨，呼吸不畅且长，在地上爬行翻滚，这也是死亡征兆。
对于'有人呼气长而吸气短且用力'这句话，是说有人向上呼出长气后，随后吸入短气并用力呼吸感到痛苦，这也是死亡征兆。
对于'呼气短且如击打般剧烈颤抖'这句话，是说有人呼吸短促，随后如被击打般剧烈摇动颤抖，这也是死亡征兆。
对于'有人屈臂后，头部难以抬起'这句话，是说有人屈臂后头部极难抬起移动，这也将会死亡。
对于'有人额头渗汗，关节松弛'这句话，是说有人额头无故渗汗，骨节关节松弛，这也是同样的征兆。
对于'无论体力强弱，起身时不省人事'这句话，是说无论是体力充沛还是虚弱的人，从床上起身时失去意识昏迷，这也是同样的征兆。
对于'有人仰卧后，腿部剧烈移动'这句话，是说有人两肋不着地仰卧，腿部剧烈移动摆动，这也是死亡征兆。
对于'经常倚靠墙壁床具等'这句话，是说有人因虚弱而经常倚靠墙壁等物，这也是同样的征兆。
对于'无故大笑醉态，舔舐嘴唇'这句话，是说无缘无故大笑，以及以醉态失神的方式舔舐嘴唇，这也是死亡征兆。
对于'舔舐上唇并发出声响'这句话，是说用舌头舔舐上唇，并从口中发出各种声响，这也是死亡征兆。
对于'身体呈现黑色黄色和红色影像'这句话，是说某人的肤色呈现黑色等影像，这也是将归于阎王掌控。
对于'憎恨医生药物饮食，以及上师亲友。这一切都应知是归于阎王掌控'这句话，是说某人憎恨医药等，以及前述所有情况都是归于阎王掌控而将死亡，应当知道理解。
对于'有人体温低下神志散乱，常常面色不好心情忧郁'这句话，是说某人体内火力微弱，神志散乱且经常混乱，面色不好，心情忧郁被悲伤笼罩，这样的人也活不了。

།གང་ཞིག་གཏོར་མ་བྱ་རོག་ལ། །བྱིན་ཡང་ཟ་བར་མི་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་གི་ཕྱིར་དེའི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་གཏོར་ མ་བྱིན་ཞིང་གཏོར་མ་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པས་མཐོང་ནས་ཟ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གཤིན་རྗེའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་ཡིད་གཞུངས་དང་། །མཛེས་ཤིང་ལུས་རྒྱས་དཔལ་ཐོབ་པའམ། །དེ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དག་།དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྒྱུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡིད་གཞུངས་ཤིང་བློ་རྣོ་བ་དང་།མདོག་མཛེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། དཔལ་གྱི་འབྱོར་པ་གློ་བུར་དུ་ཐོབ་པར་གྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ལས། རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ། དེ་དག་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བའི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཐ་མལ་བའམ་ནད་པ་ཡིས། །གང་གི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་རང་བཞིན། །སྔ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་། །དེ་ནི་ཟླ་དྲུག་ལས་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པར་གནས་ཤིང་། ནད་མེད་པའམ་ནད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་དང་།རླུང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་སྤངས་ནས་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ལས་མི་འཚོའོ། །དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲན་དང་སྦྱིན། །བློ་གྲོས་སྟོབས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །འདི་དྲུག་ལས་ནི་ལྡོག་གྱུར་བ། །ཟླ་བ་དྲུག་ནས་འཆི་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ལས་རྒྱུ་མེད་པར་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་དང་ཞིང་མཉེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་དངོས་པོ་མི་བརྗེད་པའོ། །སྦྱིན་ པ་ནི་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྟོབས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནུས་པའོ། །འགྲོ་དང་ཚེག་ནི་སྨྱོ་བ་འདྲ། །འདར་རྨོངས་ཟླ་བ་གཅིག་ན་འཆི། །སྐྲ་བྱི་བ་ན་ཚོར་བ་མེད། །ཞག་དྲུག་ནས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དང་། སྨྲ་བའི་ཚིག་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་འཆོལ་བར་སྤྱོད་ པ་དང་།ལུས་འདར་ཞིང་སེམས་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་བྱི་ཞིང་བྲེགས་པ་ན་ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་མི་ཡང་ཞག་དྲུག་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ལྐོག་ནད་མེད་པ་རུ། །མིད་པར་ཁ་ཟས་མི་ཆུད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་ ལྐོག་མའི་ནད་གང་ཡང་མེད་པར་ཟས་མ་ཚུད་ཅིང་ཐོགས་པ་དེ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ།།བྲན་གཡོག་ལོག་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་འཆི་བ་དང་འདྲར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་གི་བྲན་གཡོག་གམ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལོག་པར་བྱེད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་འཆི་ལྟས་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་ དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་གཉིད་ལོག་པའམ། །གཉིད་མེད་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་གཉིད་ལོག་པའམ། གཉིད་མེད་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།

对于'若有人施食物给乌鸦，而乌鸦不食'这句话，是说若有人为某人念诵其名字并施予食物，而乌鸦等看到食物却不食用，此人也将前往阎王之处。
对于'若有人无因而心智敏锐，容貌美丽身体丰满获得荣华，或从此衰败者，此人将入阎王之家'这句话，是说若无服用补品等因缘，而心智敏锐且聪慧，容貌美丽，身体丰满，突然获得荣华富贵，或者原本具有敏锐心智等，无故突然衰败者也有之，这些都是将入阎王之家的征兆。
对于'无论常人或病人，若其功德过失本性，与先前不同而改变，此人活不过六个月'这句话，是说无论是处于正常状态且无病之人，还是病人，若其勇气等功德之本性和风等过失之本性与先前不同，舍弃自身本性而转变为他物，此人也活不过六个月。
对于'信心、持戒、正念、布施、智慧、力量，无故从此六者退失者，六个月后将死'这句话，是说若有人无故退失信心等六法也将死亡。其中，信心是指对神灵等生起信心且令其欢喜；持戒是指具有戒律之相；正念是指不忘失过去之事；布施是指具有慷慨之性；智是指智慧；力是指身体之力。
对于'行走和言语如疯癫，颤抖迷乱一月死，剃发无知觉，六日后将死'这句话，是说若有人行走方式和言语如疯人般错乱，身体颤抖心智迷乱者，一个月后将死。同样，若有人剃发时无知觉者，六日后将死。
对于'若人无咽喉病，而食物难以下咽'这句话，是说若有人在无任何咽喉疾病的情况下，食物难以下咽且阻塞，这也是死亡征兆。
对于'仆从行为反常者，此说如同死亡'这句话，是说若有人的仆从或侍者行为反常，无故不和，这是死亡征兆，应知如同死亡。
对于'若人常常睡眠或无眠，此人也不能活'这句话，是说若有人日夜常常睡眠或无法入睡，此人也活不了。

།མཆི་མས་གདོང་ནི་ཁེབས་པ་དང་། །རྐང་པ་ཤིན་ཏུ་རྔུལ་བ་དང་། །མིག་ནི་མི་སྡུག་ པར་སྣང་བ།།གཤིན་རྗེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པར་མཆི་མས་གདོང་ཁེབས་པར་ངུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་ཤས་ཆེར་རྔུལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་མི་སྡུག་ཅིང་རྙོག་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་གཤིན་རྗེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། ། སྔོན་ཆད་དགའ་བའི་དངོས་ལ་གང་། །དགའ་མི་འགྱུར་བ་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྔོན་ཆད་དགའ་ཞིང་རྩེད་མོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འཕྲལ་དུ་མི་དགའ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །གང་ཞིག་འཕྲལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ཐམས ཅད་སྣང་བ་དང་།འཕྲལ་དུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དག་།དེ་ནི་མོད་ལ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པར་འཕྲལ་དུ་གློ་བུར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རིམས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་པའམ། ཡང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དག་བཅོས་ཤིང་ཞི་བའི་རྒྱུ་ མེད་པར་ལྡོག་ཅིང་ཞི་བར་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་དེའི་མོད་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།རིམས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །གཏིང་དུ་ཞེན་ཅིང་ཡུན་རིང་དང་། །བླ་བཅས་མགོ་འཁོར་དབུགས་མི་བདེ། །རིད་ཅིང་སྐྲངས་དང་མེ་དྲོད་ཉམས། །ཚིག་མི་གསལ་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་། །མིག་ དམར་སྙིང་ནི་གཟེར་བ་དང་།།སྔ་དྲོ་ལུད་པ་སྐམ་པོ་འབྱུང་། །ཕྱི་དྲོ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར། །བད་ཀན་ལུད་པར་བཅས་པ་དང་། །སྟོབས་དང་ཤ་ནི་ཟད་ནས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་ནད་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ནས་སྐྱེས་བུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ནད་ཚབས་ཆེ་བའོ།།གཏིང་དུ་ཞེན་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་པས་གཏིང་རིང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡུན་རིང་བའི་དུས་ལོན་པའོ། །བླ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་མང་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་བཞིན་མགོ་འཁོར་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ བཅས་པ་དང་།རིད་ཅིང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང་། སྐྲངས་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་བྲི་བ་དང་། ཚིག་མི་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་མི་ནུས་པ་དང་། ཚིག་ཐོགས་ཤིང་མི་ཐོན་པ་དང་། མིག་དམར་བ་དང་། སྙིང་ག་ན་ཞིང་གཟེར་བའི་རིམས་དེ་ལྟ་བུས་ནི་ནད་པ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ ཀྱིས་ཐེབས་པའི་གང་ཞིག་སྔ་དྲོ་ལུད་པ་སྐམ་པོ་འབྱུང་བའམ།ཕྱི་དྲོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུད་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཤ་ཟད་པར་འགྱུར་བས་ནད་པ་དེ་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་དམར། །ཡང་ན་གནག་པའམ་མཚོན་ཅན་ནམ། །དམར་དང་སེར་དང་ ལྗང་མདོག་དང་།།ཁྲག་གི་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་སྣང་། །བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་འཛག་པ། །ལྐོག་མ་སྙིང་གར་གོས་པ་དང་། །གོས་ལ་མ་ཆགས་དྲི་ང་བ། །ཤུགས་འབྱུང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་འབྱུང་། །རྒན་པོ་སྐྱ་རྦབ་རིམས་ཐབས་སྐྱུག་།ལུད་པ་སྐྲང་དང་ཚད་འཁྲུ་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་ མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་ཚུལ་འདི་འདྲ་ན་སྐྱེས་བུ་གསོད་པར་བྱེད་དོ།།ཤིན་ཏུ་དམར་བ་ནི་ཤས་ཆེར་དམར་བའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་དང་། །ཚོན་ཅན་དེ་དག་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་འཇའ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཟངས་ལྟར་དམར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་ཁྲག་གི་མདོག་ལྟར་ སྣང་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བའམ།།གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

面部被泪水覆盖，双脚剧烈出汗，眼睛显得丑陋，将往阎王处所去。对此，若无缘无故泪水覆面而哭泣，如是双脚大量出汗，如是眼睛丑陋混浊，这些都是将往阎王处所的征兆。
对于以前喜爱的事物，若不再生起欢喜，此人将不能存活。对此，对于色等事物，以前喜爱并体验游戏之乐，而今对于同样事物突然生起不喜，此人也将不能存活。
若突然出现一切征兆，又突然消退，此人将即刻死亡。对此，若某人无缘无故突然出现疾病等征兆，或者如是出现的征兆在无医治平息之因的情况下消退平息，此人不久即刻将死。
热病具有强大力量，深入固着且持久，说胡话、头晕、呼吸不畅，消瘦、浮肿、体温下降，言语不清且迟钝，眼睛发红心脏疼痛，早晨干咳，傍晚则转变为他相，伴有痰液咳嗽，力气和肉体消耗而死。对此，热病具有强大力量等征兆时人将死亡。其中，具有力量是指病情严重。深入固着是指进入一切身体组织内部而具有深远征兆。持久是指经过长时间。说胡话是指说许多无关的话。如是头晕、呼吸不畅，消瘦身体虚弱，浮肿，体温下降减弱，言语不清无法表达，言语迟钝难以发出，眼睛发红，心口疼痛的如是热病将使病人死亡。如是被热病所染者，早晨干咳，或傍晚转为痰性咳嗽，肉体消耗，使病人死亡。
血和胆汁极其红色，或者发黑或具彩色，或红或黄或绿色，血的形状显现，从毛孔中渗出，喉咙心口沾染，不粘附衣服且臭秽，呼吸极其频繁。老人、中风、热病、呕吐、咳嗽、浮肿、热泻致死。对此，血和胆汁病如是情况将使人死亡。极其红色是指非常红。或者极其黑色，具彩色是指显现各种颜色如彩虹般显现，如铜般红色等血的颜色显现时将死亡或致死。

།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ལས་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་ལྐོག་མ་དང་སྙིང་ག་དང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཅིག་ཅར་གོས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་མཁྲིས་པ་གང་གོས་ལ་ཆགས་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་འདོད་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མནམ་ཞིང་མི་ཞིམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་ཞིང་འཆད་ནས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མང་དུ་འབྱུང་ན་ཡང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒས་ཤིང་ན་ཚོད་ཡལ་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་སྐྱུག་པ་དང་། ལུད་པ་ལུ་ ཞིང་གྲང་བ་དང་།ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་བླ་བརྣན་དང་ལྡན་ཡང་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་སྐྱུགས། །སྐོམ་དང་ཚད་འཁྲུ་འོར་ནད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ལུ་བ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཐེབས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་ རོ།།གཅོང་ཆེན་སྦོས་དང་རྩིབ་ལོགས་གཟེར། །ཁྲག་སྒྱུགས་ཕྲག་པ་ཚ་ན་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོས་ཐེབས་པའི་ནད་པ་ནི། །སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུགས་པ་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བཤང་གཅི་དྲི་ཡོད་ཚོན་ཅན་དང་། །ལུད་པ་བཤང་ ནག་ཁྲག་དང་བཅས།།དབུགས་མི་བདེ་ཡུན་རིང་ན་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། སྐྱུགས་པའི་ཤུགས་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །སྐོམ་དད་ནད་གཞན་གྱིས་ཉམས་དམད། །ལྕེ་འབྱུང་ དྲན་པ་སྟོར་ན་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ཅན་གྱི་ནད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉམས་དམད་པ་རིམས་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་རྨྱ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྕེ་ཕྱིར་འབྱིན་ཅིང་སྡུད་མི་ཤེས་པ་དང་། དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་བརྒྱལ་བ་དང་བཅས་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཆང་ནད་ཤིན་ཏུ་གྲང་བས་ཉེན། །ཤ་ཟད་ ཏིལ་མར་གདོང་བསྐུས་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མི་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲང་བས་ཉེན་ཅིང་ལྷགས་པས་གདུངས་པ། ཤ་ཟད་ཅིང་སྟོབས་འབྲི་བ་དང་། ཏིལ་མར་གྱིས་གདོང་བསྐུས་པ་འདྲ་ན་འཆིའོ། །གཞང་འབྲུམ་རྐང་ལག་ལྟ་བ་དང་། །བཤང་ སྒོ་རླིག་པའི་ཁ་སྐྲངས་དང་།།སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ཡན་ལག་ན། །སློན་བྲོ་གཞང་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱིས་བཏབ་པའི་མི་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྲངས་པ་དང་། སྙིང་ག་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན་འཆིའོ། །ཚད་ འཁྲུ་མཆེར་བའི་དུམ་བུ་དང་།།ཤ་བཀྲུས་པའམ་སྣུམ་ནག་དང་། །ཏིལ་མར་འོ་མ་མར་འདྲ་ཡང་། །ཞོ་དང་རྐང་ཞག་ཆང་སྙིང་དང་། །ཀླད་པ་སྣག་ཚ་འདྲ་བ་དང་། །ཤ་བརྡུངས་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །རབ་དམར་གནག་དང་སྣུམ་བག་དང་། །རྣག་འདྲ་སྐ་སླ་གནག་དང་བཅས། །ལུས་ ཟུངས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དང་།།བཤང་བ་མེད་པའམ་ཆེ་བའམ། །འབྱར་བག་སྦྲང་མ་ལྟ་བུ་དང་། །རི་མོ་ཅན་དང་ཚོན་ཅན་དང་། །གཞང་གི་གཉེར་མ་ཕྱིར་འབྱུང་དང་། །སྒྲ་གཅན་རུས་ཚིགས་གཟེར་བ་དང་། །བཤང་སྒོ་བྱེ་ཞིང་སྟོབས་ཟད་དང་། །ཟས་ནི་མ་ཉམས་འབྱུང་བ་དང་། ། སྐོམ་བཅས་རིམས་དང་སྐྱུགས་པ་དང་། །ལུས་ཚ་ལྟོ་སྦོས་རྒྱུན་འཁྲུ་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི། མཆེར་པའི་དུམ་བུ་ལྟ་བུ་ནས། རྒྱུན་དུ་འཁྲུ་བའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འཆི་ཞིང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །རྡེའུ འགགས་རླིག་པ་སྐྲངས་པ་དང་།།གཅིན་འགགས་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་རྡེའུ་འགགས་པའི་ནད་ནི་རླིག་པ་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན། སྐྱེས་བུ་གསོད་པར་བྱེད་དོ།

同样地，从毛孔中渗出流出，以及喉咙、心口和口部同时沾染附着，同样地血胆汁沾染附着，同样地不悦意，同样地气味极其难闻且不香，同样地猛烈流出且中断后又流出，如果流出极多也会致死。
同样地，衰老年迈，被白癞和热病所击中而呕吐，咳嗽且发冷，热泻有并发症也会致死。
关于'咳嗽、呼吸不畅、热病、呕吐，口渴和热泻、胸病者'，咳嗽和呼吸不畅所困的人，如果伴有热病等，此人将会死亡。
关于'重病、浮肿和肋侧痛，吐血、肩部发热则死'，被重病所困的病人，如果伴有浮肿等症状将会死亡。
关于'呕吐伴有力度，大小便有异味且有色，咳痰、黑便带血，呼吸困难时间长则死'，被呕吐病所困的人，如果伴有剧烈呕吐等症状且持续时间长，就会致死。
关于'口渴且被其他病所衰弱，舌头伸出、失去意识则死'，口渴的病人如果被其他如热病等使其极度昏迷，舌头伸出而不能收回，失去意识昏迷，就会死亡。
关于'酒病极度受寒所困，肉消瘦如涂芝麻油脸'，被酒病所困的人如果极度受寒且被寒风所苦，肉消瘦且体力减弱，面容如涂抹芝麻油般，就会死亡。
关于'痔疮观察手脚，肛门睾丸口肿胀，心口肋侧肢体痛，呕吐痔疮热病发'，被痔疮所困的人，如果手脚等部位肿胀，心口疼痛等症状具备，就会死亡。
关于'热泻脾脏碎块，洗肉般或黑油，芝麻油、牛奶、酥油般，酸奶和脚油、酒心，脑髓如墨般，捣肉水和蜂蜜，极红黑和油腻，如脓稠稀伴黑色，身体各种元素流出，或无便或大便，粘稠如蜜蜂般，有纹路和有色，肛门皱纹外露，罗睺星关节疼痛，肛门开且力竭，食物未消化而出，伴口渴热病和呕吐，身热腹胀常泻死'，热泻如有从脾脏碎块般到持续腹泻之间的症状，此人就会死亡且致命。这些词义容易理解。
关于'结石阻塞睾丸肿胀，小便阻塞病苦致死'，小便病结石阻塞的病如果伴有睾丸肿胀等症状，就会致人死亡。

།གཅིན་སྙི་སྐོམ་དད་ཚ་འབྲུམ་བཅས། །ཤ་རུལ་ཚད་པར་ འཁྲུ་བས་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ནི་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་ན་ནད་པ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོར་བུའི་ནད་ནི་སྙིང་ག་རྒྱབ། །ནུ་མ་ཕྲག་པ་སྤྱི་བོར་བྱུང་། །ཚིགས་དང་རྐང་པ་ལག་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུའི་ནད་ནི་གནད་དང་སྙིང་ ག་ལ་སོགས་པར་བྱུང་ན་འཆིའོ།།གཅིན་སྲི་ནད་ཅན་སྟོབས་ཆུང་དང་། །ཤ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདྲུལ་བ་དང་། །སྐོམ་དད་ཚ་སྨྱོས་རིམས་བཏབ་འཆི། །མེ་དབལ་གནད་ནི་འགགས་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་མགོ་འཁོར་དབུགས་མི་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྲི་བའི་ནད་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆིའོ།།སྐྲན་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཀུན་ནས་ཟླུམ། །སྲ་ཞིང་རུས་སྦལ་ལྟར་མཐོ་དང་། །རྩ་མངོན་རིམས་བཏབ་སྐྱུགས་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་ཟུག་གཟེར་བཅས། །ལུད་པ་ཆམ་པ་སྙིང་འཕར་དང་། །ཚད་འཁྲུ་སྐྲང་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ནི་རྒྱ་ ཆེར་གནས་ཤིང་།ཁྱོན་ཆེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཟླུམ་ཞིང་ཁ་ཞེང་ཆེ་བ་དང་། རྡོ་ལྟར་སྲ་བ་དང་། རུས་སྦལ་ལྟར་རྒྱབ་མཐོ་བ་དང་། རྩས་ཁྱབ་ཅིང་མངོན་པ་དང་། རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དམུ་རྫིང་བཤང་གཅི་འགགས་པ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་ སྐྲང་སྐྱིགས་བུ་དང་།།རིམས་མགོ་འཁོར་བརྒྱལ་སློན་ཅིང་འཁྲུ། །ཉམ་ཆུང་མི་ནི་གསོད་འགྱུར་ཞིང་། །མིག་སྐྲང་། པ་དང་མཆན་ཁུང་དང་། །པགས་པ་རུལ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བཀྲུས་ལྟོ་སྦོས་ཤིང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕེལ་བ་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཅན་ནི་ བཤང་གཅི་འགགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ན་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་མིག་སྐྲང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱ་རྦབ་སྐྲང་དང་བཅས་པ་དང་། །མིག་དང་སེན་མོ་སེར་པོར་སྣང་། །སྙོམས་ཚ་ཡིག་འཆུས་དང་སློན། །བརྒྱལ་དང་ལྟོ་སྦོས་ཚད་ འཁྲུ་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ནི་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། ནད་པ་གསོད་ཅིང་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྲངས་ནད་བླ་བརྣན་སྣ་ཚོགས་ལྡན། །སྐྱེས་པ་རྐང་གཉིས་དང་པོ་སྐྲངས། །བུད་མེད་མགོ་ནས་སྐྲངས་ན་འཆི། །གཉི་ག་མཚན་དང་མཆན་ཁུང་ སྐྲངས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་ནད་ནི་རིམས་ནད་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྐང་པ་གཉིས་སུ་དང་པོར་སྐྲངས་པ་ན་སྐྱེས་པ་འཆི་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་མགོ་ན་ཟུག་སྟེ་སྐྲངས་ན་འཆིའོ། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཉི་ག་ཡང་ཕོ་མཚན་ནམ་མོ་ མཚན་ནམ་མཆན་ཁུང་དུ་སྐྲངས་ན་འཆིའོ།།རི་མོར་བཅས་འཛག་སྐྱུགས་པ་དང་། །རིམས་དང་ཚད་འཁྲུ་དབུགས་མི་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ནད་གཞི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རི་མོ་དང་བཅས་པ་དང་། ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛག་པ་ དང་།སྐྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅས་པའི་སྐྲངས་ནད་ཀྱིས་ཀྱང་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྲངས་པའི་ཐ་མར་རིམས་ཚད་འཁྲུ། །དེ་གཉིས་ཟད་མཐར་སྐྲངས་པ་དང་། །ལུས་ཅན་ཉམ་ཆུང་གྱུར་བ་དག་།སྐྲངས་པར་གྱུར་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པའི་ནད་ མཐའ་མའམ་རྗེས་ལ་གང་ལ་རིམས་སམ་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ།ཡང་རིམས་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ཟད་པའི་མཐར་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྲངས་པ་དང་། རིམས་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བར་བཅས་པ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ ཉམ་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དག་སྐྲངས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

关于'小便频繁、口渴、发热、疹子，腐肉热泻而死'这句话，是说小便频繁等病症如果伴有口渴等症状，病人就会死亡。
关于'零散病发于心、背部，乳房、肩膀、头顶，关节及手脚处'这句话，是说零散病发于要害和心部等处就会死亡。
关于'小便频繁者体力衰弱，所有肉体腐烂，口渴发热谵妄发烧而死。火热要害堵塞，打嗝头晕呼吸不畅'这句话，是说小便频繁的病伴有体力衰弱等症状就会死亡。
关于'瘤大而圆，坚硬如龟壳隆起，血管显露发烧呕吐，打嗝腹胀疼痛，咳痰感冒心跳，热泻浮肿呼吸困难'这句话，是说瘤若广泛存在且体积巨大，周围浑圆且宽大，坚硬如石，背部隆起如龟壳，遍布血管且显露，伴有发烧等症状就会死亡。
关于'水肿大小便堵塞，呼吸困难浮肿打嗝，发烧头晕昏厥软弱泻泄。体弱者必死，眼睛浮肿和腋下，皮肤腐烂变薄，服泻药后腹胀，反复发作而死'这句话，是说水肿者如果伴有大小便堵塞且体弱就会死亡，同样地其他如眼睛浮肿等症状也会导致死亡。
关于'黄疸伴有浮肿，眼睛指甲发黄，发热言语不清且软弱，昏厥腹胀热泻而死'这句话，是说黄疸病如果伴有浮肿等症状，病人就会死亡。
关于'浮肿病伴有各种并发症，男性从双脚开始浮肿，女性从头部浮肿会死，二者生殖器和腋下浮肿'这句话，是说浮肿病伴有发烧呼吸困难等各种并发症，男性双脚首先浮肿会死，女性头部疼痛浮肿会死。男女两者如果生殖器或腋下浮肿也会死。
关于'伴有纹路渗漏呕吐，发烧热泻呼吸困难'这句话，是说该病伴有各种病症的纹路，病症相应的渗漏和呕吐等浮肿病也会致死。
关于'浮肿最后发烧热泻，这两症结束后浮肿，体弱者若浮肿将死'这句话，是说浮肿病最后或之后出现发烧或热泻，或者发烧和热泻结束后出现浮肿，这样的浮肿伴有发烧和热泻会死亡。特别是那些变得体弱的人浮肿后会死亡。

།གང་ཞིག་སྐྲངས་པ་རྐང་པར་གནས། །བྱིན་པའི་ཉཝར་ནི་ཕྱིན་པ་དང་། །དཔྱི་ཡི་བར་དུ་གནོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་སྨན་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གི་སྐྲངས་པ་རྐང་པར་གནས་པ་དེ་བྱིན་པའི་ཉཝ་ཞེས་བྱ་ བ་བྱིན་པའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཚར་ཕྱིན་ནས་དེ་བསྐྱོད་པར་བྱས་པ་དང་།དཔྱིའི་བར་དུ་གནོད་ཅིང་ཉམ་ཐག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་པ་སྨན་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །གང་གི་གདོང་ལག་རྐང་པ་ནི། །ལྷག་པར་སྐམས་པར་གྱུར་པ་འམ། །ལུས་མ་གཏོགས་འདི་ཤས་ཆེར་སྐྲངས། །དེ་ནི་ཟླ་བ་ གཅིག་ན་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་གི་གདོང་དང་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་རྣམས་ལྷག་པར་བསྐམས་ཤིང་ཤ་བྲི་བར་གྱུར་བའམ། ལུས་མ་གཏོགས་པར་གདོང་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཤས་ཆེར་སྐྲངས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་དབལ་ལུད་ པ་ཁ་དོག་ཉམས།།རིམས་བརྒྱལ་ཡན་ལག་བཅག་སྙམ་སེམས། །མགོ་འཁོར་ཁ་སྐམས་སྙིང་ག་ན། །ལུས་སྙོམ་ཚད་པར་འཁྲུ་ལྡན་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་ལ་ནི་བླ་བརྣན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བས་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །མཛེ་ནི་ཡན་ལག་ འདྲུལ་བ་དང་།།མིག་དམར་སྐད་ནི་འགགས་པ་དང་། །དྲོད་ཉམས་སྲིན་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས། །སྐོམ་དད་ཚད་པས་འཁྲུ་ལྡན་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་ནི་ཡན་ལག་འདྲུལ་ཞིང་འཆད་པ་ནས། ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་བར་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ནད་པགས་པས་ ཚོར་མེད་བྱེད།།ལུས་འདར་སྐྲང་དང་ནད་ཀྱིས་གཟིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ནི་པགས་པས་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་པོར་འགྱུར་བ་དང་། ཚིགས་ཀྱི་མཚམས་བྱེ་ཞིང་ལྷོད་པ་དང་། ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ན་སྤང་བར་བྱའོ། །དྲེག་ནད་རྨོངས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་དང་། །མྱོས་ དང་གཉིད་ཆེ་རིམས་མགོ་རེངས།།ཡི་ག་འཆུས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །འཁུམས་ཤིང་ཆུ་བུར་རུལ་བ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་ཁྲག་ཏུ་འདྲེས་པའི་དྲེག་ནད་ནི། རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །མགོ་ནད་ཡིག་འཆུས་དབུགས་མི་བདེ། །རྨོངས་བག་འཁྲུ་ ཞིང་སྐོམ་མགོ་འཁོར།།སྐད་འགགས་ལུས་ཟུངས་མེ་དྲོད་ཟད། །ལུས་ཉམ་ཆུང་ནད་ཀུན་གསོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ནི་མགོའི་ནད་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པའི་ནད་པ་གསོད་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ནད་དང་བརྗེད་བྱེད་དང་། །མཛེ་ནད་ཁྲག་ ནི་དམུ་རྫིང་གཅོང་།།སྐྲན་ཅན་གཅིན་ནད་ལྡན་པ་ཡིས། །ཤ་ཟད་ནད་ཚབས་ཆུང་ཡང་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ལ་སོགས་པས་ཤ་ཟད་ཅིང་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་ན་འཕྲལ་དུ་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་མི་འཚོ་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཤ་དང་སྟོབས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟད། །ནད་ འཕེལ་ཡི་ག་འཆུས་པ་དག་།ནད་པ་གང་ལ་སྣང་འགྱུར་ཏེ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ན་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཟད་པར་གྱུར་ཅིང་། ནད་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་། ཡིག་འཆུས་བའི་མཚན་ཉིད་ནད་པ་གང་ཞིག་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད དང་གཉིས་ནས་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།རླུང་ནད་གཏུན་འདྲ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །མི་བཟད་སྙིང་གར་གནས་པ་དང་། །སྐོམ་དད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་གདུངས་པ། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་རྡོ་འམ་ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་འདྲ་བ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ དང་།བརྣག་མི་བཟོད་པར་ན་བ་སྙིང་གར་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་དང་། སྐོམ་དད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

凡是肿胀停留在脚部，蔓延至小腿肚，并损害至髋部者，医生应当放弃治疗。
对于面部、手脚极度干瘦，或除身体外这些部位严重肿胀者，将在一个月内死亡。
对于热病吐痰、肤色改变、发烧昏迷、四肢如同断裂般疼痛、头晕、口干、心痛、身体不适、热泻者应当放弃治疗。
麻风病患者如果出现肢体腐烂、眼睛发红、声音嘶哑、体温下降、被虫蛀咬、口渴、热泻等症状将会死亡。
风病使皮肤失去知觉，身体颤抖、浮肿并为病痛所折磨。
痰浊病症若出现昏迷、晕厥、酒醉般、嗜睡、发烧头僵硬、食欲不振、呼吸困难、身体蜷缩、如同水泡腐烂等症状将会死亡。
头痛伴随食欲不振、呼吸困难、昏迷、腹泻、口渴、头晕、声音嘶哑、身体机能和体温衰竭，身体虚弱的病症会致命。
风病、健忘症、麻风病、血液病、痈疽、慢性病、肿瘤、尿病等导致肌肉消瘦者，即使病情轻微也应放弃治疗。
肌肉和体力极度衰竭，病情加重，食欲不振者，将在两个半月内死亡。
风病如同杵捣般加重，难以忍受地停留在心部，并被口渴所折磨者，将立即夺去生命。

།རླུང་ནད་ཉ་ནི་ལྷོད་བྱེད་ཅིང་། །སྣ་ནི་ཡོན་པོར་འཆུས་བྱེད་པ། །གང་གི་འགྲམ་པ་ཟད་པར་སྣང་། ། འཕྲལ་དུ་སྲོག་ནི་འཕྲོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ནད་ཀྱིས་བྱིན་པའི་ཉཝ་ལྷོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཡོན་པོར་བྱེད་ཅིང་འཆུས་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་འགྲམ་པ་ཟད་ཅིང་བཞོག་པ་ལྟར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ནད་པའི་སྲོག་འཕྲལ་དུ་འཕྲོག་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བས་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རླུང་ནད་ལྟེ་བ་གཞང་ཁར་སོང་། །ཡང་ན་བརླ་ཕྲག་གཉིས་ན་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ནད་ལྟེ་བ་དང་གཞང་གི་བར་དུ་སོང་ཞིང་གནས་པའམ། ཡང་ན་བརླ་ཕྲག་གམ་ཆུ་སོར་གནས་པ་ཡང་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་རླུང་ནི་ཉམ་ཆུང་བ། ། གཞང་དང་སྙིང་གར་གནས་བྱེད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་མི་ཉམ་ཆུང་བའི་གཞང་དང་སྙིང་གར་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཕྲལ་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་ཆུ་སོའི་ལྟག་ལྟེ་བ། །བཀག་སྟེ་ནད་ནི་སྐྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས བཤང་གཅི་དྲི་མ་བཀག་པ་དང་།ཆུ་སོའི་ལྟག་དང་ལྟེ་བ་བཀག་སྟེ། ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་སོར་གཟེར་བར་བྱེད་འགྱུར་ལ། །སྐོམ་དད་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཆུ་སོར་རླུང་དྲག་ཏུ་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་དྲག་ཏུ་འཁྲུ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཆུ་སོ་བཤང་སྒོར་གནས་ནས་ནི། །རླུང་ནི་དབུགས་མི་བདེ་སྐྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ནད་ཆུ་སོ་བཤང་སྒོར་གནས་ནས་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩིབ་མའི་རྩེ་མོ་འདེགས་བྱེད་ཅིང་། །སྙིང་གར་རླུང་ནི་ བརྟེན་པ་དང་།།མིག་བགྲད་འགྱུར་བ་མེད་བྱེད་དང་། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ནད་རྩིབ་མའི་རྩེ་མོ་འདེགས་ཤིང་འགྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྙིང་གར་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དང་། མིག་བགྲད་ཅིང་ཕན་ཚུན་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་དེའི་མོད་ལ་འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འཕྲལ་དུ་རིམས་དང་ཚ་བས་བཏབ། །སྐོམ་དད་བརྒྱལ་དང་སྟོབས་ཟད་དང་། །ཚིགས་མཚམས་བྲལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས། །ཉེ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲལ་དུ་གློ་བུར་དུ་རིམས་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ནད་པར་གང་གི་གདོང་བ་ལས། ། རྔུལ་ནི་ཤས་ཆེར་བྱུང་གྱུར་ཅིང་། །ཁར་ཆགས་རིམས་ཀྱིས་གདུངས་པ་རྣམས། །དེ་ཡང་འཚོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་པར་བ་ལང་གཟས་ལ་འགྱེད་བའི་དུས་སུ་གང་གི་གདོང་ལས་རྔུལ་ཤས་ཆེར་མི་ཟད་པར་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པར་འགྱུར་བ་དང་ཁར་དྲི་མ་ཤས་ཆེར་ཆགས་པའི་རིམས་ཀྱིས་གདུངས་པ་དེ་ནི་འཚོ་བར དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ལུས་ལ་འབྲུམ་ཕྲན་ནི། །བྱི་རུའི་མདོག་འདྲ་སྣང་གྱུར་པ། །བྱུང་ནས་མྱུར་དུ་མི་སྣང་འགྱུར། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་གི་ལུས་ལ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་བྱི་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་གང་གི་ལུས་ལ་འབྲུམ་ཕྲན་བྱུང་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྣང་བར་ གྱུར་ན་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

对于'风病使鱼松弛，鼻子歪斜扭曲，面颊消瘦，立即夺取生命'这句话，是说风病使鱼（指面部肌肉）松弛，使鼻子歪斜扭曲，或者面颊消瘦如被削去一般，这些症状会立即夺取病人的生命，因为体弱会导致死亡。
对于'风病到达肚脐和肛门，或者存在于两大腿'这句话，是说同样地，风病到达肚脐和肛门之间并存在于那里，或者存在于大腿或尿道，也会立即夺取生命。
对于'强大的风使体弱者，存在于肛门和心间'这句话，是说强大的风病使体弱的人的肛门和心间受到影响并固定在那里，也会立即致死。
对于'阻碍污物、尿道上方和肚脐，而生病'这句话，是说风阻碍大小便污物，阻碍尿道上方和肚脐，引起疾病，也会立即夺取生命。
对于'在尿道产生剧痛，引起口渴和腹泻'这句话，是说在尿道产生剧烈的风痛，并且口渴严重且剧烈腹泻，这种情况也与前述相同。
对于'风存在于尿道和肛门，风引起呼吸不适'这句话，是说风病存在于尿道和肛门，引起呼吸不适的病症，这些也会立即夺取生命。
对于'使肋骨尖端上举，风依附于心间，使眼睛瞪大不变化，立即夺取生命'这句话，是说风病使肋骨尖端上举张开，同样依附并存在于心间，使眼睛瞪大且无法转动，这些也会立即夺取生命。
对于'突然被发热和热病侵袭，口渴昏厥和体力耗尽，关节脱节的人们，将近于死亡'这句话，是说突然发生发热和热病等症状也是死亡的征兆。
对于'病人面部大量出汗，口中粘腻被热病折磨的人们，这也是难以存活的'这句话，是说在清晨牛食草时，如果面部出现大量不断的汗水，口中有大量粘腻物的热病折磨，这种情况也难以存活。
对于'身上出现如珊瑚色小疹，出现后快速消失的人，不久将死'这句话，是说如果某人身上出现如珊瑚色般红色的小疹子，或者某人身上出现小疹后立即消失，这种情况也会导致死亡。

།འབྲུམ་པ་སྲན་ཆུང་བཤུས་འདྲ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་བྱི་རུའི་མདོག་འདྲ་ལ། །ནང་དུ་ཁ་བལྟ་ཚད་འབྲུམ་འདྲ། །འབྲུམ་བུས་ལུས་ནི་འཇིག་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་པ་སྲན་ཆུང་པགས་པ་བཤུས་པ་ལྟར་དམར་བ་དང་། བྱི་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པ་འབུར་བ་དང་། ཚད་འབྲུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་གནས་པ་དེས་ཀྱང་ལུས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་སེར་གདོང་སེར་རྒྱས་པ་དང་། །མུར་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་ཤ་ཟད་ལ། །སྐྲག་ཅིང་ལུས་ནི་ཚ་བ་དག་།གང་ཡིན་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་ཕྱོགས་སེར་ཞིང་གདོང་ཡང་སེར་ལ་སྐྲངས་ཏེ་རྒྱས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མུར འགྲམ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤ་ལྷག་པར་ཟད་པ་དང་།སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པ་དང་། ལུས་ཚ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་ཕྲུགས་པ་དག་ལས་རྨ། །འཕེལ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མེད་ཅིང་གློ་བུར་དུ་པགས་པ་ཕྲུགས་པ་ཙམ་ལས་རྨ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་ཡང་ འཕེལ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།རླུང་སྐྱེས་གང་ཞིག་ན་བ་མེད། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ཚ་བ་མེད། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྣག་མེད་དང་། །གང་ཞིག་ནད་སྐྱེ་ཟུག་གཟེར་མེད། །ཕྱེ་མས་ཁྱབ་དང་རྙིང་པར་སྣང་། །གང་དུ་གློ་བུར་དག་ཏུ་ནི། །རྒྱལ་མཚན་མདུང་ལ་སོགས་གཟུགས་སྣང་། །རྨ་དེ་ཐམས་ ཅད་སྤང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨ་གང་ཞིག་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ན་ཞིང་ཟུག་མེད་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཚབ་མེད་པ་དང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་འདྲུལ་ཞིང་རྣག་པ་མེད་པ་དང་། ནད་ཀྱི་གནས་ སུ་བྱུང་ཡང་ཟུག་ཅིང་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་མེད་པ་དང་།ཡང་རྨ་གང་ཕྱེ་མས་གཏོར་བ་མེད་པ་ཕྱེ་མས་ཁྱབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རྙིང་ཞིང་རེངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཡང་རྨ་གང་གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་རྒྱལ་མཚན་དང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་དང་། དགྲ་སྟ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ བུའི་རྨ་ཐམས་ཅད་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།།མཚན་བར་རྡོལ་ནི་བཤང་གཅི་རླུང་། །འབྱུང་ཞིང་སྲིན་བུས་གཙེས་པ་དང་། །པུས་མོ་ཕན་ཚུན་འབྱེར་བ་དང་། །རྐང་པ་བཏེག་ནས་ལྟུང་གྱུར་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁ་བསྒྱུར་བའི། །ནད་པ་དེ་ནི་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་བའི་ ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མི།བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་འཕྱེན་མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། སྲིན་བུས་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པ་དང་། པུས་མོས་པུས་མོ་བཅེར་ཞིང་བསྐྱོད་པ་དང་། རྐང་པ་བཏེག་ནས་ས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྱུར་བའི་ནད་པ་དེ་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སོ་ཡིས་སེན་མོའི་ རྩེ་གཅོད་ཅིང་།།སེན་མོས་སྐྲ་དང་རྩ་གཅོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཡིས་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་གཅོད་ཅིང་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། ནད་པ་སེན་མོས་སྐྲའམ་རྩ་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཚོའོ། །ས་ལ་ཤིང་བུས་འདྲི་བ་དང་། །བོང་བས་བོང་བ་བརྡེག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་གང་ས་ལ་ཤིང་ བུས་ཡི་གེ་འདྲི་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བོང་བས་བོང་བ་བརྡེག་ཅིང་བསྣུན་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །སྤུ་ལྡང་གཅིན་ནི་སྐ་བ་དང་། །ལུད་པ་སྐམས་ཤིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་གང་རྒྱུ་མེད་པར་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། གཅིན་སྐ་བ་དང་། ལུད་པ་ཤས་ཆེར་སྐམས་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།

关于'如同剥去小豆皮一般，同样像珊瑚的颜色，向内凹陷如同天花，天花会毁坏身体'这句话，是说天花像剥去小豆皮一样发红，像珊瑚的颜色一样发红，向内凹陷隆起，天花的形状非常细小，这也会毁坏身体。
关于'眼睛发黄面色发黄肿胀，两腮肉消瘦，恐惧且身体发热，这样的病人应当舍弃'这句话，是说眼部发黄且面色也发黄肿胀看起来像膨胀一样，腮部的肉特别消瘦，恐惧害怕，身体发热严重的病人也应当舍弃。
关于'无因皮肤破损而成伤，不断扩大蔓延'这句话，是说无缘无故突然皮肤破损而成伤，而且不断扩大蔓延的也应当舍弃。
关于'风生者无痛，胆生者无热，痰生者无脓，某些病生无痛苦，粉末遍布且显陈旧，某处突然出现，显现如同胜幢矛等形状，这些伤口都应舍弃'这句话，是说某些伤口虽然是由风引起的却没有痛苦，那也应当舍弃。同样，虽然是由胆引起的却没有其本性的发热，虽然是由痰引起的却没有腐烂化脓，虽然在病灶处出现却没有剧烈疼痛，还有某些伤口没有撒上粉末却显得像撒满粉末一样，显得陈旧僵硬，还有某些伤口突然无缘无故显现出胜幢、三叉矛、战斧等形状，这样的伤口都无法医治所以应当舍弃。
关于'会阴破裂大小便风，排出且被虫所困扰，双膝互相碰撞，抬脚后跌倒，反复转动嘴巴的病人将不会存活'这句话，是说被会阴破裂病所困的人，大便小便和屁多次排出，被虫子严重困扰，膝盖相互碰撞摇晃，抬脚后跌倒在地，同样嘴巴反复转动的病人将不会存活。
关于'用牙咬指甲尖，用指甲剪头发和草'这句话，是说用牙咬指甲尖并啃咬，病人用指甲剪头发或草也不会存活。
关于'用木棒在地上书写，用石头敲打石头'这句话，是说病人在地上用木棒写字，同样用石头敲打石头的也不会存活。
关于'毛发竖立小便浓稠，痰干燥且发烧'这句话，是说病人无缘无故毛发竖立，小便浓稠，痰特别干燥的也不会存活。

།སྐད་ཅིག་ དགོད་ཅིང་སྒྱུགས་གླུ་ལེན།།མལ་སྟན་རྐང་པས་བརྡེག་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་རེ་རེས་བུ་ག་སོལ། །ནད་པ་གང་ཡིན་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅིང་དགོད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྒྱུགས་གླུ་ལེན་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་མལ་སྟན་ལ་རྐང་པས་བརྡེག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ མ་རེ་རེ་ལ་སྣ་དང་རྣ་བ་དང་ཁ་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་སོལ་བའི་ནད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།།གདོང་ལ་སྨེ་བ་ངོ་ཁབས་དང་། །མཛེར་སྐྱེས་སོ་སེན་ཐིག་ལེ་ཆགས། །ལྟོ་བར་སྣ་ཚོགས་རྩ་སྣང་བ། །གློ་བུར་བྱུང་བ་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་གང་ཞིག་གདོང་ལ་གློ་བུར་རམ་འཕྲལ་དུ་སྣེ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྐྱེས་སམ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་དང་སེན་མོར་ཐིག་ལེ་ལྟ་བུར་དཀར་པོ་ཆགས་པ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དང་།ལྟོ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་རྩ་སྔོན་ཆད་མེད་པ་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་ནད་པ་དེ་མི་འཚོ་སྟེ་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །གྱེན་དུ་དབུགས་རྩེག་དྲོད་ཡལ་ཞིང་། ། བརླ་ཕྲག་གཉིས་སུ་གཟེར་གྱིས་ཉེན། །དཔལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་གྱུར་པ། །བློ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་གང་གྱེན་དུ་དབུགས་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྩེག་པའམ། དྲོད་ཡལ་ཞིང་བྲལ་བ་དང་། བརླ་རྩ་གཉིས་སུ་གཟེར་གྱིས་ཉེན་ཅིང་ན་བ་དང་། དཔལ་གྱི་འབྱོར་བ་དང་བྲལ བར་གྱུར་པའི་ནད་པ་དེ་ནི་སྨན་པ་བློ་དང་ལྡན་པས་སྤང་བར་བྱའོ།།གང་གི་ནད་ནི་འཕེལ་འགྱུར་དང་། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི། །གང་ལ་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །དེ་ནི་མོད་ལ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གི་ནད་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །རང་བཞིན་རྣལ་མ་ལས་ཡོངས་ སུ་ཉམས་ཤིང་བྲི་བ་འཕྲལ་དུ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ན་དེ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ།།སྨན་པས་ནད་པ་གང་ཞིག་ལ། །སྨན་གྱི་བྱ་བ་བྱས་གྱུར་པ། །འབད་ཀྱང་སོས་པར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་སྲོག་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པས་ནད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ། སྨན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་སྦྱོར་བ་ བྱས་པ་འབད་ཅིང་སྒྲིམ་པ་སྟེ་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་སོས་པར་མ་གྱུར་ན།དེའི་སྲོག་གམ་འཚོ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །མཁས་ཤིང་མང་དུ་གྲུབ་པ་དང་། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱུར་ཀྱང་། །སྨན་གྱི་བྱ་བ་མ་གྲུབ་གང་། །དེ་ལ་གསོ་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་ཤིང་རོ་དང་ནུས་པ་དང་ འཇུ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཞིང་ལན་མང་དུ་སྦྱར་བར་གྲུབ་སྟེ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ། དུས་དང་ཡུལ་དང་ཚད་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ། ནད་པ་ལ་བྱིན་ཞིང་སྦྱོར་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་གྱི་བྱ་བ་ནད་བསལ་བའི་ལས་ མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ནད་གསོ་བའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་གི་སྨན་ནི་སྦྱོར་བའི་ཚེ། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།མདོག་དང་རོ་སོགས་ལོག་གྱུར་ན། །ནད་མེད་ཡིན་ཡང་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་གིས་སྨན་མར་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་ སྦྱོར་བ་དང་།འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཟས་གཡོ་བ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། གློ་བུར་དུ་ཁ་དོག་དང་རོ་ལ་སོགས་པར་རང་བཞིན་གཞན་དུ་གྱུར་ན། དེས་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་ཡང་མི་འཚོའོ།

一瞬间大笑并唱着呕吐之歌，用脚踢打床褥，每一刹那打开孔窍，这样的病人将不能活命。也就是说，每一刹那大笑，每一刹那唱着呕吐之歌，每一刹那用脚踢打床褥，同样每一刹那鼻、耳、口等孔窍变黑的病人也将不能活命。
脸上长痘疮、麻点，长疣、指甲上出现斑点，腹部出现各种脉相，突然出现这些症状的人将不能活命。也就是说，若病人脸上突然或忽然长出痘疮等，或者牙齿和指甲上出现白色斑点，腹部突然出现以前没有的各种形状和颜色的脉相的病人将不能活命，这是死亡的征兆。
向上气喘、体温消失，两腿疼痛难忍，失去光泽的病人，有智慧的医生应当舍弃。也就是说，若病人向上气喘反复发作，或体温消失，两腿疼痛难忍，失去光泽的病人，有智慧的医生应当舍弃。
若病情加重，自然状态完全衰退，突然出现这种情况的人，将会很快死亡。也就是说，某人的病情严重加重，自然状态完全衰退减弱突然出现，这也是死亡的征兆。
医生对某个病人，虽然尽力进行医疗，但仍未痊愈，这样的人生命难以维持。也就是说，医生对任何病人，用药油等药物进行治疗，虽然尽力认真治疗，但仍未痊愈，这样的人生命或生存难以维持，将会死亡。
虽然精通并多次成功，按照仪轨给药，但药物治疗无效的病人，对此无有治愈的方法。也就是说，精通药物配制，熟悉味道、功效和消化等特点，并多次成功配制，也进行了治疗，同样按照医疗论典中的仪轨，善加观察时间、地点和剂量等，给病人服用并进行治疗，但药物治疗无效的病人，应当知道对此无有治愈的方法。
当配制药物时，无缘无故发生相反，颜色和味道等改变，即使无病之人也将不能活命。也就是说，某个病人配制药油、粉末、药膏等，或者煮饭等食物时，无缘无故发生相反，突然颜色和味道等性质改变，即使无病安康之人也将不能活命。

།གང་གི་གནས་སུ་ཤིང་བཅས་མེ། །རླུང་མེད་པར་ནི་ཤི་གྱུར་དང་། །ནད་པ་གང་གི་ཁྱིམ་དུ་ནི། ། སྣོད་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དག་།ཆག་གམ་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཡི་སྲོག་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་གང་གི་གནས་སུ་མེ་ཤིང་དང་བཅས་པར་ཡང་གནས་ནས་འབར་ལ། རླུང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ལ་གློ་བུར་དུ་ཆུ་བླུགས་པ་ལྟར་ཤི་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ནད་པ་གང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྣོད་སྤྱད་ཤིན་ཏུ་མང པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་པའམ།གང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྣོད་ལག་པ་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་བ་ན། དེའི་སྲོག་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གང་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པ་ཡང་། །གློ་བུར་སོས་པར་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་སྲོག་ཀྱང་མ་ངེས་པ། །ཡིན་པར་རྒྱུན་ཤེས་བུས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་ པ་གང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པ་གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་སོས་ཤིང་།ནད་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་སྲོག་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་དུ་མཛའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དྲིས་ཀྱང་མཉན་པར་མི་བྱ་ལ། །སྨན་པས་སྨྲ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །དེ་ཡི་གསོ་བའང་ཁས་མི་ བླང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པའི་ཉེ་དུ་དང་དགའ་བཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནད་པ་དེ་འཚོ་བ་འམ་འཆི་ཞེས་དྲིས་ཀྱང་། འཆི་ལྟས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཆི་བ་དེ་ནི་མཉན་པར་མི་བྱ་ཞིང་། ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྨན་པ་དེས་འདི་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ། ཚེ་ཟད་པའི་ནད་དེ་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས་གསོ་ཞིང་ བཅོས་པ་ཁས་བླང་བར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ནད་པ་སྨན་པས་བཅོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ངལ་བ་དོན་མེད་འགྱུར་རོ། །གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ཤ་ཟ་སོགས། །གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་གང་། །སྨན་གྱིས་སྟོབས་ནི་འཇོམས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཚེ་ཟད་པ་ལ་ནི། གཤིན་ རྗེའི་ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།།འོ་ན་དེས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། ཤ་ཟ་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་སྟོབས་ནད་མེད་པ་འཇོམས་ཤིང་མེད་པར་བྱེད་པས། ནད་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཞན་དུ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱའོ།།ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་འབྲས་བུ་ཀུན། །ཚེ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན། །དེ་བས་འཆི་ལྟས་རྣམ་པ་ཀུན། །སྨན་པས་འབད་དེ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ནད་མེད་པས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཚུལ་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཚེ་ཤེས་པའི་སྨན་པ་རྣམས་ལ་གནས་ཤིང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་འཆི་ལྟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ནད་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ནད་པའི་མཚན་མ་གང་དག་ཡིན་པ་ཀུན་སྨན་པས་འབད་པར་ལྡན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ དག་ཡིན་ཏེ།གང་ཚེ་གནས་པའི་ཚད་ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་སྲུང་ཞིང་བསྐྱངས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ།

凡是在某处有柴火的火，无风而灭，以及病人家中，器皿众多，破碎或掉落时，其命难以维系。即是说，又若病人所在处火与柴薪俱在而燃烧，无风却突然如浇水般熄灭，又若病人家中器具众多一再掉落，或其家中器具从手中一再掉落时，其命也将难以维系。
任何人虚弱之时，突然痊愈显现者，其命也不确定，此为具常识者所说。即是说，又若病人极其虚弱且无力，突然无故痊愈，显现如无病状，其命也是不确定的。此为具常识者所说。
亲属友人等，虽问勿答复，医者勿言说，其治疗也勿承诺。即是说，病人的亲属和友人问及病人是活还是死时，虽然有死兆所示的死亡，也不应答复，因为是令人忧伤的原因，医者不应说'此人将死'，也不应承诺用医疗方法医治寿命已尽的病，即使医者治疗这样的病人，也是徒劳无益。
阎罗使者食肉等，为他人所依附者，因药力所摧毁，是故应当舍弃。即是说，因为寿命已尽者为阎罗使者等所依附而住，因此应当舍弃该病人。若问此有何过失，食肉鬼和罗刹等那些会摧毁并消除补品等药物之力量，使病情无法如实平息，其他方法也难以成功，因此应当舍弃。
寿命明论一切果，存在于知寿者，因此一切死兆，医者应勤加了知。即是说，寿命明论的果实是无病等方法，如是一切皆存在于知晓寿命的医者相续中，因此一切死兆的种类，即无病而住和病人的征相等，医者应当勤勉地了知。又寿命明论的果实是这些：了知寿命住世的限度，以及守护和保养寿命，这两者都应当了知。

།ཚེ་དང་བསོད་ནམས་གཉི་ག་ཟད། །དེ་གཉིས་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ཡང་བ་ནི་མ་སྤངས་པས། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཚེ་ཟད་ཅིང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཡང་ དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་དེ།ཚེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཚེ་གནས་པའི་ཚེ་ཚད་ཟད་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཟད་པ་སྟེ། སྔོན་ཆད་ལེགས་པར་སྤྱད་པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང་། གཉི་ག་ཟད་པ་དེ་བཤད་མ་ ཐག་པའི་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་གཉིས་ཀ་ཟད་པ་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་གཉིས་ཀ་མ་ཟད་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡ་ང་བ་མཚོན་དང་དུག་ལ་སོགས་པ་མ་སྤངས་ཤིང་ཆུ་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཆི་ཞིང་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བཤད་ལ། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཚེ་དང་ བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པ་ཡང་བ་སྤང་བས་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ལེའུ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། ཕོ་ཉ་འམ་བང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཚུལ་དྲིས་བ་ལས སྨན་པ་ཆས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ནད་པ་ལ་དགེ་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་མཚན་མ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕོ་ཉ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་བྱེད་པའི་མངག་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། སྨན་པ་དང་ཕྲད་པའི་ཚུལ་དག་དང་། ཡིད་ ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་ཆས་པ་དང་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་།ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཚན་མ་བཟང་ངན་མཐོང་བ་དང་། རྨི་ལམ་མཐོང་བ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་དགོས་པའི་དོན་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཡ་ མཚན་ཅན་དང་དགེ་སྦྱོང་དང་།།རིགས་མཐུན་པས་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་ཕོ་ཉ་ནི། །ལས་ནི་འགྲུབ་མིན་རྟགས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡ་མཚན་ཅན་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་གནས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཚངས་པར་ སྤྱོད་པའོ།།རིགས་མཐུན་པ་ནི་རིགས་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕོ་ཉ་འོངས་པར་གྱུར་ན། གསོ་བའི་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། ཡ་མཚན་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཕོ་ཉ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ན་གསོ་བའི་ལས་མི་ འགྲུབ་ཅིང་དོན་མེད་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ།།དམན་དང་འཇིགས་རེངས་དངངས་པ་དང་། །རྩུབ་དང་བཀྲ་མི་ཤིས་སྨྲ་དང་། །མཚོན་ཆ་དབྱུག་ཐོགས་མགོ་རེག་དང་། །མ་ནིང་སྨ་ར་རལ་པ་ཅན། །བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་མིང་དང་ལྡན། །སྡིག་ལས་བུད་མེད་དྲི་མ་ཅན། །མང་པོ་ནད་པ་མི་ སྡུག་དང་།།ཕྲེང་བ་བྱུག་པ་དམར་པོས་བརྒྱན། །ཏིལ་མར་འདམ་བསྐུས་གོས་རྙིང་དང་། །མདོག་ངན་རླན་ཅན་གོས་གཅིག་གྱོན། །བོང་བུ་རྔ་མོ་མ་ཧེ་ཞོན། །ཤིང་དང་བོང་བ་ཉེད་པ་དང་། །རིང་ནས་འབོད་པའི་ཕོ་ཉ་འོངས། །སྨན་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་ཉ་ རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འདི་ལྟར་དམན་པ་དང་། འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་སྨན་པ་འགྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གསོ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམན་པ་ནི་ཞུམ་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པ་དང་བཅས་པའོ།

关于'寿命和福德二者皆尽，虽然二者未尽，但因未断除危险，众生将会死亡'这句话，如是解释：关于寿尽而死亡的情况，见到真实义的大仙人们说有四种因：所谓寿尽，即自身所积累的业所定的寿命期限已尽而终结；同样，福德尽，即往昔所行善业的果报已尽；二者俱尽，即前述寿命和福德二者皆尽；同样，虽然二者未尽仍在，但未断除危险如刀剑、毒药等，或堕入水中、悬崖等处。以此四种原因众生死亡、离开生命。与此相反，寿命和福德等不尽，断除危险则得以生存。
《八支心要集解·词义月光》，由大师月喜所造，身体品第五章解释。
关于'接下来将解说身体品中的使者等'，此处开始的关联是：在解说了依病人的死兆特征后，从询问使者或信使等类的方式，当医生出发等时对病人显示善与不善的征兆，因此在其后开始此说。使者即他人差遣的仆从等，所说的是与医生相遇的方式，以及意识觉察、出发、上路、入宅时所见的吉凶征兆，以及梦境所见，应当总摄。对于如此应知之事有所帮助且有必要的义理将予以解说。
关于'具异相者、沙门及同类，将获得成就；与此相反的使者，则是事业不成就的征兆'：具异相者是指住于特殊禁行的外道。沙门是指出家修清净行者。同类是指种姓相同者。若有如是使者到来，医疗事业将获成就。与此相反，即若具异相者等使者与此相反，为非同类者，则医疗事业不成就，是无义之征兆。
关于'卑劣、恐惧僵硬、惊慌、粗暴、说不吉祥语，持刀杖、摸头、阉人、须发蓬乱，具不吉祥名，作恶业、不净女，众多病人、丑陋，以花鬘、涂香、红色装饰，涂芝麻油泥、破旧衣，色差、潮湿、穿单衣，骑驴骡水牛，推木头和石头，从远处呼喊的使者到来，医生应当完全舍弃'：使者虽是同类，若如是具有卑劣、恐惧等特征，医生不应前往，因为这些是医疗无效的征兆。其中卑劣是指怯懦且懒惰。

།འཇིགས་ པ་ནི་སྐྲག་པའོ།།རེངས་པ་ནི་དྲག་པའོ། །སྡངས་པ་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་སྡངས་ཤིང་བྲེད་པའོ། །རྩུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་སྨྲ་བའོ། །བཀྲ་མི་ཤིས་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་མི་ཤེས་པར་སྨྲ་བའོ། །མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་ནི་དགྲ་ཆ་ཐོགས་པའོ། །དབྱུག་ པ་ཐོགས་པ་ནི་དབྱུག་པ་འཆང་བའོ།།མགོ་རེག་ནི་སྐྲ་བྲེགས་པའོ། །མ་ནིང་ནི་བུ་ཚ་མེད་པའོ། །སྨ་ར་དང་རལ་པ་ཅན་ནི་སྨ་ར་འཕྱང་བ་དང་། རལ་པ་སྐྲ་འཕྱང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡིག་ཅིང་མི་ཤིས་པའི་མིང་ཅན་ནོ། །སྡིག་པའི་ ལས་ཅན་ནི་ངེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ།།བུད་མེད་ནི་མོ་རིགས་སོ། །དྲི་མ་ཅན་ནི་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱོན་པའོ། །མང་པོ་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་མ་འོངས་པའོ། །ནད་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ཡན་ལག་མི་མཛེས་པའོ། །ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་དམར་པོས་ བརྒྱན་པ་ནི།མེ་ཏོག་དམར་པོའི་ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་དམར་པོས་ལུས་བརྒྱན་པའོ། །ཏིལ་མར་འདམ་བསྐུས་ནི། ཏིལ་མར་གྱི་ལྡེ་གུ་འདམ་འདྲ་བས་ལུས་ལ་བྱུགས་པའོ། །གོས་རྙིང་པ་ནི་དེངས་པའོ། །མདོག་ངན་པ་ནི་མདོག་ངན་པའོ། །རླན་ཅན་ནི་ཆུས་བངས་པའོ། ། གོས་གཅིག་གྱོན་པ་ནི། སྟོད་གཡོགས་སམ་སྨད་གཡོགས་གཅིག་གྱོན་པའོ། །བོང་བུ་དང་རྔ་མོ་དང་མ་ཧེ་ཞོན་པ་ནི་དེ་ལ་ཞོན་ཏེ་འོངས་པའོ། །ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེད་ཅིང་འཇིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཐག་རིང་པོ་ནས་འབོད་ཅིང་ཀུ་ཅོ་འདོན་པའི་ཕོ་ཉ་འོངས་ན་ཡང་སྨན་པ འགྲོ་བར་མི་བྱའོ།།དེ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སེམས་དང་སྨྲ། །གཅེར་བུ་གཅོད་དང་འཇིག་པ་དང་། །མཚུན་གཏོར་མེ་ལ་སྲེག་པ་དང་། །འཆི་བ་རྣམས་ལ་སྟེར་བ་དང་། །སར་ཉལ་སྐྲ་བཤིག་སྐུད་པ་དང་། །ངུ་དང་མ་བསྡམས་གནས་སྐབས་སུ། །སྨན་ པ་གནས་ཚེ་ཕོ་ཉ་འོངས།།མི་ནི་འཆི་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ལ་ཕོ་ཉ་འོངས་པའི་ཚེ། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་སེམས་སམ། ཁ་ནས་སྨྲ་བའམ། གཅེར་བུར་འདུག་ཅིང་གོས་མེད་པར་འདུག་པ་དང་། རྩ་ལ་སོགས་ པ་གཅོད་པའི་སྐབས་སུའམ།བོང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་སྐབས་སུ་འམ། མཚུན་གཏོར་མེ་ལ་སྲེག་ཅིང་གནས་པ་འམ། ཡང་འཆི་བ་རྣམས་ལ་མཚུན་གཏོར་སྟེར་ཅིང་གཏོར་ལ་སྐབས་སུ་ས་ལ་ཉལ་ཞིང་གནས་པ་དང་། སྐྲ་བཤིག་ཅིང་བཀྲོལ་བ་དང་། མར་གྱིས་ལུས་ བསྐུད་ཅིང་བྱུགས་པའམ།ངུ་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད་པ་འམ། མ་བསྡམས་ཤིང་མི་གཙང་བར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་ཕོ་ཉ་འོངས་པར་གྱུར་ན། ནད་པ་འཆི་ཞིང་སྲོག་འདོར་བ་སྟོན་པའི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡི། །ཡུལ་ལམ་དུས་སུ་སྨན་པ་ གནས།།བང་ཆེན་འབོད་དུ་འོངས་མཐོང་ན། །ནད་པ་དེ་ནི་གསོ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་རིམས་ལ་སོགས་པ་དག་ན་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ནམ་མཚན་ཉིད་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ལམ་དུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལམ་དེའི་དུས་སུ་སྨན་པ་གནས་ཤིང་ འདུག་པ་ན།བང་ཆེན་ཕོ་ཉ་སྨན་པ་ལ་འབོད་ཅིང་སྦྲོན་དུ་འོངས་པ་མཐོང་ན་ནད་དེ་སྨན་པས་བཅོས་ཤིང་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །ནད་པ་དང་ཡུལ་དུས་མཚུངས་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་ཕོ་ཉ་སྨན་པ་ཆུ་མང་ཞིང་རླན་གྱི་ ཡུལ་ན་གནས་པ་འམ།ནང་པར་གྱི་སྐབས་སུ་ཕོ་ཉ་འོངས་ན་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བའི་ཡུལ་དང་། ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཕོ་ཉ་འོངས་ན་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ།

恐惧就是害怕。僵硬就是强硬。被毒是被蛇等毒害而惊恐。粗暴就是指无慈悲地说话。说不吉祥的话是指说不知悦意的话语。持兵器是指持有武器。持棍棒是指拿着棍棒。剃头是指剃光头发。阉人是指无子嗣者。
有胡须和长发是指留着胡须和垂着长发。具有不吉祥名字是指有罪恶不吉祥的名字。作恶业者是指一定做恶业者。女人是指女性。不净者是指穿着不净衣服。众多是指同时来了很多人。病人是指被病折磨的人。丑陋是指肢体不美。
以花鬘和红色涂料装饰是指以红色花鬘和红色涂料装饰身体。涂抹芝麻油泥是指以芝麻油调制的泥状物涂抹身体。破旧衣服是指褪色的。颜色不好是指颜色不好。潮湿是指被水浸湿。
穿一件衣服是指只穿上衣或下衣。骑驴骡水牛是指骑着这些来。如果使者来时正在捣碎或毁坏木头和石头等，或者从远处呼喊发出叫声，医生也不应前往。应当避开和舍弃。
思维和说不吉祥的话，裸体、砍伐和毁坏，撒武器、火烧，以及布施给死者，躺在地上、散乱头发、涂油，哭泣和不整洁的状态下，医生住时使者来，表示此人将死亡。
在与病及特征相同的地方或时间，医生住时，见到来请的使者，不应医治那个病人。即如患有痰等引起的热病等疾病时，使者来请住在多水潮湿地方的医生，或在清晨时分来使者是不吉祥的。对胆病来说，在火等炎热的地方和正午时分来使者是不吉祥的。

།རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་རྩུབ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། རྡོ་དང་། བྱེ་མ་ དང་།གཤག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་དགོངས་ཀ་ཕོ་ཉ་འོངས་ན་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟེ་བ་ཁ་དང་སྣ་རེག་དང་། །སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་སོ། །མཚན་རྒྱབ་ནུ་མ་མགྲིན་པ་དང་། །ལྟོ་དང་སྲིན་ལག་དག་དང་ནི། །རས་བལ་ཕུབ་མ་ཞ་ཉེ་རྩ། །རུས་པ་གཏུན་བརྡུང་ཕྱགས་ མ་རྡོ།།ཞབས་མ་གོས་ཀྱི་མཐའ་མ་དང་། །ཐལ་བ་སོལ་བ་ཁ་ཚར་སོགས། །ཐག་པ་གཏུན་དང་ཞགས་པ་སྲང་། །གཞན་ཡང་ཐོག་གི་ཞགས་པ་ཐོགས། །ཕོ་ཉ་དེ་འདྲ་མངོན་དུ་མཐོང་། །འཆི་བ་དག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཕོ་ཉ་དེའི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ དང་ལྡན་པ་ཡང་མི་ཤིས་ཤིང་འཆི་བའི་མཚན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།དེ་ན་དེའི་ཚེ་ཕོ་ཉ་གང་དག་འོང་བ་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པར་རེག་པ་དེ་ནི་མི་ཤིས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་མཚན་ཕྱེད་ཉི་མའི་གུང་། །ཐུན་མཚམས་དང་ནི་དུས་ཚིགས་དང་། །ཚེས་དྲུག་ཚེས་ བཞི་ཚེས་དགུ་དང་།།སྒྲ་གཅན་མཇུག་རིངས་འཆར་དུས་སོགས། །བྲ་ཉེ་སྨིན་དྲུག་སྐག་ཆུ་སྟོད། །གྲེ་དང་ཁྲུམས་སྟོད་སྣུབས་དང་ནི། །གང་དུ་ཕོ་ཉ་ནད་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ཚིག་།མི་དགེ་སྨྲ་དང་མི་ཤིས་མཐོང་། །དེར་ནི་སྨན་པ་འགྲོ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་ནད་པའི་གམ་དུ་འགྲོ་བ་ན། མཚན་ཕྱེད་ལ་སོགས་པའི་དུས་དང་། ཚེས་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཚེས་གྲངས་གསུམ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་མཇུག་རིངས་འཆར་པའི་དུས་དང་། སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་གཟས་ཟིན་པར་ མཐོང་བའི་དུས་དང་བྲ་ཉེ་ལ་སོགས་པའི་སྐར་མ་ལ་བབ་པའི་ཉིན་ཞག་ལ་སྨན་པ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ།།ཡང་གནས་གང་དུ་ཕོ་ཉ་འོངས་པ་དེ་ནད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤིས་པའི་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་དང་། མི་ཤིས་ པ་མཐོང་བར་གྱུར་ན།སྨན་པས་ནད་པ་གསོ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་མི་རོ་འམ། །མི་རུས་ཀྱིས་ནི་བརྒྱན་པ་འམ། །ཆད་དང་ཚིག་དང་ཉམས་ཆག་དང་། །དེ་ཡི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་འམ། །རོ་ནི་ཚ་དང་དྲག་པའམ། །དྲི་ནི་ཤས་ཆེར་རུལ་བ་འམ། ། རེག་བྱ་རྒྱ་ཆེར་མི་བཟད་དང་། །གང་ཡང་དེ་འདྲ་གཞན་དག་ནི། །དེ་ཀུན་མདུན་དུ་སྨྲ་བ་འམ། །ཡང་ན་དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ཚེ། །ཕོ་ཉ་འོངས་པར་མཐོང་ན་ནི། །ནད་པ་དེ་ནི་གསོ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མི་ཤིས་པ་འདི་དག་གམ། གཞན་ཡང་འདི་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚིག་དག་གམ། མདོར་ན་ནད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་མི་ཤིས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་ཞིང་འོངས་པར་རམ། །ཡང་ན་ནད་པའི ཚིག་གླེང་སློང་བའི་སྐབས་མི་ཤེས་པར་ཟེར་བའི་ཚེ།ཕོ་ཉ་འོངས་ཤིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བང་ཆེན་ལྷགས་ན། བང་ཆེན་བདག་པོ་ནད་པ་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉམས་པ་སྟེ། །ཞར་བ་དང་ཞ་བོ་ལ་ སོགས་པའོ།།མི་རོ་ནི་མི་ཤི་བའོ། །མི་རུས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ནི་མི་རུས་དང་། དེའི་ཁྲག་དང་གོས་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའོ། །ཆད་པ་ནི་ཐག་པ་ལ་སོགས་ཆད་པའོ། །ཚིག་པ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉམས་ཤིང་ཆག་པ་ནི་སྣོད་སྤྱད་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི།ཆད་དོ་ཆག་གོ། །ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའོ། །རོ་ཚ་བ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའོ། །རུལ་བ་ནི་མི་རོ་ལ་སོགས་པའི་དྲིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའོ།

对于风病，如果信使在傍晚时分来到粗糙、寒冷、石头、沙子和木屑等处，这是不吉祥的。
肚脐、口、鼻接触和头发、毛发、指甲、牙齿、生殖器、背部、乳房、喉咙、腹部和小指，以及棉花、谷壳、草、根、骨头、杵捣、扫帚、石头、抹布、衣服边缘、灰烬、炭火、流苏等，绳索、杵和套索、秤，还有其他闪电的套索携带，如果看见这样的信使出现，预示着死亡。
关于这些，如果信使具有这些特征，也是不吉祥且预示死亡的征兆。因此，当信使到来触摸肚脐等处时，这是不吉祥的，应当避免。
同样在午夜、正午、黄昏、季节交替时，以及初六、初四、初九，罗睺、彗星升起时等，以及毕宿、昴宿、角宿、柳宿、亢宿、氐宿、房宿、心宿等，若信使说关于病人特征的不善之语或见到不吉祥之事，医生不应前往。
同样，当医生前往病人处时，在午夜等时分，初六等三个日期，罗睺和彗星升起时，以及日食月食发生时，在毕宿等星宿值日时，医生不应前往。另外，在任何地方，如果信使到来谈论病人的特征或本性时说出不吉祥的话语或见到不吉祥之相，医生不应为治病而前往。
残疾人、尸体或以人骨装饰，或断裂、烧毁、损坏，或说这样的话语，或味道辛辣剧烈，或气味严重腐臭，或触感广大难忍，或其他类似这样的，这些都当面说出，或者在说这些话时，如果看见信使到来，不应医治那个病人。
关于这些，对于残疾等不吉祥的话语，或其他类似的，以及'悲哀啊悲哀啊'等下文将要说明的话语，总之，当说出与病人有关的不吉祥话语时，或在谈论病人时说出不知道的话时，如果信使到来，不应医治信使的主人即病人。
这里所说的残疾是指眼睛等任何感官受损，如盲人、跛子等。尸体是指死人。以人骨装饰是指用人骨、血液和衣服等装饰。断裂是指绳子等断裂。烧毁是指衣服等。损坏是指器具等。说这样的话是指说'断了''破了''损坏了'等。辛辣的味道是指辣椒等。腐臭是指尸体等的气味。同样，触感是指广大宽阔的。

།མི་བཟད་ཅིང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཚིག་དག་སྨྲ་ན་དེ་གསོ་བར་མི་བྱའོ།།ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཚོ་ངེས་འདེབས། །འོ་དོད་དམོད་མོ་འགྱེལ་སྦྲིད་སྒྲ། །གོས་དང་གདུགས་དང་ལྷམ་འཇིག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཐོང་བ་དང་། །ཤིང་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གང་བའི་སྣོད། །ཆུ་ནང་འབྱིང་བར་མཐོང་ བ་དང་།།གསོད་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་སྨྲ། །ཐལ་བ་ཕྱག་དར་གྱིས་གཏོར་དང་། །བྱི་ལ་སྲམ་དང་སྦྲུལ་དང་ནི། །སྤྲེ་འུས་ལམ་ནི་བཅད་པ་དང་། །འབར་བའི་ཕྱོགས་སུ་རི་དྭགས་བྱ། །གདུག་པ་སྒྲ་ནི་སྒྲོགས་པ་དང་། །འབྲུ་གནག་བུ་རམ་དར་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་ཆང་ རྙིང་པགས་པ་དང་།།ཡུངས་ཀར་ཞག་དང་འབྲུ་མར་དང་། །རྩཝ་དང་འདམ་བུ་བུད་ཤིང་དང་། །མ་ནིང་མི་སྲུ་ན་སྨེ་ཤ་ཅན། །རྒྱ་དག་དང་ནི་རྙི་རྣམས་དང་། །སློན་དང་བཤང་བ་གཏོང་བ་དང་། །རྣག་དང་མཚན་མ་ངན་པ་མཐོང་། །སྙིང་པོ་མེད་དང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད། །རས་ བ་ལ་སོགས་དང་དགྲ་བོ་མཐོང་།།མལ་སྟན་དང་ནི་ཁྱོགས་ལ་སོགས། །ཁ་སྤུབ་ཏུ་ནི་གནས་པར་མཐོང་། །ནད་པ་དག་དང་གཞན་དག་དང་། །སྣོད་སོགས་ངན་མཐོང་མི་ཤིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་འགྲོ་བའི་ཚེ། ཀྱི་ཧུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ཤིང་མཐོང་ན་ འང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཅེས་ཟེར་ཅིང་ངུ་བ་ནི། ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ང་རོ་འདོན་པ་སྟེ། འོ་དོད་འབོད་པའི་མི་སྙན་པ་ཟེར་བ་འམ། ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །དམོད་མོ་ནི་རྨོ་མོ་འདེབས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། ཡང་འགྱེལ་ཞིང་ ཆག་པ་དང་།སྦྲིད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་རལ་ཅིང་འཇིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཕོངས་པར་གནས་པ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲུ་ལ་སོགས་པས་གང་བའི་སྣོད་ཆུའི་ ནང་དུ་ནུབ་ཅིང་འབྱིང་བར་མཐོང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། གསད་དོ་བཅོམ་མོ་ལྷུང་ངོ་ཞིག་གོ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསང་མཐོན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་ལམ་དུ་ འགྲོ་བ་ན།ཐལ་བ་དང་ཕྱག་དར་ལ་སོགས་པས་གཏོར་ཅིང་གོས་པ་དང་། ཡང་སྨན་པ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ན། བྱི་ལ་ལ་སོགས་པས་ལམ་བཅད་པ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབར་བའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཉི་མ་ཕྱོགས་གང་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ན་རི་དྭགས་དང་། བྱ་དང་། སྟག་དང་། ཁྲ་ལ་སོགས་པ་གདུག་པ་སྒྲ་སྒྲོགས་ན། དེ་ཡང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྨན་པ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་འམ། ནད་པའི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པ་ན། འབྲུ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རས་ལ་སོགས་པ་ནི། རས བལ་ཕུབ་མ་ཞ་ཉེ་རྩ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕོ་ཉ་བ་འོངས་པའི་སྐབས་སུ་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་ན་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བོ་མཐོང་བ་ནི་འདིར་དེའི་སྐབས་སུ་ཡིན་པས་སྨན་པའི་དགྲ་བོ་བཟུང་སྟེ་དེ་མཐོང་བ་ཡང་མི་ཤིས་སོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མལ་སྟན་ཁ་སྦུབས་པ་ལ་ སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་པས།མཚན་མ་དེ་དག་མཐོང་ན་ཡང་གསོ་བའི་ལས་མི་བརྩམ་མོ།

如果说出令人难以忍受和难以容忍的话语，以及其他类似的言语，就不要去医治。
啊呀啊呀的哀叹声，哀号诅咒倒地打喷嚏声，衣服、伞、鞋子破损，见到痛苦之事，大树、胜幢、盛满的容器，见到沉溺水中，说杀戮等不悦耳之语，灰尘垃圾散落，猫、黄鼠狼、蛇以及猴子横穿道路，燃烧方向的野兽鸟类发出凶恶声音，黑谷物、糖蜜、盐、陈酒、皮革，芥子、油脂、油，草和芦苇柴火，阉人、不孝、麻风病人，瘫痪者和残疾人，放屎撒尿，见到脓血和不祥征兆，无实质和行淫，破布等和见到敌人，床铺以及担架等，见到倒扣着放置，病人和其他人，见到不好的器具等都是不吉祥的。
关于这些，医生前往时，如果听到和看到'啊呀'等声音也是不吉祥的。其中'啊呀啊呀'的哭声，就是发出'啊呀啊呀'的声音，或是发出不悦耳的哀号声，或是豺狼等的叫声。诅咒是老妇人的诅咒，听到这些声音，以及跌倒破损和打喷嚏声，衣服等破烂损坏，同样见到痛苦贫困的处境，以及大树、胜幢等，见到装满谷物等的容器沉没水中，同样说杀戮等仪轨不悦耳且不吉祥的话语，即大声说'要杀、要毁、要倒、要破、要烧'等话语，同样医生在路上行走时，被灰尘垃圾等散落沾污，又医生在路上行走时，被猫等横穿道路，又同样在燃烧方向即太阳所在的方向，野兽、鸟类、虎、鹰等凶恶发出声音，这也是不吉祥的。又医生在路上行走或进入病人家时，见到黑谷物等也显示不吉祥，至于破布等，即'棉布、草垫、芦苇'等，在使者到来时要收起，见到这些也是不吉祥。见到敌人在此处是指医生的敌人，见到他也是不吉祥。同样见到床铺倒扣等也是不吉祥，见到这些征兆就不要开始医治。

།སྐྱེས་བུའི་མིང་ཅན་བྱ་གཡོན་ནས། །བུད་མེད་མིང་ཅན་གཡས་འདུག་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་ལྟས་བཟང་པོ་སྟེ། བྱ་སྐྱེས་པའི་མིང་ཅན་དང་པ་དང་། ཏི་ཏི་ར་དང་། པར་པ་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཡོན་ཕྱོགས་ན་གནས་ཤིང་སྐད་སྒྲོགས་པ་བཟང་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཅན་ཤ་རི་བ་དང་། །ལྗོན་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཡས་ན་འདུག་ཅིང་སྒྲ་འབྱིན་པ་བཟང་ངོ་། །བྱ་དང་རི དྭགས་གཡས་སྐོར་བཟང་།།ཁྱི་དང་ཝ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་དང་རི་དྭགས་རྣམས་ནི་གཡོན་ནས་གཡས་སུ་བསྐོར་ཏེ་འགྲོ་བ་བཟང་སྟེ། བྱ་ནི་ཙ་ཤ་དང་ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་པའོ། །རི་དྭགས་ནི་སྤྲ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱི་དང་ཝ་ནི་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་བསྔགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་གཡས་ནས་གཡོན་དུ་བསྐོར་ཏེ་འགྲོ་བ་བཟང་ངོ་། །རི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཟུང་མིན་ཤིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཟུང་དུ་མི་ཐེམ་པ་གཅིག་དང་གསུམ་དང་ལྔ་དང་བདུན་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་བཟང་ངོ་། །ཙོ་ཤ་བྱ་རྒོད་ཁཉྫ་རི། །ནེའུ་ ལེ་དང་རྨ་བྱ་རྣམས།།མཐོང་བ་རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙོ་ཤ་དང་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ཤིས་ཤིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འུག་པ་བྱི་ལ་སྦྲུལ་མཐོང་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུག་པ་ལ་སོགས་པ་ མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གོ་ད་དང་ནི་རི་བོང་སྦྲུལ། །ཛ་བ་ཀ་ནི་མིང་ཐོས་དགེ་། མཐོང་དང་སྒྲ་སྒྲོགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་གོ་ད་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྒྲོགས་པ་ཐོས་པ་ནི། དགེ་བ་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་དང་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཐོས་པ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲེད་དང་སྤྲེའུ་དེ་ལས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲེད་དང་སྤྲེའུ་དག་ནི་གོང་མ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཐོས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། མི་སྒྲོགས་པ་ཐོས་པ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཇའ་ཚོན་མཐོང་། །མི་ཤིས་རྒྱབ་ཏུ་མཐོང་ན་ཤིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇའ་ཚོན་དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲང་ཐད་ན་མདུན་ན་གནས་པ་ནི་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ལ། མདུན་དུ་ཕྱོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱབ་ཏུ་གནས་ཤིང་འཆར་བ་ནི་དགེ་ཞིང་ཤིས་པ་ཡིན ནོ།།མེ་ཡིས་གང་བའི་སྣོད་དག་ནི། །ཆག་དང་ཁོང་སྟོང་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ན་མེས་གང་བའི་སྣོད་ལྷུང་ཞིང་ཆག་པར་གྱུར་པའམ། ཁོང་སྟོང་དུ་གནས་ན་ནི་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་པ་འཆི་འགྱུར་ཁྱིམ་དུ་ནི། །སྨན་པ་འཇུག་པར་ བྱེད་པའི་ཚེ།།ཞོ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་འོག་ནས་བཤད། །གང་བའི་སྣོད་ཕྱིར་བྱུང་མཐོང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་འཆི་བར་འགྱུར་ཞིང་ཉེ་བར་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྨན་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན། དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནད་པའི་ཁྱིམ་ནས་ཞོ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་ པས་གང་བའི་སྣོད་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྫས་གང་ཡང་རུང་བ་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མཐོང་ན་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་མི་ཤིས་མཐོང་། །དེ་ལྟའི་ནད་པ་སྤང་བར་བྱ། །དེ་ལས་གཞན་པར་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུད། །དག་པས་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་མཐོང་ན་ནད་པ་དེ་སྨན་པས་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་ན། སྨན་པས་སྙིང་བརྩེ་ཞིང་ཕན་པར་འདོད་པས། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དག་ཅིང་ སྐྱོན་མེད་པར་བྱ་སྟེ།མ་ཡེངས་ཤིང་འབད་པས་ནད་དེ་གསོ་བར་བྱའོ།

关于'具有男性名称的鸟在左侧，具有女性名称的鸟在右侧为吉祥'这句话，这些是好兆头：具有雄性名称的鸟如雉鸡、山鹑等，它们在左侧停留并鸣叫是吉祥的；具有雌性名称的鸟如八哥、雌鸟等在右侧停留并鸣叫是吉祥的。
关于'鸟和野兽右旋为吉祥，狗和狐狸则不然'这句话，鸟类和野兽从左向右旋转而行是吉祥的。这里的鸟指喜鹊和杜鹃等。野兽指猴子等。而狗和狐狸则不是这样，相反它们从右向左旋转而行才是吉祥的。
关于'野兽以单数为吉祥'这句话，野兽以非成对的数量，即一、三、五、七等数量行走是吉祥的。
关于'喜鹊、秃鹫、白鹭、黄鼠狼和孔雀，见到它们永远是吉祥的'这句话，见到喜鹊和秃鹫等这些动物，永远都是吉祥和值得称赞的。
关于'见到猫头鹰、猫和蛇在任何情况下都不吉祥'这句话，见到猫头鹰等这些动物在任何时候、任何情况下都是不吉祥的。
关于'蜥蜴、兔子、蛇和豺，听到它们的名字是吉祥的，但见到它们或听到它们的叫声则不然'这句话，在行进时听到蜥蜴等动物的名字是吉祥的，但见到它们或听到它们的叫声则不吉祥。
关于'熊和猴子则与此相反'这句话，熊和猴子与上述情况相反，即见到它们和听到它们的叫声是吉祥的，而听到它们的名字则不吉祥。
关于'在前方看到彩虹不吉祥，在后方看到则吉祥'这句话，彩虹出现在正前方不吉祥，而除了正前方之外，在背后出现则是吉祥的。
关于'盛满火的容器，破碎和空心的存在'这句话，在路上行走时看到装有火的容器掉落破碎或是中空的，都是不吉祥的。
关于'当医生进入将死病人的家中时，下文所说的酸奶等吉祥物，若见到装满的容器被带出'这句话，当医生进入一个病人即将死亡的家中时，如果在那个时候看到从病人家中带出装满酸奶或谷物等任何吉祥之物的容器，这也是不吉祥的。
关于'见到使者等不吉祥之事，应当放弃这样的病人。除此之外，应以清净的慈悲心努力医治'这句话，如果见到使者等上述不吉祥的征兆，医生应当放弃治疗该病人。除此之外，如果见到使者等吉祥的征兆，医生应以慈悲心和利他之心，保持清净无过失的心态，专注且努力地医治该病。

།ཞོ་འབྲུ་བུ་རམ་ཤིང་དང་ཁྲེ། །སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་པྲི་ཡང་ཀུ། །ནས་ཐུག་དངུལ་རྡོ་བུམ་པ་དང་། །དྲིལ་བུ་མར་མེ་ཆུ་སྐྱེས་དང་། །དཱུར་བ་ཉ་དང་ཤ་རློན་དང་། །འབྲས་ཡོས་འབྲས་བུ་ཁ་ཟས་དང་། །བུམ་ པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་གང་།།བུ་མོ་གཞོན་དང་ཤིང་རྟ་དང་། །མི་ནི་གོ་འཕང་མཐོ་བ་དང་། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་། །གོས་དཀར་གྱོན་དང་མེ་ཏོག་དཀར། །ཁྱིམ་དང་རྔ་ཡབ་རྟ་དཀར་མཐོང་། །དམ་པ་བྲམ་ཟེ་གཙུག་ཏོར་དུང་། །རྟ་བབས་དང་ནི་གཡུང་དྲུང་དང་། ས་ནི་བརྐོས་ པར་གྱུར་པ་དང་།།མེ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། །བཟའ་བཏུང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །མི་ཡིས་ཤིང་རྟ་ལེགས་གང་དང་། །བ་ནི་བེའུ་དང་བཅས་པ་འམ། །རྒོད་མ་བུད་མེད་བུ་བཙས་དང་། །ཤང་ཤང་ཏེའུ་ཤ་བཀྲ་དང་། །དང་པ་ཁུ་བྱུག་རྨ་བྱ་དང་། །ས་ར་ས་ ནི་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས།།དེ་བཞིན་ཕྱུགས་གཅིག་བཏགས་པ་དང་། །གདུ་བུ་མེ་ལོང་ཡུངས་ཀར་དང་། །གི་ཝང་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་དང་། །བྱུག་པ་དྲི་ཞིམ་གྱིས་བྱུགས་དང་། །ཁུ་བ་དཀར་ཞིང་མངར་བ་དང་། །ཁྱུ་མཆོག་དེ་བཞིན་བ་ལང་རྣམས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་ སྒྲོགས་དང་།།རི་དྭགས་བྱ་དང་མི་རྣམས་ནི། །ཡིད་འོང་སྒྲ་སྙན་སྨྲ་བ་ཡི། །གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་བསྒྲེང་། །མངོན་པར་བསྟོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྫ་རྔ་དུང་དང་རྔ་བོ་ཆེ། །སྒྲ་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་འདོན་པ་དང་། །བདེ་བའི་རླུང་ནི་ རྗེས་མཐུན་རྒྱུ།།ལམ་དང་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་ཚེ་ཡོད། །ནད་སོས་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞོ་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རྫས་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དང་། མིས་ཐོགས་པ་དག་ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བ་དག་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན། ནད་པ་དེ་ནད་ སོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འབྲུ་ནི་ནས་ལ་བྱའོ། །ལ་ལ་ནི་འབྲས་ལ་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བུ་རམ་ཤིང་ནི་པོན་ད་ལ་སོགས་པ་སྤོམ་ཕྲས་ཕྱེ་བའོ། །ཁྲེ་ནི་འབྲུའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཆུ་སྐྱེས་ནི་པདྨ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉ་དང་ཤ་ནི་གཉི་ག་རློན་པའོ། ། ཁ་ཟས་ནི་ཟས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ནི་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་གོ་འཕང་མཐོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། དཔའ་རྩལ་དང་། རྒྱལ་པོས་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉིན་རེ་ཞིང་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་ན་ཡང་ཤིས པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་སྐུ་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་དང་། གོས་དཀར་པོ་གོན་པ་དང་། སུ་མ་ན་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་མཐོང་བ་ཡང་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །གཙུག་ཏོར་ནི་མགོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྟ་བབས་ནི་ལྷའི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་ཤིང་རྒྱན་ཅན་བསྒྲེང་བའོ། །གཡུང་དྲུང་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་མའོ། །ཤིང་རྟ་ལེགས་པར་གང་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པར་གནས་པའོ། །ཕྱུགས་གཅིག་བཏགས་པ་ནི་ར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱུགས་གཅིག་བརྟོད་པའོ། ། གདུ་བུ་ནི་རྒྱན་གྱི་དམ་པའོ། །ཁྱུ་མཆོག་དང་བ་ལང་རྣམས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི། ཁྲོས་ཤིང་འཁྲུགས་པའི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་འདོན་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྐད་སྒྲོགས་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པར་སྨྲ་བའོ། །གདུགས་ལ སོགས་པ་བསྒྲེང་བ་ནི་གྱེན་དུ་གདེགས་པའོ།།བ་དན་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ནི་གང་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

酸奶、谷物、甘蔗和小麦、蜂蜜、酥油、毕力药草、大麦粥、银矿石、水瓶和铃铛、灯火、莲花和吉祥草、鱼和生肉、炒米、水果和食物、宝瓶盛满珍宝、
少女和车乘、地位高贵的人、诸天神和国王、身着白衣和白花、房屋、拂尘、白马所见、圣者婆罗门、顶髻法螺、
门楼和卍字、挖掘的土地、熊熊燃烧的火、美味的饮食、人乘坐良好的车乘、母牛与小牛、
母马生子、鹅鸭鸟雀斑鹿、天鹅杜鹃孔雀、鹤鸟发出悦耳的声音、同样系着一头牲畜、
手镯镜子芥子、麝香等所见、涂抹香气芬芳、白色甘甜的液体、公牛以及诸牛群、发出和谐的声音、
野兽飞鸟和人们、发出悦耳动听的声音、伞盖和胜幢幡幢高举、赞颂称扬、
陶鼓法螺和大鼓、声音和吉祥的声响、婆罗门诵读吠陀、顺适的风吹拂、
在道路和入户时所见、这些是病愈的征兆。
关于这些，见到酸奶等吉祥物品、触摸它们、人们携带着这些物品在路上行走或进入房屋时，应当知道这是病人康复的征兆。
谷物是指大麦，有人说是指稻米。甘蔗是指粗细不同的甘蔗等。小麦是谷物的一种。水生植物是指莲花等。鱼和肉都是新鲜的。食物是指任何食物。珍宝是指琉璃等。
地位高贵的人是指具有智慧、博学、慷慨、勇武、受国王尊重等。每日见到兴旺发达的人也是吉祥的。
同样，见到神像、见到国王、穿白色衣服、见到素馨等白色花朵也是吉祥的。圣者是指具有正法的人。顶髻是指头顶等。
门楼是指在神殿等前面竖立的装饰木构。卍字是吉祥的标志。车乘装载良好是指处于吉祥状态。系着一头牲畜是指拴着山羊等一头牲畜。
手镯是最好的装饰。公牛和牛群发出和谐的声音是指发出非愤怒和混乱的声音。同样，野兽等发出悦耳的声音是说吉祥话。
高举伞盖等是指向上举起。幡幢是指胜利幡幢。同样，赞颂是指王室等眷属群众说吉祥话等。

།རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་དང་།རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གྲག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་འདོན་པའི་སྒྲ་གྲག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་རྩུབ་ཅིང་རྡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་ཞིང་ལྡང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་། རེག་ པ་དང་།སྨྲ་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྣམ་པ་བསལ་ཞིང་སྤངས་ནས། ནད་སོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་དོན་གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕོ་ཉ་དགེ་བཤད་ནས། དེ་འོག་རྨི་ལམ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྫོགས་པའི་ཚིག་གོ། །ཕོ་ཉ་ནི་ཡ་མཚན་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཕོ་ཉའོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྟས་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་བཤད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ནོ།།རྨི་ལམ་ཤི་བའི་མི་རྣམས་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཆང་འཐུང་ཁྱིས་དྲངས་གང་། །མི་དེ་རིམས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི། །འཆི་བདག་གིས་ནི་མྱུར་ཁྱེར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་ལེགས་པར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དུ་སྔོན་ཆད་ཤི་བའི་མི་རྣམས་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆང་འཐུང་ཞིང་ཁྱིས་དྲངས་ཤིང་དྲུད་པར་རྨིས་པའི་མི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རིམས་[(]གྱི་[,]ཀྱི[)]གཟུགས་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གིས་ཁྱེར་ཞིང་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་གོས་དང་ཕྲེང་བ་དམར། །བུད་མེད་རྒོད་པས་དྲངས་རྨིས་ གང་།།དེ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་དག་གིས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་མདོག་དམར་བ་དང་། ཕྲེང་བ་དམར་ཞིང་བུད་མེད་རྒོད་པས་དབང་མེད་པར་དྲངས་པར་རྨིས་ན་མི་དེ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་འཆི་བདག་གིས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ཧེ་རྟ་ཕག་ བོང་བུ་དང་།།རྔ་མོ་ཞོན་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་འགྲོ། །དེ་ནི་གཅོང་ཆེན་ནད་ཀྱིས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཞོན་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་གཤིན་རྗེའི་གནས་སུ་འགྲོ་ན། དེ་ནི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྕུག་མ་ ཚེར་ཅན་འོད་མའམ།།ཏ་ལ་སྙིང་གར་སྐྱེས་པ་རྨི། །གང་ཡིན་དེ་ནི་སྐྲན་གྱིས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ལྕུག་མ་ཚེར་མ་ཅན་སྙིང་གར་སྐྱེས་པ་རྨི་བའམ། འོད་མའམ། ཏ་ལའི་ཤིང་སྙིང་གར་སྐྱེས་པ་རྨི་ན་སྐྲན་གྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཞིག་མེ་ནི་མི་འབར་ལ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ཅིང་མར་གྱིས་བསྐུས། །གཅེར་བུར་འདུག་དང་པདྨ་ནི། །སྙིང་གར་བྱུང་རྨི་མཛེ་ཡིས་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་མེ་མི་འབར་བ་སྟེ། མེ་ལྕེ་མེད་པ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པར་རྨི་བ་དང་། མར་གྱིས་ལུས་བསྐུས་ཤིང གཅེར་བུར་འདུག་ལ།པདྨ་སྙིང་ག་ནས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་རྨིས་ན། དེ་མཛེ་ནད་ཀྱིས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་སྨེ་ཤ་ཅན་ལྷན་ཅིག་།སྣུམ་མང་འཐུང་བར་རྨི་བ་དེ། །གཅིན་ནད་ཀྱིས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་རིགས་ངན་སྨེ་ཤ་ ཅན་གྱི་རིགས་དང་ལྷན་ཅིག་མར་དང་།ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་མང་པོ་འཐུང་བར་རྨིས་ན། དེ་གཅིན་ནད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གིས་ཁྱེར་ཞིང་དབང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།

说'愿胜利，愿胜利'等语言的声音，以及陶鼓等的声音响起，同样婆罗门诵读吠陀的声音响起，同样地，风和缓而无尘，具有安乐且随顺地吹动，这一切所见、所触、所说的声音响起，都消除并断除不吉祥的相状，显示疾病痊愈等功德之最胜。其他词义易于理解。
如是说明使者吉祥后，其后当说梦境。这其中，'如是'一词是完结语。使者是指神奇等使者。酸奶等是吉祥征兆，说明这些之后，其后当说梦境的吉祥与不吉祥征兆。此为其义。
梦中与死人同饮酒，被狗拖拽者，此人将被具疾病形相的死主迅速带走。即任何人在熟睡的梦中，与已故之人一同饮酒，并被狗拖拽拉扯，凡有此梦者，不久将被具疾病形相的死主带走并掌控。
身体、衣服和花鬘皆红，梦见被狂女拖拽者，此人将死于血胆病。即任何人梦见身体呈红色，花鬘红色，并被狂女无力地拖拽，此人将被血胆死主带走。
骑乘水牛、马、猪、驴和骡子往南方而行，此人将死于重病。即任何人骑乘水牛等任何一种往南方阎罗处所而行，此人将死于重大疾病。
梦见竹笋、带刺芦苇或者棕榈树生于心间，此人将死于瘤病。即任何人梦见带刺竹笋生于心间，或者芦苇，或者棕榈树生于心间，将被具瘤病形相的死主夺去性命。
若有人对着不燃烧的火行火供，身涂油脂，裸体而坐，莲花从心间生出，将死于麻风病。即任何人梦见对着不燃烧即无火焰的火行火供，以油脂涂身并裸体而坐，莲花从心间生出，此人将因麻风病而命终。
若与贱民同饮多油者，将死于尿病。即任何人与低种姓贱民一同饮用酥油、芝麻油等众多油脂，此人将被具尿病形相的死主带走并掌控。

།སྲིན་པོ་ལྷན་ཅིག་གར་བྱེད་ཅིང་། །ཆུ་ལ་བྱིང་རྨི་སྨྱོ་བྱེད་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་སྲིན་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གར་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་ཆུ་ལ་ནུབ་པ་རྨིས་ན། སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གིས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །ར་རོ་གར་བྱེད་ཤི་བ་ཡི། །མིས་ཁྱེར་རྨི་བ་བརྗེད་བྱེད་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་གྱི་ནང དུ་ར་རོ་ཞིང་གར་བྱེད་ལ་འཆི་བའི་མིས་ཁྱེར་ཞིང་ཁྲིད་པར་རྨི་བ་དེ་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་གདོན་གྱིས་བཟུང་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།བོང་བུ་རྔ་མོ་བྱི་ལ་སྤྲེའུ། །སེང་གེ་སྟག་དང་ཁྭ་དག་དང་། །ཝ་འམ་མི་རོ་ལ་ཞོན་རྨིས། །དེ་ནི་འཆི་བདག་ཁར་སོང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོན་པ་རྨིས་པ་དེ་ནི་འཆི་བདག་གི་ཁའི་ནང་དུ་སོན་ཅིང་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ།།སྣུམ་ཁུར་ཤ་ཁུ་ལི་ཟོས་རྨིས། །སད་ནས་དེ་འདྲ་སློན་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་གི་རྨི་ལམ་དུ་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་ པ་ཟོས་པ་རྨིས་ནས།སད་པའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲ་སློན་པར་གྱུར་ན་དེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཟླ་གཟས་ཟིན་རྨིས་མིག་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟུང་བ་ཡི། །རྨི་ལམ་མཐོང་ན་ལོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་གི་རྨི་ལམ་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཟས་ བཟུང་ཞིང་དམར་བ་རྨིས་ན།དེ་མིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ས་ལ་ལྷུང་བ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་གཏན་དུ་ལོང་བར་འགྱུར་ཞིང་མཐོང་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་བོར་འོད་མའི་ལྕུག་སོགས་སྐྱེས། །དེ་བཞིན་བྱ་རོག་ཚང་འཆའ་ དང་།།མགོ་བོ་ཆད་པར་རྨིས་པ་དང་། །ཁྭ་དང་བྱ་རོག་སོགས་ཀྱིས་བསྐོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་གི་རྨི་ལམ་དུ་འོད་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་གི་ལྕུག་མ་སྐྱེས་པ་ནས། བྱ་རོག་དང་འུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་བར་དེ་དག་ཀྱང་མི་འཚོའོ། །དེ་བཞིན་ ཡི་དྭགས་ཤ་ཟ་མོ།།བྱད་མ་སྨེ་ཤ་ཅན་གྱིས་བསྐོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དྭགས་ནས་སྨེ་ཤ་ཅན་གྱིས་བསྐོར་བ་རྨི་བ་ཡང་མི་འཚོའོ། །འོད་མའི་ཚལ་དང་ཚེར་མ་དང་། །རྩཝ་ཡི་ཚང་ཚིང་ནང་དུ་ཆུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོད་མའི་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ཚང་ཚིང་ཤིན་ཏུ་ སྟུག་པའི་ནང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཉམ་ཐག་པར་རྨིས་པ་ཡང་མི་འཚོའོ།།གཡང་སར་ལྷུང་དང་དུར་ཁྲོད་ཉལ། །ཕྱག་དར་ཐལ་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཡང་སའི་ཁྲོད་དུ་ལྷུང་བ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་དུར་སའི་ནང་དུ་ཉལ་བར་རྨིས་པ་དང་། ཕྱག་དར་རམ་ཐལ་བའི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བར་རྨིས་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །ཆུ་དང་འདམ་ལ་སོགས་པར་ནུབ། །ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་ནི་མྱུར་དུ་ཁྱེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ནུབ་ཅིང་བྱིང་བའམ། ཆུ་རྒྱུན་འབབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མྱུར དུ་ཁྱེར་བར་རྨི་ན་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ།།གླུ་གར་དང་ནི་རོལ་མོ་དང་། །གོས་དང་ཕྲེང་བ་དམར་པོ་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པའི་རྨི་ལམ་དུ་གླུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྨི་ཞིང་གོས་ལ་སོགས་པ་དམར་པོ་འཆང་བ་ཡང་མི་ཤིས་ཏེ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཕེལ་ན་ ཚོད་རྒས་པ་དང་།།བག་མ་ལེན་ཞིང་ཁ་སྤུ་འདྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འཕེལ་བ་དང་། ན་ཚོད་རྒས་པ་དང་། བག་མ་ལེན་ཅིང་འདུས་པ་དང་། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འདྲེག་པ་རྨི་བ་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'与罗刹共舞，梦见沉入水中，为狂魔所执'这句话，若有人梦见与罗刹一起跳舞并沉入水中，将被具有狂魔形象的死神带走。
关于'与尸体共舞，梦见被死人带走，为遗忘鬼所执'这句话，若有人在梦中与尸体共舞并被死人带走和引领，将被遗忘鬼所执而死亡。
关于'骑乘驴子、骡子、猫、猴子、狮子、虎、乌鸦、狐狸或尸体，此乃入于死神之口'这句话，若有人梦见骑在驴子等动物上，这就意味着已经进入死神之口。
关于'梦食油脂、肉汤、酸腐之物，醒后若呕吐类似之物，此人将不能存活'这句话，若有人梦中食用油脂等物，醒来后呕吐类似之物，此人将会死亡。
关于'梦见日月被蚀眼痛，梦见日月坠落将成盲人'这句话，若有人梦见日月被蚀变红，将被眼疾所困。若梦见日月坠落地面，将永远失明，丧失视力。
关于'头顶生芦苇等，同样乌鸦筑巢，梦见头颅断裂，被乌鸦等鸟环绕'这句话，若有人梦见从芦苇等树枝生长到被乌鸦、猫头鹰等生物环绕，这些人也活不了。
关于'同样被饿鬼、食肉女、巫女、麻风病人环绕'这句话，同样地，梦见被饿鬼到麻风病人环绕的人也活不了。
关于'陷入芦苇林、荆棘和草丛之中'这句话，梦见陷入芦苇林等极其茂密的丛林中而痛苦的人也活不了。
关于'坠入悬崖、卧于墓地、落入垃圾灰尘中'这句话，梦见坠入悬崖之中、卧于墓地或坟场中、落入垃圾堆或灰尘堆中的人也活不了。
关于'沉入水和泥潭等，被急流迅速冲走'这句话，若有人梦见沉入水中等处或被流水的力量迅速冲走，此人也活不了。
关于'歌舞及音乐，穿戴红色衣服和花环'这句话，病人梦中唱歌等并穿戴红色衣服等物是不吉利的，将会死亡。
关于'身体增长、年龄变老、迎娶新娘、剃须'这句话，若在梦中见到身体肢体增长、年龄变老、迎娶新娘聚会、剃除头发和胡须，这也是不吉利的。

།ཟས་བཙོས་སྣུམ་ཟ་ཆང་འཐུངས་ དང་།།སྐྱུགས་དང་འཁྲུ་བ་རྨི་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་བཙོས་པ་དང་། སྣུམ་བག་ཟ་བ་དང་། ཆང་མང་པོ་འཐུངས་པ་དང་། སྐྱུགས་པ་དང་། འཁྲུ་བ་རྨི་བ་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་དང་གསེར་དག་རྙེད་པ་དང་། །བཙོང་དང་རྩོད་ལས་ ཕམ་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་དུ་ལྕགས་དང་གསེར་གཉིས་རྙེད་པ་དང་། བཙོང་བ་དང་། རྩོད་ཅིང་འཐབ་པ་ལས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་རྨི་ན་ཡང་མི་དགེའོ། །མཆིལ་ལྷམ་གཉིས་ནི་སྟོར་བ་དང་། །རྐང་པགས་ལྷུང་བ་རྨི་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷམ་མམ་ མཆིལ་ལྷམ་གཉིས་སྟོར་བ་རྨིས་པའམ།དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་པགས་པ་ས་ལ་ལྟུང་བར་རྨི་བ་ཡང་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་དགའ་དང་རབ་ཁྲོས་པའི། །ཤི་བའི་གཉེན་གྱིས་སྤྱོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་དུ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་རངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་ ཁྲོས་ཤིང་འཁྲུགས་པའི་སྔོན་ཆད་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་ཕ་མ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་སྤྱོས་པ་རྨིས་པ་ཡང་མི་དགེའོ།།མར་མེ་གཟའ་དང་སྐར་མ་དང་། །སོ་མིག་ལྷ་ཡི་གཟུགས་རྣམས་ནི། །ལྷུང་བ་འམ་འཇིག་པ་རྨིས་པ་འམ། །རི་བོ་རལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་ གྱི་ནང་དུ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྷུང་ཞིང་འགྱེལ་བ་འམ།འཇིག་ཅིང་བརླག་པར་རྨིས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རི་བོ་རལ་ཞིང་འཇིག་པ་རྨིས་པ་ཡང་མི་ཤིས་པ་ཡིན་ནོ། །ནགས་ཚལ་འབར་བའི་ནང་དང་ནི། །སྡིག་ཅན་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པ་དང་། ། རོ་བསྲེགས་པ་དང་མུན་པར་ཞུགས། །མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནགས་ཚལ་མེ་ཏོག་འབར་བའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོ་བསྲེགས་པའི་གནས་དང་། མུན་པར་ཞུགས་ཤིང་ཆུད་པ་དང་། མའི་མངལ་དུ་སླར་ཞུགས་ཤིང་གནས་པར་རྨིས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །བྲག་དང་ཁང་པར་སར་ལྷུང་དང་། །དེ་བཞིན་ཉ་ཡིས་མིད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲག་གི་རྩེ་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་དང་། གཞན་ཡང་དེ ལྟ་བུའི་གནས་མཐོན་པོ་ནས་ལྷུང་བ་རྨིས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉས་མིད་ཅིང་ཟོས་པ་རྨིས་པ་ཡང་ཤིས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་མི་སྲུན་དང་། །གཅེར་བུ་དབྱུག་པ་ཐོགས་པ་དང་། །མིག་དམར་ཁ་དོག་གནག་པ་ནི། །མཐོང་བ་གང་ཡང་ཤིས་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་གོས་ཚོན་ཅན་གྱོན་པ་དང་། གཟུགས་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པ་དང་། མི་སྲུན་པར་སྟོན་པ་དང་། གཅེར་བུ་གོས་མེད་པ་དང་། ལག་ན་དབྱུག་པ་ཐོགས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་མིག་དམར་ཞིང་ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་གནག་པའི་གཟུགས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ནམ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་དགེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

关于'煮食吃油喝酒和，呕吐腹泻梦见等'这句话，同样地，梦见吃煮熟的食物、吃油腻的食物、饮用大量酒、呕吐、腹泻也都是不吉利的。
关于'铁与金二得到，买卖与争战败等'这句话，梦中得到铁和金两种，买卖，以及在争斗中失败，这些梦也都是不好的。
关于'皮鞋二只丢失和，脚皮掉落梦见等'这句话，梦见鞋子或皮鞋两只丢失，或者同样地梦见两只脚的皮肤掉落在地上也是不好的。
关于'极喜与极愤怒，死去亲人相遇等'这句话，梦中见到已故的父母等亲人极其欢喜快乐，或者极其愤怒暴躁的样子也是不好的。
关于'油灯行星与星辰，牙齿眼睛神像等，坠落或是毁坏梦，山峰崩塌发生等'这句话，梦中油灯等物坠落倒地，或毁坏破灭，这些都是极不吉利的。同样地，梦见山峰崩塌毁坏也是不吉利的。
关于'森林燃烧之中和，罪人家中进入和，火化尸体入黑暗，母亲子宫进入等'这句话，进入开满鲜花的燃烧森林中，同样地进入盗贼等罪人的家中，同样地进入火化尸体的地方，进入并陷入黑暗中，梦见重新进入并住在母亲子宫中，这些也都是不好的梦。
关于'悬崖房屋坠地和，如是鱼类吞食等'这句话，梦见从悬崖顶端、楼房高层以及其他类似的高处坠落，同样地梦见被鱼吞食也都是不吉利的。
关于'法衣披着不驯和，裸体手持棍杖和，红眼肤色黝黑者，见到任何不吉祥'这句话，梦见穿着染色法衣、形象极其丑陋、表现不驯服、赤身裸体无衣、手持棍杖、红眼睛且肤色极黑的人的形象，这些都永远不会变成吉祥和善好的。

།བུད་མེད་སྡིག་ཅན་གདོང་གནག་དང་། །སྐྲ་དང་སེན་མོ་ནུ་མ་རིང་། །གོས་དང་ཕྲེང་བ་དམར་པོ་ཐོགས། །རྨིས་པ་དུས་མཚན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་བུད་མེད་སྡིག་ཅན་མི་སྲུན་པའི བཞིན་རས་ཅན་སྣག་ཚ་ལྟར་གནག་པ།སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང་ནུ་མ་རིང་ཞིང་འཕྱང་བ། གོས་ལ་སོགས་པ་དམར་པོ་གྱོན་ཞིང་ཐོགས་པ་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་ནི་དུས་མཚན་ཏེ། དེ་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཁོར་དུས་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་དག་འདོད་ དོ།།ནད་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཡིད་འཇུག་བུ་ག་བཀག་པའི་ཕྱིར། །མི་བཟད་རྨི་ལམ་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། །ནད་པ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ནད་མེད་ཐེ་ཚོམ་བཅས་གྱུར་ཞིང་། །འགའ་ཞིག་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ ཀན་གྱི་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས།ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སེམས་གང་དུ་འཇུག་ཅིང་རྒྱུ་བའི་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་ནད་ཀྱིས་བཀག་ཅིང་། གང་གི་ཕྱིར་མི་བཟད་ཅིང་གནོད་པ་བྱེད་ལ། བཀྲ་མི་ཤིས་པར་འགྱུར་བའི་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི་ནད་པ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས་པས་རྨི་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བར་གྱུར་ན། དུས་གཞན་ཞིག་ན་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ནས་འཆི་བ་འམ་འཚོ་བ་གཏོལ་མེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པར་འགྱུར ལ།དེ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་རྨི་ལམ་ངན་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསྟེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཆི་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་ཞིང་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་དང་ཐོས་དང་ཉམས་མྱོང་དང་། །གསོལ་བ་བཏབ་དང་བརྟགས་པ་དང་། །འབྱུང་བར་འགྱུར་དང་ནད་ལས་ བྱུང་།།རྨི་ལམ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མིག་གིས་མཐོང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་ གནས་སྐབས་སུ་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་རྨིས་པ་མཐོང་བའོ།།ཐོས་པ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་སྒྲ་ཙམ་དུ་ཐོས་པའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ནི། དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་དོན་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ། ། བརྟགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ནད་ལས་བྱུང་བ་ནི་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོའི་ལྔ་པོ དང་།།རང་གི་རང་བཞིན་ཉིན་མོ་བརྗེད། །ཤིན་ཏུ་རིང་ཐུང་འབྲས་བུ་མེད། །ཆ་འདྲེས་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། དང་པོའི་རྨི་ལམ་ལྔ་པོ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ནད་གཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་རླུང་གི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པ་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་དང་། མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྨི་ལམ་ནས། ཆ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ། ཆ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོ་རྨིས་པ་ཡང་རྨིས་ནས་བརྗེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'罪恶女人面色黑暗，头发指甲乳房长，身着红色衣服花鬘，梦见此为时辰鬼'这句话，在梦中见到罪恶不驯的女人，面色如墨般黑暗，头发指甲和乳房又长又垂，身着红色衣服等物，梦见这些是时辰鬼，即是阎罗眷属中的时辰鬼，诸位导师如是认为。
关于'疾病具有强大力，意识通道被阻碍，将见可怕之梦境，病人必将趋向死。无病伴随有疑虑，有些能得解脱者'这句话，由于风胆痰三病垢具有强大力量且极为严重，意识所趋入运行的通道被疾病所阻，因此将见到可怕且有害的不祥梦境。见到如此梦境的病苦之人将会死亡。若是无病的平常人见到如此梦境，在他时会被疾病所击而生死未卜，伴有疑虑。其中有些人依靠消除恶梦因缘的力量而得以从死亡中解脱并存活。
关于'所见所闻与经验，祈请观察与将来，以及由病所生起，梦境分为七种类'这句话，梦境的分类以所见等方面分为七种。其中所见之梦是在未入睡状态时以眼见到并经历的，在梦境状态中梦见如是形相。所闻是以耳根听闻声音。经验是以了知方式所经历的。祈请是为所求事物而在意中祈愿。观察是如意所欲地观察思维。将来是日后必定发生的。由病所生是从风胆痰所产生的。
关于'其中前五种梦境，自性日间皆忘失，极长极短无果报，混杂性者亦如是'这句话，在这些梦境中，前五种即所见等五种是无果报且不真实的。同样，从自身本性疾病所生且相应的梦境也是无果报的。即风性者梦见与风性相应的梦，胆性者梦见与胆汁相应的梦，乃至混杂性者梦见混杂性的梦境也是无意义的。同样，白天做梦后忘记的，极其长久的和极其短暂的也都是无果报的。

།མཚན་སྟོད་རྨི་ལམ འབྲས་བུ་རིང་།།མཐོང་བ་ཆུང་ངུ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་སྟོད་ཕྱེད་པ་ཡན་ཆད་རྨི་ལམ་རྨིས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཐག་རིང་བ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཤས་ཆུང་ཞིང་མཐོང་བ་ཞན་པ་ཡིན་ནོ། །ནང་པར་མཐོང་དང་གཉིད་མ་ལོག་།མི་མཐུན་གཏམ་ གྱིས་བར་མ་ཆོད།།དེ་ཡི་ཉིན་པར་འབྲས་ཆེན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་པར་བ་ལང་གཟས་ལ་གཏོང་བའི་ཚེ། རྨི་ལམ་མཐོང་བ་དེ་ནི། དེའི་ཉིན་པར་ཉིད་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྨི་ལམ་དེ་མཐོང་ནས་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ཅིང་རྨི་ལམ་གཞན་གྱིས་ བར་མ་ཆོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་ཆོད་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་དེའི་ཉིན་པར་མཐོང་ཞིང་འབྲས་བུ་དང་ཡང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ངན་པ་ཞིག་རྨིས་ན་ དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན།རྨི་ལམ་ངན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་གཙང་སྦྲ་དང་སེམས་ནང་དུ་འདུ་ཞིང་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གང་ཞིག་རྨི་ལམ་ངན་མཐོང་ནས། །སླར་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ། །རྨི་ལམ་བཟང་པོ་མཐོང་གྱུར་ན། །འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གིས་རྨི་ལམ་ངན་ཞིང་མི་དགེ་བ་མཐོང་ཞིང་རྨིས་ནས་ཡང གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་ངན་པའི་རྗེས་ལ་རྨི་ལམ་བཟང་ཞིང་དགེ་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ན།སྐྱེས་བུ་དེས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། རྨི་ལམ་ངན་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་ཁྱུ་མཆོག་དང་། །བ་ལང་རྒྱལ་པོ་མཛའ་བཤེས་གསོན། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ གྲགས་ལྡན་དང་།།མེ་འབར་བ་དང་དྭངས་པའི་མཚོ། །བུ་མོ་ཁྱེའུ་སེར་བ་དང་། །གོས་དཀར་གྱོན་ཞིང་མདངས་དང་ལྡན། །སྐྱེས་བུས་བཟའ་དང་ལུས་འབར་དང་། །ཁྲག་གིས་ལུས་ཀུན་བྱུགས་པ་དག་།གང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྨི་ ལམ་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ལྷ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཆུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའོ། །མཛའ་བཤེས་ནི་མཛའ་བོ་སྟེ་དེ་ཡང་གསོན་པོའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །གྲགས་ལྡན་ནི་ སྙན་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་མིའོ།།མེ་འབར་བ་ནི་ཤིང་མང་པོ་དང་བཅས་ཤིང་འབར་བའོ། །དྭངས་པའི་མཚོ་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའི་མཚོའོ། །བུ་མོ་དང་ཁྱེའུ་ནི་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་དོག་སེར་བ་དང་། གོས་དཀར་པོ་གྱོན་ཞིང་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་ གཟུགས་བཟང་བའོ།།སྐྱེས་བུ་ཟ་བ་ནི་མིའི་ཟས་ཟ་བའོ། །ལུས་འབར་བ་ནི་ལུས་མེའི་ཕུང་པོ་ལྟར་འབར་བའོ། །ཁྲག་གིས་ལུས་ཀུན་བསྒོས་པ་ནི་ཁྲག་གིས་བསྒོས་ཤིང་བྱུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གང་གིས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །གདུགས་ དང་ཤ་རློན་མེ་ལོང་དུག་།སྣ་མ་དཀར་པོས་གོས་པ་དང་། །མི་གཙང་གིས་བྱུགས་འབྲས་བུ་རྙེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་གདུགས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་རྨིས་པ་དེས་ཀྱང་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དུག་ནི་ཧ་ལ་ཧ་ལ འམ་བཙན་དུག་ལ་སོགས་པའོ།།སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ནི་བར་བར་ན་ཁ་དོག་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །མི་གཙང་བས་བྱུགས་པ་ནི་བཤང་བས་ལུས་ལ་བྱུགས་པའོ།

关于'前半夜的梦，其果报遥远，所见微小'这句话，在前半夜至午夜之前所做的梦，其果报会很遥远，而且所见也较为微弱和模糊。
关于'清晨所见且未再入睡，不被不顺言语所间断，其日间果报巨大'这句话，在清晨放牛时所见的梦，会在当天就看到巨大的果报。另外，见梦后若未再入睡，也未被其他梦境所间断，同样未被不顺的言语所间断，那么这个梦在当天就会实现并伴随着果报。
关于'以布施、火供等，梦的果报将变小'这句话，如果做了不好的梦，之后为了平息不好的结果而进行火供等，那么这个不好的梦的果报就会变小。'等'字包含了持戒、清净、内心专注、入定、禅定、吉祥仪轨等修行。
关于'若有人见到恶梦后，又在当时见到善梦，将获得善果'这句话，如果有人做了不好且不善的梦，而在当时、在那个不好的梦之后又见到了好的善梦，那么这个人将获得善果，而不会受到恶梦的影响。
关于'天神、婆罗门、公牛、牛王、活着的亲友、贤者、有名望者、燃烧的火、清澈的湖、黄色的童男童女、身着白衣且有光泽、人食用、身体燃烧、全身涂抹鲜血等，谁见到这些'这句话，谁在梦中见到天神等这些好梦，将获得长寿等功德。天神指帝释天、水神等。亲友指朋友且是活着的。贤者指具有正法品性的人。有名望者指名声遍及各处的人。燃烧的火指与许多柴火一起燃烧。清澈的湖指无污浊的湖。童男童女指处在年少时期，且肤色黄色，身着白衣，有光泽且相貌端正。人食用指吃人的食物。身体燃烧指身体如火堆般燃烧。全身涂抹鲜血指被血涂抹沾染，凡是在梦中见到这些情形的都是善兆。
关于'伞、生肉、镜子、毒药、白色莲花沾染、不净物涂抹得到果报'这句话，又如果有人在梦中得到伞等物，他也将获得长寿等果报。毒药指哈拉哈拉毒或砒霜等。白色莲花指具有四种颜色的花。不净物涂抹指身体被粪便涂抹。

།འབྲས་བུ་ནི་ཨ་མྲའི་ཤིང་ཐོག་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། སྟ་རྒའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། ། རི་བོ་ཁང་བཟངས་འབྲས་བཅས་ཤིང་། །འཛེག་དང་སེང་གེ་གླང་ཆེན་རྨི། །རྟ་དང་བ་ལང་དག་ལ་ཞོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་དུ་རི་བོར་འཛེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྨིས་པ་ཡང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རི་བོ་ནི་བྲག་རིའོ། །ཁང་བཟངས་ནི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི སྟེང་ངོ་།།འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་ནི་ཤིང་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་འཛེག་པ་དང་། ཆུ་བོ་མཚོ་བྲན་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་ཆུ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྒལ་ཞིང་ཐར་བར་རྨིས་པ་དེ་ཡང་བདེ་བ་ ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཤར་དང་བྱང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། །བགྲོད་མིན་འགྲོ་དང་ཤི་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མི་གང་ཤར་རམ་བྱང་གི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྨི་བ་དང་། བགྲོད་མིན་འགྲོ་བ་སྟེ། རང་དང་རིས་མི་མཐུན་པའམ། གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་རྨིས་པ་ དང་།བདག་ཉིད་ཤི་བར་རྨི་བ་དེ་ཡང་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམ་ང་ལས་ཐར་ལྷ་རྣམས་དང་། །ཕ་མས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་དང་། །ངུ་དང་ལྷུང་ལས་ལྡང་བ་དང་། །དགྲ་བོ་ཕམ་པར་བྱས་པ་ནི། །གང་རྨིས་ཚེ་རིང་ནད་མེད་དང་། །ནོར་མང་པོ་ནི་རྙེད་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གང་ཞིག་ཉམ་ང་ཞིང་དོགས་པའི་གནས་ལས་ཐར་ཞིང་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་ཕམ་ལ་སོགས་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་རྨི་བ་དང་། ཡང་གང་ཞིག་ངུ་ཞིང་མཆི་མ་འབྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་ལྷུང་ཞིང་འགྱེལ་བ་ ལས་ལྡང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བར་སེམས་པའི་དགྲ་བོ་ཕམ་པར་བྱས་པའི་རྨི་ལམ་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་རྨིས་པར་བྱས་པ་དེ་ཚེ་སྟེ་སྲོག་གནས་པ་དང་། ནད་མེད་པ་སྟེ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ནོར་དང་འབྱོར་པ་མང་པོ་རྙེད་ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་ནད་པའི་གཡོག་འཁོར་ནི། །བཀྲ་ཤིས་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དད་ལྡན་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། །ནོར་མང་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྙིང་སྟོབས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་། །སྨན་པ་བྲམ་ཟེ་སོགས་ལ་གུས། །གསོ་དཔྱད་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །དེ་ནི་ནད་མེད འགྱུར་མཚན་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་དུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་ལ་སོགས་པའི་གཡོག་འཁོར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཤིང་དམ་པའི་སྤྱོད་པའི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ནད་པ་དད་པ་དང་ལྡན་ པས་སྨན་དཔྱད་བྱས་པས་ངའི་ནད་ལེགས་པར་སོས་སོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པའི་མན་ངག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང་གུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནོར་མང་དུ་བསྡུས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཙང་སྦྲ་དང་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ལ་གུས་ཤིང་འདུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྨན་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་དང་རང་གི་ཡོན་ ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་རྟགས་ཡིན་ནོ།

果实是芒果果实、诃子和石榴等果实。
梦见攀登宫殿果树山，骑乘狮子大象，骑乘马和牛等。如果在梦中攀登山岳等，也将获得安乐。山岳是指岩山。宫殿是指楼房的顶层。有果实的树是指具有丰盛果实的树，攀登这些，
渡越河流湖泊和大海。又若有人梦中渡越河流等并得以解脱，此人也将获得安乐。
向东方和北方行进，与不应交往者交往及死亡。又若有人梦中向东方或北方道路行进，与不应交往者交往，即与不同种姓者或旃陀罗等交往，以及梦见自己死亡，也将获得长寿等。
从危险中解脱、诸神和父母赞叹、哭泣、从跌倒中站起、战胜敌人，凡梦见这些的人将获得长寿无病和诸多财富。又若有人从危险和恐惧之处解脱而出，同样地梦中受到神灵和父母等赞叹恭敬，又若有人哭泣流泪，同样地从跌倒在地上而站起，同样地战胜怀有敌意的敌人，凡是做这样梦的人将获得生命存续、无病安乐和诸多财富受用。
同样地，病人的眷属具足吉祥仪轨，具信随顺，积聚众多财富，具足勇气特征，恭敬医生婆罗门等，对医疗不厌倦，这是无病的特征。同样地，亲属、妻子和奴仆等眷属具有功德，具足吉祥且随顺圣行仪轨的圆满功德，病人具有信心，相信经过医治'我的病已痊愈'而具有信心，同样地随顺医嘱并恭敬，同样地积聚众多财富具足资具，具足勇气特征即清净和正见等，同样地恭敬礼拜医生和婆罗门等，同样地对医疗方法如服药等不生厌倦和懈怠，具有如此眷属和自身功德者，这就是无病安乐的特征或标志。

།རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་སྡུད་པ་དང་། །བཀྲ་མི་ཤིས་པ་རྣམ་པར་སྤང་། །འདི་དག་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡི། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཤིས་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུས་ རྟག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་སྡུད་ཅིང་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་།བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྤོང་ཞིང་འདོར་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་སྤང་བ་འདི་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་ སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་དགེ་བར་འགྱུར་བར་བཤད་པ་དེས་ཀྱང་ནད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་འདི་ནི་སྐྱེ་དང་འཆི། །མཚན་ཉིད་གང་ཕྱིར་བཤད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གནས་འདིར་ལུས་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་གང་གི་ཕྱིར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ནས། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ཡིན་པས། གནས་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།ལུས་ ཀྱི་གནས་ཏེ་གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རིམས་ལ སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས།དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་ནད་གཞིའི་གནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ནད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་ནད་ཐམས་ཅད་དོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ངེས་པར་འབྱིན་ཞིང་ བསྐྱེད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ནད་གཞི་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ནད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སྐྲས་ཀྱང་།ནད་དང་སྡིག་པ་རིམས་གནོད་བྱེད། །འགྱུར་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་མ་ཞུའི་སྐྱོན། །ཟད་བྱེད་འཚོ་དཀའ་མཁུན་གནོད་སྐྱེད། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སྒྲས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཚིག་དོན་ གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ནད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ན་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ནད་གཞི་སྔར་བྱུང་ཚུལ་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཚུལ་ཕྱེད་གོམས་བྱེད་དང་། །དཀྱིལ་ གྱུར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།།ནད་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ནད་གཞི་ལས་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞི་དང་རྒྱུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །རྐྱེན་དང་སློང་བར་བྱེད་ པའི་རྒྱུ།།རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་ནད་གཞིར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་དག་གིས་དང་པོ་ནད་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྔར་བྱུང་ཚུལ་ཤེས་པས། །ནད་ནི་འབྱུང་བར་འདོད་འགྱུར་ལ། ། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་མ་གྱུར་པ། །ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཇི་བཞིན་པར། །ཆུང་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་གསལ་བའོ།

对于'常常积聚吉祥，彻底断除不祥，这些是见到真谛的仙人们所说的吉祥'这句话，是说要经常积聚和收集能带来吉祥的事物，断除和远离一切不祥之事的特征，这些积聚和断除，是由具有五种神通并能见到真谛的仙人们所说的吉祥和善事，由此也说明了无病的特征。
对于'如是此说生死特征之故，因此是身体安住处，故说此为身体安住处'这句话中，'如是'一词表示完整，在这身体安住处中说明和阐述了身体的生死特征，因此这个处所是身体的生死安住处，所以说明和阐述这处所是身体的安住处。
《八支心要集解·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所造，这是对第六章身体安住处品的注释。身体安住处即第二安住处注释完毕。
对于'此后将说明一切疾病的病根'这句话，开始此论的必要性是这样的：前面已经说明了整个身体，在其中会产生发热等一切疾病，由于这些会造成破坏，所以要说明病根处。'此后'已如前所说。既是疾病又是一切，故称一切疾病。必定产生、引发和出现的原因是病根，如此说明一切疾病产生的原因。
对于'这也是如同常识子等大仙人们所说'这句话等，以及'疾病、罪过、热病、损害、变化、痛苦、消化不良之过、衰竭、难治、叹息损害，以这些名词异名所说'这句话，疾病等词是互相解释的异名，表达同一含义。为什么称为疾病呢？因为以罪过等名词的形式表达痛苦等含义，所以称为疾病。
对于'病根先前生起方式，如是辨别方式习惯，以及成为中心的了知，应知疾病有五种'这句话，应当知道和了解疾病的方式从病根到成为中心共有五种。这些方式是什么样的呢？对于'基础、原因、生处、缘及激发因，以异名说为病根'等词，以这些异名词语，大仙人们说明和阐述了第一个病根的特征。
对于'由何知先前生起方式，认为疾病将会生起，未能辨别差异，疾病方式如实，因小故相不明显'这些内容。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལམ། རྟགས་གང་གིས་ནད་ཀྱི་གཞི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ནད་འབྱུང་ཞིང་ཕྱིས་མི་ལྡང་བར་ནི་འདོད པར་འགྱུར་ལ།ནད་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་གསལ་བར་མ་གྱུར་ལ། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱིས་ཇི་ལྟ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་རྟགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་གསལ་ཞིང་མངོན་དུ་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་གྱུར་པ། །ཚུལ་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་གསལ་ཞིང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དབྱིབས་དང་གསལ་མངོན་རྟགས་དང་ནི། །མཚན་ཉིད་མཚན་ མ་རྣམས་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱེད་པ་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སྒྲའི་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། །དབྱིབས་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་ནད་དང་མི་མཐུན་ཞིང་། །མི་མཐུན་པ་ཡི་དོན་བྱེད་པའི། །སྨན་དང་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣམས། །ཉེ་བར་ བསྒྱུར་བས་བདེ་གྱུར་པ།།ཉམས་བརྟས་བྱེད་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་གོམས་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོམས་ཤིང་བརྟེན་པར་བྱེད་པས་ན་གོམས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་གང་གིས་ལུས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ བཤད་དོ།།གང་གིས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་གོམས་པ་ཞེ་ན། སྨན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྨན་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའོ། །ཟས་ནི་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྩོལ་བ་དང་། གཉིད་མ་ ལོག་པ་དང་།གླུ་དང་ཁ་ཏོན་འདོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ནད་དང་མི་མཐུན་པའི་དོན་བྱེད་ཅིང་། ནད་གཞིར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལས་གོ་བཟློག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པའི་དོན་བྱེད་ པའོ།།ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟེན་པ་ལ། རྒྱུ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་དཔེར་ན་རྟས་པར་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལས་ཉམས་དམད་པ་དང་། ཉམས་དམད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་རྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྣུམ་པ་དང་། སྣུམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་རྩུབ་ པར་བྱ་བ་དང་།སྤྱོད་ལམ་མི་མཐུན་པ་ནི། གཉིད་ལོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཉིད་མ་ལོག་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིད་མ་ལོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་བ་དང་། འདུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་བརྩལ་བར་བྱ་བ་དང་། བརྩལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་འདུག་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་མི་མཐུན་པའོ། །ནད་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་དཔེར་ན། རིམས་ནད་ལ་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། གཅིན་ནད་ལ་སྐྱེར་པ་དང་ནས་ཐུག་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ བར་ཐམས་ཅད་གོ་བཟློག་པའོ།

对于'如是说'，先前发生的情况或者通过何种征兆能够了知并认识疾病的基础先前发生的情况，即是希望疾病发生后不再复发，
而风等病的差别尚未明确分辨，发热等疾病的情况将来如何发生的特征也未能如实显现其征兆和特征，这就称为'先前发生的情况'。
'当其本身明显时，称为情况分辨'，对于这句话，当先前发生的情况本身明显并能分辨差别时，就称为疾病情况的分辨。
'形状与明显显现的征兆以及特征标记等是也'，对于这句话，疾病情况分辨的异名，以其他语言方式表达即是形状和明显等。
'因与病不相顺应，且起相违作用的药物、饮食及行为，通过调整而获得安乐，应知是增强体力，这称之为习惯'，对于这句话，由于习惯并依靠，故为习惯，通过何种调整使身体安乐，仙人们称之为习惯。
什么是通过调整而成为习惯呢？即药物等，药物是指诃子、独活等。食物是指稻米、青稞等。行为是指身语意的特殊行为，即运动、不睡眠、唱歌、诵经以及禅定等。
这些都与疾病的因和病不相顺应而起作用，与成为病根的情况相反，同样地，与那些致病因素起相反的作用。
关于依靠与病因相违之物，与因相违的例子如：对于滋补所致的病采用减损，对于虚弱所致的病采用滋补，对于粗涩所致的病采用油润，对于油腻所致的病采用粗涩。
行为相违的例子如：对于睡眠所致的病采用不睡眠，对于不睡眠所致的病采用睡眠，对于久坐所致的病采用运动，对于运动所致的病采用静坐等，这些都是与因相违的方法。
与病相违的例子如：对于发热病给予藿香、胡黄连等，对于小便病给予醋栗和大麦粥等，行为则如油治法中所说的一样，都要采取相反的方法。

།མི་མཐུན་པའི་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཆང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ཆང་ཉིད་བྱིན་ན། ཆང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ནི་དཔེར་ན་ཚད་པ་འཁྲུ་བའི་ནད་ལ། ནས་དང་མ་ཤ་དང་རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་ ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྤྱོད་ལམ་ནི་དཔེར་ན་མེས་ཚིག་པ་ལ་མེས་བསྲོ་བ་ཉིད་ཕན་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་དཔེར་ན་སྐྱུགས་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱང་དེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ ནི་སོར་མོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་ཆུ་ལ་སོགས་པས་སློན་དུ་གཞུག་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ནི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་གོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་མ་གོམས་ནད། །མི་འཕྲོད་ནད་ ཅེས་བྱ་བའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་མ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་ མི་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་མ་གོམས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གིས་ནད་ནི་དཀྱེལ་གྱུར་པས། །ཇི་བཞིན་རྗེས་སུ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །ནད་རྣམས་རྫོགས་ཤིང་མངོན་གྱུར་པ། །སྐྱེས་ཤིང་འོངས་པ་དཀྱེལ་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གང་གིས་རླུང་ལ་ སོགས་པའི་ནད་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་ཅིང་སོགས་པ་དང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཕེལ་ཞིང་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་སྐྱེས་ཤིང་ནད་རྣམས་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་ཤིང་འོངས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གྲངས་བརྟག་གཙོ་བོ་དང་། །སྟོབས་དང་དུས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ནི་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ ཉིད་ལས།།རིམ་ནི་བརྒྱད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱེ་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ནད་གཞི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལས་རིམ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ལུད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནད་རྣམས་སྤྱིར་ནི་བསྡུས་བ་ལས། །ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་བརྟག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐ་མི་དད་པ་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་ཆ་ཤས་སུ་དབྱེ་ཞིང་ཆ་རེ་རེ་བགོས་པ ནི་བརྟག་པ་ཞེས་བྱའོ།།རང་དབང་གཞན་དབང་གཉིས་ལས་ནི། །ནད་རྣམས་གཙོ་བོར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ནད་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་སོགས་མ་ལུས་ཕྱོགས་གཅིག་ལས། །སྟོབས་ནི་ཆེ་ཆུང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ནད་གཞི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། ཚུལ་ཕྱེད་པ་དང་། གོམས་པ་རྣམས་མ་ལུས་པ་འམ། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ནད་གཞི་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

相对治疗法是指例如对于饮酒引起的疾病，如果给予酒本身，则能平息由酒引起的疾病，成为药物。
饮食方面，例如对于热性腹泻病，给予大麦、豆类和小麦等食物就能平息。
生活方式方面，例如对于火烧伤，用火来温暖反而有益。
其他如对于呕吐病，给予催吐药，饮食也给予能引出病症的大米等食物，生活方式则如用手指和莲花水等浸润，这些都是通过转变而获得安乐的习惯性治疗。
因为这种习惯能够平息疾病，所以称为习惯性治疗。
与此相反的非习惯病，称为不适病。
这是指与上述相反的情况，即与前述习惯性治疗特征所说的转变相违背，服用药物等反而获得痛苦，失去安乐，这称为不适，也就是非习惯病。
由于疾病发展成熟，如实增长，诸病完全显现，这就是成熟发展病。
这是指以某种方式使风等病发展成熟并增长，如实地逐渐增长而更加严重，病症的形态或形状特征各自产生，诸病完全成熟后显现，这称为成熟发展。
这也称为生起发展，因为这是达到了极致。
这分为数量考察、主要、力量和时间等类别。
成熟发展病通过数量等区分可分为五种。
数量如何在此中说明为八种次第。
这种区分如同在此病根本论中所说的有八种次第，这是首先说明数量的方面。
同样，血液和胆汁有三种，痰有五种等，应知这些是数量。
诸病总体归纳后，观察部分差别。
这是指将风等病不加区分总体归为一类后，再分析观察其各个部分的差别。
从自主和他主两方面，说明诸病的主要类别。
这是说从自主和他主，即有相互关联和无相互关联两种方式中，说明诸病的主要类别。
从原因等一切或一部分，应知力量的大小。
应当了解病的原因即病根的先前产生方式、半途而废的方式、习惯等全部或部分会导致力量的大小差别，这四种病根等会产生各种不同的特征。

།ནད་རེ་རེ་ཞིང་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པར་ ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནམ། མ་རྫོགས་པ་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཉིན་མཚན་དུས་དང་ཟས་ ཟོས་ཆས།།ཉེས་པ་ཇི་བཞིན་ནད་ཀྱི་དུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དང་དུས་དང་ཟས་ཟོས་པ་ནི་ཉིན་མཚན་དུས་དང་ཟས་ཟོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་ཏེ། དེས་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་ནད་ཀྱི་དུས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དུས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནད་གཞིའི་དོན་བཤད་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ནད་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་དོན་དེ་འོག་ནས་གཞུང་ རྩོམ་པར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་ཡིན་ནོ།།ནད་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནད་གཞི་ནི། །ནད་ནི་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་འམ་གཞི་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཏེ། ནད་ཀྱི་སྐྱོན་ གསུམ་པོ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ལས་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གནོད་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་པ། །བསྟེན་པས་ལྡང་བར་འགྱུར་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ སྣ་ཚོགས་པ་བསྟེན་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གསུམ་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །གནོད་འགྱུར་སྔར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གསུམ་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཆུང་བ་དང་། ལོག་ པ་དང་།དྲག་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྔར་མདོའི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དང་ཚ་དང་བསྐ་ཅུང་ཟད། །རྩུབ་དང་བཅུད་མེད་སྲ་བ་དང་། །བཀག་དང་ནན་གྱིས་བཙིར་བ་དང་། །མཚན་མོ་མི་ཉལ་སྐད་ཆེར་སྨྲ། །སྦྱངས་པའི་སྦྱོར་དྲགས་མྱ་ངན་ འཇིགས།།སེམས་ལས་དྲག་ཤུལ་བུད་མེད་དྲགས། །སོ་ག་ཉིན་མཚན་ཟས་ཞུའི་རྗེས། །རླུང་གི་ནད་ནི་ལྡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་གི་ནད་ནི་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུང་ངུ་ཟ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཟའོ། །བཅུད་མེད་ པར་ཟ་བ་ནི་བརྔ་ཞིང་བཏུ་བའི་དུས་ལས་ཡོལ་བའི་འབྲུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅུད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ལུང་ལས། འབྲུ་ནི་མ་སྨིན་ཐལ་ཆེས་པ། །བཅུད་མེད་ཟས་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཀག་པ་ནི་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཤུགས་བཀག་ པའོ།།ནན་གྱིས་བཙིར་བ་ནི་དེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བཞིན་དུ་བཙིར་བའོ། །མཚན་མོ་མི་ཉལ་བ་ནི་མཚན་མོ་གཉིད་མ་ལོག་པའོ། །སྐད་ཆེར་སྨྲ་བ་ནི་གསང་ཆེ་ཞིང་ང་རོ་ཆེན་པོ་དང་སྨྲ་བའོ། །སྦྱངས་པའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ནི་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའོ། །མྱ་ངན་ནི་ ཡིད་གདུང་བ་སྟེ།དེ་དག་ལ་སོགས་པས་རླུང་ནད་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དུས་ནི་སོ་གའི་རྗེས་ཏེ་དབྱར་གྱི་དུས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་མོའི་རྗེས་ཏེ་དགོངས་ཀ་དང་། མཚན་མོའི་རྗེས་ཏེ་ཐོ་རངས་དང་། ཟས་ཞུ་བའི་རྗེས་ཏེ་ཁ་ཟས་ཞུ་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་རླུང་གི་ནད་ ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་དོ།

对于每一种疾病而撰写医论时，所说的疾病之因，是否在一切方面都完全成为引发疾病的要素？还是说仅从一个方面也能引发疾病？同样，其特征是否在一切方面都完备？还是有不完备之处？若有此等疑问，为此而说：
'日夜时节与饮食，如是过失病之时。'此中，日间与夜晚及时节与饮食，称为日夜时节与饮食，其分即部分，由此而生过失，应知即为病之时节，如是则由时间差别而区分。
'如是已说病基义'，即以如是简略之方式已说明并阐述了'病基'一词之义。
'此当广为宣说之'，即此病基之义，以下将由论著广泛显示并解说。
'诸病之基为病基，即是诸病扰动性'，即一切有害之病的原因或基础是风、胆、痰，由这三种病过失扰动而生起。
'此由种种害所生，依止而起如是说'，即其生起之因是由依止各种有害的饮食行为等而使风等病生起。
'三者结合有三种，有害已于前说明'，即风、胆、痰三者的结合有三种：小、错乱、剧烈的特征成为有害，已在前面经典处说明。
'苦咸涩味与少许，粗糙无味及坚硬，抑制强行挤压及，夜不眠卧大声语，过度净治忧与惧，剧烈心事女人过，夏季日夜食消后，风病即当生起时'，其中风病是由苦、咸等引起并扰动。少量进食即是稍微进食。无味进食是指过了收割采摘时节的谷物，称为无味，如经中所说：'谷物未熟过度者，无味之食如是说。'抑制是指抑制大小便等的力量。强行挤压是指在它们不出的情况下挤压。夜不眠卧是指夜晚不睡觉。大声语是指高声且响亮地说话。过度净治是指过度使用泻药等。忧即心中忧伤，由这些等因而风病生起。其时节是在夏季之后即夏季时分，同样在日间之后即黄昏，夜晚之后即黎明，食物消化之后即在饮食消化完毕之后，风病生起并扰动。

།མཁྲིས་པ་ཚ་དང་སྐྱུར་དང་རྣོ། །ལན་ཚྭ་བྲོ་དང་ལུས་ཚ་དང་། །སྟོན་ཀ་ཉིན་ཕྱེད་མཚན་ཕྱེད་དང་། །ཚ་བའི་དུས་སུ་ལྡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་སྨན་ཚ་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཚ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཁ་ཟས་ཚ་ཞིང་སྨིན་ཏེ་སྐྱུར་པོར་གྱུར་པའི་སྐབས་ལ་བྱའོ། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་སྣུམ་པ་དང་། །ལྕི་དང་བད་ཀན་སྐྱེད་བསིལ་དང་། །འདུག་དང་བདེ་དང་གཉིད་མ་ཞུ། །ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་བརྟས་དྲགས་དང་། །སློན་སོགས་སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དང་། །ཟོས མ་ཐག་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས།།སྔ་དྲོ་མཚན་སྟོད་བད་ཀན་ལྡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ནི་རོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུག་བཞིན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའོ། །སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་ ནི་ལོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཟོས་མ་ཐག་པ་ནི་ཟས་ཟོས་ནས་མངར་པོར་གྱུར་པའི་སྐབས་དང་། དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བད་ཀན་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདྲེས་པ་ལ་ནི་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཆ་འདྲེས་པར་གྱུར་ པ་ལས་ལྡན་པ་སྟེ།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་མ་ལྡང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་བསྟེན་ལས་འདུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཁབ་དང་ཚ་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བསྟེན་པ་ལས་རླུང་དང་བད་ཀན་ དང་མཁྲིས་པ་གསུམ་འདུས་པའི་ནད་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་འདྲེས་མར་ཟོས། །མ་ཞུ་མ་སྙོམས་མི་འཕྲོད་དང་། །ལྷག་པར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་དང་། །ཆང་དང་བཏུང་བ་ཉེས་པ་དང་། །ཚོད་མ་སྐམ་དང་ལ་ཕུག་རྗེན། །ཏིལ་ཚིགས་ས་ཞག་སོ་བའི་ཆང་། ། ཤ་རུལ་ཤ་སྐམ་ཤ་རིད་རྣམས། །དེ་དང་དེ་ཡིས་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །དེ་བཞིན་ཁ་ཟས་སྦོས་པ་དང་། །དུས་ཚིགས་ལོག་པ་བདུན་གྱི་རླུང་། །གདོན་ཞུགས་དུག་དང་དབྱིག་དུག་ཟོས། །བེའུ་སྣབས་ནད་འཁྲུགས་རི་རྩར་གནས། །བཙས་སྐར་ལ་ནི་གཟའ ཞུགས་དང་།།ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྡིག་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །བུད་མེད་བུ་བཙས་ལོག་པར་བྱུང་། །གསོ་བ་ལོག་པར་བྱས་ལས་ལྡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པ་ལས་འདུས་པའི་ནད་ལྡང་བར་འགྱུར་ བར་མ་ཟད་ཀྱི།འདྲེན་མར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་འདུས་པའི་ནད་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །ཟོས་པ་ནི་ཚིག་ཀུན་དང་སྦྱར་ཏེ་འདྲེན་མར་ཟ་བ་ནི་འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་དང་གནོད་པ་ཅན་དྲི་མ་ཅན་ཟོས་པའོ། །མ་ཞུ་བ་ནི་ཁ་ཟས་སྔ་མ་མ་ཞུ་བར་ཟོས་པའོ། ། མི་སྙོམས་པར་ཟ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པའམ། དུས་ལས་མ་ཡོལ་བའམ། ཚད་ལས་ལྷག་པའམ། ཚད་ལས་ཆུང་ངུ་ཟོས་པའམ། མི་འཕྲོད་པ་ནི་རི་བོང་གི་ཤ་དང་ལ་བུག་རློན་པ་དུས་གཅིག་ཟོས་པའམ། ཉ་དང་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟས་ལྷག པར་ཟ་བ་ནི་འགྲངས་ཤིང་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་ཟོས་པའོ།།ཉེས་པའི་ཆང་ནི་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་རུལ་ཞིང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཏུང་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་རུལ་ཞིང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཚོད་མ་སྐམ་པོ་ནི་རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་སྐམ་པོའོ། །ཏིལ་ཚིགས་ནི་ཏིལ་གྱི་འབའ་ཚའོ། །ས་ཞག་དང་སོ་བའི་ཆང་ནི་ས་དང་སོ་བ་འདྲེས་པ་ལས་ཆང་དུ་བྱས་པའོ།

关于'胆汁与热、酸、锐利，咸味、味觉和身体发热，秋季、正午、半夜，以及炎热时节会升起'这句话，胆汁会因热性药物、酸性物质等而升起和紊乱。热性时节是指食物热而成熟转为酸性的时候。
关于'甜、酸、咸、油腻，沉重和产生痰湿、凉性，久坐、安逸和未消化的睡眠，白天睡眠、过度强壮，以及潮湿等不当行为，刚吃完饭和春季时节，清晨和夜晚前半段痰湿升起'这句话，痰病会因甜味等而升起和紊乱。久坐是指放弃工作活动而安住。潮湿等不当行为是指错误的行为。刚吃完饭是指进食后食物变甜的阶段，在春季等时节痰湿也会升起和紊乱。
关于'混合则为相互关联'这句话，由前述原因相互混合而产生关联，即风、胆、痰等交替升起。
关于'依靠全部而成为聚合'这句话，由前述寒、热、甜味等所有原因无遗地依靠，会导致风、痰、胆三者聚合的病症升起。
关于'同样其他混杂食用，未消化、不均衡、不相宜，以及过量食用等，酒和饮品不当，干蔬菜和生萝卜，芝麻渣、地脂、发酵酒，腐肉、干肉、瘦肉等，由此等引起三种病。同样食物腐败，七种季节错乱之风，魔入身、食毒和矿毒，小牛鼻涕病发作住山中，出生星宿有星宿入侵，一切不当行为，依靠罪业，妇女生产异常，治疗失当而升起'这句话，不仅依靠前述那些会引起聚合病，混杂食用等这些也会引起聚合病。食用是与所有词组连接，混杂食用是指食用相宜与不相宜以及有害和不洁之物。未消化是指前食未消化就进食。不均衡进食是指不在适当时间，或超过时间，或过量，或太少，不相宜是指同时食用兔肉和生萝卜，或鱼和牛奶等。过量食用是指饱食之后又进食。不当酒是指色、香、味等方面有问题，大多腐败且气味不香等。同样其他饮品也是腐败且具有色等方面的过失。干蔬菜是指干枯的菠菜等蔬菜。芝麻渣是指芝麻盐。地脂和发酵酒是指混合土和发酵物制成的酒。

།ཡང་ཤའི་རྣམ་པ་རུལ་ཞིང་ཞིག་པ་དང་། སྐམ་ཞིང་ཁུ་བཅུད་མེད་པ་དང་། རིད་པ་སྟེ་རུས་པ དང་རྩ་རྒྱུས་ཙམ་ལུས་པ་ཟོས་པ་དང་།གཞན་ཡང་འདིར་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་གསུམ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སྤོས་པ་སྟེ་སྔར་གང་ལ་གོམས་ པའི་ཁ་ཟས་སྤངས་ནས་གཞན་ཟོས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཚིགས་ལོག་པ་ནི་དམན་པ་དང་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ནོ། །མདུན་གྱི་རླུང་ནི་མདུན་ཕྱོགས་ནས་ལྡང་བའི་རླུང་ངམ་ཤར་ནས་ལྡང་བའི་རླུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གདོན་ཞུགས་པ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟ་ལ་ སོགས་པའི་གདོན་ལུས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དུག་དང་དབྱིག་དུག་སྟེ། མ་སྦྱར་བ་དང་སྦྱར་བའི་དུག་ཟོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བ་དང་། རིའི་རྩར་གནས་ཤིང་འདུག་པ་དང་། བཙས་ པའི་ཚེ་སྐར་མ་གང་བབ་པ་ལ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟའ་ཞུགས་ཤིང་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ལོག་པར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། རྐུབ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟེན་ ཞིང་སྤྱོད་པ་དང་།བུད་མེད་བུ་བཙས་པའི་དུས་སུ་ལོག་པར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསོ་བ་ལོག་པར་བྱས་ཤིང་ལེགས་པར་མ་བཅོས་པ་དག་ལས་ཀྱང་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་ནད་ལྡང་བས། །ནད་ཀྱི་ གནས་སུ་འགྲོ་བྱེད་པ།།རྩ་སྦུབས་རྣམས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། །ནད་རྣམས་ལུས་ལ་མྱུར་དུ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ནད་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལུས་ལ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་པས་ནད་སྐྱེད་ཅེ་ན། ནད་ཀྱི་གནས་གང་ཡང་རུང་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ནད་དེས་རྩའི་སྦུབས་བཅུད་རྒྱུ་བའི་སར་སོང་ཞིང་ཕྱིན་ནས། གནོད་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་སུ་ན་ནད་ཀྱི་གནས་བཅུད་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྩར་གནོད་པ་དེ་དག་ཞུགས་ པས་ནད་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་རིམས་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་རིམས་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི། རིམས་དེ་ནད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནད་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་རིམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད པས་སོ།།རིམས་ནི་ནད་བདག་སྡིག་ཅན་དང་། །འཆི་བདག་མདངས་ཟ་འཆི་བྱེད་ཡིན། །ཁྲོས་པས་མྱུར་བའི་མཆོད་སྦྱིན་བརླག་།དྲག་པོ་དཔྲལ་བའི་མིག་ལས་བྱུང་། །སྐྱེ་དང་འཆི་ཚེ་རྨོངས་བྱེད་པ། །མི་འཕྲོད་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་ལས་བྱུང་། །མི་བཟད་མིང་ནི་སྣ་ཚོགས་ པས།།སྐྱེ་གནས་དུ་མ་རྣམས་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་ཅན་ནི་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འཆི་བདག་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །མདངས་ཟ་བ་ནི་ལུས་ ལ་ཡོད་པའི་མདངས་ཟ་ཞིང་སྤྱོད་པའོ།།འཆི་བར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྲོས་པའི་དཔྲལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ།

又如吃了腐烂破坏的肉类、干燥无汁液的肉类、瘦肉即只剩骨头筋脉的肉类，以及其他虽未在此提及但与这些能引起疾病的情况相类似的因素，也必定会引起所谓的三种病症汇聚的疾病。同样，改变饮食即放弃以前习惯的饮食而食用其他食物。同样，季节错乱是指不足和错误的搭配。前风是指从前方或东方吹来的风。同样，被鬼神附体是指被天神、非天、乾闼婆等鬼神进入身体并完全控制。又如服食毒药和合成毒药，即服食天然和人工制造的毒药。同样，未消化的痰病发作上升，以及居住在山脚下，出生时所值星宿受日等星宿侵犯损害，同样，错误食用饮食等各种错误行为，造作杀生等恶业，从事不当行为，妇女在分娩时遭受异常等痛苦，同样，治疗方法错误且未得到良好医治等也会成为疾病。
如是各种疾病升起，前往病灶之处，进入脉管，迅速在身体中产生诸病。对此的解释是：如上所述，以各种方式引起不同疾病发作和紊乱，使风等病迅速在身体中产生和出现。若问是什么导致疾病产生，是这些疾病前往任何病灶处，进入输送精华的脉管通道后，成为产生危害的原因。实际上，是这些危害进入输送精华的脉管这一病灶处而引起疾病发作。
这是《八支心要集解·词义月光》，由大师月官详细编撰的第一品病根处所品的注释。
其后当说明热病的病根。对此，在说明一切病的病根之后解释热病病根的必要性是：因为热病是诸病中最主要的，如说'在诸病中热病最为主要'。热病是病魔恶者，死主夺人光泽令人死亡，因愤怒而迅速毁坏祭祀，是凶猛的从额头眼睛产生，使人在生死之时迷乱，从食用各种不相宜之物而产生。因有各种难忍的名称，住于多种生处。对此解释：热病是诸病之主，即一切病的君主或主要者。恶者是指具有罪恶的本性。死主是使一切有情趋向死亡。夺人光泽是吞食身体中的光泽。令人死亡是使有情灭尽而终结。愤怒是从大天愤怒的额头而生。

།མྱུར་བའི་མཆོད་སྦྱིན་བརླག་པ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་བརླག་ཅིང་ འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་ལྷ་ཆེན་པོ་དྲག་པོའི་མིག་གསུམ་པ་ལས་བྱུང་བས། ཁྲོས་པའི་དཔྲལ་བའི་མིག་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་དང་འཆི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅས་པ་ན་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའི་ཚེ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་རྨོངས་པར་བྱེད་ཅིང་དང་པོ་སྐྱེས་པ་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕྲོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་དེ་ནི་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་ནད་ཀྱི་མིང་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་གནས་དུ་མ་ཐ་ དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་གནས་ཏེ།གླང་པོ་ཆེའི་ལུས་ལ་ནི་སྨིན་མ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རྟའི་ལུས་ལ་ནི་སོ་སོའི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལུག་གི་ལུས་ལ་ནི་ཏལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ནད་རྣམས་སོ་སོར་འདྲེས། །འདུས་ དང་གློ་བུར་ལས་བརྒྱད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་སོ་སོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པ་སྟེ། གཉིས་གཉིས་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་དང་། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་གློ་བུར་གྱི་རིམས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནད་གཞི་སོ་སོའི་གསུམ་དང་། འདྲེས་པའི་གསུམ་དང་། འདུས་པའི་གཅིག་དང་། གློ་བུར་བའི་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནད་རྣམས་རང་རང་ནི། །རྒྱུ་ལས་འཁྲུགས་ཏེ་ལྡང་བ་ཡིས། །མ་ཞུའི་གནས་སུ་ཞུགས་ གྱུར་པ།།ལྷན་ཅིག་གནས་ནས་རྩ་སྒོ་བཀག་།ཞུ་བའི་གནས་ནས་མེ་དྲོད་ནི། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་ཁྱབ་ནས། །ལུས་ཀུན་ཚ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་ཚ་བྱེད་པར། །རིམས་ནི་དེ་ཡིས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ ནད་གཞི་རྣམས་ནི་ཉེས་པ་འདི་དང་འདི་དག་བྱེད་ཅིང་རིམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་རང་རང་གི་རྒྱུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ལས་ལྡང་ཞིང་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ན། རྒྱུ་དེས་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་སོང་ནས། མ་ཞུ་ བ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དང་པོ་དྭངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་མས་སྦྱིན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་དེ་ལྷན་ཅིག་གནས་ཏེ།དྭངས་མ་དང་རྔུལ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་བཀག་ཅིང་བཅད་ནས། ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱིན་ པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱུང་ནས་མེའི་དྲོད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རྒྱུ་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས།ལུས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཚ་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཀུན་ཏུ་གདུང་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་དྲོ་ཞིང་ཚ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཚ་བར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནས་ཆེར་ཚ་བ་བསྐྱེད་པའི་རིམས་སུ་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་དེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དཀྱེལ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

毁坏迅速供养，即是毁坏并摧毁称为迅速的众生主的供养。此乃从大天湿婆三眼中产生，故称为从愤怒的额眼中产生。
所谓生与死，是指在死亡时刻到来之际，在那些时候令人迷惑并表达最初的出生。
同样，由于依赖各种不适宜的饮食和行为等而产生。又此乃难以忍受且难以承受，以各种疾病名称等方式存在于马、象等诸多不同生处众生的身体中。
在大象身上称为'眉毛执持者'，在马身上称为'各别者'，在羊身上称为'掌者'等名称而存在。
'此等病症各自混合，聚合与突发成八种'，即此热病成为八种。也就是风、胆、痰各别，以及同样混合，即二二相混的结合，三种病基聚集汇合，同样突发热病是第八种。
如是病基各别三种，混合三种，聚合一种，突发一种，共成八种。
'诸病各自由因扰动而升起，进入未消化处，共同安住后阻塞脉门，从消化处将暖性排向体外，与之一同遍满后，使全身发热。使肢体极热，由此生起热病。'
其中病基们造作这些过失并生起热病。也就是从各自如前所说的因缘中扰动而升起疾病时，由该因进入未消化处，进入未消化的身体精华之首称为清净部分的施予处内，与之共住。
阻塞并切断输送精华和汗液的脉门，从消化处即脐部方向将腹内的暖性排向体外，与该暖性一同运行遍满后，使整个身体遍满热性。
普遍灼热，使身体极其温热。因此也使肢体极其发热，从身体和一切肢节中，由该病垢生起大热之病并使之圆满。

།རྩ་སྒོ་བཀག་པས་དེ་འོག་ཏུ། །རྔུལ་ནི་མང་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེས་རྩའི་སྒོ་བཀག་ཅིང་གགས་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ འོག་གམ་རྗེས་ལ་ལུས་ཚ།ཡང་། རྔུལ།ཕྱི་རོལ་དུ་མང་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་སྒྱིད་ཞན་དང་། །ཉམས་མི་དགའ་ཞིང་ལུས་ལྕི་ལ། །རོ་མི་ཚོར་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །གླལ་འབྱུང་མིག་འཁྲུགས་མཆི་མར་བཅས། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་འཇུ་ སྟོབས་ཆུང་།།ཉམ་ཆུང་གཉིད་ནི་ཆེ་བ་དང་། །སྤུ་ལྡང་བྱ་རྨྱང་བྱེད་འདོད་དང་། །བྱིན་པའི་ཉཝ་ན་ལུས་སྙོམ་དང་། །ཕན་པར་བསྟན་པ་མི་བཟོད་ཁྲོ། །སྐྱུར་དང་ཚ་དང་དྲོད་ལ་སྲེད། །ཁ་ཟས་མངར་བ་ལ་མི་དགའ། །བྱིས་པ་ལ་སྡང་སྐོམ་དད་ཆེ། །སྒྲ་མེ་གྲང་ལྷགས་རླུང་དང་ ཆུ།།གྲིབ་མ་ཉིན་མཚན་རྒྱུ་མེད་པར། །དགའ་དང་མི་དགའ་དག་ཏུ་བྱེད། །དེ་རྗེས་རིམས་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དེའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྟགས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ངལ་ཞིང་སྒྱིད་ངན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉམས་ མི་དགའ་བ་སྟེ་སྟན་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་དང་།གཅིག་ཏུ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་ཅིང་སེམས་སོ་ན་མི་གནས་པ་དང་། ལུས་ཁོང་ལྕི་ཞིང་གདེགས་པར་དཀའ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཁས་རོ་མི་ཚོར་ཞིང་བེམ་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཡི་གར་མི་ འོང་ཞིང་སྲེད་པ་མེད་པ་དང་།གླལ་ཞིང་ཁ་གདངས་པ་དང་། མིག་འཁྲུགས་ཤིང་མི་སྡུག་ལ་མཆི་མ་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡན་ལག་ན་བ་སྟེ་ཡན་ལག་རྣམས་གཅུས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། བརྡུངས་པའམ་བསྡམས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་འཇུ་བའི་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་འཇུ་མི་ནུས་པ་དང་། ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ནུས་པ་ཞན་པ་དང་། གཉིད་ཆེ་ཞིང་བྱིང་བ་དང་། བ་སྤུ་རྣམས་ལྡང་ཞིང་བཤོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་རྣམས་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་རྨྱང་བྱེད་འདོད་པ་དང་། བྱིན་པ གཉིས་ཀྱི་ཉཝ་བཙིར་བ་ལྟར་ན་བ་དང་།ལུས་སྙོམ་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པར་བསྟན་པའི་གདམས་པ་མི་བཟོད་ཅིང་ཁྲོ་བ་དང་། རོ་སྐྱུར་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་དགའ་བ་དང་། ཁ་ཟས་མངར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་མི་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་མེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པའི་ཡིད་དགེ་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་སྐོམ་དད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ རྒྱུ་མེད་ཅིང་དགོས་པ་མེད་པར་ཆེད་འགའ་ནི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཆེད་འགའ་ནི་མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ལན་འགའ་ཉན་པར་འདོད་ན་ཡང་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ལ། ལན་འགའ་ནི་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཆེད་འགའ་བསྟེན་ པར་དགའ་ལ།ཆེད་འགའ་ནི་བསྟེན་པར་མི་དགའ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་བྱུང་ན། དེའི་རྗེས་ལ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་ཞིང་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

关于'由于阻塞脉门，之后不会大量出汗'这句话，因为疾病阻塞了脉门造成堵塞，所以在之后或随后，虽然身体发热，也不会向体外大量出汗。
其之前兆为：懒散疲惫，情绪不悦且身体沉重，味觉迟钝且食欲不振，打哈欠眼睛混浊并伴有泪水，四肢疼痛且消化能力差，体弱多嗜睡，毛发竖立想伸懒腰，小腿肚疼痛身体沉重，对有益建议不能忍受而发怒，渴求酸味辛辣和温热，不喜甜味食物，厌恶小孩且口渴严重，对声音、火、寒风和水，阴影、白天黑夜无缘无故，时而喜欢时而厌恶，之后热病明显显现。
关于这段话，这种热病之前出现的状况是不明显的征兆。这些征兆是什么呢？即：疲惫懒散，情绪不悦，对坐具和住处等没有明显的喜好且心不安定，感觉身体内沉重难以抬举，口中感觉不到味道变得麻木，对食物没有胃口且无食欲，打哈欠张口，眼睛混浊不悦且流泪，四肢疼痛感觉像被扭曲，感觉像被打或被束缚，消化能力差无法消化，体力虚弱能力差，嗜睡昏沉，毛发竖立散乱，同样想做伸展四肢等伸懒腰动作，两个小腿肚像被挤压般疼痛，身体沉重疲惫，对于饮食起居等有益建议不能忍受而发怒，喜欢酸味和辛辣等味道，对甜味食物等不喜欢且无欲望，同样对吃奶的婴儿——所有人都觉得可爱的存在也会发怒生气，同样极度口渴且被口渴所折磨，同样对声音等境界无缘无故有时喜欢，有时不喜欢，有时想听却又生气，有时又产生欲望，对火等也无缘无故有时喜欢亲近，有时不喜欢亲近，如果出现这样的特征，之后热病的特征就会明显且充分地显现。

།རིམས་ཐེབས་འབྱང་ཉེའི་ཚེ་ནད་ཚབས། །ཆུང་ཞིང་ཚ་བ་མི་སྙོམས་ལ། །ཡན་ལག་དེ་དང་དེར་ འཕོ་ཞིང་།།ན་བ་དེ་དང་དེར་གཡོ་འགྱུར། །རྐང་པ་བེམ་པོ་རེངས་པ་དང་། །བྱིན་སྙིང་ན་ཞིང་ངལ་བ་དང་། །ཚིགས་རྣམས་བྱེ་བ་ལྟ་བུར་སེམས། །བརླ་དང་རྐེད་པ་ན་བ་དང་། །རྒྱབ་ནི་བརྡུངས་པ་ལྟ་བུར་སེམས། །ལྟོ་བ་བཙིར་བ་སྙམ་སེམས་དང་། །རུས་པ་བཅད་པ་སྙམ་ པ་དང་།།རྩིབ་མ་ལྷག་པར་ན་བ་དང་། །སྙིང་ནི་བཙིར་སྙམ་སེམས་ཤིང་ཟུག་།བྲང་དུ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུར་གཟེར། །ཕྲག་པ་བརྡུངས་སྙམ་དཔུང་པ་ནི། །བཅོམ་སྙམ་སེམས་ཤིང་སྒྲོག་རུས་ན། །འགྲམ་པས་ཁ་ཟས་བལྡད་མི་ནུས། །གླལ་འབྱུང་རྣ་བ་སྒྲ་དང་བཅས། ། མུར་འགྲམ་ཟུག་ཅིང་མགོ་བོ་ན། །ལྕེ་ཡིས་རོ་ནི་མི་ཚོར་རམ། །ཡང་ན་ཁ་བསྐ་བྲོ་བར་འགྱུར། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྲི་བ་དང་། །ལྤགས་མིག་ཁ་དང་སེན་མོ་དང་། །བཤང་སོགས་རྩུབ་ཅིང་དམར་བ་དང་། །མཆིལ་མང་ཡིག་འཆུས་སྲེད་ཆུང་། །ཟས་མི་འཇུ་ཞིང་རྔུལ་མི འབྱུང་།།གཉིད་ཡར་མཆུ་དང་གྲེ་བ་སྐམ། །སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་ལུད་པ་སྐམ། །ལུད་པ་ལུ་ཞིང་སྐྱུགས་པ་སྐམ། །སེམས་ཞུམ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་། །པགས་པ་སོ་དག་བརྩེ་བ་དང་། །རྐང་ལག་འདར་ཞིང་སྦྲིད་པ་ཐོགས། །མགོ་འཁོར་ཚིག་ནི་བླ་བ་དང་། །དྲོད་བག་ལ་དགའ་ བྱ་རྨྱང་བྱེད།།རླུང་གི་རིམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མཚན་མའམ་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ནི་དང་པོ་མགོ་ཟུག་པ་སྟེ། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མགོ་རྩོམ་པའོ། །འབྱང་ དུ་ཉེ་བ་ནི་འབྲེལ་ཞིང་འབྱང་བར་བསྐྱོད་པའོ།།ནད་ཚབས་ནི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ཆུང་བ་ནི་ཤུགས་དལ་བའོ། །མི་སྙོམས་པ་ནི་རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་མི་སྙོམས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་གནས་པའོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ མགོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་ཚོར་བར་འགྱུར་ཞིང་།འོག་ནས་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ་དང་དེ་དག་རྣམ་པར་གཡོ་ཞིང་མལ་གཅིག་ན་མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་པ་བེམ་པོ་ནི་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་སེམས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་གནས་པའོ། །རེངས་ པ་ནི་ལུས་ཤིང་ལྟར་རེངས་ཤིང་གྱོང་པའོ།།བྱིན་སྙིང་ན་བ་ནི་བཙིར་བ་སྙམ་པའམ། བྲུད་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །ངལ་བ་ནི་དུབ་པའོ། །ཚིགས་རྣམས་བྱེ་བ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་ནི། གཉིས་སུ་གཤགས་པ་ལྟར་སེམས་པའོ། །བརླན་བ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་མི་ནུས་ཤིང་ ཞུམ་པའོ།།རྐེད་པ་ན་བ་ནི་མནན་པའམ་ཟགས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །རྒྱབ་བརྡུངས་པ་སྙམ་སེམས་པ་ནི་གྲུགས་པ་སྙམ་སེམས་པའམ། ཕྱིར་བཏགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ལྟོ་བ་བཙིར་བ་སྙམ་སེམས་པ་ནི་ལག་པས་བཙིར་ཞིང་མནན་པ་ལྟར་སེམས་ པའོ།།རུས་པ་བཅད་པ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་ལྟར་ཚ་ཞིང་ན་བའོ།

当瘟疫即将发作时，病情较轻，发热不均匀，病痛在肢体各处游走变化。
脚麻木僵硬，小腿酸痛疲乏，关节感觉像要脱节，大腿和腰部疼痛。
背部感觉像被打击一样，腹部感觉像被挤压，骨头感觉像被切断，肋骨特别疼痛。
心脏感觉被挤压而刺痛，胸部感觉像被刺入，肩部感觉像被打击，臂部感觉像被摧毁，锁骨疼痛。
腮部无法咀嚼食物，打哈欠，耳中有声响。
下颌疼痛，头痛，舌头尝不出味道，或者口中发苦。
大小便干燥，皮肤、眼睛、口腔和指甲发红粗糙。
唾液增多，打嗝，食欲不振，食物不消化，不出汗。
失眠，嘴唇和喉咙干燥，口渴严重，干咳。
咳嗽和干呕，情绪低落，全身起鸡皮疙瘩。
皮肤发痒，手脚颤抖，打喷嚏连续不断。
头晕，说话含糊，喜欢温暖，打呵欠。
这些都是风性瘟疫的表现。
所谓风性瘟疫的症状或特征是这些：瘟疫发作时首先头痛，即开始出现发热等症状。
即将发作是指病情相连而逐渐发展。病情是指各种病症。轻微是指势头缓慢。不均匀是指瘟疫发作等情况。
这些症状不均匀且表现各异。或者说，这些症状在头部等各个肢体部位都能感受到，下文所述的病痛感受游走不定，不能安于一处。
脚麻木是指失去知觉如同无意识一般。僵硬是指身体像木头一样僵硬坚硬。
小腿疼痛是指感觉像被挤压或碾压。疲乏是指疲惫。关节感觉像脱节是指感觉像被劈成两半。
大腿无力是指无法行使其功能而萎靡。腰部疼痛是指感觉像被压迫或下坠。
背部感觉像被打击是指感觉像被击打或被向后拉扯。
腹部感觉像被挤压是指感觉像被手挤压和按压。
骨头感觉像被切断是指像被武器砍断一样灼热疼痛。

།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རྩིབ་ལོགས་སུ་གཏོགས་པའི་རུས་པ་བཅད་པ་སྙམ་སེམས་ཤིང་ལྷག་པར་ན་བ་དང་། སྙིང་ག་བཙིར་ཞིང་བསྡམས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཤིང་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ན་བ་དང་།བྲང་དུ་ལྕག་ཡུ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཞིང་གཟེར་བ་དང་། ཡང་གཟེར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲག་པའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཅིང་ན་བ་དང་། དཔུང་པའི་ཕྱོགས་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་། སྒྲོག་རུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཏིལ་བཙིར་བའི་ འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཙིར་བ་ལྟར་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་།འགྲམ་པས་ཁ་ཟས་བལྡད་མི་ནུས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཁ་གདངས་པ་དང་བཅས་པའི་གླལ་དང་བྱ་རྨྱང་བྱེད་པ་དང་། རྣ་བ་འབོད་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ་དང་། མུར་འགྲམ་གཉིས་སུ་ཁབ་ཀྱིས་ གཙགས་པ་ལྟར་ན་བ་དང་།མགོ་བོའི་ཕྱོགས་གཟེར་ཞིང་ན་བ་དང་། ལྕེས་རོ་མི་ཚོར་བ་སྟེ་ལྕེས་རོའི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁར་རོ་བསྐ་བའི་བག་ཏུ་ཟ་བ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། རྔུལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་སྲི་བ་དང་། པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དམར་ཞིང་རྩུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་ཞིང་བད་ཀན་འཛག་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་ཟས་ལ་སོགས་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྲེད་པ་ཆུང་བ་སྟེ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་མི་འཇུ་བ་སྟེ། ཟོས་པའི་ཟས་ཀྱང་མི་འཇུ་བའི་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། རྔུལ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་ཐོན་པ་དང་། གཉིད་ཡར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུད་པ་ནས། སྐྱུགས་པའི་བར་སྐམ་ཞིང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་། སེམས ཞུམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་ཡིད་ཞུམ་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་བཤོར་བ་དང་། པགས་པ་དང་སོ་གཙགས་པ་སྙམ་སེམས་ཤིང་བརྩེ་བ་དང་། རྐང་ལག་འདར་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། སྦྲིད་པ་ཐོགས་ཤིང་མི་ཐོན་པ་དང་། མགོ་འཁོར་ཞིང་འཁོར་ལོ་ བསྐོར་བ་ལྟར་སེམས་པ་དང་།ཚིག་བླ་བ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚིག་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། དྲོད་བག་ལ་དགའ་བ་སྟེ་མེ་དང་ཉི་ཚན་བསྟེན་འདོད་པ་དང་། བྱ་རྨྱང་བྱེད་པ་སྟེ་ཡན་ལག་བརྐྱང་ཞིང་སྡུད་འདོད་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་རིམས་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

尤其是感觉肋骨部位的骨头被切断般剧痛，心口感觉被挤压束缚般疼痛并且向内陷入般疼痛，胸部感觉像插入鞭子般疼痛刺痛，而且这种刺痛遍及肩部疼痛，手臂部位感觉像被铁锤击打般疼痛，锁骨部位感觉像被榨油机挤压般疼痛，腮部无力不能咀嚼食物，张口打哈欠和伸懒腰，耳朵有类似呼喊般的声音，两腮感觉像被针刺般疼痛，头部刺痛疼痛，舌头失去味觉即舌头不能分辨味道，同样口中有苦涩味，大便、小便、汗液等体液有臭味，皮肤等呈现红色且粗糙，唾液多且流淌粘液，食欲不振对食物等没有兴趣，渴望减少即对食物等没有特别喜好，食物不消化即吃进的食物也因消化力弱而不能消化，汗液不能向外排出，具有失眠等症状，从咳嗽到呕吐都干燥且不能进食等，心情沮丧痛苦而意志消沉，身体汗毛竖立并脱落，皮肤和牙齿感觉像被刮擦般疼痛，手脚颤抖摇晃，打喷嚏梗塞不能打出，头晕感觉像在转轮子，说胡话即说许多无关的话语，喜欢温暖即想亲近火和阳光，伸懒腰即想伸展收缩四肢，这些都会出现，应当知道这些是风引起的热病的症状。

།ལུས་ཀུན་ཅིག་ཅར་ཁྱབ་པ་དང་། །བླ་ཞིང་ཁའི་རོ་ཁ་བ་དང་། །བསིལ་འདོད་ཁ་སྣར་ཐོར་བུ་འབྱུང་། །མགོ་འཁོར་བརྒྱལ་མྱོས་སྙིང་མི་དགའ། །བཤང་སླ་མཁྲིས་པ་སློན་པ་དང་། །མཆིལ་མ་ཁྲག་ བཅས་སྒྲེགས་པ་སྐྱུར།།ཐོར་བུ་དམར་པོ་འབྱུང་བ་དང་། །པགས་པ་ལ་སོགས་སེར་རྩ་སྔོ། །རྔུལ་འབྱུང་དབུགས་ནི་མནམ་པ་དང་། །སྐོམ་དད་རབ་ཆེ་མཁྲིས་པའི་རིམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ མ་ནི།ལུས་ཀུན་ཅིག་ཅར་ཁྱབ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་། ལུས་ཀུན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་འུར་འུར་པོས་ཅིག་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ་ན་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བླ་ཞིང་ཚིག་འཆོལ་བ་དང་། ཁའི་ནང་ཁ་བ་བྲོ་བར་འགྱུར་ བ་དང་།བསིལ་བ་འདོད་ཅིང་གྲང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཁ་དང་སྣའི་ནང་ན་ཐོར་བུ་འབྱུང་ཞིང་ཤུ་བ་སྨིན་པ་དང་། བརྒྱལ་ཞིང་འབོགས་པ་དང་། མྱོས་པ་སྟེ་འོག་ནས་ཆང་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་མྱོས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་མི་དགའ་བ་སྟེ་བློ་ མལ་ན་མི་གནས་ཤིང་འཕྱོ་བ་དང་།བཤང་བ་སླ་ཞིང་འཁྲུ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པ་དང་། ཁ་ནས་མཆིལ་མ་ཁྲག་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྒྲེགས་པ་རོ་སྐྱུར་པོར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོར་བུ་འམ་འབྲུམ་ཕྲན་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ བ་དང་།པགས་པ་དང་ལྕེ་དང་གདོང་དང་གཅིན་གྱི་མདོག་སེར་ཞིང་རྩ་སྔོ་བ་དང་། ལུས་རྔུལ་འབྱུང་ཞིང་ཚ་བ་དང་། དབུགས་འབྱུང་བའི་དྲི་མནམ་ཞིང་རུལ་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཀྱི་ཤས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འབྱུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མཁྲིས་པའི་ རིམས་ཡིན་ནོ།།ལྷག་པར་ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་རྨོངས། །བུ་ག་འགགས་ཤིང་རིམས་ཤུགས་དལ། །མཆིལ་མང་ཁ་ནང་མངར་བ་བྲོ། །དང་ག་ལྕི་ཞིང་དབུགས་མི་བདེ། །ཆམ་བཏབ་སྙིང་ན་སྐྱུག་པ་འབྱུང་། །ལུད་པ་ལུས་རེངས་ལྤགས་སོགས་སྐྱ། །ཡན་ལག་ ཐོར་བུ་གྲང་མོ་འབྱུང་།།སྙོམ་ཞིང་ལུས་འདར་བད་ཀན་རིམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཐམས་ཅད་ལས་བད་ཀན་གྱི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྷག་པར་རམ་ཁྱད་པར་དུ་ཡི་ག་འཆུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་རྨོངས་བག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་བྱིང་བ་དང་། བུ་གའི་ ཚོགས་འགགས་ཤིང་དྲི་མ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཐོགས་པ་དང་།རིམས་ཀྱི་ཤུགས་དལ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ནང་རོ་མངར་བ་བྲོ་བ་དང་། སྙིང་ག་ལྕི་ཞིང་དང་ག་མེར་མེར་པོར་འདུག་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཆམ་ པས་བཏབ་ཅིང་སྣ་ཆུ་འཛག་པ་དང་།སྙིང་ན་ཞིང་འཁྱིལ་པ་དང་། སྐྱུག་པ་འབྱུང་ཞིང་བོད་པ་དང་། ལུད་པ་ལུ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རེངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། པགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། པགས་པ་དང་། སེན་མོ་དང་། གདོང་དང་། ལྕེ་དང་། བཤང་ བ་དང་།གཅི་བ་རྣམས་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་། མགོ་དང་ལག་ངར་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཐོར་བུའམ་འབྲུམ་བུ་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྲང་མོ་འབྱུང་བ་དང་། སྙོམ་པ་སྟེ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་ལྟར་ཡུལ་རྣམས་ངེས་པར་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ལུས་ འདར་བ་སྟེ་གྲང་ལྷགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཁོང་འདར་བར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཡང་། ཆུ་བསིལ་དག་གིས་རེག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དགུན་དུས་སུ། །གྲང་བས་ཉེན་ཏེ་སྐྲང་འགྱུར་བ། །བད་ཀན་ལས་བྱུང་ལུས་འདར་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ དང་ལྡན་པ་ནི་བད་ཀན་གྱི་རིམས་ཡིན་ནོ།

遍及全身并且，舌头和口中有苦味，想要清凉口鼻生疮疱，头晕昏迷如醉心不悦，大便稀溏胆汁泛滥，唾液带血呕吐酸味，出现红色疮疱，皮肤等发黄脉象青，出汗呼吸臭味，极度口渴是胆病热。
关于这些，由胆引起的热病症状是：遍及全身等，即头等肢体和全身发热等症状同时遍布全身而疼痛，同样舌头语无伦次，口中有苦味，喜欢清凉喜欢寒冷，口鼻内生疮疱成熟，昏厥晕倒，如醉即如下文酒病章节所说的醉态，心不悦即心神不安而散乱，大便稀溏泄泻，胆汁泛滥呕吐，口中唾液带血，打嗝呈酸味，生疮疱或红色小疱遍布，皮肤、舌头、面部和小便呈黄色脉象青色，身体出汗发热，呼吸有臭味腐烂，极度口渴，具有这些特征即是胆热病。
特别厌食而昏沉，孔窍堵塞热势缓，唾液多口中甜味，胸闷气促不舒适，感冒心痛呕吐生，咳痰身僵皮等白，四肢生疮寒冷生，昏睡身颤痰热病。
关于这些，在所有热病中痰热病的特征是：特别或显著地厌食，神志昏沉迷糊，诸窍堵塞排泄物难出，热势缓和病情轻微，唾液多而粘稠，口中有甜味，胸闷沉重不适，呼吸不畅，感冒流鼻涕，心痛绞痛，呕吐呃逆，咳痰，四肢僵硬，皮肤等即皮肤、指甲、面部、舌头、大便、小便等呈白色，头部和前臂等肢体生有痰性寒性疮疱，昏睡即如被睡意压倒般不能明确辨识境物，身体颤抖即被寒风使身体内部颤抖。
关于这点，经中说道：'被冷水触及时，特别是在冬季，受寒而肿胀，是痰引起的身颤。'具有这些特征即是痰热病。

།རང་གི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་ནི། །འབྱུང་ཞིང་འཕེལ་བ་ཉིད་འགྱུར་བ། །ནད་གཞིར་བཤད་པའི་མི་མཐུན་བསྟེན། །བསྒྱུར་བས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་རང་རང་གི་དུས་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དང་། ཟས་ཟོས་པའི་སྐབས་དང་འབྲེལ་པའི་དུས་དེར་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ནད་གཞི་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་མཁྲིས་པའི་རིམས་ལ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་བསྟེན་པས ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་བསྒྱུར་ཞིང་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པར་བྱས་པས་ནི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རང་མཚན་མ་འདྲེས་པ་ནི། །ལྡན་པའི་རིམས་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་སྨོས་པའི་རང་རང་གི་མཚན་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་དེའི་ མཚན་མ་ལྡན་པའི་རིམས་ཏེ།ནད་གཉིས་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་མ་འདྲེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་རིམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་མཚན་མ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ལྡན་པའི་རིམས་ཡིན་ལ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཀའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་རིམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ནི། མགོ་ན་བརྒྱལ སློན་ལུས་ཚ་རྨོངས་བག་འགྱུར།།གྲེ་བ་ཁ་སྐམ་མི་དགའ་རུས་ཚིགས་ན། །གཉིད་མེད་མགོ་འཁོར་སྤུ་ལྡང་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཁ་གླལ་ཚིག་མང་རླུང་མཁྲིས་འདྲེས་པའི་རིམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་འདྲེས་ པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མགོ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །མགོ་ན་བ་ནི་མགོ་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་ཞིང་ཟུག་པའོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་མི་དྲན་པའོ། །སློན་པ་ནི་སྐྱུག་པའོ། །ལུས་ཚ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པའོ། །རྨོངས་བག་ནི་སེམས་ རྨོངས་པའོ།།གྲེ་བ་ནང་ཁ་སྐམ་པ་ནི་རླན་མེད་པའོ། །རུས་ཚིགས་ན་བ་ནི་བརྡུངས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ཚིག་མང་བ་ནི་བླ་བའོ། །ཚ་མེད་ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་ཀླད་ཚིགས་ན། །ཆམ་པ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བཤང་སྲི། །ཁོང་བསིལ་རྨོངས་བག་རབ་རིབ་མགོ་ འཁོར་རྨྱ།།བད་ཀན་རླུང་འདྲེས་རིམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་བད་ཀན་རླུང་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚ་བ་མེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚ་བ་མེད་པ་ནི་རིམས་ཀྱི་ཚ་བའི་གདུང་བ་ཆུང་ བའོ།།གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ལུས་རྔུལ་རེངས་དང་ཚ་བ་སིལ་སོར་མི་གནས། །སྐོམ་དད་ལུད་པ་བད་ཀན་མཁྲིས་བག་འབྱུང་། །རྨོངས་བག་རྨྱ་དང་ཁ་བྲོ་ཁར་དྲི་ཆགས། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པའི་རིམས་ཀྱི་རྟགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་བད་ ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྡན་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི།ལུས་རྔུལ་བ་དང་ཁོང་རེངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རེངས་པ་ནི་ཡན་ལག་རེངས་པའོ། །ཚ་བ་དང་བསིལ་བ་དུས་ལ་མི་གནས་པ་ཡན་ལག་གྲང་ཞིང་ལན་འགའ་ཚ་སྟེ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་མི་ གནས་པའོ།།ཁར་དྲི་མ་ཆགས་པ་ནི་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གོས་པའོ།

对于'在各自的时间里一切都会产生并增长，通过改变依靠所说病根的不适，能够获得安乐'这句话，是说各种热病在各自的时间，白天和晚上，以及与进食时间相关的时候，所有热病都会按照各自的特征产生和滋长，并且增长扩大。对于被说为病根的胆热病等，如果依靠不适宜的治疗方法会产生痛苦，如果改变这种情况并与安乐相结合则会带来安乐。
关于'各自特征不混杂的是俱病'这句话，是说从前面提到的各自特征不混杂的情况来看，具有这些特征的热病，应当知道是由两种病因产生的。其中，具有风和胆汁热病的混杂或不混杂特征的，应当知道是风胆俱病。具有风和痰两种特征的是风痰俱病，具有胆汁和痰两种特征的是胆痰俱病。
此外，'头痛昏厥，呕吐身热神志迷乱，喉干口燥不悦骨节痛，失眠头晕毛竖极度口渴，打哈欠话多是风胆混合热病'这句话中，'此外'是总结词，意思是风和胆汁两种混合的特征还包括头痛等症状。头痛是指头部剧烈疼痛，昏厥是指失去意识，呕吐是指吐出，身体发热是指四肢灼热，神志迷乱是指意识混乱，喉咙和口腔干燥是指没有津液，骨节疼痛是指感觉像被打一样，话多是指絮叨。
'无热厌食关节痛，感冒咳嗽呼吸不畅大便干结，腹部发凉神志迷乱视物模糊头晕谵妄，这些是痰风混合热病的特征'这句话中，还应当知道痰风混合而产生的俱病热病的特征还包括无热等症状。无热是指热病发热的痛苦较轻。其他的含义都很容易理解。
'身体出汗僵硬并且冷热不定，口渴咳嗽痰胆症状出现，神志迷乱谵妄口苦有异味，这些是痰胆混合热病的特征'这句话中，还应当知道由痰和胆汁产生的俱病热病的特征包括身体出汗和身体僵硬等症状。僵硬是指四肢僵硬。冷热不定是指四肢时冷时热，不能保持一种状态。口中有异味是指有粘稠物附着。

།ཀུན་ལས་འབྱུང་བ་རྟགས་ཀུན་ལྡན། །འདིར་ཡང་ཐང་རེ་ཚ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་གྲང་དང་ཉིན་མོ་ནི། །གཉིད་ཆེ་མཚན་མོ་གཉིད་མེད་བྱུང་བའམ། །རྟག་པར་གཉིད་འོང་བའམ་ཡང་ན་ཡང་། ། རྔུལ་ཆེར་འབྱུང་བའམ་རྔུལ་མི་འབྱུང་། །གླུ་དང་གར་དང་དགོད་སོགས་པ། །སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། །མིག་དམར་མཆི་མ་འཛག་དང་བཅས། །ཞུམ་ཞིང་རྫི་མ་འཁྲུགས་པར་སྣང་། །བྱིན་སྙིང་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་དང་། །མགོ་བོ་རུས་ཚིགས་ན་མགོ་འཁོར། ། རྣ་བ་སྒྲ་དང་ནད་བཅས་དང་། །མགུལ་པ་གྲ་མས་གང་སྙམ་སེམས། །ལྕེ་རྩུབ་ཀུན་ནས་བསྲེགས་ལྟར་སྣང་། །ལུས་ལྕི་ཚིགས་ནི་འབྱེ་སྙམ་སེམས། །མཆིལ་མར་ཁྲག་མཁྲིས་བད་ཀན་འབྱུང་། །མགོ་བོ་གཡོ་ཞིང་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཐོར་བུ་འབྲུམ་ཕྲན་མཐའ འཁོར་བ།།དམར་ཞིང་གནག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྙིང་ན་བཤང་གཅི་སྲི་བ་འམ། །ཡང་ན་ཉུང་བའམ་རབ་མང་འབྱུང་། །ཁ་ནང་སྣུམ་ཞིང་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་། །གཅོམ་ཆུང་འགྱུར་ཞིང་བླ་བ་དང་། །ནད་སྨིན་དཀའ་ཞིང་རྨུགས་པ་དང་། །རྒྱུན་དུ་གྲེ་བ་ འཛེར་བ་ནི།།འདུས་པའི་རིམས་ཏེ་མངོན་རྨུགས་བྱེད། །དེ་ནི་མདངས་འཕྲོག་ཅེས་ཀྱང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་ པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་འདིར་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་གམ། ཐང་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་ཚ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐང་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་གྲང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཉིན་མོ་ནི་གཉིད་ཆེར་ འོང་ཞིང་ཤས་ཆེར་འཐིབས་པར་འགྱུར་བ་དང་།མཚན་མོ་ནི་གཉིད་མེད་ཅིང་ཡར་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་གཉིད་འོང་བའམ། ཉིན་མཚན་རྟག་པར་གཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྔུལ་ ཤས་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་མང་དུ་འཛག་ལ།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྔུལ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གླུ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་ཅིང་དམན་པ་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་དང་། མིག་ཁ་དོག་དམར་བ་དང་། མཆི་མའི་རྒྱུན་འཛག་པ་དང་བཅས་ཤིང་མི་སྡུག་པར་ སྣང་བ་དང་།ཞུམ་ཞིང་ཡོ་བ་དང་། རྫི་མ་འཁྲུགས་ཤིང་མིག་གི་སྤུ་གཡོས་པར་སྣང་བ་དང་། བྱིན་སྙིང་ལ་སོགས་པ་ན་བ་དང་། རྣ་བར་སྒྲ་དྲག་པ་དང་བཅས་ནས་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་། མགུལ་པ་སྟེ་གྲེ་བ་གྲ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་ཞིང་ཁྱབ་པ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་དང་།ལྕེ་ཚེར་མ་ལྟར་རྩུབ་པ་དང་། ཀུན་ནས་བསྲེགས་ཤིང་ཚིག་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁོང་ལྕི་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚོགས་བྱེ་ཞིང་ཞིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། མཆིལ་མར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་ དང་།མགོ་བོ་གཡོ་ཞིང་འདར་བ་ཐོར་བུ་དང་འབྲུམ་ཕྲན་མགོ་བོ་འམ་པགས་པ་མཐའ་འཁོར་བ་ཟླུམ་པོ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་མདོག་ནག་པ་དང་དམར་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་། བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་སྲི་ཞིང་ མི་འབྱུང་བའམ།ཡང་ན་ཉུང་ཞིང་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བའམ། ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཁའི་ནང་སྣུམ་ཞིང་འབྱིལ་བ་དང་། ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ཟད་པ་དང་། གཅོམ་ཆུང་ཞིང་དམའ་བ་དང་། བླ་ཞིང་ཚིག་འཆོལ་པ་མང་དུ་སྨྲ་ བ་དང་།ནད་སྨིན་པར་དཀའ་ཞིང་ཡུན་རིངས་ནས་འབྱང་བ་དང་། ཤས་ཆེར་རྨུགས་པ་དང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྟག་ཏུ་གྲེ་བ་འཛེར་ཞིང་སྒྲ་མི་གསལ་བ་ངར་ངར་པོ་འབྱུང་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་འདུས་པའི་རིམས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ནི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་སུ་མངོན་པར་རྨུགས་པར་བྱེད་པ་དང་།

从一切而生具足诸相。此处也有时热时冷，如是白天嗜睡，夜晚失眠或常常嗜睡。或大汗淋漓或不出汗。歌舞笑等，行为不善。眼红流泪，萎靡睫毛紊乱。小腿心肋痛，头部骨节痛头晕。耳鸣并痛，喉咙似满淋巴。舌粗如烧灼，身重关节似脱。唾液中有血胆痰。头摇口渴大。周围有零星小疹，发红发黑。心痛大小便秘结，或少或多。口内油腻体力弱。萎靡不振语无伦，病难痊愈昏沉重，经常喉咙嘶哑。此为合并热病令人昏沉。亦称夺光。
对此，因从一切病根而生故称从一切生，具足风胆痰热病之所说诸相。此合并热病之其他特征为：刹那或片刻反复发热，如是片刻片刻转冷，白天嗜睡昏沉，夜晚失眠清醒，或昼夜常有睡意，或昼夜皆不得眠。如是大汗淋漓，或丝毫不出汗。喜好从事歌等卑劣行为。眼睛发红，伴有泪流不止且显丑陋。萎靡歪斜，睫毛紊乱眼毛摇动。小腿心等疼痛，耳中有强烈声响并伴疼痛刺痛。喉咙似被淋巴充满遍布。舌如荆棘粗糙，周身如被烧灼。身体沉重，感觉肢节脱散。唾液中出现血胆痰之相。头部摇晃颤动，零星小疹遍布头部或皮肤周围呈圆形，且呈黑色和红色。心痛，大小便等污秽凝滞不通，或极少，或极多。口内油腻混浊，体力衰弱耗竭。萎靡低下，语无伦次多言。病难痊愈经久方愈，极度昏沉，经常不断喉咙嘶哑声音不清浑浊。具足此等特征即称为合并热病。其异名即为令人昏沉及

དེ་ཉིད་ལ་ནི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་སུ་མངོན་པར་རྨུགས་པར་བྱེད་པ་དང་།མདངས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་ཅིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱིས་བཀག་ཅིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་གྱུར་པ། །གསོར་མི་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན། །གསོ་དཀའ་འམ་དབང་ པོ་མ་ཚང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་བཀག་ཅིང་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་གྱུར་ན་ གསོར་མི་རུང་སྟེ།གསོ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འདུས་པའི་རིམས་དེ་ནད་ཀྱི་ཚབས་ཆུང་ཞིང་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་ན། དེ་གསོ་དཀའ་བར་འགྱུར་བའམ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་སྟེ་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རྟེན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ།།གང་དུ་མཁྲིས་པ་ལོགས་ཤིག་གནས། །པགས་པའམ་ནང་གྲོལ་ཚ་བ་དག་།འདེབས་པའམ་ཚ་བ་སྔ་ཕྱིས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་སྔ་མ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདུས་ པའི་རིམས་གང་ལས་མཁྲིས་པ་ལོགས་ཤིག་ན་གནས་ཤིང་།ལན་འགའ་ནི་པགས་པར་གནས་པ་འམ། ལན་འགའ་ནི་ནང་གྲོལ་ན་གནས་ནས་ཚ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྔར་བྱུང་བའམ། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་བད་ ཀན་རླུང་གྲང་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་བད་ཀན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཐ་དད་པར་གནས་ཤིང་སྔ་ཕྱིར་གྲང་བར་བྱེད་པ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཚ་སྔ་གསོ་དཀའ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པའི་ནད་དེ་གཉིས་ལས་ཚ་བ་སྔ་བའི་ནད་ ནི་གསོ་དཀའ་ཞིང་བཅོས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།གྲང་སྔ་དེར་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིས། །བད་ཀན་གཤེར་བ་སྐམ་པ་དང་། །གྲང་བ་ཞི་བྱས་ཁ་སྐྱུར་བརྒྱལ། །མྱོས་དང་སྐོམ་དད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བ་སྔར་བྱུང་བའི་འདུས་པའི་རིམས་དེར་ནི་མཁྲིས་ པའི་ཚ་བས་བད་ཀན་གྱི་གཤེར་བག་སྐམ་པར་གྱུར་པ་དང་།སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་བཞིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་ཞི་བས་ཀྱང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚ་བ་སྔ་མ་དེ་རྗེས་ལ། །རྨུགས་སློན་ མཆིལ་མང་ཁོང་སྙོམ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འདུས་པའི་རིམས་ལ་ཚ་བ་དེའི་རྗེས་ལ་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གློ་བུར་དྲག་ཤུལ་ལས་བྱུང་དང་། །མངོན་ཟིན་བྱད་བྱས་དམོད་བྱུང་བཞི། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རིམས་བརྒྱད་པོ་གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དྲག་ཤུལ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མངོན་པར་ཟིན་པ་དང་། བྱད་བྱས་པ་དང་། དམོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་སྨས་བཅད་མེས་ཚིག་སོགས། །ངལ་བ་དྲག་ཤུལ་ལས་བྱུང་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་བུར་བའི་རིམས་ཀྱིས་དྲག་ཤུལ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མཚོ་ན་གྱིས་སྨས་ཤིང་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རིམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ངལ་ཞིང་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་དྲག་ཤུལ་ལས བྱུང་བའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེར་ནི་ཕལ་ཆེར་རླུང་ནད་ཀྱིས། །ཁྲག་ནི་གནོད་ཅིང་འཁྲུགས་བྱས་པས། །ན་བཅས་མདོག་ཉམས་སྐྲང་དང་བཅས། །ཟུག་གཟེར་བཅས་པའི་རིམས་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲག་ཤུལ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་དེར་ཕལ་ ཆེར་རམ་མང་དུ་རླུང་གི་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཁྲག་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་ན་བ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རིམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

对于这个，作为名称的异名，称为'令人昏昧'和'夺取光泽'。
疾病阻塞且火力衰退，所有征相皆已具足，不可医治，除此之外，难治或诸根不全。
对此，由风、胆、痰、大小便等疾病过患所致的通道阻塞且火力衰退，同样如前所说的所有征相具足时则不可医治，即无法医治。除此之外的复合热病，若病情轻微且征相不具足，则难以医治，或诸根不全，即身语业的所依受损。
此外，从复合而生，若胆单独存在，或在皮肤或内脏发热，或热先后出现。
对此，从复合所生的热病与前述征相不同，即复合热病中胆单独存在，有时存于皮肤，有时存于内脏而生热，具有先前出现或后来出现的征相者难以医治。
同样痰风寒冷。对此，同样风和痰单独分开存在，先后生寒者并非难治。
二者热先难治。对此，复合病中这两种情况，热先发的病难治且难以医治。
寒先时，由胆使痰湿干燥，寒止后生酸昏醉，并生渴欲。
对此，寒先发的复合热病中，由胆热使痰液干燥，以及酸性等四种变化将出现，同样由寒止也会产生这四种情况。
热先者之后，生昏睡、多涎、腹胀。
对此，最初发热的复合热病，在热之后会出现昏睡等症状。
突发剧烈所生及，明显中咒作法诅咒所生四种。
对此，八种热病中突发性的分为：剧烈所生、明显感染、作法所致、诅咒所生四种。
其中割伤火烧等，疲劳剧烈所生。
对此，突发热病中剧烈所生者，此处由割伤等引起热病，同样由疲劳及路途劳累所致的身体痛苦而生剧烈所生病。
其中多由风病，血受损且紊乱，伴痛色衰有肿胀，伴疼痛生热病。
对此，剧烈所生的热病中，多数或大多由风病力量使血受损且紊乱，从而生起伴有疼痛等的热病。

།གདོན་ཞུགས་སྨན་གྱི་དྲི་དང་དུག་།ཁྲོས་འཇིགས་མྱ་ངན་གདོན་ལས་བྱུང་། །མངོན་པར་ཟིན་ ལས་བྱུང་རིམས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་མངོན་པར་ཟིན་པའམ། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ཡིན་ནོ། །གདོན་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འོག་ནས་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །འདིར་གདོན་རྒྱུ་མེད་ དགོད་ཅིང་ངུ་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པའི་གདོན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ཆེད་འགའ་ནི་དགོད་པ་དང་། ཆེད་འགའ་ནི་ངུ་བར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་དྲི་སྐྱེས་བརྒྱལ་བ་དང་། །སྦྲིད་པ་ཀླད་ནད་སྐྲངས་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་དྲི་ལས་སྐྱེས་པའི་གློ་བུར་བའི་རིམས་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དུག་ལས་བརྒྱལ་དང་ཚད་པར་འཁྲུ། །མདོག་ནག་ལུས་ཚ་སྙིང་ནད་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དུག་ལས་བྱུང་ བའི་རིམས་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཁྲོས་པས་ལུས་འདར་ཀླད་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པ་ལས་ནི་ལུས་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀླད་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་འཇིགས་ ལས་བླ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་འཇིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་བླ་ཞིང་བབ་ཅོལ་མང་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ལས་མགོ་འཁོར་ཡིད་འཆུས་ཚ། །ངོ་ཚ་གཉིད་བློ་བརྟན་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པས་གདུངས་པ་ལས་ སྐྱེས་པའི་རིམས་མགོ་འཁོར་བ་དང་།ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། ལུས་དང་སྙིང་ག་ཚ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཉིད་དང་། བློ་གྲོས་དང་། བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཉམས་ཤིང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གདོན་ལ་སོགས་པ་ འདུས་པའི་རིམས།།འཇིག་ཚོགས་གསུམ་ནི་རླུང་གི་རིམས། །ཁྲོས་པས་མཁྲིས་པ་ལྡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དང་སྨན་དང་དུག་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་གསུམ་གྱིས་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་འདུས་པའི་རིམས་སུ་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པ་དང་མྱ་ ངན་དང་འདོད་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ཀྱིས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པའི་རིམས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཁྲོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ཀྱིས་ནི་མཁྲིས་པ་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དམོད་པ་བྱད་བྱས་ལས་བྱུང་གང་། །འདུས་པའི་རིམས་ནི་མི་བཟད་པ། །དེ་ནི་ཤིན་ ཏུ་བཟོད་དཀར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམོད་པ་དང་བྱད་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་གང་ཡིན་པ་འདུས་པའི་རིམས་མི་བཟོད་ཅིང་རྣོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་ཞིང་བརྣག་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་རྩོམ་པའི་ དང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའམ།བདག་གི་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱད་བྱས་སྔགས་ཀྱིས་ནི། །སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་བཞིན་དུ་བྱས། །ཐོག་མར་སེམས་འབབ་དེ་འོག་ལུས། །དེ་ནས་ཐོར་བུ་མགོ་འཁོར་སྐོམ། །ཚ་བཅས་བརྒྱལ་ བས་ཟིན་གྱུར་པའི།།རིམས་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་གི་ནང་ནས་བྱད་བྱས་པའི་སྔགས་ནི་སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཤད་པའི་བྲམ་ཟེའི་ངན་སྔགས་ལ་སོགས་སོ། །སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ཤིང་སྲེགས་ཤིག་སྲེགས་ཤིག་ཅེས་ སྨྲ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་བསྲེག་རྫས་འཛུད་པ་ན།གང་ལ་བྱས་པ་དེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དེའི་སེམས་ལ་འབབ་ཅིང་ཚ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚ་བའི་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་ལ། དེ་ནས་ཐོར་བུ་དང་། མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་ ཞིང་རིམས་དེ་ནི་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།

关于'鬼神入体、药物气味和毒、愤怒恐惧忧伤鬼神所生，显然被侵染所生之热病'这句话，由鬼神入体等原因所生的热病是显然被侵染或由他人所为的原因所生的热病。鬼神是指天神等下文所说的那些。
关于'此处鬼神无故笑又哭'这句话，在热病的这种情况下，天神和非天等鬼神会使人无缘无故突然有时大笑，有时又哭泣。
关于'药物气味生昏厥，打喷嚏头痛肿胀'这句话，由药物气味所生的突发热病会出现昏厥等症状。
关于'中毒昏厥热泻痢，肤色发黑身发热，心脏病发'这句话，此处由毒所生的热病会出现昏厥等症状。
关于'愤怒使身颤头痛'这句话，由极度愤怒会使身体颤抖摇晃，同样也会引发头痛。
关于'忧愁恐惧致胡言'这句话，由忧愁恐惧所生的热病会使人胡言乱语，说许多无意义的话。
关于'欲望致眩晕食欲差发热，羞耻睡眠智力稳定皆损'这句话，由欲望煎熬所生的热病会使人头晕目眩、食欲不振、身体和心脏发热，同样也会使羞耻心、睡眠、智慧和稳定性这些都受损耗尽。
关于'鬼神等合并热病，三种恐惧为风热病，愤怒使胆汁上升'这句话，由鬼神、药物和毒所生的三种热病会成为三病素合并的热病。由恐惧、忧愁和欲望三者所生的热病会成为风气紊乱的热病。由愤怒所生的热病会使胆汁上升紊乱。
关于'诅咒巫术所生者，合并热病难忍受，此说极难以忍耐'这句话，由诅咒和巫术所生的任何热病都是合并性热病，难以忍受且猛烈，会变得极其难以忍受无法承受，这是医学论著的作者仙人们所说的，或是我的上师等人所说的。
关于'其中巫术咒语者，如同作火供般作，首先心入随后身，然后斑疹头晕渴，伴热昏厥所染之，热病日日渐增长'这句话，这些之中的巫术咒语是指世护吠陀等所说的婆罗门恶咒等。当边说'烧啊烧啊'边向火中投入燃烧物时，对被施咒者首先会侵入其心，使其感受到发热，之后会使身体发热并染上热病，然后会出现斑疹、头晕等症状，这种热病会一天天增长蔓延。

།དེ་ལྟར་རིམས་ནི་བརྒྱད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ནད་གཞི་དང་གློ་བུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དབྱེ་བས་རིམས་ནི་གྲངས་བརྒྱད་ཡོད་པར་ཚེའི་རིག་བྱེད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་མདོར་ན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རིམས་དང་ནི། །གྲང་དང་ཚ་དང་ཕྱི་ནང་གནས། །རང་བཞིན་དང་ནི་གྱུར་པ་དང་། །གསོར་རུང་གསོར་མི་རུང་བ་དང་། །སྨིན་དང་མ་སྨིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ རིམས་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།ལུས་ཀྱི་རིམས་དང་སེམས་ཀྱི་རིམས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། གྲང་བ་དང་ཚ་བ་གཉིས་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་དང་། ནང་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། རང་བཞིན་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་། གསོར་རུང་ བ་དང་གསོར་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང་།སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སོ། །ལུས་རིམས་ཐོག་མར་ལུས་ཚ་བྱེད། །སེམས་ཀྱི་དང་པོར་སྙིང་ཚ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་རིམས་ནི་ཐོག་མར་ཏེ། དང་པོར་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ ཏུ་ནི་སྙིང་ཚ་བར་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཀྱི་རིམས་ཀྱིས་ནི་དང་པོར་སྙིང་ཚ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་དོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཅིག་ཅར་ནི། །འབྱུང་ཚེ་གྲང་བའི་རིམས་སུ་འགྱུར། །མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་ཚ་བ་སྟེ། །འདྲེས་པས་འདྲེས་པའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རླུང་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བད་ཀན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་དུས་ན་ནི་གྲང་བའི་རིམས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་དུ་འཇུག་ཅིང་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཚ་བའི་རིམས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདྲེས་པ་སྟེ་ བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉི་ག་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ཚེ་ན་ནི་རླུང་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་ཆེད་འགའ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ།།ཆེད་འགའ་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ནང་གནས་པ། རིམས་ནད་དཀྱེལ་ནི་བསྐྱེད་འགྱུར་ནས། །ནང་ན་ན་ཞིང་བཤང་གཅི་སྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་ ན་གནས་པའི་རིམས་ནི་ནང་དུ་ཆུད་ཅིང་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ནས།ནང་དེ་ཉིད་ན་མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་སྲི་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་རིམས་ནི་ཚ་བ་དང་། །ཕྱི་རོལ་གནས་པ་གསོ་བར་སླ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་རིམས་ནི་ཚ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ནང་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་གསོ་བར་སླ་ཞིང་བཅོས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འདིས་ནི་ནང་ན་གནས་པའི་རིམས་ནི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ ཏོ།།དབྱར་དང་སྟོན་དང་དཔྱིད་དུས་སུ། །རླུང་སོགས་རིམ་འབྱུང་རང་བཞིན་རིམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ ནི་རླུང་གི་རིམས་ཡིན་ནོ།།སྟོན་ནི་མཁྲིས་པའོ། །དཔྱིད་ནི་བད་ཀན་གྱིའོ།

如是说有八种热病。即是说，以此等方式，由病根和突发性分类，有八种热病，这是精通医方明的智者们所说明的。
总之这些分为两类，即身体和心理的热病，以及寒热、内外所住、自然与变化、可治与不可治、成熟与未成熟。
身体热病最初使身体发热，心理热病最初使心发热。身体热病最初即首先使身体发热，之后心脏发热。心理热病则首先使心发热，之后使身体发热。
风与痰同时出现时，即成为寒性热病。与胆汁相合则为热性，混合则为混合性。风是相互关联的，与痰同时存在并同时出现时即成为寒性热病，同样当与胆汁相合并具有胆汁时即成为热性热病。混合即是当风与痰和胆汁二者混合时，由于风是相互关联的，有时变热，有时变冷。
内住热病，从引发病情开始，内部疼痛且大小便闭结。内住热病是深入内部并依附的，因此病情发展扩大后，内部剧烈疼痛，大小便等污物闭结。
外部热病发热，外部所住易于治愈。外部热病的热性状态也是存在于外部而非内部，这种热病容易治疗和医治。这句话也间接说明内住热病难以治愈。
在夏季、秋季和春季，风等依次出现的是自然热病。在夏季等三个季节中，风等依次出现的是自然热病，即夏季是风热病，秋季是胆汁热病，春季是痰热病。

།གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གསོ་དཀའ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ནི་རང་བཞིན་རིམས། །ཡིན་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་པ་ དེ་ནི་འགྱུར་བའི་རིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་དངོས་སུ་ན་དུས་ཚིགས་རྣམས་སུ་རིམ་བཞིན་དུ་མ་བྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱར་གྱི་ཚེ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྟོན་གྱི་ཚེ་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བའམ།དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རིམས་དེ་དག་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལས་ཕལ་ཆེར་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རིམས་ཡིན་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ ན།དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རིམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། ལ་ལར་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་གསོ་སླ་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབྱར་དུས་རླུང་ནད་ ལྡང་གྱུར་ན།།མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལྡན་རིམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་རླུང་ནད་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་རིམས་སུ་འགྱུར་གྱི། དེ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རིམས་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྟོན་ཀ་མཁྲིས་པས་ནད་སློང་སྟེ། །བད་ཀན་དེ་ཡི་གྲོགས་བྱེད་འགྱུར། །དེར་ནི་སྨྱུང་བ་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །གནོད་པར་འགྱུར་བ མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོན་ཀའི་དུས་སུ་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་ནས་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། རིམས་སྐྱེད་པར་རྩོམ་པའི་མཁྲིས་པ་དེའི་སྟོབས་སམ་གྲོགས་སྐྱེད་པ་ནི་བད་ཀན་ཡིན་པས། དེས་གྲོགས་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིམས་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་ བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་གནས་སྐབས་དེར་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ནི་སྨྱུང་བར་བྱས་པས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་བཅོས་དགོས་པ་ཡིན་པས་ན། གནས་སྐབས་འདིར་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་ལས་གནོད་ཅིང་ནད་དུ་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ ཀན་དཔྱིད་ལྡང་དེ་ཡང་ནི།།དེ་རྗེས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་བད་ཀན་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་ནས་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བད་ཀན་ཡང་དེའི་རྗེས་ལ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་སྟོབས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉམས་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་། །བླ་བརྣན་མེད་རིམས་གསོ་བར་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལང་ཚོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཚབས་ཀྱི་དཀྱེལ་ཆུང་བ་དང་། ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་བླ་བརྣན མེད་པའི་རིམས་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་བདེ་བར་བྱ་བར་ནུས་པས་ན་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་ཀུན་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར། །གསོར་མི་རུང་བར་སྔར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོང་ཡེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ སུ་གསོར་མི་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རིམས་སྔར་བཤད་དེ།རིམས་ནི་ཚབས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'其他转变的病症难以医治。大多数风性质的热病，虽然是自然的热病也难以医治'这句话的解释是：如上所述，与此不同的称为转变的热病，实际上是在季节中未按次序出现的，例如在夏季由胆和痰引起的，在秋季由风和痰引起的，在春季由风和胆引起的，或者同样在所有季节中由风引起的，这些与自然状态不同的热病是难以医治的。因此，大多数由风引起的热病虽然是自然的热病也难以医治，更何况其他转变的热病呢？'大多数'的意思是并非完全如此，有些情况下，由于福德力的缘故，即使是由风引起的热病也容易医治，这就是其含义。
关于'夏季风病若升起，会变成具有胆痰的热病'这句话：当在夏季风病升起并扰动而引发热病时，会变成具有胆和痰的热病，而不是不具有这些。此时，即使这热病是由风引起的，也会因为具有胆和痰而明显升起，这是其含义。
关于'秋季胆病引发疾病，痰会成为其助缘。即使在此时禁食，也不会造成伤害'这句话：在秋季胆病扰动而引发热病，引发热病的胆的力量或助缘是痰，因此会在痰的助缘下产生，因为热病是依靠未消化之处而产生的。因此在这种情况下，痰和胆这两者需要通过禁食来治疗和调理，所以在这种情况下进行禁食不会造成伤害和疾病的危险。
关于'痰在春季升起，之后会出现风和胆'这句话：在春季，痰会扰动升起而引发热病，之后风和胆两者会作为助缘并增强力量。
关于'体力强大而病情轻微，无并发症的热病容易治愈'这句话：对于青春年华圆满等体力强大的人，同样病情程度轻微，没有咳嗽和呼吸困难等并发症的热病，因为能够快速治愈，所以容易医治。
关于'之前已经说明各种变化是不可医治的'这句话：在完全了解身体变化的身体状况中，之前已经说明了不可医治的特征的热病，即之前所说的'热病严重'等词句。

།རིམས་ཀྱི་ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཚ། །ཁོང་རྨྱ་ཉམ་ཆུང་གཅིན་མང་དང་། །བཤང་སྲི་ཁ་ཟས་མི་འཇུ་ལ། །བཀྲེས་ཆུང་མ་ སྨིན་རིམས་མཚན་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་མ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། རིམས་ཀྱི་ནད་ཚབས་གནད་དང་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ན་བའི་ཚབས་ཆེ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཤིན་ཏུ་རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་སྲོག་པར་བཅས་པ་གཅིན་མང་ དུ་འབྱུང་བ་དང་།བཤང་གཅི་སྲི་ཞིང་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཟས་འཇུ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། བཀྲེས་པ་མེད་ཅིང་ཟས་མི་འདོད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རིམས་མ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིམས་ཤུགས་སྟོབས་ཆེ་སྐོམ་དད་ཆེ། །བླ་ཞིང་མགོ་འཁོར་ དབུགས་མི་བདེ།།བཤང་གཅི་བདེར་འབྱུང་ནད་བསྐྱོད་པ། །སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སྨིན་པའི་ཉེ་བའི་མཚན་མ་ནི་རིམས་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་ཅིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། བླ་ ཞིང་ཚིག་འཁྱལ་པ་དང་།བཤང་གཅི་བདེ་བར་འབྱུང་ཞིང་མི་སྲི་བ་དང་། ནད་བསྐྱོད་ཅིང་བསློངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མ་སྨིན་གོ་བཟློག་མཚན་ཉིད་དང་། །ཞག་བདུན་སྨྱུང་བྱས་ལས་སྨིན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སྨིན་ཅིང་ནད་མེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ནི་རིམས་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་བཟློག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།རིམས་ནད་ཀྱི་ཚབས་ཆུང་བ་བྲི་བ་དང་། ཁོང་རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། གཅིན་ཉུང་བ་དང་། བཤང་བ་བདེ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རིམས་མ་ཞུ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་ལས་རིམས་དེ་སྨིན་ཏེ་སྨིན་ཞིང་འཇུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། ལུས་ཟུངས་ཀུན་གནས་ནད་རྣམས་ནི། །ཞག་བདུན་གྱིས་ནི་སྨིན་པར་འགྱུར། །རིམས་ནད་ཕལ་ཆེར་ ནད་རྣམས་ནི།།སྨྱུང་བྱས་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རིམས་ནི་ནད་ཀྱི་དུས་དང་ནི། །སྟོབས་ཆུང་ཆེ་ལས་རྣམ་ལྔར་བཤད། །ཕལ་ཆེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རིམས་སུ་མང་དུ་འགྱུར་བར་བཤད། །རྒྱུན་དང་རྟག་པ་ཉིན་གཅིག་པ། ། ཉིན་གསུམ་པ་དང་ཉིན་བཞི་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ཀྱི་གྲངས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དེ་གང་ལས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དུས་དང་ཡུལ་དང་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་གྱུར་ཏེ། རླུང ལ་སོགས་པའི་རིམས་ནད་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་སྟོབས་ཆུང་བའི་དབང་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ནད་འབྱུང་བའི་ནད་གཞི་འཁྲུགས་པའི་དུས་དང་། ཡུལ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་སྟོབས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་སམ། ཡང་ན་ནད་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཡིན་པས་ན་ནད་ཀྱི་དུས་ཏེ། ཉིན་ མོ་དང་མཚན་མོ་དང་དུས་ཚིགས་དང་ཟས་ཟོས་པའི་ཆ་དེའི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་ནད་ཟད་པ་དང་།འཕེལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་ལྔར་བཤད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདུས་པའི་རིམས་ནི་ཕལ་ཆེར་རམ། མང་དུ་ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་ཕལ་ཆེར་ འདུས་པའི་རིམས་སུ་འགྱུར་བར་བཤད་དོ།།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་གཞུང་གཞན་ལས། རླུང་ལས་ཕལ་ཆེར་རྟག་པར་འགྱུར། །མཁྲིས་ལས་ཕལ་ཆེར་ཉིན་གསུམ་པ། །ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ལས་ཉིན་གཅིག་། འདུས་པ་ལས་ནི་བཞི་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྔ་པོའི་མིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

热病症状严重且发热，神志不清体虚小便多，大小便秘食物不消化，食欲不振为未成熟热病的特征。对此，未成熟热病的特征是这些：热病症状严重，关节等处疼痛严重，同样神志极度不清且体虚，气力和生命力伴随小便频繁，大小便秘结不通，食物不能消化，没有饥饿感且不想进食，这些应当知道是未成熟热病的特征。
热病势力强大且口渴剧烈，神志恍惚头晕呼吸不畅，大小便通畅病情发作，这是即将成熟的征兆。对此，热病即将成熟的征兆是：热病势力猛烈且强大，因此口渴剧烈，神志恍惚说胡话，大小便通畅不秘结，病情似乎发作和激发。
未成熟相反的特征，以及七日禁食后成熟。对此，热病成熟且无病的特征，应从热病症状严重等相反的情况来了解：热病症状减轻减弱，神志不清和体虚减轻，小便减少，大便通畅等，这是热病已消化无余的特征。同样，经过七日的禁食后，热病成熟即完全消化，应当了解。
如同圣者遮罗迦所说：'身体组织所在的诸病，七日之内即可成熟。大多数热病诸疾病，禁食可使其成熟。'
热病依据病期以及，强弱程度分为五种。大多数转变成为，复合性的热病。连续性和恒常性、一日性、三日性和四日性。对此，热病的数量，如下所说有连续等五种，这是诸大圣者所说。
这是从何处如何而来呢？是从时间、地域和强弱程度而来：风等热病的强弱程度，同样热病发生的病因失调的时间，以及地域的强弱程度，或者是疾病的时间即病期，日夜、季节和进食时分的强弱程度会导致病情消退和增长。这也分为五种。其中复合热病大多或多数是由三种病因聚合而成为复合热病。
所说'大多数'是指有变化的意思。如其他论中所说：'风多成为恒常性，胆多成为三日性，痰多成为一日性，复合则成四日性。'

།ལུས་ཟུངས་བཤང་གཅི་རྒྱུ་བ་ཡི། །བུ་ག་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱས་པས། །ལུས་ཀུན་ཚ་བར་གྱུར་ནས་ནི། །གནོད་བྱ་སོགས་དང མཉམ་པར་འཕེལ།།སྟོབས་ཆེ་ལུས་ལྕི་རྐང་ལག་རེངས། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དྭངས་མར་གནས། །གཉེན་པོས་བཅོས་དཀའ་བཟོད་པར་དཀའ། །རྒྱུན་གྱི་རིམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་ དཀའ་བའི་རྒྱུན་གྱི་རིམས་སུ་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་བུ་ག་རྣམས་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱས་ལ། དེར་ནད་དེ་ལུས་མ་ལུས་པ་ཀུན་དུ་རིམས་ཀྱི་ཚ་བས་ཚ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚ་ བའི་གདུང་བས་གཟིར་བར་བྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པར་བྱ་བ་དྭངས་མ་དང་། དུས་ཚིགས་དང་། ཡུལ་དང་། རང་བཞིན་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱས་པ་སྟེ། གནོད་བྱ་ནི་ལུས་ཟུངས་བདུན་དང་དྲི་མ་རྣམས་སོ། །དུས་ཚིགས་ནི་ དབྱར་ཀ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡུལ་ནི་རླན་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་བདུན་ནོ། །དེ་ཡང་སྟོབས་ཆེ་བ་སྟེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྕི་ཞིང་བརྣག་དཀའ་ལ། ལུས་ཀྱིས་མི་ཐེགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཡན་ལག་ རྣམས་རེངས་ཤིང་བསྐྱོད་མི་ནུས་པ་དང་།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ལྷག་པར་དྭངས་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ཟུངས་ལ་གནས་པའི་གཉེན་པོས་བཅོས་པར་དཀའ་ཞིང་གསོ་བའི་ཐབས་ཅིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆ་ མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་བརྣག་པར་མི་ནུས་པའི་རིམས་ལ་ནི་རྒྱུན་གྱི་རིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་དྲོད་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་། །ལུས་ཟུངས་མྱུར་དུ་ཟད་པར་བྱེད། །དེ་ འོག་རྣམ་ཀུན་ལུས་ཟུངས་སོགས།།དག་པའམ་མ་དག་རིམས་ཀྱིས་ནི། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཞག་།བདུན་ནམ་བཅུའམ་བཅུ་གཉིས་གནས། །ཕལ་ཆེར་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བར། །འཚོ་བའམ་འཆི་བ་དག་ཏུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ དེའི་དྲོད་ཀྱི་ཚ་བས་དྲི་མ་སྟེ་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་རྒྱུས་རིམས་དེས་དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པའམ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཟུངས་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ།རིམས་ཀྱི་ཚ་བས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱས་པའམ། ཡང་ན་ཡན་ལག་འགའ་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་མ་དག་ཅིང་ལྗན་ལྗིན་དང་བཅས་པའི་རིམས་ཀྱིས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རླུང་ལ་ སོགས་པའི་ནད་གཞི་ལས་ཞག་བདུན་ནམ་བཅུའམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་གནས་པའི་མཚམས་སམ།དུས་ཀྱི་ངེས་པ་ལས་ནི་མི་འདའ་བར་རྗེས་སུ་གནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་དེ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་འཆི་བའམ། རིམས་ཀྱིས་གཏོང་བར་འགྱུར་བའམ། འཆི་ཞིང་གསོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉིན་ཞག་འདི་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བའམ་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞག་བདུན་གྱིས་གཏོང་བའམ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཞག་བཅུས་སོ། ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་རིམས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་དོན་ནོ། །དེ་སྐད་མེ་བཞིན་འཇུག་གིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དྲང་སྲོང་མེ་བཞིན་འཇུག་ཅེས་བྱ་བས་བཤད་པའི གཞུང་ཡིན་ནོ།

身体组织、大小便运行的孔窍被疾病遍布后，全身发热并且，有害物等同时增长。力大身重手脚僵硬，尤其是停留在精华中。难以用对治方法医治难以忍受，会变成持续性的热病。
这是说，由于风等病变动而成为极难忍受的持续性热病并且生起。即在身体组织等中运行流动的孔窍被疾病遍布并且周遍，在那里疾病使整个身体都因热病的热而发热并被热的痛苦所折磨。
同样，有害物精华和季节、地域、自性等同等增长并扩大，有害物是指七种身体组织和废物。季节是指夏季等。地域是指潮湿等。自性是指七种。即力大，具有能力长时间等，同样沉重难耐，感觉身体承受不了，肢体僵硬不能活动，尤其是更多地停留在所谓精华的身体组织中难以用对治方法医治，无论用什么治疗方法都无法阻止，因为与有害物等相等的缘故。
同样极难忍受，即痛苦而不能忍耐的热病称为持续性热病，会变成那样。其热使废物和身体组织迅速耗尽。此后所有身体组织等清净或不清净的热病，风胆痰脂七天或十天或十二天住留。大多不超过界限而使存活或死亡。
这是说，由于那热病的热力进入废物即大小便等和精华等身体组织内部的缘故，那热病使废物耗尽，或使身体组织也耗尽后，此后一切即完全的身体组织大小便清净，即被热病的热力使无垢，或者某些肢体的身体组织等不清净而有污垢的热病，按照数目风等病基七天或十天或十二天大多住留的界限或时间的决定而不超过随后住留。
为什么呢？在那么长时间内会死亡，或被热病放弃，或死亡杀害，即这么多日夜会放弃或杀害。其中主要是风引起的大多七天会放弃或死亡。同样主要是胆汁引起的是十天。主要是痰引起的十二天会分辨，这是热病所配的意义。
如是火同入所说。这是说，如是即是著作医典的仙人火同入所说的论典。

།ལྗང་སྔོན་གྱིས་ནི་བཤད་པའི་གཞུང་། །བདུན་པ་ཉིས་བལྡབ་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དགུ་དང་བཅུ་གཅིག་བལྡབ། །འདི་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་ཚིགས། །འཚོ་དང་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ལྗང་སྔོན་ཞེས་བྱ་བས་ བཤད་པའི་གཞུང་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་འདིར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།བདུན་པ་ནི་ཉིས་བལྡབ་ཏུ་བརྩི་སྟེ། རླུང་གི་རིམས་ཀྱིས་ཞག་བཅུ་བཞི་ན་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞག་བཅུ་བཞིས་འཚོ་བའམ་འཆི་ བར་འགྱུར་བ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་ནི་ཞག་དགུ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉིས་བལྡབ་ཏུ་བརྩིས་ལ་ཞག་བཅཝ་བརྒྱད་དུ་བྱ་སྟེ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རིམས་ནི་ཞག་བཅཝ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཚོ་བའམ། འཆི་བའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གསུམ་པ་ནི་ཞག་བཅུ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིས་བལྡབ་ཏུ་བྱས་པས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་རིམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། ། རིམས་དུས་དག་དང་མ་དག་ལས། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དག་པའི་ནད་དང་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལེགས་པར་སྨིན་པ་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་མ་སྨིན་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། དག་པ་དང་མ དག་པ་དེ་གཉིས་ཆ་འདྲེས་པ་ལས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཤིང་སྔར་བཤད་པའི་དུས་ལས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལ་ལ་ནི་དག་ཅིང་སྨིན། ལ་ལ་ནི་མ་དག་ཅིང་མ་སྨིན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུན་གྱི་རིམས་འབྱང་ཞིང་འདོར་ བར་མི་འགྱུར་གྱི།ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ནད་རྩེ་ཞིལ་བ་ཉམ་ཆུང་དང་། །ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་སོགས་བསྟེན་པས། །ནད་དཀྱེལ་ཆུང་ཡང་གནོད་བྱ་སོགས། །བརྟེན་ཏེ་སྟོབས་ཆེ་ཉིད་གྱུར་ལས། །གཉེན་པོར་བཅས་ ཤིང་འཕེལ་འབྲི་གནས།།མི་བཟད་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་ནད་ལས་ཐར་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ལུས་རིད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་སྟེ། ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་དང་སྤྱོད་ལམ་ མི་མཐུན་ཞིང་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པའི་རྒྱུས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་དཀྱེལ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པ་ཡིན་ཡང་མི་བཟད་པའི་རིམས་རྒྱུན་གྱི་རིམས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཚ་བ་མི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདེབས་པ་ ན་མི་བཟད་པའི་རིམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། ལན་འགའ་ནི་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བརྟེན་ལ། ལན་འགའ་ནི་ཉིན་མཚན་ལ་ སོགས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ལ།ལན་འགའ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་ནི་ཚབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་སྟོབས་དང་། ནུས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞིང་བཅོས་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡང་ དེ་ནི་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་གཉིས་པོ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནད་ཀྱི་སྟོབས། །རང་གི་དུས་སུ་རིམས་སྟོབས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དུས་ཉིན་མཚན་དང་། དུས་ཀྱི་ཆ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅན་ དུ་རིམས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

关于青绿仙人所说的论典，七日重复两次，同样九日和十一日重复，这是三种病根的时节，能使人存活或死亡。
对此解释：青绿仙人所说的论典，在下文中阐述此理：七日重复计算，风病热病十四日后，无论是精华等是否清净，一切情况都将在十四日内分辨出存活或死亡。
第二种是九日，也重复计算为十八日，胆病为主的热病在十八日内可分辨出存活或死亡。
同样，第三种是十一日，重复计算为二十二日，可分辨出痰病为主的热病。这些是由三种病根所生的热病时节的差别安立。
热病时节分为清净与不清净，会长期持续。对此解释：清净的病、大小便充分成熟，病势减退且无未成熟的过失；与此相反的是未成熟。清净与不清净这两者混合时，会长期持续，超过前述时间而存在。
当身体精华有的清净成熟，有的不清净未成熟时，那时慢性热病不会痊愈消失，而是会长期持续。
病势减退者体弱，以及食用不适饮食等，虽病势微弱也能造害等，依此而成强大，具对治且增减存在，将变得难以忍受。
对此解释：病势减退而康复的人变得体弱消瘦，食用不适饮食等，即食用不相宜的饮食、饮品、药物和生活方式，因此任何风等疾病虽然微弱力量极小，也会变成难以忍受的慢性热病等。
当出现难以忍受的发热等症状时，称为难忍热病。其如何形成呢？依靠任何所害等而存在，有时依靠所害等的血等任何一种，有时依靠昼夜等时间，有时依靠风等的自性，由此获得重症的力量和能力。
这虽有对治但无法医治，且依靠增长和减少二者而存在。
以上这些病的力量，在自身时节生起热病之力。对此解释：体弱等这些在自身时节昼夜和时分中，会生起并增长具有特征的热病之力。

།སླར་ཡང་དེ་དག་བཅོས་ཐབས་ཀྱི། །སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པའི་རིམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་དེ་སླར་ལྡོག་ཅིང་རང་གི་བྱ་བ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་ སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།བཅོས་ཐབས་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ་ལུས་ཟུངས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཆ་མི་མཉམ་པ་ནི་གཉེན་པོའམ། བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་ལ། དེ་སྟོབས་ཆུང་བར་བྱས་པ་ནི་ནུས་པ་ཟད་པར་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ནད་ཟད་རིམས་ནི་ཕྲར་གྱུར་པ། །བཅུད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཐིམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཟད་པ་ནི་ནད་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་བྲི་བར་གྱུར་ལ། རིམས་ནི་ཕྲ་ཞིང་ཤེས་པར་དཀའ་བར་གནས་པ་ནི་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ཉིད་ལ་ཐིམ་ཞིང་མི་སྣང་བར འགྱུར་རོ།།ཐིམ་པས་ལུས་རིད་ཤ་མདོག་ཉམས། །རྨོངས་བག་ལ་སོགས་དེ་ཡིས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དེ་ལུས་ཟུངས་ལ་ཐིམ་པས་ནི་ལུས་རིད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཉེ་ཞིང་ཁ་ནི་བྱེ་བའི་ཕྱིར། །དྭངས་ མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྒོ་ནས།།ལུས་ཀུན་མྱུར་དུ་ཁྱབ་པ་ནི། །ནད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེས་ན་རྒྱུན་དུ་རྟག་རིམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་སྒོ་བར་གང་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཁ་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྭངས་མ་རྒྱུ་བའི་རྩའི་སྒོ་རྣམས་ལས་རླུང་ལ་སོགས་ པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་ཕྱིན་པར་བྱས་ནས།ནད་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དེས་རིམས་དེ་རྟག་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བས་ན། རྒྱུན་གྱི་ རིམས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ཚུལ་མི་འདྲ། །མི་སྙོམས་རྩོལ་བ་མི་མཉམ་པ། །བྱ་བའི་དུས་མིན་མཉམ་ཡུན་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྔ་མ་རྒྱུན་གྱི་རིམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ཚ་བའི་རྒྱུན་བར་བར་དུ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ལས་རྟག་པའི་རིམས་སུ་གཞག་སྟེ།ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ནི་རིང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་། ཁ་བྱེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བྱེ་བ་དང་། དྭངས་མས་།བཅུད་རྩའི་སྦུབས་སུ་ནད་ཀྱིས་ལུས་མ་ལུས་པ་ལ་མྱུར་དུ་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཚུལ་དེ་དག་གི་རྒྱུན་དེ་དག་ གིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་དེ་དག་ནི་ཆ་མི་སྙོམས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་མི་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྩོམ་པ་མི་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ཀྱི་ འགྱུར་བ་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྩོམ་པ་མི་མཉམ་པ་དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་གཉིས་སྤྱི་ནས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བྱ་བ་མི་མཉམ་པ་ནི། ཤ་དང་ཚིལ་གྱི་ནུས་པ་དྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་མི་མཉམ་པ་ནི་ རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པའི་ཉིན་ཞག་སྟེ།དེ་ནི་ཉིན་མཚན་ལན་གཉིས་ལྡང་། །གཞན་དག་ཉིན་རེ་ལན་རེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་ལན་འགའ་ནི་ཉིན་མོ་ལྡང་། ལན་འགའ་ནི་མཚན་མོ། ལན་འགའ་ནི་ཉི་མ་ཕྱེད། ལན་འགའ་ནི་དགོངས་ཀ་ལྡང་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡུན་རིང་སྟེ། དུས་ཡུན་རིང་ཞིག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

对于'再次对这些进行治疗方法，依据力量大小而消退'这句话，可怕的热病发作再次消退，自身作用停止，是依据治疗方法的力量大小而消退。治疗方法即对治，身体精华和时间等不平衡是对治或治疗方法的力量，使其力量减弱即使其功能耗尽，由此原因而消退。
对于'病尽热变微，融入精华等中'这句话，病尽即病的力量减弱，热病变得微细难知，融入精华等身体精华中而不显现。
对于'融入使身瘦肤色损，迷乱等由此生'这句话，热病融入身体精华后，产生身体消瘦等特征。
对于'因近且开口，从精华运行脉门，迅速遍及全身，由病而生起。因此恒常成为持续热病'这句话，因为脉门近在咫尺且开口，从精华运行的脉门中，任何风等病遍及全身后，因为该病遍及全身，由此原因热病持续不断地出现，而且因为热等不断持续出现，所以成为持续性热病。
对于'与此相反方式不同，不均匀努力不平等，非作时且同长久'这句话，与此相反即与前述持续性热病相反，即热的持续间断等四种不同方式构成恒常热病。不同方式是长且极长，开口且极开，精华在脉管中病不能迅速遍及全身，以这些方式的持续确立恒常等热病的特征。而且这些恒常等热病是不均匀的，由什么原因不均匀呢？因为发作不均匀，因为时间变化不平等。
发作不平等即如所说的胆汁和风两者总的执持等，作用不平等即如所说的'肉与脂的力量暖'等。时间不平等即热病发作的日夜，'这在日夜两次发作，其他每日一次'等，有时白天发作，有时夜晚，有时正午，有时黄昏发作。
同样地，因为有长期相连，所以长久，意思是持续很长时间。

།ཕལ་ཆེར་ནད་ནི་ཁྲག་ལ་བརྟེན། །རྟག་པའི་རིམས་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་ཉིན་མཚན་ལན་གཉིས་ལྡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་མང་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྟག་པའི་རིམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཉིན་མཚན་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལན་གཉིས་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཉིན་པར་ལན་གཉིས་ལྡང་ལ མཚན་མོ་ལན་ཅིག་ལྡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གཞན་དུ་ལན་འགའ་ནི་ཉིན་གཅིག་ལ་ལན་གཉིས་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་རེ་རེ་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉིན་གཅིག་ཉིན་རེ་ལན་རེ་ལྡང་། །དེ་ནི་ཤ་ཡི་རྩ་ལ་བརྟེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཉིན་གཅིག་པ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལན་རེ་རེ་ཞིག་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཉིན་གཅིག་པའི་རིམས་དེ་ནི་ཤའི་བཅུད་ཀྱི་དྭངས་མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཚིལ་གྱི་རྩ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས ཉིན་གསུམ་པའི་ནད་ནི་ཚིལ་གྱི་རྩའི་ནད་ལ་གནས་པས་རིམས་ཉིན་གསུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།མཁྲིས་པ་རླུང་གཉིས་སྤྱི་ནས་འཛིན། །བད་ཀན་མཁྲིས་གྱུར་སུམ་མདོ་ན། །རླུང་དང་བད་ཀན་རྒྱབ་ནས་འཛིན། །དེ་ནི་ཞག་གཅིག་གིས་ཆོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ ཉིན་གསུམ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།མཁྲིས་པ་དང་རླུང་གཉིས་ཤས་ཆེ་བ་ནི་སྤྱི་བོ་སྟེ་མགོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ན་ནི་སུམ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔུང་པ་གཉིས་དང་། གཉའ་བ་འདུས་པའི་མཚམས་སུན་ཞིང་དེ་ནས་ཟུག་པར་འགྱུར་ རོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ན་ནི་རྒྱབ་ནས་ན་ཞིང་དེ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རིམས་ཉིན་གསུམ་པ་དེ་ནི་ཞག་གཅིག་གིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉིན་བཞི་པའི་རིམས་ནད་ཚིལ་དང་། །རྐང་དང་རུས་པའི་ནང་ན་གནས། །གཞན་དག་ཚིལ་ཉིད་ལ་གནས་ཟེར། ། དེ་ཡི་ནུས་པ་བསྟན་པ་ནི། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་བྱིན་གཉིས་ན། །རླུང་གིས་ཀླད་པ་ན་བར་བྱེད། །རུས་རྐང་གཉིས་ཀར་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཉིན་བཞི་པ་ནི་གོ་བཟློག་པའོ། །ཉིན་གསུམ་པས་ནི་ཉིན་གཉིས་ན། །ཉིན་གཅིག་ན་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས ཉིན་བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྐང་དང་རུས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་སུ་འདུག་ཅིང་བརྟེན་ནས་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ལན་འགའ་ནི་རྐང་ལ་གནས་ནས་ནད་སྐྱེད་དོ། །ལན་འགའ་ནི་རུས་པ་ལ་གནས་ནས་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ སྨན་པ་གཞན་དག་ནི་ཉིན་བཞི་པའི་རིམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ཉིན་གསུམ་པ་དང་འདྲ་བར་ཚིལ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ལྡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རིམས་ཉིན་བཞི་པ་དེའི་ནུས་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་ན་དང་པོ་བྱིན་པ་ གཉིས་ནས་ཟུག་ཅིང་ན་བར་འགྱུར་ལ།དེ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དང་པོར་ཀླད་པ་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རེས་འགའ་ནི་རུས་པ་ལ་གནས་ལ། རེས་འགའ་ནི་རྐང་ལ་ཞེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་ནི་རུས་པ་དང་རྐང་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ། གནས་པ་ཡིན་ལ། གཉི་གར་ཞུགས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉིན་བཞི་པ་གཅིག་ལ་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉི་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཉིན་གཅིག་ན་བར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ཉིན་གཅིག་ན་བ་མེད་ནས་ཡང་ཉི་མ གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'大多数病症依赖于血液，会产生持续性发热。这种发热在一昼夜中发作两次'这句话的解释是：大多数风等任何病症都依赖于血液而存在，从而产生持续性发热。这种发热在一昼夜中发作两次。这里并不是确定白天发作两次，夜晚发作一次，有时在一天内发作两次，有时在昼夜两个时段各发作一次。
对于'每日发作一次，这种病依赖于肉脉'这句话的解释是：一日热病在一昼夜内发作一次，这种一日热病依赖于肉质精华运行的脉络而存在。
对于'第三种依存于脂肪脉'这句话的解释是：三日热病依存于脂肪脉的病症，因此产生三日热病。
对于'胆和风两者从头部发作，痰和胆变化时从三岔处发作，风和痰从背部发作，这是间隔一日的热病'这句话的解释是：即使是三日热病，当胆和风两者占主导时，从头顶部发作；当痰和胆占主导时，从三岔处（即两肩和颈部交汇处）发痛发作；当风和痰占主导时，从背部疼痛发作。这种三日热病是以一日为间隔发作的。
对于'四日热病存在于脂肪、筋和骨内。其他医生说仅存在于脂肪中。关于它的特性说明：痰引起两腿疼痛，风引起头痛，同时侵入骨和筋。四日热病是交替的。三日热病发作两天，一天不发作'这句话的解释是：四日热病的特征是风等病症依存于筋和骨任何一处而发病。有时依存于筋而发病，有时依存于骨而发病。其他医生则说四日热病的位置与三日热病相同，仅存在于脂肪中发作。这种四日热病的特性有两种：当痰占主导时，首先从两小腿开始疼痛发作；当风占主导时，首先从头部开始疼痛。有时存在于骨中，有时粘附于筋中，有时同时侵入骨和筋两处。同时侵入两处的特征是在四天中交替发作。即连续发作两天后，接下来一天不发作，然后又连续发作两天。

།འདིས་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་པ་ནི་ཉིན་གཅིག་རིམས་ནད་དེ་ཐུ་ནས་ཉི་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཅུང་ཟད་བྱ་སྟེ། ཉི་མ་གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཐུ་བར་བྱེད་པའི་རིམས་ཀྱིས་ན་ བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །ནད་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་། །ཟས་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་བཞིན་རིམས་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི། །ཡིད་དང་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུས་དེའི་ཚེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ སམ་མཐུ་ཆེ་ཆུང་ལས་འབྱུང་བ་དང་།ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལས་རིམས་ནད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང་། ལས་སྔོན་ཆད་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་རིམས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ལན་འགའ་ནི་རྟག་ པའི་རིམས་སུ་འགྱུར་རོ།།ལན་འགའ་ནི་ཉིན་གཅིག་པ་དང་། ཉིན་གསུམ་པ་དང་། ཉིན་བཞི་པ་དང་། དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་དག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་ལ། ཆེད་འགའ་ནི་ཉིན་བཞི་པར་གྱུར་ནས། ཉིན་གསུམ་པ་དང་ཉིན་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ནད་ཀྱིས་ལུས་ཟུངས་དཀྲུགས་གྱུར་པ། །ནད་སོས་ཉི་ཚེ་ཞུ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་ནད་པ་དབུགས་དྲག་རྔུལ། །མཁུན་ཞིང་སློན་བྱེད་འགྲེ་བ་དང་། །ལུས་འདར་ཚིག་མང་ཚ་བ་དང་། །ལུས་གྲང་བཞིན་མདོག་ཉམས་པ་དང་། །དྲན་སྟོར་རིམས་ཀྱི་ཤུགས ཀྱིས་གཟེར།།ཁྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟ་བ་དང་། །བཤང་བ་ནད་དང་སྒྲར་བཅས་པ། །སླ་བ་ཤུགས་དྲག་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བས་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་དཀྲུགས་ཤིང་གློགས་པར་གྱུར་པའི་རིམས་དེ་ནད་ སོས་པ་དང་།ཉེ་བའི་ཚེ་ན་ལུས་ཟུངས་དེ་ཉིད་ལ་ཐིམ་ཞིང་ཞུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ནད་དེ་ཞུ་བའི་དབང་གིས་དེའི་ཚེ་ནད་པ་དེ་ལ་དབུགས་ཀྱི་རྔམ་པ་ཅུང་ཟད་དྲག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་རྔུལ་ཏེ་བ་སྤུའི་བུ་ག་རྣམས་ནས་ཆུ་འཛག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁུན་ཞིང་སྒྲ་མི་གསལ་ བར་འདོན་ཞིང་སློན་པ་སྟེ།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མལ་ལམ་སའི་སྟེང་དུ་འགྲེ་ཞིང་ལུས་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། ཚིག་མང་པོར་སྨྲ་བ་སྟེ། དགོས་པ་ཡོད་པ་དེ་དགོས་པའི་ཚིག་མང་ དུ་སྨྲ་བ་དང་།ལུས་ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་རྣམ་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་ཉམས་ཤིང་གཟི་མདངས་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང་རིམས་ནད་ཀྱི་ཤུགས་ལྷག་པར་སྐྱེ་ བ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་།ཁྲོས་ཤིང་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྡང་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་རླུང་གི་སྒྲ་དང་བཅས་པ་སླ་བག་ཏུ་ཤུགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་ཡང་ཞིང་རྨྱ་དང་རྨོངས་བག་ ཚ་བ་མེད།།ཁ་ན་ཐོར་བུ་འབྱུང་དང་དབང་པོ་བརྟས་ཤིང་བདེ། །ཡིད་ནི་སོར་གནས་རྔུལ་སྦྲིད་བདེར་འབྱུང་ཡི་ག་འབྱེད། །མགོ་བོ་གཡའ་བ་རིམས་ནད་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མ་དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་རིམས་ནད་བྱང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ མཚན་མ་ནི་ལུས་ཡང་བར་འགྱུར་ཞིང་།ཁོང་ལྕི་བའི་བག་མེད་པ་དང་ལུས་རྨྱ་བ་དང་། །རྨོངས་བག་དང་ཚ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། རྨོངས་བག་གིས་འདུ་ཤེས་སྟོར་བ་དང་། ཚ་ཞིང་རྣོ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།

这是说明一种特征，与此相反的另一种形态是一日间发热病，到第二日稍微缓解，到第三日又发作的热病，这是第二种。
诸病的轻重程度，由饮食行为而生，同样热病的发生，是由心意和业力所生。即在那个时候，风等疾病的力量或强弱而生，以及由饮食和行为等而转为热病。同样由心意的强弱和往昔所造业力的大小而生诸热病。其中有时成为持续性热病，有时成为一日热、三日热、四日热，以及与此相反的类型。有时先成为四日热，然后转变为三日热和一日热等。
疾病扰乱身体精华，病愈时逐渐消融。此时病人呼吸急促出汗，咳嗽呕吐爬行，身体颤抖多言发热，身体发冷面色改变，神志迷乱因热病剧痛，以愤怒的样子观看，大便带病及声音，容易且剧烈排出。即任何疾病扰乱并损害精华等身体组织的热病，在病愈时，会融入并消散在身体组织中。
此时由于病情消融，病人会出现略微急促的呼吸和汗水从毛孔中渗出，同样会咳嗽发出不清晰的声音并呕吐痰液和胆汁等，同样会在床上或地上爬行身体扭动，身体颤抖，说很多话，即说出有意义的许多话语，身体同时出现发热和发冷的症状，面色改变失去光泽，神志迷乱意识不清，同样被热病的力量折磨而病情加重，以愤怒烦躁的样子怒目而视，同样大便也会伴随风等病及风的声音，容易且猛烈地排出。
身体轻盈，无疲惫迷乱和发热，口中零星出现，诸根强健安乐，心意恢复正常，汗出喷嚏舒适出现，开胃，头部发痒，这些是热病痊愈的征兆。即在那些征兆之后，热病痊愈的征兆是身体变得轻盈，没有沉重感，无疲惫，无迷乱，无发热，即没有疲惫虚弱，迷乱而失去意识，及发热锐利的状态。

།དེ་བཞིན་དུ་ ཁའི་ནང་དུ་ཐོར་བུ་སྨིན་པ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་དང་།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་བརྟས་ཤིང་རང་གི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་། ལུས་བདེ་ཞིང་ནད་ཀྱི་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། ཡིད་སོ་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྔོན་ཆད་སྙིང་ སྟོབས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྔུལ་དང་སྦྲིད་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོན་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་ཤིང་ཟས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བའི་ཡི་ག་འབྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མགོ་བོ་གཡའ་ཞིང་ཕྲུགས་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་རིམས་བྱང་བའི་རྟགས་སམ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར བ་ལས།ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་ལུད་པའི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་ཚ་བ་ལས་ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བཤད་པས། དེའི་ཕྱིར་ དེ་མྱུར་དུ་གསོད་པ་ཡིན་པས།རིམས་ཀྱི་ནད་གཞིའི་ལེའུའི་འོག་ཏུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་གཞི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲ་བར་གནོད་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལེའུ་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་དྲོ་རབ་རྣོ་ ཚ་དང་སྐྱུར།།ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་ཚ་བ་དང་། །ཁྲེ་རྒོད་ཨུཏྤ་ལ་ཡི་ཟས། །དེ་བཅས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་དྲགས་དང་། །མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་མཁྲིས་ནད་ནི། །གཤེར་དང་ཁྲག་རྒྱས་ནད་དུ་འགྱུར། །དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་གྱུར་པས། །ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཤིན་ཏུ་དྲོ་ཞིང་ཚ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་དང་རབ་ཏུ་རྣོ་ཞིང་དྲགས་པ་དང་། སྐྱུར་བའི་རོ་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པ་དང་། ལན་ཚྭའི་རོ་ལ་སོགས་པ་རོ་རྣོ་བ་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པ་དང་། ཚ་བག་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི ཟས་བསྟེན་པར་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེ་བ་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚ་ཞིང་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་སྐོམ་ཚད་ལས་ལྷག་པར་བསྟེན་ཞིང་ཟོས་པས་མཁྲིས་པའི་ནད་གཤེར་བ་དང་། ཁྲག་གི་ནད་རྒྱས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེས་ཤིང་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་དང་།ཁྲག་གི་མདོག་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ལུས་མགོ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་མ་ལུས་པར་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་བྱེར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། །འདྲེས་དང་གནོད་བྱ་ལས་དང་ གཅིག་།མདོག་དང་དྲི་ནི་རྗེས་མཐུན་པས། །ཁྲག་གི་མིང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཁྲག་གི་མིང་དུ་བསྟན་ཏེ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བ་ལ། ཁྲག་ནི་ཐུར་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཚུལ་གྱིས་དེའི་མིང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་ནི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་ཁྲག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས། བད་མཁྲིས་དྲི་མ་བུ་ག་རུ། །རྔུལ་དང་སེན་མོ་བ་སྤུ་དང་། །སྣུམ་དང་མིག་དང་པགས་པ་ཚིལ། །རིམ་བཞིན་ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན པས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཁྲག་གི་སྙིགས་མ་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཆ་འདྲེས་པའི་གནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་བྱ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲག་ནི་མཁྲིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ ཁྲག་གིས་མཁྲིས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，口中会出现细小的成熟疮疱，眼睛等感官变得强健并能轻易完成其功能，身体舒适无病痛感受，心情安定，心性保持原有的勇敢等特质占主导，同样地汗液和喷嚏容易排出，同样地会生起饥饿感并对食物产生欲望而开胃，头部发痒想要抓挠，这些都是病愈的征兆或标志。
《医方明处八支要略注解》是由大师月喜所作，此为病根处所第二章的注解。
接下来将讲解血、胆和痰的病根。由于已经讲述了从热病中会产生血胆，因此由于它会迅速致命，所以在热病病根章节之后开始讲述血和胆的病根。痰也与血和胆相似，会迅速产生危害，因此也在本章中讲述。
极热极锐热和酸，盐等热性之物，野鸡乌巴拉之食，过度食用这些之后，胆病者的胆病会，变成湿病和血病。由于相互混合，会遍及全身。
关于这些，食物和行为极其温热且热性偏重，极其锐利且过度，过多食用酸味，过多食用盐味等锐利味道，处于热性环境中，同样过度食用野鸡等食物偏重，同样过度食用热而锐利等引起胆病的饮食超过限度，会使胆病变得湿润，血病增长而兴起。这两种血和胆相互混合成为一体，呈现血色，从头到脚遍及全身。
胆病源于血液，混合与损害作用一致，色泽和气味相应，故称为血。关于这些，凡是胆病都称为血，在治疗血和胆时，所说的'血向下行'等方法，因此会有这样的名称，这是因为胆是由血产生的。
在本论中也说：'胆痰污垢于孔窍中，汗液指甲毛发和，油脂眼睛及皮肤脂，依次为身精华垢。'因此血的垢质就是胆，同样地混合即相互掺杂的关系，同样损害作用也会发生，因为血会迅速受到胆的损害，同样血也会损害胆，这是因为它们相互依存。

།དེ་ཡང་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས། འཕེལ་དང་ཟད་པར་བྱ་བའི་སྨན། །གཅིག་གི་གང་ཡིན་དེ་གཞན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོག་དང་དྲི་ཡང་དེ་གཉིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ ཏེ།མཁྲིས་པ་དེ་ནི་ཁ་དོག་དང་དྲི་ཡང་ཁྲག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་ཕྱིར། མཁྲིས་པ་ཡང་དྲི་དང་ཁ་དོག་ཁྲག་དང་མཚུངས་པས་ཁྲག་གི་མིང་དུ་བསྟན་ཞིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཁྲག་གནས་མཆིན་པ་དང་། །མཆེར་པ་ལས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཁྲག་གི་གནས་ཏེ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦུབས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆིན་པ་དང་མཆེར་པ་ཡང་ཁྲག་གི་གནས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མགོ་བོ་ལྕི་ཞིང་ཡི་ག་ འཆུས།།བསིལ་འདོད་སྒྲེགས་པ་དུད་ཅན་སྐྱུར། །སྐྱུག་ཅིང་སྐྱུགས་མདོག་བཙོག་པར་སྣང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་མགོ་འཁོར། །ཁོང་སྙོམ་ཁྲག་དམར་ཉ་དྲི་བྲོ། །ཁ་དྲི་མི་ཞིམ་སྐད་འགགས་ལ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ནི། ། དམར་དང་ལྗང་དང་སེར་པོར་སྣང་། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཁ་དོག་དེ། །འདིར་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་འདི་ཕྱིས་འབྱུང་བར་གྱུར་ན། ནད་ཀྱི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་མགོ་བོ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མགོ་བོ ལྕི་བ་ནི་དང་པོ་མགོ་བོ་མི་ཐེགས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ།།སྒྲེགས་པ་དུ་བ་ཅན་ནི་སྒྲེགས་པ་དུ་བ་ལྟར་དཀུ་བ་འབྱུང་བའོ། །སྐྱུར་བ་ནི་སྒྲེགས་པའི་རོ་སྐྱུར་བག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །སྐྱུག་པ་ནི་སློན་པའོ། །སྐྱུགས་པའི་མདོག་བཙོག་པ་ནི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང་། དྲི་ ང་བ་དང་།རོ་མི་ཞིམ་པར་སྣང་བའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཁྲག་དེ་ཉ་དམར་པོ་རོ་ཧི་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དྲི་མནམ་པའམ། ཁྲག་ཉིད་ཀྱི་མདོག་དམར་ལ་དྲི་ང་བར་སྣང་བ་དང་། ཁའི་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་མནམ་པ་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལས་དེ་ཤེས་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐད་འགགས་ཤིང་སུབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་པགས་པ་དང་། གདོང་དང་། ལྕེ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅིན་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དམར་བ་དང་། དུད་པ་ལྟར་ལྗང་བ་དང་། སེར་པོར་སྣང་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་ དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་།ལྗང་གུ་དང་། སེར་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོད་དུ་སྣ་མིག་རྣ་བ་ཁ། །སྨད་དུ་བཤང་སྒོ་ཕོ་མོའི་མཚན། །བ་སྤུའི་བུ་ག་ཀུན་ལས་ཀྱང་། །ཁྲག་རབ་རྒྱས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དེ་སྟོད་དུ་སྣ་དང་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཁའི་སྒོ་བདུན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྨད་དུ་བཤང་སྒོ་དང་ཕོ་མཚན་དང་མོ་མཚན་ཏེ་བུ་ག་གསུམ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བ་སྤུའི་བུ་ག་མ་ལུས་པ་ཀུན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། རྔུལ་འབྱུང་ བའི་རྩ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་སྟེ།ཁྲག་རྒྱས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། སྟོད་ཀྱི་བད་ཀན་ཡིན་གསོ་སླ། །དེ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ། །སྨན་མང་ཡོད་ཅིང་མཁྲིས་པ་ཡི། །སྨན་གྱི་མཆོག་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །ཟླ་ལ་ཡོད་པའི་ བད་ཀན་ཡང་།།དེར་ནི་དེ་ཡིས་སྦྱངས་བྱས་འགྱུར། །དེ་ལ་སྨན་ནི་མངར་དང་བསྐ། །བད་ཀན་དག་ལ་ཕན་པ་ལ། །གང་གཏོགས་དང་གིས་བད་ཀན་སེལ། །ཁ་དང་བསྐ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་ཀྱི་ཆར་བྱུང་བའི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གསོ་སླ་ཞིང་བཅོས་པར་སླ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་ལམ་བསྒྱུར་ཏེ་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།

此外，在这部论典中说道：'增长和消减的药物，一者所是即他者所是。'
颜色和气味也是相互对应的，胆汁的颜色和气味与血液相应，因此，胆汁的气味和颜色与血液相似，故而以血液之名来说明。
'此血存于肝脏中，从脾脏中产生'，这是说，血液和胆汁二者是血液之处，从血液和胆汁运行的脉管中产生，同样，肝脏和脾脏也是血液之处，从这两者中产生。
'头重而厌食，喜凉打嗝带烟酸，呕吐且吐物污秽，咳痰呼吸不畅头晕，腹胀血红有鱼腥味，口臭声嘶哑，眼等部位颜色，显现红绿及黄色，梦中亦见此颜色。'这是说，如果血液和胆汁病后来发生，在病症之前会出现头重等症状。
头重是指开始感觉头部沉重难以承受。带烟打嗝是指打嗝如烟般灰白。酸味是指打嗝时有酸味。呕吐是指吐出。吐物污秽是指颜色不悦人，气味难闻，味道不美。其他易于理解。
血液如同红色鱼罗希塔的气味般极其腥臭，或血液本身呈红色且有臭味，口中有不悦的臭味，从先前的症状可知晓。
同样，声音嘶哑堵塞，以及眼睛、皮肤、面部、舌头、大便、小便等呈现红色、烟灰色、黄色可以知晓，同样在梦中也会看到红色、绿色和黄色。
'上部鼻眼耳口，下部大便男女根，一切毛孔之中，血液极盛而流出。'这是说，血液和胆汁病在上部从鼻、眼、耳、口七窍流出，在下部从大便孔、男根和女根三孔流出，同样从所有毛孔中流出，即从所有出汗的脉孔中流出，这些就是血液充盈流出的通道。
'上部痰病易治愈，以下药治疗可愈，虽有诸多药物中，胆病最佳为下药。月中所有的痰病，也当用此法清除。此中药物甘苦味，对痰病有益处，凡属辛味除痰病，苦涩二味何须说。'这是说，在上部产生的痰病和胆病，因为是由痰病增盛所致，容易治疗且易于医治，也要用下药改变通道来治疗。

།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། སྨན་རོ་མངར་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་རྣམས་ཕན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སྟོད་དུ་བྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པའི་སྨན་བྱ་བ་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སྟོད་དུ་བྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ཟླ་ལ་བད་ཀན་ཡོད་པ་དེ་བཀྲུ་སྨན་བྱས་པས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་སྦྱངས་ ཤིང་དག་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་སྨན་མངར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བད་ཀན་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དུ་བད་ཀན་གནོད་པའི་མངར་རམ། བད་ཀན་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ན་བད་ཀན་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཁ་བ་ དང་བསྐ་བ་དག་བྱིན་ན་ཕན་པར་འགྱུར་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་རླུང་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་གསོ། །མཁྲིས་པའི་སྨན་ནི་ཉུང་བ་ཡིན། །སྒྱུག་སྨན་མཁྲིས་པའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཟླ་ལ་ཡོད་པའི་རླུང་ནད་ཀྱང་། ། དེ་ནི་དེ་ཡིས་ཞི་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་རོ་ནི་མངར་བསྐོལ་བ། །འབའ་ཞིག་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་རོ་སྨད་ཀྱི་ལམ་ནས་འབབ་པའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི་རླུང་ནད་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་གསོ་བ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ལས་གཏན་བསལ བར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་གསོ་ཞིང་སློན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་གསོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་ནི་སྨན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་ཡིན་ཞིང་མངར་བ་འབའ་ཞིག་གིས་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ལམ་བསྒྱུར་བའི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་ བ་དེ་ནི་མཁྲིས་པའི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།ཟླ་ལ་ཡོད་པའི་རླུང་ནད་གཞན་དབང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ལ། འོག་ཏུ་འབབ་པའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་ལ་ནི་སྨན་རོ་མངར་བ་ཁོ་ན་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་ཡིན་གྱི། ཁ་བའི་ སྨན་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བད་ཀན་རླུང་ནི་འདྲེས་པའི་ནད། །གཉི་གར་འབྱུང་བ་གསོ་དཀའ་སྟེ། །བཟློག་པའི་ཐབས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །སྨན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་ནད་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དང་ལུས་ཀྱི་སྨད་གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཅོས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནད་ཀྱི་ལམ་བཟློག་ཅིང་བསྒྱུར་ ནས་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དང་འཚམ་ཞིང་གཉི་ག་ལས་མི་འབྱུང་བའི་སྨན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

同样地，药物也有很多种，即甜味、苦味和涩味的药物都是有益的。
另外，对于上部产生的血液和胆汁所致的胆病，治疗胆病的药物是最好的药物。对于上部产生的血液和胆汁之月中有痰液时，用泻药治疗，无论是什么都会得到净化和清除。
对于已经清除和净化痰液的人，甜味药物的汁液等也对痰液有益。实际上，如果有害于痰液的甜味或对痰液有益时，对于仅有痰液的人，如果给予自然能祛除痰液的苦味和涩味药物，就更不用说会有益和值得称赞了。
因为是向下行的风，所以用催吐药治疗。胆病的药物较少，催吐药是胆病的最佳药物。月中所存在的风病，不会因此而平息。对此，只有煮过的甜味才会有益。
对于向下行进并从下部通道流下的血液和胆汁，是由于风病较重而产生，仅仅治疗是难以完全去除的。而且用催吐药治疗和向前流出是其治疗方法。
那血液和胆汁的药物非常少，只能用甜味来治疗，改变通道的催吐药并非是胆病药物中最好的，月中所存在的能控制其他风病的也不会因催吐药而平息。
对于向下流动的血液和胆汁，只有煮过的甜味药等有益，而不是苦味药的汁液等，因为那些会产生风。
痰液和风混合的病，在两处出现难以治愈，因为没有对治的方法，也没有药物。
对于与血液、胆汁和痰液混合的病，在身体上部和下部两处出现的，是非常难以治疗的。为什么呢？因为无法逆转，所以没有改变病路而治疗的方法，同样也没有适合这种病且不会在两处出现的药物，因此是不可治愈的。

།འདི་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཐབས། །སྦྱང་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྦྱངས་པས་ བཟློག་པར་བྱ་བ་དག་།སྨན་པས་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་རྒྱས་ཏེ་བྱུང་བ་འདི་ལ་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ན། སྦྱང་བ་དེ་ནི་གང་ཞིག་བཏང་ན་གཉི་གནས་འབྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་བད ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པར་གྱུར་བ་དེ་དུས་གཅིག་ཏུ་འམ་གཞན་དུ་ཁྲིད་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སྦྱང་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྦྱངས་པས་མི་མཐུན་པར་བཟློག་ཅིང་ལམ་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ ཀྱིས་སྨན་པས་བཅོས་དགོས་ན།ལམ་གཉིས་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐུར་དུ་འབབ་པ་ལས་ལྟོས་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ནི་སྟོད་དུ་འབྱུང་བ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྟོད་དུ་འབྱུང་བ་ལས་ལྟོས་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ན་ ནི་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་མི་བཟློག་པས་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡང་། །འདི་ལས་ཡོང་ཡེ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི། །ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཞི་བྱ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་སྦྱང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྟོད་དུ་བྱུང་བའི་བད་ཀན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏང་ན་ནི། དེ་རླུང་ལ་གནོད་པས་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་འཕེལ་ བར་འགྱུར་ལ།གང་སྨད་དུ་བྱུང་བའི་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ཕན་པ་སྨན་མངར་བ་བྱིན་ན་ནི། དེ་བད་ཀན་ལ་གནོད་པས་སྟོད་དུ་འབྱུང་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ལམ་གཉིས་ཀ་ནས་འབྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་འདི་ལ་ནི་སྦྱང་བ་དང་འདྲ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ ཐབས་ཀྱང་ཡོང་ཡེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ནད་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་ལ་བྱ་བ་ཅིག་རྩོམ་པར་འགྱུར་བའི་ནད་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་སྟེ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་སེལ་བའི་ཞི་བར་བྱ་བས་ཕན་པ་ཡིན་ན། སྟོད་སྨད་ཀྱི་ལམ་གཉིས་ཀ་ནས་འབྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནད་གཞི་གསུམ་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནད་དང་རྗེས་མཐུན་པའི། །གཏར་ག་བཏབ་སྟེ་བརྟག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དེ་ལ་ནི་གཏར་ག་བཏབ་སྟེ་ཁྲག་ཕྱུང་ལ། ཁྲག་འདི་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བད་ཀན་འཁྲུགས་པའོ། །འདི་ནི་འདྲེས་པའམ་ལྡན་པ་འཁྲུགས་པའོ། །འདི་ནི་འདུས པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གཏར་གས་བཏོན་པའི་ཁྲག་ཉིད་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་ཁྲག་གནག་དང་དམར་དང་རྩུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་ཁྲག་སེར་ལ་རྩ་གནག་མནམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་།བད་ཀན་ཁྲག་ནི་འཇམ་ལ་སྐྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ནས། ཉེས་གསུམ་དྲི་མ་རྙོག་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འདྲེས་པ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བླ་བརྣན་ བྱུང་བར་གྱུར་པ་དག་།འགྱུར་བར་ཤེས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་བླ་བརྣན་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་ལས། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་དམར། །ཡང་ན་གནག་པའམ་འཚོ་བའམ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

对于'如何对治这种情况，既没有泻下的方法，用泻下来对治的话，医生是用来治疗血胆病的'这句话，因为血病和胆病发作时，禁食是医疗的方法，而泻下药物是在同一时间或其他时间驱除和清除血、胆、痰、风混合的病症，这样的对治方法是没有的。对于血病和胆病，用泻下药物来对治和改变病程是不合适的，医生需要治疗。
从两个通道出现的这种病症是无法对治的，因为如果针对向下流动的病症服用催吐药，则无法对治向上发作的病症；如果针对向上发作的病症服用泻下药，则无法对治向下流动的病症，因此没有治疗的方法。
'胆病的平息也完全不可能从这里获得，对于混合的病症，要用能清除一切的平息方法来治疗'这句话的意思是，这种情况下既没有泻下的方法，同样也没有平息的方法。
如果对上部发生的痰病使用寒性和涩性等药物，会因为伤害风而增加下行的病症；如果对下部发生的风病使用甜味药物，会因为伤害痰而增加上行的病症。因此，对于从上下两个通道发生的血胆病，就像没有泻下的方法一样，也完全没有任何平息的方法。
这是因为对于混合并且停留在一处发作的病症，要用能清除一切的方法，也就是清除三种病根的平息方法来治疗。但是对于从上下两个通道发生的血胆病，并没有能同时清除三种病根的药物，因为三种病根是分别存在的。
'对于这种病症，要放血后观察与病症相符的情况'这句话是说，对于血胆病要放血后观察：这是风扰动的血，这是胆扰动的血，这是痰扰动的血，这是混合或相应扰动的血，这是积聚产生的血。
要通过放血来观察，风血是黑色和红色且粗糙，胆血是黄色且有黑色血管和气味，痰血是柔滑且灰白色，三病根的污浊是混浊的，由此可知是混合和积聚所致。
'对于上行发作的情况，要从变化中了解'这句话，对于血胆上行发作的情况，要从身体变化特征了解的章节中'血和胆非常红，或者发黑或者鲜艳'等内容来了解。

།དེ་ལ་ལུད་པ་མྱུར་གནོད་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ལུད་པ་ནི་གནོད་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལུད་པ་དེའི་མཚན ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།ལུད་པ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་དང་། །གློ་རྡོལ་གློ་གཅོང་ལ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ་ཞེས་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ བཤད་དོ།།ཐམས་ཅད་མ་གསོས་ཟད་བྱེད་འགྱུར། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་གསོས་ཤིང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་མཐར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གློ་གཅོང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའམ། མཐར་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ ལ།ལུད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆེ་སྟེ། རླུང་གི་ལུད་པ་བས་ནི་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་སྟོབས་ཆེ་ལ། དེ་བས་ནི་བད་ཀན་ལུད་པ་སྟོབས་ཆེ། དེ་བས་ནི་གློ་རྡོལ་བའི་ལུད་པ་སྟོབས་ཆེ། དེ་བས་ནི་གློ་གཅོང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཤུགས་ དྲག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྟགས། །གྲེ་བ་གཡའ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །གྲེ་ནང་གྲ་མས་གང་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་དེ་རྣམས་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སམ་མཚན་མ་ནི་གྲེ་བ་གཡའ་ཞིང་ཡི་ག་ འཆུས་པར་འགྱུར་བ་དང་།གྲེ་བའི་ནང་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱི་གྲ་མས་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྩུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐུར་རྒྱུའི་རླུང་གནོད་འགྱུར། །སྟོད་དུ་སོང་སྟེ་བྲང་དུ་ཕྱིན། །དེ་ཚེ་མགུལ་པའི་ནང་དུ་ཞེན། །མགོ་བོའི་རྩ་རྣམས་བཀང་ནས་ནི། །དེ་ནས་ ཡན་ལག་འདེགས་པ་ལྟར།།གཡེངས་བྱེད་མིག་རྡོལ་ཙམ་དུ་ན། །རྒྱབ་བྲང་རྩིབ་ལོགས་ན་ཞིང་ཟུག་།ཁ་རུ་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བ་ན། །ལུད་པ་སྣོད་ཆག་འདྲའི་སྒྲ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལུད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུར་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གནོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་ ཐུར་དུ་འབྱུང་དུ་མ་སྟེར་བས་དེ་སྟོད་དུ་སོང་སྟེ་བྲང་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ལ།དེའི་ཚེ་དེས་ཤུགས་བརྒལ་བ་ལས་མགུལ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བར་ཞེན་ཅིང་གནས་ནས། མགོ་བོའི་རྩ་སྒོ་རྣམས་ནས་ཞུགས་ཏེ། གནས་དེ་དག་བཀང་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་འདེགས་པ་ལྟར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གཡེངས་པར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མིག་གཉིས་ཕྱུང་ཞིང་རྡོལ་བ་ཙམ་དུ་ན་བ་དང་རྒྱབ་དང་བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་བཅས་པས་རླུང་ དེ་ཁའི་སྒོར་རྒྱུ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ།།དེའི་ཚེ་ལུད་པ་སྣོད་ཆག་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་ཁར་སོགས་བཅག་པའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་གཞིའི་དབྱེ་བས་ནད་ཀྱང་ནི། །ཐ་དད་ཤུགས་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ནད་གང་སྒྲ་ནི་མི་སྙོམས་པ། ། དེ་ལས་ལུད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བས་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལུད་པའི་ནད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཅིང་རླུང་དེ་ཤུགས་སམ་སྟོབས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ལུད་པའི་ནད་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཡང་མི་སྙོམས་ཤིང་སྒྲ་ཆེ་བ ལ་སོགས་པས་ལུད་པ་དེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རླུང་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཤུགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཤུགས་དེ་ཡང་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཆེ་བའམ་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ། གང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་སྒྲ་དེ་ ཡང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

对于'咳嗽会迅速造成伤害，因此要对此进行解释'这句话，在这些疾病中，咳嗽会迅速产生伤害并特别引起不适，因此要解释这种咳嗽的特征。
'咳嗽分为风、胆、痰、肺破裂和肺痨五种'这句话，咳嗽按照风引起等的分类有五种，这是具有天眼的大仙人们所说的。
'若全部不治疗会变成衰竭病，后者比前者力量更大'这句话，这些咳嗽若全部不治疗而置之不理，最终会变成大肺痨衰竭病，或最终会导致死亡。这些咳嗽后者比前者力量更大，即风咳嗽不如胆咳嗽力量大，胆咳嗽不如痰咳嗽力量大，痰咳嗽不如肺破裂咳嗽力量大，肺破裂咳嗽不如肺痨衰竭咳嗽力量大且更猛烈。
'这些将要发生的征兆是：喉咙发痒、食欲不振、感觉喉咙里充满碎屑'这句话，这些咳嗽将要发生和产生等的征兆或特征是喉咙发痒、食欲不振，以及感觉喉咙内部到处都充满碎屑且变得粗糙。
'此时下行风受损，上升到胸部，然后粘附在喉部，充满头部脉道，接着如同抬举肢体般，令人散乱，眼睛好像要突出，背部、胸部和肋部疼痛，从口中呼出流动时，咳嗽发出如器皿破碎的声音'这句话，此时所有咳嗽都伴随着下行风受损，不让其向下流动，而是上升到胸部后，此时由于其力量过强而停留粘附在喉部以上，从头部脉孔进入，充满并遍布那些部位。之后如同向上移动并抬举身体肢节般使人散乱，同样使两眼突出疼痛，背部、胸部和肋部也疼痛难忍，这种风从口部流动呼出时，咳嗽发出类似器皿破碎的声音，如同口中等处发出破裂的声音。
'病因的差别使病症也不同且伴有力量，任何病的声音不均匀，由此产生咳嗽'这句话，由于病因的差别不同，咳嗽病也有不同种类，且那种风伴有力量或强度，因此任何咳嗽病的声音都不均匀，有大声等特征而产生咳嗽。这是在说明：其中风本性具有力量，这种力量也会因各种原因而变大或变小，与之相遇的声音也会因原因的差别而产生各种伤害。

།རླུང་ནད་སྐྱེད་པ་རླུང་འཁྲུགས་པ། །བྲང་དང་གྲེ་བ་ཁ་སྐམ་ཞིང་། །སྙིང་བྲང་རྩིབ་ལོགས་ཀླད་པ་གཟེར། །རྨོངས་བག་ཁོང་འཁྲུགས་སྒད་འགགས་ཤིང་། །ལུད་པ་སྐམ་པོ་འབྱུང་ བྱེད་ཅིང་།།ན་བའི་ཤུགས་དྲག་སྒྲ་ཆེར་འབྱུང་། །ལུས་ཀུན་བརྩེ་བཅས་བད་ཀན་སྐམ། །འཐོན་པར་དཀའ་ཞིང་ཉུང་ངུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་རྩུབ་ཅིང་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། ལམ་ དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པས་དུབ་པ་དག་གིས་རླུང་ནད་དེ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ན།བྲང་དང་གྲེ་བ་དང་ཁ་ཤིན་ཏུ་སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུད་པ་སྐམ་པོ་བད་ཀན་དང་མཆིལ་སྣབས་མེད་པར་ འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བའི་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། ཤུགས་འབྱུང་བ་དྲག་པོ་དང་། སྒྲ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལུད་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་ཡན་ལག་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བད་ཀན་ནམ་མཆིལ་སྣབས་ནང་ནས་ འཐོན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་འབྱུང་ཞིང་ཉུང་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པས་མིག་དང་བད་ཀན་སེར། །ཁ་ནང་ཁ་ཞིང་རིམས་མགོ་འཁོར། །ཁྲག་མཁྲིས་སློན་ཞིང་སྐོམ་དད་ཆེ། །སྐད་འགགས་དུད་འདྲ་སྐྱུར་བ་དང་། །ལུད་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུན་ འབྱུང་བ།།སྐར་མདའ་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལས་ནི་མིག་སེར་བ་དང་། བད་ཀན་འབྱུང་བ་སེར་བར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁའི་ནང་ཁབ་བྲོ་བ་དང་། རིམས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ལུད་པ་དུད་པ་འདྲ་བ་འབྱུང་ཞིང་དྲི་སྐྱུར་བ་འབྱུང་བ་དང་། ལུད་པ་འབྱུང་བའི་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་སྐར་མདའི་ཚོགས་འཕྲོ་བ་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་བའམ། རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལྟར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་བྲང་ནད ཚབས་ཆུང་།།མགོ་ལྕི་སྙིང་ག་གང་སྙམ་སེམས། །གྲེ་བར་བསྐུས་འདྲ་སྙོམ་པར་བྱེད། །ཆམ་འདེབས་ཟས་སྐྱུག་ཡི་ག་འཆུས། །སྤུ་བརྩེ་ལུད་པ་སྐམ་པ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་དཀར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་བྲང་དུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་།ན་བའི་ཚབས་ཆུང་བ་དང་། མགོ་བོ་ལྕི་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་འདུག་པ་དང་། སྙིང་ག་མེར་མེར་པོར་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། གྲེ་བར་ཆགས་ཤིང་འདམ་པ་བསྐུས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་ སྙོམ་ཞིང་ལྕི་བ་དང་།ཆམ་པས་འདེབས་པ་དང་། ཁ་ཟས་སྐྱུག་ཅིང་སློན་པ་དང་། སྤུ་བཤོར་ཞིང་བརྩེ་བ་དང་། ལུད་པ་སྐམ་པ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། དཀར་བར་འབྱུང་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་འགྱེད་ལ་སོགས་དྲག་ཤུལ་རྣམས། །མི་ ནུས་བཞིན་བྱས་དེ་དང་དེས།།རླུང་གིས་བྲང་ནང་གློ་དྲལ་ལ། །མཁྲིས་པ་རྗེས་འབྲངས་དཀྱེལ་གྱུར་པ། །འཁྲུགས་ཏེ་ལུད་པ་ལུ་བར་བྱེད། །དེ་ནི་བད་ཀན་ཁྲག་བཅས་དང་། །སེར་ཞིང་གནག་ལ་སྐམ་པ་དང་། །རིལ་རིལ་པོར་མནམ་མང་དུ་འབྱུང་། །འབྱུང་ཚེ་ གྲེ་བ་ན་བ་དང་།།བྲང་ནི་དྲལ་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །ཁབ་ནི་རྣོན་པོས་ཕུག་སྙམ་སེམས། །གཟེར་གྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚིགས་འབྱེ་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །སྐད་འགགས་ལུས་འདར་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཕུག་རོན་ལྟ་བུར་མཁུན་འབྱིན་ཏོ། །རྩིབ་ལོགས་ གཟེར་འགྱུར་དེ་ནས་ནི།།རིམ་གྱིས་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་དང་། །ནུས་པ་ཉམས་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར། །ཟད་བྱེད་ཀྱིས་གཅིན་ཁྲག་དང་བཅས། །རྒྱབ་དང་རྐང་པ་ན་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་འགྱེད་པ་ནི་ལག་སྟོབས་འགྱེད་ཅིང་རྩལ་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་ པའོ།

关于风病生起的风病紊乱：胸部和喉咙口干，心胸、肋骨、脑部疼痛，昏迷、腹部紊乱、声音嘶哑，产生干咳，病势猛烈发出巨大声响，全身疼痛伴随着干燥的痰液，难以咳出且量少。
对此解释：由于食用引起风病的饮食和粗糙寒冷等不良生活习惯，以及因道路和女人等疲劳而导致风病紊乱上升时，会使胸部、喉咙和口腔极度干燥，心脏等部位疼痛，产生无痰无涕的干咳，同样地伴有剧烈的热症、猛烈的呼吸和巨大的声响。而且这种咳嗽伴随着身体和四肢疼痛，痰液或鼻涕极难咳出且量少。
胆汁使眼睛和痰液发黄，口腔内干燥并伴有发烧头晕，血胆混浊且极度口渴，声音嘶哑如烟般酸涩，咳嗽的力量持续涌现，如流星般显现。
关于这一点：由胆汁引起的咳嗽会导致眼睛发黄，痰液呈黄色，同样口腔内有苦味，会出现发烧等症状。还会出现如烟般的咳嗽和酸味，咳嗽的力量持续不断，如流星群般显现，或如孔雀羽毛般呈现各种颜色。
痰病导致胸病轻微，头重心冷感，喉咙如涂抹般平稳，感冒呕吐食欲不振，毛发竖立咳嗽干燥，会出现油腻白色的痰。
关于这一点：痰病引起的咳嗽特征是胸部疼痛，病势轻微，头部沉重麻木，心口感觉冰凉，喉咙堵塞如涂抹般，身体和四肢平稳沉重，感冒袭击，呕吐食物，毛发竖立疼痛，咳嗽干燥，油腻，呈白色，这些是痰病的特征。
比力等剧烈运动，在无力的情况下勉强为之，由此风入胸内撕裂肺部，胆汁随之扩散，紊乱而引起咳嗽。这种咳嗽伴有痰液和血，呈黄黑色且干燥，成团状有臭味且量多。咳嗽时喉咙疼痛，感觉胸部被撕裂，如被利针刺入般，被刺痛折磨，关节分离、发烧、呼吸困难，声音嘶哑、身体颤抖、极度口渴，如鸽子般呻吟。肋骨疼痛，之后逐渐体力、体温和能力衰退减弱。消耗病使尿液带血，背部和腿部会疼痛。
关于这一点：比力即角力较量体力等。

།ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། བུད་མེད་བསྟེན་དྲགས་པ་དང་། ཁུར་དང་ལས་ཀྱིས་དུབ་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲག་ཤུལ་རྣམས་མི་ནུས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་དག་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་སྟོབས་འགྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་དྲག་ཤུལ་མི་ནུས་བཞིན་དུ་ནན་གྱིས་རྩོམ་པར་བྱེད།།བསྟེན་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་མང་པོ་དེ་དང་དེས་རླུང་འཁྲུགས་པས་བྲང་གི་ནང་གི་གློ་དབྲལ་ཞིང་གཙེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་རླུང་དེ་མཁྲིས་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། མཁྲིས་པ་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཟླ་ལ་ ཡོད་ན་དེ་སྟོབས་སྐྱེ་ཞིང་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པས་ལུད་པ་ལུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ལུད་པ་དེས་བད་ཀན་ཁྲག་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་དོག་སེར་བ་དང་། རྩ་གནག་པ་དང་། སྐམ་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་དང་། རིལ་རིལ་པོར་གནས་ལ་མནམ་པ་དག་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་སློན་ལ་ འབྱུང་བའི་ཚེ་གྲེ་བའི་ནང་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་བཅས་པའོ།།བྲང་གི་ཕྱོགས་དབྲལ་ཞིང་གཤགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཡང་བྲང་དེ་ཉིད་ཁབ་རྣོན་པོས་ཕུག་ཅིང་གཙགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། གཟེར་གྱིས་འདེབས་པ་ དང་།ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། ཚིགས་བྱེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཕུག་རོན་ལྟར་སྒྲ་མི་གསལ་བའི་ཚིག་ཏུ་མཁུན་ཞིང་འབྱིན་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཟེར་བ་དང་ བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལུད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེས་དུས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྟོབས་ནི་ཁུ་ཆུའོ། །མེ་དྲོད་ནི་ཟས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དོ། །ནུས་པ་ནི་ཉམས་སྟོབས་སོ། དེ་ཟད་ཅིང་ཉམས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཅིན་ཁྲག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱབ་དང་རྐང་པ་མི་བཟད་པར་ན་བར་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོ་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པ་ཡིས། །ལུས་ཟུངས་ཟད་བྱེད་ནད་རྒྱལ་པོ། །གློ་གཅོང་གི་ནི་གནས་བྱེད་ཅིང་། །ལུད་པ་ལུ ཞིང་བད་ཀན་འབྱུང་།།རྣག་འདྲ་མནམ་ཞིང་སེར་བ་དང་། །རུལ་ཞིང་རྩ་སྔོ་དམར་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་བཏོན་པ་ལྟར་སེམས་ཤིང་། །སྙིང་ནི་ལྷུང་བ་སྙམ་དུ་བྱེད། །རྒྱུ་མེད་དྲོ་དང་གྲང་བ་འདོད། །ཟས་མང་ཟ་ཞིང་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །བཞིན་ནི་སྣུམ་ཞིང་དང་བར་སྣང་། །མིག་ ནི་མདངས་ལྡན་བལྟ་སྡུག་འགྱུར།།དེ་ནས་དེ་ལས་ཟད་བྱེད་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་གཅོང་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་རླུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། འོག་ནས་བཤད་པའི་གློ་གཅོང་གི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་ བར་འགྱུར་ལ།དེས་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཟད་པར་བྱས་ནས། ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཟད་བྱེད་དམ། །གློ་གཅོང་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་གཞིར་བྱུང་ལ། རྒྱུ་དེས་ན་ལུད་པ་ལུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་བད་ཀན་འབྱུང་ཞིང་སློན་པར་ཕལ་ཆེར་རྣག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རྩིབ་ལོགས་བཏོན་པ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་གནས་དེ་དག་བསྒུལ་ཞིང་ཕྱུང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ།

'等等'这个词的意思是，包括过度亲近女人、负重和劳作而疲惫、训练大象和马等剧烈活动，在无力的情况下仍然去做这些事情。
这样在无力的情况下强行从事搏斗等剧烈活动。
由于这些多种原因引起风气紊乱，导致胸腔内的肺部受损并受到伤害，这种风气与胆汁相关，当胆汁随之增长时，其力量增强并扩散，就会引起咳嗽。
然后这种咳痰会伴有粘液和血液，呈黄色，有黑色血管，干燥无粘性，呈团状且有臭味，大量咳出，咳出时喉咙内会有疼痛感。
感觉胸部被撕裂和切开，感觉胸部被锐利的针刺穿和切割，有刺痛感。
如何发生呢？会感觉关节分离等痛苦，并且像鸽子一样发出不清晰的声音和呻吟，肋部会疼痛。
之后，患有咳嗽的人会随着时间的推移逐渐失去体力等。体力指精液，热力指消化和成熟食物的胃火，能力指身体力量。当这些消耗和衰退时会发生什么呢？小便会带血，背部和腿部会产生难以忍受的疼痛。
以风为主的紊乱，会消耗身体精华的疾病之王，形成肺痨的病位，咳嗽并产生痰液。
像脓一样臭味且发黄，腐烂且带有青红色血管，感觉肋骨像被拔出，感觉心脏下坠。
无故感觉忽冷忽热，食欲旺盛但体力消耗，面色光润且明亮，眼睛有光泽且好看。
然后会发展成消耗症，所有这些症状都会出现。
对于患有肺痨的人来说，风是主要因素，由下文所述的肺痨病因而紊乱和升起。
这会消耗身体的精华，成为疾病之王即消耗症或称为肺痨的病基，因此会引起咳嗽。因此这个人会咳出痰液，大多带有脓等特征。
感觉肋骨被拔出是指感觉那些部位被移动和拔出。

།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གློ་གཅོང་གི་ལུད་པ་དེ་སྙིང་ལ་གནས་ནས་ལྷུང་ཞིང་འབྱུང་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་ དུ་ཚ་བ་དང་གྲང་བ་འདོད་ཅིང་བསྟེན་པས་དགའ་བར་བྱེད་དེ།གྲང་བས་ཉེན་པ་མེད་པར་དྲོ་བ་འདོད་པ་དང་། ཚ་བས་ཉེན་པ་མེད་པར་གྲང་ཞིང་བསིལ་བ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁ་ཟས་མང་དུ་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉམས་སྟོབས་འབྲི་ཞིང་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཞིན་རས་སྣུམ་ཞིང་ཅུང་ཟད་དང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལུད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་དེ་གཅོང་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པར འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གློ་རྡོལ་ལས་བྱུང་ལུད། །ཉམ་ཆུང་ལུས་ནི་འཇིག་བྱེད་དེ། །སྟོབས་ལྡན་གསོ་བ་ཙམ་དུ་རུང་། །གློ་གཅོང་ལས་བྱུང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ན་གློ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལུད་པ་འདིས་ནི་ སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཟད་པའི་ལུས་འཇིག་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་གསོ་བ་ཙམ་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གློ་གཅོང་ལས་བྱུང་བའི་ལུད་པ་ཡང་གློ་རྡོལ་གྱི་ལུད་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་ཡིན་ ནོ།།དེ་གཉིས་གསར་བྱུང་མགོན་ལྡན་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བ་དང་གློ་གཅོང་ལས་བྱུང་བའི་ལུད་པ་དེ་གཉིས་གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཡང་ཡིན་ནོ། །མགོན་དང་ལྡན་པ་དེ་གསོ་བའི་ཡན་ལག་བཞི་ཅར་དང་ལྡན་པས་ ལེགས་པར་གསོས་ན་འགྲུབ་ཅིང་འཚོར་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།ནད་གཞི་ཐ་དད་གསུམ་གསོར་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ནད་གཞི་ཐ་དད་པའི་ལུད་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ནི་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་འདྲེས་ཀུན་ ཀྱང་རྒན་པོ་ནི།།ན་ཚོད་ཟད་བཏབ་འཚོ་བ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོ་བ་ཙམ་དུ་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་ལུད་པ་གསོར་རུང་བར་བཤད་ལ། ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་མི་ རྒན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་།ན་ཚོད་དེངས་ཤིང་ཟད་པ་ལ་བཏབ་ན་རེ་ཞིག་གསོ་བ་ཙམ་དུ་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་ཡལ་བར་བོར་བ་ལས། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཟད་བྱེད་སློན། །སྐད་འགགས་ལ་སོགས་ནད་འབྱུང་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་མྱུར་དུ་གསོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུད་པ་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་མ་བཅོས་པ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ལུད་པ་གསར་པ་དེ་མྱུར་དུ་གསོ་ཞིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་སྐྱིགས་བུས་བཏབ་པའི་ནད་གཞི་ བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་ལུད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས་ལུད་པ་འཕེལ་བ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་གཞུང་རྩོམ་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，当咳痰停留在心脏部位时感觉下坠并出现，无缘无故突然喜欢并追求冷热，在没有受寒的情况下想要温暖，在没有受热的情况下想要寒凉，即使吃了很多食物，体力也会减弱变小，面色油润略带光泽，眼睛有神采且好看令人喜悦。
之后，对于这个有痰的人会出现一切消耗性症状，即重病的所有特征。
如是，从肺破裂而生的痰，会摧毁体弱的身体，对于强壮者仅能治疗，从肺痨而生的痰也相似。
这两种新发生时有救治希望。肺破裂和肺痨所生的痰，在刚刚发病不久时，如果具备四种医疗条件并得到良好治疗，是可以治愈和存活的。
三种不同病根可以治疗。在这些痰中，由风、胆和痰三种不同病根所生的痰是可以治疗的。
两种混合的以及老年人，年龄衰竭所患仅能维持生命。由两种病根混合所生的痰只能维持治疗，虽然说痰可以治疗，但由不同病根所生的痰若发生在老年人身上，年龄衰竭时所患，也只能暂时维持治疗。
如果放任痰病不管，会引起呼吸困难和消耗症，声音嘶哑等疾病。因此应当迅速治疗。由于放任痰病不管而未治疗会引起呼吸困难等疾病，所以应当迅速治疗新发的痰病并进行医疗。
《医论八支精要释·词义月光》，由上师月官确定编撰，此为病根处所品第三之释文。
其后当说明呼吸困难和呃逆病根。这是开始的关联，呼吸困难是由痰而生，在此论著中说明痰增长会引起呼吸困难。

།དེ་བས་ན་འདིའི་འོག་ཏུ་ དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་གཞི་བཤད་པ་ཡིན་ལ།སྐྱིགས་བུ་ཡང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བས་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ཞར་ལ་སྐྱིགས་བུ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུད་པ་འཕེལ་བའམ་སྔར་ནད་གཞི། །འཁྲུགས་ལས་དབུགས་མི་བདེ་འབྱུང་འགྱུར། །མ་ཞུ་ཚད་འཁྲུ་ སློན་དུག་འཐུངས།།སྐྱ་རྦབ་རིམས་བཏབ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་འཕེལ་བ་ནི་ལུད་པ་ཤས་ཆེར་རྒྱས་པ་སྟེ། དེ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་ནད་གཞི་ཁ་ བ་དང་།ཚ་བ་དང་དྲོ་བའི་བག་ཟོས་པ་ལས་ནད་གཞི་འཁྲུགས་པས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྲན་ཚེགས་མུན་ཅན་ཆད་པ་དང་། །ཆེན་པོ་གྱེན་ འབྱུང་རྣམ་པ་ལྔ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་ལམ་བཀག་།རླུང་ནི་སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་པར་གནས། །སྲོག་དང་ཟས་སྐོམ་རྒྱུ་བའི་ལམ། །སྦུ་གུ་ནད་ཀྱིས་བཀག་པས་ ན།།མ་ཞུའི་གནས་ནས་འབྱུང་བའི་དབུགས། །བྲང་གནས་དབུགས་མི་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གང་བད་ཀན་གྱི་རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་སྒོ་བཀག་ནས། རླུང་དེ་སྣ་ཚོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་རླུང་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་ པ་རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་བུ་ག་ནད་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་བྱས་པས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་བྱུང་བའི་དབུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་བྲང་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་དབུགས་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་སྙིང་རྩིབ་ལོགས། །གཟེར་ཞིང་སྲོག་རླུང་མི་མཐུན་རྒྱུ། །སྦོས་དང་མུར་ འགྲམ་ན་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་སྔོན་ཚུལ་ནི་དབུགས་དེ་སྔར་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་རྟགས་ནི་སྙིང་ལ་སོགས་པ་གཟེར་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་མུར་འགྲམ་ གཉིས་སུན་ཞིང་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ནི་དྲག་ཤུལ་འགྲངས་དྲགས་པས། །བསྐྱོད་པའི་རྔམ་པ་ཕྲན་ཚེགས་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་ཉིད་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དབུགས་མི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྲན་ཚེགས་ནི་དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་ པའི་རླུང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དྲག་ཤུལ་ནི་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཁུར་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲངས་དྲགས་པ་ནི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་མང་དུ་ཟོས་པའོ། །དེ་དག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི་ལྡང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྔམ་པ་ནི་ཕྲན་ཚེགས་ ཡིན་ལ།ཆུང་ངུ་ཕྲན་ཚེགས་དེ་ནི་གསོ་བའི་སྨན་དཔྱད་བྱ་མི་དགོས་པར་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ངལ་བསོ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།

因此，在这之下要讲述呼吸不适的病因，由于呃逆也是由此引起的，所以在讲述呼吸不适的同时也要讲述呃逆。
'咳痰增多或先前病因，紊乱导致呼吸不适。消化不良、热泻、中毒、白浊病、发热也会引起。'
咳痰增多是指痰液大量增生，由此会引起呼吸不适。或者在讲述一切疾病的病因时，由于前述的寒、热、温性的食物所导致的病因紊乱而引起呼吸不适。同样，由消化不良等病症所引起的也会导致呼吸不适。
'细小、昏暗、断续、重大、上行五种。'
呼吸不适可分为细小等五种类型。
'痰阻碍通道，风遍布各处。生命及饮食运行之道，管道为病所阻。从不消化处生起的气，胸中呼吸不适。'
风被痰阻碍运行通道后，该风遍布各处而存在并升起，又由于生命等运行通道的管道被病症所扰乱，从不消化处生起的气息停留在胸部而导致呼吸不适。
'其前兆为心肋侧疼痛，生风不调运行，胀满及两腮疼痛。'
其前兆即呼吸之前所生病的状态或征兆是心脏等处疼痛，生命之风不调而运行错乱，腹部胀满和两腮酸痛。
'由剧烈运动过饱而引起的动荡成为细小，这会自行平息。'
在呼吸不适中的细小类型是由剧烈运动等引起的风所致。其中剧烈运动是指使身体疲劳的搬运重物等工作。过饱是指超量过度饮食。被这些所触动即升起，这样的动荡是细小的，这种轻微的细小无需医治，稍作休息即可自行平息。

།རླུང་གིས་རྩ་སྦུབས་ལོག་རྒྱུ་བྱེད། །བད་ཀན་སློངས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཀླད་པ་མགུལ་པའི་ནད་སོང་སྟེ། །བྲང་དང་ རྩིབ་ལོགས་ན་བར་བྱེད།།ལུད་པའི་ངར་སྒྲ་འཛེར་མི་དྲན། །ཆམ་པ་མི་བཟད་ཡི་ག་འཆུས། །མི་བཟད་ཤུགས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །དབུགས་མི་བདེ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས། །སྲོག་ལ་གནོད་འགྱུར་ལུད་པའི་མཐར། །སྐད་ཅིག་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཉལ་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ མི་བདེ་ལ།།འདུག་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་བར་འགྱུར། །མིག་གདངས་དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ནི། །རྔུལ་འཛག་ཤིན་ཏུ་ན་བས་ཉེན། །ཁ་སྐམ་དབུགས་ནི་བསྟུད་མར་འབྱུང་། །དྲོ་བ་འདོད་ཅིང་འདར་དང་བཅས། །ཆར་འབབ་གྲང་དང་སེར་བུས་ཕོག་།བད་ཀན་སྐྱེད་ པས་རྣམ་པར་འཕེལ།།མུན་ཅན་དེ་ནི་འཚོ་བྱ་ཙམ། །ཉམས་ལྡན་གསར་དུ་བཏབ་གསོ་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་ཞིང་རྩའི་སྦུབས་སུ་ལོག་པར་རྒྱུ་བར་བྱེད། དེས་བད་ཀན་སློངས་ཤིང་སྟོད་དུ་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀླད་པ་དང་ མགུལ་བའི་ནང་དུ་སོང་ཞིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ།བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ཞིང་གཟེར་བར་བྱེད་ནས་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་མི་བཟད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དབུགས་མི་བདེ་བ་ཡང་ཤུགས་མི་བཟད་པས་སྲོག་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ རླུང་ལ་གནོད་ཅིང་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་སྲོག་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོའམ་སྟོབས་ལ་བྱ་ལ། དེ་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུད་པའི་མཐའ་ནི་བད་ ཀན་དང་།སྣབས་ལ་སོགས་པ་འདོར་བའི་མཐར་སྐད་ཅིག་གམ་ཐང་ཅིག་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་མལ་ན་གནས་ཤིང་ཉལ་བའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ལངས་ཏེ་ཙོག་ཙོག་ པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུག་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་ཞིང་ཤུགས་ངལ་བ་ཡིན་ནོ།།མིག་གདངས་པ་ནི་གྱེན་དུ་བལྟ་བའོ། །དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་རྔུལ་འཛག་པ་ནི་རྔུལ་འབྱུང་ཞིང་དྲི་མ་རླན་ཅན་དུ་འཛག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ན་བས་ཉེན་པས་ནི་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ནད་ ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་རོ།།ཁ་སྐམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཁ་སྐམ་ཞིང་རླན་མེད་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་བསྟུད་མར་འབྱུང་ཞིང་ཡང་ཡང་དུ་རྩེག་མར་འགྱུར་བ་དང་། དྲོ་བའི་བག་ཡིད་ལ་འདོད་ཅིང་བསྟེན་པར་དགའ་བ་དང་ལུས་འདར་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཆར་མི་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་དཀྱེལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མུན་པ་ཅན་གྱི་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེ་ནི་གསོ་བར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ དེ་ལ་གསར་དུ་བཏབ་པ་ཡིན་ན་ནི་གསོ་བླ་བ་ཡིན་ནོ།།རིམས་དང་བརྒྱལ་ལས་བྱུང་གྲང་བའི། །སྨན་གྱིས་ཞི་སྟེ་རབ་མུན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་མུན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་རིམས་དང་བརྒྱལ་བ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གྲང་ཞིང་བསིལ་ བའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་ཀྱིས་དེ་ཞི་ཞིང་བསལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།དེ་ལ་རབ་ཏུ་མུན་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་ཆད་དབུགས་འབྱིན་རྒྱུན་ཆད་པའི། །གནད་གཅོད་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བར་བྱེད། །རྔུལ་བཅས་བརྒྱལ་དང་སྦོས་དང་བཅས། །ལྒང་ པ་ཚ་ཞིང་གཅིན་འགགས་བྱེད།།མིག་མི་སྡུག་ཅིང་ཐུར་དུ་བལྟ། །མིག་གཅིག་དམར་ཞིང་དྲན་པ་སྟོར། །ཁ་སྐམ་སྨྲེ་ཞིང་སྐད་གདངས་དམའ། །གཟི་མདངས་ཉམས་ཤིང་སེམས་བྲལ་བའོ།

风在脉管中逆行运行。痰饮上升之后，头部和咽喉生病，胸部和肋部疼痛。咳嗽声音嘶哑难忍。感冒难忍且食欲不振。产生难忍的力量，呼吸不适，由于其力量，危及生命，咳嗽结束后，会暂时感到舒适。卧时极不舒服，坐着时稍感舒适。眼睛睁开时，从额头部位，汗液渗出极为疼痛危险。口干连续呼吸。渴望温暖并伴有颤抖。遇到下雨、寒冷和微风，因产生痰饮而增长。这种昏暗型（呼吸困难）仅能维持生命。具有体力者新发则易治愈。
关于上述内容：风不调和地运行并在脉管中逆行。由此引起痰饮上升移动，进入并遍布头部和咽喉内，使胸部和肋部疼痛刺痛，产生难忍的咳嗽等症状。呼吸不适也因难忍的力量而危害生命，即所谓的生命之风受到损害和刺痛，这就是危及生命的呼吸困难。或者，生命是指维持生命的器官或力量，因呼吸困难的力量而受损而痛苦。咳嗽结束时，即在排出痰液和鼻涕等之后，会在短暂的时间内感到舒适。另外，在床上躺卧时极不舒服痛苦而呼吸，之后起身以蹲坐等姿势时稍感舒适且气力疲惫。
睁眼是指向上看。从额头部位渗出汗液是指汗液流出并渗出潮湿的污物。极为疼痛危险是指被难以忍受的病痛所折磨。口干特别是指口干且无水分。同样地，呼吸连续发生且反复重叠，喜欢并乐于依赖温暖的感觉，并伴有身体颤抖。另外，这种呼吸困难会因下雨等产生痰饮的饮食和行为而增长扩大。昏暗型呼吸困难仅能治疗维持，若是体力充沛者新近发病则容易治愈。
从发热和昏厥产生的寒性（呼吸困难），以药物平息即为极昏暗型。关于此：当这种称为昏暗型的呼吸困难是从发热和昏厥而产生时，以寒凉的药物和饮食平息消除时，称为极昏暗型。呼吸断绝、呼吸中断连续性，会被伤及要害的疾病所折磨。伴有汗液、昏厥和浮肿，膀胱发热且小便阻塞。眼睛不美且向下看，一只眼睛发红且失去意识。口干叹息且声音低沉，容光衰退且失去意识。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུགས་ རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི།བར་མི་ཆད་པར་མི་བྱེད་པར་མི་འབྱིན་ཞིང་རྔུབ་པ་མ་ཡིན་པ་བ་དང་། གནད་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིར་ཞིང་ཉམ་ཐག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྔུལ་དང་བཅས་པར་བརྒྱལ་ཞིང་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོད་སྨད་དུ་རླུང་ རྒྱུ་བ་འགགས་པས་སྦོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ལྒང་པ་ཚ་ཞིང་ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་ལྷག་པར་ཚ་བ་དང་། གཅིན་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མིག་མི་སྡུག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་སོང་ན་མི་གནས་པར་གྱུར་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐུར་དུ་བལྟ་ཞིང་ས་ལ་རྟོགས་པ་དང་། མིག་ གཅིག་དམར་བར་སྣང་བ་དང་།དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་སེམས་ཤས་ཆེར་མི་གསལ་བ་དང་། ཁ་སྐམ་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། སྐད་གདངས་དམའ་ཞིང་ཞུམ་པ་དང་། མདོག་དང་གཟི་མདངས་ཉམས་ཤིང་ཡལ་བ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་ དྲན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆེན་པོ་ང་རོ་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་། །སྒྲ་ཆ་སྡུར་པ་དྲག་པ་དང་། །བསྐྱོད་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཁྱུ་མཆོག་རྒྱགས་པའི་ང་རོ་འདྲ། །ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་རབ་ཉམས་ཤིང་། །མིག་འཁྲུལ་བཞིན་ནི་གྱུར་པ་དང་། །རོ་སྟོད་ཞུམ་པར་ འགྱུར་བ་དང་།།བཤང་གཅི་འགགས་ཤིང་སྐད་གདངས་ཉམས། །མགུལ་སྐམ་ཡང་དང་ཡང་མེ་སྨྲ། །རྣ་བ་མུར་འགྲམ་ཀླད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དབུགས་རྒྱུ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་ང་རོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དབུགས་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞིང་སྒྲེགས་པ་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་།སྡུར་པ་དྲག་པོ་སྣ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་བ་བཞིན་དུ་རྔམ་པ་དྲག་པར་འགྱུར་ཞིང་དབུགས་མི་རྩོམ་པའི་ཤུགས་གཡོ་བ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཁྱུ་མཆོག་རྒྱགས་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་རྒྱུན་ཏུ་ འབྱུང་བ་དང་།ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡོད་པ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར། ཤེས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་པའོ། །གཞན་ཡང་མིག་འཁྲུལ་བ་དང་། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅིང་མི་སྡུག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རོ་སྟོད་ཞུམ་ཞིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གྱེན་འབྱུང་དབུགས་ནི རིང་དུ་འབྱིན།།སླར་ནི་ཐུར་དུ་རྔུབ་མི་ནུས། །བད་ཀན་གྱིས་ཁ་རྩ་སྒོ་འགགས། །རླུང་ནི་འཁྲུགས་པས་གཟིར་འགྱུར་བ། །གྱེན་དུ་བལྟ་ཞིང་འཁྲུལ་བྱེད་པས། །མིག་ནི་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བྱེད་པ། །གནད་རྣམས་ཆད་པར་བྱེད་བཞིན་དུ། །སྐད་འགགས་སྨྲེ་སྔགས་ འདོན་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལས། དབུགས་རིང་བ་གྱེན་དུ་རིང་དུ་འབྱིན་ཞིང་གཏོང་ལ། དབུགས་དེ་ཕྱུང་ནས་སླར་ཐུར་དུ་རྔུབ་ཅིང་སྡུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཡང་ནང་དུ་སྡུད་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ནི་བད་ཀན་གྱིས་ཁ་དང་རྩའི་སྒོ་རྣམས་འགགས་ཤིང་བར་མཆོད་པར་བྱས་པས་རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་བས་གཟིར་ཞིང་ཤས་ཆེར་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་། མིག་གྱེན་དུ་བལྟ་ཞིང་འདེགས་པར་བྱེད་ལ། འཁྲུལ་ཞིང་ནོར་བར བྱས་པས་ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་ལྟ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གནད་རྣམས་ཆད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་པའི་སྨྲེ་སྔགས་སྐད་གསང་འགགས་ཤིང་ནང་དུ་འདུས་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་དོ།

对于所说的这些，所谓'断气'是指：以断气的方式呼出气息，而不是不间断地呼吸，并且不是吸气，以及以伤害要害的方式折磨并使其痛苦，伴随着汗水而昏厥并具有这两种症状，上下气脉阻塞而伴随着肿胀，腹部发热且小便处特别发热，小便阻塞，眼睛不美观且无法固定在一处，向下看并注视地面，一只眼睛呈现红色，失去记忆且意识不清，口干，说出悲叹的话语，声音低沉且萎靡，肤色和光泽衰退消失，失去意识且无记忆。
大声发出巨响，发出剧烈的鼻音，如同摇动般发生，如同壮牛的吼叫。意识和认知都衰退，如同眼花一般，上身萎靡，大小便阻塞且声音衰退。喉咙干燥反复说话，耳朵、下颌和脑部疼痛。
对于所说的这些，所谓'重度呼吸困难'是指：呼吸变得粗重且伴随着巨大的声响而呼出气息，发出极大的声音，从鼻子发出剧烈的声响，如同摇动般发出剧烈的声响，伴随着无法开始呼吸的动力而产生，如同壮牛般持续呼出气息。意识和认知的特征都衰退。'意识'是指理解力，'认知'是指特殊的认识，这些都衰退了。此外还有眼花，性质完全改变且具有不悦，上身萎靡且伴随着变化而呼气，同样地会出现大小便阻塞和肿胀等症状。
向上呼出长气，之后无法向下吸气。痰阻塞口部和脉门，风被扰动而造成折磨。向上看且产生混乱，眼睛到处张望。如同切断要害般，声音阻塞发出悲叹。
对于所说的这些，从'向上呼出'的呼吸困难中：长时间向上呼出长气，呼出气息后无法再向下吸入，意思是也无法再吸入体内。另外，其症状是痰阻塞口部和脉门而造成阻碍，由此风病扰动而升起，造成折磨和严重的伤害，眼睛向上看且抬起，因混乱和错乱而四处张望观察，同样地，如同要害被切断一般痛苦且疲惫，以声音阻塞且收于内部的方式发出悲叹。

།འདི་དག་མ་ཚང་ གསོར་རུང་ལ།།ཚང་ན་ངེས་པར་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་འདི་དག་མ་རྫོགས་ན་གསོར་རུང་ཞིང་བཅོས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་འདི་དག་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་ ཤིང་ཚང་བ་ཡིན་ན་ནི་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་འཚོ་བ་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དབུགས་མི་བདེ་རྒྱུ་སྔོན་ཚུལ་དང་། །གྲངས་དང་རང་བཞིན་རྟེན་གཅིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱིགས་བུའི་ནད་ནི་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། རྒྱུ་ལ་སོགས་ པའི་ནད་གཅིག་ཡིན་ཏེ།འདིར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེས་ན་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལུད་པ་འཕེལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་སྙིང་རྩིབ་ལོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་ཅིང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱིགས་བུ་ཟས་བྱུང་ཕྲན་ཚེགས་དང་། །ཟུང་དང་ཆེན་པོར་འབྱུང་བ་དང་། །ཟ་བ་དག་དང་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།སྐྱིགས་བུ་ཟས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་མིང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རླུང་གིས་རིང་ཟོས་དང་། །རྩུབ་ཚ་སྲ་དང་མ་གོམས་པའི། །ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་བཙིར་གྱུར་པའི། །རླུང་གིས་སྐྱིགས་བུ་ནད་མེད་དང་། །སྒྲ་མི་དྲག་ཅིང་སྦྲིད་འབྱུང་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱིགས་བུ་ནི་རླུང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ཟས་རིང་བག་ཏུ་ཟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པ་དང་། ཚ་བ་དང་སྲ་བའི་བག་ཟས་ཟོས་པ་དང་། སྔོན་ཆད་མ་གོམས་ཤིང་མ་བསྟེན་པའི་ཟས་སྐོམ་ཟོས་ཤིང་འཐུངས་པས་བཙིར་ཞིང བསྡམས་པར་གྱུར་པའི་རླུང་གིས་སྐྱིགས་བུའི་རྣམ་པ་ནད་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་མེད་པ་སྒྲ་མི་དྲག་པའི་རྗེས་ལ་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱིགས་བུས་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཟས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་གོམས་པའི་ཟས་སྐོམ་ གྱིས།།ཞི་འགྱུར་སྐྱིགས་བུ་ཟས་བྱུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱིགས་བུ་གང་སྔར་གོམས་ཤིང་བསྟེན་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་གང་ཡང་རུང་བ་བཏང་བས་ཞི་ཞིང་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱིགས་བུ་དེ་ནི་ཟས་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། །དྲག་ཤུལ་གྱིས་རླུང་ཅུང་ཟད་བསྐྱོད། །སྐྱིགས་ བུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བར་འགྱུར།།ནམ་ཚོང་རྩ་ནས་འབྱུང་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ནི་ཤུགས་དལ་འཇམ་པ་ཡིན། །རྩོལ་བ་དྲག་པོ་འཕེལ་འགྱུར་ལ། །ཟས་ཟོས་ཙམ་གྱིས་དལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲག་ཤུལ་གྱི་རྩོལ་བས་རླུང་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྐྱོད་དེ་སྐྱིགས་བུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་ནམ་ཚོང་གི་རྩ་བ་ནས་འབྱུང་ཞིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཆུང་ངུ་བསྐྱོད་པ་ལས་ཕྲན་ཚེགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དེའི་ཤུགས་དལ་ཞིང་ཚབས་ཆུང་ལ་དལ་ཞིང་ཤས་ཆེར་ན་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྩོལ་བ་དྲག་པོའི་ཤུགས་ བསྟེན་པས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ།ཁ་ཟས་གང་ཡང་རུང་བ་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་བ་དལ་ཞིང་ཤུགས་བུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཟུང་འབྱུང་ཚིགས་ནི་རིང་བ་ལ། །གང་ཞིག་ཟས་ལས་འབྱུང་འགྱུར་བ། །འཇུ་བར་ཉེ་བའི་ཚེ་ན་འདེབས། །ཟས་ ཞུ་ཟིན་ནས་འཕེལ་འགྱུར་བའོ།

对于'这些不完全时可治愈，完全时必定夺命'这句话，所有这些呼吸不适症状，如果这些特征不完全，则可以治愈和医治，如果各自的特征完全具备，则必定无疑会夺取生命，切断生机。
'呼吸不适的原因、先前情况、数量和本性是一致的'这句话，其中打嗝病与呼吸不适，以及原因等是相同的病。这里'一致'是相同的同义词，因此打嗝和呼吸不适在原因等方面是相似的。其中咳嗽的原因就是咳嗽增多等。先前出现的情况是'心脏和肋骨'等。如此，这些都是相同且相似的。
'打嗝分为饮食所致、轻微、双重、重大和食欲不振等五种'这句话，打嗝因饮食等差异分为五种名称。其中，由风引起的长时间进食、粗糙热硬和不习惯的饮食压迫所致的风引起打嗝，无病痛且声音不重，会打喷嚏。对于这种情况，打嗝是由风引起的，这是由于长时间进食，以及粗糙、炎热和坚硬的食物，还有食用和饮用从未习惯过的饮食而受到压迫的风所导致的打嗝症状，没有病痛感觉，声音不重，之后会打喷嚏，这就是所谓的饮食所致打嗝。
'某些通过习惯的饮食能平息的打嗝是饮食所致的'这句话，即某些打嗝通过食用和饮用以前习惯的任何饮食就能平息和停止的打嗝，就称为饮食所致打嗝。
'剧烈运动稍微扰动风气，会产生轻微打嗝。从胸腔根部发出，其力道缓慢温和。剧烈运动会加重，而稍微进食就会减缓'这句话，由于剧烈运动稍微扰动风气而产生轻微打嗝，这种打嗝从胸腔根部发出升起。由于是从小幅度扰动而产生轻微症状，因此这种打嗝的力道缓慢且症状轻微，不会造成太大痛苦。而且，如果继续剧烈运动会加重，但只要稍微进食就会立即变得缓慢和减轻。
'双重发作间隔较长，某些从饮食产生的，在消化接近时发作，在食物消化完后会加重。'

།མགོ་དང་མགུལ་པ་འདར་བྱེད་ཅིང་། །སྦོ་དང་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་དད་སྐྱེད། །བླ་དང་སློན་དང་ཚད་པར་འཁྲུ། །མིག་གདངས་གླ་ལ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐྱིགས་བུ་ཟུང་འབྱུང་ཤུགས་དྲག་པ། །གཞུང་དང་བཅས་པར་དེ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྐྱིགས་བུ་ཟུང་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིགས་རིང་པོས་ཆོད་པ་གང་ཤུགས་གཉིས་གཉིས་བསྟུད་མར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ཟས་འཇུ་བ་དང་ཉེ་ཞིང་སྨིན་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཞུ་ཟིན་ནས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྐྱིགས་བུས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་མགོ་དང་མགུལ་པ་འདར་ཞིང་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྟོ་སྤོ་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། གླལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱིགས་བུ་ཟུང་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ནི་ཤུགས་དྲག་པ་དང་ཞུ་བའི་ཚེ་ན་འབྱུང་བས་ན་ཞུ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ།།སྐྱིགས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཚུལ། །སྨིན་མ་མུར་འགྲམ་གཉིས་རེངས་ཤིང་། །མིག་ནས་མཆི་འཛག་ཧར་བར་བལྟ། །ལུས་རེངས་ཚིག་ནི་ཐོགས་ བྱེད་ཅིང་།།དྲན་དང་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་བར་བྱེད། །མེད་པའམ་སྦུབས་ནི་འགགས་བྱེད་ཅིང་། །གནད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྐྱོད་པར་བྱེད། །རྒྱབ་སྒུ་ལུས་ནི་ཁོང་སྐེམ་བྱེད། །རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་སྒྲ་ཆེ་ལ། །ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་སྨིན་མ་དང་མུར་འགྲམ་གཉིས་རེངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།སྨིན་མ་གཉིས་དང་མུར་འགྲམ་གཉིས་ན་ཞིང་བསྐྱོད་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་རེངས་ཤིང་བསྐྱོད་མི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཐོགས་ཤིང་ལྐུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཏེ་དངོས་པོ་མ་བརྗེད་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་རྒྱུ་བའི་ལམ་མེད་པར་འགགས་པ་དང་། སྙིང་ལ་སོགས་པའི་གནད་ཀྱི་ཚོགས བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་།རྒྱབ་སྒུ་ཞིང་འཁྱོག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁོང་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བ་དང་། སྒྲ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཤུགས་དྲག་པ་དང་། སྟོབས་དང་ནུས་པ་ཆེན་པོར་འབྱུང་བ་ཡིན་ པས་ན་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཞུ་བའི་གནས་སམ་ལྟེ་འོག་ནས། །སྔ་མ་འདྲ་བར་གང་ཞིག་འབྱུང་། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་ནི་བསྟུད་མར་འབྱུང་། །གླལ་དང་རྐང་ལག་བྱ་རྨྱང་བྱེད། །བྲག་ཅ་ཟབ་འབྱུང་ཟབ་མོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུ་ བའི་གནས་མཁྲིས་པའི་གནས་སམ།ལྟེ་བའི་འོག་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་སྐྱིགས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་འབྱུང་ཞིང་། སྨིན་མ་མུར་འགྲམ་གཉིས་རེངས་ཤིང་། །རྒྱབ་སྒུ་ལས་ནི་ཁོང་སྐེམ་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་དེ་བསྟུད་མར་འབྱུང་ཞིང་གླལ་བ་དང་། བྱ་རྨྱང་བྱེད་ཅིང་རྐང་ལག་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྲག་ཅའི་སྒྲ་ཟབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་འདིའི་མིང་ནི་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ།

头部和颈部颤抖，腹部膨胀且极度口渴，上吐下泻发烧，眼睛睁大且打哈欠。打嗝成对出现且力道强劲，应当知道这与消化有关。
关于'成对打嗝'是指：间隔较长时间后连续两次发生的打嗝。这种情况在食物将要消化完成时出现，在食物完全消化后会加剧。
此外，被打嗝所困扰的人会出现头部和颈部颤抖摇晃，腹部膨胀，极度口渴并被口渴所困扰，并伴有打哈欠等症状。所谓'成对打嗝'，因为在消化时出现且力道强劲，所以称为'与消化相关'。
重度打嗝发生的情况是：眉毛和两腮僵硬，眼泪流出且瞪视，身体僵硬说话困难，意识和认知混乱，食道堵塞或阻塞，影响重要器官群，驼背且身体消瘦，病根严重且声音响亮，病情严重且力道强劲。
关于重度打嗝的表现方式是伴随着眉毛和两腮僵硬等症状出现。两眉和两腮疼痛且无法活动等症状，身体僵硬无法活动，同样说话困难变得口齿不清，记忆力和认知即对事物的记忆混乱且受损，同样食物通道堵塞，心脏等重要器官群移位晃动，驼背弯曲，身体消瘦。这种打嗝病根严重且持续时间长，声音响亮，病情严重且力道强劲，能量和力量都很大，因此称为'重度'。
从消化部位或脐下，如前所述般出现，这种情况连续发生，打哈欠且手脚伸展，发出深沉的回声即为深度打嗝。
关于'深度打嗝'是指从消化部位胆囊处或脐下发出，其发生和运行方式与重度打嗝的特征如前所述相似，具有'眉毛和两腮僵硬，驼背且身体消瘦'等特征。其特别之处在于连续发生且打哈欠，手脚活动，发出深沉的回声，因此称为'深度'打嗝。

།དེ་རྣམས་ལས་ནི་དང་པོ ཡི།།གཉིས་པོ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ལས་ཟས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཕྲན་ཚེགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱིགས་བུ་གཉིས་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་པས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཐ་མ་གཉིས་དང་ཟུང་འབྱུང་བ། །མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོགས་ཤུགས་དྲག་ སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་མའི་སྐྱིགས་བུ་གཉིས་པོ་དང་། སྐྱིགས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱིགས་བུ་ཟབ་མོ་བྱ་བ་གཉིས་ནི་སྤང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱིགས་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རྟགས་ཀུན་རྫོགས་ཤིང་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཤུགས་ དྲག་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་ངོ་།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡུན་རིང་བསགས། །རྒན་པོ་བུད་མེད་ཀྱིས་དུབ་དང་། །ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་ཟས་བཅད་པ། །གློ་རྡོལ་ནད་ཅན་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡུན་རིང་དུ་བསགས་ཤིང་རྒྱུན་ རིང་པོ་གནས་པ་དང་།མི་རྒན་པོ་དང་། བུད་མེད་ལ་ཉལ་པོ་དྲགས་པས་དུབ་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་དམད་ཅིང་སྟོབས་ཟད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་བཅད་ཅིང་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་དང་། གློ་རྡོལ་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་སྐྱིགས་བུས་བཏབ་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་ གསོར་མི་རུང་ངོ་།།ནད་ཀུན་གྱིས་འཆི་བྱེད་མོད་ཀྱི། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལྟར། །ནད་གཞན་མྱུར་དུ་གསོད་མི་བྱེད། །འདི་དག་འཆི་ཚེ་ངེས་འབྱུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རིམས་ལ་ སོགས་པ་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཆི་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི།ནད་དེ་དག་ལས་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ནད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་མྱུར་དུ་གསོད་ཅིང་འཆི་བར་མི་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ འདི་གཉིས་ནི་འཆི་ཞིང་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་དེ་གཉིས་མྱུར་དུ་གསོ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་ གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གློ་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་བཏང་ སྙོམས་སུ་བཞག་ཅིང་མ་བཅོས་ན་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ཟད་བྱེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །གློ་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ནད་ནི་དུ་མ་རྗེས་འབྲང་ཞིང་། །ནད་མང་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར།།རྒྱལ་པོ་ཟད་བྱེད་སྐེམ་བྱེད་དང་། །ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནད་དུ་མ་མང་པོ་ཞིག་འབྲང་ཞིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་མང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཐོག་མར་རྒྱུ་བས་ནད་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ བྱ་ཞིང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཞི་པོ་གནོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་།ཟད་བྱེད་དང་། སྐེམ་བྱེད་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'这些中的第一个，两者应当医治'这句话，在五种呃逆中，由食物引起的和轻微的这两种呃逆容易治愈，所以应当医治。
'最后两种和双重出现的，具足特征且剧烈的应当舍弃'这句话是说，最后两种呃逆以及大呃逆和深呃逆这两种应当舍弃，同样地，所谓双重出现的呃逆，具备全部特征或症状且剧烈的也应当舍弃，不可医治。
'所有这些长期积累的，老人、女人疲惫及，病弱者、断食者，肺破病者应舍弃'这句话是说，所有这些呃逆长期积累且持续时间长的，老年人和因与女人行房过度而疲惫的，因病体力衰弱的，同样断食修行的，以及患有肺破疾病的人得呃逆病，应当舍弃，不可医治。
'虽为诸病致死因，呃逆如同呼吸障，他病不会速致死，临终时必定出现'这句话是说，这样的病人不仅仅是呃逆和呼吸困难，发热等所有疾病都会致死，但这些病中这两种的特殊之处是：呃逆和呼吸困难会迅速致死，其他病症不会迅速致死，因为这两种在死亡离开生命时必定无疑会出现。这些话是说明这两种病需要迅速医治。
《八支心要集解·词义月光》，由大师月喜所造，此为病根处品第四之解释。
其后当说大痨病消耗病之病根。对此，如前所说若对咳嗽置之不理不医治则会引起呼吸困难和消耗病，因此在其后开始此说。大痨病和消耗病是同义异名。
'多病随之而转起，众病为其先导起，王者消耗及枯竭，亦称为病中之王'这句话是说，消耗病之后会有许多病症跟随流转，同样许多病症会先行流转，因此此病被称为病王，有四种异名：损害之王、消耗病、枯竭病和病王。

།རྒྱུ་སྐར་རྣམས་དང་བྲམ་ཟེ་ཡི། །རྒྱལ་པོའི་གཅོང་དུ་སྔོན་གྱུར་ཅིང་། །གང་ཡང་ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གནོད་པའི་ རྒྱལ་པོར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣར་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་དང་། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཟླ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ། ཟླ་བ་སྣར་མ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཆགས་པས་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་བས་ན་ནད་འདི་ལ་ནད་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ནད་ཡིན་པས་ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་དྲུག་པའི་མཚམས་སྦྱར་བས་བསྒྲུབ་པའམ། ཡང་ན་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ནད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་ཤིང་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ལ།བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་ནད་དུ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། ནད་མང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་སྨན་ནི་ཟད་བྱེད་ ཅིང་།།ཟད་ལས་འབྱུང་བས་ཟད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་སྨན་གྱི་དངོས་པོ་གཉིས་ཟད་པ་ནི་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་སྨན་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ནད་འདི་ལ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་འདི་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། ལུས་ཟད་ཅིང་ འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྨན་མང་པོ་ཡང་ཟད་ཅིང་གཏུགས་པར་བྱེད་པས་ན། ནད་འདི་ལ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཟད་བྱེད་དེ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཟད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་མིང་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དྭངས་སོགས་སྐེམས་པས་ སྐེམ་བྱེད་ཡིན།།དེ་རྣམས་དེ་ལས་གསལ་བས་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་སྐེམ་ཞིང་རེངས་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་ལ་སྐེམ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རགས་ཤིང་གསལ་ལ་ནུས་པ་ཆེ་བས་ན་ ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དྲག་ཤུལ་བསྟེན་དང་ཤུགས་བཀག་དང་། །ཁུ་ཆུ་དྭངས་མ་སྣུམ་ཟད་དང་། །ཟས་སྐོམ་ཆོ་ག་དང་བྲལ་བསྟེན། །བཞི་པོ་འདི་དག་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ནི་མ་ལྕོགས་བཞིན་དུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྟེན་དྲགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དྲག་ཤུལ་གྱི་སྟོབས་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཉམས་ཀྱིས་ལྕོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟེན་ཞིང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་བྱེད་པའོ། །ཤུགས་བཀག་པ་ནི་ངོ་ཚ་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་འཕྱེན་ལ་སོགས་པ་བཀག་ཅིང་བསྡམས་པའོ།།ཁུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཟད་ཅིང་དེངས་པར་བྱེད་པའོ། །ཟས་དང་སྐོམ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་བྲལ་བར་བསྟེན་པ་ནི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་མི་ མཐུན་པར་བསྟེན་ཞིང་།དེའི་ཆོ་ག་དང་མི་མཐུན་པར་བྱས་ནས་མི་འཕྲོད་པ་ཟ་བའོ།

'星宿们和婆罗门的王者曾经生病，也成为疾病之王，因此称为损害之王。'这是说，以昴宿等星宿和婆罗门的王者是月亮，在过去最初劫时，月亮对昴宿极度贪恋而生重病，因此这种病称为疾病之王。
由于是王者之病，所以称为疾病之王，这是以第六格关系词来成立的。或者，既是消耗病又是王者，所以是疾病之王。在诸病中安住，为众多热病等疾病所环绕。
如刚才所说的方式，众多疾病相随，许多病症先行，因此具有神通的仙人们说这重病为损害之王。
'消耗身体和药物，从消耗而生故为消耗病。'这是说，使身体和药物两者消失殆尽，因此使身体和药物消耗的这种病称为消耗病。因为此病生起时，身体消耗而衰败，也会耗尽许多药物，所以这病称为消耗病。
或者，因从消耗而生故为消耗病，因为从身体精华消耗的原因而生，所以名为消耗病。
'因使精液等干枯故为干枯病，这些病因此明显故为王。'这是说，使精液等七种身体精华干枯僵硬，所以称为干枯病。又因为这些病中粗显明了且力量强大，所以称为疾病之王。
'过度从事剧烈运动、抑制自然生理、精液精华油脂耗尽、不当饮食规律，这四者是其因。'这是说，重病的原因是在体力不支的情况下，过度从事剧烈运动等而产生。
其中，剧烈运动是指从事搏斗等超出体力所能承受的活动，做出伤害身语意的剧烈努力。抑制自然生理是指因羞耻等原因抑制大小便和打喷嚏等。
精液等耗尽是指使从其因而生的物质耗尽消失。不当饮食规律是指不按照医药论典饮食，违背其规律而食用不相宜之物。

།དེ་ཡིས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། །བད་ཀན་བསླངས་ནས་ཐམས་ཅད་དུ། །ལུས་ཀྱི་ཚིགས་ཀུན་ལ་ཞུགས་ཏེ། །དེ་ཡིས་རྩ་སྒོ་ལ་གནོད་ཅིང་། །བུ་ གའི་སྒོ་ནི་བཀག་པའམ།།ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་ཁ་བྱེ་འགྱུར། །སྟོད་སྨད་ཐད་ཀར་གནས་ནས་ནི། །རང་གི་ནད་ནི་ཇི་བཞིན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་རླུང་བསླང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་པས་ན། རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱས་པ་ དང་།མཁྲིས་པ་བསླངས་ནས་རང་གི་གནས་ལས་གྱེན་དུ་འཕོ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་བསླངས་ནས་སྟོད་སྨད་དང་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་ཀུན་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། ཚིགས་དག་ལ་གནོད་ ཅིང་རབ་ཏུ་ན་བར་བྱེད་པ་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་རྩ་སྒོ་ལ་ཡང་གནོད་ཅིང་བཅོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་ག་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བའི་སྒོ་བཀག་ནས་གནས་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ལན་འགའ་རྩའི་སྒོའམ། ཁ་བྱེ་ཞིང་ རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ལན་འགའ་ནི་སྟོད་དུ་འགྲོ།།ལན་འགའ་ནི་རོ་སྨད་དམ་རྩིབ་ལོགས་སུ་ཐད་ཀར་སོང་ནས་རང་རང་གི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐྱོད་དེ་སྟོད་དུ་རྒྱུ་ན་ནི་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྨད་དུ་རྒྱུ་ན་ནི་རོ་སྨད་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཐད་ཀར་འགྲོ་ན་ ནི་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་འབྱུང་འགྱུར་བའི་སྔོན་ཚུལ་ནི། །ཆམ་འདེབས་སྦྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་། །མཆིལ་མ་ཁ་ནས་རོ་མངར་བྲོ། །ལུས་དང་མེ་དྲོད་ཉམ་ཆུང་བྱེད། །གཞོང་སྣོད་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་ནི། །གཙང་ཡང་མི་གཙང་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཕལ་ ཆེར་ཟས་དང་སྐོམ་སྩོགས་ལ།།སྦྲང་མ་རྩ་དང་སྐྲ་སོགས་འབབ། །སྙིང་འཕར་སློན་བྲོ་ཡི་ག་འཆུས། །ཁ་ཟས་ཟོས་ཀྱང་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །ལག་པར་ལྟ་ཞིང་རྐང་གདོང་སྐྲང་། །མིག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀར་པོར་སྣང་། །ལག་ངར་དག་ནི་འཇལ་བར་འདོད། །ལུས་ལ་ འཇིགས་སུ་རུང་བར་མཐོང་།།བུད་མེད་ཆང་དང་ཤ་ལ་དགའ། །སྨོད་དང་ཀླད་པ་འགེབས་པར་བྱེད། །སྐྲ་དང་སེན་མོ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ། །རྨི་ལམ་དུ་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ། །རྩངས་པ་སྡིག་སྦྲུལ་གཅན་གཟན་སྤྲེའུ། །བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཙེས་པར་མཐོང་། །སྐྲ་རུས་ཕུབ་མ་ཐལ་སོགས་ ཀྱི།།ཕུང་པོ་ལ་ནི་འཛེག་པ་དང་། །ཡུལ་དང་གྲོང་ནི་སྟོང་པ་དང་། །ཆུ་ཀླུང་སྐམ་པར་རྨི་ལམ་མཐོང་། །སྐར་མདའ་རི་བོ་ལྟུང་བ་དང་། །ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ནི་འབར་བ་རྨི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་བཞིན་ པའི་ཚུལ་སྔར་བྱུང་བའི་རྟགས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཆམ་པ་ནི་སྣ་ནས་འཛག་པའི་ནད་དེས་འདེབས་སོ། །སྦྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་སྦྲིད་པ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་མང་བའོ། །མཆིལ་མ་མང་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ལྗན་ལྗིན་ཁ་ནས་མང་དུ་འོང་པའོ། །ཁའི་ནང་ རོ་མངར་བར་བྲོ་བ་ནི་མངར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་མེ་དྲོད་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ལུས་ཁོང་རྨྱ་ཞིང་ཞུམ་པ་དང་། ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། གཞོང་པ་དང་སྣོད་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ འཁྲུལ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།

由此引起风、胆和痰，遍及一切，进入身体所有关节，由此损害脉门，或堵塞孔窍，或者极度开张。停留于上下正中，随各自病症而生。
对此，由于暴烈等引起风动而混乱，使之增长扩大，引起胆汁向上移动并扩大，同样引起痰遍及上下和胁等一切处，进入身体所有关节内，损害关节并引起剧痛。
同样，由此损害遍及全身的脉门，同样堵塞诸孔窍的出入门户，或者有时开张脉门，使之扩大后，有时上行，有时直接前往下部或胁部，随各自病症而动，若上行则生上部之病，若下行则生下部之病，若直行则生胁部之病。
其发生之前兆是：感冒、频繁打喷嚏、口中唾液甜味、身体和消化力衰弱、虽见清洁的器皿饮食等物却视为不净、多见饮食中落入苍蝇虫蚁和头发等、心悸口淡失去食欲、虽进饮食仍虚弱无力、看手掌且手脚浮肿、眼睛呈现极白、想要测量前臂、见身体可怖、喜欢女人酒肉、诽谤和遮盖头部、头发指甲极速生长。
梦中见蝴蝶、蜥蜴、毒蛇、野兽、猴子、鸟类等侵扰，攀登骨发糠秕灰等堆，见荒废的地方和村庄，见河流干涸，梦见流星和山崩，梦见树木燃烧。
对此，大疾病之前兆征象是感冒等，感冒是从鼻子流出的病。频繁打喷嚏是剧烈且多次打喷嚏。唾液多是痰液从口中大量流出。口中甜味即是甜味。身体和消化力衰弱是身体虚弱萎靡且不能消化食物。清洁的盆器和细小器皿等却视为不净，是当时生起颠倒认知而产生错乱。

།ཡང་ཕལ་ཆེར་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པར་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་ཞིང་འབབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་འཕར་ཞིང་རྒལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལག་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྟ་ཞིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་རྐང་པ་དང་གདོང་སྐྲང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞིང་སྐྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལག་ངར་གཉིས་འཇལ་བར་འདོད་ཅིང་ངའི་ལག་ངར་ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་སོང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་ཅིང་འཇལ་བ་དང་། རང གི་ལུས་མཛེས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་ལ་འཇིགས་པའི་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མི་སྡུག་ཅིང་འཇིགས་སུ་རུང་བར་མཐོང་བའི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།བུད་མེད་དང་ཆང་དང་ཤ་ལ་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་ ཉིད་ལ་སྨོད་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང་།ཀླད་པ་སྟེ་སྤྱི་བོ་གོས་ཀྱིས་འགེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྲ་དང་སེན་མོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རིང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལ་སོགས་པས་གཙེས་ཤིང་མནན་པར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་འཛེག་པར་རྨི་བ་དང་། ཡུལ་དང་གྲོང་སྟོང་ཞིང་སྐྱེ་བོ་མི་གནས་པ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཆུ་རྣམས་སྐམས་ཤིང་གྲོག་པོ་སྟོང་པ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྐར་མདའ་ལྟུང་བ་དང་། རི་བོ་ལྟུང་ཞིང་བསྙིལ་བ་རྨི་བ་དང་། ལྗོན ཤིང་བཟང་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་འབར་ཞིང་མེའི་ཕུང་པོར་འགྱུར་བ་རྨི་བ་སྟེ།མཚན་མ་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོད་དུ་གནས་ན་ཆམ་པས་འདེབས། །ལུད་པ་ལུ་ཞིང་དབུགས་མི་བདེ། །ཕྲག་པ་སྤྱི་བོ་ན་བ་དང་། །སྐད་འགགས་ཡི་ག་འཆུས་པར་ འགྱུར།།སྨད་གནས་བཤང་སླ་རྟུག་སྐམ་བྱེད། །ནང་གྲོལ་ནང་གནས་སློན་པར་བྱེད། །ཐད་ཀར་གནས་པས་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།ཚིགས་ལ་གནས་ན་རིམས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་རོ་སྟོད་དུ་གནས་ན་ཆམ་པས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་ པ་ནད་བདུན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ནད་དེ་རོ་སྨད་དུ་སོང་བས་ནི་བཤང་བ་སླ་བའམ་རྟུག་སྐམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟུག་པ་སླ་བ་ནི་ཞིག་ཅིང་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྐམ་པ་ནི་སྲ་ཞིང་འགགས་ཏེ་འཁྲེན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལས་ལན་འགའ་ནི་སླ་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་སྐ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་གཉིས་ཆ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནད་དེ་ནང་གྲོལ་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ནི་སློན་ཞིང་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །ཐད་ཀར་གནས་པའི་ནད་ཀྱིས་ནི་རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་དེ་ནི་ཚིགས་ལ་གནས་པས་ནི་རིམས སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནད་ཚུལ་བཅུ་གཅིག་ནི། །གཅོང་ཆེན་ལྡན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་བཅུ་གཅིག་པ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྩ་སྦུབས་རྣམས་བཀག་པ་ ལས་ནི་སྐམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་ཁ་བྱེ་བ་ལས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གྲངས་ཀྱིས་འདི་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་བཟུང་གི། གཉི་ག་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་ཆམ་པ་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། ཕྲག་པ་ན་བ་དང་། སྤྱི་བོ་ན་བ་དང་། སྐད་འགགས་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། བཤང་བསླ་བ་དང་། རྟུག་པ་སྐམ་པ་དང་། སློན་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་དང་། རིམས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་དག་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི ནད་ཡིན་ནོ།

又多数在饮食等物上有苍蝇等落下，心跳气喘等，反复观察两手，无故脚和脸肿胀，同样两眼变得非常白而发灰，同样想要测量两前臂说'我的前臂尺寸有多长'而想要知道并测量，对于自身美丽无瑕且无所畏惧的状态也会产生丑陋可怖的错误认知，
喜好女人、酒和肉而生起强烈欲望，又对这些事物生起诽谤，头顶以衣物遮盖，头发和指甲极度增长变长，梦中见到被蝴蝶等压迫碾压，同样梦见攀登头发等堆，梦中见到空无人烟的地方和村庄，梦中见到河水干涸和空谷，
流星坠落，梦见山崩塌陷，梦见美好树木燃烧成火堆，这些征兆将会出现。若住于上部则感冒侵袭，咳痰且呼吸不畅，肩膀头顶疼痛，声音嘶哑味觉改变。若住下部则大便稀溏或干结，肠道内住则损坏，若住正中则胁痛，若住关节则发热。
即是说，重大慢性病在上部则引起感冒等七种病。此病若至下部则大便稀溏或干结，稀溏是指溃烂而泻下。干结是指坚硬阻塞而便秘，有时会稀溏，有时会干结，这两者不会平衡。此病若住于肠道内则损坏而排出。若住于正中则胁部刺痛。此病若住于关节则生发热病。
如是十一种病态，将从具重病者生起。即是说，具有重大慢性病者将生起包括感冒在内的十一种病。其中脉道堵塞则会干枯，脉道开通则会膨胀。因此数量上这两者任一发生，两者不可能同时出现。其数量为：感冒、咳痰、呼吸不畅、肩痛、头顶痛、声音嘶哑、味觉改变、大便稀溏、大便干结、损坏、胁痛和发热，这十一种是消耗性疾病。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བླ་བརྣན་དག་།སྐད་འགགས་བྲང་དུ་ན་བ་དང་། །ཁ་གླལ་ལུས་གྲུགས་མཆིལ་སྣབས་མང་། །དྲོད་ཉམས་ཁ་མནམ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བླ་བརྣན་ནི་སྐད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ བདུན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ།ནད་སྔ་ན་གནས་པའི་སྟེང་དུ་ནད་ཕྱི་མ་བྱུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ནི་བླ་བརྣན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ཀླད་པ་དང་། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་ཤ་ཡན་ལག་ན། །སྐད་འགགས་མགུལ་པ་སུབས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཅོང་ཆེན་པོ་ནི། ཀླད་པ་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་རྒྱས་རྐང་ལག་ཕྲག་པ་ཚ། །ཚད་འཁྲུ་ཁྲག་ཏུ་སློན་པ་དང་། །ཁ་མནམ་རིམས་འདེབས་མྱོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ བ་ལ།དེ་ལ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གཅོང་ཆེན་པོ་ནི། རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་། ཕྲག་པ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཡི་ག་འཆུས། །སློན་ལུད་ལུས་དང་ཡན་ལག་ལྕི། །མཆིལ་སྣབས་མང་ ཞིང་ཆམ་པས་འདེབས།།དབུགས་མི་བདེ་སྐད་འགགས་དྲོད་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་བའི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ནི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་ཀྱིས་མེ་དྲོད་ཉམ་ཆུང་བས། །འབྱར་བཅས་བད་ཀན་རྒྱས་གྱུར་ ནས།།རྩ་སྤུབས་སྒོ་ནི་འགགས་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་དྲོད་ནི་ཆུང་གྱུར་པས། །དྭངས་མ་རང་གི་གནས་སུ་ནི། །མ་ཞུ་བླ་བརྣན་དེ་དང་དེ། །སྐྱེད་ཅིང་ཤ་སོགས་མི་འགྱུར་ལ། །ཁྲག་ནི་གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་ སོགས་པའི་ནད་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ནུས་པ་བྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་འབྱར་བག་དང་བཅས་པའི་བད་ཀན་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ།རྩ་སྦུབས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་འགགས་ཤིང་བཀག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དྲོད་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་དྭངས་མ་རང་གི་ གནས་སུ་ལེགས་པར་མ་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་ནུས་པའི་དྭངས་མ་དེ་ལས་བླ་བརྣན་སྐད་འགགས་པ་དང་།བྲང་དུ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དང་དེ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཁྲག་གྱེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་མཆིལ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཁོང་པ་ཉིད་དུ་ཟས་འཇུ་བས། །དྭངས་མར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །ཕལ་ཆེར་དྲི་མ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །ལུས་ཟུངས་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གཅོང་ ཆེན་པོའི་ནད་འདི་ཡོད་པ་ལ།ཁོང་པའི་དྲོད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་ཀྱི། མེ་དྲོད་གཞན་གྱིས་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕྲལ་དུ་དྲི་མ་བཤང་གཅི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཟུངས་རྣམས་འཕེལ་ཤིང་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དེ། དྭངས་མའི་ བཅུད་ལུས་ཀྱང་བརྟས་ཤིང་ཚིམ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།དྭངས་མ་ཁྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་ན། །ཤར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཟད་བྱེད་ཅན་ནི་བཤང་འཕེལ་བ། །འབའ་ཞིག་གིས་ནི་གནས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེའི་ ལུས་ཟུངས་དྭངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་ན།ཤའི་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཟད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་བཤང་བ་འབའ་ཞིག་ཉེ་བར་འཕེལ་བས་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། དྭངས་མས་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབའ་ཞིག་གི་སྒྲ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།

对于这些疾病的并发症：声音嘶哑、胸部疼痛、打哈欠、身体佝偻、痰涕增多、体温下降、口臭等症状。对于这些感冒等疾病的并发症，应当知道声音嘶哑等七种症状。在原有疾病的基础上，后来的疾病出现并伴随痛苦，这就称为并发症。
其中风病变化时，头痛、肋骨疼痛、肌肉和四肢疼痛、声音嘶哑、喉咙堵塞。其中风气占主导地位所引起的重病，会出现头痛等症状。
胆病增盛时，手脚和肩膀发热、热泻、吐血、口臭、发烧、昏迷。其中胆病占主导地位所引起的重病，会出现手脚和肩膀发热等病症。
痰病所致时，食欲不振、呕吐、身体和四肢沉重、痰涕增多并伴有感冒、呼吸不畅、声音嘶哑、体温下降。痰病增盛所引起的重病会出现食欲不振等症状。
由于疾病导致消化之火微弱，粘稠的痰病增盛，脉道堵塞，身体组织温度降低，精华在其所在处不能消化，各种并发症随之产生，不能转化为肌肉等组织，血液向上涌出。由于风等疾病导致消化之火微弱且能力减退等原因，粘稠的痰病增盛，脉道堵塞受阻，同样身体组织温度降低，精华在其所在处不能良好消化成熟，由这种精华产生声音嘶哑、胸痛等各种由其原因所致的并发症，因此不能转化为肌肉等身体组织，同样血液向上涌出并伴随痰液等一起出现。
虽然食物在腹中消化，但不能转化为精华，大多变成废物，不能增长身体组织。由于有这种重病，虽然腹中的热力能消化食物，但其他的消化之火不能使精华等次第成熟。因此立即变成大小便等废物，不能增长滋养身体组织，精华的营养也不能使身体强壮和满足。
精华既然不能转化为血液，更何况说转化为肌肉呢？消耗性疾病仅仅依靠大便的增多而维持。重病患者的身体组织中所谓的精华也不能转化为血液，更不用说增长肌肉组织了，具有消耗性疾病的人仅仅依靠大便的增多而维持，不会因精华而增长血液等。这里'仅仅'一词表示确定。

།མཚན་མ་ཆུང་ཡང་ཉམ་ཆུང་ཞིང་། །ནད་ཀྱིས་སྨན་གྱི་སྟོབས་མི་བཟོད། །སྤང་བྱ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་།མི་མཉམ་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ནད་ཀྱིས་སྨན་གྱི་སྟོབས་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ལྡན་ཡང་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉམས་ཀྱི་སྟོབས་བཟོད་ཅིང་། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་གསོར་རུང་བ་ཡིན་པས་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་གཅོང་ཆེན་པོའི ནད་བཤད་ཟིན་ནས།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སྐད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ནི་སྣ་རེ་འདུས་པ་དང་། །ཟད་བྱེད་ཚིལ་ལས་གྱུར་པ་དྲུག་།སྐད་འགགས་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་སྣ་རེ་རེ་ཞེས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་སོ་སོ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གསུམ་ཅར་འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཏེ་བཞི་པ་དང་། ཟད་བྱེད་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཚིལ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་སྐད་འགགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལས་རླུང་གཡོ་ཉམ་ཆུང་རྩུབ། །གྲེ་བ་གྲམས་གང་སྙམ་བྱེད། །དེ་ལ་སྣུམ་དྲོ་འོ་མས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐད་འགགས་པ་དྲུག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ནི་གཡོ་ཞིང་སྐད་འགྱུར་ཏེ་མི་བརྟན་པ་དང་། ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཁོང་རྨྱ་བ་དང་། རྩུབ བག་ཏུ་གནས་པ་དང་།གྲེ་བ་ནས་ཀྱི་གྲ་མས་གང་བ་སྙམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ན་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྣུམ་བག་དང་། དྲོ་བ་དང་། འོ་མས་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་རྐན་ལྐོག་ཚ། །སྐམ་ཞིང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་ འགགས་པ་ནི།རྐན་དང་ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་ཚ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཉིད་སྐམ་པ་དང་། སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཤིང་ཚིག་མི་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་མགུལ་པ་བྱུགས་སྙམ་བྱེད། །སྐད་ཀྱི་གསང་དམའ་ངར་ངར་འཛེར། །ཐོགས་བཅས་ འགྱུར་རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི།།མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་སྒྲ་ངར་ངར་པོར་འདོན་ཞིང་འཛེར་བ་དང་། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། བར་བར་དུ་འཁྲུལ་ཞིང་བརྗེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་ནད་གཞི་གསུམ་པོ་ ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་འགགས་པ་ནི་མཚན་མ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཟད་བྱེད་ལས་ནི་དྲུད་སྙམ་བྱེད། །དུ་བས་བདུགས་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཅེས་ཏེ་གཅོང་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་འགགས་པ་ནི་ལྐོག་མ་ དྲུད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་།ལྐོག་མ་དང་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་དུ་བས་བདུགས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ན་བ་དང་སྨྲ་བ་ན་ཡང་དུ་བས་སུབས་ཏེ་སྨྲ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིལ་གྱུར་བད་ཀན་བདག་ཉིད་ཅན། །ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་མི་ནུས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ནི་མགུལ་པ་བྱུགས་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་བརྡ་སྤྲོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འདུས དང་ཐ་མར་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སྐད་འགགས་པ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།

虽然症状轻微且体弱，病情不能承受药力，应当舍弃。这是说，虽然感冒等症状，以及心脏和肋骨疼痛等病症轻微，但是体力不均衡且虚弱，病情不能承受药力的病人，应当舍弃，不可医治。
除此之外，即使具备所有症状也应医治。这是说，除此之外的病人能承受病情，且具有体力的，即使具备所有症状也可以医治，因此具有体力的病人在任何情况下都应医治。
以上已经讲述了重大疾病，接下来为了说明其支分的失音等病，所说：病有单一、聚合、消耗症和脂症等六种，这是失音的分类。这是说，单一病指风、胆和痰各自所生的三种，三者聚合所生为第四种，消耗症所生和脂症所生，这六种是失音的分类，应当了知。
其中风动体弱粗糙，喉咙似被麦糠充满。用油温牛奶治疗有效。这是说，在六种失音中，由风引起的失音是动摇且声音不稳，身体虚弱且内心烦躁，粗糙，喉咙似被麦糠充满般疼痛，对此用油性、温热和牛奶治疗有效。
胆病所生上颚喉热，干燥且不能说话。这是说，由胆病所生的失音是上颚和喉咙部位发热，这些部位干燥，不能说话且发不出声音。
痰病喉咙似被涂抹，声音低沉且嘶哑。有阻碍，具有所有症状的，具备一切特征。这是说，声音嘶哑且低沉，有阻碍，即间或混乱且忘记。所有的意思是由三种病因所生的失音具有这三种所有特征。
消耗症似被摩擦，如被烟熏极痛苦。这是说，消耗症即重大疾病所生的失音，感觉喉咙似被摩擦般疼痛，喉咙和上颚部位如被烟熏般极其疼痛，说话时也感觉被烟遮蔽般说话。
脂症属痰本性，不能表达言语。这是说，由脂所生的失音与痰病章节中所说的喉咙似被涂抹等特征相同。同样也不能表达言语且说话极不清晰。
此中聚合和最后应舍弃。这是说，在这些失音中，由所有病因聚合所生的和由脂所生的失音因不可医治而应舍弃。

།ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །ལྕེ་སྙིང་གནས་ པ་སོ་སོ་དང་།།འདུས་པ་དང་ནི་ཡིད་ཀྱི་ནི། །གདུང་བ་ལས་གྱུར་ལྔ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལྕེ་དང་སྙིང་ག་ལས་གནས་པ་སོ་སོ་སྟེ། གསུམ་པོ་སོ་སོ་ལས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། འདུས་པའི་ནད་ལྕེ་དང་སྙིང་ལ་ གནས་པ་ལས་བཞི་པར་འགྱུར་རོ།།ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་མྱ་ངན་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་གསུངས་པ་ལས་ཡིག་འཆུས་པ་ལྔ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ནི་བསྐ་དང་ཁ་མངར་བྲོ། །རླུང་སོགས་གསུམ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ ལས་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་རིམ་བཞིན་ཁ་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།རླུང་ལས་གྱུར་པས་ནི་ཁ་བསྐ་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བས་ནི་ཁ་ཁ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པས་ནི་ཁ་མངར་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ལས་ གྱུར་པ་རོ་བྲོ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ནི་རོ་བྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དྲི་ང་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་འདི་ལྟར་བྲོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྡ་སྤྲོད་མི་ནུས་སོ། །མྱ་ངན་ཁྲོ་སོགས་ནད་ཇི་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་དང་ ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ་ཡིན་ཏེ།རོ་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པས་གདུང་བའི་ཡིད་ལས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཞིང་བསྐ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁྲོ་བ་ལས་གྱུར་པས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་གདུང་བ་ལས་ནི་བད་ཀན་འཁྲུགས་པས་མངར་བ་བྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སློན་བྲོ་ནད་གཞི་སྣ་རེ་ཀུན། །མི་སྡུག་ཡུལ་ལས་བྱུང་ལྔ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་བྲོ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ནད་གཞི་གསུམ་སྣ་རེ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་དང་། ཀུན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་དང་། མི་སྡུག་པའི་དོན་ནམ་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཡུལ་ལམ་དོན་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་། ། འཁྲུགས་པས་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ཕུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པ་འདི་དག་ནི་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་རང་གི་ཐ་མལ་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་སློང་ཞིང་སྟོད་དུ ཕུལ་བས་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནས་ཁའི་བར་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་བ་སློངས་ན་ཁ་ཚ་བྲོ། །མཆིལ་མང་ཡི་ག་འཆུས་སྔོན་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་བྲོ་བ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་ནད་སློང་ཞིང་བསློངས་ནས་ཁ་ཚ་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན།སྔོན་བྱུང་བ་སྟེ་འདི་དག་ནི་ནད་ཀྱི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རླུང་གྱུར་ལྟེ་བ་རྒྱབ་ཏུ་ཟུག་།རྩིབ་ལོགས་ན་ཞིང་ཟས་སློན་ནས། །ཅུང་ཟད་འབྱུང་ཞིང་ཆད་པ་དང་། །རོ་བསྐ་ལྦུ་བ་ཅན་དུ་སྐྱུག་།སྒྲེགས་པའི་སྒྲ་བཅས་ མདོག་གནག་ལ།།སླ་ཞིང་འབྱུང་དཀའ་སྒྲ་དང་བཅས། །ལུད་པ་ཁ་སྐམ་ཀླད་སྙིང་ན། །སྐད་འགགས་པ་དང་ཁོང་སྙོམ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ནི་ལྟེ་བ་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་གཟེར་བ་དང་། སྐྱུག་ པ་ཁ་ཟས་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ཞིང་བར་བར་དུ་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རོ་བསྐ་བའི་རྣམ་པ་ལས་ལྦུ་བ་ཅན་སྐྱུག་པར་འགྱུར་རོ།

关于'食欲障碍的疾病，舌心各处及，聚合以及意，苦恼所生为五'这句话，食欲障碍的疾病是由风等病在舌和心处各自安住，三者各自产生三种，由聚合病在舌和心处安住而成第四。由意的苦恼、忧愁和愤怒等多种形式所说而成第五种食欲障碍。
关于'口涩及甜味，风等三依次配'这句话，由风等所生的食欲障碍的症状依次为口涩等，由风所生则口涩，由胆所生则口苦，由痰所生则口甜。
关于'由诸因所生无味'这句话，由所有病根聚合所生的食欲障碍是无味的，对于有无臭味的确定，这样称为'味'是无法解释的。
关于'忧愁愤怒等随病'这句话，由忧愁和愤怒等所生的食欲障碍不离其病的本性，具有涩味等任何一种。其中由忧愁和恐惧折磨的心则风失调而成涩味。由愤怒所生则产生胆病而成苦味。由贪欲折磨则痰失调而成甜味。
关于'呕吐病根各一切，不悦境生为五'这句话，呕吐有五种：由三种病根各自所生的三种，由聚合所生的一种，由不悦意的对境或境界，即不悦意的色声香味触等所生的是第五种。
关于'此等上行风，失调诸病推'这句话，这些食欲障碍是由上行风失调，即偏离其自然状态，使痰、胆等一切病向上推动，遍及从胸腔以上直至口部。
关于'彼等发作时口热味，唾多食欲障前起'这句话，那些呕吐在病发作时，口热有味等先前生起，这是说明这些是病的前兆。
关于'风生脐背痛，肋痛食上涌，少许出断续，涩味有泡吐，伴响色暗黑，稀薄难出声，咳干头心痛，声嘶伴胸闷'这句话，由风所生的呕吐是脐部和背部疼痛，肋部疼痛，食物向上涌出，之后少许出现并间断性地以涩味形式吐出带泡沫的物质。

།སྒྲེགས་པ་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་དོག་གནག་པ་དང་། སླ་ཞིང་དྭངས་པར་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་དཀའ་ཞིང་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཐལ་ཆུ་འདྲ་བ་ལ། །དུད་ཁ་ལྗང་སྔོན་མདོག་སེར་སྐྱུག་།ཁྲག་བཅས་རོ་སྐྱུར་ཚ་ཞིང་དྲོ། །སྐོམ་དད་བརྒྱལ་ཚ་གདུང་བཅས་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ནི་ཐལ་ཆུ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་ཞིང་ཁ་དོག་དུད་ཁར་གནས་པའམ། དུ་བ་ལྟར་ཚ་ཞིང་དཀུ་བའི་སྒྲེགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁ་དོག་ལྗང་ཁུ་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་སྐྱུག་ཅིང་ཁྲག་དང་བཅས་པར་འབྱུང་ལ། རོ་ནི་སྐྱུར་བ་དང་ཚ བ་དང་ལྡན་ཞིང་དྲོ་བའི་བག་ཏུ་སློན་ལ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྣུམ་པ་བསིལ། །ནལ་ནལ་པོར་འདུག་དྲ་བ་རིས། །རོ་མངར་ལན་ཚྭ་བྲོ་ཚབས་ཆེ། །ཆགས་ཤིང་བ་སྤུ་བརྩེ་བར་བྱེད། །གདོང་སྐྲང་ཁ་ནང་མངར་བ་བྲོ། །སྙོམ་ཞིང་སྙིང་ན་ ལུད་པ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ནི་སྣུམ་བག་ཏུ་སློན་ཞིང་སྐྲང་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་རྒྱུན་ནལ་ནལ་པོར་འཛག་པ་དང་། སྐྱུག་པ་དྲ་བ་རིས་སམ་སྐར་ཁུང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དང་། རོ་མངར་ཞིང་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། ཚབས་ཆེ་ཞིང་ མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་།གྲེ་བར་ཆགས་ཤིང་འབྱར་བ་དང་། བ་སྤུ་པགས་པ་བརྩེ་ཞིང་རེག་མི་བཟོད་པ་དང་། གདོང་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་རྟགས་ཀུན་ལྡན། །འཆི་ལྟས་ལས་བཤད་གང་དེ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་འཆི་ལྟས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སློན་བྲོ་བའི་ནད་ཤུགས་དྲག་པ་དང་། བཤང་གཅི་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་ བྱ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་ངོ་།།རུལ་དང་མི་གཙང་བཙོག་པ་དང་། །སྐྱུག་བྲོ་མཐོང་དང་ཐོས་སོགས་ཀྱིས། །ཡིད་གདུངས་སྙིང་ལ་ཕོག་གྱུར་སློན། །མི་སྡུག་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་མནམ་པ་ དང་ཟོས་པ་དང་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་གདུངས་ཤིང་སེམས་བཅོམ་པར་འགྱུར་ལ།སྙིང་ལ་ཕོག་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་ནས། སློན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་ པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཡིད་མི་བདེ་སྐོམ་སྲིན་བེའུ་སྣབས། །རླུང་སོགས་ཉིད་ལ་གནས་པར་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སློ་ན་བྲོ་བ་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ལ་ཤེས་པར་བྱའི། རླུང་ལ་ སོགས་པ་མེད་པར་དེ་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་སྦྲུམ་མ་ཟླ་གཉིས་ལོན་ཕན་ཆད་མངལ་བསལ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །གཟེར་དང་འཕར་དང་སྙིང་ན་བ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་སྲིན་བུའི་ནད། །སྲིན་བུའི་སྙིང་ནད་མཚན་མ་ལས། །དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུའི་ནད་ལས་སྐྱེས་པའི་སློན་བྲོ་བ་ནི་གཟེར་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲིན་བུའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་མིག་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་ནད་ནད་ནི་རེ་རེ་འདུས། །སྲིན་བུ་ལས་ གྱུར་རྣམ་ལྔར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་ནད་ནི་རླུང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བཤད་དོ།

伴随着呕吐声音而出现，颜色发黑，且呈现稀薄清澈状，难以呕出且伴有声响，同样也会伴有痰等。
胆病变化如碱水般，烟色、绿色、蓝色、黄色呕吐，带血且味酸热温，伴有口渴、昏厥和炎热。即胆病引起的呕吐如碱水一般，呈现烟色或如烟般热烫并伴有呕吐声，呕出绿色、蓝色和黄色物质，且带血。其味道具有酸性和热性，带有温热感，并伴有口渴等症状。
痰病引起的呕吐油腻而凉，粘稠流动如网状纹理，味甘咸呕吐剧烈，粘附且使汗毛竖立，面部浮肿口中发甜，昏沉且胸痛有痰。即痰病引起的呕吐呈现油腻状且肿胀，痰液持续不断地流出，呕吐物呈网状或如筛孔状，味道甘甜而咸，症状剧烈且量多，粘附于喉部，皮肤汗毛竖立且触感难忍，伴有面部浮肿等症状。
三者俱发具备所有症状，应当避免死兆中所述者。即由风等三种病因共同引起的呕吐具有所有特征，因无法治愈而应当放弃。另外，在死兆章节中所述的剧烈呕吐病症以及大小便呕吐等症状也应当放弃，因为无法治愈。
腐烂及不净污秽等，因见闻呕吐等，心受困扰而呕吐，是由不悦境所致。即由于见到、听到、闻到、食用、触摸和思维腐烂等事物而心生烦恼，内心受到打击，因此产生的呕吐称为由不悦境引起，即由遇到不喜欢的境况所致。
心不悦、口渴、虫卵、鼻涕，应观察是否存在风等病。即第四种虫等四种情况应当按照风等三种呕吐的特征来观察判断，若无风等病因则不会发生这些症状。心不悦是指孕妇怀孕两个月以上堕胎后出现的症状。
刺痛、跳动和心痛，特别是虫病，应从虫心病症状中了解。即由虫病引起的呕吐具有刺痛等特征，同样可从虫病的症状如眼睛发黑等来了解。
心病各自汇集，虫所致分五种。即心病包括由风、胆、痰引起的，由三者汇集引起的，以及由虫引起的，共有五种。

།རླུང་གིས་ཤིན་ཏུ་ཟུག་ཅིང་ན། །གས་དང་གཤགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །བཅོམ་ སྙམ་སེམས་ཤིང་སྐམ་ལ་རེངས།།སྙིང་ག་སྟོང་སྙམ་ཟག་པར་བྱེད། །རྒྱུ་མེད་ཞུམ་ཞིང་མི་དགའ་ལ། །འཇིགས་ཤིང་སྒྲ་ནི་མི་བཟོད་ཅིང་། །འཕར་ཞིང་འགྲེ་ལ་གཅུས་སྙམ་བྱེད། །རྨོངས་བག་དབུགས་ཐུང་གཉིད་ཆུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ སྙིང་ནད་ནི་སྙིང་དུ་ཟུག་ཅིང་གཟེར་བ་དང་།བཙུགས་པ་ལྟར་ན་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་། ཚལ་པར་གཤགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་། གྲུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཁོང་སྐམ་པར་གྱུར་པ་དང་། རེངས་ ཤིང་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་།སྙིང་ག་སྟོང་ཞིང་མེད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཟག་ཅིང་གཡོས་ལ་སེམས་འཕྱོ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་སེམས་ཞུམ་ཞིང་མི་དགའ་སྟེ་མྱ་ངན་དུ་བྱེད་པ་དང་། འཇིགས་ཤིང་དངངས་པ་དང་། སྒྲ་མི་བཟོད་ཅིང་ཚིག་ ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་།འཕར་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། ས་ལ་འགྲེ་ཞིང་ལྡོག་པ་དང་། སྙིང་གཅུས་པ་སྙམ་དུ་དུང་དུང་པོར་ན་བ་དང་། རྨོངས་བག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མི་དྲན་པ་དང་། དབུགས་ཐུང་ཞིང་འཚུབས་པ་དང་། གཉིད་ཆུང་ཞིང་ཡར་བ་སྟེ་མཚན་ ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།མཁྲིས་གྱུར་སྐོམ་དད་མགོ་འཁོར་བརྒྱལ། །ཚ་རྔུལ་སྙིང་སྐྱུར་ལུས་སྙོམ་བྱེད། །མཁྲིས་པ་སྐྱུར་བ་སློན་པར་བྱེད། །དུད་པ་ཁར་སོང་སེར་རིམས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་ནི་སྐོམ་དད་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།སྙིང་ག་སྐྱུར་བ་དང་ཚ་ཞིང་སྒྲེགས་པར་སྐྱུར་བའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྙིང་ག་རེངས། །ཁོང་ན་རྡོ་བཅུག་ལྟ་བུར་ལྕི། །དྲོད་ཉམས་མཆིལ་མང་ལུད་པ་ལུ། །གཉིད་ཆེ་སྙོམ་རིམས་ཡི་ག་འཆུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྙིང་ ནད་ལ་ནི་སྙིང་ག་རེངས་ཤིང་མི་འགུལ་བར་ན་བ་དང་།ཁོང་ན་རྡོ་བཅུག་པ་ལྟར་སེམས་ཤིང་ནང་ན་རྡོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ལུས་ལྕི་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་གསུམ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་ནད་ནི་དེ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིན་བུས་མིག་ནི་གནག་པ་དང་། །མུན་པར་ཞུགས་སྙམ་བྱེད་སྙིང་འཕར། །ལུས་སྐམ་གཡའ་ཞིང་བད་ཀན་འཛག་། འདི་ནི་རྟག་ཏུ་སོག་ལེ་ཡིས། །སྙིང་ལ་འདྲུད་པ་ལྟ་བུར་སེམས། །མི་བཟད་ནད་དེས་མྱུར་གསོད་པས། །དེ་ནི་རིངས་པར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ནི་མིག་གནག་པར་གྱུར་པ་དང་། མུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟར་མུན འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པ་དང་།སྙིང་འཕར་ཞིང་བརྒལ་བ་དང་། ལུས་སྐམ་ཞིང་ཤ་ཟད་པ་དང་། ཁ་ནས་བད་ཀན་ལྗན་ལྗིན་འཛག་པ་དང་། ཡང་རྟག་ཏུ་སྙིང་ལ་སོག་ལེས་འདྲུད་ཅིང་གཤགས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཏེ། སྲིན་བུ་སྙིང་ན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་མི་བཟད་པ་ དེས་ནི་མྱུར་དུ་གསོད་ཅིང་འཆི་བར་བྱེད་པས་རིང་ཞིང་མྱུར་བར་གསོ་བར་བྱ་སྟེ།གནད་ཆེན་པོ་སྙིང་ཞེས་བྱ་བ་འབུས་ཟོས་པ་ནི་བསད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། ད་སྐོམ་དད་ཀྱི་ནད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐོམ་དད་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་དང་། །འདུས་པ་དྭངས་མ་ཟད་པ་དང་། །ནད་འདྲེས་པ་ལས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སྐོམ་དད་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དོ། །ནད་དང་འདྲེས་པ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་གཞན་དང་འདྲེས་པའི་རྐྱེན ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པའོ།

风引起剧烈疼痛时，感觉像是裂开和破碎。感觉被击碎，干燥而僵硬。心口感觉空虚而漏泄。无故沮丧而不悦。恐惧且不能忍受声音。颤抖、爬行且感觉扭曲。昏迷、呼吸短促且少眠。
关于这些，由风引起的心病是心中刺痛且疼痛，如同被刺入般疼痛，同样感觉心脏裂开般疼痛，感觉被切成碎片般疼痛，感觉被压碎，内部干燥，感觉僵硬且寒冷，感觉心口空虚且不存在，漏泄且动摇而心神不定，无故突然沮丧不悦而悲伤，恐惧惊慌，不能忍受声音且言语障碍等混乱，颤抖震动，在地上爬行翻滚，感觉心脏扭曲而持续疼痛，变得昏迷且不能记忆，呼吸短促急促，少眠且失眠，具有这些特征。
胆引起口渴、头晕眩晕，发热出汗、心酸、身体摇晃。胆汁变酸而呕吐。烟气上升口中，引起黄疸热病。
关于这些，由胆引起的心病会出现口渴等症状。心口发酸且发热灼烧般酸痛。
痰引起的心口僵硬。内部疼痛如同放入石头般沉重。体温下降、唾液增多、咳嗽。嗜睡、昏沉发热、食欲不振。
关于这些，由痰引起的心病是心口僵硬不能活动而疼痛，内部疼痛感觉如同放入石头般，身体沉重，同样地会出现体温下降等症状。
三病具备所有特征。
关于这些，由风、痰和胆三者结合而产生的心病具有这三种所有特征。
虫使眼睛发黑，感觉进入黑暗中，心跳加快。身体干瘦发痒且痰液流出。这种病常常感觉如同锯子在心上锯动。这种难忍的病会迅速致命，因此应当快速治疗。
关于这些，由虫引起的心病是眼睛变黑，如同进入黑暗中般昏暗，心跳加快而昏厥，身体干瘦而肌肉消瘦，口中流出粘稠痰液，又常常感觉如同锯子在心上锯动切割，这种名为虫心病的难忍之病会迅速致命，应当尽快治疗，因为重要器官心脏被虫蛀食会造成重大死亡。
这样解说了心病的特征后，现在要解说口渴病。口渴由风、胆、痰和三者结合、精华耗竭以及与病混合六种情况产生。
关于这些，由风等的区分有六种口渴。与病混合是指由发热等其他病因混合而引起口渴。

།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །རླུང་མཁྲིས་གཉིས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྐོམ་དད་ཐམས་ཅད་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འཁྲུགས་ ལུས་ཟུངས་བསིལ་བ་ནི།།སྐམས་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལུས་ཀུན་འདར་ཞིང་མགོ་འཁོར་ཚ། །སྐོམ་དད་ཁོང་ཚ་རྨོངས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དེ་དག་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལུས་ཟུངས་བསིལ་བ་སྟེ། དྭངས་མའམ་ བད་ཀན་སྐམས་ནས་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ལུས་ཐམས་ཅད་འདར་ཞིང་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྕེ་དྲུད་མགུལ་བ་གློ་བ་དང་། །སྐམ་དང་སྐོམ་འཐུངས་རྒྱུ་བ་དང་། ། སྐམ་པས་སྐོམ་དད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ཐམས་ཅད་ནི་ལྕེ་དྲུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐམ་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱི་མཚན་ཉིད། །ཁ་སྐམ་སྐོམ་གྱིས་མི་ངོམས་དང་། །ཟས་ལ་མི་དགའ་སྐད་འགགས་དང་། །གྲེ་བ ལྕེ་མཆུ་རྩུབ་པར་འགྱུར།།ལྕེ་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་ཁོང་སྙོམ་ལ། །བླ་ཞིང་སེམས་ནི་མྱོས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྐོམ་གདུངས་ནད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐམས་པ་ནས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བར་གྱིས་ བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པའི་ནད་ནི་ནད་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་སྐམས་རྨྱ་ཞིང་འོན་པ་དང་། །རྨོངས་བག་མགོ་འཁོར་སྙིང་ནད་དེ། །འདི་ལྟ་བུ་ཡི་ནད་རྣམས་ནི། །སྐོམ་པས་གདུངས་ལས་སྐྱེ་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐོམ་དད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལས་ལུས་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་གྱུར་ཁོང་རྨྱ་ཉམ་ཆུང་ལ། །མུར་འགྲམ་ཟུག་ཅིང་ཀླད་པ་འཁོར། །སྣ་ལྕེས་དྲི་དང་རོ་མི་ཚོར། །འོན་ཞིང་གཉིད་མེད་ཉམས་སྟོབས་ ཟད།།ཆུ་གྲང་འཐུངས་ན་སྐོམ་འཕེལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལུས་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ནི་ཁོང་རྨྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། ། མཁྲིས་པ་ཁ་ནང་རོ་ཁ་བརྒྱལ། །མངར་པོར་མཐོང་ཞིང་རྟག་པར་ནི། །ཁ་སྐམ་ཁོང་ཚ་དབུགས་མནམ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ནི་ཁའི་ནང་གི་རོ་ཁ་བ་ནས་དབུགས་མནམ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལྡང་བས་སྐོམ་རྒྱུའི རྩ།།བཀག་པས་རླུང་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་ནས། །དེ་ཚེ་དེ་ཡིས་བད་ཀན་ནི། །འདམ་བཞིན་དེ་ཡིས་སྐེམ་པར་བྱེད། །མགུལ་པ་གྲ་མས་གང་སྙམ་སེམས། །གཉིད་ཆེ་ཁ་ནང་མངར་བར་བྲོ། །ལྟོ་བ་མགོ་བོ་ཚོར་བ་ཆུང་། །རྨོངས་བག་སློན་གྱུར་ཡི་ག་འཆུས། ། ལུས་སྐམ་ཁ་ཟས་མི་འཇུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བས་ཆུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་སྒོ་རྣམས་སུ་རླུང་རྒྱུ་བ་བཀག་ཅིང་གཡོགས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་རླུང་དེས་བད་ཀན་དེ་སྐམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འདམ་ལྟར་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཕྱིའི་རླུང་གིས འདམ་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རླུང་གིས་བད་ཀན་སྐེམ་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནས་བད་ཀན་སྐམས་པས་མགུལ་པ་གྲ་མས་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཚལ་རྩུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གཉིད་ཆེ་ཞིང་ཁའི་ནང་མངར་བར་བྲོ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

对于如是一切，风胆二者是其因。即是说，一切口渴生起的原因有二种，即胆和风，应当了知。
当其紊乱，身体滋养清凉，干涸而生起。全身颤抖头晕发热，口渴内热令人昏迷。即是说，风和胆升起紊乱时，身体滋养清凉，即精华或痰干涸而升起，风和胆紊乱也会使全身颤抖、头晕等，应当了知。
舌干、咽喉、肺部，干燥和饮水流动，因干燥而生口渴。即是说，一切口渴都是因舌头干燥等干涸而生起，应当了知。
彼等之共同特征：口干难以解渴，不喜饮食声音嘶哑，咽喉舌唇变得粗糙。伸舌且内心平静，昏沉而心神迷醉，如是渴热成病。即是说，这些口渴的共同特征，即一般特征，从干涸到成为口渴之间所说的应当了知。其中渴热病在预防疾病品中已说明。
身体干枯神志不清且耳聋，昏迷、头晕、心病，如是诸病，由渴热而生。即是说，又因渴热而生身体干枯等诸病。
风变内乱体虚弱，腮部疼痛脑袋晕，鼻舌不觉香与味，耳聋失眠气力竭。饮用冷水渴更增。即是说，渴热使身体干枯等诸病也会生起。风引起的口渴会导致内乱等，文义易懂。
胆病口内味苦晕，见为甘味且经常，口干内热气味臭。即是说，胆引起的口渴从口内苦味到呼吸臭气。
痰升阻碍饮水脉，因此风气变紊乱，尔时彼风令痰液，如泥般被其干涸。咽喉似满粘液想，嗜睡口内味甘甜，腹部头部知觉弱，昏沉湿润失胃口，身干食物难消化。即是说，痰紊乱升起阻碍水流通的脉道中风的流动，此时该风使痰干涸，如同干涸泥土。比如外风使泥土干涸一样，风使痰干涸，之后因痰干涸而感觉咽喉似被粘液充满且变得粗糙。此外还会出现嗜睡、口内甘甜等特征。

།ཀུན་ལས་གྱུར་པ་རྟགས་ཀུན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྐོམ་དད་ནི་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བེའུ་སྣབས་ལས་གྱུར་ཁ་ཟས་ནི། །མིད་དཀའ་རླུང་མཁྲིས་ ལས་གྱུར་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བེའུ་སྣབས་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ནི་ཁ་ཟས་མིད་པར་དཀའ་ཞིང་ཐོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་ནི་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚ་བས་ངལ་བས་འཕྲལ་དུ་ན། །ཆུ་གྲང་བསྟེན་གྱུར་སྐོམ་དད་ ཆེ།།ཁོང་པར་ཚ་བ་བསྡུས་པ་ཡིན། །སྐོམ་དད་དེ་ནི་མཁྲིས་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཚ་བས་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་གྱུར་ལ། དེ་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་ཆུ་གྲང་བསྟེན་ཞིང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚ་བ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ བསྡུས་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་སྐོམ་དད་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆང་དྲགས་མེ་དྲོད་རྣོ། །སྣུམ་ཟོས་སྐྱེས་པའང་མཁྲིས་འབྱུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐོམ་དད་གང་ཆང་མང་དུ་འཐུངས་ཤིང་དྲགས་པ་ལས་ གྱུར་པ་དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་རྣོ་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་སྣུམ་ཟོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐོམ་དད་དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྣུམ་ཞིང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭའི་བག་།ཟོས་པས་བད་ཀན་ ལས་སྐྱེས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་སྣུམ་བག་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པ་ལས་སྐོམ་དད་སྐྱེས་པ་ནི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཟད་བྱེད་ལས་ནི་སྐོམ་དད་འགྱུར། །དྭངས་མ་ཟད་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ལས་སྐོམ་དད་དུ་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྭངས་མ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ།དྭངས་མ་ཟད་ནས་རྩུབ་ལ་སྐེམ། །ཉམ་ཆུང་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁོང་སྐམ་གཅིན་ནད་རིམས་ནད་སོགས། །ཡུན་རིང་ནད་ནི་རིམས་སྐོམ་ནད། །གང་ཞིག་སྐོམ་དད་མི་ བཟད་སྐྱེས།།དེ་ནི་འདྲེས་ལས་བྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་དང་སྐོམ་དད་གང་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཡན་ལག་ བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཆང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་གཞི་གཅིག་པ་དང་། ཉེས་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བར་ཚུལ་མཐུན་པས་གཅོང་ཆེན་པོའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་གི་ནད་དུ་གྱུར་པས་ན་ཆང་གི་ནད་དམ། ཆང་ལས་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི ཉེས་པར་གྱུར་པས་ན་ཆང་ནད་དེ།མྱོས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་མྱོས་པ་ནི་སེམས་དང་ལུས་ཟུངས་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆང་ལ་སོགས་པས་མྱོས་པར་གྱུར་པས་ན། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཆང་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

关于'由一切所生具一切相'这句话，由三种病根所生的口渴具有聚合的一切特征。
关于'由痰涎所生之饮食，难以下咽由风胆生'这句话，由痰涎所生的口渴会使饮食难以下咽梗塞，这是具有胆和风所生的特征。
关于'热劳即刻痛，饮用冷水渴甚大，热气聚于内，此渴胆所生'这句话，人被热所劳累疲惫，当即饮用冷水沐浴等，外热收聚于体内，由此所生的口渴是由胆所生。
关于'若饮酒过量火力猛，食油所生亦胆生'这句话，又有由过量饮酒所生的口渴，也应知是由胆所生。同样，由火力猛盛而食用油腻所生的口渴，也应知是由胆所生。
关于'油腻酸咸味，食后痰所生'这句话，由食用油腻等食物所生的口渴，应知是由痰所生。
关于'消耗病生渴，与精华竭同相'这句话，由消耗病所生的口渴，其特征与精华耗竭相同，如'精华竭则粗涩干枯，体弱声音'所说，应从此处了知。
关于'内干尿病热病等，久病即为热渴病，若生难忍渴，说此由杂生'这句话，与内干等混杂的口渴，若生难以忍受的口渴，仙人们说这具有由混杂所生的特征。
这是《八支心要略释·词义月光》中，由亲近月亮的阿阇黎所造的第五品病根处品释。
关于'此后当说酒病之病根'这句话，因为风等升起扰动的基础相同，以及由三过患所生的缘故，故在大疾病之后开始此论。
因酒而成病故称酒病，或因酒醉等过患而成故称酒病，意为由醉因所生之病。其中醉是使心与身体元素改变之因，而由酒等致醉，故说其因是酒。

།རྣོ་དང་དྲོད་ ཆེ་རྩུབ་དྲག་སྐྱུར།།ཉལ་པོ་འདོད་མྱུར་བྱེད་དང་ཡང་། །གསལ་དང་དང་བར་བྱེད་པར་བཤད། །མདངས་ནི་འདི་ལས་གོ་བཟློག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པར་བཤད་ལ། མདངས་ནི་ཆང་གི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ ལས་གོ་བཟློག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།རྔུལ་བ་དང་གྲང་བ་དང་སྣུམ་པ་དང་རགས་པ་དང་མངར་བ་དང་བརྟན་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། འབྱར་བག་ཅན་ཡིན་ནོ། །དུག་ཀྱང་རྣོ་སྩོགས་ཡིན་མོད་ཀྱིས། །སེམས་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ནུས་པས་འཆི་བར་བྱེད་པས་ན། །དུག་ནི་ལྷག་པར་མཐུ་ཆེའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གི་ཡོན་ཏན་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆང་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དུག་ལའང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ལ་ལྷག་པར་གནོད་ ཅིང་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དུག་ལ་ཡོད་པས་ན།གང་གིས་འཆི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་དུག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དུག་གི་ནུས་པ་ཆང་བས་ལྷག་པར་མཐུ་ཆེ་ཞིང་ནུས་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ནི་རྣོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི། ། མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྟུལ་ལ་སོགས། །བཅུ་པོ་བཅུ་ཡིས་འཁྲུགས་བྱས་ནས། །སེམས་ནི་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གི་ཡོན་ཏན་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུས་མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྟུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་པོ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཞིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་ཤིང ཀུན་དུ་དཀྲུགས་ནས་སེམས་སྒྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ར་རོ་དང་པོ་གཉིས་པ་ཡིས། །བག་མེད་པ་ཡི་གནས་ལ་གནས། །རྣམ་རྟོག་ངན་འཇོམས་རྨོངས་པ་རྣམས། །བདེ་བ་ཡིན་སྙམ་སེམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ར་རོ་བའི་ཤུགས་དང་པོ་དང་ར་རོ་བའི་ཤུགས་གཉིས་པས་ནི་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་པ་སྟེ། བག་མེད་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་བཅོམ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་ པས་བརླག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ར་རོ་བའི་ཤུགས་དང་པོ་དང་། གཉིས་པའི་སྐབས་ལ་གནས་པས་ན། དེ་བདེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཁོ་ནར་འཛིན་གྱི། དེ་ལྟ་བུའི་ བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཡིན་པར་ནི་མི་རྟོགས་སོ།།འདིར་བག་མེད་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱ་ལ། དེ་འབྱུང་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་ནི་ར་རོ་བའི་ཤུགས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། ། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་བར་གྱི་ཚེ། །རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །གླང་ཆེན་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་ལྟར། །རྨོངས་པས་མི་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་ར་རོ་བའི་ཤུགས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པའི་བར་མཚམས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐོབ་པས་ན།མི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །སྨོས་པས་ནི་སྐྱེས་བུ་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ནི་ནམ་མཁའ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ ཡིན་ནོ།

关于'锐利、热性、粗糙、猛烈、酸性，快速引发性欲，以及明亮、清净'的说法。酒具有锐利等十种功德，而光泽则与酒的这些功德相反，具有相反的功德：出汗、寒冷、滑润、粗重、甜美、稳固、持久、沉重、柔和、粘稠。
虽然毒也具有锐利等性质，但它会损害心识，因为其力量能致死，所以毒的力量更为强大。这是说，这十种酒的功德如锐利等，不仅仅存在于酒中，毒中也有，但其区别在于毒具有特别损害并扰乱心识的本性力量，因为它能致人死亡，所以毒的力量比酒更为强大有力。
酒以锐利等功德，与光泽的功德迟钝等十种相互冲突，从而改变心识。这是说，酒的锐利等十种功德压制并扰乱了光泽的迟钝等十种功德，完全搅动后使心识改变转化为另一种状态。
第一次和第二次醉酒，处于放逸之地，摧毁恶念，愚痴者认为是快乐。这是说，第一次和第二次醉酒的力量会导致处于放逸之地，即成为造作放逸过失的因。正因如此摧毁了自己的恶念，心的分别念被毁坏，这就是愚痴，即不知取舍，这些是在第一次和第二次醉酒时的状态，因此认知并执著这是快乐，却不了解这种状态的快乐本质。这里的放逸是指来世痛苦的因即不善业生起的因，处于其生起之处是由第一次和第二次醉酒的力量所致，这是其含义。
中等与重度醉酒之际，具有激情和愚痴的本性，如同没有钩子的大象，因愚痴而无所不为。这是说，处于中等和重度即第二次和第三次醉酒之间的人，获得了激情和愚痴的本性，因此无所不为，即无恶不作。说'具有激情和愚痴的本性'是表明具有勇气的人也不会处于这种状态。

།གླང་ཆེན་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་རང་དབང་ཅན་དུ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་དག་ནི་མི་སྲུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ར་རོ་བ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བར་ཚིགས་སུ་ ཕྱིན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྨོངས་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།འདི་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོའི་གནས། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་གཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་རོ་བ་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བར་ཚིགས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། སྨད་ པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་གཞི་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་བསླབ་པ་ཉམས་པའི་གནས་སམ་གཞི་ཡང་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་གཅིག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལམ། །མང་པོ་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་རོ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ལམ་མང་པོ་དེ་དག་ཏུ་ཁྲིད་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །ར་རོ་གསུམ་པའི་ཚེ་ན་ནི། །སེམས་མེད་པར་ནི་རོ་ལྟར་ཉལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་རོ་བའི་ཤུགས་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ཅིང་། དེ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་སེམས་མེད་པར་རོ་ལྟར་ཉལ་ཏེ། ཐོ་ཡོར་རམ། རྩིག་པའམ། མི་རོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་ཤི་བ་ལས། །ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་གནས་སྐབས་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཤི་བ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཐུ་བའི་མ་རུངས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་བདེ་དང་སྡུག་།དོན་དང་དོན་མིན་ཕན་དང་གནོད། །གང་ལ་ཆགས་པ་མི་ཤེས་པ། །དེ་ལ་མཁས་པས་ཇི་ལྟར་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང ལ་ཆགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆང་དེ་ལ་མཁས་པ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ།བསྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་ མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བའམ། དོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞུང་ལུགས་འཆོལ་བའོ། །ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པའོ། །ཆང་ལས་མྱོས་འཇིགས་མྱ་ངན་དང་། །ཁྲོ་དང་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ནས། །སྨྱོ་བྱེད་མྱོས་དང་བརྒྱལ་བར བཅས།།བརྗེད་བྱེད་བཅས་པ་ཀུན་སོང་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལ་ནི་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་སོང་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ནད་རོ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ན་ལྟུང་བར་བྱེད་ པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།གང་དུ་དྲན་པ་ཉམས་གཅིག་ཡོད། །དེར་ནི་མི་དགེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མང་དུ་སྨྲས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཆང་གང་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་དེར་ནི། དངོས་པོ་གང་དང་གང་དག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ མི་དགེ་བའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

'就像没有钩子的大象'这句话所说的是随心所欲地行事。比如发狂的大象没有钩子时会表现出一切不驯服的行为，同样，处于中度和重度醉酒状态的人，也会做出一切罪恶不善之业，没有什么事是他们不会做的。
'这是过失之处，这是破戒之基'的意思是，中度和重度醉酒的状态是过失，是应当呵责的，是无法言说的诸多罪业的处所和基础。而且这些也是破戒和毁坏学处的处所和基础。
'这一个显示诸多恶趣之道'的意思是，这种醉酒的特殊状态是导向三恶趣的众多道路的因，是引导和指示那些众多道路的老师。
'在第三醉酒阶段，无心如尸般而卧'的意思是，当进入并处于重度醉酒状态时，无心识地如尸体般躺着，就像木桩、墙壁或死尸一样。
'比起过失本身的死亡，获得更为恶劣的状态'的意思是，比起过失本身的死亡，会获得更加恶劣的状态。
'对于法与非法、乐与苦、义与非义、利与害，何者执著都不知晓的人，智者如何亲近？'的意思是，对于若执著和贪恋就无法了知和通达法与非法等的酒，具有智慧的人如何亲近呢？意思是不应亲近。
其中，'法'是指布施和供养三宝等。'非法'是指杀生等罪业。'乐'是指天界等的快乐。'苦'是指地狱等。'义'是指王法或应当成办的事。'非义'是指混乱的规矩。'利与害'是指应做与不应做的事，即不知道这些的差别。
'从酒醉而生怖畏、忧愁、愤怒、失命，以及使人发狂、昏醉、昏厥，加上令人忘失的一切衰败之病'的意思是，在酒中存在醉态等，因为它是这些的因。'一切衰败之病'是指如下所说的使人如尸体般的病，又名为'堕落'。
'哪里有一个失念，那里就会生起一切不善'的意思是，说那么多有什么用呢，哪里有酒，哪里有一个失念，那里的一切事物都会生起一切不善的行为，都会变成非法。

།མི་འཕྲོད་ཟས་ནི་ཟོས་པས་ཀྱང་། །ནད་དམ་ཡང་ན་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མི་འཕྲོད་པའམ་མི་རིགས་པར་སྦྱར་བའི་ཟས་ཟོས་པས། ཟས་དེ་སྲོག་གི་རྟེན་ཡིན་ ཡང་ནད་ཉིད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་འམ།འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཆང་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཆང་གི་སྡེ་ཚན་གསུམ་བློ་ལྡན། །ངོ་ཚ་སོགས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་ནི་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པས་སྡེ་ཚན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྡེ་ཚན་གསུམ་ནི་སྐྱེས་བུས་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ནོར་འདོད་པའོ། །བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ཉམས་སྟོབས་ལྡན་དང་ཟས་ཟོས་དང་། །ཟས་ཆེར་ཟ་དང་སྣུམ་བག་ཟ། །སྙིང་སྟོབས་ལང་ཚོར་ལྡན་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་ཆང་ འཐུང་དེའི་རིགས་སྐྱེས།།ཚིལ་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ལ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆུང་དང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པ་རྣམས། །ཤས་ཆེར་ར་རོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཉམས་འཚག་བཟང་བ་དག་གིས་ཆང་འཐུངས་ན་ཤས་ཆེར་ ར་རོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེའི་འགྱུར་བར་མི་སྐྱེའོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ལེགས་པར་ཟོས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་འཐུངས་པ་དང་། ཟས་ཆེར་ཟ་ཞིང་མང་དུ་ཟོས་པ་དང་། སྣུམ་བག་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་འམ། རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། ལང་ཚོ་དང་ ལྡན་ཞིང་དར་ལ་བབ་པ་དང་།རྟག་ཏུ་ཆང་འཐུངས་ཤིང་གོམས་པ་དང་། དེའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཆང་འཐུངས་ཤིང་སྲེད་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་བྱུང་བ་དང་། བད་ཀན་དང་ཚིལ་གྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་། རླུང་ངང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆང་འཐུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ར་རོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆང་དད་ཅན། །ཁྲོས་དང་ཆང་རྩུབ་སྐྱུར་ཤས་ཆེ། །མ་ཞུར་བཅས་དང་མང་འཐུངས་པ། །གང་ཡིན་ཤས་ཆེར་ར་རོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་གོ་ བཟློག་པ་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་།ཁ་ཟས་མ་ཟོས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཉུང་དུ་ཟོས་པ་དང་། རྩུབ་བག་ཟོས་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། དར་ལ་བབ་པ་ལས་ཡོལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆང་མི་འཐུང་བ་དང་། ཆང་འཐུངས་པའི་རིགས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཚིལ་དང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་མི་བརྟན་པ་དག་གིས་ཆང་འཐུངས་ན་ཤས་ཆེར་ར་རོ་བར་འགྱུར། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དད་ཅན་ཏེ་ཆང་ལ་སྲེད་ཅིང་ཡིད་རྟོན་པ་དང་ཁྲོས་ཤིང་འཁྲུགས་པ་དང་། ཆང་སྐྱུར ཞིང་རྩུབ་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆང་མ་ཞུ་བ་སྟེ། སྔ་དེ་ཞག་འཐུངས་པའི་ཆང་མ་ཞུ་བའི་རྗེས་ལ་འཐུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་འཐུངས་པས་ཤིན་ཏུ་ར་རོ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ཀུན་ལས་བྱུང་། །ཆང་ནད་རྣམ་པ་བཞིར་ འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་རེ་རེ་དང་། ཀུན་འདུས་པ་ལས་གཅིག་སྟེ་ཆང་ནད་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཀྱང་ཀུན་ལས་སྐྱེས་མོད་ཀྱི། །ཤས་ཆེ་བ་ལས་མིང་དུ་བཏགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་ཀུན་ཀྱང་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་ ལས་བྱུང་མོད།འོན་ཀྱང་ནད་གཞི་གང་དང་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དང་དེ་ལས་ཕྱེ་སྟེ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'食用不适宜的食物，会导致疾病或死亡'这句话，因为食用不适宜或不合理搭配的食物，即使这些食物是维持生命的基础，也会引发疾病或导致死亡，更何况是酒呢？
关于'酒会破坏三类智者和羞耻等'这句话，酒的过患是过度饮用会使三类及其他方面衰败毁坏，三类是指人应当追求的法、财和欲。智即是智慧。
关于'体力充沛、进食后、多食、食用油腻、精力旺盛年轻力壮、常饮酒及其种姓、脂肪痰液偏多、风胆偏少、消化力强且稳定者，大多不会醉'这句话，体力充沛且身体状况良好的人饮酒大多不会醉酒，不会产生变化。同样，在充分进食之后饮酒，以及多食且食量大的人，或食用油腻食物的人，或天生精力充沛的人，以及年轻力壮正当年的人，经常饮酒习惯于酒的人，出身于饮酒世家的人，即生于嗜酒家族的人，痰液和脂肪偏多的人，风和胆汁偏少且稳定的人，这些人即使饮酒也不会醉。
关于'与此相反者、嗜酒者、愤怒者、粗劣酸酒偏多、未消化及多饮者，大多会醉'这句话，与前述相反，体力弱小的人，未进食的人，少量进食的人，食用粗糙食物的人，精力弱小的人，过了年富力强时期的人，不常饮酒的人，非出身饮酒世家的人，脂肪和痰液耗竭的人，风和胆汁偏多的人，消化力弱且不稳定的人饮酒会大醉。同样，嗜酒者即贪恋依赖酒的人，愤怒暴躁的人，酒质酸涩粗劣的人，以及未消化即在前日饮酒未消化时又饮酒的人，同样过量饮酒的人会严重醉酒。
关于'风胆痰及三者俱生，酒病分为四种'这句话，从风等病根各自单独及三者综合而成一种，酒病分为四种。
关于'虽都由三者所生，但依偏重而得名'这句话，虽然所有酒病都由三种病根产生，但是依据某种病根偏重而得名。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱི་མཚན་ཉིད། །རྨོངས་དང་སྙིང་ནི་ན་བ་དང་། །འཁྲུ་ཞིང་རྟག་ཏུ་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཚ་གྲང་རིམས་འདེབས་ ཡི་ག་འཆུས།།མགོ་བོ་རྩིབ་རུས་ན་དང་འདར། །གནད་འཇིག་ལྟག་པ་ན་བ་དང་། །བརླ་རེངས་རབ་རིབ་ཁྱེར་བ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཉིད་མེད། །རྔུལ་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་བཤང་བ་འགགས། །སྐྲང་ཞིང་སེམས་ནི་འཁྲུལ་བ་དང་། །བླ་ཞིང་སློན་པར་བྱེད་པ་ དང་།།མགོ་འཁོར་རྨི་ལམ་ངན་མཐོང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཐུན་མོང་གི་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །སེམས་རྨོངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བླུན་བག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་ན་ཞིང་འཕར་བ་དང་། འཁྲུ་ཞིང་བཤང་བ་སླ་བ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། རིམས་ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་བག་དག་གིས་བཏབ་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཚ་གྲང་སྟེ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མགོ་ལ་སོགས་པར་ན་བ དང་།ལུས་འདར་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། གནད་རྣམས་འཇིག་ཅིང་འབྱེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལྟག་པའི་ཕྱོགས་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། བརླ་རེངས་ཤིང་འགྱུར་བ་མི་བདེ་བ་དང་། མིག་རབ་རིབ་ཁྱེར་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང་། ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ བ་དང་།སེམས་འཁྲུལ་ཞིང་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རླུང་གྱུར་ཁྱད་པར་གཉིད་མི་འོང་། །དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་ཀླད་ན་འདར། །རྨི་ལམ་དུ་ནི་འཕྱན་ཞིང་འཕུར། །གཤིན་པོ་རྣམས་དང་གཏམ་སྨྲ་རྨི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ནི་ཁྱད་ པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཉིད་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་འཕྱན་ཞིང་ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་རྨི་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ཞིང་ལྡིང་བར་རྨི་བ་དང་། སྔོན་ཆད་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་གཤིན་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ གཏམ་སྨྲ་བ་རྨི་བར་འགྱུར་རོ།།མཁྲིས་ལས་ལུས་ཚ་སྐད་འགགས་དང་། །རྨོངས་བག་ཚད་འཁྲུ་སྐོམ་མགོ་འཁོར། །ལུས་མདོག་ལྗང་དང་སེར་བ་དང་། །མིག་དང་མཁུར་ཚོས་དམར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ནི་ལུས་ ཚ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་གྱིས་སློན་སྙིང་ན་དང་། །གཉིད་ཆེ་གྲང་འདར་ཡན་ལག་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ནི་སློན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གྲང་འདར་ནི་གྲང་ལྷགས་ཀྱིས་ཕོག་པའི་ལུས་ འདར་བའོ།།ཀུན་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཀུན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆང་ནད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་སྤངས་པ་ལས་འཕྲལ་དུ་ནི། །མང་དུ་འཐུང་ངམ་མ་གོམས་འཐུངས། །དེ་ལས་འཇོམས་དང་ ལུས་སྐམ་ནད།།རླུང་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པ་འབྱུང་། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་དང་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྤངས་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལོན་པ་ལས་ཆང་དེ་ཉིད་མོད་ལ་མང་དུ་འཐུངས་པའམ། ཡང་ན་སྔར་མ་གོམས་པའི་ཆང་ གཞན་འཐུངས་པར་གྱུར་ན།རྒྱུ་དེ་ལས་འཇོམས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་དང་ལུས་སྐམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆང་ནད་གཉིས་པོ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་གསོ་བར་དཀའ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཤས་ཆེར་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

这些的共同特征是：迷乱和心痛，腹泻且经常口渴，发冷热病，食欲不振。头部和肋骨疼痛且颤抖，损害要害部位且后颈疼痛，大腿僵硬且目眩，咳嗽、呼吸不畅且失眠。大量出汗且大便阻塞，浮肿且神志混乱，昏迷且呕吐，头晕且做恶梦。
关于酒病的这些共同特征，即不加区分的普遍症状是这些：神志迷乱且变得十分愚钝，心痛且跳动，腹泻且大便稀溏，经常不断地口渴，发冷热病，或者具有胆和痰的特征，头等处疼痛，身体颤抖摇晃，感觉要害部位损坏破裂，后颈部位疼痛刺痛，大腿僵硬行动不便，眼睛昏花不清，咳嗽等症状出现，神志错乱衰退等。
风引起的特征是失眠，呼吸不畅且脑部颤抖，梦中飘荡飞行，梦见与亡者交谈。关于风引起的酒病，其特殊症状是失眠等，同样在梦中飘荡从一处到另一处，梦见在空中飞翔盘旋，梦见与已故亲属等亡者一起交谈。
胆引起的症状是身体发热、声音嘶哑，迷乱、发热腹泻、口渴、头晕，身体呈现青色和黄色，眼睛和脸颊发红。关于胆病增盛引起的酒病会出现身体发热等症状。
痰引起呕吐、心痛，嗜睡、寒颤、肢体沉重。关于痰病占主导引起的酒病会出现呕吐等症状。寒颤是指被寒气侵袭而身体颤抖。
诸病共生具有所有特征。关于由所有病根集合引起的酒病具有所有交替出现的特征。
突然戒酒后，大量饮酒或饮用不习惯的酒，由此产生摧毁和身体消瘦的病，伴随风引起的痛苦。对体弱者尤其容易发生。关于与酒相宜者，若戒酒很长时间后突然大量饮酒，或者饮用先前不习惯的其他酒，由此会产生名为'摧毁'的病和名为'身体消瘦'的两种酒病，伴随风等引起的痛苦且难以治愈。这两种类型尤其容易在体力虚弱的人身上大量发生。

།འཇོམས་པས་བད་ཀན་མཆིལ་མ་མང་། །ལྐོག་མ་སྐམས་ཤིང་གཉིད་རབ་ཆེ། །སྒྲ་གྲག་མི་བཟོད་གློང་བག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཚན་མ་བད་ཀན་དང་མཆིལ་མའི་ལྗན་ལྗིན་མང་དུ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་ལྐོག་མ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུད་སྐམ་ཡན་ལག་མགོ་རབ་ན། །སྙིང་ནད་མགུལ་ནད་རྨོངས་བག་དང་། །ལུད་པ་སྐོམ་དད་སློན་རིམས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་ལུད་པ་སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེའི་ མཚན་མ་ནི་ཡན་ལག་དང་མགོ་བོ་ཤས་ཆེར་ན་ཞིང་མི་བདེ་བ་ནས་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཆང་རྣམས་སྤངས་པས་ནི། །དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་བརྟགས་ཏེ་བྱེད། །ནམ་ཡང་དེ་ལ་ལུས་སེམས་ཀྱི། །སྐྱོན་ རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཆང་སྤངས་ཤིང་ཆང་མི་འཐུང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་ཞི་ལ་བརྐམ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། བརྟགས་ཏེ་བྱེད་པ་སྟེ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འཇུག་པར་འགྱུར་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ལ་དུས་ནམ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རིམས་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ གནོད་པས་ཉེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྡུལ་དང་མུན་པ་མི་འཕྲོད་ཟས། །མཆོག་ཏུ་བསྟེན་ལས་ནད་གསུམ་འབྱུང་། །དྭངས་མ་ཁྲག་དང་སེམས་རྒྱུ་བའི། །རྩ་སྦུབས་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བ། །མྱོས་དང་བརྒྱལ་དང་ཀུན་སོང་ནད། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་རབ་ཆེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་དང་མུན་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་། ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ཟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པ་མི་ལ་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་། ཀུན་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དྭངས མ་དང་ཁྲག་དང་སེམས་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་སྦུབས་ལུས་ལ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་བཀག་ཅིང་ཆོད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཡང་དེ་དག་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་མྱོས་པ་བས་ནི་བརྒྱལ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ནི་ཀུན་དུ་སོང་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མྱོས་ནད་སྣ་རེ་རེ་ཀུན། །ཁྲག་ཆང་དུག་རྣམས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་ཀུན་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མྱོས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས གྱུར་པ་གསུམ་དང་།འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཁྲག་དང་ཆང་དང་དུག་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གཏམ་ལ་ཆགས་པ་དང་། །མང་སྨྲ་ཉུང་སྨྲ་སྤྱོད་པ་འཁྲུལ། །ལུས་ནི་རྩུབ་གནག་དམར་བ་ཡི། །མྱོས་པ་རླུང་ ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ནི་གཏམ་སྨྲ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། མྱུར་དུ་སྨྲ་ཞིང་རིངས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་འཁྲུལ་ཞིང་ཉམས་པ་དང་། ལུས་རྩུབ་པ་དང་། དམར་བའི་བག་ཏུ་ གནས་པ་ནི་རླུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ལས་ཁྲོ་དམར་བ་དང་། །སེར་པོར་སྣང་ཞིང་རྩོད་ལ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་མདོག་དམར་ཞིང་སེར་བར་སྣང་བ་དང་། རྩོད་ཅིང་འཐབ་མོ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།

关于'制服痰液唾液多，喉咙干燥睡意重，不耐声响易激动'这句话，酒病制服时的症状是痰液和唾液粘稠增多，同样喉咙干燥等症状也会出现。
关于'咳嗽干燥四肢头剧痛，心病喉病昏沉状，咳嗽口渴发热起'这句话，酒病引起干咳时，其症状是四肢和头部剧烈疼痛不适，直至发热。
关于'若人戒除诸酒时，诸根调伏具观察，任何时候身心的，过患永远不会生'这句话，某人若戒酒不饮酒而持守禁戒，其诸根调伏安静而少贪欲，观察而行即以智慧先导而行动，同样地此人身上任何时候都不会出现身心疾病的过患，即不会出现身体所生的疾病发热等，以及心所生的健忘等病，不会被其危害所侵。
关于'尘暗不适宜饮食，过度依赖三病生，精血与心运行的，脉道阻塞而产生。醉病昏厥遍行病，后者力量最为大'这句话，过度依赖尘暗性质和不适宜的饮食而安住的人会生起醉病、昏厥和遍行三种病。这些是由于运送精华、血液和心识的脉道被阻塞而产生的，且后者的力量和能力更大，即昏厥比醉病力量更大，遍行病比昏厥更具力量。
关于'此中醉病各一类，血酒毒中亦能生'这句话，此处醉病、昏厥和遍行三者中的醉病有七种：从单一病因产生的三种，从积聚产生的一种，以及从血、酒、毒产生的三种。这些也是后者比前者力量更大。
关于'风生爱好说话及，多言少语行为乱，身体粗糙黑红色，此为风生醉病相'这句话，风引起的醉病会贪爱说话，喜欢多言，快速急促说话，行为错乱，身体粗糙，呈现红色，这是由风所生的。
关于'胆病生嗔发红及，显现黄色喜争斗'这句话，胆引起的醉病身体呈现红黄色，喜好争吵打斗。

།བད་ཀན་ ཚིག་ཉུང་འབྲེལ་སྨྲ་སྐྱ།།སེམས་ལས་ཆེ་ཞིང་ལེ་ལོ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ནི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་འབྲེལ་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་དོག་དཀར་ཞིང་སྐྱ་བ་དང་། སེམས་ལས་ཆེ་ཞིང་ལེ་ལོ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ལས་མིག་དང་ཡན་ལག་རེངས། །མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ནི་མིག་སེར་ཞིང་ཧར་བག་ཏུ་གནས པ་དང་།ཡན་ལག་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཁྲིས་པས་མྱོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྲོ་བ་དང་། མདོག་དམར་ཞིང་སེར་བ་དང་རྩད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆང་གིས་ཡན་ལག་སྐད་སྤྱོད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་ པ་ནི་ཡན་ལག་དང་སྐད་དང་སྤྱོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡན་ལག་འགྱུར་བ་ནི་ལུས་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སྐད་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་གདངས་ཉམས་ཤིང་འགགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་འགྱུར་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ཤིང་སྔར་ གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ།།དུག་གིས་འདར་ཞིང་གཉིད་རབ་ཆེ། །དེ་ནི་ཀུན་ལས་མྱོས་ཚབས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གིས་མྱོས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདར་ཞིང་ལུས་འགུལ་བ་དང་། གཉིད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་སྟུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མྱོས་པ་ ཀུན་ལས་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེར་མྱོས་པ་ཡིན་ཏེ་ནད་ཀྱིས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་སོགས་པ་ཡིས་རླུང་སོགས་པའི། །མཚན་ཉིད་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་ཆང་དང་དུག་ལས་གྱུར་པའི་མྱོས་པ་ལས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྷག་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲག་དང་ཆང་དང་དུག་གི་མཚན་ཉིད་བཤད་མོད་ཀྱི། རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལྷག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་རོ། །དེ་ལྟར་མྱོས་པའི་མཚན་ཉིད་ བཤད་ནས།བརྒྱལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བརྒྱལ་བ་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །ནམ་མཁའ་དམར་སྔོ་གནག་པར་ནི། །མཐོང་ཞིང་མུན་པར་ཞུགས་སྙམ་སེམས། །མྱུར་དུ་སངས་པར་བྱེད་པ་དང་། །སྙིང་ན་འདར་ཞིང་མགོ་འཁོར་ལ། །སྐེམ་ཞིང་ བཞིན་མདོག་དམར་ནག་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྒྱལ་བའི་ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ནི། སྐྱེས་བུས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་དམར་བ་དང་སྔོ་བ་དང་གནག་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པར་ འགྱུར་བ་དང་།མྱུར་དུ་སངས་ཤིང་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་ན་ཞིང་འདར་བ་ནས། བཞིན་རས་དང་ལུས་ཀྱི་མདོག་དམར་ནག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པས་དམར་བའམ་སེར་པོར་ནི། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞིང་མུན་འཐིབས་བྱེད། །སངས་ནས་ རྔུལ་དང་བཅས་པ་དང་།།ཚ་སྐོམ་གདུངས་པས་ཉེན་པ་དང་། །འཁྲུ་ཞིང་ཁ་དོག་སེར་དང་དམར། །མིག་དམར་སེར་བར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་བརྒྱལ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མདོག་དམར་པོའམ། སེར་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་པར་འགྱུར་ བ་དང་།མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་ཅིང་རྨོངས་ནས་མི་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སངས་ནས་དྲན་པ་རྙེད་པ་དང་། ལུས་རྔུལ་ཞིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པས་གདུངས་ཤིང་ཉེན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བཤང་བ་འཁྲུ་ཞིང་སླ་བ་དང་། ཁ་དོག་སེར་ཞིང་དམར་བར་སྣང་བ་དང་། མིག་དམར་ཞིང་སེར་བར་སྣང་བས་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ།

关于'痰病者言语简短有条理，面色白而灰，心思重且懒惰'，痰病引起的醉态表现为言语简短而有条理，面色白而发灰，心思沉重且懒惰。
关于'三病俱发具备所有特征'，三病俱发引起的醉态具备所有特征。
关于'血病使眼睛和四肢僵硬，具有胆病特征'，血病引起的醉态表现为眼睛发黄且瞪视，四肢僵硬不能活动。另外，胆病醉态的特征是易怒，面色红黄，喜欢争斗。
关于'酒醉使肢体、语言、行为改变'，酒醉引起的醉态会使肢体、语言和行为发生改变。肢体改变是指身体姿态异常；语言改变是指声音嘶哑且含糊；行为改变是指身语意的行为失常，与平常状态不同。
关于'中毒则颤抖且嗜睡，这是最严重的醉态'，中毒引起的醉态表现为身体颤抖摇晃，极度嗜睡。这是所有醉态中最为严重的，会引发疾病危害。
关于'血等引起的风等病，其特征更为明显'，由血、酒、毒引起的醉态中，风等病的特征会更加明显。这是说，虽然已经说明了血、酒、毒的特征，但风等任何一种都会特别明显。
说完醉态的特征后，现在解释昏厥的特征：'风性昏厥者，见天空呈红蓝黑色，感觉进入黑暗中，快速清醒，心悸颤抖头晕，消瘦面色发红发黑'。风引起的昏厥，病人会看到天空呈现红色、蓝色和黑色，感觉进入黑暗中，很快就能恢复清醒，心悸颤抖，头晕目眩，消瘦，面色发红发黑。
关于'胆病使天空呈红或黄色，感觉昏暗，清醒后伴有汗，热渴煎熬，腹泻，面色黄红，眼睛发红发黄'，胆病引起的昏厥会使病人看到天空呈红色或黄色，感觉昏暗而失去意识。清醒后会出汗，被热渴煎熬，腹泻，面色发黄发红，眼睛呈现红黄色。

།བད་ཀན་གྱིས་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞིང་མུན་འཐིབས་བྱེད། །རིངས་ནས་སངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །སྙིང་ན་བཅས་པས་མཆིལ་མ་མང་། །པགས་པ་རློན་པས་གཡོགས་པ་བཞིན། །ཡན ལག་ལྕི་ཞིང་ཚོར་བ་ཆུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་ནམ་མཁའ་གཉིས་པར་གཡོགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་ཅིང་མི་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བརྒྱལ་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་སངས་ པར་འགྱུར་བ་དང་།སྙིང་འཕར་ཞིང་ན་བ་དང་བཅས་པའི་མཆིལ་མ་དང་བད་ཀན་གྱི་ལྗན་ལྗིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། པགས་པ་རློན་པས་གཡོགས་ཤིང་དཀྲིས་པ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལྕི་ཞིང་ཚོར་བ་ཆུང་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་ གསུམ་གྱི་མཚན་ཀུན་ལྡན།།བརྗེད་བྱེད་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །མྱུར་དུ་འགྱེལ་ཞིང་བརྒྱལ་འགྱུར་ཏེ། །འཇིགས་རུང་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་བརྒྱལ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྗེད་བྱེད་གཉིས་པ་ཡིན་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལྟར་མྱུར་དུ་འགྱེལ་ཞིང་དྲན་པ་མེད་པར་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་ནི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་གདོན་ལྟ་བུ་དང་། འཇིགས་སུ་རུང་བའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་གཞན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་མཐུན པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཅན་མྱོས་དང་བརྒྱལ་བ་ཡིས། །ནད་ལ་ཤུགས་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་ནི། །རང་ཉིད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཀུན་ཞུགས་སྨན་མེད་པར་མི་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཅན་ཏེ་མི་རྣམས་ལ་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བའི་རླུང་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡོད་ དུ་ཟིན་ཀྱང་།རང་ཉིད་སྨན་གྱིས་བཅོས་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་ཞི་ཞིང་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་འམ་ཀུན་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒྱལ་བའི་ནད་ནི་སྨན་གྱིས་མ་བཅོས་པར་ཞི་ཞིང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་ གང་ཞིག་ལ་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཀུན་ཞུགས་པ། །སྲོག་གི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྤྱོད་པ་འཕྲོག་།དེ་ཡིས་སྐྱེས་བུ་རོ་དང་ནི། །ཤིང་དང་རྩིག་པ་འདྲ་བར་བྱེད། །རིངས་པར་ གསོ་བར་མ་བྱས་ན།།མྱུར་དུ་འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་དཀྱེལ་ཆེར་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་པས་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་ཅིང་གསུམ་ཆར་བྱ་བའི་རྩོམ་པ་གཅིག་ལ་ ཞུགས་ཤིང་འབྲས་བུ་གཅིག་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་ཞུགས་པའི་ནད་སྲོག་གི་གནས་སྙིང་གའི་གནད་ལ་བརྟེན་ཅིང་འདུག་པར་གྱུར་པ་ན་ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒྱལ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཕྲོག་ཅིང་བསྡུས་ནས་ ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་གྱི།ཤིང་དང་རྩིག་པ་ལྟར་སེམས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ནད་དེ་དག་གསོ་བ་མྱུར་དུ་མ་བྱས་ན་མྱུར་ཞིང་རིངས་པ་ཉིད་དུ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

痰病如同云一般，见到虚空并生起黑暗，经久方能恢复，伴随心痛而唾液增多，如被湿皮包裹般，肢体沉重而知觉微弱。
由痰病引起的昏厥症状是：如同被第二重虚空覆盖般可见，并生起黑暗而失去意识，昏厥后经过很长时间才能恢复，心脏跳动并伴随疼痛而产生大量唾液和痰液，如同被湿皮包裹缠绕般，肢体和身体沉重而知觉微弱。
三种病因具备所有特征，如同第二种遗忘症，迅速倒地而昏厥，无有可怖行为。
由三种病因引起的昏厥具有所有这些特征，是第二种遗忘症而失去记忆，如同被遗忘症所侵，迅速倒地而失去意识昏厥，其特点是不像遗忘症鬼魅那样，无有可怖行为而其他一切都相符合。
众生虽有醉酒和昏厥的病势，也会自行平息，若遍入则无药不能平息。
对于众生即人们来说，醉酒和昏厥的风病等虽有强大的势力，也会不需要药物治疗而自行平息消退，但遍入或称遍行的昏厥病若不用药物治疗则不会平息消退。
什么是所谓的遍入呢？为此而说：病势极为强大，集聚而成的遍入，依附于命根之处，夺取身语意行为。它使人如同尸体、木头和墙壁相似，若不迅速医治，会迅速致死。
风等病极为强大而广大扩展，由其特殊因缘的聚集而一切力量集中，三者共同开始一个行动而产生一个结果的遍入之病依附于命根心脏要害而住时，就成为称为遍入的昏厥病，夺取并收摄身语意的行为，遍入使人如同死尸一般，如同木头和墙壁般无有意识，因此若不迅速治疗这些病，会迅速而立即使人失去生命。

།མཚོ་ཟབ་ཆུ་སྲིན་མང་པོ་ ཅན།།ཆུ་འཇིང་འཇུག་ངོགས་མེད་པར་ནི། །ཀུན་ཞུགས་པ་ནི་ནུབ་བྱེད་ལས། །མི་ནི་མྱུར་དུ་གདོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་ན་སྨན་པས་ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་མི་བཟད་པས་ཟིན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དེའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་མི་མྱུར་དུ་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ཡང་དཔེར་ན་མཚོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་ལ།ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་གདུག་པ་མང་པོས་གང་བའི་ཆུ་འཇིང་ཕ་རོལ་དུ་བྱུང་བའི་འཇུག་ངོགས་མེད་པར་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དག་ནི། ཉམ་ང་བའི་གནས་ཡིན་པས་མྱུར་དུ་གདོན་དགོས་ པ་དང་འདྲའོ།།རིགས་པས་བརྟེན་དང་བྲལ་བའི་ཆང་འཐུངས་པས། །མྱོས་དྲེགས་ཁྲོ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །རང་གི་དགྲ་བོས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་འགྱུར་ཞིང་། །རིགས་དང་མི་རིགས་མཉམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་རིགས་ཤིང་འོས་པར་བརྟེན་ པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འོག་ནས་སྨོས་པའི་སྟོབས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་མེད་པ་ནི།རིགས་པར་བརྟེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པར་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཆང་འཐུངས་པས་ནི་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པར་ངང་གིས་ཏེ། ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ དགྲ་བོ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་ཤིང་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་དགྲ་བོ་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པར་གྱུར་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བར་གྱུར་ཕ་མ་ཡིན་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ཆ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ སེམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྟོབས་དང་དུས་དང་ཡུལ་དང་གོམས་པ་དང་། །རང་བཞིན་གྲོགས་དང་ན་ཚོད་ནད་རྣམས་ནི། །ལེགས་བརྟགས་དེ་དང་རྗེས་མཐུན་གང་ཞིག་འཐུང་། །དེ་ནི་བདུད་རྩི་ འཐུངས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་དང་། དུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་བློས་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིང་སོ་སོར་ཕྱེད་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཆང་རན་ཞིང་དུས་ལ་བབ་པར་འཐུངས་པ་དེ་ནི་བདུད་རྩི་ འཐུངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འཐུངས་པས་གནོད་པ་མེད་པར་ལུས་བདེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་ དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་སྲོག་གི་ གནས་སྙིང་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་སྲོག་གི་གནས་གཞང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བས་ན་སྲོག་གི་གནས་ལ་བརྟེན་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཚེ། ། གཞང་འབྲུམ་བྱུང་བས་གསོད་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་བཤང་བའི་ལམ་འགེགས་པས། །གཞང་འབྲུམ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ནི་གཞང་ཁར་ཤའི་མཛེར་པ་སྦོམ་པོ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དགྲ་བོ་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འཕྲོག ཅིང་གཞང་འབྲུམ་དུ་སྐྱེས་པས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་གཞང་འབྲུམ་ཞེས་བྱའོ།

对于'深海中有众多水怪，无渡岸之处，若人陷入其中，应当迅速救出'这句话，医者对于被称为'遍入'的难以忍受的疾病所困，沉溺于痛苦泥潭中的人，应当迅速救出。就像极深难测，充满吃人幼童等恶毒生物的水怪的深潭，无法到达彼岸渡口而沉没其中，是危险之处，应当迅速救出一样。
对于'不依正理而饮酒，醉傲失去愤怒本性，将被自己的敌人所拥抱，使正理非理等同一致'这句话，酒不依正理而饮用，即不与下文所说的力量、时间等相配合，称为'不依正理'。如此不依正理而饮酒，自然会醉乱等，与生俱来的敌人能破坏、夺取今生来世功德，如敌人般危害，反而去拥抱这些敌人并生起极大的爱恋，如同父母；同样使正理与非理平等一致，即无法分辨应做与不应做的差别。
对于'力量、时间、地点、习惯，本性、伴侣、年龄、疾病，善观察与此相应而饮，此如饮用甘露相同'这句话，身体的力量和时间等特征或本性，以智慧善加了知并分别之后，与此相应而适量适时饮酒的人，如同饮用甘露一样，因为对于如理饮用的人来说，无害且能作为使身体安乐的因。
《八支心要集解·词义月光》，由大师月喜所作，此为病根处品第六之解释。
其后当说痔疮病根。如前所说'遍入'病依托命根之心脏而生，此处也是依托命根之肛门而生，因为在依托命根处相同的缘故，故在其后开始此说。
对于'如敌害众生命，痔疮生而致死，因此阻碍粪道，故而称为痔疮'这句话，痔疮是指肛门处生长的粗大肉瘤，它如同敌人夺取众生的生命，因生为痔疮而致死，因此从词义上称为痔疮。

།ནད་ཀྱིས་ལྤགས་ཚིལ་ཤ་རྣམས་ནི། །གནོད་བྱས་དབྱིབས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི། །ཤ་ཡི་མྱུ་གུ་གཞང་སོགས་སུ། །སྐྱེས་དེ་གཞང་འབྲུམ་ཡིན་པར་ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་པགས་པ་དང་ཚིལ་དང་ཤ་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་མ་རུངས་པར་བྱས་ནས། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཤིང་ཐ་དད་པའི་ཤའི་མྱུ་གུ་ཤ་མཛེར་སྦོམ་པོ་ལྟ་བུ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པ་གཞང་ ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ཕྱིས་འབྱུང་དང་། །སྐམ་དང་ཁྲག་ཏུ་འཛག་པ་ཡི། །དབྱེ་བས་མདོར་ན་རྣམ་གཉིས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ གྱི་ནད་དེ་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།ལ་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་པ་དང་གཤེར་བའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་སྐམ་པོར་གནས་པ་ཡིན་ལ། ལ་ ལ་ནི་ཁྲག་འཛག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞང་ནི་རྒྱུ་མ་སྦོམ་པོར་བརྟེན། །སོར་ནི་ཕྱེད་དང་ལྔ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ནི་རྒྱུ་མའི་ཞབས་རྒྱུ་མ་སྦོམ་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དེའི་ཚད་ནི་སོར་ཕྱེད་དང་ལྔ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉེར་གསུམ་སོར་ནི་ཕྱེད་དང་ གཉིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་དེ་ནི་གཉེར་མའི་རིམ་པ་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་སོར་ཕྱེད་དང་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དོ། །རིམ་པ་དེ་ཡི་ནང་མ་ནི། །ཕྱིར་འཕུལ་བར་མ་སེལ་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱི་རོལ་འཛུམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནང་མའམ། ཕུགས་མ་ནི་དྲི་མ་རྣམས་ཕྱིར་འཕུལ་ཞིང་འབབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཉེར་མའི་རིམ་པ་བར་མ་ནི་དྲི་མ་རྣམས་སེལ་ཞིང་ཕྱིར་འབྱིན་པ་ཡིན་པས་ན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཉེར་མ་ནི་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བར་སྡོམ་ཞིང་འཛུམས་པར་བྱེད་པས་ན འཛུམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཡི་ཕྱི་རོལ་སོར་གཅིག་ཁ། །ནས་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚད། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་སྤུ་སྐྱེ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཛུམས་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་སོར་གཅིག་ནི་གཞང་ཁ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞང་ཁ་དེའི་ཚད་ནི་ནས་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཡིན་ནོ། །གཞང་ ཁའི་ཚིགས་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐུབ་ཏུ་སྤུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ། །གཉེར་མའི་ས་བོན་གནོད་འགྱུར་ཉིད། །གཞང་འབྲུམ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་གཞང་འབྲུམ་གཉིས་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཞང་ འབྲུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉེར་མ་དེ་འབྱུང་ཞིང་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ།དེའི་ས་བོན་ཁུ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལ་རླུང་ལས་གོས་པར་གནོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཞང་འབྲུམ་འབྱུང་བའོ། །ས་བོན་གནོད་པ་ཡང་། ཕ་མས་མི་འཕྲོད་ཟོས་པ་དང་། །སྔོན་ལས། ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ས་བོན་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་དང་མས་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་གཞང་འབྲུམ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཟོས་པ་དང་། སྔོན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའོ། །དེ་གཉིས་དང་འདུས་པ། འཁྲུགས་ པ་ལས་གྱུར་དེ་དག་ནི།།གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་དང་མའི་གནོད་པའི་རྒྱུ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་དེ་གཉིས་དང་། ནད་གཞི་འདུས་པར་འཁྲུགས་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

关于'病损皮脂肉，形状各异变，肉芽生痔等，此说为痔疮'这句话，所谓'病'即风等，它损害并破坏皮肤、脂肪和肉，形状和颜色各异不同的肉芽，如粗大的肉疣，生长在肛门等处并产生各种危害，仙人们说这就是痔疮病。
'同生与后生，干燥与出血，分类总二种'这句话说，痔疮病总的来说有两种：有的是同时生成的，有的是出生后产生的；同样，按照干燥和湿润的区分也有两种：有的保持干燥，有的伴有出血。
'痔依粗肠住，长五指半寸'这句话说，痔疮依附并存在于粗肠底部，其长度有五指半。
'三褶二指半'这句话说，这痔疮每一褶都有二指半。
'其中内层是，外推中层泄，其外为收缩'这句话说，这些层次中，内层或深层是将污物向外推出并下降的，中间的褶层是清除并排出污物，所以称为'泄'，外层褶皱是阻止污物等排出并收缩，所以称为'收缩'。
'其外一指口，长度二粒半，其外则生毛'这句话说，收缩层外一指是肛门口，这肛门口的长度是二粒半麦粒的长度。这些关节之外都会长出毛发。
'其中同生因，褶纹种损害，痔疮'这句话说，在同生和后生两种痔疮中，同生痔疮产生的原因是在褶皱最初形成时，其种子精血等受到风的损害。
'种子受损害，父母食不适，前业'这句话说，损害种子的原因有两种：父母食用不适合的、会引起痔疮的食物，以及自己过去所造作积累的会导致这种疾病的业。
'此二和合起，紊乱所生者，说为不可治'这句话说，由父母损害的原因和前世的业这两种，以及病根混合紊乱所产生的这些，因为是同生的缘故，所以是不可治愈的。

།རིགས་འབྱུང་ནད་ཀུན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཚིག་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་དུ། །རྩུབ་ཅིང་བརྟ་བར་ དཀའ་བ་དང་།།ནང་དུ་ཁ་བལྟས་དཀར་བ་དང་། །བླ་བརྣན་མི་བཟད་ཅན་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཞང་འབྲུམ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ལྷག་པར་གསོ་དཀའ་སྟེ། རེག་པ་རྩུབ་པར་གནས་པ་དང་། བརྟ་ཞིང་བརྟགས་པར་ དཀའ་བ་དང་།ཁ་ནང་དུ་བལྟ་ཞིང་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པ་དང་། ཁ་དོག་དཀར་བ་དང་། བླ་བརྣན་གྱི་ནད་མི་བཟད་པ་ཡོད་པ་ནི་གསོ་དཀའ་ཞིང་བཅོས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་དྲུག་སྟེ་ནད་ཐ་དད། །འདྲེས་དང་འདུས་པ་ཁྲག་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བ་ལས་ཅིག་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ།ནད་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་དང་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཁྲག་ལས་བྱུང་བའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ལས་སྐམ། །ཁྲག་ དང་མཁྲིས་པ་ལས་རླན་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཞང་འབྲུམ་སྐམ་པོ་ཁྲག་མི་འཛག་པ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་འདུས་པས་ཟིན་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞང་འབྲུམ་རླན་ཅན་ཁྲག་འཛག་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པས་ཟིན་པ་ལས་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ནད་རྣམས་ལྡང་རྒྱུ་སྔར་བཤད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་རྣམས་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྔར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུགས་པ་དེ་ཡིས་ཁོང་པ་ཡི། །མེ་དྲོད་ ཉམས་ཤིང་བཤང་བ་འཕེལ།།གཞན་ཡང་ཉལ་པོ་རབ་དྲགས་དང་། །བཞོན་པས་ཁོང་འཁྲུགས་སྟན་དག་ནི། །མ་སྙོམས་སྲ་དང་ཙོག་པུར་འདུག་།འཇམ་རྩི་གཅེའུ་ས་དང་ནི། །རྡོ་དང་གོས་ཀྱིས་བྲུད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་ཆུས་བཀྲུས་དང་། །རྟག་ཏུ་འཁྲུ་བར་ བྱེད་པ་དང་།།བཤང་དང་གཅི་དང་འཕྱེན་གྱི་ཤུགས། །བཀག་དང་ནན་གྱིས་བཙིར་བ་དང་། །རིམས་དང་སྐྲན་དང་ཚད་པར་འཁྲུ། །འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ་བེའུ་སྣབས་ཀྱིས། །སྐེམ་བྱས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །སྤྱོད་པ་བསྟེན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བུད་མེད་ཟླ་གྲངས་མ་ཚང་ འཕྱིལ།།ཟླ་བ་རྫོགས་པས་གཟིར་ལས་འབྱུང་། །དེ་འདྲ་དག་དང་གཞན་ཡང་རླུང་། །ཐུར་སེལ་འཁྲུགས་པས་དྲི་མ་ནི། །གཞང་གི་གཉེར་མར་དེ་གཞག་པས། །དེ་ནི་མི་མངོན་གྱུར་པས་གནས། །གཞང་འབྲུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ དེས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་བྲི་ལ་བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།རྒྱུ་གཞན་ཡང་བུད་མེད་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པའི་ཉལ་པོ་དྲགས་པར་བྱ་བ་དང་། བཞོན་པ་ལས་ཁོང་འཁྲུགས་པ་སྟེ། རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་མི་སྲུན་པས་གཡེངས་ཤིང་ འཁྲུགས་པར་བྱས་པ་དང་།སྟན་མཐོ་དམན་མ་སྙོམས་པ་ལ་འདུག་པ་དང་། སྟན་སྲབ་པ་ལ་འདུག་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཙོག་པུར་འདུག་པ་དང་། འཇམ་རྩི་གཅེའུ་ལེགས་པར་མ་བཏང་བས་སྣད་པ་དང་། ས་གཞི་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པས་བྲུད་དེ་སྣད་པར་བྱས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆུ་གྲང་མོས་བཀྲུས་ཤིང་རེག་པར་བྱས་པ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འབྱུང་བ་བཀག་ཅིང་བརྣག་པ་དང་། དེ་དག་ཉིད་མི་འབྱུང་བཞིན་དུ་ནན་གྱིས་བཙིར་བ་དང་། རིམས་ལ སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པར་བྱས་པ་དང་།ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པ་དེ་དག་ལས་གཞང་འབྲུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

对于'一切病源皆如是'这句话，任何其他疾病也都如是，此句表明最初俱生的疾病是无法医治的。
对于'俱生之特征，粗糙难以察，内向且发白，复发难忍治'这句话，如果俱生痔疮具有这些特征则更难医治：触感粗糙，难以察觉和诊断，开口朝内而不向外，颜色发白，以及有难以忍受的复发性疾病，这些都难以医治且不宜治疗。
对于'其余六种为不同病，混合聚集及血生'这句话，除俱生以外的后发痔疮有六种：由不同病因所生的三种，由混合所生，由聚集所生，以及由血所生。
对于'风与痰二者生干，血与胆生湿'这句话，其中干痔不出血是由风和痰二者结合而生，湿痔出血是由血和胆汁混合而生。
对于'诸病起因如前述'这句话，疾病发作和扰动的原因，在之前讲述一切疾病的病因时已经说明和阐述过了。
对于'因其扰动腹部之，消化力衰大便增。此外房事过度及，骑乘致腹乱座具，不平坚硬蹲踞坐。涂油便器地与石，衣物摩擦所致伤，极冷水洗常浣洗，大小便气力憋持，强行挤压及疟疾，瘤肿热泻耳病痰，消瘦有害之行为，女子月经未满溢，月满所困而生起。如是等因及其他，下行风气乱粪便，积于肛门褶皱中，因其隐匿而存在，终将生起痔疮病'这些话的意思是：由于这些病因使腹部消化力减弱，大便增多，其他原因还包括过度行房，骑乘导致腹部混乱，坐具不平整，坐具坚硬，长期蹲坐，不当使用涂油便器，地面和石头等摩擦，经常用极冷水清洗，经常清洗，憋住大小便和打嗝的力道，强行挤压，以及疟疾等疾病导致消瘦，从事有害身体的行为，女子月经未满而溢出，月经圆满时所困扰，这些原因以及其他导致下行风气紊乱的原因，使粪便积聚在肛门褶皱处，因其隐匿存在而最终导致痔疮的产生。

།ཡང་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ནི་ནད་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་མ་ཚང་ཞིང་། མངལ་ ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་དུས་ལ་མ་བབ་ཅིང་།འཕྱིལ་བ་དང་ཟླ་བ་རྫོགས་ཤིང་ཚང་བར་འདུག་ཀྱང་དེ་གཟིར་བ་སྟེ་གནོད་པ་དང་བཅས་པར་བུ་བཙས་པ་ལས་གཞང་འབྲུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་འདྲ་བ་དེ་དག་དང་། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཐུར་དུ་ སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དྲི་མ་སོགས་པར་བྱེད་དེ།།གཞང་གི་གཉེར་མའི་གནས་སུ་བཀག་ནས་གནས་པར་བྱེད་ལ། དེས་ན་གཞང་གི་གཉེར་མ་དེ་རྣམས་སུ་ནི་མི་མངོན་པར་གནས་ཤིང་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་ པ་དེ་དག་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པས་ཉེན་ནས་གཞང་འབྲུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་མེ་དྲོད་ཉམས། །བརླ་ནི་རེངས་ཤིང་ན་བ་དང་། །བྱིན་པའི་ཉཝ་ན་མགོ་འཁོར་ཞིང་། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་མིག་གཉིས་སྐྲང་། །བཤང་བ་འཁྲུ་བའམ་ཡང་ན་སྲི། ། རླུང་ཆེན་ནང་ནས་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཕལ་ཆེར་ལྟེ་བའི་འོག་ནས་རྒྱུ། །ནད་བཅས་བཅད་པ་ལྟ་བུར་སེམས། །དཀའ་བར་འབྱུང་ཞིང་སྒྲ་ཅན་འབྱུང་། །རྒྱུ་མ་ཀྲུལ་ཀྲུལ་ཟེར་ཞིང་སྤོ། །སྐེམ་ཞིང་སྒྲེགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་། །གཅིན་མང་བཤང་ཉུང་ཡི་ག་འཆུས། །སྒྲེགས པ་དུད་འདྲ་སྐྱུར་བ་འབྱུང་།།མགོ་དང་རྒྱབ་དང་བྲང་དུ་གཟེར། །སྙོམ་ཞིང་ཁ་དོག་ཉམས་པ་དང་། །གློང་བག་དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་དང་། །ཁྲོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་དཀའ་བ་དང་། །མ་ཞུ་སྐེམ་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །དམུ་རྫིང་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལམ།གཟུགས་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་བྲི་བ་དང་། བརླ་ཐོག་ཐག་ན་བ་དང་། བྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཉ་གཅུས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བཤང་བ་ཆེད་འགའ་ནི་འཁྲུ་ཞིང་སླ་ལ། ཆེད་འགའ་ནི་སྲི་ཞིང་རྟུག་སྐམ་ དུ་འབྱུང་བ་དང་།རླུང་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་། རྒྱུ་མའི་ལམ་བཀག་ནས་ནད་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་མི་ཐོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕལ་ཆེར་ནད་ལྟེ་བའི་ནང་ན་རྒྱུ་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། ཕན་ཚུན་གཟེར་བའི་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། རྒྱུ་མའི་ནང་ཀུན་དུ་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། འབྱུང་བར་དཀའ་ཞིང་ཐོགས་ལ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཡང་སྒྲ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་མའི་ནང་ཕན་ཚུན་ཀྲུལ་ཀྲུལ་ཟེར་ཞིང་འཁྲོག་པ་དང་སྦོ་བ་དང་། སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྲེགས་པ་དུད་པ་དང་འདྲ་བར་དཀུ་བར་འོང་ཞིང་སྐྱུར་བར་འབྱུང་བ་དང་། མགོ་ལ་སོགས པ་གཟེར་ཞིང་ན་བ་དང་།སྙོམ་ཞིང་ན་བ་དང་། ལས་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། ཁ་དོག་ཉམས་པ་སྟེ། ཐལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་མེད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རང་རང་གི་ལས་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་སེམས་ འཁྲུགས་པ་དང་།བསྙེན་བཀུར་དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་དགོས་པ་དང་། མ་ཞུ་བའི་གནས་དམུ་རྫིང་གི་བར་གྱི་གནས་རྣམས་ཡོད་པར་སོམ་ཉི་སྐྱེས་ཤིང་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞང་འབྲུམ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ལ། །འདི་དག་ཉིད་ནི་ འཕེལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ། སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟགས་འདི་དག་ཉིད་འཕེལ་ཞིང་དེའི་ཚུལ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

又对于女性来说，除了这些疾病之外，月经不调，以及胎儿未到出生时间而早产，或者月份已满但因受到伤害而分娩，由此会引起痔疮。
像这样的病因以及其他种种原因，使下行风失调而受损，导致粪便等物质积聚，阻塞于肛门皱褶处而停留。因此，这些隐藏并潜入肛门皱褶中的物质腐烂变质，受到损害而生成痔疮。
其前兆是：消化功能减退，大腿僵硬疼痛，小腿肌肉疼痛，头晕，四肢疼痛，双眼浮肿，大便或泻或秘，体内大风盘旋，多在脐下游走，感觉如被切割般疼痛，排便困难且有声响，肠道翻腾隆起，消瘦且频繁打嗝，小便多而大便少，食欲不振，打嗝如烟般酸臭，头部、背部和胸部疼痛，昏沉且面色不佳，萎靡不振，感官功能衰退，易怒且难以侍奉，消化不良、消瘦病、黄水病、淋巴肿瘤等症状令人生疑。
这就是说，这些痔疮的前兆或表现是：胃部消化功能减退，大腿僵硬疼痛，小腿肌肉感觉扭曲般疼痛等，大便有时泻下稀软，有时干结成硬便，大风频繁，肠道阻塞导致病气盘旋不出，因此病多在脐内游走作痛，伴有各处疼痛，感觉肠内处处如被切割，排便困难且排出时有声响，肠道内翻腾作响且隆起，消瘦等症状，打嗝如烟般酸臭，头部等处疼痛，昏沉疼痛，懒于劳作，面色改变呈灰白色，无精打采，感官功能衰退无法各司其职，易怒心烦，因痛苦难以侍奉，从消化不良到淋巴肿瘤等处皆令人生疑。
痔疮一旦形成，这些症状就会加重。这就是说，痔疮病一旦形成，前述症状会加重并更加明显。

།དེ་ཡིས་འོག་གི་ལམ་བཀག་པས། །ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་ལྡོག་སྟེ། ། ལུས་དང་དབང་པོ་ཀུན་གནས་པའི། །རླུང་གཞན་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་བཤང་གཅི་མཁྲིས་པ་དང་། །བད་ཀན་ལུས་ཟུངས་རྟེན་བཅས་པ། །འཁྲུགས་ཤིང་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་དེས་འོག་གི་ལམ་བཤང སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་བཀག་པས་ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་འབྱུང་བར་ལྡོག་པ་ན་ལམ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རླུང་དེ་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་དེས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་ཀུན་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་རླུང་དང་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དང་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ དང་།སྲོག་ཅས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ནམ་གནས་དང་བཅས་པ་དང་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་བྱེད་ལ། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་གཞང་འབྲུམ་ནད་ ཅན་ལ།།ཕལ་ཆེར་ཐམས་ཅད་ཉེར་འབྱུང་བ། །སྐེམ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་བསྐྱོད་མི་ནུས། །སྟོབས་ཟད་ཁོང་རྨྱ་བཞིན་མདངས་ཉམས། །ལུས་ལྷོད་སྙིང་པོ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །འབུས་ཟོས་པ་ཡི་ཤིང་འདྲ་ལ། །བླ་བརྣན་མ་ལུས་དག་གིས་འདེབས། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནད་ གཟིར་ཞིང་།།ལུད་པ་སྐམ་དང་སྐད་འགགས་དང་། །ཁས་རོ་མི་ཚོར་ཆམ་འདེབས་སྤོ། །སྒྱིད་སྐྱུར་རྐང་ལག་ན་ཞིང་སློན། །སྦྲིད་པ་སྐྲང་དང་རིམས་ནད་དང་། །ཁུ་བ་ཟད་ཅིང་རབ་རིབ་སློན། །རྡེའུ་ཆགས་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་དང་། །སྐད་འགགས་ཞུམ་ ལ་སེམས་ཁོང་ཆུད།།མཆིལ་མ་མང་འདོར་ཡི་ག་འཆུས། །རུས་ཚིགས་ཀུན་དང་སྙིང་ལྟེ་བ། །གཞང་དང་རྣ་རྩར་གཟེར་དང་བཅས། །གཞང་ནས་འབྲུ་ནི་མ་སྨིན་བཙོས། །ཁུ་བ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་བག་འཛག་།རྟུག་སྐམ་སྦྱིན་པའང་སླ་བར་འགྱུར། །སྨིན་དང་མ་སྨིན་བར་ བར་འཁྲུ།།སྐྱ་ཞིང་སེར་དང་སྔོན་པོ་ཡི། །ཁྲག་ནི་སྦྱིན་བག་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སྔོན་པོའི་ཚུལ་གྱི་འོག་ཏུ་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཅན་ལ་ཕལ་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི་སྐེམ་ཞིང་སྦེག་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་སྨྲའམ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱོད་ པར་མི་ནུས་ཤིང་རྩོལ་བ་ཆུང་བ་དང་།ཉམས་སྟོབས་ཟད་ཅིང་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་། ཁོང་པ་རྨྱ་ཞིང་སྒྱིད་ཞན་པ་དང་། བཞིན་མདངས་ཉམས་ཤིང་བཞིན་རས་ཀྱི་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། ལུས་ལྷོད་ཅིང་བྱ་བ་མི་ལྕོགས་པ་དང་། སྙིང་པོ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བའི་བག་ མེད་དེ།དེ་ཡང་དཔེར་ན་འབུས་ཟོས་པའི་ཤིང་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྙི་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་དུ་མ་གཞན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདེབས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནད་རྣམས་གཟིར་ཞིང་གནོད་པར་འགྱུར་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུད་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང་ཉེན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་འགགས་པ་དང་། སྐད་གསང་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་པ་དང་། མཆིལ་མ་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་བད་ཀན་ལས་ཀྱིས་ ལྗན་ལྗིན་མང་དུ་འདོར་བ་དང་།ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་སྨིན་པ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་བག་ཏུ་འདུག་ཅིང་འབྱིལ་བ་གཞང་ཁ་ནས་འཛག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བར་སྐབས་བར་སྐབས་ སུ་ལན་འགའ་ནི་བཤང་བ་སྲི་ཞིང་འགགས་པས་རྟུག་སྐམ་དུ་འགྱུར་ལ།ལན་འགའ་ནི་འཁྲུ་ཞིང་སླ་བག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ནི་སྨིན་པར་འཁྲུ། ལན་འགའ་ནི་མ་སྨིན་པར་འཁྲུ་བ་ནས་སྦྱིན་བག་ཏུ་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ།

由于它阻塞下行通道，使下行风逆转，导致身体和诸根所依的一切风皆混乱。同样，大小便、胆汁、痰液以及身体组织及其所依皆混乱，并使消化之火衰退。对此解释如下：痔疮阻塞下行通道即肛门，使下行风逆转，因通道阻塞而使该风回逆。如此逆转使身体和诸根所依的一切风、火以及平衡风、遍行风、上行风和生命风等全部混乱动荡。同样使大小便等及其所依处混乱动荡，并使腹部消化之火衰退。
其后，痔疮患者多数会出现以下症状：身体消瘦且难以行动，体力衰竭，腹部胀满，面色暗淡，身体松软无力，如同被虫蛀蚀的木头，并为一切并发症所困扰。如前所述的要害处疼痛，干咳、声音嘶哑、味觉丧失、打喷嚏、四肢酸痛无力、打喷嚏、浮肿、发热、精液耗竭、视力模糊、结石病痛、声音嘶哑、情绪低落、心神不宁、多流唾液、食欲不振。全身关节、心脏、脐部、肛门和耳根处疼痛。肛门处流出如未熟煮过的液体状分泌物。大便时而干结时而稀软。成熟与未成熟交替腹泻。灰色、黄色和蓝色的血液会以液体状腹泻排出。
对此解释如下：在上述症状之后，痔疮患者多数会出现以下情况：身体消瘦且虚弱，难以说话或行动，体力微弱，腹部胀满且懒散，面色暗淡且不悦，身体松软无力，失去坚实的本质，就像被虫蛀蚀的木头一样极其松软无力。同样会被其他多种上述并发症所困扰，如前所述的要害处会受到损害，同样会被咳嗽等症状所困扰。还会出现声音嘶哑、声音低弱、心神不宁、多流唾液、痰液分泌过多，以及食欲不振等症状。同样，从肛门处会流出如未熟煮过的液体状分泌物。有时大便干结阻塞而成干粪，有时则会腹泻变稀，有时是成熟的腹泻，有时是未成熟的腹泻，会呈现液体状腹泻。

།གཞང་འབྲུམ་རླུང་ ཤས་ཆེ་ལས་གྱུར།།སྐེམ་ཞིང་ཙེག་ཙེག་ཚ་བ་དང་། །རྙིད་ཅིང་དམར་ནག་རེངས་པ་དང་། །མི་སྙོམས་རྩུབ་ཅིང་སྲ་བ་དང་། །ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་ཡོ་བ་དང་། །རྩེ་མོ་རྣོ་ཞིང་གས་པ་དང་། །བིམ་པ་རྒྱ་ཤུག་ཁརྫུ་ར། །རས་བལ་ས་བོན་དང་འདྲ་ཞིང་། །ལ་ལ་ཀ་དམ་མེ་ཏོག་ འདྲ།།ལ་ལ་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུར་སྐྱེས། །མགོ་དང་ཕྲག་པ་རྩིབ་ལོགས་བརླ། །ཆུ་སོ་དག་ཏུ་ལྷག་པར་ན། །སྦྲིད་པ་སྒྲེགས་པ་བཤང་བ་སྲི། །སྙིང་འཕར་ཡི་ག་འཆུས་པ་སྐྱེད། །ལུད་དབུགས་མི་བདེ་མེ་དྲོད་ཉམས། །རྣ་བ་སྒྲ་བཅས་མགོ་འཁོར་བྱེད། །དེས་ཉེན་ རྟུག་སྐམ་ཉུང་ངུ་ནི།།སྒྲ་བཅས་སྐ་སླ་འདྲེན་མ་དང་། །ན་ཞིང་ལྦུ་བ་འབྱར་བག་ཅན། །རྟུག་སྐམ་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །པགས་པ་སེན་མོ་བཤང་གཅི་དང་། །མིག་དང་གདོང་ནི་གནག་པར་འགྱུར། །སྐྲན་དང་མཆེར་པ་དམུ་རྫིང་དང་། །གཏུན་འདྲ་དེ་ཉིད་ལས་ འབྱུང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལས་ནི་གཞང་འབྲུམ་སྐམ་ཞིང་ཁྲག་མི་འཛག་ཅིང་སྐམ་པ་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཚ་བའི་བག་ཙེག་ཙེག་པོར་བྱེད་པ་དང་། རྙིད་ཅིང་རྩེ་མོ་ཡོ་བ་དང་། མདོག་དམར་ ནག་ཏུ་འདུག་པ་དང་།ཕུར་པ་ལྟར་རེངས་ཤིང་འགྲེང་བ་དང་། དབྱིབས་མཐོ་དམན་མི་སྙོམས་པ་དང་། སོག་ལེའི་ཁ་ལྟར་རྩུབ་པ་དང་། རྡོ་ལ་རེག་པ་ལྟར་སྲ་བ་དང་། དབྱིབས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་འདྲ་བ་དང་། ཡོ་ཞིང་གཞུ་ལྟར་གུག་པ་དང་། རྩེ་མོ་ལྟར་རྣོ་བ་དང་། རྩེ་མོ་གས་ཤིང་ཁ་བྱེ་བ་དང་། བིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དམར་པོ་ཞིག་ཡོད་པའམ། རྒྱ་ཤུག་ཕྲ་མོའི་འབྲས་བུའམ་ཤིང་ཁ་རྫུ་རའི་འབྲས་བུའམ་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་ནི་ཀ་དམ་པའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་ལ། གཞང འབྲུམ་ལ་ལ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཙམ་དུ་ཕྲ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། སྦྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་མང་བ་དང་། བཤང་བ་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྟུག་སྐམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བཤང་བ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།པགས་པ་ལ་སོགས་པ་གནག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་རླུང་གི་གཞང་འབྲུམ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་ཤས་ཆེ་ལ་རྩེ་མོ་ནི། །སྔོ་ཞིང་དམར་སེར་དཀར་བར་སྣང་། །ཕྲ་ཞིང་དྲི་མནམ་ ཁྲག་སླ་འཛག་།སྲབ་ཅིང་འཇམ་ལ་ལྷོད་པ་ཡིན། །མཆེར་པའི་དུམ་བུ་ནེ་ཙོའི་ལྕེ། །སྲིན་པུ་པད་པའི་མཆུ་འདྲར་སྣང་། །ཚ་ཞིང་རྣགས་ལ་རིམས་དང་རྔུལ། །སྐོམ་དད་ཡི་ག་འཆུས་རྨོངས་སྐྱེད། །བཤང་དྲོ་སླ་ཞིང་སྔོ་ལ་ཚ། །སེར་ཞིང་དམར་བར་འཁྲུ་བར་འགྱུར། ། ནས་རུལ་ནང་འདྲ་པགས་པ་དང་། །སེན་སོགས་སྔོ་སེར་ལྗང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་འབྲུམ་བུའི་རྩེ་མོ་སྔོན་པོ་དང་། ཁ་དོག་དམར་སེར་དང་དཀར་པོར་སྣང་བ་དང་། ཕྲ་ཞིང་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཚེར་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་རྐེད་པ་དང་། བཤང་བ་དྲོ་ཞིང་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པར་འཁྲུ་བ་དང་། ནས་རུལ་བའི་ནང་གི་དབྱིབས་འདྲ་བ་དང་། པགས་པ་དང་སེན་མོ་དང མིག་དང་བཞིན་དང་དྲི་མ་རྣམས་སྔོ་ཞིང་སེར་བ་དང་ལྗང་བར་འགྱུར་རོ།

痔疮由风大引起。干燥且灼热刺痛，
萎缩呈暗红色且僵硬，
不平坦粗糙且坚硬，
形状不一且歪斜，
尖端锐利且开裂，
形如频婆果、小枣果、椰枣果，
形如棉花种子，
有的如迦昙花，
有的如芥子般生长。
头部、肩部、肋部、大腿，
尤其在肛门处疼痛。
打喷嚏、打嗝、便秘，
心悸、恶心呕吐。
咳嗽气喘、体温下降，
耳鸣头晕。
受此影响，大便干燥稀少，
伴有声响、稀稠不一，
疼痛且有泡沫粘液，
以干便形式排出。
皮肤、指甲、大小便，
眼睛和面部变黑。
肿瘤、脾病、水肿，
以及杵状病变皆由此而生。
以上所述，痔疮病由风大增盛而起，痔疮干燥不出血且干枯，如涂抹芥子膏般灼热刺痛，萎缩且尖端歪斜，呈暗红色，如钉子般僵直竖立，形状高低不平，如锯齿般粗糙，触之坚硬如石，形状彼此不同，弯曲如弓，尖端锐利，尖端开裂，形如频婆果（一种红色果实）或小枣果或椰枣果或棉花种子般生长，有的如迦昙花般生长，有的痔疮如芥子般细小生长。
同样，头部等处特别疼痛，频繁打喷嚏等，便秘等症状，以干便形式排出，皮肤等变黑，且由这种风性痔疮还会引起肿瘤等疾病。
胆大者，其尖端，
呈青色、红黄色、白色。
细小且有异味，血液稀薄常流出，
柔软松弛。
形如脾脏碎块、鹦鹉舌，
形如虫子、蛙嘴。
发热化脓，发烧出汗，
口渴、恶心呕吐、昏迷。
大便温热稀薄呈青色且热，
呈黄色和红色腹泻。
形如腐烂的大麦内部，皮肤和
指甲等呈青黄绿色。
以上所述，胆大引起的痔疮，其疣状物尖端呈青色，颜色呈红黄色和白色，细小等症状，形如脾脏碎块等任一形状，伴有发热等并发症，大便温热稀薄等任一形式腹泻，形如腐烂大麦内部，皮肤、指甲、眼睛、面部和分泌物呈青色、黄色和绿色。

།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་རྩ་བ་སྦོམ། །མཐུག་ཅིང་ནད་ཀྱི་ཤུགས་དལ་དཀར། །སྐྲངས་ཤིང་རྒྱས་ལ་སྣུམ་པ་དང་། །འགྲེང་ཞིང་ཟླུམ་ལ་ལྕི་ཞིང་བརྟན། །འབྱར་བག་ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་འཇམ། །གཡའ་ ཞིང་རེག་ན་དགའ་བར་བྱེད།།ཀ་རི་ར་པ་ན་ས་ཡི། །རུས་པ་བ་ཡི་ནུ་སོར་འདྲ། །ཆུ་སོར་ཟུག་ཅིང་སྦོ་གཞང་ན། །ལྟེ་བ་ལྒང་པ་བཅད་སྙམ་སེམས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྙིང་ན། །མཆིལ་མང་ཆམ་འདེབས་ཡི་ག་འཆུས། །གཅིན་སྲི་མགོ་བོ་ཚོར་བ་མེད། །གྲང་བའི་ རིམས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད།།ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །སློན་ཞིང་མ་ཞུའི་ནད་ཀུན་སྐྱེད། །བཤང་བ་ཚིལ་འདྲ་བད་ཀན་མང་། །འཁྲུ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འཛག་པར་མི་བྱེད་རྡོལ་མི་བྱེད། །པགས་པ་ལ་སོགས་སྣུམ་ཞིང་དཀར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་བདོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ནི་རྩ་བ་སྦོམ་ཞིང་ཆེ་བ་དང་། མཐུག་ཅིང་ལྷུན་ཆེ་བ་དང་། ནད་ཀྱི་ཤུགས་དལ་ཞིང་མི་དྲག་པ་དང་། མདོག་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནས་རེག་ན་དགའ་བའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤིང་ཀ་རི རའི་འབྲས་བུའི་རུས་པའམ།པ་ན་སའི་འབྲས་བུའི་རུས་པ་དང་དབྱིབས་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བའི་ནུ་སོར་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་སོར་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པ་དང་། བཤང་བ་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། རྡོལ་བའམ་ཁ་བྱེ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་། པགས་པ་དང་མིག་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ཞིང་མདོག་དཀར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་ལས་མཚན་ཉིད་འདྲེས་མ་ཡིན། །འདུས་པ་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དག་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་འདྲེས་མར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ནད་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་ལས་གཞང་འབྲུམ་ནི། །མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད འདྲ་བ་ལ།།ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་མྱུ་གུ་འདྲ། །བྱི་རུ་འོལ་མ་སེ་མདོག་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་ཚ་དྲོ་ན་བ་དང་། །བཤང་བ་ཤུགས་ཀྱིས་རབ་བཙིར་ལས། །འཕྲལ་དུ་ཁྲག་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འཛག་པར་འགྱུར། །སྦལ་བ་འདྲ་ཞིང་ཁྲག་ཟད་ལས། །བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ འགྱུར།།མདོག་སྟོབས་སྤྲོ་བ་ཉམས་པ་དང་། །མདངས་འཕྲོག་དབང་པོ་ཞན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་དང་། དབྱིབས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་དང་འདྲ་ཞིང་། མདོག་བྱི་རུའམ་འོལ་མ་སེ་ལྟར་དམར་བ་ཡིན་ལ། གཞང་འབྲུམ་དེ་ནི་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། ན་བ་དང་བཤང་བ་ཤུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཙིར་བ་ལས་འཕྲལ་དུ་ཁྲག་འབྱུང་ཞིང་། ཁྲག་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤིན་ཏུ་འཛག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དབྱིབས སྦལ་བ་འདྲ་བ་དང་།ཁྲག་ཟད་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྣག་པར་དཀའ་བས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བར་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་ལ་སོགས་པ་ཉམས་ཤིང་བྲི་བར་གྱུར་པ་དང་། མདངས་ཕྲོགས་ཤིང་ཉམས་པ་དང་། དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་ཤིང་ནུས་པ་ཞན་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

痰多者脉根粗大，厚实而病势缓慢呈白色，肿胀丰满而油润，挺立圆形且沉重稳固，有粘性触感小而柔软，发痒触摸则感愉悦。
形如迦利若果核或波罗蜜果核，形如牛乳头，小便刺痛且肿胀痔疮，脐部感如胀裂，咳痰呼吸不畅心痛，多唾液感冒食欲差，小便闭塞头部无感，引发寒性发热。
口水流溢火力衰退，湿润且生一切不消化病，大便如脂肪痰多，伴有腹泻，不会出血不会破溃，皮肤等部位油润且白。
混合性者具混合特征，复合性者具一切特征。
血分较多的痔疮与胆病特征相似，形如尼拘陀树芽，色如珊瑚或茜草，极为灼热疼痛，因大便用力挤压，立即出血，且持续大量出血。
形如青蛙，因失血而生痛苦，肤色体力精神衰退，光泽消失诸根虚弱。

།མུངྒ་ཀོ་དྲ་བའི་ཕྱེ་མ། །ཙ་ན་ཀ་རི་ར་སོགས་པ། །རྩུབ་དང་བཤང་བ་སྲི་བས་རླུང་། །རང་གནས་འཁྲུགས་པ་སྟོབས་ལྡན་པས། །ཐུར་དུ་རྒྱུ་བའི་བུ་ག་ནི། །བཀག་སྟེ་སྨད་དུ་རབ་སྐམས་ནས། །བཤང་བ་གཅི་བ་འཕྱེན་རྣམས་ནི། །འགགས་ པས་ནད་ནི་མི་བཟད་སྐྱེད།།དེ་ཡིས་ཁོང་པ་རྒྱབ་རྩིབ་ལོགས། །སྙིང་གར་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད། །ལྟོ་སྦོས་གསུས་པ་ན་བ་དང་། །སྙིང་གཅུ་རྒྱུ་མ་བཅད་སྙམ་སེམས། །ཆུ་སོར་ཤིན་ཏུ་ཟུག་པ་དང་། །མཁུར་བར་སྐྲང་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རླུང་ནི་གྱེན་དུ་སོང་གྱུར་ན། །དེ་ ལ་སློན་རིམས་ཡི་ག་འཆུས།།སྙིང་ནད་བེའུ་སྣབས་མ་ཞུ་དང་། །གཅིན་སྲི་བཤང་བ་འཁྲུ་བ་དང་། །འོན་དང་རབ་རིབ་དབུགས་མི་བདེ། །མགོ་ནད་ལུད་པ་ཆམ་པས་འདེབས། །ཡིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་སྐོམ་དང་ཁྲག་།མཁྲིས་པ་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་སོགས། །རླུང་ གི་ནད་གཏོགས་དེ་དང་དེ།།ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཞང་འབྲུམ་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་གྱུར་པ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲན་མུངྒ་དང་། རྩ་འབྲུ་ཀོ་དྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་པ་དང་། བཤང་བ་སྲི་བར་བྱེད་པའི་ཟས་ཀྱིས་ཐུར་དུ་ སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གི་གནས་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ནུས་པ་ཆེ་བས་ཐུར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འབབ་པའི་བུ་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་ཅིང་བཅད་ནས།རོ་སྨད་དུ་བཤང་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྐམས་ནས། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་དང་འཕྱེན་རྣམས་བཀག་ ཅིང་ཕྱིར་མ་འཐོན་པའི་ནད་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ།བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པ་དེས་ཁོང་པ་ལ་སོགས་པར་ནད་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་སྐྱེད་ལ། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་གསུས་པ་གཅུས་པ་ལྟ་བུར་ན་བ་དང་། སྙིང་གཅུས་པ་སྙམ་ དུ་སེམས་ཤིང་མཆིལ་མ་འབྱུང་བ་དང་།རྒྱུ་མའི་ནང་གྲིས་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། མཁུར་བ་གཉིས་ལ་སྐྲང་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རླུང་དེ་རོ་སྟོད་དུ་གྱེན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ན། རྒྱུ་དེ་ལས་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་ ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གྲངས་མེད་པ་མི་བཟད་པ་དུ་མ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།གཞང་འབྲུམ་གྱི་རྒྱུས་རླུང་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་བཟད་པར་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཁོང་པར་ནི། །དེ་མེད་པར་ ཡང་དེ་འབྱུང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་བར་རླུང་ནད་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་མེད་པར་ཡང་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ནད་གསུམ་ལྡན། །ཕུགས་ མའི་གཉེར་མར་གང་གནས་པ།།དེ་དག་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན། །མེ་དྲོད་སྟོབས་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་ལ་གཞང་འབྲུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ ལས་སྐྱེས་པ་དང་།གཉེར་མ་ཕུགས་མར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་དེ་ནི་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་གནས་སུ་རུང་སྟེ། སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། གོམས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

绿豆粉末、豌豆等粗糙食物和大便干燥导致下行风在自身位置紊乱且力量强大。
阻塞向下运行的通道，使下部极度干燥，大便、小便、屁等堵塞而生不堪忍受的疾病。
由此在腹部、背部、肋部、心部生极重疾病。
腹胀、小腹疼痛、心绞痛、感觉肠子断裂。
尿道剧痛，两颊肿胀。
若风向上行，则生寒热、食欲不振。
心病、鼻涕、消化不良、小便闭塞、腹泻。
耳聋、目眩、呼吸不畅、头痛、咳嗽、感冒。
情绪变化、口渴、血液、胆汁、肿瘤、淋巴结等。
属于风病的种种极其难忍的病症将会出现。
痔疮向上盘旋，这是最为有害的。
所谓绿豆和豌豆等粗糙食物，以及使大便干燥的食物导致下行风位置紊乱且力量强大，阻塞向下运行的通道。
在下部极度干燥后，大便、小便、屁被阻塞不能排出，生出极其难忍的疾病。
因大便等堵塞而在腹部等处生出极大危害，腹胀、小腹如绞痛般疼痛，感觉心绞痛且流涎。
感觉肠内被刀割，尿道部位疼痛，两颊肿胀。
若该风上行至上部，由此因素会产生寒热等无数难忍的风病。
因痔疮而风向上盘旋所生的这种病是最为有害和痛苦的。
在风分较重的腹部，即使没有那个也会生此病。
所谓在腹部风分较重且腹中风病增长的众生，即使没有痔疮的因素也会生起向上盘旋的风病。
先天性的、具三病的、在深层皱褶处的，这些都不可医治。依靠消化力强等可存活。
所谓凡是身上生有先天性痔疮的不可医治，即使是后天生的，若是由三种病因所生的，以及在深层皱褶处的，这些也都不可医治。
然而，依靠消化力强等可暂时维持生存。等字所包含的是身体力量、药物配方、习惯和往昔业等。

།འདྲེས་ལས་གྱུར་དང་གཉེར་མ་ནི། །བར་མར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ། །ལོ་གཅིག་ཡན་ཆད་ལོན་གྱུར་པ། །དེ་དག་གསོ་དཀའ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཞང་འབྲུམ་ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པར གྱུར་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཉེར་མ་རིམ་པ་གཉིས་པར་བརྟེན་ཞིང་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལོ་གཅིག་ཡན་ཆད་ལོན་ཞིང་ལོ་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གཉེར་མར་བྱུང་བ་དང་། །ནད་གཅིག་ཤས་ཆེ་ལས་ བྱུང་དང་།།སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་གང་། །གཞང་འབྲུམ་དེ་ནི་གསོ་བར་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཞང་འབྲུམ་གང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཉེར་མའི་རིམ་པར་བརྟེན་ཞིང་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གཅིག་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་ ཡུན་རིང་པོར་མ་ལོན་ཞིང་ལོ་གཅིག་མན་ཆད་ཀྱི་ནང་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་དེ་ནི་གསོ་སླ་ཞིང་བཅོས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕོ་མཚན་སོགས་ཀྱི་འོག་ནས་ནི། །རང་རང་སྐབས་བཤད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་དང་། མོ་མཚན་དང་། རྣ་བ་དང་སྣ་གོང་ལ་སོགས་པར་ ཡང་འབྲུམ་བུ་འབྱུང་མོད་ཀྱི།དེ་དག་ནི་འོག་ནས་ལྦ་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ལེའུ་ལས་བཤད་དོ། །ལྟེ་བར་སྐྱེས། རྟ་བླ་བ་ཡི་ཁ་འདྲ་ཞིང་། །འབྱར་བག་ཅན་ལ་འཇམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟེ་བར་སྐྱེས་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་ སྲོག་ཆགས་རྟ་བླ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབུ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཁ་དང་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་འབྱར་བག་ཅན་ལ་རེག་ན་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ།།པགས་པའི་མཛེར་པ་སྨྲས་པ་ནི། །ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་ནི་བད་ཀན་བསྡུས། །པགས་པའི་ཕྱི་རོལ་ཐོར་བུར་བྱེད། །མཛེར་པ་འདྲ་ཞིང་རྩུབ་པར་ གནས།།པགས་པའི་མཛེར་པ་ཡིན་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་བད་ཀན་གྱི་ཚོགས་བསྡུས་ནས་ཐོར་བུར་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་པགས་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་ཤའི་མཛེར་པ་འདྲ་བར་རྩུབ་ཅིང་རེག་ན་མི་བདེ་བར་གནས་ པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་མཛེར་པ་དང་འདྲ་བས་ན། པགས་པའི་མཛེར་པ་ཡིན་པར་མངོན་ཤེས་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་ཟུག་ཅིང་རྩུབ་པར་འགྱུར། །མཁྲིས་པས་གནག་ལ་དམར་རྩར་འགྱུར། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་སྣུམ་ཉིད་ དང་།།རྨེན་བུའི་མདོག་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པའི་མཛེར་པ་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཟུག་ཅིང་ན་ལ་རེག་པ་རྩུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ན་མདོག་གནག་ལ་རྩ་དམར་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི་པགས་པའི་མཛེར་པ་ དེ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་།རྨེན་བུའི་མདོག་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་ལྡན་པས་མྱུར་བར་ནི། །འབད་དེ་གཞང་འབྲུམ་གསོ་བར་བྱ། །དེ་ཡིས་གཞང་ནི་མྱུར་བཀག་ནས། །དམུ་རྫིང་ནད་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁས་པའི་སྨན་པས་མྱུར་ ཞིང་རིངས་པར་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་གསོ་བར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དེས་གཞང་གི་སྒོ་མྱུར་དུ་འགགས་པར་བྱས་ནས། འོག་ནས་བཤད་པའི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དེའི་ ཕྱིར་ནད་དེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དང་ཕོ་བའི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ།

对于'混合病因和皱褶处，处于中间位置的，超过一年以上的，这些都是难以治愈的'这句话，是说痔疮病因两种混合的，以及同样处于第二层皱褶处的，同样超过一年以上的这些，都是难以治愈的。
对于'外部皱褶处生长的，单一病因严重引起的，发生时间不长的，这种痔疮容易治愈'这句话，是说痔疮若在外部皱褶层生长的，同样由单一病因严重发展引起的，同样从生长起时间不长且在一年以下发生的痔疮，这是容易治愈且可以医治的。
对于'生殖器等部位的，在各自章节中说明'这句话，是说在生殖器、女性生殖器、耳朵和鼻子等处虽然也会生痔疮，但这些在后面瘤病特征等各自的章节中说明。
对于'生于肚脐，如同蝌蚪口形，具有粘性且柔软'这句话，是说生于肚脐的痔疮，形状如同名为蝌蚪的虫子的口，具有粘性且触摸时柔软。
对于'所说的皮肤疣，是遍行风引起痰液聚集，在皮肤外部零散形成，如疣且粗糙'这句话等，是说遍行风集聚痰液群而零散出现，且位于皮肤外部，如同肉疣般粗糙且触摸不适，因为与疣相似，所以仙人们知道这是皮肤疣。
对于'风引起疼痛且粗糙，胆引起黑色且血管发红，痰引起油腻，且如同淋巴结颜色'这句话，是说皮肤疣若由风引起，则疼痛且触感粗糙。若由胆引起，则颜色发黑且血管发红。若由痰引起，则皮肤疣会油腻，且颜色如同淋巴结。
对于'有智慧者应当迅速，努力治疗痔疮。因为它会迅速阻塞肛门，而生成粘液囊肿病'这句话，是说有智慧且精通的医生应当迅速且勤勉地治疗痔疮病。为什么呢？因为这痔疮病会迅速阻塞肛门，而引起后面将要说明的粘液囊肿病，因此应当非常迅速地治疗这种病。
这是《医论八支精要集释·词义月光》，由大师月喜所作的对《病因处品第七》的注释。接下来将说明热性腹泻和胃病的病因。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་གཞིའི་འོག་ཏུ་འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི། ཟས་དང་རླུང་དག་ཤུགས་དགག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་སྣ་རེ་ཀུན་དང་ནི། ། འཇིགས་དང་མྱ་ངན་ལས་གྱུར་པའི། །ཚད་པར་འཁྲུ་བ་རྣམ་དྲུག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་སྣ་རེ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཀུན་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་གྱུར་པ སྟེ།ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཆུ་འཐུངས་དྲགས་པ་དང་། །ཤ་རིད་ཤ་སྐམ་མ་གོམས་པའི། །ཏིལ་གྱི་ཁུ་བ་མ་སྨིན་འབྲུ། །ཆང་རྩུབ་ཁ་ཟས་ཚོད་མ་ཟིན། །གཞང་འབྲུམ་སྣུམ་བག་དྲགས་པ་དང་། །འབུ་དང་ཤུགས་ནི་བཀག་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཡང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དེ་ནི་ཆུ་འཐུངས་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རིད་དང་། ཤ་སྐམ་རུལ་བག་ཟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཟ་མ་མྱོང་ཞིང་མ་ཟོས་པར་ཏིལ་བཏགས་པའི་ཁུ་བ་ཟོས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མ་སྨིན་པའི་འབྲུ་ལས་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་དང་། ཆང་རྩུབ་ཅིང་མང་བར་འཐུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་ཟིན་པར་གསུད་བག་ཏུ་ཟོས་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་གྱིས་བཏབ་པ་དང་། སྣུམ་བག་མང་དུ་ཟོས་ཤིང་དྲགས་པ་དང་། ལྟོ་ ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་དང་།བཤང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་བཀག་པ་ལས་ཀྱང་ཆད་པར་འཁྲུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲས་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པ་ཡིས། །ཆུ་ཁམས་ཐུར་དུ་བསྐྱོད་གྱུར་ལ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེ་དྲོད་ཉམས། །དེ་འོག་ཁོང་པ་ཁྱབ་ནས་ནི། །བཤང་བ་སླ་བ་ཉིད་ དུ་བྱེད།།དེ་ལྟར་ཚད་འཁྲུ་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མ་བཤད་པ་དེ་དང་ཚུལ་མཐུན་པ་དག་གིས་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས། ཆུའི་ཁམས་ལུས་ལ་གང་ཡོད་པ་ཐུར་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཁམས་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་ནས།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆུའི་ཁམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོ་བའི་ནང་བཤང་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་བཤང་བ་དེ་སླ་ཞིང་གཤེར་བག་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི་ཚུལ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཡིན་ པར་བཤད་ཅིང་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་མཚན་མ་ནི། །བཤང་ལམ་སྙིང་ག་ལྟོ་བར་ཟུག་།ལུས་སྙོམ་བཤང་བ་སྲི་བ་དང་། །སྦོ་ཞིང་ཁ་ཟས་མི་འཇུ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མའམ་རྟགས་ནི་ བཤང་བ་ལས་གཞང་ཁའི་ཕྱོགས་དང་སྙིང་ག་དང་ལྟོ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་།ལུས་དང་ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་ལྕི་བ་དང་། བཤང་བ་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

对于这一点，在痔疮病症之后编写此关联，是因为饮食和气的力量阻滞等原因是共同的缘故而解说。
每一种病根以及由恐惧和忧愁所引起的热性腹泻共有六种。
热性腹泻病是由风等每一种病根所引起的，以及由诸病根聚集所引起的，同样由恐惧所引起的，由忧愁所引起的，热性腹泻有六种。
这是由于饮水过量，瘦肉和干肉不习惯，芝麻汁未熟的谷物，粗劣酒饮食不节制，痔疮油腻过度，以及由虫和压制力气所产生。
又热性腹泻是由于饮水过量等而极度产生和出现。同样由瘦肉和腐败干肉食用，同样由以前未曾食用过的磨制芝麻汁食用，同样由未成熟谷物制成的食物食用，粗劣酒饮用过量，同样由饮食不知节制而贪食，痔疮发作，油腻食用过量，腹中有虫，大便等力气压制而产生热性腹泻。
由此类引起气紊乱，水界向下运行，由此火力减弱，之后遍布腹部，使大便变稀。如是说明热泻的产生。
此处未说明的与此相应者使气紊乱升起，使身体中的水界向下运行而出现，之后其界使胃火力极度衰弱，然后其后水界遍布肠内大便，然后使大便变稀软潮湿，热性腹泻是如此产生的，这样解说和观察。
其将要出现的征兆是：肛门、心口、腹部疼痛，身体沉重，大便胀满，肿胀且不消化食物。
热性腹泻后来将出现的征兆或标志是在大便时肛门部位、心口和腹部疼痛，身体和四肢沉重，大便胀满等将会出现。

།དེ་ལས་རླུང་གྱུར་བཤང་ཆུར་བཅས། །ཉུང་ཞིག་འབྱུང་ཞིང་གཟེར་སྒྲ་བཅས། །འགགས་ ཤིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།།རྩུབ་སླ་ལྦུ་བར་བཅས་པའམ། །གོང་བུར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་བུ་རམ་ཚིག་པ་འདྲ། །སྦྱིན་བག་བཅས་ཤིང་བཅད་སྙམ་སེམས། །ཁ་སྐམ་གཞང་ནི་སྣད་པ་དང་། །སྤུ་ལངས་པ་དང་འཁྲུ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་ བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ནི་བཤང་བ་ན་བ་དང་ཆུར་བཅས་ཏེ།ཆུ་རུལ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དང་། མཁྲེགས་ཤིང་ཉུང་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་གཟེར་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འགགས་ཤིང་སྐ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ དང་།མདོག་རྩུབ་པ་དང་། སླ་ཞིང་རྐྱང་རྐྱང་པོར་འབྱུང་བ་དང་། ལྦུ་བ་དང་འདྲེན་མར་འབྱུང་བ་དང་། གོང་བུར་ཆགས་ཤིང་བར་བར་ན་མདུད་པ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་རམ་ཚིག་པའི་མདོག་འདྲ་ བར་འབྱུང་བ་དང་།སྦྱིན་བག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པས་སེར་ཞིང་གནག་པ་དང་། །སྔོ་ཞིང་དུ་བའི་མདོག་འདྲ་ལ། །ཁྲག་བཅས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མནམ་པ། །སྐོམ་དད་བརྒྱལ་ཚེ་རྔུལ་དང་བཅས། །གཟེར་བཅས་གཞང་ཁ་ཚ་དང་བཅས། ། གཞང་ཁར་ཐོར་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི། འཁྲུ་བའི་མདོག་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐ་བ་དང་། །འབྱར་བག་སྐ་ཞིང་ནལ་ནལ་པོ། །སྣུམ་ཞིང བེའུ་སྣབས་བད་ཀན་བཅས།།རྒྱུན་དུ་འཁྲུ་ཞིང་ལྕི་ལ་མནམ། །སྐ་ཞིང་ནད་རྗེས་འབྲང་བ་དང་། །གཉིད་ཆེ་ཁོང་སྙོམ་ཡི་ག་འཆུས། །ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་འཁྲུ་དང་བཅས། །བ་སྤུ་བརྩེ་ཞིང་གློངས་བཅས་དང་། །ཆུ་སོ་ལྟོ་བ་གཞང་ཁ་ལྕི། །བཤང་ཡང་བཤང་བ་མ་བཏང་སྙམ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི་འཁྲུ་བ་སྐ་ཞིང་གར་གར་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྱར་བག་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཁོང་སྙོམ་པ་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་ཆུང་བའོ། །གློངས་པ་ནི་ནད་རྣམས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པའོ། །ལྕི་བ་ནི་ཆུ་སོ་དང་ ལྟོ་བ་དང་གཞང་ཁ་ཀུན་ཏུ་ལྕི་ཞིང་སྦོམ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།།བཤང་ཡང་བཤང་བ་མ་བཏང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་བཤང་བ་བཤང་ཞིང་འདོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོང་ལྕི་བསམ་བཤང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་སྐྱེས་ མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཀུན་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པས་སེམས་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་པ། །རླུང་གིས་མཁྲིས་བཅས་བཤང་བ་ནི། །སླ་བྱེད་དེ་ནས་འཁྲུ་བ་ནི། །ཚ་ ཞིང་སླ་ལ་འཕྱོ་བ་དང་།།མཚན་མ་རླུང་མཁྲིས་ལས་བྱུང་འདྲ། །མྱ་ངན་ལས་བྱུང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིགས་པའི་རྒྱུས་སེམས་འཁྲུགས་ཤིང་གློངས་པར་གྱུར་པ་རླུང་གིས་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའི་བཤང་བ་སླ་ཞིང་གཤེར་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཚད་པར་ འཁྲུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཁྲུ་བའི་རང་བཞིན་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་།སླ་ཞིང་གར་བག་མེད་པ་དང་། འཕྱོ་ཞིང་ཆུར་མི་འབྱིང་བ་དང་། མཚན་མ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

从那些中，风引起的伴有大小便，少量排出并伴有疼痛声，阻塞而排出，以及粗糙柔软伴有泡沫，或反复成团块排出。同样如甘蔗烧焦般，具有粘性且感觉断裂。口干燥、肛门疼痛，以及起鸡皮疙瘩和腹泻。
对于热性腹泻中，由风引起的腹泻是伴有大便痛和小便，如腐臭水般排出，坚硬且少量排出，伴有声音和疼痛而排出，阻塞且干燥地排出，颜色粗糙，稀薄而单一地排出，伴有泡沫和混合物排出，成团块且似有间隔结节般排出，一次又一次每一刹那排出，同样如甘蔗烧焦的颜色般排出，具有粘性等特征的腹泻。
胆引起的黄而黑，蓝且如烟色，伴有血液极其臭味，口渴昏厥时伴有汗，伴有疼痛肛门发热，肛门出现疹子。
由胆引起的热性腹泻是，腹泻呈现黄色等颜色，词义简单明了。
痰引起的干燥且，粘稠干燥而稀软，油腻伴有鼻涕和痰，持续腹泻且沉重臭味，干燥且病情持续，嗜睡腹部不适食欲差，伴有少量少量腹泻，毛发竖立伴有病发，小便口、腹部、肛门沉重，虽排便却感觉未排。
由痰引起的热性腹泻是腹泻干燥且稀软地排出，伴有粘性等特征排出，腹部不适是指对事物缺乏兴趣。病发是指疾病发作。沉重是指小便口、腹部和肛门都感觉沉重肿胀。虽排便却感觉未排是指虽然已经排便，但感觉腹部沉重如想排便，反复出现。
共同生起具备一切特征。
由所有病根共同引起的热性腹泻具有三种病根的全部特征。
因恐惧而心神不安，风伴胆使大便，变稀软然后腹泻，发热且稀软流动，症状如风胆所致，忧伤所致与此相同。
因恐惧原因心神不安且病发，风伴随胆使大便稀软潮湿，然后其后出现热性腹泻，腹泻性质发热且温热，稀软无粘性，流动不沉于水，症状如风和胆所致相似，诸位导师如是说。忧伤所致的热性腹泻的特征也与风和胆所致的情况相同相似。

།མདོར་ན་ཚད་འཁྲུ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་ཞུར་བཅས་དང་མ་ཞུ་མེད། །ཁྲག་བཅས་ཁྲག་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྨིན་ པ་དང་མ་སྨིན་པའི་རྣམ་པའམ།ཁྲག་དང་བཅས་པའམ་ཁྲག་མེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་ལས་ནི། །དང་པོ་བཤང་གཅི་ཆུར་འབྱིང་འགྱུར། །དྲི་མནམ་ལྟོ་ནི་སྦོ་བ་དང་། །མཁྲེགས་ཤིང་མཆིལ་སྣབས་ཤིན་ཏུ་མང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་ དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས།དང་པོ་མ་སྨིན་པའི་འཁྲུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཁྲུ་བར་འབྱུང་བའི་བཤང་བ་དེ་རང་བཞིན་ལྕི་ཞིང་། ཆུ་ལ་བཅུག་ན་ནང་དུ་འབྱིང་ཞིང་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲི་མནམ་ཞིང་ང་བ་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། བཤང་བ་ཡང་ཞིང་ཆུར་མི་འབྱིང་བ་དང་། ལྷག་པར་དྲིང་བ་མེད་པ་དང་། ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་སྨིན་པའང་ཆུ་ནང་འབྱིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ནི།སྨིན་ཞིང་མ་ཞུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཆུའི་ནང་དུ་འབྱིང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚད་འཁྲུ་འབད་པ་ནི། །མེད་དེས་ཕོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཚད་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པར་གྱུར་ནས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན།དེས་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཟས་བསྟེན་པ་ཡིས་མེ་དྲོད་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་ནད་དེ་ཡང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ དང་བཏུང་བ་བསྟེན་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་གྲང་བའི་ཕོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཕོ་བའི་ནད་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཞུ་ནས་བཤང་བ་ནི། །བེའུ་སྣབས་བཅས་དང་བེའུ་སྣབས་མེད། །འཁྲུ་ བ་དེ་ནི་ཚད་འཁྲུ་སྟེ།།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མྱུར་གསོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་དག་གིས་ཟས་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་བཤང་བ་བེའུ་སྣབས་དང་བཅས་པའམ། བེའུ་སྣབས་མེད་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ གྱིས་མྱུར་དུ་གསོད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཞུ་ཁ་ཟས་མ་ཞུ་དང་། །ཞུ་བ་སྨིན་པའང་མི་འཁྲུ་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་ཡང་དང་ཡང་སྲི་བའམ། །རྒྱུ་མེད་ཡང་ཡང་སླ་བར་འབྱུང་། །ཕོ་བར་མ་ཞུ་སོགས་ཤིང་འཁྲུ། །ཡུན་རིང་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བ་གྲང་ བའི་མ་ཞུ་བའི་ནད་ནི་བཤང་བ་མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་སམ།ཟས་དང་བཅས་པར་ངེས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཞུ་ནས་ནི་བཤང་བ་སྲི་བར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་མ་སྨིན་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་བཤང་བ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྲི་བ་དང་། ཡང་ལན་འགའ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་བཤང་བ་དེ་སླ་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཕོ་བའི་མ་ཞུ་བ་དེ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་སོགས་ཤིང་བཤང་བ་འཁྲུ་བ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་ན་བར་བྱེད་ཅིང་མྱུར་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ནད་སྣ་རེ་རེ འདུས།།ལས་བྱུང་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བ་མ་ཞུ་བའི་ནད་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བཞི་ཡིན་ནོ།

简而言之热泻有两种：有不消化和无不消化，有血和无血。热泻简而言之有两种：成熟和未成熟的形态，或者有血和无血的形态。
其中，初期大小便沉于水中，有臭味且腹部胀大，坚硬并且唾液鼻涕极多。在热泻成熟和未成熟这两种中，首先未成熟泻的特征是所排出的大便本性沉重，放入水中会下沉，有臭味，伴有腹胀等症状。
成熟则与此相反。成熟大便的特征与此相反，即大便轻且不沉于水中，没有特别的臭味，也没有腹胀等症状。
痰饮成熟也沉于水中。痰饮引起的热泻，虽然成熟且无不消化，但仍会沉于水中。
若对热泻不加以努力，则会转变为胃病。如果某人患上热病后，对于应当清除的物质不加以努力清除，就会转变为寒症等胃病。
食用损害火力的食物会损害消化力。胃病也是因为食用损害体内火力的饮食而导致消化力减弱，转变为寒性胃病。
胃病和热泻有何区别？为此说道：凡是消化后的大便，有粘液和无粘液的泻，这就是热泻，其本性会迅速致命。疾病的差别在于，食物消化后大便带有粘液或无粘液的泻，称为热泻，其本性会迅速造成伤害和致命。
不消化的食物不消化，消化成熟也不泻。无因反复便秘，或无因反复稀便。胃中不消化积累而泻，会造成长期疾病。胃寒的不消化病会必定出现不消化的粘液或带食物的泻，食物消化后则不会出现便秘，而是未成熟的泻。又无缘无故突然大便反复便秘，有时又无缘无故大便反复稀软而泻。又胃的不消化会长期积累并伴有泻，会造成长期疾病但不会迅速致命。
这是单一病和聚合而成的四种。胃的不消化病有四种：从风等单一病因产生的，以及从病因聚合产生的四种。

།དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་སྙོམ་པ་དང་། །རིང་ནས་འཇུ་ཞིང་སྐྱུར་བག་འབྱུང་། །མཆིལ་ མང་ཁ་ཡིས་དྲི་མི་ཚོར།།རྨྱ་སྙོམ་སྐོམ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །ལྟོ་སྦོ་སློན་ནི་བྲོ་བ་དང་། །རྣ་བ་རྒྱུ་མ་སྒྲ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བ་མ་ཞུ་བ་གྲང་བའི་ནད་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཞན་ཞིང་ཟས་རིད་ནས་འཇུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་བག་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་སྐེམ་པ་དང་། །དུ་བ་མུན་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །བརྒྱལ་ཞིང་མགོ་ན་བཤང་བ་འགགས། །རྐང་པ་ལག་པ་སྐྲངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་ནད་བཞི་ཆར་གྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང གི་མཚན་ཉིད་ནི་ལུས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་ནས་རྐང་པ་དང་ལག་པ་སྐྲངས་པར་འགྱུར་བའི་བར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རླུང་ལ་རྐན་སྐམས་ཤིང་། །རབ་རིབ་རྣ་བར་སྒྲ་འབྱུང་དང་། །རྩིབ་ལོགས་བརླ་དང་ཆུ་སོར་ན། །བཤང་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། །ཡང་ཡང་ སྦོ་ཞིང་གསུད་པ་དང་།།རོ་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྐམ་པ་དང་། །བཀྲེས་སྐོམ་རྒྱུ་མ་བཅད་སྙམ་སེམས། །ཟས་ཞུ་ནས་ནི་སྦོ་བ་དང་། །ཟས་ཟོས་ནས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །རླུང་གི་སྙིང་ནད་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ། །མཛེར་པ་སྐྱ་རྦབ་འབྱུང་བར་དོགས། །བཤང་བ་འབྱུང་ དཀའ་སྐ་སླར་འབྱུང་།།དེ་ཡང་བེའུ་སྣབས་སྒྲ་ཅན་འབྱུང་། །གཞང་ན་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཕོ་བའི་ནད་བཞི་པོའི་ནང་ནས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྐན་སྐམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། རྣ་ བར་སྒྲ་ཟི་ཟི་པོར་འབྱུང་བ་དང་།རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པ་ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་། རྒྱུ་མ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བ་དང་། ཟས་ཞུ་ནས་ལྟོ་སྦོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟར་ན་ན་བས་ ཁ་ཟས་ཟོས་ཤིང་ལོངས་སྤྱད་ན་སླ་བར་འགྱུར་བ་དང་།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་དོགས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡུན་རིང་ཞིག་ན་བཤང་བ་འབྱུང་ཞིང་ཐོགས་ལ་ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐ་བ་དང་སླ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ ལྡན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་སྔོ་ཞིང་སེར་བ་དང་། །སེར་པོ་སླ་བག་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །མནམ་ཞིང་སྒྲེགས་སྐྱུར་སྙིང་ལྐོག་ཚ། །ཡི་ག་འཆུས་ཞིང་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ནི་འཁྲུ་བ་སྔོ་ཞིང་སེར་བ་འདྲེས་མར་འབྱུང་བའམ། སེར་པོར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

其前兆是身体疲乏，消化缓慢且有酸味，口水多而口中无味，昏昏欲睡且口渴食欲差，腹胀且有恶心，耳中及肠道有声响。
关于胃部寒性消化不良病，后期症状为：四肢疲乏且虚弱，胃火衰弱食物难以消化，同时打嗝有酸味等。
一般特征是身体消瘦，如烟雾般昏暗并伴有发热，昏厥且头痛大便不通，手脚浮肿。
关于胃病四种的共同特征，应知从身体消瘦直至手脚浮肿等。
其中风病使上颚干燥，眼花耳鸣，肋骨、大腿和脚趾疼痛，大便频繁。
反复胀气和打嗝，对各种味道贪求，饥渴且感觉肠子像断了一样，食物消化后胀气，进食后感觉舒适。
担心会引发风性心病、瘤、痔疮、疣、白癜风，大便难解且稀稠不一，伴有如小牛鼻涕般的声响，肛门处有痰且呼吸不畅。
关于胃病四种中风等胃病的特征是：上颚干燥，眼花，耳中嗡嗡作响，肋骨等处疼痛，对甜味等各种味道贪求执着，感觉如肠断般疼痛，食物消化后腹胀，如此疼痛时进食反而感觉舒适，担心会引发风性心病等，长期后大便艰难疼痛，具有稀稠等不同特征。
胆病使大便呈青黄色，黄色且稀薄泻泄，有臭味且打嗝酸臭，心窝部发热，食欲差且极度口渴。
关于胆病引起的胃病，大便呈青黄混合色或黄色等。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་འཇུ་དཀའ་ཞིང་། །ཟས་སློན་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །ཁར་ཆགས་མཆིལ་མ་མང་བ་དང་། །ལུད་པ་སྙིང་ནད་ཆམ་པས་འདེབས། །སྙིང་ག་མེར་མེར་པོར་སེམས་ཤིང་། །ལྟོ་བ་ཆོར་བ་ཆུང་ཞིང་ལྕི། །སྒྲེགས་པ དྲི་མནམ་མངར་འབྱུང་སྙོམ།།བུད་མེད་མི་དགའ་མེ་དྲོད་ཆུང་། །བེའུ་སྣབས་བད་ཀན་འདྲེས་པར་འཁྲུ། །བཤང་བ་ལྕི་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རིད་པ་མིན་ཡང་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བ་མ་ཞུ་བའི་ནད་ཀྱིས་འཁྲུ་བ་ནི། ཁ་ཟས་འཇུ་ བར་དཀའ་ཞིང་རིང་ཞིག་ནས་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་།སྙིང་མེར་མེར་པོར་གྱུར་ཅིང་ཁེངས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལྟོ་བར་ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་ལུས་ལྕི་བ་དང་། སྒྲེགས་པ་མནམ་ཞིང་ཤས་ཆེ་བའི་ལེགས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཡན་ལག་ སྙོམ་པ་དང་།བུད་མེད་ལ་དགའ་བ་མེད་ཅིང་ཉལ་པོ་ལ་མི་གདུང་བ་དང་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་བཤང་བ་བེའུ་སྣབས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བ་དང་། རིད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཤ་མ་ཟད་ཀྱང་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ནུས་པ་ཞན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་ འདྲེན་མར་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་བའི་ཕོ་བའི་ནད་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་རྟགས་ཀུན་ཏུ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྙོམས་ལ་སོགས་མེ་དྲོད་གསུམ། །ཡན་ལག་ཆར་ཕྱེ་གང་བཤད་པ། །དེ་ཡང་ཕོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མེ་དྲོད་གསུམ་པོ་སྟེ། མེ་དྲོད་མ་སྙོམས་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྣོ་བ་དང་། ཞན་ཞིང་རྟུལ་བ་གསུམ་པོ་ལུས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡན་ལག་ཆར་ཕྱེ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། སྙོམས་པ་བདེར་གནས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མེ་དྲོད་མ་ཉམས་ཤིང་སྙོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་བདེ་བར་གནས་ཤིང་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནད་རྡེའུ་ནད་མཛེ་ནད་དང་། །གཅིན་སྙི་དམུ་རྫིང་མཚན་པར་རྡོལ། །གཞང་འབྲུམ་ཕོ་ནད་ཅེས་བྱ་བརྒྱད། །ནད ཆེན་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་ནད་ཀྱི་ཞར་ལ་རླུང་ནད་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་ནི་ནད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འབྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་རེག་པའི ནད་གཞིའི་ལེའུ་བཤད་ནས།གཅི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་དྭངས་པའི་ནད་གཞིའི་ལེའུ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིན་འགགས་པ་ནི་གཅིན་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ལྒང་པ་ལྒང་པའི་མགོ་ཕོ་མཚན། །རྐེད་པ་རླིག་པ་གཞང་ ཁ་ནི།།གཞང་ཁའི་རུས་པར་བརྟེན་གྱུར་ཞིང་། །གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྒང་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་འབྲེལ་བ་གཅིག་ཅིང་མདོར་བསྡུས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་དག་གི་གནས་སམ་རྟེན་ནི་གཞང་གི་ ནང་ན་གནས་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

由粘液引起的消化困难，食欲不振，口中粘液增多，咳嗽、心脏病和感冒发作。感觉心口灼热，腹部感觉轻微但沉重。打嗝时有异味，甜味。对女色不感兴趣，体温低。大便中混有粘液，大便沉重。虽不消瘦但体力弱。
关于粘液引起的胃部消化不良的疾病，食物难以消化且需要很长时间才能消化等疾病发作，心口灼热且感觉胀满，腹部感觉轻微而身体沉重，打嗝有异味且不能正常排出，四肢无力，对女色无兴趣且不渴求性事，体温低，大便中带有粘液等，虽然不消瘦且肌肉未减少，但体力弱且能力衰退。
具有普遍产生的特征相混合。关于这一点，由三种病根引起的胃病具有所有特征且症状相互混合。
不平衡等三种体温，分为支分所说的那些，这些也会成为胃病。关于这一点，不平衡等三种体温，即体温不平衡、体温过高且锐利、虚弱且迟钝这三种，在身体各处分支中所说的那些也会成为胃病的原因。
平衡是安乐的原因。关于这一点，体温未受损且平衡的，就是身体安乐且无病的原因。
风病、结石病、麻风病，糖尿病、淋巴肿瘤、生殖器溃烂，痔疮、胃病这八种，是大病且难以治愈。关于这一点，附带说明胃病等八种是大病且极难治愈。
《医论八支精要释·月光》，由喜爱月亮的阿阇黎撰写，这是对第八章病根处所的注释。
现在将要说明尿闭的病根。关于这一点，这是所要开始注释的内容，即在说明了排泄物接触的病根章节之后，以两个章节说明了称为小便的清净排泄物的病根章节，尿闭即尿液阻塞等，将要说明其病根。
膀胱、膀胱口、生殖器，腰部、睾丸、肛门，依附于肛门骨，被说为是相互连接的。关于这一点，膀胱等身体部分是相互连接且简要归为一类，它们的位置或依托是在肛门内且与之相连，这是其含义。

།ལྒང་པ་ཁ་ནི་ཐུར་བལྟས་ཀྱང་། །གཅིན་འཛག་པ་ཡི་རྩ་སྒོ་ནས། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛག་པ་ཡིས། །ངོས་གཉིས་ནས་ནི་ཕྲེའུས་འགེངས། །ཞུགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། །གཅིན་འགགས་པ་དང་གཅིན་སྙི་ བའི།།གསོ་དཀའ་གནད་ལ་བརྟེན་པའི་ནད། །ཉི་ཤུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལྒང་པ་དེ་ནི་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཅིན་འཛག་ཅིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྩའི་སྦུབས་ཕྲ་མོ་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛག་ཅིང་འབབ་ པར་བྱེད་པའི་རྩའི་ངོས་གཉིས་ན་གནས་པ་དེ་ལས་གཅིན་གྱི་ཕྲེའུ་འཛག་པས་ལྒང་པ་འགེངས་པར་བྱེད་ལ།གང་ལས་ཞུགས་པའི་རྩ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞུགས་ནས། དེ་ལས་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཉི་ཤུ་དང་། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ཉི་ཤུ་གསོ་ཞིང་ བཅོས་པར་དཀའ་བའི་གནད་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ལྒང་པ་ཆུ་སོ་ཕོ་མཚན་ན། །ཅུང་ཟད་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་། །སྲི་བ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྐྱེས་བུ་ལྒང་པ་དང་ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་ཕོ་མཚན་ལྷག་པར་ ན་ཞིང་།།གཅིན་ཅུང་ཟད་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སེར་ཚ་ན། །མདོག་དམར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་བའི་གཅིན་གྱི་མདོག་སེར་པོར་འབྱུང་བའམ། མདོག་དམར་ཞིང་ཁྲག་འདྲ་བར་འབྱུང་ལ། དེ་དག་ ཀྱང་ཚབ་དང་ན་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ། ལྒང་པ་ཕོ་མཚན་ལྕི་ཞིང་སྐྲངས། །འབྱར་བག་དལ་གྱིས་འབྱུང་ཞིང་ཐོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་པ་ནི། ལྒང་པ་དང་ཕོ་མཚན་གཉིས་ལྕི་བ་དང་། སྐྲངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འབྱར་བག་དང་བཅས་ཤིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པས་འགགས་ཤིང་གཅིན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་ཀུན་ལས་བྱུང་མཚན་ཀུན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པའི་གཅིན་སྲི་བ་ནི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཅར་དང ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཚེ་རླུང་གིས་ལྒང་པའི་ཁ། །བཀག་པ་དེ་ཚེ་གཅིན་མཁྲིས་པ། །བད་ཀན་ཁུ་ཆུར་བཅས་པ་ནི། །རིམ་གྱིས་སྐམས་པར་བྱས་པ་ལས། །མི་བཟད་རྡེའུ་ཆགས་འགྱུར་ཏེ། །བ་ལང་མཁྲིས་པར་གི་ཝང་ལྟར། །ཐམས་ཅད་བད་ཀན་ ལ་བརྟེན་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རླུང་གིས་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས། ལྒང་པའི་ཁ་བཀག་ནས་གནས་པ་དེའི་ཚེ་གཅིན་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའམ། བད་ཀན་དང་བཅས་པའམ། ཁུ་ཆུ་དང་བཅས་པ་རིམ་གྱིས་སྐམ་པར་བྱེད་ཀྱི། གཅིན་འབའ་ ཞིག་སྐམ་པར་ནི་མི་བྱེད་ལ།དེའི་ཚེ་ནི་རྡེའུ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་བཟད་པར་ན་ལ།གསོ་དཀའ་ཞིང་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་མཁྲིས་པ་སྐམ་ཞིང་འཐས་པས་རིམ་གྱིས་གི་ཝང་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར་རྡེའུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ ཐམས་ཅད་བད་ཀན་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡི་སྔོན་ཚུལ་མཚན་ཉིད་ནི། །ལྒང་པ་སྦོ་ཞིང་དེ་ཡི་ནི། །ཉེ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ན། །གཅིན་ཡང་ལྷག་པར་དབྲེ་བྲོ་ཞིང་། །གཅིན་འགགས་རིམས་འདེབས་ཡི་ག་འཆུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་རྡེའུ་ཆགས་ པ་འདིའི་སྔོན་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་རྟགས་ནི་ལྒང་པ་སྦོ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེན་ཀོར་ལྒང་པའི་མགོ་དང་། ཕོ་མཚན་དང་རླིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཐོག་ཐག་རབ་ཏུ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། གཅིན་དབྲེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

虽然膀胱口向下，但从尿液流出的脉门，不断地流出，从两侧被尿液充满。凡是进入的，会引起二十种难治的小便闭塞和小便稀薄的疾病。
关于此，因为膀胱口虽然向下，但从尿液流动的细小脉管中不断流出，从位于两侧的脉中流出尿液而充满膀胱。从进入的脉门中，风等病入侵后，由此产生二十种小便闭塞病和二十种小便稀薄的难治要害之病。
膀胱、尿道、阴茎处，少量反复出现，浊液是由风引起的。
关于此，由风引起的尿浊的特征是，人的膀胱和尿道方向的阴茎特别疼痛，少量尿液反复出现。
由胆引起的黄热痛，颜色红。
关于此，由胆引起的尿浊的尿液颜色呈黄色或红色似血，这些都伴有发热和疼痛。
由痰引起的，膀胱阴茎沉重肿胀，粘稠缓慢流出且阻滞。
关于此，由痰引起的小便闭塞是，膀胱和阴茎两者沉重且肿胀，伴有粘稠和阻滞而闭塞，小便流出。
由诸病引起具备诸相。
关于此，由三病素集聚的尿浊具有三种病的特征。
当风阻塞膀胱口时，尿液、胆、痰及精液，逐渐干涸后，形成难忍的结石，如同牛胆中的牛黄，一切依赖于痰。
关于此，当风病发作时，阻塞膀胱口时，尿液伴有胆或痰或精液逐渐干涸，而不是单独尿液干涸。此时会形成结石，而且难以忍受，难治且阻滞。就像牛胆干燥凝结逐渐形成牛黄一样形成结石。而且一切依赖于痰而存在。
此病的前兆特征是：膀胱胀满且其周围处处剧痛，小便特别灼热，小便闭塞发热食欲不振。
关于此，然后这个结石形成的前兆或征状是膀胱胀满膨胀，同样其周围膀胱头、阴茎和睾丸等处处持续剧痛，小便灼热等。

།སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ལྟེ་བ་དང་། ལྒང་མགོ་ལྒང་པའི་སྲུབས་ན་ཞིང་། །དེ་ཡིས་གཅིན་འབྱུང་སྒོ་བཀག་པས། །གཅིན་གྱི་རྒྱུན་ནི་འཆད་ཅིང་འབྱུང་། །དེ་བྱུང་ཟིན་ནས་བདེ་བར་བྱེད། །སླ་ཞིང་བ་ལང་ཚིལ་འདྲ་ལ། །དེ་བསྐྱོད་པ་ཡིས་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར། །དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད དང་ཐུན་མོང་གི་རྟགས་ནི་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པར་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་།རྡེའུ་ཆགས་པ་དེས་གཅིན་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་སྲང་གི་སྒོ་བཀག་པས། གཅིན་གྱི་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་སྲུས་སྲུས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བྱུང་ཟིན་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་རྡེའུ་ས་བཀག་པ་ དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་བདེ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གཅིན་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དྭངས་ཤིང་སླ་ལ་བ་ལང་གི་ཚིལ་འདྲ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་དེ་བསྐྱོད་ཅིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པས་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དྲག་ཤུལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ཚར་བཅད་དེ་རྒྱུག་པའམ། སྨྱུང་ བ་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ན་ཞིང་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ཤིན་ཏུ་ན། །སོ་འཐམས་སྡོམ་ཞིང་ལུས་འདར་ལ། །ཕོ་མཚན་ཉེད་ཅིང་ལྟེ་བ་འཚིར། །རྒྱུན་དུ་ན་ཞིང་མཁུན་པར་བྱེད། །བཤང་བ་འཕྱེན་དང་བཅས་པར་འབྱུང་། །གཅིན་གྱི་ཐིགས་པ་ཡང་ཡང་འོང་། །རྡེའུ་གནག་ ཅིང་རྩུབ་པ་དང་།།ཆུ་སོར་ཚེར་མས་གང་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་ཆགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ན་བས་གཟིར་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སོ་འཐམས་པར་སྡོམ་ཞིང་ཀྲིག་ཀྲིག་འཆའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་འདར་ཞིང་ བསྐྱོད་པ་དང་།ཕོ་མཚན་ཉེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཚིར་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་རྒྱུན་དུ་མཁུན་ཞིང་ང་རོ་འབྱིན་པ་དང་། བཤང་བ་འཕྱེན་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པས་ལྒང་པ་ཚ་བ་དང་། །བཙོས་པ་ སྙམ་བྱེད་རབ་ཏུ་དྲོ།།གོ་བྱེའི་འབྲས་བུའི་དབྱིབས་འདྲ་ལ། །རྡེའུ་མདོག་དམར་ཞིང་སེར་ལ་གནག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པས་ནི་ལྒང་པ་ཤིན་ཏུ་ན་ཞིང་བཙོས་པ་སྙམ་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་དྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རྡེའུའི་ དབྱིབས་ཀྱང་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་ལ།རྡེའུའི་ཁ་དོག་ཀྱང་དམར་སེར་དུ་འདུག་ཅིང་རྩ་གནག་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱིས་བསིལ་ལྕི་བ་དང་། །ལྒང་པའི་ནང་དུ་ཟུག་ཅིང་ན། །རྡེའུ་ཆེ་ཞིང་འཇམ་པ་ལ། །སྦྲང་རྩིའི་མདོག་གམ་ཡང་ན་དཀར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པས་ནི་རེག་ན་བསིལ་བ་དང་རང་བཞིན་ལྕི་བ་དང་། ལྒང་པའི་ནང་ལག་པས་མཉེས་ཤིང་བཙུགས་པ་ལྟར་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །ཕལ་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གནས་དང་ ཤ་ནི་ཆུང་བའི་ཕྱིར།།བཟུང་དང་དབྱུང་བ་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་ཆགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་རམ། མང་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་ནི་རྡེའུ་བཟུང་བ་དང་དབྱུང་ བ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་དང་ཤ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྒང་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤ་ཆུང་ཞིང་སྲབ་པའི་ཕྱིར་བཟུང་བ་དང་། དབྱུང་བ་གཉིས་ཀ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།

关于一般特征，在肚脐和膀胱连接处疼痛。由于结石阻塞尿道，小便断断续续。排出后会感到舒适。尿液清稀如牛脂。活动后会变成血尿。剧烈运动会引起剧痛。
具体说明：一般特征和共同症状是在肚脐等处疼痛，结石阻塞尿道，导致小便断断续续。排出后或摆脱症状后会感到舒适。或者，当结石阻塞消除时也会感到舒适。排出的尿液清澈稀薄，如牛脂般。如果骑马等活动导致震动，会变成血尿。如果进行剧烈运动或禁食，会引起剧烈疼痛不适。
当风引起时，会剧烈疼痛，咬紧牙关，身体颤抖，阴茎疼痛，肚脐绞痛，持续疼痛并呻吟。大便带有粘液，小便点滴不断。结石呈黑色粗糙，感觉尿道如被荆棘填满。
对于这些结石中，由风引起的结石会造成剧烈疼痛折磨，导致咬紧牙关发出咯咯声，身体颤抖摇晃，阴茎疼痛，双手按压肚脐部位，日夜持续呻吟发出痛苦声音，大便带有粘液等症状。
胆引起的膀胱发热，感觉如被煮沸般灼热。结石形状如葡萄果实，呈红黄带黑色。
由胆引起的结石会导致膀胱剧痛，感觉如被煮沸，伴有剧烈发热。结石形状如葡萄果实，颜色呈红黄色并带有黑色纹路。
痰引起的感觉冰凉沉重，刺入膀胱内疼痛。结石较大且光滑，呈蜂蜜色或白色。
由痰引起的结石触摸时感觉冰凉，性质沉重，用手按摩膀胱内会感到刺痛等症状。
这些症状多发于儿童。由于部位和肉较小，容易抓取和取出。
这三种结石多发或经常出现在儿童身上。在儿童身上发生时，结石容易抓取和取出。为什么呢？因为部位和肉较小的缘故，即因为膀胱小，肉薄而少，所以抓取和取出都比较容易。

།མི་ཆེན་ཁུ་བ་ལས་བྱུང་རྡེའུ། །ཁུ་བ་བཀག་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གནས་ལས་ འཕོས་པ་ཕྱིར་མ་བྱུང་།།རླིག་པར་གནས་པ་རླུང་གིས་ནི། །སྐམས་ནས་ཉེ་བར་བསྡུས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཁུ་བ་རྡེའུ་ཆགས་ཡིན། །ལྒང་པར་གཅིན་ནི་སྲི་བྱེད་ཅིང་། །ཚ་ཞིང་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བའི་རྡེའུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ ཡང་ཁུ་བ་བཀག་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་ལ།དེ་ཡང་ཁུ་བ་གནས་ལས་འཕོས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཉལ་པོ་སྤྱད་པའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པས། ཕྱི་མ་ལམ་ལོག་པར་སོང་བ་དེ་རླིག་པ་དག་གི་བར་ན་གནས་པས་ན། རླུང་གིས་བསྡུས་ཏེ་ཁུ་བ་དེ་སྐམས་ནས་གོང་པོར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཁུ་ བའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་ཡང་ལྒང་པར་གཅིན་སྲི་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རླིག་པ་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ནི། །ཁུ་བ་ཞུ་སྟེ་སླ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་སྐྱེས་མ་ཐག་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཁུ་བ་ཞུ་ཞིང་སླ་བག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།ཕྱོགས་དེར་མནན་ན་ཞུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་དེ་ཕྱོགས་གང་དུ་ཆགས་པའི་ཕྱོགས་དེར་མནན་པ་ཙམ་གྱིས་ཞུ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྡེའུ་གསེག་མ་ལྟ་བུར་གནས། །རླུང་གིས་ཕྱེ་མར་བཤིག་གྱུར་པ། །དེ་འདིར་ཚུལ་བཞིན་འབྱུང་ཞེས་བྱ། །གཅིན་ དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་འགྱུར།།ལུགས་བཞིན་མི་འབྱུང་རྡེའུ་ཆགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་རྡེའུ་ཆགས་པ་རླུང་གིས་ཕྱེ་མར་བཤིག་པ་ནི། གསེག་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གསེག་མ་ཕྱེ་མ་ལྟ་བུ་དེ་རླུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ནི་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ལ།རླུང་ལུགས་བཞིན་མི་འབྱུང་སྟེ། འཁྱིལ་ན་ནི་རྡེའུ་ཆགས་པར་བྱེད་ཀྱི། གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཅིན་ནི་བཀག་པར་བྱས་གྱུར་པས། །རླུང་གིས་ལྒང་བའི་ཁ་བཀག་ནས། །གཅིན་འགགས་ན་ཞིང་གཡའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྐྱེས་བུས་གཅིན་འབྱུང་བ་ནན་གྱིས་བཀག་པར་གྱུར་པས་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་རླུང་གིས་ལྒང་པའི་སྒོ་བཀག་ནས་གཅིན་འགགས་ཤིང་གཡའ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་འགའ་རང་གནས་ལས་སྤངས་ནས། །ལྒང་པ་རྒྱས་ཏེ་ཁ་ཆེ་ཞིང་། །མངལ་འདྲ་སྦོམ་ཞིང་ ལོག་པར་འདུག་།དེར་ནི་ན་ཞིང་ཚ་བར་བྱེད། །འཕར་ཞིང་གཅུས་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །ཐིགས་པ་ཙམ་དུ་འཛག་པ་དང་། །ལྒང་བཙིར་རྒྱུན་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི། །རླུང་གི་ལྒང་པའི་ནད་ཅེས་བྱ། །གསོ་དཀའ་གཉིས་པ་རླུང་གི་ཡིན། ། མཐུ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ལན་འགའ་སྟེ། ཚེ་འདིའམ། ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་གིས་རང་གི་འདུག་པའི་གནས་ལས་སྤངས་ཤིང་བསྐྱོད་དེ། ལྒང་པ་དེ་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ཁའི་ཞེང་ཆེ་བ་མངལ་འདྲ་བ་དང་། སྦོམ་ཞིང་ལོག་པར འདུག་པ་རང་གི་ཚད་ལས་ཆེ་ལ་གནས་ལས་འཕོས་ཏེ་ལོག་པར་འདུག་པར་གྱུར་ན་ལྒང་པ་དེར་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ།གཅིན་ཐོགས་པ་ཙམ་དུ་ཉུང་ཞིག་འཛག་པར་འགྱུར་ལ། ལྒང་པ་བཙིར་ན་རྒྱུན་དུ་འབབ་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ དེ་དག་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྒང་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་གཉིས་པ་ནི་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།

对于'大人精液所生结石，由于精液阻滞而产生。从所居之处移位未外出。精液停留于睾丸，被风干燥而凝聚，此即为精液结石。使膀胱小便淤积，且引起发热和肿胀。'这段文字的解释是：如同大人一样会生出结石，这是由于精液阻滞的基础上产生的。精液从其所居之处移位，因性事受阻，而走向错误的通道，停留在睾丸之间，被风聚集，精液干燥后成团，这就称为精液结石。这会导致膀胱小便淤积等症状，并使睾丸肿胀。
关于'此刚生之时，精液融化而变稀'的解释是：结石刚刚形成不久，精液会融化变得稀薄。
关于'按压该处则会融化'的解释是：在结石形成的部位稍加按压就会融化流出。
关于'结石如砂粒般存在，被风吹散成粉末，此处如法而出。与小便一同排出。不如法出则结石凝结。'的解释是：精液结石被风吹散成粉末，称为如砂粒状，当风正常流动时会随小便一同排出；如果风不正常流动而盘旋，就会形成结石，而不会随小便排出。
关于'因小便受阻，风堵塞膀胱口，小便阻滞而发痒。'的解释是：当人强行阻止小便排出时，由此过失导致风堵塞膀胱口，使小便阻滞并引起瘙痒病。
关于'有时离开自处，膀胱胀大口径变宽，如同子宫粗大错位。因此疼痛发热。感觉跳动扭曲。滴漏般渗出，挤压膀胱则持续流出。此二种情况，称为风性膀胱病。难治第二种属风。力大极难治愈。'的解释是：有时风因今生或前世因缘的力量而离开自己的居所移动，使膀胱膨胀，口径变宽如同子宫，粗大且错位，超出正常大小并离开原位错误安置时，会在膀胱处产生疼痛等症状，小便会少量滴漏，挤压膀胱时会持续流出。这两种情况称为风引起的膀胱病。这种病难以治愈，其中第二种因风力较大，更加难以治愈。

།བཤང་ལམ་དང་ནི་ལྒང་པ་ཡི། །བར་ན་རླུང་ནི་བརྟེན་གྱུར་པ། །གཏུན་འདྲ་སྲ་ཞིང་མཐོ་ བ་དང་།།མི་འགྱུར་གནས་བྱེད་མདུད་པ་ཅན། །རླུང་ནད་གཏུན་འདྲ་དེ་སྦོས་བཅས། །བཤང་གཅི་འཕྱེན་ནི་འགག་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བའི་ལམ་དང་གཞང་དང་ལྒང་པའི་བར་ན་རླུང་བརྟེན་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གཏུན་འདྲ་ཞིང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ ཡིན་ལ།གཞན་ཡང་མཐོ་ཞིང་མཐུག་ལ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པའི་མདུད་པ་ཅན་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ལྟོ་སྦོས་པ་དང་བཅས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་རྒྱུ་འཁྱིལ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །རླུང་གིས་ཆུ་སོར་མི་བཟད་གཟེར། །གཅིན་ལ་ཞུགས་ཏེ་འཁྱིལ་ བྱེད་ཅིང་།།རེངས་བྱེད་ལྕི་ཞིང་གཅུས་སྙམ་བྱེད། །གཅིན་ནི་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་འབྱུང་། །ཡང་ན་བཤང་གཅི་གཏོང་ཚེ་འབྱུང་། །འདི་ནི་རླུང་ནད་འཁྱིལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཐུར་དུ་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་ཏེ་འཁྱིལ་ནས་ཟླུམ་པོར་གནས་པ་དེ་ཆུ་སོར་བརྟེན་ པར་གྱུར་ན།མི་བཟད་པའི་གཟེར་བསྐྱེད་དེ་གཅིན་ལ་ཞུགས་ནས་གཅིན་དེ་འཁྱིལ་ཞིང་སྲི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་གཅིན་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་དེ་ནི་འཁྱིལ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཅིན་ནི་ཡུན་རིང་བཀག་གྱུར་པ། །སྲི་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། །གཅིན་ཐོན་ནས་ནི་ནད་ཚབས་འབྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཅིན་ཡུན་རིང་ཞིག་བཀག་ཅིང་བརྣག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིས་གཏོང་བའི་ཚེ་སྲི་ཞིང་བདེ་བླག་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ་ དེ་ནི་གཅིན་ཐོན་ནས་ནད་ཚབས་འབྲི་བའི་གཅིན་ནད་ཅེས་བྱའོ།།གཅིན་བཀག་པ་ཡིས་གནོད་གྱུར་པ། །གང་ཚེ་རླུང་གིས་བཟློག་གྱུར་པ། །ལྟེ་བའི་འོག་ནས་ལྟེ་བའི་བར། །གཅིན་གྱིས་གང་གྱུར་དེ་ཡི་ཚེ། །རབ་ཏུ་ན་ཞིང་སྦོ་པ་དང་། །ཟས་མི་ཞུ་ཞིང་མེ་དྲོད་འགགས། ། དེ་ནི་ལྟོར་གཅིན་འགགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་བཀག་ཅིང་བརྣག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་བཟློག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ལྟེ་བའི་འོག་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལྟེ་བར་གཅིན འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།གཅིན་འབྱུང་བུ་ག་འཆུས་པ་འམ། །རླུང་གིས་བཀག་ནས་གཅིན་ཉུང་འབྱུང་། །ལྒང་པ་མཚན་སྦུབས་ནོར་བུར་ནི། །གནས་ནས་དེ་འོག་རིམ་གྱིས་འཛག་།ནད་བཅས་པའམ་ནད་མེད་པ། །གཅིན་ནི་ཆད་དང་བཅས་པར་འབྱུང་། །ལྷག་མ་ ལུས་ཏེ་མཚན་ལྕི་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་འབྱུང་བའི་བུ་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནམ། ཡང་ན་རླུང་གིས་བཀག་པས་གཅིན་ཉུང་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་ལྒང་པའམ་མཚན་གྱི་སྦུབས་སམ། ཕོ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ནོར་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་གནས་ནས་རིམ་གྱིས་འཛག་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ནད་དང་བཅས་པའམ་ནད་མེད་པར་གཅིན་ཆད་ཅིང་སྲི་བག་དང་བཅས་པས་འབྱུང་ལ། འབྱུང་བའི་ལྷག་མ་ལུས་པས་དེ་མཚན་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཕོ་མཚན་ཁོང་ལྕི་བའོ། །ལྒང་པའི་ཁ་ནང་ཟླུམ་ ཞིང་སྲ།།ཅུང་ཞིག་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ན། །གཅིན་སོགས་རྡེའུ་ལྟ་བུ་ནི། །གཅིན་གྱི་མདུད་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྒང་པའི་ཁའི་ནང་ཟླུམ་པོར་གནས་ལ་སྲ་བར་གྱུར་ཅིང་ཅུང་ཞིག་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ནི་རྡེའུ་ས་འགགས་པ་ལྟ་བུར་ ན་ལ།མཚན་མ་དེ་ལྟ་བུར་ན་བ་ལ་ནི་གཅིན་གྱི་མདུད་པ་ཞེས་བྱའོ།

在大便道和膀胱之间，风依附停留，如杵一般坚硬且高耸，不变动而有结节。这种如杵的风病伴随腹胀，会阻碍大小便的排出。
即在大便道、肛门和膀胱之间，风依附并停留，其形状如同杵一般，而且高耸粗大，不变动而有结节状，这会引起伴随腹胀的疾病。
逆行盘旋的风，在尿道产生难忍的疼痛，进入小便之中而盘旋，使之僵硬沉重并有扭曲感。小便少量少量地排出，或在大小便时才排出，这就是风病中的盘旋型。
即风向下行的通道阻塞，盘旋成圆形状态时，如果依附在尿道，会产生难忍的疼痛，进入小便后使小便盘旋僵硬等状况，或者小便会少量少量地渗出。这种由风引起的小便病称为盘旋型。
长时间憋住小便，会变得僵硬而难以排出，小便排出后病情会减轻。
即长时间憋住小便，之后排尿时会变得僵硬而不易排出，这种在小便排出后病情会减轻的小便病。
因憋尿而受损时，当风逆行时，从脐下到脐部之间，被小便充满时，会剧烈疼痛并肿胀，食物不消化且消化之火停滞，这称为腹中小便阻塞。
即因憋尿的过失而生病时，当风向上逆行时，会在脐下到脐部之间产生疼痛等病症，这称为脐部小便阻塞。
小便出口扭曲或被风阻塞而小便量少，在膀胱、生殖器官和阴茎处停留后逐渐渗漏，无论有病或无病，小便都会断续排出，残余停留使生殖器沉重。
即小便出口扭曲等过失，或被风阻塞而小便量少且僵硬，这种情况会在膀胱或生殖器官内腔或阴茎头（称为珍宝）处停留后逐渐渗漏，无论有病或无病，小便都会断续且伴有僵硬感地排出，排出后有残余使阴茎内部沉重。
膀胱口内圆而坚硬，稍微立即排出时，如小便等石子般的情况，这被称为小便结节。
即膀胱口内呈圆形且坚硬，稍微立即排出，这种病痛如同石子阻塞一般，具有这种症状的称为小便结节。

།གཅིན་སྙོམས་པ་ལས་ཉལ་པོ་བྱས། །རླུང་གིས་ཁུ་བ་བསྐྱོད་གྱུར་པ། །གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་གཅིན་གཏོང་ཚེ། །སྔོན་ནམ་ཕྱི་ནས་ཐལ་ཆུ་དང་། །མདོག་འདྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཁུ་བ་ འདྲེས་པར་དེ་བཤད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙོམས་ཤིང་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། སྐྱེས་པས་བུད་མེད་ལ་ཉལ་པོ་བྱས་ནས་རླུང་གིས་ཁུ་བ་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོས་པར་གྱུར་པས་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་འཕོས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཅིན་གཏོང་བའི་གཅིན་གྱི་སྔོན་དུའམ་ གཅིན་གྱི་ཕྱི་ནས་ཐལ་ཆུ་དང་མདོག་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཁུ་བ་དང་གཅིན་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྩུབ་ཅིང་སྐེམ་ལ་རླུང་གིས་ནི། །གང་ཚེ་རྟུག་སྐམ་ནད་གྱུར་པ། །གཅིན་འབྱུང་བུ་གར་སོང་ནས་ནི། །བཤང་བ་དང་འདྲེས་དེ་ཡི་ཚེ། །གཅིན་ནི་བཤང་བའི་དྲི་ཅན་འབྱུང་། །བཤང་ བ་འགགས་པར་དེ་བཤད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་སྐེམ་པོར་གྱུར་པ་དག་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་རྟུག་སྐམ་གྱི་ནད་དུ་འགྱུར་ཞིང་གྱེན་དུ་བསྐྱུར་བར་གྱུར་པ་ན། དེའི་ཚེ་གཅིན་འབྱུང་བའི་བུ་གར་སོང་ཞིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅིན་འདྲེས་ པར་གྱུར་ལ།དེས་ན་གཅིན་དེ་བཤང་བའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གཅིན་སྲི་བ་དེ་ནི་བཤང་བ་འགགས་པའི་གཅིན་སྲི་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །མཁྲིས་པ་དྲག་ཤུལ་ཁ་ཟས་ནི། །རྣོ་ཚ་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་ཀྱིས། །འཕེལ་ཞིང་ རླུང་ནི་ཞུགས་གྱུར་པ།།ལྒང་པའི་ཉེན་ཀོར་ཚ་ཞིང་ན། །གཅིན་ནི་སེར་པོར་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་ཁྲག་བཅས་ཁྲག་ཉིད་འབྱུང་། །ཚ་ཞིང་སྲི་ལ་ཡང་ཡང་འབྱུང་། །དེ་ནི་ཚ་རླུང་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་ལ་སོགས་ པས་རླུང་ཞུགས་པས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལྒང་པའི་ཉེན་ཀོར་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་གཅིན་སྲི་བའི་ཚ་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྩུབ་ཅིང་ལུས་ནི་རྨྱ་བ་ཡི། །ལྒང་པར་གནས་པའི་མཁྲིས་པ་རླུང་། །གཅིན་ཟད་ཚ་དང་ན་བར་བཅས། །སྐྱེད་པ་དེ་ ཡང་དེ་སྐད་བཤད།།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཀ་ལ། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཚེ་གཅིན་སྲི་སེར་བ་དང་། །དམར་ཞིང་དཀར་ལ་སྐ་བ་འབྱུང་། །དེ་ནི་ཚ་བཅས་གི་ཝང་ངམ། །དུང་གི་ཕྱེ་མའི་མདོག་འདྲ་འམ། །ཡང་ན་སྐམ་ཞིང་མདོག་ཀུན་ལྡན། །དེ་ནི་ གཅིན་ཉམས་ནད་དུ་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་ལུས་རྨྱ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་ལྒང་པར་གནས་པའི་མཁྲིས་པ་དང་། རླུང་གཉིས་ནི་གཅིན་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ སྲི་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གཉིས་ལ་ཡང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། གཅིན་ཤས་ཆེར་སྲི་ཞིང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚ་བ་དང་བཅས་ཤིང་གི་ཝང་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་མདོག་གམ།ཡང་ན་སྐམ་ཞིང་མདོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་གཅིན་ཉམས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་གཅིན་འགགས་ལས་བྱུང་བའི། །མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས་ནི། ། དེ་འོག་གཅིན་སྙི་ལས་བྱུང་བའི། །ནད་གཞིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྔར་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིན་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཅིང་བསྟན་ནས། །དེའི འོག་ཏུ་གཅིན་སྙི་ཞིང་འཛག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

小便平和时行房事，风动精液，从所在处移动而排尿时，或者在之前或之后，会出现如灰水一样的物质，这就是所说的精液混入。
当身体粗糙干燥，由风引起大便干燥病时，进入小便孔道，与大便混合时，小便会带有大便的气味，这就是所说的大便阻塞。
胆汁猛烈，饮食辛热，日晒等因素，增盛并风入侵时，膀胱周围发热疼痛，小便呈黄色或带血或纯血，灼热、浑浊且频繁排出，这就是所说的热风病。
粗糙且身体虚弱的人，膀胱中的胆汁和风，会引起小便减少、灼热和疼痛，这也称为同样的病。
当风动胆汁和痰两者时，此时小便浑浊呈黄色，红白相间。这或如带热的雌黄，或如贝壳粉末的颜色，或者干燥具有各种颜色，这就是所说的小便衰败病。
如是广说小便阻塞所生的特征后，接下来要说明小便稀薄所生的病根特征。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅིན་སྙི་བ་ཟ་ཁུའི་ནད་དམིགས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི། དེ་འོག་གཅིན་སྙི་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གཞིའི་མཚན་ཉིད་བཤད པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་རྩོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།གཅིན་སྙིའི་ནད་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ནི་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བཅུ། །མཁྲིས་པ་ལས་དྲུག་རླུང་གྱུར་བཞི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ཉི་ཤུ་ལས། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་བཅུ་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་འདྲ་བ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་འདྲ་བ་དང་། གར་པོ་དང་། ཆང་འདྲ་བ་དང་། འབྲས་བཏགས་པའི་ཆུ་འདྲ་བ་དང་། ཁུ་ཆུ་འདྲ་བ་དང་། བྱེ་མ ལྟ་བུ་དང་།བསིལ་མོ་དང་། བགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཆུ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་དྲུག་སྟེ། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་ཆུ་འདྲ་བ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། ནག་པོ་དང་། སྐྱེར་པ་འདྲ་བ་དང་། བཙོད་ཁུ་འདྲ་བ་དང་། ཁྲག་ འདྲ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ།།རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ཞག་དང་། རྐང་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་ཟ་ཁུ་དང་། སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་དོ། །དེ་རྣམས་ཚིལ་གཅིན་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་ཚུལ་ལས་ནི། །ཕལ་ཆེར་དེ་དག་འབྱུང་བར་བྱེད། །མངར་ དང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་།།ལྕི་ཞིང་འབྱིལ་ལ་བསིལ་བ་དང་། །འབྲུ་མར་ཆང་དང་གཤེར་བའི་ཤ་།དར་བ་བུ་རམ་བུ་རམ་ཤིང་། །གནས་གཅིག་སྟན་གཅིག་ལ་རྟག་གནས། །མལ་སྟན་ཆོ་གར་མི་ལྡན་ལ། །བརྟེན་ནད་གཅིན་སྙིའི་ནད་སྐྱེད་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་ལས་དང་ཁ་ཟས་དང་། སྤྱོད་ཚུལ་དང་གཅིན་དང་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་དེ་དག་འབྱུང་ཞིང་། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ མངར་བ་ནས་བུ་རམ་ཤིང་གི་བར་གྱི་དངོས་པོ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་ཡང་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གནས་གཅིག་དང་སྟན་གཅིག་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དེས་བསྐྱེད་པར་གཏོགས་པ་དང་། མལ་སྟན་ཆོ་ག་དང་མི་ ལྡན་པ་སྟེ་སྟན་རླན་ཅན་དང་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ན་གནས་པ་ལས་གཅིན་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་འཁྲུགས་པས་ལྒང་བར་གཅིན། །སྙི་འགྱུར་ལུས་གཤེར་རྔུལ་ཚིལ་དང་། །ཤ་གློངས་ལྒང་པར་བརྟེན་གཅིན་སྙི། །མཁྲིས་པས་ཁྲག་ ཀྱང་ཟད་བྱས་ནས།།བད་ཀན་སོགས་ཟད་གཅིན་ནད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་གཤེར་བ་ག་དང་རྔུལ་ལ་སོགས་པས་གློངས་ཤིང་གནོད་པར་བྱས་ལ། ཁྲག་ཀྱང་ཟད་པར་བྱས་ནས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཟད་པར་བྱས་ ཏེ།གཅིན་ལ་གནས་པའི་མཁྲིས་པས་གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་འཁྲུགས་པ་དང་དེ་ཟད་ལས། །ལུས་ཟུངས་ལྒང་པར་འཁུས་ཏེ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བ་དང་། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པས་ དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ལུས་ཀྱི་བཅུད་དུ་གྱུར་པ་ལྒང་པར་འཁུས་ཤིང་འདུས་པར་བྱས་ནས་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

《八支医典精要注释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎撰著，此为病基处第九章注释。
现在将要解说糖尿病的特征。关于此处开始的关联，从作者自身所说的'接下来要说明由糖尿引起的病基特征'这句话中可以了知。
糖尿病有二十种。其中，痰病所致十种，胆病所致六种，风病所致四种。
在二十种糖尿病中，十种痰病所致的糖尿病是：如水样、如甘蔗汁、稠厚、如酒样、如米汤样、如精液样、如沙样、清凉、缓慢流出、如唾液流出的糖尿。
胆病所致的六种是：如炒麦灰汁样、蓝色、黑色、如酸枣样、如红花汁样、如血样等六种。
风病所致的四种是：脂肪样、浊浓、如象尿样、如蜂蜜样的糖尿病。
这些病由脂肪、小便、痰病引起。主要由饮食方式而产生。甜、酸、咸味，以及重浊、粘稠、凉性的食物，油、酒、湿肉、酸奶、糖蜜、甘蔗，长期待在同一处所和坐具上，不合规范的卧具等，这些都会引发糖尿病。
痰病紊乱使膀胱中的尿液变稀，身体水液、汗液、脂肪和肉积聚于膀胱而引起糖尿。胆病则耗竭血液，耗竭痰液等而引发尿病。
风病紊乱及其耗竭，使身体精华积聚于膀胱而产生糖尿病。

།དེ་བྱུང་གསོ་བྱ་འཚོ་ཙམ་དང་། །སྤང་བྱ་གཅིན་ནད་རྣམ་གསུམ་འགྱུར། །མདོར་ན་མི་མཐུན་བྱ་བ་དང་། །ནད་དམིགས་ ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ནི་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མདོར་ན་མི་མཐུན་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རླུང་ནད་ལ་ཕན་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་ལ་གནོད་ལ། གང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་ལ་ཕན་པ་དེ་ནི་རླུང་ལ་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པ་བསིལ་བ་དང་། མངར་བ་དག་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་ལ་གནོད་དེ། གཞན ཡང་ནད་དམིགས་ཆེན་པོའི་དཔྱད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ།མི་མཐུན་པ་གསོ་བས་ལུས་ཟུངས་ཟད་ཅིང་སྐེམ་པའི་ལུས་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ནད་དམིགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། །གཅིན་ནི་རྙོག་མ་ཅན་དུ་འབྱུང་། །གནོད་ དང་གནོད་བྱ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་།།དེ་དུས་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་ནི། །གཅིན་གྱི་མདོག་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །གཅིན་སྙིའི་དབྱེ་བ་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟགས་ནི་གཅིན་རྙོག་མ་ཅན་དུལ་དུལ་པོ་མང་དུ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གཅིན་སྙིའི་དབྱེ་བ་དུ་མར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དེ། གནོད་པ་དང་གནོད་པར་བྱ་བའི་འཕེལ་འབྲིའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དང་། གཅིན་གྱི་མདོག་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་གཅིན་སྙི་བའི་དབྱེ་བ་བརྟག་པར་ བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དང་ཞིང་མང་ལ་དཀར་ཞིང་བསིལ། །དྲིང་མེད་ཅིང་ཆུ་འདྲ་ལ། །གཅིན་སྙི་ཆུ་ཡི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ཆུའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་ཞིང་རྙོག་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཆུའི་རྣམ་ པ་དང་འདྲ་བའི་གཅིན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅུང་ཟད་རྙོག་ཅན་སྦྱིན་བག་ཅན། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ལྟ་བུར་མངར། །ཟ་ཁུ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ལྟ་བུ་ནི་ཅུང་ཟད་རྙོག་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུ་རམ་ཤིང་ གི་ཁུ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མངར་བའི་གཅིན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཞག་ལོན་ན་ནི་སྐ་བར་འགྱུར། །ཟ་ཁུ་གར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་གར་པོ་ནི་གཅིན་མཚན་མོ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་མ་གཅིས་པར་བཞག་པ་སྟེ་སྐ་བ་ གར་པོར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྟེང་ན་དྭངས་མ་འོག་ན་སྐ། །ཆང་འདྲ་ཆང་གི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཆང་གི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ན་སྟེང་གི་ཕྱོགས་དྭངས་མར་གནས་ཤིང་འོག་སྐ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཅིན་འབྱུང་བ་ལ་ བྱའོ།།བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་འབྲས་བཏགས་འདྲ། །དཀར་ཞིང་མང་འབྱུང་འབྲས་ཕྱེ་འདྲ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་འབྲས་ཕྱེ་འདྲ་བ་ནི། གཅིན་འབྱུང་བ་ན་བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་བ་ཤོར་ལ། གཅིན་ཉིད་འབྲས་བཏགས་པ་འདྲ་བ་དཀར་པོར་འབྱུང་ཞིང་མང་དུ་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཁུ་ཆུ་འདྲ་བའམ་ཁུ་བ་འདྲེས། །ཁུ་བ་འདྲ་བའི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་ཁུ་ཆུ་འདྲ་བ་ནི་གཅིན་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའམ། ཁུ་བ་དང་འདྲ་བར་གཅིས་པ་ལ་བྱའོ། །གཅིན་ནི་བྱེ་ཚིགས་དྲི་མ་ཅན། །བྱེ་མའི་ ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་བྱེ་མའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་མའི་ཚིགས་མ་འདྲ་བར་དྲི་མ་ལུས་པའི་གཟུགས་ཅན་འདྲ་བ་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

对于'由此产生的可治疗、可维持和应当舍弃的三种尿病。简而言之，由于不相应的治疗和重大病症而产生。'这句话的意思是：由痰、胆和风引起的尿病，有可以治愈的、暂时维持生命的和应当放弃治疗的三种情况。简而言之，这是由于治疗方法的不相应，因为能治疗风病的油腻等药物会损害痰病，而能治疗痰病的苦涩等药物会损害风病。同样，对胆病有益的清凉和甘甜药物会损害风病和痰病。此外，也会因重大病症的诊断而产生，即由于不相应的治疗导致身体精华耗尽，身体消瘦而产生重大病症。
关于'这些病的共同特征是尿液混浊。虽然损害与被损害无差别，但应当通过时间的差异以及尿液的颜色等区别来观察尿病的类别。'这句话的意思是：所有这些尿病的共同特征和症状是尿液混浊且频繁排尿。尿病的多种区别是由于病症相互结合的特点，即损害与被损害的增减差异，以及通过尿液的颜色、味道、气味和触感的差异来观察和了解尿病的类别。
关于'清澈且量多，白色而凉，无异味似水的是水质尿病。'这句话的意思是：水质尿病的尿液清澈无浊，具有类似水的特征。
关于'稍混浊带粘性，如甘蔗汁般甜味的是甘蔗汁质尿病。'这句话的意思是：甘蔗汁质尿病的尿液略带混浊等特征，如同甘蔗汁一样非常甜。
关于'过夜后变稠的是稠质尿病。'这句话的意思是：稠质尿病是指尿液经过一夜未排出而变得浓稠的情况。
关于'上清下浊，似酒的是酒质尿病。'这句话的意思是：酒质尿病排出时上部清澈而下部浓浊。
关于'起鸡皮疙瘩且似磨碎的米，白色且量多似米粉。'这句话的意思是：米粉质尿病排尿时会起鸡皮疙瘩，尿液呈白色且量多，似磨碎的米粒。
关于'似精液或混有精液的是精液质尿病。'这句话的意思是：精液质尿病是指尿液中带有精液或似精液的排尿。
关于'尿中有砂砾杂质的是砂质尿病。'这句话的意思是：砂质尿病的尿液中含有似砂砾般的杂质。

།གཅིན་སྙི་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་བསིལ། །མངར་བ་དེ་བསིལ་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ ནད་བསིལ་བའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིན་འབྱུང་བའི་རེག་པ་བསིལ་ཞིང་མང་དུ་འབྱུང་ལ།རོ་མངར་བ་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དལ་གྱིས་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་འབྱུང་། །བགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་བགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཟ་ཁུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིན་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་དལ་གྱིས་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་དུ་ཆད་ཅིང་ཆད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཆུ་འདྲ་བའི་ནལ་ནལ་པོ། །འབྱིལ་བག་ཁ་ཆུའི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་འདྲ་བ་ནི་ཁ་ཆུ་འདྲ་བར་ཟ་ཁུ་ནལ་ནལ་པོར་འབྱུང་ཞིང་འབྱར་བག་ ཅན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྙི་བ་བཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་རོ་ཁ་དོག་རེག་བྱ་ནི། །ནས་ཚིག་འཁུས་འདྲ་ནས་ཚིག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་འདྲ་བ་ནི་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ཆུ་དང་དྲི་ དང་རོ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ལ་བྱའོ།།ཟ་ཁུ་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་སྔོན་པོའི་ཁུ་བ་འདྲ་བའི་གཅིན་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །ཟ་ཁུ་ནག་པོ་སྣག་ཚ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་ནག་པོ་ནི་སྣག་ཚའི་ མདོག་ལྟར་གཅིན་ནག་པོ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ།།གཅིན་སྙི་ཚ་ཞིང་མདོག་སེར་བ། །དེ་ནི་སྐྱེར་པ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་སྐྱེར་པ་འདྲ་བ་ནི་གཅིན་ཚ་ཞིང་གཅིན་གྱི་མདོག་སྐྱེར་པའི་ཁུ་བ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མནམ་ཞིང་བཙོད་ཀྱི་ཁུ་བ་འདྲ། ། བཙོད་ཀྱི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་བཙོད་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མནམ་ཞིང་བཙོད་ཀྱི་ཁུ་བ་འདྲ་བ་མནམ་པའི་གཅིན་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དྲི་ང་ཚ་ཞིང་ལན་ཚྭར་བཅས། །ཁྲག་འདྲ་ཁྲག་གི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་ཁྲག་འདྲ་བ་ནི་དྲི་ང ཞིང་མནམ་ལ་ཚ་ཙེག་ཙེག་བྱེད་པ་དང་།ཅུང་ཟད་ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་། ཁྲག་གི་མདོག་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་དྲུག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་གི་ཟ་ཁུ་ཞག་དང་འདྲེས། །ཞག་ཉིད་གཅིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་ཞག་འདྲ་བ་ནི་ཞག་འདྲེན་མར་འབྱུང་བའམ། ཞག་ཉིད་གཅིན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྐང་འདྲེས་པའམ་རྐང་ཉིད་ནི། །ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་རྐང་ཟ་ཁུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་རྐང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་དང་འདྲེས་པ་དང་། རྐང་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཅིན་དུ་ཟ་ཁུར་འབྱུང་བ་ནི་གཅིན་ནད་རྐང་འདྲ་བའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་ཆེན་མྱོས་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ནི། །གཅིན་ཤུགས་དལ་བར་འབྱུང་འགྱུར་ལ། །ཆུ་སེར་བཅས་ཤིང་རྙོག་བཅས་འབྱུང་། །གླང་ཆེན་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་ཟ་ཁུ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དྲེགས་པས་མྱོས་པ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་གཅིན་གྱི་ཤུགས་དལ་གྱིས་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཆུ་སེར་དང་བཅས་པར་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །སྦྲང་རྩིའི་ཟ་ཁུ་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ ལ།ཟ་ཁུ་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་འདྲ་ཞིང་རོ་ཡང་བསྐ་བ་དང་མངར་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་རླུང་འཁྲུགས་པའམ། །ནད་ཀྱིས་རྩ་སྦུབས་བཀག་སྟེ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་འདྲ་བའི་ ཟ་ཁུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ།ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཟད་པ་ལས། རླུང་འཁྲུགས་པས་ནད་དུ་གྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ།

关于'小便清稀多出且凉，甘味即是凉性尿'，小便病凉性尿是指小便触感凉且量多，味道甜。
关于'缓慢少量少量出，缓出之尿即是尿'，小便病缓慢流出的尿是指小便流出时断断续续，少量少量地流出。
关于'如同唾液粘稠状，粘稠唾液即是尿'，小便病如唾液状的尿是指如同唾液般粘稠状流出且具有粘性。
如是已说明因痰引起的十种小便清稀病。
关于'气味色泽及触感，如同炒麦灰炒麦'，小便病如同炒麦灰是指与炒麦灰的水在气味、味道等方面相似。
关于'尿液蓝色呈蓝色'，小便病蓝色尿液是指如同蓝色叶子汁液般的小便。
关于'尿液黑色如墨汁'，黑色尿液是指如墨汁颜色般的黑色小便。
关于'小便灼热色泽黄，此即如同黄檗状'，小便病如黄檗状的尿是指小便灼热且颜色如同黄檗汁液。
关于'臭味如同红花汁，红花尿液即是名'，如红花状尿液是指有臭味且如同红花汁液般的小便。
关于'臭味灼热带咸味，如血即是血性尿'，如血状尿液是指有臭味且灼热，略带咸味，颜色如血。
如是已说明因胆引起的六种小便清稀病。
关于'脂肪尿液混脂肪，脂肪本身成尿出'，如脂肪状尿液是指混有脂肪或脂肪本身以尿的形态流出。
关于'脓混合或脓本身，反复流出脓性尿'，如脓状尿液是指混有脓液或脓液本身反复作为尿液流出的小便病脓状尿。
关于'如同发情象持续，小便势缓慢流出，带有黄水且混浊，此即名为象性尿'，象性尿是指如同发情大象般持续流出，小便势缓慢流出，带有黄水且混浊流出。
关于'蜂蜜尿液如蜂蜜'，如蜂蜜状尿液是指如同蜂蜜且味道涩甜。
关于'此有两种之分别，身体精华耗尽致风动，或因病阻脉道而出'，如蜂蜜状尿液有两种情况，一种是因身体精华耗尽导致风动而成病。

།ཡང་ན་ནད་གཞི་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བས་རྩ་སྦུབས་བཀག་སྟེ། རླུང་རྒྱུར་མ་སྟེར་བ་ ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།།ནད་ཀྱིས་བཀག་པའི་མཚན་མ་དག་།དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་ཟད་སྟོང་གང་འགྱུར་བ། །གསོ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཁུ་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ ནད་ཀྱིས་ལྒང་པའི་ཁ་བཀག་ཅིང་།སྦུ་གུ་འགགས་པར་བྱས་པའི་མཚན་མའམ། རྟགས་ནི་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ཅིང་སྟོང་པར་འགྱུར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཆེད་འགའ་འགེངས་ཤིང་གང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གསོ་ བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་དུས་སུམ་བཅོས་ན། །སྦྲང་རྩི་འདྲ་བའི་ཟ་ཁུར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་མངར་འགྱུར་བས། །ཕལ་ཆེར་སྦྲང་རྩིའི་ཟ་ཁུ་ཡིན། །སྦྲང་རྩིའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་ཀུན། །མངར་བ་ལས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྲང་རྩིའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་མ་བཅོས་ཤིང་མ་གསོས་ན་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བའི་ཟ་ཁུར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་གང་ཞིག་གཅིན་ནད་ཐམས་ཅད་མངར་བའི་བག་ལས་མངར་ བ་ལས་འགྱུར་ཞིང་།ཕལ་ཆེར་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་མདོག་ཅན་ཡིན་པས་སྦྲང་རྩིའི་ཟ་ཁུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བཤད་དོ། །ཟས་མི་འཇུ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །སློན་ལུད་གཉིད་ཆེ་ཆམ་པས་འདེབས། །བད་ཀན་ལས་བྱུང་ཟ་ཁུ་ལ། །བླ་བརྣན་དེ་དག་འབྱུང་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ཟ་ཁུ་ལ་ནི་ཟས་མི་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕོ་མཚན་ལྒང་པར་ཟུག་པ་དང་། །རླིག་འབྲས་བྱེ་ཞིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཚ་སྐྱུར་སྐོམ་དད་བརྒྱལ་དང་འཁྲུགས། ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བླ་བརྣན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་ལ་ནི་ཕོ་མཚན་དང་ལྒང་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་ལྟར་ཟུག་པ་དང་། རླིག་འབྲས་བྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ལས་སྐྱེས པའི་སྙིང་འཕར་ཞིང་།།ལུས་འདར་སྙིང་ན་ཟས་ལ་བརྐམ། །གཟེར་ཞིང་གཉིད་མེད་སྐེམ་པ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཟ་ཁུའི་ནད་ལ་ནི་སྙིང་འཕར་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམ་ ཕོར་རུས་སྦལ་འདྲ་བ་ཅན།།སྒུ་བོ་མེ་དབལ་ཕྲ་མོ་དང་། །སྲན་ཆུང་འདྲ་དང་ཡུངས་ཀར་འདྲ། །བུ་བཅས་འབྱུང་དང་བི་ད་རི། །ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱའི་འབྲས་འབྲུམ་བཅུ། །གཅིན་ནད་མ་བཅོས་པ་ལས་འབྱུང་། །ཚིགས་དང་གནད་དང་ཤ་ཆེ་བའི། །སྲོག་ གི་གནས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་དེ་མ་བཅོས་པ་ལས་ནི་ཁམ་ཕོར་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ཀྱི་ནད་བཅུ་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཚིགས་དང་གནད་རྣམས་དང་། ཤ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་གི་ གནས་སུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།མཐའ་མ་མཐོ་ཞིང་དབུས་མ་དམའ། །གནག་ཅིང་རྣག་དང་ནད་བཅས་པ། །དབྱིབས་དང་ཚད་ནི་ཁམ་ཕོར་འདྲ། །ནོར་བུ་ཁམ་ཕོར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་གང་མཐའ་མ་ཀུན་ནས་མཐོ་ཞིང་ དབུས་མ་དམའ་བར་འདུག་པས་ཁམ་ཕོར་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་ལ།ཁ་དོག་གནག་ཅིང་རྣག་དང་ནད་དུ་བཅས་པ་ནི་འབྲས་སམ་ཐོར་བུ་ཁམ་ཕོར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ།

或者由三种病根任何一种阻塞脉管，不让风行走而产生的有两种。被病阻塞的征兆是：它无因而生，瞬间空虚而变化，即成难治。也就是说，所谓蜂蜜般的糖尿，是由风等病阻塞膀胱口，堵塞管道所产生的征兆或症状，无因而生起，瞬间变空，从空性中又似乎充满，这是难以治愈的。
所有若不及时医治，会变成蜂蜜般的糖尿。由于一切都变甜，大多是蜂蜜糖尿。所有称为蜂蜜糖尿的，都是从甜味而说的。也就是说，所有糖尿病都称为蜂蜜糖尿。为什么呢？因为这一切如果不及时医治和治疗就会变成蜂蜜般的糖尿，而且所有糖尿病都从甜味而变甜，大多呈蜂蜜般的颜色，所以称为蜂蜜糖尿。
食物不消化且食欲不振，呕吐嗜睡感冒发作。痰病所生的糖尿，会出现这些并发症。也就是说，痰病所生的糖尿会出现食物不消化等并发症。
阳具和膀胱疼痛，睾丸分裂且发烧，热酸口渴昏迷混乱，是胆病所生的并发症。也就是说，胆病所生的糖尿病会出现阳具和膀胱部位如针刺般疼痛，睾丸分裂等并发症。
风病所生的心跳且，身体颤抖心痛贪食。疼痛且失眠消瘦，咳嗽呼吸不畅发生。也就是说，风所生的糖尿病会出现心跳等并发症。
碗形龟状者，弯曲火焰细小和，如小豆及芥子形，有子生及比达日，内瘤称为的疮疱十，由未治疗糖尿产生。关节要害及多肉，会在命处生起。也就是说，未经治疗的糖尿病会产生如碗形等十种疮疱病，特别是会在关节、要害和多肉等命处生起。
边缘高而中间低，黑色且具脓和病，形状大小似碗形，称为宝珠碗形。也就是说，疮疱四周边缘高而中间低陷，形状如碗，颜色发黑且具脓和病，这称为碗形疮疱。

།ནང་དུ་ཟུག་ཅིང་ན་བྱེད་ལ། །ཉེ་འཁོར་དག་ཏུ་ཆེར་མཆེད་ཅིང་། ། འཇམ་ཞིང་རུས་སྦལ་རྒྱབ་འདྲ་བའི། །འབྲས་ནད་རུས་སྦལ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་སྦལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་ནད་ནི་ནང་དུ་ཤས་ཆེར་ཟུག་ཅིང་ན་བར་བྱེད་ལ། རྩའི་ཉེ་འཁོར་དུ་མཆེད་ཅིང་སྦོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ ཡིན་ནོ།།སྲ་ཞིང་རྩ་ཡི་དྲ་བ་ཅན། །སྣུམ་ཞིང་འཛག་ལ་ཁྱོན་ཆེ་བ། །ན་ཞིང་ནང་ཟུག་བུ་ག་ནི།།ཕྲ་མོར་ལྡན་པ་དྲ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུ་དུ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྲ་ཞིང་རྩུབ་པ་དང་། རྩ་རིས་ཀྱི་དྲ་བས་ཁེབས་པ་དང་། སྣུམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ནང་དུ་ཟུག་ཅིང་ན་ལ་རྣགས། །རྒྱབ་བམ་ལྟོ་བ་དག་ཏུ་ནི། །ཐོར་བུ་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་གནག་།སྒུ་བོར་འདུག་པས་སྒུ་བོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ནད་སྒུར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནད་ཚབས་ཆེ་ ཞིང་ནང་དུ་ཟུག་ལ་རྣག་ཀྱང་ནང་དུ་རྣགས་པ་ནི།རྒྱབ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་པགས་པ་ཚ། །ཤིན་ཏུ་ན་བྱེད་མེ་དབལ་ཏེ། །དམར་ཞིང་གནག་ལ་གས་པ་དང་། །ཚ་ཞིང་རྨུགས་བྱེད་མེ་དབལ་ཕྲ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་པགས་པ་ཚ་ཞིང་བསྲེགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། ཤིན་ཏུ་ན་བའི་མེ་དབལ་ཀུན་ཏུ་མཆེད་པར་བྱེད་ཅིང་མདོག་དམར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན ནོ།།སྲན་ཆུང་འདྲ་བའི་ཚད་དང་དབྱིབས། །མཉམ་པས་སྲན་ཆུང་ཅན་ཡིན་ཏེ། །ཚད་དང་དབྱིབས་ནི་ཡུངས་ཀར་འདྲ། །མྱུར་དུ་སྨིན་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུ་སྲན་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དང་དབྱིབས་སྲན་ཆུང་དང་འདྲ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚད་དང་དབྱིབས་ཡུངས་ཀར་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་མྱུར་དུ་སྨིན་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུངས་ཀར་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས། །ཡོངས་སུ་བསྐོར་བས་ཆུ་བུར་ཅན། །བུ་བཅས་ཆེ་ཞིང་མང་ བ་ལ།།རབ་ཕྲའི་འབྲུམ་བུས་ཁྱབ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ནད་བུ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུངས་ཀར་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷུན་ཆེ་བ་དང་། མང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། དུ་མས་ ཁྱབ་ཅིང་གཡོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྡུམ་བུ་བི་ད་རི་ལྟར་ཟླུམ། །སྲ་བ་བི་ད་རི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་ནད་ནི་ལྡུམ་བུ་བི་ད་རི་ཞེས་བྱ་བའི་དབྱིབས་ལྟར་ཟླུམ་པོར་གནས་ལ། རྡོ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ འབྲས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་སྐབས་གཞན་དུ་བཤད་དེ། འདིའི་རྗེས་ཐོགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་འབྲས་ནད་གསུམ། །བུ་བཅས་དང་ནི་བི་ད་རི། །ཚིལ་ ཆེན་ལས་བྱུང་བརྣག་དཀའ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་འབྲས་ཀྱི་ནད་འདི་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོའི་གསུམ་པོ་ཁར་ཐོར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རུས་སྦལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྲ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དང་། བུ་བཅས་དང་བི་ད་རི་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་པོ་ གལ་ཏེ་ཚིལ་ཆེ་བའི་མི་ལ་བྱུང་ན་བརྣག་པར་དཀའ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །ཚིལ་ཆུང་ལས་བྱུང་བརྣག་ནུས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་ནད་ལྷག་མ་ལྔ་པོ་མཁྲིས་པའི་ནད་ ལས་བྱུང་ཞིང་།མི་ཚིལ་ཆུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་བརྣག་ནུས་ཤིང་ནད་ཚབས་ཆུང་ལ་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ།

向内刺痛，在周围广泛蔓延，柔软且形如龟背的疮病称为龟背疮。这种名为龟背的疮病，主要向内刺痛，在脉络周围蔓延肿胀等具有这些特征。
坚硬且有脉络网，油腻渗漏且面积大，疼痛内刺且具有细小孔洞的称为网状疮。这种名为烟状疮的疮病，坚硬粗糙，被脉络纹路覆盖，油腻等具有这些特征。
向内刺痛且化脓，在背部或腹部出现大疙瘩，颜色发黑，呈驼背状故称驼背疮。这种名为驼背的疮病，病情严重且向内刺痛，内部化脓，可生长在背部等任何部位。
刚生起时皮肤发热，剧烈疼痛的火疮，呈红黑色且开裂，发热昏沉的称为细小火疮。这种名为细小火疮的病，刚一生起皮肤就发热如被灼烧般，极其疼痛的火疮遍布全身，呈红色等具有这些特征。
大小形状如小豆，故称小豆疮，大小形状如芥子，快速成熟且病情严重。这种名为小豆疮的疱疹，其大小形状如小豆。同样还有大小形状如芥子的小疱疹，其特点是快速成熟且病情严重。
被芥子般大小的小疱疹环绕的水泡疮，母疮较大且数量多，遍布细小疱疹。这种名为子母疮的疮病，被芥子般大小的小疱疹环绕，同样体积较大，数量众多且极其细小，布满全身。
圆如毕达利草，坚硬的称为毕达利疮。这种名为毕达利的疮病，形状如毕达利草般圆形，且坚硬如石。
内疮另有详述。这种名为内疮的病在其他章节中详述，即在下一章中说明。
其中最初三种疮病，子母疮和毕达利疮，如果发生在肥胖者身上则难以忍受。在这些疮病中，最初三种即口疮、龟背疮、网状疮三种，以及子母疮和毕达利疮这五种，如果发生在肥胖的人身上，则难以忍受且病情严重。
其他疮病多由胆病引起，发生在瘦人身上可以忍受。除前述外的其余五种疮病由胆病引起，如果发生在瘦人身上，则可以忍受，病情较轻且容易治愈。

།དེ་རྣམས་ནད་ཤས་ཇི་ལྟར་ཆེའི། །གཅིན་སྙི་བ་ཡི་དབང་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི་ནད་དེ་རྣམས་ནི་གཅིན་སྙི་ བའི་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་ཞིང་།རང་རང་གི་ནད་ཇི་ལྟར་ཤས་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་གྱི་ཟ་ཁུ་ལ་ནི་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཟ་ཁུ་ལས་ ཀྱང་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་འབྲས་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ཟ་ཁུ་མེད་པར་ནི། །གནོད་གྱུར་ཚིལ་ལས་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མི་སྣང་བ། །དེ་སྲིད་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུའི་ནད་འདི་དག་ནི་ཟ་ཁུའི་ ནད་མེད་པར་མི་ཚིལ་ཆེས་པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཇི་སྲིད་རང་གི་དངོས་པོ་ལྟོ་དང་རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་གསལ་པོར་མི་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁ་དོག་ལྗང་བའམ་དམར་བའི་གཅིན། ། ཟ་ཁུའི་སྔོན་ཚུལ་མེད་པ་ཡིས། །གཅིན་འབྱུང་གང་དེ་ཟ་ཁུ་མིན། །དེ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་གཅིན་གྱི་མདོག་ལྗང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱུང་ལ། སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་མེད་པ་དེ་ནི་ཟ་ཁུའི་ནད་ཡིན་པར་སློབ དཔོན་གྱིས་མ་བཤད་དེ།གཅིན་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུས་རྔུལ་ཡན་ལག་མནམ་ཞིང་ལྷོད་པ་དང་། །སྟན་དང་མལ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་ལ་ཆགས། །སྙིང་མིག་རྣ་བ་ཁ་ལྕེ་བྱུགས་སྙམ་བྱེད། །ལུས་ སྦོམ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་རིང་བ་དང་།།བསིལ་བག་དགའ་ཞིང་གྲེ་བ་རྐན་སྐམས་ཤིང་། །ཁ་ནང་རོ་མངར་རྐང་མཐིལ་ལག་མཐིལ་ཚ། །གང་དུ་གཅིས་པར་གྲོག་མ་འདུ་འགྱུར་བ། །གཅིན་ནད་ཟ་ཁུའི་ཚོགས་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་ཚུལ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།གཅིན་ནད་ཟ་ཁུའི་ཚོགས་ཉི་ཤུ་པོ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྟགས་སམ་ཚུལ་སྔོན་དུ་འབྱུང་བ་ནི། ལུས་ལ་རྔུལ་འཛག་པ་དང་། ཡན་ལག་དྲིང་ཞིང་མནམ་ལ་ལྷོད་ཅིང་རྨྱ་བ་དང་། སྟན་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ སྲེད་པ་དང་།སྙིང་ག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་བུ་ག་རྣམས་སུ་དྲི་མ་འཕེལ་བས་བྱུགས་ཤིང་རྐྱང་ནུལ་བྱས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལུས་མཐུག་ཅིང་སྦོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། བསིལ་བག་ལ་ དགའ་ཞིང་གྲང་བ་འདོད་པ་དང་།གྲེ་བ་དང་རྐན་སྐམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟ་ཁུ་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲ་འབྱིལ་བ་དང་། །སྦྲང་རྩིའི་རོ་འདྲ་བ་ལ་གཉིས་སུ་རྟོག་།ལུས་བརྟས་བད་ཀན་ཅན་གྱི་ཟ་ཁུའམ། །ཉེས་ པ་ཟད་པས་རླུང་གི་བདག་ཅན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲ་བ་ལ། ལྕི་ཞིང་འབྱིལ་བ་ཤལ་མ་ལིའི་ཁུ་བ་འདྲ་བར་གནས་པ། སྦྲང་རྩིའི་རོ་ལྟར་མངར་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་བློ་དམན་པ་དག་ཚུལ་གཉིས་སུ་ རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ།ལུས་ཀྱི་ཉམས་བརྟས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཅི་འདི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཟད་པར་བྱས་པའི་ཉམས་དམད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ བློ་ཞན་པ་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

对于'这些病情的程度如何，是由尿糖病的影响而产生'这句话，是说这些糖尿病症状是由尿糖病的影响而产生，各自的病情程度也随之而变化。痰病性的糖尿病以痰病为主，风病和胆病为主的糖尿病也会转变为风病和胆病性的糖尿病。
'这些若无糖尿，则由有害的脂肪而生，在症状未显现之前，是无法察觉的'这句话，是说这些零散的病症若无糖尿病，则由过度肥胖而引起疾病。在腹部和背部等部位的症状未明显显现之前，是无法察觉和了解的。
'尿液呈绿色或红色，若无糖尿病的前兆，所排出的尿液不是糖尿，那是血胆'这句话，是说如果尿液呈绿色等颜色，而之前没有出现相关症状，上师说这不是糖尿病，应当知道这是血胆性质的尿液。
'身体出汗、四肢有异味且松弛，贪恋坐卧和睡眠的舒适，心、眼、耳、口、舌似有涂抹感，身体肥胖、毛发和指甲变长，喜欢凉爽、喉咙上颚干燥，口中有甜味、脚掌手掌发热，小便之处蚂蚁聚集，这些是糖尿病群的后期症状'这句话，是说二十种糖尿病群后期出现的征兆或症状是：身体出汗、四肢有异味且松弛无力、贪恋坐卧等的舒适、心等身体孔窍因污垢增多而感觉似有涂抹感、身体肥胖、毛发等过度生长、喜欢凉爽、喉咙和上颚干燥等。
'糖尿如蜂蜜色且粘稠，味如蜂蜜有两种判断：或为体壮痰病性糖尿，或为病素耗竭的风性糖尿'这句话，是说糖尿病尿液如蜂蜜色且粘稠，如木棉树汁般存在，味如蜂蜜般甜美，智慧浅薄者会作两种判断：是由身体滋养充足而引起的痰病性糖尿，还是由痰等病素耗竭而引起的风性糖尿。愚钝者会如此推测。

།སྔོན་ཚུལ་བཅས་པའི་བད་མཁྲིས་ཟ་ཁུ་དང་། །གང་ཡང་རིམ་གྱིས་རླུང་ནད་ཟ་ཁུར་འགྱུར། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་གང་ཡིན་གསོ་བར་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཚིལ་ནད་ཤས་ཆུང་གྱུར་གསོ་སླ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་རྔུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའི་བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཟ་ཁུ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཡང་རིམ་གྱིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང བའི་རླུང་ནད་ཀྱི་ཟ་ཁུ་དེ་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་རིམ་གྱིས་བྱུང་བའི་ཟ་ཁུར་གྱུར་པ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། གསོར་རུང་བ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཚིལ་གྱི་ནད་ཤས་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁོང་འབྲས་དང་རྒྱུ་རླུགས་དང་སྐྲན་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བའི་ནད་གཞིའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཁོང་འབྲས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས བྱ་བ་ལ།དེའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་རླུགས་དང་སྐྲན་ནད་དག་དེ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཟས་ཁེངས་བུ་རབ་ཚ་དང་། །རྩུབ་དང་སྐམ་དང་ཚ་གྱུར་ཟོས། །ཉལ་བའི་སྤྱོད་པ་མི་བདེ་བས། །ཁྲག་ནད་ སྐྱེད་འགྱུར་དེ་དང་དེས།།པགས་པ་ཤ་ཚིལ་རུས་པ་དང་། །ཁྲག་དང་ཆུ་བ་ཆུ་བ་ཆེ། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྐྲངས་གྱུར་པ། །རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ། །ཟླུམ་པའམ་འཇོང་པར་གནས་པ་གང་། །ཁོང་འབྲས་དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་།ནད་དམིགས་སྣ་རེ་ འདུས་པ་དང་།།ཁྲག་དང་སྨས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་གཡོས་ཟིན་ནས་མཚན་མོ་འདས་ཤིང་ཞག་ལོན་པའི་ཁེངས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་དུ་ཟོས་པ་དང་། ཁྲག་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཏུ་བསྟེན་པ་དེ་དང་དེས་ནད་ བསྐྱེད་པས་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་དབྱུང་བར་དཀའ་ལ།ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་སྐྲང་པ་ཟླུམ་ཞིང་ཁ་ཞེང་ཆེ་བའམ། འཇོང་པར་གནས་ཤིང་དཔངས་རིང་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་ལ།ཁོང་འབྲས་དེ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྣ་རེ་རེ་འདུས་པ་དང་། ཁྲག་དང་སྨས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཕྱིའི་ཡན་ལག་དེ་དང་དེར། །རབ་ན་མདུད་པ་འདྲ་ལ་མཐོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།འདིར་ཁོང་འབྲས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཕྱི་ནི་ལྟེ་བ་དང་། གཞང་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དེ་དང་དེར་མི་བཟད་པར་རབ་ཏུ་ན་བ་དང་། མདུད་པ་བྱས་ཤིང་བརྒྱུས་པ་ལྟར་རྡོག་རྡོག་པོར་འདུག་པ་དང་། མཐོ་ཞིང་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་ཤིན་ཏུ་མི་ བཟད་ཅིང་།།གཏིང་རིང་སྐྲན་ལྟར་སྲ་བ་ཡིན། །གྲོག་མཁར་ལྟ་བུར་མཐོ་བ་དང་། །མེ་དང་མཚོན་ལྟར་མྱུར་གསོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་ཁོང་འབྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བར་ན་བ་དང་། གཏིང་རིང་ཞིང་ནང་དུ་ནུབ་པ་དང་། སྐྲན་ལྟར་སྲ་ཞིང་རེམ་རེམ་པོར་གནས་པ་དང་། གྲོག་མཁར་གྱིས་སྤུངས་པའི་རྩེ་མོ་ལྟར་མཐོ་བར་གནས་པ་དང་། ཕྱིའི་ཁོང་འབྲས་པས་ནང་གི་ཁོང་འབྲས་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མེ་དང་མཚོན་གྱིས་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་འདར ཡང་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于前面所述的伴随症状的痰热瘙痒和任何逐渐转变为风病瘙痒，由胆病引起的难以治愈，如果脂病程度轻微则容易治愈。
对此解释如下：伴随着之前出现的身体出汗等症状而产生的痰病和胆病引起的瘙痒难以治愈，同样，任何由痰病等逐渐发展成的风病瘙痒也难以治愈。同样，由胆病逐渐发展成的瘙痒也难以治愈，但如果是由胆病引起且脂病程度不重的话则容易治愈。
《医论八支精要释·词义月光》是由大师月官撰写的对《医论八支》的注释，这是对第十章病根基础的解释。
接下来要讲解内痈、呕吐和瘤病的病根基础。关于这一点，在讲解糖尿病病根基础的章节中，大师说'内痈在他处已讲'，因此开始撰写这一章，呕吐和瘤病也按照相同方式在本章中讲解。
食用过饱、极热、粗糙、干燥和变热的食物，以及卧姿不适会引起血病。由于这些原因，在皮肤、肌肉、脂肪、骨骼、血液和体液中，外部和内部出现肿胀，根基深重且病情严重。圆形或椭圆形的肿块称为内痈，共有六种：单一病症汇集而成的，以及由血液和创伤引起的。
在此，外部内痈在相应部位剧痛，形如结节且隆起。内部内痈极其难忍，深入体内且如瘤一样坚硬。形如蚁丘般隆起，如火和利器般迅速致命。

།ལྟེ་བ་ཆུ་སོ་མཆིན་མཆེར་པ། །གློ་དང་སྙིང་ལྟོ་བརླ་རྩ་དང་། །མཁལ་མ་གཉིས་སམ་གཞང་དུའང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་དེ་ནི་ལྟེ་བ་དང་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་གང་ཡང་རུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ནད་ཚབས་དྲག་།དམར་ནག་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་ནི། །འབྱུང་ཞིང་སྨིན་པ་དབྱིབས་མི་སྙོམས། །རན་ཞིང་མགོ་འཁོར་སྦོ་བ་དང་། །གཡོ་ཞིང་འཕོ་ལ་སྒྲ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་ནད་ཚབས་དྲག་ཅིང་རྣོ་བ་དང་།མདོག་དམར་ནག་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་འབྱུང་ཞིང་སྨིན་པ་ཡིན་གྱི། མྱུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནད་ཀྱི་དབྱིབས་མཐོ་དམན་དང་ཆེ་ཆུང་མི་སྙོམས་པ་དང་། ཚད་ ཧ་ཅང་མི་ཆེ་ཞིང་རན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་ཟངས་ལྟར་དམར་རྩ་གནག་།སྐོམ་དང་ཚ་རིམས་རྨོངས་བག་སྐྱེད། །ལྡང་ཞིང་སྨིན་པ་མྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨོངས་པ་ནི། མདོག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་།སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་སྨིན་ཞིང་རྣགས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་སྐྱ་གཡའ་དང་བཅས། །སློན་ཞིང་བསིལ་ལ་སླ་བ་དང་། །གླལ་ཞིང་ལྕི་ལ་ཡི་ག་འཆུས། ། འབྱུང་ཞིང་སྨིན་པ་ཡུན་རིང་ཐོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ནི་ཁ་དོག་དཀར་ཞིང་སྐྱ་བ་དང་། གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་སྨིན་པའི་དུས་ཡུན་རིང་དུ་འགོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ ལས་གྱུར་འདྲེན་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ནི་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་མཚན་ཉིད། །དོན་གྱི་དབང་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་བཞི་ པོ་འདིར་རབ་ཏུ་ན་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པར་ན་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་གྱི་དབང་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་ཞིང་ ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་དང་ནང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མ་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དམར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བར་རིག་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། གང་ཡང་ལྟོ་སྦོ་བ་དང་ ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་འཐད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འབྲུམ་བུ་ནག་པོས་ཁེབས་ཤིང་གནག་།རབ་ཚ་ན་ཞིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །མཁྲིས་པའི་རྟགས་ལྡན་ཕྱིའམ་ནང་། །ཁྲག་གྱུར་བུད་མེད་ཉིད་ ལ་འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲུམ་བུ་ནག་པོས་ཁེབས་ཤིང་གང་བ་ཡིན་ལ། མདོག་ནི་གནག་པ་ཡིན་ཞིང་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་རྟགས་ཟངས་ལྟར་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཕྱིའི་ཡིན་ཡང་རུང་ནང་གི་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ།དེ་ནི་བུད་མེད་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་གི་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

脐部、膀胱、肝脾、肺、心、腹部、大腿脉以及两肾或肛门处都会出现。这是说，内痈会在脐部和膀胱等任何一个身体部位出现。
其中风引起的病情严重，呈暗红色，经过很长时间才出现并成熟，形状不均匀，大小适中，头晕胀满，移动时有声响。这是说，风引起的内痈病情严重而猛烈，呈暗红色，经过很长时间才出现和成熟，不会迅速出现和成熟，病灶的形状高低大小不均匀，大小适中等。
胆引起的如铜般红而脉黑，引起口渴、热病、昏迷，迅速隆起和成熟。这是说，胆引起的昏迷，具有红色等任何一种颜色，伴有口渴等症状，迅速隆起出现，迅速成熟化脓。
痰引起的呈灰白色并伴有瘙痒，湿润而凉，柔软，昏昏欲睡，沉重，食欲不振，出现和成熟需要很长时间。这是说，痰引起的内痈呈白色发灰，伴有瘙痒等病症，出现和成熟的时间很长。
三病合并引起的是混合性的。这是说，三病合并引起的内痈具有混合性特征，应当了解。
此处应从意义上理解内外两种特征。这是说，这四种内痈剧烈疼痛，极难忍受的自身特征，应从意义上理解内外两种特征，即从相似和不相似的特征来分别和了解内外特征。
这是这样说的：虽然没有详细区分说明风引起的内痈的内外特征，但是应当了解其外在表现为发红等症状，而腹胀、食欲不振等内在表现则应理解为其特征。
黑色脓疱遍布而发黑，极热疼痛并发热，具有胆病特征的内外部位，血引起的只在女性出现。这是说，血引起的内痈遍布黑色脓疱，呈黑色，极其炎热等，具有胆病特征如铜般发红等，无论是外在还是内在，都只在女性出现，而不会在男性出现。

།མཚོན་ལ་སོགས་པས་སྨས་པ་ཡིས། །རྨ་བྱུང་མི་འཕྲོད་བསྟེན་པ་ལས། །རྨ་ཁའི་ཚ་བ་རླུང་གིས་ཕུལ། །ཁྲག་བཅས་མཁྲིས་པ་འབྱུང་ བར་བྱེད།།ཁོང་འབྲས་བླ་བརྣན་ནད་མང་ཞིང་། །ཁྲག་མཁྲིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་མཚོན་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པས་སྨས་ཤིང་སྣད་པར་གྱུར་པ་དེས་རྨ་བྱུང་བ་དང་། མི་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་བསྟེན་ཅིང་ལོངས་སྤྱད་པས་རྨ་ཁའི་ཚ་བ་ རླུང་གིས་ཕུལ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་མཁྲིས་པ་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་ཁོང་འབྲས་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་མང་ཞིང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།བླ་བརྣན་དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡང་། །གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་བཤད་ དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བླ་བརྣན་ནད་བསླངས་ཐབས་སུ་བྱུང་བ་དེའི་དབྱེ་བ་ནི། རང་རང་གི་གནས་སམ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་བར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ལྟེ་བར་བྱུང་ན་སྐྱིགས་བུ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་དེ་ལྟེ་ བར་བྱུང་ན་བླ་བརྣན་སྐྱིགས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཆུ་སོར་གཅིན་འགགས་རྣག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་སོར་ཁོང་འབྲས་བྱུང་ན་གཅིན་འགགས་ཤིང་འབྱུང་དཀའ་ལ། རྣག་དང་བཅས་ཤིང་དྲི་མནམ་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆེར་པ་དབུགས་ མི་བདེ།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེར་པར་ཁོང་འབྲས་བྱུང་ན་དབུགས་མི་བདེ་བའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆིན་པར། །དབུགས་འབྱུང་འགགས་སྐོམ་མགོ་འཁོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆིན་པར་ཁོང་འབྲས་བྱུང་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་འགགས་ཤིང་ སྐོམ་དད་དང་།མགོ་འཁོར་བའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གློ་བར་བྱུང་ན་ལྐོག་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་གློ་བར་བྱུང་ན་ལྐོག་མའི་ནད་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྙིང་བྱུང་ཡན་ལག་ཀུན་གཟིར་སྙམ། །རབ་རྨོངས་མུན་ སྲོས་སྙམ་དུ་བྱེད།།སྙིང་འཕར་ན་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་སྙིང་ལ་བྱུང་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་དང་སྙིང་ག་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་སྙམ་སེམས་ཤིང་བསྐྱོད་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་ འདུ་ཤེས་སྟོར་བར་འགྱུར་བ་དང་།མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། སྙིང་འཕར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། ན་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟོ་བརྩི་བ་ལོགས་ཕྲག་པའི་བར། །ན་ཞིང་ལྟོ་སྦོས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ལྟེ་ བར་བྱུང་ན་ལྟེ་བ་དང་།རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་བར་དང་། ཕྲག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ན་བ་དང་། ལྟོ་བ་དེ་ཉིད་སྦོས་ཤིང་ཁྲུལ་ཁྲུལ་ཟེར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆུ་སོ་མདོམས་པར་བྱུང་བརླ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཆུ་སོ་དང་མདོམས་བར་དུ་བྱུང་ན་བརླན་ཞིང་ འགུལ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།མཁལ་མར་བྱུང་ན་རྐེད་པ་རྒྱབ། །རྩིབ་ལོགས་སུ་ནི་ན་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་མཁལ་མ་གཉིས་སུ་བྱུང་ན་རྐེད་པ་དང་རྒྱབ་དང་རྩིབ་ལོགས་སུ་ན་ཞིང་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞང་དུ་རླུང་ནི་ཐུར་འབྱུང་འགགས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གཞང་གི་ནང་དུ་ཁོང་འབྲས་བྱུང་ན་རླུང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་གགས་བྱེད་ཅིང་ནང་དུ་འཁྱིལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞུ་དང་མ་ཞུ་ཕྱེད་ཉིད་ཞུ། །དེ་དག་འོར་ནད་ལྟ་བུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞུ་བའི་གནས་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཞུ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་ མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་འོར་ནད་དམ་སྐྲང་བག་གི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་བཤད་དེ།སྐྲང་པ་ཆུང་བ་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་སྟོན་ཏོ།

由于兵器等造成的损伤，因食用不适宜的食物，伤口发热被风助长，会引起带血的胆汁流出。
内痈和溃疡病症众多，具有血胆的特征。
即由兵器和石头等损伤而造成伤口，以及食用不适宜的饮食，使伤口发热被风助长，伴随胆汁流出渗漏，由此产生内痈溃疡等众多疾病，具有血液和胆汁的特征。
溃疡的分类，是根据部位的不同来说明的。
即这些内痈所引起的溃疡病，其分类是根据各自的部位或依托之处的不同而有所区别，这是诸位仙人所说的。
若生于脐部则为呃逆。
即内痈生于脐部时，会产生称为呃逆的溃疡。
生于小便处则小便不通，化为脓。
即内痈生于小便处时，小便不通难出，会伴有脓液且有臭味。
生于脾脏则呼吸不畅。
即内痈生于脾脏时，会产生呼吸不畅的溃疡。
生于肝脏时，呼吸阻塞，口渴，头晕。
即内痈生于肝脏时，呼吸阻塞，并伴有口渴和头晕的溃疡病症。
生于肺部则成为喉病。
即内痈生于肺部时，会转变为喉部疾病。
生于心脏时，感觉四肢俱疼，极度昏迷如入黑暗，心跳并伴有疼痛。
即内痈生于心脏时，感觉身体四肢都在疼痛且无法活动，同时会极度昏迷失去意识，感觉如入黑暗中，并且心脏跳动剧烈且疼痛。
生于腹部、肋下至肩部之间，会疼痛且腹部胀满。
即内痈生于腹部时，会在腹部、肋下和双肩之间产生疼痛，且该腹部会胀满并有咕噜声。
生于小便处和生殖器时大腿疼痛。
即内痈生于小便处和生殖器时，大腿会疼痛且无法活动。
生于肾脏时，腰背和肋部会疼痛。
即内痈生于双肾时，腰部、背部和肋部会疼痛酸楚。
生于肛门时，下行之风气阻塞。
即内痈生于肛门内时，下行之风气会阻塞并在体内盘旋。
已消化、未消化和半消化处，这些都如同瘘管病。
即在消化处、未消化处和半消化处生成的内痈，这些都如同瘘管病或肿块病的特征，如'小肿块病情轻'等论述所说。

།ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་སྨིན་ཁར་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ལྟེ་བ་ཡན་ ཆད་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་སྨིན་པར་གྱུར་ན།ཁའི་སྒོ་ནས་རྣག་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་གཞང་དུ་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྟེ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ནང་ན་ཁོང་འབྲས་གནས་པ་ལས་སྨིན་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ དེ་གཞང་གི་སྒོར་རྣག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་འགྱུར་རོ།།ལྟེ་བར་གནས་པ་གཉིས་ཀར་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ལྟེ་བའི་ནང་དུ་བྱུང་ན་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་དང་གཞང་གཉིས་ཀ་ནས་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་འབྲས་ ཀྱི་ནི་ནད་དམིགས་རྣམས།།འཛག་ལས་རྨ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་གཞི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་འཛག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྨའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྨ་ལ་རྣག་དང་གཤེར་བག་འཛག་པའི་ཚུལ་ལས་ནད་གཞིའི་ ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མདོའི་གནས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་འདུས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །སྙིང་དང་ལྟེ་བ་ཆུ་སོར་གནས། །ཕྱི་འམ་ནང་དུ་བྱེ་བའམ། །སྨིན་ཏེ་ཁ་ནས་འཛག་པ་ནི། །ཉམ་ཆུང་བླ་བརྣན་ལྡན་པ་ སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་དང་ཆུ་སོར་གནས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་ངམ་ཕྱིར་ ཁ་བྱེ་ཞིང་སྨིན་ཏེ་ཟག་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།ཡང་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་སྨིན་ཏེ་ཁ་ནས་འཛག་པར་གྱུར་པ་ཉམ་ཆུང་བའི་ནད་པ་ལ་བྱུང་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་བུད་མེད་བུ་བཙས་ པའམ།།སྦྲུམ་མའམ་ནུ་ཞོ་ཡོད་པ་དང་། །ནུ་ཞོ་མེད་པའི་ནུ་མ་ཡི། །རྩ་སྒོ་ཁ་བྱེར་ཕྱིན་གྱུར་ནས། །ཕྱི་ཡི་ཁོང་འབྲས་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྐྲངས་ཤིང་སྲ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཁོང་དུ་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་ བཞིན་དུ་བུད་མེད་བུ་བཙས་པའམ།སྦྲུམ་མ་ནུ་མར་ནུ་ཞོ་དང་བཅས་པའམ། ནུ་ཞོ་མེད་པའི་ནུ་མའི་རྩ་ཁ་བྱེ་བར་ཕྱིན་ནས་ཕྱིའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ན་བ་དང་། མདུད་པ་འདྲ་ཞིང་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྲང་པ་དང་འདྲ་བའི་རང་ བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ནུ་མའི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ནུ་རྩའི་སྒོ། །ཕྲ་བས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་མའི་ཁོང་འབྲས་དེ་ནི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་ལ་འབྱུང་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ནུ་མའི་རྩ་སྒོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནི་རྒྱུ་ལམ་འགགས་པས་འཁྲུགས། །སྐྲང་དང་གཟེར་ནི་སྐྱེད་ཅིང་རྒྱུ། །ཆུ་སོ་རླིག་པར་ཕྱིན་པ་དང་། །རླིག་པར་རྒྱུ་བའི་རྩ་དག་ནི། །བཙིར་ ནས་རླིག་པ་པགས་པ་དག་།འཕེལ་ཞིང་རླིག་རླུགས་ཉིད་དུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་རང་གི་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་ཤིང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་བའི་གོ་སྐབས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་པས་འཁྲུགས་ཤིང་ནད་སྐྱེད་པས་ན་སྐྲང་བ་དང་། གཟེར་བའི་ནད་སྐྱེད་ཅིང རྒྱུ་ནས་རླིག་པ་སྐྲང་བར་བྱེད་ཅིང་།ཆུ་སོ་དང་རླིག་པར་ཕྱིན་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ། རླིག་པའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའི་རྩ་དག་རབ་ཏུ་བཙིར་ཞིང་གནོད་པར་བྱས་ནས། རླིག་པ་དང་པགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་རླིག་རླུགས་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

关于'脐以上流向面部'，腹内脓肿若在脐以上部位成熟，则从口部流出脓液等病症。
关于'脐以下流向肛门'，腹内脓肿若在脐以下部位成熟，则从肛门流出脓液等。
关于'位于脐部则双向流出'，腹内脓肿若生于脐部内，因位于身体中央，故从口部和肛门两处流出。
关于'腹内脓肿的病症，从流出物可如同创伤般判断'，腹内脓肿的病因如风等，应从其流出物的性质来判断，如同判断创伤一样。如同在经典中所说的那样，应从创伤流出脓液和水液的性质来判断病因，此处也应以相同方式观察。
关于'其中由三病合并所致，以及位于心、脐、小便处，向外或向内开裂，或成熟从口流出者，体弱或有上气病者应放弃治疗'，由三病合并所致的腹内脓肿不可医治应放弃。同样，即使是由单一的风等引起，若位于心部、脐部和小便处也应放弃治疗。同样，向内或向外开裂成熟流出者也应放弃治疗。另外，位于心部等处成熟从口流出的病人若体弱也应放弃治疗。同样，有上气病者也应放弃治疗。
关于'同样，妇女产后，或孕妇，或有乳汁，或无乳汁的乳房，乳管开裂后，会出现外部脓肿特征，肿胀坚硬'，如同腹内脓肿是由食入等原因引起一样，妇女产后或孕妇乳房有乳汁或无乳汁时，乳管开裂后会出现外部脓肿的特征，即剧痛、如结节隆起等症状，会出现类似肿胀的性质。这就是所谓的乳房脓肿。
关于'少女因乳管细小而不会发生'，这种乳房脓肿不会发生在年轻少女身上。为什么呢？因为她们的乳管极细，所以不会发生。
关于'风因通道阻塞而紊乱，引起肿胀和疼痛。到达小便处和阴囊，压迫行于阴囊的脉，使阴囊和皮肤增大，形成阴囊肿大'，风因其运行通道阻塞而相互挤压，变得紊乱而致病，引起肿胀和疼痛，运行至阴囊而使其肿胀，到达小便处和阴囊后，压迫在阴囊处运行的脉，使阴囊和皮肤增大膨胀，形成阴囊肿大。

།ནད་ ཁྲག་གཅིན་ཚིལ་རྒྱུ་མ་ལས།།རླིག་རླུགས་དེ་ནི་རྣམ་བདུན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླིག་རླུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་ནི་ནད་དམིགས་སོ་སོ་དང་། ཁྲག་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཅིན་དང་། ཚིལ་དང་། རྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུ་མ་གཅིན་སྐྱེས་པའམ་རླུང་། །རྒྱུ་མའི་དབྱེ་བ་འབའ་ཞིག་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མའམ། གཅིན་ལས་སྐྱེས་པའི་རླིག་རླུགས་དག་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་འདྲ་མོད་ཀྱི། རྒྱུ་མ་འབའ་ཞིག་གི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་གཞན་ཡང མ་ཡིན་ནོ།།རླུང་གྱུར་རྐྱལ་པ་གང་འདྲ་ཞིང་། །རེག་ན་རྩུབ་ཅིང་རྒྱུ་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་རླུགས་ནི་རྐྱལ་པ་རླུང་གིས་གང་བ་འདྲ་ཞིང་། རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་ན་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་ཨུ་དུམ+Wཱ་ར་ཡི། །འབྲས་བུ་སྨིན་འདྲ་ཚ་དྲོ་འདྲུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་རླུགས་ཀྱི་ནད་ནི་ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་མདོག་འདྲ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། བད་ཀན་ལས་བསིལ་ལྕི་ཞིང་སྣུམ། །གཡའ་ཞིང་སྲ་ལ་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་རླུགས་ཀྱི་ནད་ནི། བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་གྱུར་གནག་ཅིང་འབྲུམ་བུས ཁྱབ།།མཁྲིས་པའི་རླིག་རླུགས་མཚན་ཉིད་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་རླུགས་ནི་སྣག་ཚ་ལྟར་གནག་ཅིང་། འབྲུམ་བུ་ནག་པོས་ཁྱབ་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་རླིག་རླུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་ པ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིལ་གྱུར་རླིག་རླུགས་བད་ཀན་འདྲ། །འཇམ་ཞིང་ཏཱ་ལའི་འབྲས་བུར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་རླིག་རླུགས་ཀྱི་ནད་ནི། བསིལ་ཞིང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བ་དང་།ཡང་དེ་འཇམ་ཞིང་ཏཱ་ལའི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིན་བརྣག་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས། །གཅིན་ལས་འབྱུང་བར་དེ་འགྱུར་ཏེ། །རྐྱལ་པ་ཆུ་ཡིས་གང་བ་ལྟར། །གཡོ་ འགྱུར་ནད་དང་བཅས་ཤིང་འཇམ།།གཅིན་འགགས་པ་དང་རླིག་པ་ཡི། །འོག་ཏུ་སྐྲང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙོམས་ལ་བརྣག་ཅིང་ནན་གྱིས་འགེག་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ནི། གཅིན་ ལས་བྱུང་བའི་རླིག་རླུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་རྐྱལ་པ་ཆུས་གང་བ་ལྟར་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བར་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ནད་དང་བཅས་ཤིང་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླིག་པའི་འོག་ཏུ་གདུ་བུ་ལྟར་སྐྲང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

从病、血、小便、脂肪、肠道中，睾丸下垂病有七种变化。关于这一点，所谓睾丸下垂病，是指从各种病因、血液、小便、脂肪和肠道所产生的七种类型。
从肠道、小便所生或风，肠道分类独特不同。关于这一点，从肠道或小便所生的睾丸下垂病虽与风所致相似，但仅从肠道分类来看是不同的，其他也不相同。
风引起的如同皮囊，触摸粗糙且无因。关于这一点，风引起的睾丸下垂病如同充满风的皮囊，触摸时粗糙，且无原因突然发病。
胆引起的如乌度姆巴拉果实成熟般，发热腐烂。关于这一点，胆引起的睾丸下垂病，其色如同乌度姆巴拉果实成熟时的颜色，并伴有发热等症状。
痰引起的寒重且油腻，发痒坚硬病情轻。关于这一点，痰引起的睾丸下垂病具有寒凉等特征。
血引起的黑且遍布疱疹，具有胆引起的睾丸下垂特征。关于这一点，血引起的睾丸下垂病如墨般黑，遍布黑色疱疹，并具有胆引起的睾丸下垂病的特征，如同乌度姆巴拉果实成熟般等。
脂肪引起的睾丸下垂如痰，柔软如多罗果实。关于这一点，脂肪引起的睾丸下垂病，具有寒凉油腻等如同痰的特征，且柔软如同多罗果实。
对于憋尿的人们，会从小便而生，如同皮囊盛满水般，摇动伴有病症且柔软。小便阻塞和睾丸下方会肿胀。关于这一点，对于憋尿且强行阻止小便的人，会产生小便引起的睾丸下垂病。这种病症如同装满水的皮囊般摇动晃荡，且伴有病症并柔软，同时小便阻塞肿胀，睾丸下方会如环状般肿胀。

།རླུང་འཁྲུགས་པ་ཡི་ཟས་དང་ནི། །ཆུ་གྲང་ལ་ནི་རྐྱལ་བ་དང་། །ཤུགས་བཀག་བཙིར་དང་ཁུར་དང་ལམ། །ཡན་ལག་ལོག་པར་གཅུས་པ་དང་། ། རླུང་འཁྲུགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །གང་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཕྲ་མོའི་ཆ། །རླུང་གིས་ལོག་པར་ཕུལ་འགྱུར་ཏེ། །རང་གི་གནས་ནས་ཐུར་དུ་བསྐྱོད། །ཆུ་སོའི་ཚིགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། །དེ་ཚེ་མདུད་པ་ལྟར་གློ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་རྩུབ་པ་དང་།བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་གྲང་མོ་ལ་རྐྱལ་གྱིས་བརྒལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འབྱུང་བ་བཀག་པ་དང་། ནན་གྱིས་བཙིར་བ་དང་། ཁུར་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཞན་དག་གིས་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་དུས་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཕྲ་མོའི་ཆ་སྟེ། རྒྱུ་མ་ཕྲེའུ་ཕྱོགས་གཅིག་ལོག་པར་ཕུལ་ཏེ། རང་གི་གནས་ནས་ཐུར་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་ཆུ་སོའི་ཚིགས་སུ་རླུང་གནས་པ དེའི་ཚེ།མདུད་པ་ལྟར་གློ་བའི་སྐྲང་བག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡལ་བར་བོར་ན་རླིག་པ་ཆེར་སྐྱེ་ཞིང་། །སྦོ་ཞིང་ན་ལ་རེངས་པར་རླུང་གིས་བྱེད། །རབ་ཏུ་གཟེར་ཞིང་ནང་ན་སྒྲ་དང་བཅས། །གང་བར་བྱེད་ཅིང་བཅུག་ཀྱང་སླར་འབྱུང་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན། རླིག་པ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལྟོ་སྦོ་ཞིང་རེངས་པར་རླུང་དེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་རླུང་དེས་རབ་ཏུ་གཟེར་ཞིང་ཉེན་པས་རླུང་སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་ཀྲུལ་ཀྲུལ་ཟེར་བ་དང་། ཡང་རླུང་གིས་གང་བར་བྱེད་ཅིང་ཕྱུང་བ་དེ་བཅུག་ཀྱང་སླར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རླུགས་འདི་ནི་གསོ་དཀའ་སྟེ། །རླུང་གི་རླིག་རླུགས་འདྲ་བ་ཡིན། །རྩུབ་ཅིང་གནག་ལ་དམར་བའི་རྩ། །ཕྲ་མོའི་དྲ་བས་ཁེབས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ རླུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་འདི་ནི་གསོ་དཀའ་ཞིང་བཅོས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ།ཡང་དེ་ནི་རླུང་གི་རླིག་རླུགས་དང་མཚན་མ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གྱུར་རྐྱལ་པ་གང་འདྲ་ཞིང་། །རེག་ན་རྩུབ་ཅིང་རྒྱུ་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་ཅིང་མདོག་གནག་ལ་དམར་བའི་རྩའི་ཚོགས་ཕྲ་མོའི་དྲ་བས་ཁེབས་ཤིང་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྲན་བརྒྱད་ནད་ནི་སོ་སོ་དང་། །འདྲེས་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་དང་། །ཟླ་མཚན་གྱི་ནི་ཉེས་པ་ཡིས། །བརྒྱད་པ་ བུད་མེད་རྣམས་ལ་འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་དང་། ནད་གཞི་གཉིས་གཉིས་དང་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་བ་གསུམ་དང་། ནད་གཞི་གསུམ་ ཅར་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་དང་།བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཟླ་མཚན་གྱི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།

关于风气紊乱的饮食以及在冷水中游泳，憋气压迫和负重行走，肢体扭曲，以及其他引起风气紊乱的原因。当细小肠道部分被风气错乱推动，从原位向下移动，到达尿道关节时，那时就会形成如结般的肿块。
这是指由于食用引起风气紊乱的粗糙、涩等食物，以及在冷水中游泳，还有憋住大小便等气力，用力压迫，负重等其他有害因素导致风气紊乱时，细小肠道的部分，即小肠的一部分错位推移，从原位向下移动到达尿道关节处风气所在之时，会产生如结般的肿胀。
如果置之不理，睾丸会增大，腹部胀痛僵硬是由风气引起。剧烈疼痛且内部有声响，感到胀满，即使推回去也会再次脱出。
这是说，如果对这种病置之不理不进行治疗，睾丸会增大增长，腹部胀满和僵硬是由这种风气引起的，而且这种风气会造成剧烈疼痛，由于压迫会伴有风气声响咕噜咕噜作响，还会感到胀满，即使将脱出物推回去也会再次脱出。
这种肠脱病很难治愈，与风引起的疝气相似。粗糙发黑发红的血管，被细小血管网络覆盖。
这种称为肠脱的疾病很难治愈且无法医治，而且它与风引起的疝气症状相似，如经典所说'风气所致如囊状，触摸粗糙且无因'。同样，粗糙且呈黑红色的血管群被细小血管网络覆盖遍布。
八种瘤病分别由各自病因、混合、聚合而生，第八种则由月经失调在女性中产生。
瘤有八种，即由风等病因各自产生的三种，由两种病因混合而成的三种，由三种病因聚合而成的一种，以及女性因月经病失调而产生的一种，这样总共是八种。

།རིམས་དང་སློན་དང་ཚད་འཁྲུ་སོགས། །སྐྱུག་སྨན་སོགས་དང་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐེམ་གྱུར་ རླུང་སྐྱེས་ཟས་ཟ་དང་།།བཀྲེས་ཏེ་ཆུ་གྲང་འཐུངས་གྱུར་པའམ། །སྐོམ་འཐུངས་རྗེས་ལ་གང་ཞིག་ནི། །རྐྱལ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ། །བསྟེན་པས་ལུས་ནི་དཀྲུགས་བྱས་དང་། །སློན་མི་བྲོ་ཡང་སྐྱུགས་པ་དང་། །རླུང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ བ་ཡི།།ཤུགས་བཀག་པའམ་གཅིན་བཙིར་བའམ། །སྣུམ་དང་དུགས་ནི་མ་བསྟེན་པར། །སྦྱང་བའི་ལས་ནི་བྱེད་པ་དང་། །སྦྱངས་ཟིན་མྱུར་དུ་ཚ་བ་དང་། །བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་ཟས་སྐོམ་སྤྱད། །རླུང་རྒྱས་པ་ཡི་ནད་རྣམས་ནི། །སོ་སོའམ་འདྲེས་པའམ་ འཁྲུགས་གྱུར་པའམ།།ཀུན་ནས་ཁྲག་དང་བཅས་འཁྲུགས་པས། །སྦུབས་ཅན་ལ་ནི་བརྟེན་གྱུར་ནས། །སྟེང་འོག་ལམ་ནི་བཀག་ནས་སུ། །གཟེར་སྔོན་འགྲོ་ཞིང་རེག་ཏུ་རུང་། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་ཞིང་མདུད་པའི་གཟུགས། །སྐྲན་ནི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དང་། འཇམ་རྩི་དང་། མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱ་བའི་དཔྱད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ནད་རྣམས་ཀྱིས་སྐེམ་ཞིང་སྦེགས་པར་གྱུར་པ་དང་། རླུང་སྐྱེས་པའི་ཟས་རྩུབ་ཅིང་ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་འདོད་པའི་སྐབས་སུ་ཟས་མ་ཟོས་པར་ཆུ་གྲང་མོ་འཐུང་བའམ། ཡང་ན་སྐོམ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་རྐྱལ་བ་དང མཆོང་བ་དང་ཉལ་པོ་བསྟེན་པ་དང་།རྟ་རྒྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ལུས་འཁྲུགས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་བྱས་པ་དང་། ཡང་ན་སློན་མི་བྲོ་བ་བཞིན་དུ་ནན་གྱིས་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པ་དང་། རླུང་དང་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འབྱུང་བར་ལྡོག་བཞིན་དུ་ ནན་གྱིས་བཀག་ཅིང་བརྣག་པ་དང་།དེ་དག་ནན་གྱིས་བཙིར་བ་དང་། ཡང་ན་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་བ་མ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་མ་བྱས་པར་སྦྱང་བའི་ལས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་གཏང་བ་དང་། ཡང་ན་སྦྱངས་ཟིན་ཅིང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ལ་ སོགས་པ་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་མྱུར་བར་ལུས་ཚ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་སྐོམ་ལ་བསྟེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་ལྗན་ལྗིན་འཕེལ་བའི་ཟས་སྐོམ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་སོ་སོར་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་འམ། གཉིས་པའི་ལྡན་པ་འཁྲུགས་པའམ། ཡང་ན་གཞི་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པའམ། ཁྲག་དང་བཅས་པས་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པས་སྦུབས་ཆེན་པོ་སྟེ། ལྟོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྩ་བོ་ཆེའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། སྟེང་དང་འོག་གི་ལམ བཀག་ནས་སྐྲན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་གཟེར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།རེག་ཏུ་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ཞིང་འབུར་བར་མདུད་པའི་གཟུགས་ཅན་ལྟར་རིལ་རིལ་པོར་གནས་པའི་སྐྲན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

对于'瘟疫、伤损、热泻等，以及呕吐药等诸多因素，身体消瘦、风病生起而进食，或饥饿时饮用冷水，或饮水之后，游泳及供养等，因从事这些而扰乱身体，以及不想呕吐却呕吐，风等生起之力被阻或小便憋持，未使用油脂及热敷，而行净化之事，净化后迅速发热，食用生痰之饮食。风病增盛之诸病，或各自、或混合、或紊乱、或与血混合紊乱，依附于腔体之后，阻塞上下通道，以疼痛为先且可触摸，极高且如结节形状的瘤将会生起'这段文字：
瘤生起的原因是瘟疫等疾病，同样还有呕吐药等，即呕吐药、泻药、强力下部导泻药、软膏以及头部泻药等医疗处方使用不当，同样因剧烈疾病而消瘦虚弱，食用引起风病的粗糙及苦涩等食物，同样在饥饿想要进食时未进食而饮用冷水，或在饮水之后游泳、跳跃、行房事、骑马等，依此而使身体扰动摇晃，
或者在不想呕吐时强行催吐呕吐，在风、大小便等之力生起时违逆强行阻止忍耐，强行憋持这些，或者未经常使用油脂和热敷疗法而未习惯就进行净化之事如使用呕吐药和泻药等，或者在完成净化即使用呕吐药等之后立即食用使身体发热的饮食，同样食用生成痰液增长黏液的饮食，同样风病增盛的病垢各自紊乱，或二者俱起紊乱，或者一切根基紊乱，或与血混合而紊乱动荡，依附于大腔即所谓腹部这一身体形状部分而住，之后进入大脉管内，
阻塞上下通道而生成瘤，且以疼痛为先而生病，可以触摸到极高隆起如结节形状般圆圆存在的瘤会生起。

།སྐེམ་པས་བད་ཀན་མཁྲིས་བཤང་ བའི།།རྒྱུན་སྲང་འགགས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །རླུང་ནི་ཁོང་པར་གནས་བཅས་པ། །རྩུབ་པས་སྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །རང་གནས་ལྡང་གྱུར་རང་དབང་ཅན། །གཞན་གནས་ལ་བརྟེན་གཞན་དབང་ཅན། །གོང་པོར་གྱུར་པས་གཟུགས་མེད་ཀྱང་། །གཟུགས་ཅན་ལྟར་ གནས་སྐྲན་ཞེས་བྱ།།ཆུ་སོ་ལྟེ་བ་སྙིང་ག་དང་། །རྩིབ་ལོགས་ལ་ནི་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐེམ་ཞིང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་ལན་འགའ་ཞིག་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ཞིག་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་བཤང་བ་རྒྱུ་བའི་བུ་གའི་ལམ་ སྲང་འགགས་པར་འགྱུར་བས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ།འཁྲུགས་པའི་རླུང་དེ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་གནས་བཅས་ཤིང་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྩུབ་པའི་རྒྱུས་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། རླུང་དེ་རང་གི་གནས་ན་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་རང་དབང་ཅན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རང་གི་གནས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚེ་ན་ནི་གཞན་དབང་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ནད་དེ་ནི་གོང་པོར་གནས་པས་ན་རེག་ཏུ་རུང་བར་གྱུར་པས། རླུང་དེ་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ་སྲ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་ལྟ་བུར་གནས་ཤིང་མདུད་པའི་ གཟུགས་སུ་འདུག་པས་མིང་སྐྲན་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་སོ་དང་ལྟེ་བ་སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་གཡས་གཡོན་ཏེ་ལྔར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་མཇིང་པ་ཀླད་པ་གཟེར། །རིམས་འདེབས་ མཆེར་ན་རྒྱུ་མ་འཁྲུག་།བཤང་སྲི་ཁབ་ཀྱིས་གཙགས་སྙམ་ན། །དབུགས་འབྱིན་ཡང་དང་ཡང་མི་ཕྱིན། །ལུས་རེངས་ཁ་ནི་སྐམ་པ་དང་། །སྐེམ་ཞིང་མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་དང་། །ལྤགས་སོགས་གནག་ཅིང་རྩུབ་པ་དང་། །རླུང་སྐྲན་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། དབྱིབས་ནི་བརྟག་པར་མི་མངོན་ཞིང་། །གནས་འཕེལ་འབྲི་དང་ན་བ་དང་། །གྲོག་མས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་ནི། །སྐྲན་ནི་འགུལ་ཞིང་ཟུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ནི་མཇིང་བ་དང་ཀླད་པ་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པར འགྱུར་བ་དང་།ཁབ་ཀྱིས་གཙགས་པ་སྙམ་དུ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། དབུགས་འབྱིན་པར་དཀའ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་ཐོན་པ་དང་། ལུས་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་དང་། པགས་པ་དང་མིག་དང་སེན་མོ་ དང་གདོང་དང་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་གནག་པ་དང་།རླུང་གི་རང་བཞིན་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབྱིབས་དང་རང་བཞིན་བརྟག་པར་དཀའ་ཞིང་གནས་གཅིག་ན་མི་འདུག་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བར་སྣང་བ་དང་། ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་གྲོག་མས་ཁྱབ་ཅིང་གང་བ་ ལྟ་བུར་སྐྲན་དེ་འགུལ་བ་དང་།ཟུག་ཅིང་ན་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་ལས་ཚ་ཞིང་སྒྲེགས་སྐྱུར་བརྒྱལ། །འཁྲུ་ཞིང་ལུས་རྔུལ་སྐོམ་རིམས་འདེབས། །པགས་པ་ལ་སོགས་སེར་པོར་སྣང་། །སྐྲན་ནི་རེག་པར་མི་བཟོད་དང་། །ཚ་ཞིང་འབར་ལ་དྲོ་བ་དང་། །རང་ གི་གནས་ནི་བསྲེགས་སྙམ་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྲན་མང་ཞིང་རེག་པར་མི་བཟོད་ཅིང་ན་བ་དང་། ཚ་འུར་འུར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

由于干燥导致痰、胆和粪便的通道阻塞，风在腹内安住，因粗涩而变得坚硬。在自处升起的为自主，依他处而住的为他主。虽无形体但成团块，如有形体而住的称为瘤。水道、脐、心间和肋侧是其所住之处。
关于这些，由于干燥和身体精华耗竭，有时风会紊乱升起，有时因痰、胆和粪便运行通道阻塞而紊乱。紊乱的风在腹内安住依止，因此由粗涩之因变得坚硬僵实。当风住于自处时称为自主，当依止于痰胆之处时称为他主。又因此病成团块而可触知，虽然风是无形的即非坚实，但如同有形体般存在并呈结块状，故名为瘤。它又住于水道等处，即住于水道、脐、心间和左右肋侧五处。
风引起颈部、脑部疼痛，发热，脾痛肠紊乱，大便闭结如针刺般疼痛，呼吸困难反复不通，身体僵硬，口干，消瘦火热不均，皮等发黑且粗糙，因为是风瘤故而游动。形状难以观察，位置增减与疼痛，如蚂蚁遍布般，瘤会移动且疼痛。
关于这些，由风引起的瘤病会导致颈部和脑部疼痛等病症发作，如针刺般疼痛，呼吸困难且反复不通，身体僵硬不能活动，消瘦枯瘦，皮肤、眼睛、指甲、面部和舌等发黑，因为风的本性游动不定，形状和本质难以观察且不住于一处，会出现增长和减少的现象，疼痛发作，如蚂蚁遍布般，瘤会移动且疼痛。
胆引起发热、呕吐、酸性、昏厥，腹泻、身汗、口渴、发热，皮肤等呈现黄色，瘤触摸难忍，发热灼烧且温热，自处似被烧灼。
关于这些，由胆引起的瘤具有发热等特征，瘤多且触摸难忍疼痛，具有灼热等特征。

།བད་ཀན་སློན་བག་ཡི་ག་ འཆུས།།མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་གྲང་རིམས་འདེབས། །ཆམ་པ་ཁོང་སྙོམ་དང་ག་ལྕི། །ལུད་པ་ལུ་ཞིང་ལྤགས་སོགས་དཀར། །སྐྲན་ཕུགས་རིང་ཞིང་སྲ་བ་དང་། །ལྕི་ཞིང་རང་གནས་བརྟན་ནད་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ནི་སློན་ བག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ན་ཞིང་པགས་པ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དཀར་ཞིང་སྐྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྲན་ཕུགས་རིང་ཞིང་རྡོ་ལྟར་སྲ་བ་དང་། ལྕི་ཞིང་ཚོར་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་གི་གནས་ན་བརྟན་པར་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར་བ་དང་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞིང་རྒྱུ་ བ་དལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕལ་ཆེར་རང་གནས་འདུག་པ་དང་། །རང་གི་དུས་སུ་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ནད་རང་རང་གི་གནས་ན་འདུག་ཅིང་བརྟེན་ལ། རང་རང་གི་ལྡང་བའི་དུས་སུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རླུང་ ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་ཕལ་ཆེར་ནི་དཀུའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ལ།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྟེ་བ་ལ་གནས་སོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནི་ཕལ་ཆེར་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་དང་སྙིང་གར་གནས་སོ། །རང་གི་དུས་ནི་ཉིན་མཚན་དང་ཟས་ཟོས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནད་རང་རང་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལྷག་པར་ལྡང་ཞིང་ན་བར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲན་གསུམ་པོ། །མཚན་ཉིད་འདྲེན་མར་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ སྐྲན་གསུམ་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེའི་ཆ་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་སྐྱེས་མི་བཟད་ན་ཞིང་ཚ། །མྱུར་སྨིན་སྲ་མཐོ་དེ་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་པོ་ཀུན་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྲན་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ ཞིང་མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་།ལྷག་པར་ཚ་བ་དང་། མྱུར་དུ་སྨིན་པ་དང་སྲ་ཞིང་དཔངས་མཐོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་ཀྱང་མི་འཚོའོ། །ཁྲག་གི་སྐྲན་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བུད་མེད་ཉིད་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ བརྒྱད་པ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནི་བུད་མེད་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་གི་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཟླ་མཚན་དུས་སམ་བུ་གསར་བཙས། །ཡང་ན་མངལ་གྱི་ནད་ཅན་གྱིས། །བུད་མེད་རླུང་སྐྱེད་བསྟེན་གྱུར་པས། །རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས། །ཟླ་ རེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡི།།ཟླ་མཚན་མངལ་དུ་བཀག་པས་ནི། །དེ་ནི་མངལ་ཆགས་འདྲར་སྣང་ཞིང་། །མཚན་མ་གསལ་བར་སྟོན་བྱེད་དེ། །སྙིང་འཕར་ནུ་འཛག་ཡིད་མི་བདེ། །སྐེམ་པ་ལ་སོགས་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པའམ། ཟླ་མཚན་གྱི་དུས་ལ་བབ་པ་གསར་དུ་བཙས་པའམ། ཟླ་བ་མ་ཚང་བར་འཕྱིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ན་བུད་མེད་མངལ་ནད་ཅན་གྱིས་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་གྱུར་པས། བུད་མེད་དེའི་རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་ཟླ་མཚན་བཀག་ཅིང་ཕྱིར་འབྱུང་དུ་མི་སྟེར་བས་ཟླ་རེ་འབྱུང་བ་དེ་མངལ་ན་བུ་ཆགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དེ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས།མངལ་དུ་ཆགས་པའི་མཚན་མ་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་ འཕར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

痰病有湿性，食欲减退，火力衰退并发冷热病，感冒内部平衡，消化沉重，咳痰并且皮肤等发白。肿瘤深长且坚硬，沉重而稳固于原处，病情轻微。
关于痰引起的肿瘤病，具有湿性等特征并伴有疼痛，皮肤和指甲等呈现白色和浅色，同样地，肿瘤深长且如石头般坚硬，沉重且似乎无知觉，稳固地停留在原处不变动，病情轻微且发展缓慢。
大多停留在原处，在各自的时间引发疾病。
关于这些肿瘤大多停留在各自的位置上且稳固，在各自发作的时间引发疾病。其中，风引起的肿瘤大多位于腰部一侧，胆引起的肿瘤大多位于脐部。痰引起的肿瘤大多位于两肋和心部。各自的时间是指日夜和进食等各种病因发作的时间，风、胆、痰引起的肿瘤会加重发作并产生疼痛。
由两种病因产生的三种肿瘤，具有混合的特征。
关于由两种病因混合产生的三种肿瘤，具有这两种特征的混合性质。
所有病因产生的肿瘤难以忍受疼痛且发热，快速成熟坚硬隆起难以治愈。
关于由三种病因全部聚集而产生的肿瘤具有所有特征，且疼痛难以忍受，特别发热，快速成熟且坚硬隆起，这种情况难以治愈，即使进行治疗也无法痊愈。
血肿瘤是什么，那只在女性中出现。
关于第八种血引起的肿瘤只在女性中出现，而在男性中不会出现。
月经期或新产后，或者有子宫病的女性，服用引起风病的物质，由于风被扰动，每月出现的月经被阻碍在子宫中，这看似像怀孕，明显地显示特征，心跳、乳汁流出、心情不安，出现消瘦等症状。
关于有月经或到了月经期的新产妇，或者未足月流产，或者患有子宫病的女性服用引起风病的饮食，由于其风病被扰动，阻碍每月流通的月经不让其排出，每月出现的经血在子宫中积累增长，呈现似怀孕的状态，显示怀孕的特征，出现心跳等症状。

།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རླུང་འདྲེས་དང་། །མཁྲིས་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་ཡིས་ན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །སྐྲན་ནི་ཁྲག་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ན་ཞིང་སྲ་ལ་ཚ་ཞིང་འཁྲུ། །སྐོམ་དད་རིམས་སོགས་བླ་བརྣན་ འབྱུང་།།ནད་ཀྱི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པས་ན། །མངལ་གནས་དག་ཏུ་ལྷག་པར་གཟེར། །མངལ་ནས་དྲི་ང་འཛག་པ་དང་། །ན་ཞིང་འཕར་ལ་ཟུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་རླུང་དང་ཁྲག་དེ་འདྲེས་ཤིང་འདུས་པར་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་ པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནད་ཁྲག་དེ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲན་གྱི་ནད་ཁྲག་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་ན་ཞིང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ཡང་ནད་ཀྱི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས། མངལ་གྱི་གནས་སུ་ལྷག་ པར་གཟེར་ཞིང་ན་བ་དང་།མངལ་ནས་དྲི་ང་བ་འཛག་པ་དང་། སོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངལ་ཆགས་འདྲ་ཡང་ཡན་ལག་མེད། །འོན་ཀྱང་སྐྲན་ནི་འགུལ་གཟེར་ལྡན། །དེ་ཉིད་དེར་ནི་གོང་པོར་གནས། །ལན་འགའ་འགུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ ནི་ལྟོར་འཕེལ་མི་བྱེད་ཀྱི།།སྐྲན་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཁྲག་གི་སྐྲན་ཆགས་པ་དེ་མངལ་ན་བུ་ཆགས་པ་དང་ཆ་འདྲ་ན་ཡང་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འགུལ་ ཞིང་གཟེར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་སྐྲན་དེ་ཉིད་ནི་མངལ་གྱི་གནས་དེར་གོང་པོར་གཟུགས་ཅན་དུ་གནས་ལ། ལན་འགའ་ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འགུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདིའི་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།།གཞན་དུ་ཁྲག་ལས་ཆགས་པའི་སྐྲན་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ནད་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས། །དེས་དེར་སྐྲན་ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད། །ཡུན་རིང་ནས་ནི་སྨིན་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་མ་སྨིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་རང་ རང་གི་ནད་གཞིའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སྐྲན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་དེས་ན་ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་སྨིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁོང་འབྲས་ཀྱང་། ནད་ཁྲག་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་སྨིན་ པར་འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་མྱུར་དུ་ཚ་འགྱུར་བས། །ཁོང་འབྲས་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁོང་འབྲས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཁྲག་ནད་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་སྨིན་ཅིང་རྡོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནད་ ཀྱི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པས་དེ་ལ་མིང་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།།ནང་གནས་སྐྲན་ནི་ཆུ་སོ་དང་། །ལྟོ་བ་མཆིན་པ་སྙིང་ན་ཞིང་། །མེ་དྲོད་མདོག་ཉམས་ཉམས་སྟོབས་འབྲི། །ཤུགས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་ན་གནས་ ཤིང་བརྟེན་པའི་མཚན་མ་ནི་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པར་ན་བ་དང་།མེ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བ་ནི་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འབྱུང་བ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

然后逐渐风与血混合，由于胆的原因，从风和胆所生的瘤会产生病血。疼痛且坚硬，发热并泻下，口渴发热等症状出现。由于依于病血，故在子宫处特别疼痛。从子宫流出臭液，疼痛跳动并刺痛。
解释：随着时间的推移，风和血混合聚集，以及由胆的原因，那病血是由风和胆所生的瘤的病血所产生，并出现疼痛坚硬等症状。同样，由于特别依于病血而住，在子宫部位特别疼痛，从子宫流出臭液等。
虽似胎儿但无肢体，然而瘤有动痛相随。彼即于彼成团住，有时会有移动。此不增长于腹中，而是瘤体在增长。
解释：如果血瘤虽然与子宫中的胎儿相似，但没有具有肢体等的众生，然而有动痛相随。又彼瘤即于子宫处成团而住，有时经过长时会移动。又此非如胎儿在子宫中增长，而是由血所成的瘤在增长。
依于自身病根基，由此生起诸瘤病。经长时而成熟，或者不成熟。
解释：依于各自病根的情况而住，生起一切瘤，因此原因经长时成熟，或者不成熟。
腹疽亦，因依于病血，极为迅速成熟。因此迅速发热，故说彼为腹疽。
解释：又成为腹疽是依于极为有害的血病而住，故极为迅速地成熟破溃。因此病而迅速发热灼烧，故说彼名为腹疽。
内住瘤于小便道，腹部肝脏心疼痛，火热色衰力量减，气息将会阻塞。
解释：内住依止的征相是小便道等处疼痛，火热等衰减，大小便等气息将会阻塞。

།ཕྱི་རོལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། །ཁོང་པའི་ཡན་ལག་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཕྱོགས་དེའི་ མདོག་ནི་ཉམས་པ་དང་།།ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་མཐོང་ཞིང་འཕགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་བྱུང་བའི་སྐྲན་ནི་ནང་དུ་འབྱུང་བའི་སྐྲན་གྱི་མཚན་མ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པར་ན་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མེ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་ མི་འགྱུར་བ་དང་།ཤུགས་མི་འགག་ཅིང་བདེ་བླག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ཁོང་པའི་ཡན་ལག་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པར་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བར་མིན་པ་དང་། སྐྲན་ཆགས་པའི་ཕྱོགས་དེའི་མདོག་ཉམས་ཤིང་ཁ་དོག་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དུ་ ལྷག་པར་མཐོང་ཞིང་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྟོ་སྦོ་ལྷག་པར་མི་བཟད་ན། །རྒྱུ་མའི་སྒྲ་བཅས་མི་བཟད་ན། །སྦོ་བཅས་ལྟོ་བ་ན་བ་དང་། །རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་སྟེང་འོག་བཀག་།དེ་ནི་ཧེན་གྱི་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་སྦོ་ཞིང་སྒྲ་ དང་བཅས་པ་དང་།སྟེང་འོག་ཏུ་རླུང་གི་ལམ་བཀག་པས་ལྷག་པར་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་། བརྣག་པར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། ལྟོ་སྦོ་ཧེན་གྱི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །སྲ་ཞིང་གཏུན་འདྲ་མདུད་པ་ཅན། །གཏུན་ འདྲ་གྱེན་དུ་མཐོ་བར་གནས།།ཧེན་གྱི་མཚན་ལྡན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གང་སྲ་ཞིང་རྡོའི་གཏུན་འདྲ་ཞིང་མདུད་པ་ཅན་དུ་གནས་ལ། གཏུན་རྡོ་དང་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་གྱེན་དུ་མཐོ་བར་འཇོང་བག་ཏུ་གནས་པ་ཧེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏུན་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཏུན་ བུ་ནི།འཕྲེད་གནས་དེ་དང་ཚུལ་འདྲ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏུན་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་འཕྲེད་དུ་ཐད་ཀར་གནས་ཀྱི། གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཏུན་འདྲ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ལ་ནི་གཏུན་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞུ་བའི་གནས་ནས་གཞང་ཕོ་ མཚན།།རླུང་ནི་མི་བཟད་ན་ཞིང་རྒྱུ། །ཐུར་དུ་ཟུག་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞུ་བའི་ནད་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་གནས་གཞང་དང་ཕོ་མཚན་དག་ཏུ་རླུང་རྒྱུ་ཞིང་། ལྷག་པར་ན་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཐུར་དུ་ཟུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་གྱེན་དུ་ཟུག་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྱེན་དུ་ཟུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། གཞང་དང་ཕོ་མཚན་གྱི་གནས་ནས་ལྟེ་བར་གྱེན་དུ་ཟུག་ཅིང་ན་ལ་གྱེན་དུ་ཟུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲེགས་པ་མང་ཞིང་བཤང་བ་འགགས་པ་དང་། །འགྲངས་ཟ་མི་ནུས་རྒྱུ་མ་སྒྲ་དང་བཅས། །སྦོ ཞིང་ཧེན་ལངས་ཁ་ཟས་འཇུ་མི་ནུས།།སྐྲན་ནི་ཉེར་འབྱུང་མཚན་མ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ལ་སྐྲན་ཉེ་བར་འོངས་པར་འགྱུར་བའི་སྔར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་སྒྲེགས་པ་མང་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཤང་བ་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་ དང་།།འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་ཟ་མ་ནུས་པ་དང་། རྒྱུ་མ་སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་མི་གསལ་བའི་སྒྲ་ཀྲུལ་ཀྲུལ་ཟེར་བ་དང་། སྦོ་ཞིང་ལྟོ་རྒྱས་ལ་ཧེན་ལངས་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཞན་པས་ཁ་ཟས་འཇུ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྐྲན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ མཚན་མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་དམུ་རྫིང་གི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ན་ཁོང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བས་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

外部与此相反，内部器官病情轻微，该处颜色衰败，外部可见隆起。对此解释如下：外部生长的肿瘤与内部生长的肿瘤的特征相反，即不会出现小便等处疼痛，消化功能等不会衰退，气息不会阻塞且容易呼吸，腹部器官如脐部等处病情轻微且不严重，肿瘤所在部位的颜色衰败变为其他颜色，同样在外部明显可见隆起。
腹部肿胀尤其难忍时，肠鸣声伴随难忍时，伴随肿胀腹部疼痛，以及风病阻塞上下。这被称为'赫尼病'。对此解释如下：腹部肿胀并伴有声音，上下风道阻塞而导致极其难忍的疼痛，具有难以忍受等特征的，这就是腹胀赫尼病，这是老师所说的。
坚硬如杵状且有结节，如杵向上高耸而住，具有赫尼特征。对此解释如下：某种病症坚硬如石杵且有结节，形状如石杵且向上高耸呈柱状，具有赫尼特征的称为'如杵病'。
杵柱横向而住与此相似。对此解释如下：所谓杵柱病是横向平直而住，不是向上生长，病症特征与如杵病相似，这样的病称为杵柱病。
从消化处至肛门生殖器，风病难忍疼痛游走，向下刺痛为其特征。对此解释如下：消化病在脐下部位，在肛门和生殖器处风气游走，并产生剧烈疼痛，这称为向下刺痛。
与此相反为向上刺痛。对此解释如下：所谓向上刺痛的病与此相反，即从肛门和生殖器部位向脐部向上刺痛的称为向上刺痛。
打嗝频繁且大便阻塞，不能饱食肠鸣声相伴，肿胀且赫尼发作不能消化食物，这些被说为肿瘤即将出现的征兆。对此解释如下：某人即将出现肿瘤之前的表现是频繁反复打嗝，大便阻塞坚硬，不能饱食，肠道伴有不清晰的咕噜声，肿胀且腹部膨大并有赫尼发作，因消化功能衰退而不能消化食物，这些是老师所指出和解释的肿瘤不久将出现的征兆。
《八支心要集解·词义月光》由亲近月亮的老师撰写，这是第十一章病根处的注释。
接下来将解说疮疡的病根。对此解释如下：因为这与内部肿瘤等相似，所以开始撰写此篇。

།ནད་ཀུན་མེ་དྲོད་ཉམས་ལས་སྐྱེ། །ལྷག་པར་དམུ་རྫིང་ནད་སྐྱེ་ཞིང་། །མ་ཞུ་དྲི་མ་ཅན་གྱི་ཟས། ། དྲི་མ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་འམ། ལྷག་པར་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ནི། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ རྣམ་པ་བཞི་དང་།དྲི་མ་ཅན་གྱི་ཟས་རུལ་པ་དང་། ཞག་ལོན་པའི་ཁེངས་བུ་དང་། འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་ཡུན་རིང་དུ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་དམུ་རྫིང་གི་ནད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱིས་ཆུ་ནི་རྒྱུ་བའི་རྩ། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་བཀག་ནས་ནི། །སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ལ་གནོད་དེ། །པགས་པ་ཤ་ཡི་བར་གནས་ནད། །ལྟོ་བ་བཀང་སྟེ་དམུ་རྫིང་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་ སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཆུའམ།བད་ཀན་གྱི་ཚོགས་རྒྱུ་བའི་རྩ་ལུས་ཀྱི་སྟེང་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བ་བཀག་ནས་རྒྱུ་དེས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་ནས་པགས་པ་དང་ཤའི་བར་ན་ཡོད་པའི་ནད་དྲངས་ཏེ། ལྟོ་བ་བཀང་ནས་དམུ་རྫིང་སྐྱེད་ ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་འགྱུར་ཏེ། །ནད་གཞི་ཐ་དད་འདུས་མཆེར་པ། །དྲི་མ་འགགས་དང་རྒྱུ་རྡོལ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་དེ་ཡང་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ བད་ཀན་གྱི་ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་དང་།གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་དང་། མཆེར་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དྲི་མ་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་དང་། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་དང་། ཆུའི་དམུ་རྫིང་སྟེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེས་གཟིར་ རྐན་དང་མཆུ་བསྐམས་ཤིང་།།རྐང་པ་ལག་པ་གསུས་པ་སྐྲངས། །སྤྱོད་པ་ཁ་ཟས་ཉམས་སྟོབས་འབྲི། །སྐེམ་ཞིང་གསུས་པ་ཆེར་སྐྱེས་ལ། །མི་ནི་ཡི་དྭགས་གཟུགས་ཅན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་དེས་གཟིར་ཅིང་ཉེན་པའི་མི་ ནི་རྐན་དང་མཆུ་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་།རྐང་པ་དང་པགས་པ་དང་ལྟོ་བ་སྐྲངས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཟ་བའི་རྩོལ་བ་ཉམས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་འབྲི་ཞིང་ཟད་པ་དང་། སྐེམ་ཞིང་ཤ་དང་ཁྲག་ཟད་པ་དང་། གསུས་པ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོར་ན་མི་དེ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ལྟ་བུའམ། འཆི་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།

一切疾病皆由消化之火衰退而生，尤其会生水肿病，未消化及不洁之食物，以及污垢等而生。对此，因为一切疾病皆由胃火衰退而生。特别是水肿病，由胃火衰退而生。同样，由四种未消化、腐败的不洁食物、隔夜的馒头、混合食物等过失，以及长期积累增长的病垢而生水肿病。这些是说明病因。
疾病阻碍水分运行的脉，上下阻塞，损害生命风和下行风，皮肉之间的病，充满腹部而生水肿。对此，风等疾病阻碍水或痰液聚集运行的上下身脉道，因此损害并扰乱称为生命风等，牵引皮肉之间的病，充满腹部而生水肿。
其分为八种：不同病根聚集、脾病、污垢阻塞和肠破等。对此，水肿分为八种：风、胆、痰三种不同病根所生的三种，三者聚集所生的一种，脾病所生，污垢阻塞的水肿，肠破的水肿，和水肿等八种。
被其折磨时，上颚和嘴唇干燥，手脚和腹部肿胀，行为饮食和体力衰退，消瘦且腹部增大，人变得如饿鬼形态。对此，被水肿病折磨的人，上颚和嘴唇干燥，手脚和皮肤及腹部肿胀，身体行为衰退，进食能力衰退，体力衰退耗尽，消瘦且血肉耗尽，腹部增大膨胀，总之，此人如同饿鬼形态或近似死亡。

།དེ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་མཚན་མ་དག་།བཀྲེས་པ་མེད་ཅིང་ཟས་ཀུན་ནི། །རིང་ནས་ཚ་ཞིང་སྐྱུར་བཅས་འཇུ། །འཇུ་དང མི་འཇུ་མི་ཤེས་ལ།།འགྲངས་པར་ཟ་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་། །སྟོབས་ནི་རྟག་ཏུ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ཀྱང་དབུགས་མི་བདེ། །བཤང་བ་འཕེལ་ཞིང་འགགས་པར་བྱེད། །རྐང་པ་གཉིས་སུ་ཅུང་ཟད་སྐྲང་། །ཆུ་སོར་ན་ཞིང་ཟས་ཡང་བ། །ཅུང་ཟད་ ཟོས་ཀྱང་གསུས་པ་རྒྱས།།རྩ་རྒྱས་ལྟོ་བའི་གཉེར་མ་འཇིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་དེ་ཉེ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་ཟས་མ་ཟོས་ཀྱང་བཀྲེས་པའི་བག་མེད་པ་དང་། །རོ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཀུན་ཀྱང་ཚ་བ་དང་བཅས་ཤིང་སྐྱུར་བག་ གི་རྣམ་པས་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་གདོད་འཇུ་བ་དང་།ཟས་ཟོས་པ་ཞུ་བར་གྱུར་ཏམ། ཞུ་བར་མ་གྱུར་པ་བློས་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འགྲངས་པར་ཟ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་ཟད་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ བསྐྱོད་པའི་གཡོ་འགུལ་གྱི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་ཀྱང་།དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་བརྩེགས་པ་དང་། བཤང་བ་ནང་དུ་འཕེལ་ཞིང་སོགས་ལ་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བར་འགགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་སྐྲངས་པ་ནས་ལྟོ་བའི་གཉེར་མ་འཇིག་ཅིང་མི་སྣང་བའི་བར་གྱི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།དམུ་རྫིང་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙོམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་འགྱུར་བ་དང་། །དྲི་མ་སྲི་ཞིང་མེ་དྲོད་ཆུང་། །ཚ་ཞིང་སྐྲངས་ལ་གསུས་པ་སྦོ། །མཇུག་ཏུ་ཆུ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་མ་ནི་སྙོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ཏེ།།སྙོམ་པ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པ་སྙམ་དུ་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཚ་བ་ནི་ལུས་ཚ་བ་འུར་འུར་པོས་ཁྱབ་པའོ། །དམུ་རྫིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་གམ་མཐར་ནི་ལྟོ་བའི་ནང་དུ་ཆུ་འབྱུང་ཞིང་དེས་གང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཆུ་མེད་བར་དུ་སྨུག་།སྐྲང་ མེད་ཁུར་ལྟར་ལྕི་མ་ཡིན།།རྩ་དྲའི་སྐར་ཁུང་རིས་ཀྱིས་ཁེབས། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་ནི་འུར་འུར་ཟེར། །རླུང་གིས་ལྟེ་བ་རྒྱུ་མར་ཞུགས། །ཤུགས་བསྐྱེད་ནད་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །སྙིང་ག་ལྟེ་བ་རྐེད་པ་དང་། །གཞང་དང་ཆུ་སོ་ན་བར་བྱེད། །རླུང་ནི་སྒྲ་དང་བཅས་པར་རྒྱུ། ། བཤང་བ་འགགས་ཤིང་གཅི་བ་ཉུང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་མིན་སྐམ་པ་མིན། །ཁ་ནི་རོ་བྲོ་མེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ནི། དམུ་ཆུར་མ་གྱུར་པར་ཤ་མདོག་སྨུག་ཅིང་དམར་བར་སྣང་ལ། སྐྲང་པའི་ཚབས་མི་ཆེ་ཞིང་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། ཁུར་བུ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྩའི་དྲ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྐར་ཁུང་ལྟར་གཡོགས་ཤིང་ཁེབས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་པའི་ནང་ན་སྒྲ་འུར་འུར་པོར་གྲག་ཅིང་བར་སྣང་གི་འབྲུག་ལྟར་སྒྲ་གྲག་པ་དང་། རླུང་ལྟེ་བ་དང་རྒྱུ་མར་ཟུག་ཅིང་ན་བར་བྱེད་པ་ནས། སྒྲའི་ཤུགས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱུང་ནས་འཇིག་སྟེ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་རླུང་གིས་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་ན་ཞིང་ཟུག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་རླུང་དེ་ལྟོ་བའི་ནང་ན་སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་རྒྱུ་ཞིང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་བ་དང་། བཤང་བ་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་བྱེད་པ དང་།གཅིན་གྱི་ཚོགས་ཉུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐམ་ཞིང་ཟས་ལ་གདུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། །ཁའི་ནང་ན་རོ་བྲོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

这是将要出现的征兆：没有饥饿感，所有食物都经过很长时间才能消化，伴有发热和酸味。不知道是否消化，即使吃饱也无法进食，体力会持续衰竭。稍微活动就会呼吸不畅，大便增多且阻塞。两脚稍微浮肿，小便疼痛且食物变轻。稍微进食腹部就会膨胀，血管膨胀且腹部皱纹消失。
关于水肿病即将出现的特征或之前出现的情况是：即使不吃东西也没有饥饿感，具有六味的所有食物都伴有发热和酸味，经过很长时间才能消化。对于所食之物是否消化，心里无法判断和了解。即使吃饱也无法享用食物，身体的力量日夜都在持续衰减。稍微活动身体，就会呼吸不畅且气喘，大便在体内增多且无法排出而阻塞。同样会出现从脚部浮肿到腹部皱纹消失等征兆。
对于所有水肿病：会昏昏欲睡且虚弱，排泄物粘稠且体温低，发热、浮肿且腹部膨胀。最后会出现积水。关于这点，所有水肿病的共同特征是昏昏欲睡等。昏昏欲睡是指如同被睡意迷醉一样无法感知外境。发热是指身体被灼热遍布。所有这些水肿病的最后或终末都会在腹内出现积水而充满。
在所有未积水之前呈暗红色，没有严重浮肿如负重般沉重，血管网络如星状孔般覆盖。经常发出轰轰声响。风入脐部和肠道，产生强烈症状后会消失。心、脐、腰部、肛门和尿道会疼痛。风伴随声响而流动。大便阻塞且小便减少。不是体温太低也不是干燥，口中不是没有味觉。关于这点，所有水肿病在未变成积水之前，肤色呈暗红色，浮肿程度不严重且稍微浮肿，不像负重那样特别沉重，血管网络如同星状孔般覆盖，经常一直在腹内发出轰轰声响如同空中雷声，风入脐部和肠道造成疼痛，产生强烈声响后消失不见，风又会使心部等处疼痛，风在腹内伴随声响流动来去，大便阻塞且粘稠，小便量减少，腹内体温不是特别低，不会干燥且对食物有渴求，口中不是没有味觉而是有味觉。

།དེ་ལ་རླུང་གི་དམུ་རྫིང་ནི། །རྐང་ལག་རླིག་པ་ལྟོ་བ་སྐྲང་། ལྟོ་བ་རྩིབ་ ལོགས་རྐེད་རྒྱབ་ན།།ཚིགས་རྣམས་བྱེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །ལུད་པ་སྐམ་ཞིང་ཡན་ལག་སྙོམ། །རོ་སྨད་ལྕི་ཞིང་བཤང་གཅི་འགགས། །པགས་པ་ལ་སོགས་གནག་ལ་སྨུག་།གློ་བུར་དུ་ནི་འཕེལ་ཞིང་འབྲི། །གསུས་པར་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། །རྩ་བྲན་ནག་ པོས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས།།བརྡབས་ན་རྐྱལ་པ་དབུགས་ཀྱིས་ནི། །གང་བ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དང་ལྡན། །འདིར་རླུང་ནད་དང་སྒྲར་བཅས་པས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དམུ་རྫིང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ནི་རྐང་པ་ དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྲང་པར་འགྱུར་བ་དང་།རུས་པའི་ཚིགས་ན་ཞིང་ཞིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལུད་པ་བད་ཀན་མེད་པར་སྐམ་པོར་འབྱུང་བ་དང་། ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་གྲུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ལྕི་ཞིང་གདེག་དཀའ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ དང་།བཤང་གཅི་དྲི་མ་འགགས་ཤིང་སྲི་བ་དང་། པགས་པ་དང་སེན་མོ་དང་མིག་དང་ལྕེ་དང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་མདོག་གནག་ཅིང་སྨུག་པར་སྣང་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་དེའི་ལྟོ་བ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟུག་ཅིང་ཤས་ཆེར་ན་བ་དང་། རྩ་བྲན་ གྱི་ཚོགས་ནག་པོས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ལྟོ་བ་ལ་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་བརྡབས་ཤིང་བསྣུན་ན་རྐྱལ་པ་དབུགས་ཀྱིས་གང་བ་ལ་མནན་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་དང་། དམུ་རྫིང་འདི་ལ་རླུང་སྒྲ་དང་བཅས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་ པའི་དམུ་རྫིང་རིམས་འདེབས་རྒྱས།།ལུས་ཚ་སྐོམ་དང་ཁ་རོ་ཁ། །མགོ་འཁོར་ཚད་འཁྲུ་པགས་པ་སོགས། །སེར་ཞིང་གསུས་པའི་མདོག་རྩ་སྔོ། །རྩ་ནི་དམར་སེར་དག་གིས་ཁྱབ། །རྔུལ་དང་ཚ་བར་བཅས་པས་སྲེག་།ངད་འབྱུང་རེག་ན་འཇམ་པ་དང་། ། མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་ཉེར་གདུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ནི་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། པགས་པ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མདོག་སེར་བ་དང་། གསུས་པའི་མདོག་རྩ་སྔོ་བར་སྣང་བ་དང་། རྩའི་མདོག དམར་པོ་དང་སེར་པོ་དག་གིས་ཁེབས་པ་དང་།ལུས་རྔུལ་ཞིང་ཚ་བ་དང་བཅས་པས་མེ་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ངད་འབྱུང་ཞིང་དུ་བ་འཐུལ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རེག་ན་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་ཚོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཉེ་བར་གདུང་ཞིང་བསྲེག་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་དམུ་རྫིང་ལྷུ་ཚིགས་ན། །ཚོར་བ་མེད་ཅིང་སྐྲང་ལ་ལྕི། །གཉིད་ཆེ་སློན་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ལྤགས་སོགས། །སྐྱ་ཞིང་ལྟོ་བ་མཁྲང་ལ་སྣུམ། །རྩ་ཡི་རི་མོས་ཁྱབ་ཅིང་ཆེ། །རིང་ནས་འཕེལ་ཞིང་སྲ་བ་དང་། ། རེག་ན་གྲང་ཞིང་གསུས་པ་ལྕི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ནི་ཡན་ལག་གི་ལྷུ་ཚིགས་ན་ཞིང་སྙོམ་པ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྲང་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། པགས་པ་ནས་བཤང་གཅིའི བར་དུ་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་།ལྟོ་བ་སྲ་ཞིང་རེམ་རེམ་པོར་འདུག་པ་དང་། །རྩ་རིས་ཀྱི་མདོག་སྐྱབས་ཁྱབ་པ་དང་། ཆེ་ཞིང་སྦོམ་པ་དང་། རིང་ཞིག་ནས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། རྡོ་ལྟར་སྲ་བ་དང་། རེག་ན་གྲང་ཞིང་བསིལ་བ་དང་། གསུས་པ་ལྕི་ཞིང་ བརྟན་པ་ཡིན་ནོ།

关于风引起的水肿：手脚、阴囊、腹部肿胀，腹部、肋骨、腰背疼痛，感觉关节分离，痰液干燥，四肢麻木，下身沉重，大小便阻塞，皮肤等呈黑紫色，突然增大或减小，腹部疼痛，黑色血管遍布扩张，敲打时如同充满空气的皮囊发出声响。此种风病伴随声响，遍布周身运行。
这里说的是，在各种水肿中，风引起的水肿会导致手脚等部位肿胀，感觉骨节疼痛似要断裂，痰液干燥无粘液，四肢麻木似要瘫痪，下半身沉重难以抬起，大小便阻塞坚硬，皮肤、指甲、眼睛、舌头和粪便等呈黑紫色，无故突然腹部增大或缩小，剧烈疼痛，黑色血管遍布扩张，用手等敲打腹部时，如同充满空气的皮囊被压时发出的声响，这种水肿伴随风的声响遍布周身运行。
胆引起的水肿伴有发热，身体发热口渴且口苦，头晕、热泻，皮肤等发黄，腹部颜色青筋显露，血管呈红黄色遍布，伴有汗液和热感灼烧，有热气散发，触摸柔软，迅速成熟且剧烈灼热。
胆引起的水肿会出现发热等症状，皮肤和指甲等呈黄色，腹部呈青筋显露，血管呈红黄色遍布，身体出汗发热如火灼烧，散发热气如烟雾升腾，触摸柔软，迅速成熟且不易痊愈，伴有剧烈灼热感。
痰引起的水肿关节疼痛，无知觉且肿胀沉重，嗜睡、身体湿润、食欲不振，有痰、呼吸不畅，皮肤等呈灰白色，腹部坚硬且油腻，血管纹路遍布且粗大，逐渐增长且坚硬，触摸冰冷且腹部沉重。
痰引起的水肿会导致四肢关节疼痛麻木，无知觉且僵硬，伴有肿胀等特征，从皮肤到大小便呈灰白色，腹部坚硬隆起，灰色血管纹路遍布，粗大肿胀，长期增长扩张，坚硬如石，触摸冰凉，腹部沉重且稳固。

།གནས་གསུམ་འཁྲུགས་པ་དེ་དང་དེ། །བུད་མེད་ཀྱིས་བྱིན་དྲི་མ་རྡུལ། །དབྱིག་དུག་དུག་སོགས་ཀྱིས་གནོད་འགྱུར། །ཁག་བཅས་དྲི་མ་བསགས་པ་ནི། །ལྟོར་སོང་གནོད་པ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། །ཁ་སྐམ་མགོ་འཁོར་བརྒྱལ་བཅས་པའི། ། རྟགས་གསུམ་ལྡན་པའི་དམུ་རྫིང་སྐྱེད། །མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་མི་བཟད་ན། །དེ་ནི་གྲང་དང་རླུང་དང་ཆར། །ཕྲད་པས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞིའི་སྐབས་སུ བཤད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དེ་དང་དེ་དག་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དང་རྡུལ་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་དུག་དང་དུག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་གནོད་པར་གྱུར་པས་ ཁྲག་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་བསལ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟོ་བར་སོང་ཞིང་།ཕྱིན་ནས་གནོད་པའི་ནད་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཁ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དམུ་རྫིང་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ མྱུར་དུ་སྨིན་ཞིང་བརྣག་པར་དཀའ་བར་མི་བཟད་པར་ན་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དམུ་རྫིང་གི་ནད་དེ་ནི་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པས་ཤིན་ཏུ་གནོད་ཅིང་ནད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །མང་དུ་ཟོས་པས་བསྐྱོད་པ་དང་། །བཞོན་པ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། །ལས་ལམ་ཉལ་པོ་ དྲགས་པས་དུབ།།སྐྱུག་སྨན་དྲགས་དང་ནད་ཀྱིས་སྐེམ། །གཡོན་ལོགས་གནས་པའི་མཆེར་པ་ནི། །གནས་ལས་འཕོས་ཏེ་འཕེལ་བ་དང་། །ཡང་ན་དྭངས་མ་སོགས་པས་ཁྲག་།རྒྱས་བྱས་དེ་ནི་འཕེལ་གྱུར་དང་། །དེ་ནི་གཏུན་བུ་བཞིན་རབ་སྲ། །དེ་ནས་ རུས་སྦལ་རྒྱབ་འདྲ་བར།།རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ནས་ནི། །ལྟོ་བར་དམུ་རྫིང་ཆགས་པར་བྱེད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྐོམ་དད། །ཁ་ཡིས་རོ་ནི་མི་ཚོར་ཞིང་། །ལྕི་ཞིང་ན་ལ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཤ་མདོག་སྐྱ་ཞིང་མི་སྡུག་ལ། །བརྒྱལ་ཞིང་སློན་ པར་བྱེད་པ་དང་།།ཚ་ཞིང་མྱོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །རྩ་མདོག་དམར་བའམ་མི་སྡུག་པའམ། །སྔོ་ཞིང་སེར་ལ་རི་མོར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མང་དུ་ཟོས་ཤིང་ཧ་ཅང་འགྲངས་དྲགས་པས་བསྐྱོད་པ་དང་། རྟ་དང་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པས་ དྲག་ཏུ་བསྐྱོད་ཅིང་འགྲོ་བ་དང་།ལས་དང་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་སོགས་པས་གཡོན་ལོགས་ན་གནས་པའི་མཆེར་པ་གནས་ལས་འཕོས་ཏེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲག་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་ དབང་གིས་མཆེར་པ་དེ་འཕེལ་བས་གནས་ལས་འཕོས་པའམ།རང་གི་གནས་ཉིད་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་ནི་མཆེར་པ་དེ་དང་པོར་གཏུན་བུ་ལྟར་སྲ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རུས་སྦལ་གྱི་རྒྱབ་འདྲ་བར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི་ཅིག་ཅར་ འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟར་ལྟོ་བར་དམུ་རྫིང་ཆགས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ་དེ་ཡང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩ་རིས་སྔོ་ཞིང་སེར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རིམ་གྱིས་ནད་རྣམས་ནི། །བཤང་འགགས་ནད་དང་ལྟོ་སྦོས་དང་། །རྨོངས་བག་སྐོམ་ཚ་རིམས་ ཀྱིས་འདེབས།།ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྲ་ཡི་ག་འཆུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེར་པའི་སྐྲན་དེ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཤང་བ་འགགས་པ་དང་ན་བ་དང་། ལྟོ་ སྦོས་པ་ལས་ནི་རླུང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྨོངས་བག་དང་སྐོམ་དད་ཚ་བ་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལས་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

对于'三处紊乱的种种，女人所给的污垢尘，金毒及毒等所害。带血的污垢积聚，入腹生起危害，干口眩晕昏厥，具三相的肿瘤生。迅速成熟难忍耐，此遇寒风及雨，则会变得极为害'这些内容，三病根生起的因，在一切病的病根处所说的诸多种类，以及同样被女人所控制，从生物肢体所生的毛发等污垢和尘埃，以及金毒和毒等所害，带血的风等病的污垢清除并增长，入于腹部后，生起危害性疾病，具有干口等相的肿瘤具有三病根之相，迅速成熟难以忍受。再者，此肿瘤病遇到寒等则极为有害且病情增长。
由于过量饮食而活动，骑乘剧烈行进，劳作及房事过度疲惫，呕吐药过量及病损，位于左侧的脾脏，从位置移位增长，或者由精华等血，扩张使其增长，此如杵头般极硬，然后如龟背般，逐渐增长之后，在腹部形成肿瘤。咳嗽呼吸不适口渴，口中不觉味道，沉重疼痛发热，肤色灰白不悦，昏厥且虚弱，发热并伴醉态。脉色红或不悦，或青黄带纹理。
对于'过量饮食活动，骑乘剧烈行进，劳作及房事过度疲惫'等内容，由于过量饮食而活动，骑马骡等剧烈行进，因劳作道路疲惫等，使位于左侧的脾脏从位置移位增长扩张，或者由精华等身体组织的血增长扩张，使脾脏增长而从位置移位或在原位增长。然后脾脏最初如杵头般坚硬，之后如龟背般逐渐增长扩张，并非突然改变，如此在腹部形成肿瘤，且会出现呼吸不适等至脉纹青黄等症状。
对于'其中渐次诸病为，大便阻塞病及腹胀，昏沉口渴发热起，身重腹硬食欲失'等内容，在脾脏肿瘤中，风等病症依次具有大便阻塞等特征。其中大便阻塞、疼痛和腹胀是风病的表现。昏沉、口渴、发热和发烧是胆病的表现。

།ལུས་ལྕི་བ་དང་ལྟོ་སྲ་བ་དང་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལས་ནི་བད་ཀན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆེར་བ་ལྟ་བུར་མཆིན་གཡས་ ལོགས།།གནས་འཕོས་དམུ་རྫིང་སྐྱེད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མཆེར་བ་གཡོན་ལོགས་ན་འདུག་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕོས་ཤིང་ལྷུང་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཆིན་པ་གཡས་ལོགས་ན་གནས་པ་ཡང་འཕོས་ཤིང་ཐུར་དུ་ལྷུང་ལ་འཕེལ་ བར་གྱུར་ནས་དམུ་རྫིང་སྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བྱ་སྒྲོ་སྤུ་དང་བཅས་པའི་ཟས། །ཟོས་པས་བཤང་ལམ་གནས་འགགས་ཏེ། །གཞང་འབྲུམ་དང་ནི་རྟུག་སྐམ་དང་། །རྒྱུ་མར་ཆགས་པའི་ཟས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་འཁྲུགས་ཏེ། །བཤང་བས་བད་མཁྲིས་ བཀག་ནས་ནི།།ལྟོ་བར་དམུ་རྫིང་ཆགས་པར་བྱེད། །དེས་ནི་ཚ་སྐོམ་རིམས་སྦྲིད་འབྱུང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བརླན། །ཀླད་སྙིང་ལྟེ་བ་གཞང་ཁ་ན། །དྲི་མ་འགགས་སློན་ཡི་ག་འཆུས། །ལྟོ་བར་རླུང་ནི་འཁྱིམས་པར་བྱེད། །བརྟན་ཞིང་རྩ་ ནི་སྔོ་ལ་སྨུག་།རྩ་རིས་སྣང་བའམ་མི་སྣང་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་ནི། །བ་ལང་མཇུག་འདྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་སྒྲོ་ཕྲ་མོ་དང་སྤུའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཟས་ཟོས་ཤིང་ལོངས་སྤྱད་པས་བཤང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་འགགས་ཤིང་འབྱུང་དུ མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།གཞང་འབྲུམ་གྱིས་གཞང་འགགས་པར་བྱས་པའམ། རྒྱུ་མར་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་ཟས་སྲན་མ་མ་ཤ་དང་ཟར་མ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པས་ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཤང་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ནས་ལྟོ་སྲ་ བར་དམུ་རྫིང་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ།ལྟོར་འཁྱིལ་ཞིང་དྲི་མ་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་དེས་ནད་པ་ལ་ཚ་ཞིང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལྟོ་བར་རླུང་འཁྱིམས་ཏེ་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ནང་དུ་འཁྱིལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ ལྡན་པ་དང་།ཡང་དམུ་རྫིང་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་མང་དུ་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་དབྱིབས་བ་ལང་གི་མཇུག་མ་འདྲ་བར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རུས་སོགས་ཟུག་རྔུར་བཅས་པའི་ཟས། །ཟོས་སམ་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཟོས་པ། །རྒྱུ་མ་རྡོལ་ལམ་གས་གྱུར་ནས། །བུ་ག་དེ་ནས་མ་ཞུ་བར། ། སྤྱིར་འཛག་བཤང་ལམ་ལས་འབྱུང་ཞིང་། །བཤང་བཅས་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་ནི། །ཤ་རུལ་ལྟ་བུར་མནམ་པ་ནི། །སྦྱིན་བག་དམར་སེར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལྷག་མ་ཡིས་ནི་ལྟོ་བ་འགེངས། །དམུ་རྫིང་མི་བཟད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟེ་བ་མན་ཆད་རྒྱས། །ཆུས གང་ལྟ་བུར་མྱུར་དུ་འགྱུར།།ནད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤས་ཆེར་ལྡན། །དབུགས་མི་བདེ་སྐམ་མགོ་འཁོར་ཁྱབ། །རྒྱུ་རྡོལ་དམུ་རྫིང་ཞེས་བཤད་དེ། །གཞན་དག་རྒྱུ་མ་འཛག་ཅེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་དང་རྩ་དང་ཚེར་མ་དང་རྡོ་དང་རྭ་དང་ཤིང་གི་ཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཟས་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་ཤས་ཆེར་ཟོས་པས་གང་གི་རྒྱུ་མ་རྡོལ་ཅིང་བུ་ག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གས་པར་གྱུར་ནས་རྡོལ་བའམ། གས་པའི་བུ་ག་དེ་ནས་ཕྱིར་འཛག་ཅིང་ཟས་མ་ཞུ་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིར་འཛག་ པར་གྱུར་ཅིང་བཤང་བའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་བཤང་བ་དང་བཅས་པར་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་འབྱུང་ཞིང་། འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཤ་རུལ་ཏེ་མི་རོའི་དྲི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མནམ་པར་འབྱུང་ཞིང་། ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་ལྟར་སྦྱིན་ཞིང་འབྱར་བག་ཏུ་གནས་པ་ལ། མདོག་དམར་ཞིང་རྩ་སེར་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

从身体沉重、腹部僵硬和食欲不振可知是痰病。如同脾脏一样，肝脏在右侧，位置移动则生成积水，这就是说，就像脾脏在左侧，由于特定原因移位下坠而增长一样，位于右侧的肝脏也会移位下坠增长而产生积水，应当知道。
食用带有羽毛绒毛的食物，会导致大便道堵塞，痔疮和干粪以及在肠道中积存的食物，也会扰乱向下运行的风，大便阻碍胆和痰，在腹部形成积水。由此产生发热、口渴、发烧、打喷嚏、咳痰、呼吸不畅、湿润。在脑、心、肚脐、肛门处，污物堵塞、松软、食欲不振。在腹部风气盘旋。稳固且脉象呈青紫色，脉纹或显或隐。大多在脐下，形如牛尾般出现。
这是说，食用带有细小羽毛和绒毛的食物后，大便道堵塞而无法排出，以及因痔疮造成肛门堵塞，或因在肠道中积存的食物如豆子、豌豆等食物，会扰乱向下运行的风。被大便等阻碍后在腹部形成坚硬的积水，在腹部盘旋且污物堵塞的积水会使病人出现发热、口渴等症状，腹中风气盘旋而不向外排出在内部盘旋，具有稳固等特征，而且这积水大多在脐下呈现如牛尾般的形状而生长。
食用带有骨头等刺痛性的食物，或过量食用，肠道破裂或开裂后，从那个孔洞中未消化的食物普遍渗漏从大便道排出，伴随着少量少量的粪便，如腐肉般发臭，具有粘性且呈红黄色排出。剩余的充满腹部，形成难以忍受的积水。这种积水在脐下膨胀，迅速如水囊般鼓起。具有较多的病症特征，呼吸不畅、干燥、头晕遍布。这被称为肠破裂积水，其他人称之为肠漏。
这是说，食用骨头、筋、刺、石头、角、木片等带有刺痛的食物，或者过量食用导致肠道破裂出现孔洞，或开裂后从破裂或开裂的孔洞中向外渗漏，未消化的食物从大便道排出，而且伴随着少量少量的粪便排出，排出物如死尸般极其腥臭，如木棉树汁液般粘稠，呈现红色和黄色。

།བཤང་བའི་ལམ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་མས་ནི་ལྟོ་བ་འགེངས་ཤིང་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་དམུ་རྫིང་གི་ནད་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དམུ་རྫིང་དེ་ནི་ལྟེ་བ་མན་ཆད་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར ལ།།དེ་ཡང་ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བ་ལྟ་བུའི་དམུ་རྫིང་དུ་མྱུར་ཞིང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཤས་ཆེ་ཞིང་ནད་ཀྱི་རྟགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚབས་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཁྱབ་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་ནོ། །དམུ་ རྫིང་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །དྲང་སྲོང་གཞན་དག་ནི་དམུ་རྫིང་དེ་ཡོངས་སུ་འཛག་པའི་དམུ་རྫིང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྣུམ་འཐུངས་ལ་སོགས་བྱས་ནས་ནི། །འཕྲལ་དུ་ཆུ་གྲང་འཐུངས་པའམ། །མེ་དྲོད་བྲི་ བའམ་ཧ་ཅང་ནི།།སྐོམ་པས་ཆུ་འཐུངས་དྲགས་པའམ། །རླུང་དང་བད་ཀན་འཁྲུགས་ཆུར་འདྲེས། །ཆུ་ཡི་ལམ་ནི་བཀག་གྱུར་པས། །དེ་ཉིད་གནས་དེར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་འོག་དམུ་རྫིང་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་ནས་དམུ་རྫིང་དེ་ལས་ནི། །སྐོམ་དད་རྐུབ་ཏུ་ཆུ་ འཛག་བཅས།།དབུགས་མི་བདེ་ལུད་ཡི་ག་འཆུས། །སྣ་ཚོགས་མདོག་ལྡན་རྩ་ཡིས་ཁྱབ། །རྐྱལ་པ་ཆུས་གང་རེག་པ་འདྲ། །བསྐྱོད་ན་སྒྲ་གྲག་ལུས་འདར་ལ། །དམུ་རྫིང་ཆེན་པོས་ཆེ་ཞིང་སྣུམ། །བརྟན་ཞིང་དེ་ནི་ལྟེ་བ་ཟླུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་སྣུམ་ འཐུངས་པར་གྱུར་པ་དང་།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་སྐྱུག་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་བཏང་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་འཕྲལ་དུ་སྟེ་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཉིད་དུ་ཆུ་གྲང་བསྐོལ་བ་མ་ཡིན་པ་འཐུངས་པ་དང་། ཡང་ན་ཆུ་གྲང་ལ་སོགས་པ་ འཐུངས་དྲགས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བྲི་ཞིང་ཉམས་པ་དང་།ཡང་ན་ཧ་ཅང་སྐོམ་ཆེས་པ་སྟེ། ཟས་བཅད་པ་ལ་སོགས་པས་རུས་པ་དང་རྒྱུས་པ་ཙམ་ལུས་པར་གྱུར་པས་ཆུ་འཐུངས་དྲགས་ཏེ། གནོད་པ་དེའི་རྒྱུས་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བད་ཀན་ཀྱང་ འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་ཆུ་རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུན་སྲང་བཀག་ཅིང་།རླུང་དང་བད་ཀན་དེ་གཉིས་ལྟོ་བར་གནས་ཤིང་ཆུ་དེ་ཉིད་དེར་གནས་ཤིང་དེ་ལས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་བས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆུའི་དམུ་རྫིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དམུ་རྫིང་དེ་སྐོམ་དད་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྐྱལ་པ་ཆུས་གང་བ་ལ་རེག་པ་དང་འདྲ་བར་ཆུའི་དམུ་རྫིང་དེ་ཕན་ཚུན་བསྐྱོད་ན་སྒྲ་གྲག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྟེ་བ་ཀུན་ནས་ཟླུམ་ཞིང་འཁྱིལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

从大便道产生的残余物充满并扩张腹部后，会产生难以忍受且难以承受的水肿病，这水肿会在脐下部位扩大增长。
这也会迅速且不久便转变成如腹部充满水般的水肿。
这是病情严重且具有强烈病症的重病，并且被呼吸不适等症状所笼罩和压制。
这种水肿称为肠破裂水肿，如上师所说。
其他仙人则称此水肿为完全渗漏性水肿。
饮用油脂等之后，立即饮用冷水，或火力减弱，或因极度口渴而过量饮水，或风与痰混入水中，水道被阻，则在该处增长，之后便成为水肿。
此后，从该水肿会出现口渴、肛门漏水、呼吸不适、咳嗽、食欲不振等症状，遍布着各种颜色的脉络。
如同皮袋装满水般触感，移动时会发出声响且身体颤抖。
大水肿既大且润滑，稳固且脐部呈圆形。
对此解释如下：某人饮用油脂，'等'字所表示的是服用催吐药、泻药等之后，立即，也就是没过多久就饮用未煮沸的冷水，
或者因过量饮用冷水等导致胃部火力减弱和衰退，
或者因过度口渴，即因禁食等原因只剩下骨头和筋络时过量饮水，由于这些危害的原因，风被搅动而升起，
痰也被搅动，阻塞了水流通的通道，这两种风和痰停留在腹部，水停留在那里并增长扩大，
之后便成为水肿。然后，这水肿会伴随口渴等症状，如同触摸装满水的皮袋一般，这水肿在移动时会发出声响等，
脐部呈现圆形盘绕的自然状态。

།ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་བོར་ན་ནི། ། ནད་ནི་རང་གནས་ལས་འཕོས་ཏེ། །སྨིན་པས་སླ་ཞིང་ཟག་འགྱུར་བ། །ཚིགས་དང་རྩ་སྒོ་ལས་ཀྱང་འཛག་།ཕྱི་ཡི་རྩ་སྒོ་ནས་རྡུལ་འབྱུང་། །འགགས་ནས་ཐད་ཀར་འཁྱིལ་ཞིང་གནས། །ཆུ་དེ་ཉིད་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །སྦྱིན་བག་གྱུར་ནས་དེའི་ཚེ་ནི། །ལྟོ་བ་ལྕི་ཞིང སྲ་ལ་ཟླུམ།།བརྡབས་ན་སྒྲ་ནི་མི་འབྱུང་ཞིང་། །མདོག་འཇམ་རྩ་རིས་མི་སྣང་ལ། །ལྟོ་བ་དང་ནི་རྒྱབ་དུ་འགྲོ། །དེ་རྗེས་ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་སྐྱེ། །ལྟོ་བར་འཕེལ་ཞིང་དེ་ལས་ལྷག་།རྩ་ནུབ་གྱུར་པའི་དམུ་ཆུ་ནི། །དམུ་རྫིང་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རང་གི་གནས་ནས་འཕོས་ནས་རང་གི་གནས་སྤངས་ཏེ། སྨིན་ཅིང་གཤེར་བས་སླ་ཞིང་རྣག་ཟག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ཚིགས་དང་རྩའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱི རོལ་གྱི་རྩའི་སྒོ་བ་སྤུའི་བུ་གནས་རྔུལ་འབྱུང་བ་འགགས་ཤིང་འབྱུང་དུ་མི་སྟེར་བས།ཐད་ཀར་འཁྱིལ་ཅིང་ཡན་ལག་ཏུ་འགྲོ་བས་གནས་ལ་སྔར་གནས་པའི་ཆུ་དེ་ཉིད་འཕེལ་ཞིང་སོགས་པར་བྱས་ནས་སྦྱིན་བག་ཏུ་བྱེད་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཚེ་ལྟོ་བ་དེ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པར་ འགྱུར་ལ།ལག་པས་བརྡབས་ན་ཡང་སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་དམུ་རྫིང་དེར་ཆུའི་དམུ་རྫིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཆུ་དེ་ལྟོ་བར་ལྕི་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྩ་རྣམས་ནུབ་ཅིང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུའི་ དམུ་རྫིང་བཤང་བའི་མཚན་ཉིད།།སྐོམ་དད་རྐུབ་ཏུ་ཆུ་འཛག་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་མཆེར། །འདུས་པའི་ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་རྣམས། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་ སོགས་པའི་དམུ་རྫིང་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།རླུང་གི་དམུ་རྫིང་བས་ནི་མཁྲིས་པའི་དམུ་རྫིང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ནི་བད་ཀན་གྱི་དམུ་རྫིང་གསོ་བར་དཀའ་བས་ན། ཆུའི་དམུ་རྫིང་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ ཕལ་ཆེར་ཟླ་ཕྱེད་གསོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་དེ་ལས་གཞན་པ་གཉིས་པོ་དྲི་མ་འགགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་དང་། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དམུ་རྫིང་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ལོན་པ་དང་ནད་པ་དེ་གསོད་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་ཆུར་གྱུར་འཆི་ལྟས་ལེའུ། །ལས་བཤད་བླ་བརྣན་ལྡན་པའང་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་ཆུར་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཆུའི་དམུ་རྫིང་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་ལྟས་ལས་བཤད་པའི་བླ་བརྣན་དང ལྡན་པ་སྟེ།སྣ་དང་མིག་དང་མཚན་མ་ཡོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དམུ་རྫིང་ཡང་གསོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ནས་དམུ་རྫིང་གྱུར་པ་དག་།ཕལ་ཆེར་གསོ་བར་དཀའ་བར་བཤད། །སྟོབས་ལྡན་ཆུར་ནི་མ་གྱུར་ཞིང་། །གསར་དུ་བྱུང་བ་འབད་པས་གསོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་ནས་བྱུང་བའི་དམུ་རྫིང་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ་ལ་དམ་རྫིང་དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆུར་མ་གྱུར་ཏེ་གསར་དུ་བྱུང་བ་དག་ནི་གསོར རུང་མོད་ཀྱི།སྤྱིར་གསོ་བར་དཀའ་བའི་ནད་ཡིན་པས་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་གསོ་བར་བྱའོ།

如果完全置之不理，疾病就会从原处转移，成熟后变得松软而流脓，从关节和脉门处渗漏。从外部脉门处出现汗液，堵塞后直接盘旋停留。那水itself增长，变得浮肿时，腹部沉重、坚硬而圆。敲打时不发出声音，色泽光滑看不见脉纹，腹部和背部都会扩散。之后会生出水肿池，在腹部增长并超出。脉络消失的水肿，具有所说的水肿池特征。
关于这些，如果对所有水肿池都置之不理而不治疗，风等病从自己的位置转移并离开原处，成熟而湿润变得松软并流脓，从关节和脉门处也会渗漏流出。外部脉门毛孔处的汗液被阻塞不得排出，直接盘旋流向四肢而停留，之前存在的水分增长积累而形成浮肿。然后其后此时腹部变得沉重等，用手敲打也不发出声音等。之后随即在那里生出水肿池，在腹部增长膨胀，脉络消失不见，具有水肿池所说的特征。
伴随口渴和肛门漏水等症状。关于风、胆、痰、脾引起的水肿池，后者比前者更难治愈。关于这些，风等引起的水肿池像后面那样难以治愈，风引起的水肿池比胆引起的水肿池更难治愈，比那个更难治愈的是痰引起的水肿池，因此水肿池是极其难以治愈的。其他大多在半月内致死。
关于这些，除了这些水肿池之外的两种，即因污秽堵塞引起的水肿池和肠道破裂引起的水肿池，大多数即大量在半月后使病人死亡。一切变成水肿和具有死兆品章所说的上漂征兆者也会致死。
关于这些，所有水肿池即风引起等一切都变成水性的水肿池，同样具有死兆所说的上漂征兆，即'鼻、眼和生殖器歪斜'等症状的水肿池也会致死。天生的水肿池大多难以治愈。有力气、未变成水肿、新发生的要努力治疗。
关于这些，所有天生的水肿池都是难以治愈的。对于有体力、年富力强者生出水肿池，未变成水性而新发生的虽然可以治疗，但总的来说是难治之病，必须要付出努力才能治愈。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱ་རྦབ་དང་འོར་ནད་དང་མེ་དབལ་གྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་གཞིའི་འོག་ཏུ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པ་ནི། དམུ་རྫིང་གི་ནད་སྐྱེས་ན་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པ་ཡང འབྱུང་བར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་འཁྲུགས་པས། །མཁྲིས་པ་ལྷག་པར་ལྡང་གྱུར་ལ། །དེ་ལ་རླུང་ནི་སྟོབས་ཆེ་བས། །སྙིང་ལ་གནས་པའི་མཁྲིས་པ་ནི། །གཏོར་ཏེ་རྩ་ཆེན་བཅུའི་ནང་བཀྲམ། །ལུས་ཀུན་ལ་ནི་ ཁྱབ་གྱུར་པས།།བད་ཀན་པགས་པ་ཤ་ཁྲག་ལ། །གནོད་བྱས་བར་དུ་གནས་ནས་ནི། །ཤ་དང་པགས་པ་དེ་དག་ལས། །ལྤགས་མདོག་ཐ་དད་དཀར་བ་དང་། །སེར་ཞིང་ལྗང་སྔོན་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་སྐྱ་བའི་ཤས་ཆེ་བས། །དེ་ཕྱིར་སྐྱ་རྦབ་ནད་ཅེས་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་རྣམས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་ལྡང་བའི་རྒྱུས་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། མཁྲིས་པ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བར་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནད་དེ་རྣམས ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་གི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་པས།སྙིང་གར་གནས་པའི་མཁྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏོར་ཞིང་བྱེར་བར་བྱེད་ལ། དེས་ན་མཁྲིས་པ་དེ་སྙིང་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་བོ་ཆེ་བཅུར་བཀྲམ་ཞིང་ཕྱིན་པར་བྱས་ནས་ལུས་མ་ལུས་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་བྱེར་ བར་གྱུར་ནས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱས་ནས།དེ་པགས་པ་དང་ཤ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཏེ། མཁྲིས་པ་དེ་པགས་པའི་མདོག་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཅིང་དུ་མར་གྱུར་པ་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་སེར་པོ་དང་ལྗང་སྔོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མདོག་དེ་དག་ལས་གང་གི་ཕྱིར་ སྐྱ་ཞིང་དཀར་བའི་ཤས་ཆེ་བས་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ནད་དེ་ལ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་དོ།།ནད་དེས་ལུས་ནི་ལྕི་བ་དང་། །ལུས་ཟུངས་རྣམས་ནི་ལྷོད་པ་དང་། །མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཟད་གྱུར་ཅིང་། །དེ་ལས་ཁྲག་དང་ཚིལ་ཆུང་སྟེ། །སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་ དབང་པོ་ལྷོད།།ཡན་ལག་བརྡུངས་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་། །སྙིང་ནི་ཟག་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །མིག་ཕུགས་སྐྲང་ཞིང་ཉམས་ལ་ན། །མཆིལ་མང་སྐད་གདངས་དམའ་བ་དང་། །ཟས་མི་འདོད་ཅིང་གྲང་མི་བཟོད། །སྤུ་འབྱི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། །རོ་སྨད་འབྱིང་ཞིང་རིམས་ ཀྱིས་འདེབས།།དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་རྣ་སྒྲ་འབོད། །མགོ་འཁོར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དེས་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ལྕི་བ་དང་། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ལྷོད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ཞིག་པ་དང་། མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ཟད་ ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཁྲག་དང་ཚིལ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དབང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ལྷོད་ཅིང་བྱ་བའི་སྦྱར་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ལག་ངར་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ ལག་རྣམས་བརྡུངས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་།ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྙིང་ཟག་ཅིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་གི་ཕུགས་སྐྲང་ཞིང་གློ་བ་དང་། མིག་ཉམས་ཤིང་མི་སྡུག་པ་དང་། མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རོ་སྨད་འབྱིང་ཞིང་ནང་དུ་ཞུམ་ པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

《八支心要集解·词义月光论》，由亲近月亮的阿阇黎撰著，此为病根品第十二章的注释。
接下来将要解说白癞病、瘿瘤病和火热病的病根。在痈疽病根之后解说白癞病根，是因为痈疽病生起后也会引发白癞等病，因此撰写此章。
如前所说的病症紊乱时，胆病过度兴盛，其中风力特别强大，将心中的胆汁散布于十大脉中。遍布全身后，损害痰、皮肤、肌肉和血液，停留在肌肉和皮肤之间。使皮肤呈现不同的颜色，变成白色、黄色和青绿色。因其中白色占主导，故称为白癞病。
此病使身体沉重，身体组织松弛，光泽消失，血液和脂肪减少，无精力而感官松弛。肢体如被击打般疼痛，心觉滴漏。眼窝浮肿且疼痛，唾液增多，声音低沉。食欲不振，怕冷。毛发脱落，体温下降。下身虚弱，发烧。呼吸不畅，耳鸣。头晕且疲惫。
白癞病使身体内部沉重，精华等身体组织松弛分散，光泽消失。因这些原因，人的血液和脂肪减少等，身体力量消失，诸根官能松弛而失去作用。前臂等肢体感觉如被击打般疼痛，心脏感觉滴漏混乱。眼窝浮肿和咳嗽，眼睛衰弱不悦，唾液增多等症状俱全。下身虚弱内陷，同时发烧等症状，应当了知。

།དེ་ནི་ནད་གཞི་ཐ་དད་འདུས། །ས་ཞག་ཟོས་ལས་རྣམ་ལྔར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དེ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ་ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གསུམ་ཆར་ འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་དང་།ས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡི་སྔོན་ཚུལ་སྙིང་འཕར་ཞིང་། །པགས་པ་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་གཅིན་མདོག་སེར། །རྔུལ་མེད་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས། །ལུས་རྨྱ་ངལ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་འདིའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། སྙིང་ཅུང་ཟད་འཕར་བ་དང་། ལ་ལར་པགས་པ་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ལུས་ན་ཟུག་།རྩ་སེན་མིག་དང་བཤང་གཅི་རྣམས། །མདོག་གནག་རྩུབ་ལ་ འདར་བ་དང་།།སྐྲང་སྦོ་ཁ་ཡིས་རོ་མི་ཚོར། །རྟུག་སྐམ་རྩིབ་ལོགས་ཀླད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་ལུས་ན་ཞིང་མི་བདེ་བ་དང་། ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་ལྟར་ཟུག་པ་དང་། རྩ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མདོག་དམར་ཞིང་རྩུབ་པ་དང་། ལུས་ འདར་བ་དང་།སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་ལས་རྩ་དང་སེན་མོ་སོགས། །ལྗང་སྔོན་རིམས་འདེབས་མུན་འཐིབས་བྱེད། །སྐོམ་དད་རྡུལ་བརྒྱལ་བསིལ་བ་འདོད། །ལུས་མནམ་ཁ་ནང་ཁ་བ་དང་། །འཁྲུ་ཞིང་སྒྲེགས་པ་སྐྱུར་ལ་ཚ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ནི། རྩ་དང་སེན་མོ་དང་མིག་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་ལྗང་སྔོན་ལ་སོགས་པའི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་རྩ་སོགས་དཀར་བ་དང་། །གློངས་ཤིང་ཁ་ནང་ ལན་ཚྭ་བྲོ།།བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་སྐད་འགགས་ལ། །ལུད་པ་ལུ་ཞིང་སློན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ནི། །རྩ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དཀར་བ་དང་། བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་གྱུར་མཚན་མ་ འདྲེས་བརྣག་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་འདྲེས་མ་དང་ལྡན་ལ། དེ་ཡང་རྣག་ཅིང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ས་ཞག་བསྐ་བས་རླུང་སྐྱེད་ལ། །ཚྭ་བྲོ་མཁྲིས་པ་མངར་བད་ཀན། །དྭངས་མ་ལ་སོགས་ གནོད་འགྱུར་ཞིང་།།རྩུབ་པས་ཟས་ཟོས་རྩུབ་གྱུར་ནས། །ཞུ་བས་རྩ་སྦུབས་འགགས་བྱས་ཏེ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱ་རྦབ་སྐྱེད། །དེ་ནས་ལྟེ་བ་རྐང་པ་དང་། །ཁ་དང་ཕོ་མཚན་སྐྲང་བར་བྱེད། །བཤང་བ་སྲིན་བུ་དང་བཅས་འཁྲུ། །བད་ཀན་ཁྲག་དང་བཅས་པ་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཞག་ཟོས་ན་དེའི་རོ་བསྐ་བས་ནི་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་ལ། ལན་ཚྭ་བྲོ་བས་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །མངར་བག་ལས་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་རྩུབ་པའི་རྒྱུས་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་རྩུབ་པོར་གྱུར་ནས་ས་ཞག་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་སྒོ་འགག་ཅིང་རྒྱུར་མི་རུང་བར་བྱས་ཏེ་རྩ་སྦུབས་དེ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་དང་། བཤང་བ་སྲིན་བུ་དང བཅས་པར་འཁྲུ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་།ཁྲག་དང་བཅས་པའི་བད་ཀན་ཁ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

关于'这是不同病根汇聚，食用泥油而成五种'这句话，白浊病有五种，即从不同病根所生的三种，三者汇聚所生的一种，以及从食用泥油所生的第五种。
关于'此病之前兆是心跳动，皮肤变得粗糙，食欲不振小便黄，无汗体内暖气减，身体疲惫'这句话，此白浊病的前兆是心脏稍微跳动，有时皮肤变得粗糙。
关于'若从风生身疼痛，脉爪眼睛大小便，颜色发黑且粗糙，颤抖浮肿味不知，大便干燥肋脑痛'这句话，从风所生的白浊病会使身体疼痛不适，如针刺般疼痛，脉络和指甲等呈红色且粗糙，身体颤抖，并会被口渴等所困扰。
关于'从胆生脉爪等，青绿发热昏沉重，口渴疲惫喜清凉，体臭口内发苦味，腹泻呕吐酸且热'这句话，从胆所生的白浊病，脉络、指甲、眼睛、大小便呈青绿等颜色，并伴有发热等症状。
关于'痰生脉等发白色，昏沉口内咸味生，汗毛竖立声音哑，咳痰并且变潮湿'这句话，从痰所生的白浊病，脉络和指甲等呈白色，汗毛竖立并伴有怜悯等症状。
关于'三者汇聚难忍受'这句话，从三病根汇聚所生的白浊病具有三种病根的混合特征，且化脓难以忍受。
关于'泥油涩味生风气，咸味生胆甜生痰，损害精华等物质，粗糙食物变粗后，消化堵塞脉道后，如前所述生白浊，然后脐部和脚部，口和生殖器浮肿，大便带虫泻下来，痰中带血而流出'这句话，食用泥油后，其涩味会生风并造成损害，咸味会生胆，甜味会生痰，并会损害精华等身体组织而变得混乱，由于其粗糙性使食物变得粗糙，泥油消化后会堵塞脉道使其无法运行，这些脉道如前所述会生白浊病。之后脐部等处会浮肿，大便会带虫泻下，口中会流出带血的痰液。

།གང་ཞིག་སྐྱ་རྦབ་ནད་ཀྱིས་བཏབ། །དེ་ཡིས་མཁྲིས་སྐྱེད་ཟས་ཟོས་པས། །ཁོང་པ་ཡན་ལག་གནས་མཁྲིས་གནས། །བཤང་ཁྲག་བསྲེགས་ཏེ་མིག་སེར་སྐྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པའི་མི་གང་ཞིག་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་ཅིང་ཟོས་པས། མི་དེའི་ཁོང་པ་དང་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་མཁྲིས་པས་མིག་སེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཁྲག་ དང་ཤ་བསྲེགས་ཤིང་ཚིག་པར་བྱས་པས་མིག་སེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ནི་མིག་དང་པགས་པ་གདོང་། །བཤང་གཅི་སེན་མོ་ཁ་དོག་སེར། །ལུས་ཚ་སྐོམ་དད་ཟས་མི་འཇུ། །སྦལ་འདྲ་དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སེར་གྱི་ནད་དེས་མིག་ལ་སོགས་པ་མདོག་ སེར་པོར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔལ་བ་སེར་པོ་ལྟ་བུའི་མདོག་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་ན། །སྐྱ་རྦབ་ནད་མེད་པར་དེ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མིག་སེར་གྱི་ནད་འདི་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བསྟེན་པ་དང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཤས་ཆེ་བས་མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་མེད་པར་ཡང་ཁོང་བ་དང་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པའི་མཁྲིས་པ་མིག་སེར་སྐྱེད་ པར་བྱེད་དོ།།ཡལ་བར་བོར་ན་ཆེར་སྐྲངས་ཏེ། །གསོ་དཀའ་མིག་སེར་འོར་ཐབས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སེར་གྱི་ནད་དེ་ཉིད་གསོ་བ་མ་བྱས་པར་ཡལ་བར་བོར་ན། ཚབས་ཆེར་སྐྲངས་པར་གྱུར་བ་དེ་ནི་མིག་སེར་འོར་ཐབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གསོ་དཀའ་ཞིང་བཅོས་ པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཧ་ལི་ས་ནི་ལྗང་ནག་སེར། །རླུང་མཁྲིས་མགོ་འཁོར་སྐོམ་དད་ཆེ། །བུད་མེད་ལ་དགའ་རིམས་ཆུང་འདེབས། །ཁོང་རྨྱ་མེ་དྲོད་ཉམས་སྟོབས་འབྲི། །ཧ་ལི་ས་ཀ་ཁྲག་ངན་གྱུར། །ཆུ་སེར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ ཚེ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ལྡང་ཞིང་གནས་ལ་སེར་བར་འགྱུར་ལ།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། རིམས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འདེབས་པ་དང་། ཁོང་རྨྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་དེའི་མིང་ནི་ཧ་ལི་ས་ཀ་ ཞེས་བྱ་བ་ཁྲག་ངན་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་སེར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བླ་བརྣན་སྔར། །འོར་ནད་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དེ་རྣམས་ ཀྱི་བླ་བ་རྣན་སྔར་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་འོར་ནད་སྐྲངས་པ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པས།དེའི་ཕྱིར་འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་འོག་ཏུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། སྐྱ་རྦབ་འོར་ནད་བཅས་པ་དང་། །རྨིག་དང་སེན་མོ་སེར་པོར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་འཁྲུགས་གྱུར་པས་བད་ཀན་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཕྱི་རོལ་རྩར། །འཕྲོས་བྱས་དེ་ཡང་རྒྱུན་སྲང་འགགས། །པགས་པ་ཤ་ལ་གནས་གྱུར་ཏེ། །འོར་ནད་མཐོང་ཞིང་སྐྲང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཁྲུགས་ ཤང་ལྡང་བར་གྱུར་པས་བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩར་འཕྲོས་ཤིང་བྱེ་བར་བྱས་ནས།བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་སྲང་འགགས་པས་པགས་པ་དང་ཤ་ལ་གནས་ཏེ་འོར་ནད་དུ་འགྱུར་ཞིང་མཐོང་ཞིང་མཁྲང་བར་གྱུར་པའི་སྐྲང་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།

凡是患有黄疸病的人，如果食用生成胆汁的食物，胆汁就会在腹部和四肢处积聚，燃烧大便和血液而生成黄眼病。
此病会使眼睛、皮肤、面部、大小便、指甲呈现黄色。身体发热，口渴，食物难以消化，形如青蛙，感官功能衰弱。
当胆汁过多时，即使没有黄疸病也会出现这种症状。
如果置之不理，会严重肿胀，这就是难以治愈的黄眼重症。
哈利萨病会呈现青黑黄色，风胆导致头晕，极度口渴，喜好女色，轻微发烧，神志不清，消化功能减弱，体力衰退。哈利萨病是由血液不良引起的，也称为水黄病。
在这些疾病中，如前所述，肿胀病是最主要的。因此，将对此详细说明。
风气紊乱会导致痰液、血液和胆汁流向外部脉络，当其循环通道阻塞时，病邪会停留在皮肤和肌肉中，形成可见的肿胀病。

། དེ་བས་ཐམས་ཅད་འདུས་གྱུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དེ་བས་ན་འོར་ནད་ཐམས་ཅད་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱེ་བྲག་ལས། །གཟུགས་བྱེད་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད ཅན།།ནད་གཞི་ཐ་དད་གཉིས་དང་ཀུན། །སྣད་དང་དུག་གིས་ཕོག་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་ཐ་དད་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གཉིས་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་བདུན་དང་། སྣད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་དུག་གིས་ཕོག་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ཏེ་སྤྱིར་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རང་དང་གློ་བུར་གཉིས། །ཡན་ལག་ཀུན་སྐྲང་ཕྱོགས་གཅིག གཉིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོར་ནད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ན་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཉེས་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་། གློ་བུར་བའི་ཉེས་པ་དུག་དང་སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་སྐྲང་བའི་འོར་ནད་དང་། ཡན་ ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའོ།།ཁྱབ་དང་མཐོ་དང་མདུད་པ་ཡི། །དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུའང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འོར་ནད་དེ་ནི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་འདོད་ཅིང་བཤད་དེ། ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། ། མཐོ་བ་ནི་གྲོག་མཁར་ལྟར་བགས་ཀྱིས་མཐོ་བའོ། །མདུད་པ་ཅན་ནི་མདུད་པ་ལྟར་ཏོག་ཏོག་པོར་འདུག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་འོར་ནད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འོར་ནད་ཀྱི་ནི་སྤྱི་ཡི་རྒྱུ། །ནད་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་ཉིད། །ནད་ལས་སྨྱུང་སོགས ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་།།མྱུར་དུ་ལྷག་པར་ཟོས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་གློ་བུར་བའི་འོར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ནད་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་འོར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལྷག་པ་ གཞན་ཡོད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བའི་རྒྱུ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་། སྨྱུང་བ་བྱས་ཤིང་ཟས་བཅད་པ་དང་། སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས་ཀྱིས་དུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པར་གྱུར་པའི་མིས་མྱུར་དུ་སྟེ། དེའི་མོད་ལ་ཟས་ དྲག་པར་ཟོས་ན་འོར་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་གཞན་ཡང་ལྕི་བ་དང་། །སྐྱུར་དང་སྣུམ་བསིལ་ལན་ཚྭ་དང་། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ཚ་བ་དང་། །མྱ་ངན་ཆུ་གཉིད་དྲགས་དང་ཡར། །ཟས་ཟོས་ཤ་ལྕི་ཤ་སྐམ་དང་། །མ་ཞུ་ངལ་དང་བུད་མེད་དྲགས། །རྐང་གིས་ལམ་དུ་ འགྲོ་བའམ།།བཞོན་པས་དྲག་ཏུ་བསྐྱོད་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ནད་མེད་པར་གནས་པ་དག་གིས་ཟས་དང་སྐོམ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་དྲགས་པ་བསྟེན་པས་འོར་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'因此说明一切皆由聚合而成'这句话，由于这个原因，所有水肿病都是由三种病根聚合而成，这是仙人如常识子等人所说的。
关于'由于诸因的差别，具有九种形态的本质，病根有别为二和一切，由损伤和中毒而生'这句话，水肿病的因各自确定的差别，具有形态特征分类九种本质，即由风等病根差别而生的三种，由两两混合而生的三种，由一切聚合而生的一种，如是为七种，加上由损伤而生和由中毒而生的两种，总共为九种。
关于'或者内在和突发两种，肢体全肿和局部两种'这句话，水肿病又有两种：一是由内在的病根所生，二是由突发的毒和损伤所生。又有两种：一是身体肢体全部肿胀的水肿病，二是肢体局部发生的水肿病。
关于'由遍布、隆起和结节的形状差别分为三种'这句话，这水肿病由遍布等差别分为三种，诸仙人如是认为并说明：遍布是广大的，隆起是如蚁丘般逐渐升高的，有结节是如结节般凸起的。如是，由这些特征的水肿病是三种。
关于'水肿病的一般原因，由病而生的特殊性，由病致斋戒等虚弱，迅速过量饮食而生'这句话，先天和后天的一切水肿病的共同一般原因是下文所说的，由病根所生的水肿病的特征是有其他特殊的原因，同样突发性的原因是发热等病，以及呕吐药等治疗，以及禁食斋戒，等字所表示的劳累等导致虚弱消瘦的人突然过量饮食则会生水肿病。
关于'其后又有沉重和，酸性油腻寒咸和，碱性猛烈热性和，忧愁水眠过度和，饭后肉重干肉和，不消疲劳女色过，徒步行于道路或，骑乘剧烈摇动是'这句话，其后又有无病之人过度食用沉重等饮食会生水肿病。同样，不消化等也会生病。

། ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཚད་འཁྲུ། །གཞང་འབྲུམ་ལྟོ་བའི་ནད་དང་ནི། །མངལ་ནས་ཁྲག་ཟག་རིམས་ཀྱིས་བཏབ། །གསུད་དང་ཆུ་སེར་སློན་ཉེས་དང་། །སྦྲུམ་མ་དང་ནི་མེ་དབལ་གྱི། །ནད་དང་སྐྱ་རྦབ་དག་གིས་བཏབ། །གཞན་ཡང་ལོག་པར་གསོས་གྱུར་པའི། ། ནད་དེ་བྲང་དུ་གནས་ན་ནི། །སྟོད་སྐྲང་ཆུ་སོར་གནས་སྨད་སྐྲང་། །དབུས་ན་གནས་པ་རབ་ཏུ་སྐྲང་། །ཡན་ལག་ཀུན་ཁྱབ་ཐམས་ཅད་སྐྲང་། །ཉིང་ལག་ལ་བརྟེན་དེ་སྐྲང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནད་རྣམས་ལེགས་པར་གསོས་ཤིང་སྨན དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གསོས་པར་གྱུར་ན་འོར་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དེས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བྲང་ན་གནས་པ་ལུས་ཀྱི་རོ་སྟོད་ཀྱི་ཆ་སྐྲང་བར་བྱེད་ལ། ཆུ་སོར་གནས་ན་ཆུ་སོ་མན་ཆད་ཀྱི་རོ་སྨད་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། ། དབུས་ཏེ་ལྟེ་བ་དང་རྐེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ན་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ན་ཐམས་ཅད་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་རེ་རེའི་ཉིང་ལག་ལ་གནས་ན་གང་ལ་གནས་པའི་ཉིང་ལག་ཉིད་སྐྲང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་རྩ་རྣམས་ཚ། །ཡན་ལག་སྙོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྩ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟོད་པར་ཚ་བ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་སྙོམ་ཞིང་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་སྐྲང་བ་འཕོ་ཞིང་རྩུབ། །སྤུ་རྩུབ སྨུག་ཅིང་གནག་པ་དང་།།ལྤགས་འཁུམས་འདར་བརྩེ་རེག་ན་ན། །ན་ཞིང་ཟུག་པ་བེ+ེམ་བེ+ེམ་པོ། །མྱུར་བར་ལྡང་ཞིང་མྱུར་དུ་ཞི། །སྐྲང་བ་མནན་ན་དམའ་བར་འགྱུར། །སྣུམ་དང་དྲོ་བས་མཉེས་ན་ཞི། །མཚན་མོ་ཆུང་ཞིང་ཉིན་མོ་ཆེ། །པགས་པ་ཡུངས་ཀར་ལྡེ་ གུ་ཡིས།།བསྐུས་ལྟར་ཚ་བ་ཙག་ཙག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ནི། འཕོ་ཞིང་གནས་མ་ངེས་པ་དང་། རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། སྤུ་རྩུབ་པར་གནས་པ་དང་། མདོག་སྨུག་ཅིང་གནག་པ་དང་། པགས་པ་འཁུམས་ཤིང་གཉེར་མ་ཡོད་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་ལ། མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྲང་བའི་ཕྱོགས་ལག་པས་མནན་ན་དམའ་ཞིང་ཀུང་ཀུང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། སྣུམ་བསྐུས་ཤིང་དྲོད་བག་ཏུ་བྱས་ཏེ་མཉེས་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཚན་མོ་སྐྲང་བ་བྲི་ ཞིང་ཆུང་ལ།ཉིན་མོ་སྐྲང་བ་ཆེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། པགས་པ་ཡང་ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཚ་བ་ཙག་ཙག་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་རྩ་སེར་དམར་ལ་གནག་།སྤུ་ནི་དམར་སེར་གྱུར་པ་དང་། །མྱུར་དུ་ལྡང་དང་ཞི་མི་འགྱུར། ། དང་པོར་དབུས་སུ་བྱུང་དང་སྲབ། །སྐོམ་བཅས་ཚ་ཞིང་རིམས་འདེབས་རྔུལ། །མནམ་ཞིང་འདྲུལ་ལ་སྣུམ་མགོ་འཁོར། །བསིལ་བག་འདོད་ཅིང་ཐུར་དུ་འཁྲུ། །དྲི་མནམ་རེག་ན་མི་བཟོད་འཇམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ནི། །མདོག སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་།སྤུའི་མདོག་དམར་སེར་དུ་གྱུར་པ་དང་། མྱུར་དུ་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཞི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐོག་མར་དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་སྐྲངས་ཤིང་མཆེད་པ་དང་། པགས་པ་སྲབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ དང་།།རེག་ན་མི་བཟོད་ཅིང་ན་ལ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་ཡིན་ནོ།

咳嗽、呼吸不适、腹泻、痔疮和腹部疾病，以及从子宫出血、发烧，咽喉肿痛、黄水病、饮食不当，孕妇以及火热病，疾病和白浊病所侵。其他错误治疗的疾病，如果这些病在胸部，则上部肿胀，在水道处则下部肿胀，在中部则极度肿胀，遍及全身则全身肿胀，在支节处则使该处肿胀。
对于咳嗽等疾病以及其他疾病，如果按照医疗典籍所说的方法正确治疗，会成为浮肿病的原因。这些原因会导致风等病症失调，若在胸部则使身体上部肿胀，若在水道处则使腰部以下肿胀。若在中部即脐部和腰部位置，则使身体中部肿胀。若遍及全身，则全身都会肿胀。若在某一肢体的关节处，则使该关节肿胀。
其前兆是脉象发热，使肢体疼痛。浮肿病的前兆是眼睛等部位的脉络剧烈发热，并使肢体疼痛不适。
由风引起的肿胀会游走且粗糙，毛发粗糙，呈暗褐色，皮肤收缩颤抖，触摸疼痛，疼痛时断时续，快速发作也快速缓解，按压肿胀处会凹陷，用油和热敷按摩则会缓解，夜间较轻白天加重，皮肤如同涂抹芥子膏般灼热刺痛。
由风引起的浮肿病具有游走不定、触感粗糙、毛发粗糙、呈暗褐色、皮肤收缩有皱纹等特征，同时快速发作也快速缓解，按压肿胀处会凹陷，涂油热敷按摩则会缓解，夜间肿胀减轻，白天肿胀加重，皮肤如同涂抹芥子膏般灼热刺痛。
胆病导致的脉象呈黄红带黑色，毛发呈红黄色，快速发作但不易缓解，最初从中部开始发作且皮薄，伴有口渴、发热、发烧、出汗，有异味且腐烂，油腻头晕，喜欢清凉，向下泻，有异味，触摸时难以忍受但感觉柔软。
由胆引起的浮肿病具有黄色等色泽，毛发呈红黄色，快速发作但不易缓解，最初从中部开始肿胀扩散，皮肤薄等特征，触摸时难以忍受但感觉柔软。

།བད་ཀན་གཡའ་སྤུ་པགས་པ་དཀར། །མཁྲང་ཞིང་བསིལ་ལ་ལྕི་བ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་འཇམ་ལ་བརྟན་ཞིང་འཐས། །གཉིད་ཆེ་སློན་ཞིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །མནན་ན་མི་འབྱིང་ལྡང་དཀའ་ཞིང་། །ཞི་ དཀའ་མཚན་མོ་སྐྲངས་ཚབས་ཆེ།།འོད་མ་གཙགས་བུ་སོགས་དྲལ་ཡང་། །ཁྲག་མི་འབྱུང་བར་སྦྱིན་བག་འཛག་།དྲོ་དང་རེག་པ་ལ་མངོན་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ནི་སྐྲང་བ་གཡའ་བ་དང་། སྤུ་དང་པགས་པ་དཀར་ཞིང་སྐྱ་བ་དང་། མཁྲང་ཞིང་སྲ་བ་དང་། རེག་ན་བསིལ་བ་དང་། སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། གཉིད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མནན་ན་འབྱིང་ཞིང་སྦོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ལྡང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་ཞི་བ་དཀའ་བ་དང་། མཚན་མོ་སྐྲངས་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཉིན་མོ་སྐྲངས་ཚབས ཆུང་བ་དང་།འོད་མའི་ཚལ་པ་དང་། གཙགས་བུ་ལ་སོགས་པས་དབྲལ་བ་ཡང་ཁྲག་མི་འབྱུང་བར་རིང་ཞིག་ན་སྦྱིན་བག་ནལ་ནལ་པོ་འབྱུང་བ་དང་། དྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། རེག་ཅིང་བྱུགས་ན་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་བྱུང་གསུམ་པོར་ཇི་བཞིན་པ། །རྒྱུ་དང་ མཚན་མ་འདྲེན་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་འོར་ནད་གསུམ་ནི་རྒྱུ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་མ་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།མཚོན་ལ་སོགས་པས་སྣད་གྱུར་ཅིང་། །བཅད་དམ་དབྲལ་ལམ་སྨས་ལ་སོགས། །ཁ་བ་མེ་དང་རྒྱ་མཚོའི་རླུང་། །བསེ་རྩི་ཀ་པི་ཀ་ཆུ་ཡི། །ཁུ་བ་གྲ་མ་སོགས་རེག་པས། །སྐྲང་བ་མཆེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་དམར་ བར་སྣང་།།ཕལ་ཆེར་འཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་སྣད་ཅིང་རྨ་ཕྱུང་ལ། བཅད་པ་དང་དབྲལ་བ་དང་། རྨ་ཕུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འོར་ནད་དང་། སོགས་པ་སྨོས་པས་བརྡུངས་པ་དང་། བཅག་པ་དང་། བསྣུན་པ་ དང་།ལྷུང་བ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། དཀྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་བས་ཕྱིད་པ་དང་། མེས་ཚིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་བའི་རླུང་གིས་ཕོག་པ་དང་། བསེ་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་དང་ཐང་ཆུས་ཕོག་པ་དང་། ཀ་པི་ཀ་ཆུའི་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་སྲལ་ ཕྲེའུ་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲ་མས་རེག་ན་ཡང་སྐྲང་པར་འགྱུར་ཞིང་།སྐྲང་པ་དེ་ཕན་ཚུན་མཆེད་ཅིང་བྱེར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། མདོག་དམར་པོར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་མཁྲིས་པ་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དུག་སྐྱེས་སྲོག་ ཆགས་དུག་ཅན་ནི།།ལུས་ལ་སོང་དང་གཅིན་གྱིས་ཕོག་།སྲོག་ཆགས་དུག་མེད་པ་ཡི་ཡང་། །སོ་དང་མཆེ་བ་སེན་མོས་ཟུག་།གཅིན་རྟུག་ཁུ་བས་སྨེས་པ་དང་། །དྲི་མ་ཅན་གྱི་གོས་ཀྱིས་རེག་།དུག་ཤིང་རླུང་ལ་རེག་པ་དང་། །དབྱིག་དུག་ཕྱེ་མས་རེག་ལས་བྱུང་། །མཉེན་ ཞིང་གཡོ་ལ་འཕྱང་བ་དང་།།མྱུར་གསོད་ཚ་ཞིང་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ལས་སྐྱེས་པའི་འོར་ནད་ནི་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་དུག་ཅན་གྱིས་རེག་ཅིང་ལུས་ལ་སོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གཅིན་གྱིས་ཕོག་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་དུག་མེད་པ་དག་གི་ ཡང་གཅིན་དང་རྟུག་པས་ཕོག་པ་དང་།ཡང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་སོ་དང་མཆེ་བ་དང་སེན་མོས་ཟིན་ཅིང་ཟུག་པ་དག་ཀྱང་འོར་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་དང་རྟུག་པ་དང་ཁུ་ཆུས་སྨེས་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་ དང་བཅས་པའི་གོས་ཀྱིས་རེག་པས་ཀྱང་འོར་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།

痰病引起的肿瘤有瘙痒、毛发和皮肤发白、坚硬而寒冷沉重、油滑柔软而稳固粘着、嗜睡湿润而消化力减退、按压不下陷而难以消退、难以治愈夜间肿胀严重。用芦苇和针等划破时，不出血而流出浆液、喜欢温暖和抚摸。
由两种病因引起的三种肿瘤，其病因和症状是交替出现的。
由三病合并引起的肿瘤具有所有症状的特征。
被武器等所伤、切割或撕裂或受损等，以及寒冷、火烧和海风，被毒藤、卡皮卡树汁液、野生植物等触碰，会引起肿胀蔓延。极其炎热而呈现红色，大多具有胆病的特征。
由毒物引起的和有毒生物的身体接触及被其尿液沾染，无毒生物的牙齿、獠牙、指甲所伤，被尿液、粪便、精液污染，以及被污秽衣物触碰，被毒树的风吹到，被矿物毒粉触碰而引起。柔软、摇动而下垂，迅速致命、发热而疼痛。

།དེ་བཞིན་དུ་དུག་གིས་ཤིང་ལ་རེག་པ་དང་། དུག་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་རེག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་དུག་སྦྱར་མར་བྱས་པའི་ཕྱེ་མས་རེག་པ་ལས་ཀྱང་འོར་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྲངས་པ་དེ་ནི་མཉེན་ ཞིང་འཇམ་པ་དང་།གཡོ་ཞིང་འཕོ་བ་དང་། འཕྱང་བག་ཏུ་གནས་པ་དང་། མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོར་ནད་གསར་བྱུང་བླ་བརྣན་མེད། །གསོ་སླ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་ སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དང་།བླ་བརྣན་གྱི་ནད་གཞན་གྱིས་མ་གཙེས་པ་དག་ནི་གསོ་བར་སླ་ཞིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོ་དཀའ་སྔར་བཤད་ཟིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་གསོ་བར་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བཤད་པའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་ བླ་བརྣན་དུ་མར་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།།མེ་དབལ་ནད་དང་སྣད་པའི་བར། །གནོད་པ་འོར་ནད་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་ནི་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་གཉིས་འདྲེས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ ལས་གྱུར་པ་དང་།།སྣད་པའི་བར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །མེ་དབལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་སྟེ། །གསུམ་ན་གནས་པ་ཡིན་པར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་དེ་ནི་ཕྱི་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དེ། ལ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་ནང་ན། ལ་ལ་ནི་གཉི་ག་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ དབལ་དེ་ཡང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་དཀའ་སྟེ།དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་བས་ནི་ནང་ན་གནས་པ་རབ་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་ལ། ནང་ན་གནས་པ་བས་ནི་གཉིས་ཀ་ན་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནད་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །འཁྲུགས་པའི་ རྒྱུ་ཡིས་ལྡང་གྱུར་ལ།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཚ་བ་ཡིས། །ལུས་ལ་མྱུར་དུ་མཆེད་པར་བྱེད། །དེ་ཡང་ནང་གནས་ནང་དུ་མཆེད། །ཕྱིར་གནས་ཕྱིར་མཆེད་གཉིས་ཀར་གནས། །གཉིས་ཀར་མཆེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་དེ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ རང་རང་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ།ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྨན་དང་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ལྡང་ཞིང་ནད་དེས་ལུས་ལ་མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་ རྒྱས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཆེད་ཅེ་ན། ནང་ན་གནས་པའི་མེ་དབལ་ནི་ནང་ན་མཆེད་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་མཆེད་ལ། གཉིས་ཀར་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཀར་མཆེད་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，由于接触有毒的树木，接触混合毒气的风，以及接触用金银毒物调制的粉末，也会引起肿瘤病。这种肿胀是柔软的，会移动和转移，呈下垂状，能迅速致命，会发热，会引起疼痛。
新发生的肿瘤病没有并发症，容易治愈。这是指新近发生的肿瘤病，发病时间不长，没有其他并发症困扰的病症容易治愈，可以用药物和治疗方法医治。
难治愈的情况前已说明。这是指不能治愈的肿瘤病，在前面身体变化品章节中已经说明，即伴有多种并发症等内容的经文中已经讲述和阐明过了。
从火毒病到瘿病之间，其危害与肿瘤病相似。这是指火毒病是由各种病因单独或两种混合，或全部病因聚集而产生的，以及由瘿病引起的，火毒病共有八种。同样，由风、痰、胆汁等引起的肿瘤病的危害是相似的。
这种病在体内外两处，说明存在于三处。这是指火毒病按外等分类有三种，这是诸位仙人所说的。有的存在于体外，有的在体内，有的同时存在于内外两处。
后者越来越难治愈。这是指火毒病也像后面所说的那样难以治疗，即相比于存在于体外的病症，体内的更难治愈；相比于存在于体内的病症，同时存在于内外的最难治愈。
对于这种病，根据各自的病症，由于扰动的原因而发作，特别是因为热症，会迅速在身体中蔓延。其中内在的向内蔓延，外在的向外蔓延，两处都有的向内外两处蔓延。这是指火毒病会根据风等病的各自特征而发生扰动，由寒、热、涩等原因而发作，特别是因为具有发热和灼烧特征的药物、饮食和生活方式而发作，这种病会迅速在身体中蔓延扩散。至于如何蔓延：存在于体内的火毒病向内部蔓延扩散，存在于体外的向外部蔓延，同时存在于内外两处的则向内外两处蔓延扩散。

།དེ་ལ་ནང་ན་ གནས་པ་ནི།།གནད་རྣམས་ཚ་གདུང་མྱོས་པར་བྱེད། །བུ་ག་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་། །སྐོམ་དད་རབ་ཆེ་གཅིན་ནད་སོགས། །མི་སྙོམས་པར་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །མེ་དྲོད་མྱུར་ཉམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ནང་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་མེ་དབལ་གྱི་ ནང་ནས་ནང་ན་གནས་པའི་མེ་དབལ་ནི་གནད་རྣམས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།སྙིང་ལ་སོགས་པའི་གནད་རྣམས་ཚ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་དང་། མྱོས་ཤིང་རྨོངས་བག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ནང་དུ་བུ་གའི་སྒོ་རྣམས་ལ་གནོད་ ཅིང་གཟིར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་མི་སྙོམས་ཤིང་ལེགས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་དང་ལུས་ཀྱི་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཉམས་པ་ལས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ པར་བྱའོ།།ཕྱི་རོལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གནས་པའི་མེ་དབལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ནང་ན་གནས་པའི་མེ་དབལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་གོ་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་མེ་དབལ་ནི། །རླུང་གི་རིམས་དང་ནད་ ཐབས་འདྲ།།སྐྲང་ཞིང་འགུལ་ལ་ཟུག་པ་དང་། །ཡན་ལག་སྙོམ་ཞིང་བ་སྤུ་བརྩེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མེ་དབལ་གྱི་ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་རླུང་གི་རིམས་དང་ན་བའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མེ་དབལ་དེ་ནི་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་འགྲོ། །མཁྲིས་རིམས་རྟགས་ལྡན་ཤིན་ཏུ་དམར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་མེ་དབལ་ནི་ལུས་ལ་མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་སྨོས་ པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་དམར་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གཡའ་རེག་ན་འཇམ། །བད་ཀན་ལས་བྱུང་རིམས་འདར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་མེ་དབལ་ནི་ཤས་ཆེར་གཡའ་བ་དང་། རེག་ན་འཇམ་པ་དང་། བད་ཀན་ལས་བྱུང་ བའི་མེ་དབལ་དང་རིམས་དང་ཚུལ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མེ་དབལ་སོགས་ཀུན་ཡལ་བར་བོར། །རང་གི་ནད་ཚུལ་བསགས་གྱུར་ན། །དེ་ནི་སྨིན་རྡོལ་རང་རང་གི་། མེ་དབལ་རྨ་ཡི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་ བར་མ་བྱས་ན།རང་གི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བསགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རླུང་གི་མེ་དབལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཁྲིས་པའི་མེ་དབལ་འཕེལ་ཞིང་སྩོགས་པར་འགྱུར་ལ། བད་ཀན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ བད་ཀན་གྱི་མེ་དབལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་ཞིང་རྡོལ་བ་སྟེ། དང་པོར་སྨིན་ནས་ཕྱིས་རྡོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་སྨིན་ཞིང་རྡོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་རང་རང་གི་རྨའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་ཞིང་འཕྱང་བར་བྱེད་དེ། རྨའི་ལེའུ་ ལས།།དེ་ལས། རླུང་ལས་སྔོ་ནག་སྨུག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སྨིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

关于内在的火热病，从诸要害处产生炽热痛苦，损害诸窍穴，极度口渴及小便疾病等，不平衡地出现，以及火力迅速衰退可知。对此，内在火热病等从内在火热病中，内在的火热病是从诸要害处发热等征象可知晓和了知，即心脏等要害处发热而痛苦煎熬，昏迷迷乱，内部窍穴受损而刺痛尤其剧烈，同样极度口渴，大小便等力量不平衡且不能正常排出，腹部火力和身体机能迅速衰退可知晓和了知。
外在则与此相反。即外在火热病的特征应知与内在火热病的特征相反。
其中风引起的火热病，与风热病和病症相似，肿胀、震动、疼痛，四肢麻木而汗毛竖立。对此，风引起的火热病应知与风热病的病症特征相似。同样，此火热病也具有肿胀等症状。
胆引起的迅速蔓延扩散，具有胆热病征象且极为红。胆引起的火热病迅速蔓延遍布身体，具有前述胆热病的征象特征，且极为红色。
痰引起的发痒触摸柔软，如痰热病颤抖。痰引起的火热病多有发痒，触摸柔软，与痰引起的热病相似。
如果放任火热病等一切不管，各自的病情积累增长，则会成熟破溃，各自具有火热病疮的特征。如果放任一切火热病不管不治疗，各自的病症如风等方式积累增长，以风的特征则风火热病增长，以胆的特征则胆火热病增长积累，以痰的特征则痰火热病积累。同样会成熟破溃，即先成熟后破溃，故称成熟破溃。同样，风引起的各自具有疮的特征，如疮品中所说：'其中风引起的呈青黑褐色'等，以及'胆引起的成熟'等，如下所述。

།རླུང་མཁྲིས་ལས་ནི་རིམས་འདེབས་སློན། །བརྒྱལ་ཞིང་ཚད་འཁྲུ་སྐོམ་མགོ་འཁོར། །རུས་ཚིགས་ཆག་ སྙམ་མེ་དྲོད་ཉམས།།མུན་ཞུགས་སྙམ་སེམས་ཡི་ག་འཆུས། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མེ་མདག་ནི། །འབར་བས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་ཚ། །ཕྱོགས་ནི་གང་དང་གང་དུ་མཆེད། །ཁྱབ་པས་ཡན་ལག་དེ་དང་དེར། །མེ་མདག་ཞི་བ་ལྟར་གནག་པའམ། །སྔོ་བ་འམ་དམར་ བས་ཁྱབ་བྱེད་ལ།།མེས་བསྲེགས་ལྟ་བུར་ཆུ་བུར་འབྱུང་། །མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད། །གནད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་མེ་དབལ་ནི། །དེ་ནས་སྟོབས་རབ་སྐྱེས་པའི་རླུང་། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་དྲན་པ་སྟོར། །གཉིད་ཡར་དབུགས་ཀྱི་རྔམ་པ་དྲག་།སྐྱིགས་བུས་འདེབས་ཤིང་ འདི་ལྟ་བུའི།།གནས་སྐབས་དེས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ས་དང་མལ་ཁྲི་སྟན་སོགས་ལ། །གང་དུའང་བདེ་བ་མི་འཐོབ་ཅིང་། །འགྲེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། །ལུས་སེམས་ངལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིས། །གཉིད་ཀྱི་རྨོངས་བག་སད་དཀའ་བ། །དེ་ནི་མེ་འདྲའི་མེ་ དབལ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་ནི་མེ་དང་འདྲ་བའི་མེ་དབལ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མེ་མདག་འབར་བས་ཁྱབ་ཅིང་གཏོར་བ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ཡང་ མེ་དབལ་དེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་མཆེད་ཅིང་ཁྱབ་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་མེ་མདག་འབར་བ་ཞི་བ་བཞིན་དུ་གནག་ཅིང་སྔོ་བ་དང་དམར་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་མེ་དབལ་དེ་ནི་མེས་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུར་ཆུ་བུར་གྱིས་མྱུར་དུ་མཆེད་པར་བྱེད་ ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ལ་སོགས་པའི་གནད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་མེ་དབལ་དེས་དེའི་འོག་ཏུ་སྟོབས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་རླུང་དེས་ཡན་ལག་ན་ཞིང་ གཟེར་བར་བྱེད་པ་དང་།དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ཡར་ཞིང་མེད་པ་དང་། དབུགས་ཀྱི་རྔམ་པ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱིགས་བུའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། མེ་དབལ་གྱི་ནད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་འཐོབ་ཅིང་ མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།སེམས་མལ་ན་བདེ་བར་མི་གནས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་བས་ས་དང་མལ་ཁྲི་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགྲེ་ཞིང་ལྡོག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་།ལུས་དང་སེམས་ངལ་ཞིང་དུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིད་ཀྱི་རྨོངས་བག་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་། དེ་ཡང་སད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།

从风和胆引起发热病，昏厥并且热泻口渴头晕，骨节好像断裂般体温下降，好像陷入黑暗般心生厌食。四肢百骸好像被火炭般，燃烧遍布般发热。向各个方向蔓延，遍布于各个肢体，如同火炭熄灭般发黑，或发青或发红遍布全身。如同火烧般起水泡，迅速蔓延遍布全身。随后侵入要害之火毒，然后风力极大增长，肢体疼痛失去意识，失眠呼吸声粗重，打嗝等这样的，病况会如此发展。对于地面床铺坐垫等，无论在何处都得不到安乐，辗转反侧感受痛苦，由身心疲惫所致，昏睡难醒，这就是如火般的火毒。
所谓，从风和胆引起如火般的火毒，具有发热等症状，身体四肢百骸如同火炭燃烧般遍布极其发热。又此火毒向身体各个方向蔓延遍布的肢体部位，如同火炭燃烧熄灭般发黑发青和发红遍布。又此火毒如同火烧般迅速起水泡蔓延遍布全身，这是由风和胆的原因迅速遍布全身。又如是侵入心等要害之火毒，此后由极大增长的风力使肢体疼痛，失去意识昏厥，失眠，呼吸声粗重，打嗝等病，具有火毒病的病人会经历这样的病况。因心不安而不能安住，无论在地面床铺坐垫等何处都不能得到身心安乐。如是不适而辗转反侧感受痛苦，由身心疲惫所致昏睡，而且很难醒来。

།བད་ཀན་གྱིས་ནི་བཀག་པའི་རླུང་། །བད་ཀན་དེ་བརྟོལ་མང་དུ་བྱེད། །ཁྲག་འཕེལ་ བ་ཡིས་ཁྲག་བརྟོལ་ཏེ།།པགས་པ་ཆུ་བ་ཤ་ལ་གནས། །གནོན་བྱས་ཐོར་བུ་ཕྲ་ཞིང་རིམ། །ཟླུམ་ཞིང་སྦོམ་ལ་སྲ་བ་ཡི། །མཛེར་པའི་ཕྲེང་བ་ཆགས་བྱེད་ཅིང་། །མདོག་དམར་རབ་ན་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཚད་འཁྲུ། །ཁ་སྐམ་སྐྱིགས་ བུ་སློན་མགོ་འཁོར།།རྨོངས་བག་མདོག་ཉམས་བརྒྱལ་དང་ལུས། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །དེ་ལྟར་མཛེར་པའི་མེ་དབལ་ནི། །བད་ཀན་རླུང་འཁྲུགས་ལས་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་འཁྲུགས་པ་ལས་ནི་མཛེར་པའི་མེ་དབལ་ཞེས་ བྱ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱིས་རླུང་དེ་བཀག་ཅིང་འབྱུང་དུ་མི་སྟེར་བ་དང་། རླུང་གིས་བད་ཀན་དེ་བརྟོལ་ཞིང་ཕྱེ་ནས་དུམ་བུ་མང་དུ་བྱས་པའམ། ཡང་ཁྲག་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་མིའི་ཁྲག་ཕྱེ་ཞིང་དུམ་བུར་བརྟོལ་ནས་མཛེར་པའི་ཕྲེང་བའམ་རྨེན་བུའི་ཕྲེང་ བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྲག་གིས་གནོད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་ནས། ཐོར་བུ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་མདོག་དམར་བའི་ཕྲེང་བ་ཆགས་པར་བྱེད་ལ། མཛེར་པའི་ཕྲེང་བ་དེ་ཡང་ནང་དུ་ན་ཞིང་རིམས་ཀྱིས་ འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་མཛེར་པའི་མེ་དབལ་འདི་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་འཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་ལས་རིམས་འདེབས་རེངས། །གཉིད་ཆེ་སློན་བག་ཀླད་པ་ན། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་བྱ་རྨྱང་འདོད། ། བླ་ཞིང་མགོ་འཁོར་ཡི་ག་འཆུས། །རྩུབ་ཅིང་དྲོད་ཉམས་རུས་ཆག་སྙམ། །སྐམ་ཞིང་དབང་པོ་མི་གསལ་ལྕི། །བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་ཞིང་དང་ག་འཁྱིལ། །དེ་ནི་རྩ་སྦུབས་རྣམས་སུ་འགྲོ། །ཕལ་ཆེར་མ་ཞུ་གནས་ན་ཞུགས། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ནི་རབ་མི་ན། ། ཐོར་བུ་སེར་པོ་དམར་པོ་དང་། །དཀར་པོས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ནོར་བུ་ལྟར་སྣང་གནག་ཅིང་སྣུམ། །དྲི་མ་ཅན་ལ་སྐྲང་ཞིང་ལྕི། །རྣག་པའི་ཟབས་ཆེ་རབ་ཏུ་ཚ། །རེག་ན་འཇིག་ཅིང་རྣགས་པ་དང་། །འདམ་ལྟར་ཤ་ནི་ཞིག་གྱུར་ཅིང་། །རྩ་རྒྱུས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན། ། མི་ཡི་རོ་ལྟར་མནམ་མེ་དབལ། །དེ་ནི་འདམ་འདྲ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་ནི་འདམ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མེ་དབལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཡང་མཚན་མ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་སྟེ། ཡན་ལག་ན་ཞིང་བྱ་རྨྱང་བྱེད འདོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རྐྱོང་ཞིང་འདེགས་པར་བྱེད་པའོ།།རུས་པ་ཆག་པ་སྙམ་སེམས་པ་ནི་རུས་པ་དཀྲུམ་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དང་ག་འཁྱིལ་བ་ནི་ཞལ་ཞལ་བྱས་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འཁྱིལ་བའོ། །མེ་དབལ་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནུ་མ་དང་ལྟེ་ བའི་བར་དུ་ཞུགས་ནས།དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྷག་པར་ན་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཐོར་བུ་མདོག་སེར་པོ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་ཅིང་གང་བར་བྱེད་པ་དང་། ནོར་བུའི་མདོག་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྟེ། གནག་ཅིང་སེར་སྐྱར་གནས་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་མདོག་ ནག་པོ་དང་སྨུག་པོར་གནས་པ་དང་།དྲི་མ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣག་པའི་ཟབས་ཆེ་ཞིང་ནང་དུ་ནུབ་པ་དང་། ཤས་ཆེར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། ལག་པ་ལ་སོགས་པས་རེག་ན་འཇིག་ཅིང་ཉམས་ལ་རྣགས་པ་འདམ་ལྟར་གནས་ཤིང་ཤ་རྣམས་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་རྒྱུས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་ཞིང་གསལ་བ་དང་། མི་རོ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མནམ་ཞིང་དྲི་ང་བའི་མེ་དབལ་གྱི་ནད་དེ་ནི་འདམ་འདྲ་བའི་མེ་དབལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།

痰阻碍气，气破痰成多，血增则破血，存于皮肤水肉中。压迫成细小连续，圆而粗硬的疖子串生起，色红甚者发热。咳痰呼吸不适发热泻，口干呃逆流涎头晕，昏沉色衰昏厥及身，肢体疼痛火力衰。如是疖子火毒，是由痰气紊乱所致。
关于这段，痰和气紊乱会导致疖子火毒之病，即是痰病阻碍气且不让其流通，气破开痰成为多块，或者血液增盛之人的血被破开成块而生疖子串或腺体串。即在皮肤等处的血受损紊乱后，形成细小等特征和红色的串，这疖子串内部疼痛且发热等症状。如此所说的疖子火毒是由痰和气紊乱所致。
痰胆引起发热僵硬，嗜睡流涎脑部痛，肢体疼痛欲伸展，虚弱头晕食欲差。粗涩失温如骨折，干燥诸根不清重，鼻涕泻泄胃翻腾，此病行于脉腔中。多在不消化处入，一处并非极痛苦。黄色红色及白色，遍布各处成疙瘩。如宝石般黑而润，有臭肿胀且沉重，脓疮深重极炎热，触之即坏化脓且，如泥肉已坏烂，筋脉清晰可见是。如人尸臭火毒，此说名为泥状病。
关于这段，痰和胆汁会引起泥状火毒。其症状有发热等，肢体疼痛欲伸展即是相互伸展举起。如骨折般疼痛是感觉骨头断裂。胃翻腾是感觉翻腾且痰等盘旋。此火毒多入于不消化处即乳头与脐间，依于一处并不特别疼痛。或者同样遍布黄色等疙瘩，如宝石色般显现，即黑而微黄，多为黑色和深褐色，具有臭味等，脓疮深陷，多数极热，用手等触摸则坏损化脓如泥般存在且肉已坏，因此筋脉等清晰可见，如尸体般极臭的火毒病即称为泥状火毒，此为仙人们所说。

།ཀུན་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། །ལུས་ཟུངས་ཀུན་ལ་རབ་ཁྱབ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་ནད་གཞི་ཀུན་ལས་སྐྱེས་པ་ནད་གཞི་གསུམ་ཅར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དེས་ནི་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་མཆེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ཡི་རྒྱུ་ཡི་སྨས་ལས་འཁྲུགས། །ཁྲག་བཅས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། ། མེ་དབལ་དུ་ནི་རླུང་གིས་བྱེད། །རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་འདྲ་བའི། །འབྲུམ་བུས་ཁྱབ་སྐྲང་རིམས་འདེབས་ན། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ལ་དམར་ཞིང་སྔོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་སྨས་པར་གྱུར་པ་ལས། རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན ཁྲག་དང་བཅས་པའི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱས་ནས།མེ་དབལ་གྱི་ནད་རླུང་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་དམིགས་ ཐ་དད་ལས་གྱུར་གསུམ།།གཉིས་གྱུར་བླ་བརྣན་མེད་གསོ་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དམིགས་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་གསུམ་སྐྱེད་ཅིང་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་བླ་བརྣན་མེད་པ་དག་ཀྱང་གསོ་སླ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བླ་བརྣན་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཤེས་པའི་ལེའུ་ལས་སྨོས་པའི་སྐེམ་པ་དང་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨ་དང་འདུས་པ་ལས་བྱུང་དང་། །ཐམས་ཅད་གནད་ནི་ཁྱབ་པ་དང་། །རྩ་དང་ཆུ་བ་ཤ་འདྲུལ་དང་། །མི་རོའི་དྲི་འདྲ་རུལ་གསོ་དཀའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གཉིས་པོ་རྨ་འམ་གནད་པའི་ནད་ལས་བྱུང་བ་དང་། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དེ་ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་དང་ནད་གཞི་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་མེ་དབལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་རྣམས་ཁེབས་ཤིང་ཁྱབ་པ་ནི་གསོ་དཀའ ལ།དེ་བཞིན་དུ་རྨ་ལ་སོགས་པ་འདྲུལ་ཞིང་ཞིག་པ་ཡང་གསོ་དཀའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མི་རོའི་དྲི་འདྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མནམ་པ་དེ་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་ དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས།ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་དང་གཟི་གུ་དང་སྲིན་བུའི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པའི་ནད་དུ་ཚུལ་གཅིག་པས་མེ་དབལ་གྱི་རྗེས་ལ་མཛེ་ ནད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

对于'具有一切生起的特征，遍及一切身体组织'这句话，火热病从一切病因中生起，具有三种病因的特征，并且遍及所有身体组织并蔓延。
对于'由外部创伤原因而紊乱，引起带血的胆汁，风引起火热病，如豌豆库兰塔般的疱疹遍布肿胀发热，极热且呈红蓝色'这句话，由外部武器等创伤引起，若风紊乱，则会产生并增长带血的胆汁，风会引起火热病，其特征是遍布如豌豆库兰塔般的小疱疹，并伴有肿胀等症状。
对于'由不同病因所生的三种，两种混合无恶候易治'这句话，由不同病因所生的三种火热病容易治愈。同样，由两种病因混合所生的无恶候火热病也容易治愈。其中恶候是在身体变化认知章节中所说的消瘦、肤色不美等症状。
对于'由创伤和积聚所生，以及遍及所有要害，脉络体液肉腐烂，如尸臭腐败难治愈'这句话，两种火热病，即由创伤或要害之病所生，以及由积聚所生的是难以治愈的。所有即由不同病因和两种病因所生的火热病遍及要害也难以治愈，同样创伤等腐烂坏死也难以治愈。特别是如尸臭般极其腥臭的也是难以治愈的。
这是《医论八支精要释·词义月光》，由大师月喜所作的第十三章病因处所释。
对于'此后将说明麻风病、白癜风、疥疮和虫病的病因'这句话，因为同属皮肤病的缘故，在火热病之后开始讲述麻风病等的章节。

།ཁ་ཟས་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མི་འཕྲོད་བསྟེན། །དམ་པ་སྨོད་དང་སྲོག་གཅོད་དང་། །གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་སོགས་བསྟེན་དང་། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་འཕྲལ་བྱས་དང་། །སྔོན་ཆད་བྱས་པས་ནད་ བསླངས་ནས།།རྩ་ལ་ཐད་ཀར་གྲམ་ནས་ནི། །ཤ་དང་པགས་པ་ཆུ་སེར་ཁྲག་།གནོད་བྱས་སླ་བར་གྱུར་ནས་ནི། །དེ་ནས་ཕྱིར་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །པགས་པའི་མདོག་ནི་མི་སྡུག་བྱེད། །མི་བཟད་དེ་ནི་མཛེ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་སྟེ། ། ཟས་གྲང་ཆེས་པ་དང་ཚ་ཆེས་པ་དང་། ཡ་བ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསོད་པ་དང་རྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་མི་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་དང་ཉ་དང་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་རླན་ཅན་གྱི་ཤ་ལྷན ཅིག་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕྲོད་པའི་རྣམ་པ་ཟས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་བསྟེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགལ་བའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པར་འཚེ་ཞིང་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་ དང་ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་དང་།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་འཕྲལ་དུ་ཚེ་འདིར་བྱས་པ་དང་། ཡང་ན་སྔོན་ཆད་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསླང་ཞིང་བསྐྱེད་ནས་གནོད་པར་ གྱུར་པ་རྩ་ལ་ཐད་ཀར་གྲམ་ཞིང་ཞུགས་ནས།པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཤིང་ནད་བསྐྱེད་ནས་སླ་ཞིང་ཞུམ་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དེ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཐོན་པར་འགྱུར་ཏེ། པགས་པའི་མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ མདོག་དུ་མར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་མཛེ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པས་བཤད་དོ། །གང་ཕྱིར་དུས་ལས་ཡལ་བར་བོར། །དེ་ནི་ལུས་ཀུན་མ་རུངས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་མཛེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་གསོ་བའི་ དུས་ལ་བབ་པ་དེ་ལས་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་བར་མ་བྱས་ན་ནད་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་མ་རུང་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མིང་མཛེ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།།ལུས་ཟུངས་ལ་ཞུགས་ནང་དུ་ཁྱབ། །ཐམས་ཅད་འདྲུལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །རྔུལ་བཅས་ རུལ་ཞིང་མནམ་པ་དང་།།སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་མི་བཟད་སྐྱེད། །སྤུ་ལྤགས་ཆུ་བ་རྩ་ཆེན་དང་། །རུས་པ་སྙི་བ་རིམ་བཞིན་ཟ། །དེ་བས་ཤ་བཀྲ་ཕྱི་རོལ་ཏེ། །མཛེ་ལས་གཞན་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་དེ་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ ཅད་དུ་ཞུགས་ཤིང་ནང་དུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ལུས་ཟུངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདྲུལ་ཞིང་གཤེར་བར་བྱས་ནས་ལུས་ལ་འབུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།འབུ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་སྤུ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་། རུས་པ་ སྙི་བའི་རྣ་བ་དང་སྣའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རུས་པ་མཉེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ཟ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཤ་བཀྲ་ལ་ནི་འདྲུལ་བ་དང་འབུ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། དེ་པགས་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་ནི་མཛེ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ནད་གཞི་ གསུམ་དང་འདྲེས་པ་དང་།།འདུས་གྱུར་མཛེ་ནད་རྣམ་པ་བདུན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། ཉེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྣ་གཉིས་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་ གྱུར་པ་གསུམ་དང་།དེ་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་བདུན་ནོ།

关于饮食行为错误，特别是食用不相宜之物，诽谤圣者、杀生，以及抢夺他人财物等行为，当下所造恶业以及往昔所造之业而引发疾病。直接扩散至脉中，损害肉、皮肤、黄水、血液。变得容易受损之后，随后便向外显现。使皮肤变得丑陋，这种难以忍受的病称为麻风。
关于饮食和行为错误，即食用过冷或过热之物，食用豆类等，同样还有行为等，如杀生、偷盗等罪业，特别是食用不相宜的食物，如鱼和牛奶同食，蜂蜜和潮湿肉类同食等不相宜的种类，如食物品章中所说那样。同样特别是做违逆的行为，伤害并损恼他人，说粗暴语，想要伤害他人，即身语意造作不善业，诽谤圣者等恶业，当下此生所造，或是往昔所造积累习惯的业，引发风等病症群，损害直接扩散至脉中。损害皮肤等并引发疾病而变得柔软萎缩后，随后这些病症向外显现，使皮肤变得丑陋，从原来的颜色变成多种不同的颜色的病，称为麻风。这是大仙人遮阳那子等所说。
为何弃置不顾于时，则使全身变得糟糕。为何称为麻风呢？因为在应当治疗的时机置之不理而未加医治，则此病会使一切变坏并造成损害，因此解释说名为麻风。
进入身体组织内部遍及，使一切腐烂。伴有汗液腐臭，产生难忍的微小虫子。依次食蚀毛发、皮肤、肌肉、大脉和软骨。因此白癜风在外表，说明与麻风不同。麻风病进入精华等一切身体组织并遍及内部后，使那些身体组织全部腐烂变湿，在身上产生虫子。这虫子极其微小，产生难以忍受的病痛，食蚀毛发等，软骨是指耳鼻部位的柔软骨骼，会食蚀这些。因此白癜风没有腐烂和虫子等，它存在于皮肤外部，与麻风不同，这是诸位仙人所说。
三种病根和混合的，以及合并成的麻风病有七种。麻风病有七种，即不同病根：风、胆和痰所致的三种，这些病素两两混合所致的三种，三者皆合并所致的一种，如是为七种。

།ཀུན་ཀྱང་ཉེས་གསུམ་ལས་བྱུང་ཡང་། །དེ་ལས་ལྷག་པ་ལས་མིང་འདོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཀུན་ཀྱང་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་ཉེས་པ་གང་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པར་གནས་པ་ལས་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་མཛེ་ནི་ཐོད་པ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ནི་ཐོད་པ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས གྱུར་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ནད་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཟླུམ་གླང་ཤུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནི་མཛེ་ནད་ཟླུམ་ པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གླང་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རླུང་མཁྲིས་ལས་སྐྱེས་རི་ཤྱའི་ལྕེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་རི་ཤྱའི་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་རླུང་ལས་གྱུར་པགས་པ་གཅིག་།འབྲུམ་ཕྲན་དང་ནི་ ཤ་བཀྲ་དང་།།འབྲས་བྱེར་ཆུ་སེར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་མཛེ་ནད་པགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ། །ཤུ་བ་རྨ་ཁ་བརྒྱ་པ་དང་། །པདྨ་དཀར་པོ་འབྲུམ་བུར་བཅས། ། གཡན་པ་པགས་པ་མྱགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ནི་ཤུ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་འོལ་མ་སེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ཆ་མཉམ་པ་ལས་ནི་འོལ་མ་སེ ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མཛེ་ནད་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་གསུམ་དང་ཤུ་བ་དང་། །འོལ་མ་སེ་དང་པདྨ་དཀར། །རི་ཤྱའི་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །འདི་བདུན་མཛེ་ནད་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་དེ་དག་གི་ ནང་ནས་དང་པོའི་གསུམ་པ་སྟེ།ཐོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་དང་། ཟླུམ་པོ་སྟེ་གསུམ་དང་། མཛེ་ནད་ཤུ་བ་དང་། འོལ་མ་སེ་དང་། པདྨ་དཀར་པོ་དང་། རི་ཤྱའི་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདུན་པ་འདི་དག་ནི་མཛེ་ནད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

虽然一切都是由三种过失而生，但依据其中较重者而命名。这是说，虽然所有麻风病都是由三种病根所生，但是依据其中哪种过失较重而突出的，就依此命名为'风所生'等。
风性麻风如颅骨。这是说，由风分较重的积聚所生的病，称为'如颅骨'。
胆所生为优昙钵罗。这是说，由胆分较重的积聚所生的病，将出现称为'优昙钵罗'的病。
痰所生为圆形象疮。这是说，由痰分较重的积聚所生的麻风，将出现称为'圆形麻风'和'象疮'的病。
风胆所生为鹿舌。这是说，由风和胆两者较重所生的，将出现称为'鹿舌'的麻风病。
痰风所生为皮肤一、小疱及白斑、粟疮和黄水。这是说，由痰和风分较重所生的，将出现称为'皮肤'等病。
由痰胆所生的疮、百孔疮、白莲花及疱疮、瘙痒和皮肤糜烂。这是说，由痰和胆两者较重所生的麻风病，将出现疮等六种病。
积聚所生为奥玛色。这是说，由三种病根平均所生的，将出现称为'奥玛色'的麻风病。如此，麻风病共有十八种。
最初三种及疮病、奥玛色和白莲花、鹿舌等，这七种是大麻风病。这是说，在这些麻风病中，最初三种即如颅骨、优昙钵罗、圆形三种，以及麻风疮病、奥玛色、白莲花、鹿舌等，应知这七种是称为大麻风病。

།མཛེ་ ནད་སྔོན་བྱུང་མཚན་མ་ནི།།ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའམ་རེག་ན་རྩུབ། །རྔུལ་འབྱུང་མི་འབྱུང་མདོག་མི་སྡུག་།ལུས་ཚ་གཡའ་ཞིང་ལྤགས་ཚོར་མེད། །ཐོར་བུ་ཕྲའུ་མཐོ་བ་དང་། །རྨ་ནི་ལྷག་པར་གཟེར་བ་དང་། །མྱུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་རིང་དུ་གནས། །འཚོབས་པ་དག་ཀྱང་རྩུབ་ པར་འགྱུར།།རྒྱུ་ཆུང་གིས་ཀྱང་ནད་ཆེར་ལྡང་། །བ་སྤུ་བརྩེ་ཞིང་ཁྲག་མདོག་གནག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། པགས་པའི་མཐར་ཆེད་འགའ་ནི་འཇམ། ཆེད་འགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་དང་། ཆེད་འགའ་ནི་རྔུལ་འབྱུང་། ཆེད་འགའ་ནི་རྔུལ་མི་འབྱུང་བ་དང་། མདོག་ཤིན་ཏུ་མི་སྡུག་པར་སྣང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚ་བ་འུར་འུར་བོས་ཁྱབ་པ་དང་། ཐོར་བུ་ཏལ་ཏིལ་མཐོ་བར་ཆགས་པ་དང་། རྨ་གས་པ་དང་། ཚིག་པ་དང་། སྣད་པ་ལས བྱུང་བ་རྣམས་ལྷག་པར་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་།།ཡང་རྨ་དེ་དག་ཉིད་མྱུར་དུ་འགྱུར་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། མྱུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྨིན་པ་དང་། རྨ་ཉིད་དུ་རིང་དུ་གནས་ཤིང་མི་འདྲུབས་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྨ་འཚོབས་པ་དག་ཀྱང་རེག་ན་རྩུབ་ཅིང་མི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། རྨ་ དེ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་དག་གིས་ཀྱང་སླར་ཞིག་ཅིང་ནད་ཆེར་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་དང་།བ་སྤུ་རྣམས་བརྩེ་ཞིང་བཤོར་བ་དང་། ཁྲག་གི་མདོག་ནག་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐོད་པ་ལྟ་བུ་གནག་ཅིང་སྨུག་།རྩུབ་སྲ་ཚོར་བ་ཆུང་ལ་སྲབ། །ཁྱབ་ ཅིང་མཐའ་མ་མི་མཉམ་ལ།།བ་སྤུ་ལངས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་ཟུག་ཅིང་གཡའ་བ་ཆུང་། །མྱུར་དུ་ཁྱབ་བྱེད་ཐོད་པ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཐོད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པའི་རུས་པ་སྨུག་ནག་ལྟ་བུའི་མདོག་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། ལུས་རེག་ན་ རྩུབ་པ་དང་།སྲ་ཞིང་མཁྲང་བ་དང་། པགས་པ་ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང་། སྲབ་ཅིང་ཟབས་ཆུང་བ་དང་། ཁྱབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མཐའ་མ་མི་མཉམ་ཅིང་རིང་ཐུང་དུ་འདུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བ་སྤུ་ལངས་ཤིང་བཤོར་བས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པ་ དང་།ཤིན་ཏུ་ཟུག་ཅིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། ཤས་ཆེར་མི་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ུ་དུམ་བཱ་ར་སྨིན་པ་ལྟར། །པགས་སྤུ་སྨུག་རྩ་དཀར་བས་ཁྱབ། །ཤས་ཆེར་མཐུག་དང་ཤས་ཆེར་འདྲུལ། །ཚ་བའི་ནད་དང་ཁྲག་ཤས་ཆེར། །མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་འདྲུལ་ བར་བྱེད།།འབུ་ཅན་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟར་པགས་པ་དང་སྤུ་ནག་པོར་གནག་པ་དང་། རྩ་དཀར་ཞིང་སྐྱ་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པ་དང་། ཤས་ཆེར་མཐུག་ཅིང་ལྷུན་སྡུག་པ་དང་། ཤས་ ཆེར་འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པ་དང་།ཚ་བ་དང་། ནད་ཀྱི་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཁྲག་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མྱུར་དུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟན་ཞིང་འཐས་ལ་ལྕི་ཞིང་འཇམ། །དཀར་དམར་མྱུར་དུ་མི་མཆེད་ལ། །ཕན་ཚུན་འདབ་འབྲེལ་ཤུ་བ་སློན། །གཡའ་ཞིང་རྣག་ ཆེ་འབུས་གང་ལ།།མཐའ་མ་འཇམ་ཞིང་སེར་པོར་སྣང་། །གོར་གོར་པོར་གནས་ཟླུམ་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཟླུམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དང་། འཐས་ཤིང་སྲ་བར་ཆགས་པ་ དང་།ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འདབ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། ཤུ་བ་སློན་ཞིང་གྱེན་དུ་འབུར་བ་དང་། གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། མཐའ་མ་རེག་ན་འཇམ་ཞིང་མདོག་སེར་བར་སྣང་བ་དང་། ཟླུམ་པོའི་དབྱིབས་ གོར་གོར་པོའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

麻风病先前出现的征兆是：非常柔软或触摸时粗糙，有汗或无汗，颜色不美，身体发热发痒且皮肤无感觉，出现细小突起，伤口特别疼痛，迅速出现且长期存在，愈合处也变得粗糙。轻微原因也会引发重病，汗毛竖立且血色发黑。
所有麻风病的前期症状是这些：皮肤表面有些地方柔软，有些地方非常粗糙，有些地方出汗，有些地方不出汗，颜色非常难看，身体四肢都有灼热感遍布，出现芝麻大小的突起，伤口开裂、烧伤、擦伤等处特别疼痛，这些伤口迅速发展成熟，快速出现成熟后，伤口长期存在不愈合，即使伤口愈合处触摸时也粗糙不适，即使是很小的致病原因也会再次破损并引发重病，汗毛竖立脱落，血色呈现黑色。
头盖骨样的麻风病呈黑褐色，粗糙坚硬，感觉迟钝且薄，遍布且边缘不平，汗毛竖立遍布。剧痛而微痒，迅速蔓延如头盖骨。
所谓头盖骨样麻风病是指：如头盖骨般呈褐黑色，触摸时粗糙，坚硬僵硬，皮肤感觉迟钝麻木，薄而浅表，遍布范围广，边缘不平且长短不一，同样汗毛竖立脱落遍布蔓延，剧痛且病情严重，大多不痒等。
如乌东巴拉果实成熟般，皮肤和毛发呈褐色，白色血管遍布。多数厚实多数腐烂，热病和血症严重，迅速成熟且腐烂。有虫的乌东巴拉麻风病。
所谓乌东巴拉麻风病是：如同乌东巴拉果实成熟时般皮肤和毛发呈黑色，血管发白且遍布覆盖，多数厚实丑陋，多数腐烂化脓，发热，病情严重且血症严重，迅速成熟等。
坚固粘稠且沉重柔软，白红色不迅速蔓延，互相连接翘起湿润，发痒且脓多虫满，边缘柔软呈黄色，圆形存在即圆形麻风。
所谓圆形麻风病是：呈现圆形，其特征是坚固不变，粘稠坚实，性质沉重等，互相连接生长，翘起隆起，瘙痒等症状严重，边缘触摸柔软且呈现黄色，呈圆形状态存在。

།གཡའ་ཞིང་ཕྲ་ཙག་གནག་པ་དང་། །ཆུ་སེར་མང་བ་གླང་ཤུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་གླང་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཡའ་བ་དང་བཅས་ཤིང་འབྲུམ་ཕྲན་ཕྲ་མོ་ཙག་ཙག་པོས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞིང་། མདོག་གནག་པ་དང་། ཆུ་སེར་ མང་དུ་འཛག་པ་ཡིན་ནོ།།རྩུབ་ཅིང་སྲ་ལ་མཐའ་མ་དམར། །ནང་ན་གནག་ཅིང་མཐོ་བ་དང་། །ཟུག་ཅིང་ཚ་ལ་ན་ཞིང་རྣག་།འབྲུམ་བུ་རྩུབ་པོས་ཁྱབ་པ་དང་། རི་ཤྱའི་ལྕེ་ནི་དབྱིབས་འདྲ་བ། །འབུ་མང་རི་ཤྱའི་ལྕེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རི་ཤྱའི་ལྕེ་འདྲ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་སྲོག་ཆགས་རི་ཤྱའི་ལྕེ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོག་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་རེག་ན་མི་བདེ་བ་དང་། མཐའ་མ་དམར་བ་དང་། ནང་གི་དབུས་ཀྱི་ཁ་དོག་གནག་པ་དང་། དབུས་མ་དེ་ཉིད་མཐོ་ཞིང་གློ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཟུག་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་པ་དང་།འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་རྩུབ་པས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པ་དང་། འབུའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོའི་ལྤགས་འདྲ་རེག་རྩུབ་ལྤགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི། གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་དང་འདྲ་བར་མཐུག་ཅིང་ རེག་ན་རྩུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་པུར་བཤད་ལ་གཞི་ཆེ་བ། །རྔུལ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཉ་ལྤགས་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་གཞི་ཆེ་ཞིང་ལྷུན་སྡུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྔུལ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཉའི་པགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཐུག་ཐུག་པོ། ། རེག་ན་རྩུབ་དང་ལྡན་པ་དང་། །གཡའ་ཞིང་སྲ་ལ་གནག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་ཏུག་ཏུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་འདར་ཞིང་དྲོད་པ་ལས་ཏུག་ཏུག་པོར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། གཡའ་བ་ལ་སོགས པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཤ་བཀྲ་ནང་རྩུབ་ཕྱི་རོལ་འཇམ། །ཕྲུགས་ན་གློག་པ་འབྱུང་བ་དང་། །རེག་ན་འཇམ་ཞིང་སྲབ་པ་ལ། །ཀུ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟར་དམར་དཀར། །ཕལ་ཆེར་རོ་སྟོད་དག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཤ་བཀྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ན་ རྩུབ་པར་གནས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐའ་ཅུང་ཟད་འཇམ་པར་གནས་ཏེ།དེ་ཕྲུགས་པར་གྱུར་ན་གློག་པའི་རྡུལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། རེག་ན་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་ལ་ཟབས་ཆུང་བས་སྲབ་ཅིང་ཀུ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟར་རྩ་དམར་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཤས་ཆེར་རོ་སྟོད་ ཀྱི་རྒྱབ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།རྨེན་བུ་དམར་པོ་གཡའ་དང་ལྡན། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བྱེར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་རྨེན་བུ་དམར་པོ་ཤིན་ཏུ་གཡའ་བ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པ་ལ་བྱའོ། །རྐང་པ་ལག་པ་གས་ པ་དང་།།མི་བཟད་ན་ཞིང་གཡའ་ཚབས་ཆུང་། །རྐང་ལག་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་ལག་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་གས་ཤིང་སེར་ཀ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གཡའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐོར་བུ་དམར་ པོས་ཁྱབ་པ་དང་།།རིང་དུ་མཆེད་ཅིང་དཱུར་བ་འདྲ། །པགས་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་འདྲ། །གཡའ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་པ་དང་། །ཟླུམ་པོར་འབྱུང་བ་ཤུ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཛེ་ནད་ནི་ཐོར་བུ་ཕྲ་མོ་དམར་པོས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ རིང་དུ་མཆེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་འཕྲོས་པ་དང་།།མདོག་རྩཝ་དཱུར་བ་འདྲ་བར་ལྗང་བ་དང་། པགས་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་འདྲ་བར་སྔོ་བ་དང་། གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

对于'发痒且细小黑暗，以及黄水较多是牛癣'这句话，所谓牛癣麻风病，是伴有瘙痒且遍布细小颗粒，颜色发黑，并且流出大量黄水。
粗糙且坚硬边缘发红，内部发黑且隆起，疼痛发热并且化脓，遍布粗糙的疱疹，形状如鹿舌，多虫且形如鹿舌之说。关于形如鹿舌的麻风病，是形状如同野兽鹿舌，其特征是触感极其粗糙且不适，边缘发红，内部中央颜色发黑，中央部位隆起鼓胀，同时伴有疼痛等症状，遍布细小粗糙的疱疹扩散，虫群极多。
关于'如象皮触感粗糙的皮'这句话，所谓皮肤型麻风病，是如同大象皮肤一样厚实且触感粗糙。
关于'单独出现且基础广大，不出汗且如鱼皮'这句话，所谓单独型麻风病是发病部位基础广大且完整，同时不出汗，如同鱼皮。
关于'细小疱疹密集，触感粗糙，发痒坚硬且发黑'这句话，所谓细小疱疹型麻风病是突突跳动，即四肢部位颤动发热而突突跳动，同样触感粗糙，具有发痒等特征。
关于'花斑肉内粗外光滑，搔抓会出现鳞屑，触感光滑且薄，如枳壳花般红白，多发于上身'这句话，所谓花斑麻风病是内部粗糙而外表边缘略显光滑，搔抓后会出现鳞屑，触感光滑柔软且较薄，如同枳壳花一样红白相间。这种病多发于上身背部等处。
关于'红色腺体伴有瘙痒，遍布称为麻'这句话，所谓散发型麻风病是指遍布且覆盖着伴有剧烈瘙痒的红色腺体。
关于'手脚开裂，难忍疼痛且瘙痒程度轻，称为手脚溃烂'这句话，所谓手脚溃烂型麻风病是手脚开裂且多生裂纹，难以忍受的疼痛和轻微瘙痒。
关于'遍布红色斑点，长期扩散如同毒草，皮肤如同槐花，发痒且持续存在，呈圆形出现的是疥疮'这句话，所谓疥疮型麻风病是遍布并扩散着红色细小斑点，同样长期扩散蔓延，颜色如同毒草般发绿，皮肤如同槐花般发青，具有发痒等特征。

།རྩ་བ་སྦོམ་ཞིང་ཚ་བཅས་ན། །དམར་ཞིང་སྨུག་ལ་རྨ་ཁ་མང་། །རྣག་ཅིང་འབུ་ མང་ཁ་བརྒྱ་པ།།ཕལ་ཆེར་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་རྨ་ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་སྦོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། རྨའི་ཚོགས་ཁ་མང་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལུས་ཕལ་མོ་ཆེར་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།མཐའ་མ་དམར་ཞིང་དབུས་ན་དཀར། །གཡའ་ཚ་ན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐོ་ཞིང་རི་མོ་བརྟན་པས་ཁྱབ། །པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་རྒྱས་ཤིང་། །སྟུག་ཅིང་ཆུ་སེར་ཁྲག་མང་ལ། །ཕལ་ཆེར་མྱུར་རྡོལ་པད་དཀར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ མཚན་ཉིད་ནི།གང་དུ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ཐོག་ཐག་དམར་བ་དང་། དབུས་ན་པདྨ་དཀར་པོ་ལྟར་དཀར་བ་དང་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གློ་ཞིང་མཐོ་བ་དང་རྩ་རིས་བརྟན་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་རྩའི་རི་མོ་རྩ་དམར་བས་རྒྱས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ མཐུག་ཅིང་ཟབས་ཆེ་བ་དང་།ཆུ་སེར་དང་ཁྲག་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་མྱུར་དུ་རྡོལ་ཅིང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་སྲབ་པའི་འབྲུམ་བུ་དཀར། །དམར་བས་གང་བ་འབྲུམ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པགས་པ་སྲབ་པའི་འབྲུམ་བུ་ མདོག་དཀར་དམར་དུ་གནས་པས་གང་ཞིང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཡའ་བའི་ནད་ནི་གཡའ་བ་དང་། །འདྲུལ་ཞིང་ལྷག་པར་ན་བ་དང་། །འབྲུམ་བུ་ཕྲ་གནག་མང་པོ་ནི། །ཕལ་ཆེར་རྐུབ་ལག་གྲུ་མོར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་གཡའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ མདོག་གནག་པ་མང་པོར་འབྱུང་ལ།།དེ་ཡང་གནས་ནི་ཕལ་ཆེར་རྐུབ་དང་ལག་སོར་དང་གྲུ་མོ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་ལྷག་པར་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོར་བུ་བཅས་ཤིང་རེག་མི་བཟོད། །གཡའ་ ཞིང་དྲོ་ཚ་ན་དང་བཅས།།དམར་ལ་པགས་པ་མྱགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་པགས་པ་མྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོར་བུའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཡང་རེག་ན་མི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འོལ་མ་སེ་ནི་ རབ་ཚ་ན།།སྟོད་ནི་དམར་ཞིང་གནག་པ་སྟེ། །འོལ་མ་སེ་ཡི་འབྲས་བུ་འདྲ། །མཛེ་ཡི་མཚན་མ་ཀུན་དང་ལྡན། །དེ་བས་ཁ་དོག་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་འོལ་མ་སེ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་ན་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོད་དམར་ཞིང་སྨད་གནག་པས་འོལ་མ་ སེ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།འོལ་མ་སེ་འདྲ་བའི་མཛེ་ནད་དེ་ཡང་མཛེའི་མཚན་མ་མ་ལུས་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཁ་དོག་གཅིག་དང་མི་ལྡན་གྱི། ཁ་དོག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །མཛེ་ནད་རྣམས་མཚན་མ་དེ་ལས་མཛེར་གྱུར་པ་ ནི་མཚན་མ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཐོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཛེ་ནད་གཞིར་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ནི་ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ལས་གཡོ་བ་དང་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་མཚན་མ་ཡང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ མཚན་མ་ལས་ཏེ།རླུང་གི་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་དམར་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་ནི་འཇམ་པ་དང་། སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཚན་མའི་ལས་དེ་དག་གིས་ནད་ཀྱི་ཤས་རྒྱས་པ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མཛེ་ནད་ནད་གཞི་ ཤས་ཆེ་བ།།ནད་དབྱེ་ཤེས་ལས་བཤད་པ་ཡིན། །མཚན་མ་ལས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡི། །ནད་ཀུན་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་དང་། །གང་ཡང་འཆི་ལྟས་ལས་བཤད་དང་། །རུས་རྐང་ཁུ་ཆུ་ལ་གནས་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པ་ལས་ བྱུང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ།

关于'根部粗大且发热，呈红紫色且有多处伤口，化脓生虫百孔病，多在全身各处生。'这段文字，百孔麻风病具有根部粗大等特征，伤口众多等特点，且多在全身各处生长出现。
关于'边缘发红中心白，瘙痒疼痛相伴随，隆起纹路坚固遍，如莲花瓣般舒展，厚重黄水血液多，多数速溃白莲病。'这段文字，白莲麻风病的特征是：初现症状边缘发红，中心如白莲般洁白，伴有瘙痒等症状，隆起且有坚固纹路遍布，如莲花瓣般血管纹路舒展，且厚重深邃，黄水和血液含量多且丰富，容易迅速溃烂破裂。
关于'皮肤薄疱疹发白，红色遍布为疱病。'这段文字，疱疹麻风病是皮肤薄弱的疱疹呈白红色遍布全身。
关于'瘙痒之病有瘙痒，腐烂特别疼痛时，细小黑色疱疹多，多生臀手肘部位。'这段文字，瘙痒麻风病是出现众多细小黑色疱疹，多发生在臀部、手指和肘部等处，且具有特别瘙痒等特征。
关于'伴有疙瘩触不得，瘙痒发热并疼痛，发红皮肤腐烂病。'这段文字，皮肤腐烂麻风病伴有疙瘩群，特别是触摸时难以忍受等特征。
关于'乌麻子病极痛热，上红下黑形状呈，似如乌麻子果实，具足麻风诸征象，因此变成多色彩。'这段文字，乌麻子麻风病极其难忍且疼痛，上部发红下部发黑，形似乌麻子果实。这种类似乌麻子的麻风病具备所有麻风病的特征，因此呈现多种颜色。
关于'麻风诸病征象者，由彼征象'这段文字，如颅骨状等麻风病基础症状显著且发展的，应从所述病症特征和行为表现来了解病症分类，或者说特征即是表现，即风病的流动等特征，胆病的发红、发热等特征，痰病的光滑、僵硬等特征，应通过这些特征表现来理解病情的发展程度。
关于'麻风病基重症者，病别知识中所说，征象行为所显示，诸病发展所生及，凡是死兆所说者，骨髓精液处所避。'这段文字，应当避免三种病根特征发展所产生的麻风病。

།དེ་བཞིན་དུ་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། མཛེ་ནི་ཡན་ལག་ཞིག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཛེ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་ངོ་། །ཚིལ་ལ་གནས་ པ་འཚོ་བ་ཙམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་རེ་ཞིག་མི་ན་བར་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱར་རུང་ངོ་། །མཁྲིས་འདྲེས་ཤ་ཁྲག་གནས་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བ་གསོ་བར་དཀའ་སྟེ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པ་ ལས་གྱུར་པའམ།མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མཁྲིས་འདྲེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱང་གསོ་དཀའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་། །ལྤགས་གནས་ནད་གཅིག་གྱུར་གསོ་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་བད་ཀན་ དང་རླུང་རེ་རེའམ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་པགས་པ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱང་གསོ་སླའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་མཛེ་ཡང་གསོ་སླའོ། །དེ་ལ་པགས་པར་གནས་པའི་མཛེ། །ཟུག་ཅིང་རྩུབ་ལ་མདོག་མི་སྡུག་།ཅེས་བྱ་ བ་ལ།དེ་ལ་མཛེའི་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་པགས་པ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་ཟུག་ཅིང་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་གནས་རྔུལ་འབྱུང་གཉིད་ཆེ་སྒང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་རྔུལ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ལ་གནས་པ་ རྐང་པ་དང་།།ལག་པར་འབྲུམ་བུ་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པར་འབྲུམ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་གནས་ལྷག་པར་ཚིགས་འདྲུལ་སྐེམ། །རྐང་པ་འཇས་འགྱུར་ཚིལ་གནས་པ། །ཡན་ལག་ཞིག་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་རྣམས་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་ལྷག་པར་ཚིགས་འདྲུལ་ཞིང་རྣག་པ་དང་། སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་དང་། རྐང་པ་འཇས་ཤིང་འགྲོ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིལ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཞིག་ཅིང་འདྲུལ་བར་འགྱུར་ རོ།།རུས་པ་རྐང་གནས་སྣ་ཞོམ་ཞིང་། །མིག་དམར་སྐད་ནི་འགགས་པ་དང་། །རྨ་ལ་འབུ་ཞུགས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་དང་རྐང་ལ་ཞུགས་པའི་མཛེ་ནད་ནི་སྣ་ཞོམ་ཞིང་ཉམས་པ་དང་། མིག་གཉིས་དམར་ཞིང་སླེ་སླེ་པོར་འགྱུར་བ་ དང་།།སྐད་འགགས་ཤིང་སུབས་པ་དང་། རྨ་ལ་འབུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁུ་བར་གནས། བུ་དང་ཆུང་མར་བཅས་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཁུ་ཆུ་ལ་གནས་པ་ནི་རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བཅས་པ་ལ་མཛེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་སོགས་ ལ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ།།མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲག་དང་ཤ་དང་ཚིལ་དང་རུས་པ་དང་རྐང་དང་ཁུ་བ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཁུ་བའི་གོང་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ལུས་ཟུངས་གང་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་གོང་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་མཚན་མ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་ཁྲག་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ནད་ལ་པགས་པའི་མཚན་མ་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ མཛེ་ལ་ནི་པགས་པ་དང་ཁྲག་གི་མཚན་མ་འབྱུང་ངོ་།།ཚིལ་ལ་གནས་པ་ནི་པགས་པ་དང་ཁྲག་དང་ཤ་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བ་ལ་གནས་པའི་མཛེ་ལ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

同样在死兆品中说：'麻风病使肢体损坏'等所说的也应当避免。其他任何麻风病等所在之处也应当避免，因为无法医治。
'脂肪所在者仅能维生'，意为在脂肪中的麻风病暂时可以使其不病而维持生命。
'胆混合、肉血所在难治'，意为由胆汁混合所生的麻风病难以医治。胆汁与痰混合所生，或胆汁与风混合所生称为胆混合。同样，在肉和血中的麻风病也难以医治。
'风和痰所生及皮肤所在、单一病易治'，意为麻风病由痰和风单独或混合所生者容易医治。同样，在皮肤中的麻风病也容易医治。同样，由单一病因所生的麻风病也容易医治。
'其中皮肤所在的麻风，疼痛粗糙色不美'，意为在这些麻风病中，皮肤中的麻风病会产生疼痛等症状。
'血所在出汗睡重昏'，意为在血中的麻风病会出汗等症状。
'肉所在者手脚生疮'，意为在肉中的麻风病会在手脚上生疮。
'关节所在尤其关节腐烂消瘦，脚变瘸，脂肪所在，使肢体损坏'，意为在关节中的麻风病会特别使关节腐烂化脓，消瘦枯瘦，脚变瘸无法行走。在脂肪中的麻风病会使身体肢体损坏腐烂。
'骨髓所在鼻塌陷，眼红声嘶哑，疮中生虫'，意为在骨髓中的麻风病会使鼻子塌陷损坏，两眼发红浑浊，声音嘶哑堵塞，疮口生虫。
'精所在，子及妻俱生'，意为麻风病在精液中时，自己的子女和妻子都会生麻风病。
'血等依次，一切征象皆会生'，意为在血等，即血、肉、脂肪、骨、髓和精液中，按照顺序一切征象都会出现。血等是在精液之上的，因此身体组织中所在的麻风病，上面的征象都会出现。因此在血中的麻风病会出现皮肤的征象疼痛等，在未消化处所在的麻风病会出现皮肤和血的征象。在脂肪中所在的会出现皮肤、血和肉的征象，如是在精液中所在的麻风病会出现一切征象。

།དེ་ལྟར་མཛེ་ནད་བཤད་ ནས།ད་ནི་ཤ་བཀྲ་གཟི་གུའི་ནད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཟི་གུ་མཛེ་དང་གཅིག་ལས་འབྱུང་། །དེ་ནི་ཤ་བཀྲ་ཆུ་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ནད་གཞི་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཞིང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲའི་ནད་གཟི་གུ་ནི་མཛེ་ནད་དང་ ནད་གཞི་གཅིག་པ་ཡིན་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་དང་གནོད་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མིང་ནི་ཤ་བཀྲ་གཟི་གུ་དང་། ཆུ་དང་ཡོངས་སུ་མི་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་གཞི་ གསུམ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ནད་གང་ཁྲག་དང་ཤ་དང་ཚིལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རླུང་ལས་རྩུབ་ཅིང་སྨུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཤ་བཀྲ་གཟི་གུ་ནི་རེག་ན་རྩུབ་ཅིང་ཁ་དོག་སྨུག་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་ པདྨའི་འདབ་ལྟར་དམར།།ཚ་ཞིང་བ་སྤུ་འབྱི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཤ་བཀྲ་ནི་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དམར་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཅས་ཤིང་སྤུ་འབྱི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་སྐྱ་སྟུག་ཅིང་ལྕི། །གཡའ་བཅས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཤ་བཀྲ་ནི་སྟུག་ཅིང་ལྕི་བ་དང་གཡའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།རིམ་བཞིན་ཁྲག་དང་ནི། །ཤ་དང་ཚིལ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲ་གཟི་གུ་དེ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་དེ། དེ་ལ་རླུང་ལས་ ནི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ལས་ནི་ཤ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་ནི་ཚིལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་མདོག་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན། །དེ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲ་འདི་དག་གི་མདོག་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བས་ ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།ཁྲག་ལ་བརྟེན་ན་ནི་ཁ་དོག་གནག་པ་ཡིན་ལ། ཤ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་ཟངས་ལྟར་དམར་བ་ཡིན་ལ། ཚིལ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་དཀར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་དཀའ་སྟེ། ཁྲག་དང་རླུང་ལས་བྱུང་བ་བས་ནི་ཤ་དང་མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་གསོ་དཀའ་ ལ།དེ་བས་ནི་ཚིལ་ལ་བརྟེན་པ་ནས། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤུ་དཀར་མ་ཡིན་སྲབ་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་གསར་དུ་བྱུང་། །མེས་མ་བསྲེགས་པ་གསོ་བར་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲའི་ནད་གང་སྤུ་དཀར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྲབ་ཅིང་ཟབས་སུ་ཆུང་བ་དང་། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མ་འདྲེས་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དང་། མེས་བསྲེགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གསོ་བར་སླའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གསོ་དཀའ་ཡིན། །མདོམས་དང་ལག་མཐིལ་མཆུར་བྱུང་བ། །གསར དུ་བྱུང་ཡང་གསོ་བར་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་བ་སྤུ་དཀར་བ་དང་མཐུག་པ་དང་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་དང་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པ་དང་། མེས་བསྲེགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོམས་ལ་ སོགས་པར་བྱུང་བ་ནི་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如是说明麻风病后，现在要说明白癜风病。白癜风与麻风病同源而生。此病称为白癜风、水疮及遍漏。依三种病根而生。
白癜风病与麻风病有相同的病根，同样地，所害及所害处等也是相同的。其名称为白癜风、水疮及遍漏，这是上师所说。此病依风、胆、痰三种病根，以及血、肉、脂肪等特征而生，故称如是。
由风引起的粗糙且呈暗色。由风引起的白癜风摸起来粗糙且呈暗色。
由胆引起的如莲花瓣般红，发热且使毛发脱落。由胆引起的白癜风如莲花瓣般鲜红，伴有发热且使毛发脱落。
由痰引起的灰白厚重且有瘙痒。由痰引起的白癜风厚重且伴有瘙痒。
依次依附于血、肉、脂肪。白癜风依次依附于这些，即由风引起的依附于血，由胆引起的依附于肉，由痰引起的依附于脂肪。
这些颜色有两种。后者较难治愈。这些白癜风的颜色依两种分类，依附于血时呈黑色，依附于肉时如铜般红，依附于脂肪时呈白色。且如后者般难治，即由血和风引起的比由肉和胆引起的易治，而由脂肪和痰引起的最难治愈。
毛发非白且浅薄，互不混杂新发生，未经火烧易治愈。白癜风若毛发未变白、病情浅薄、互不混杂、新近发生、非火烧所致者易于治愈。
除此之外难治愈。生于阴部掌心唇，即使新发亦难治。除上述情况外，若毛发变白、病情严重、互相混杂、病程长久、火烧所致者难以治愈。同样，生于阴部等处者，即使是新发生的也难以治愈，应当放弃治疗。

།ནད་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཟས་དང་ནི། །མལ་གཅིག་རེག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། །ཐམས་ཅད་འགོ་སྟེ་མིག་ནད་དང་། །མཛེ་ནད་ལྷག་པར་འགོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ ཕལ་ཆེར་ཏེ།མང་དུ་འགོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཞིང་ལུས་ལས་ལུས་སུ་འཕོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཕོ་ཞེ་ན། ཟས་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པས་འཕོ་སྟེ། གང་གི་ཆེ་ནད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟ་ཞིང་མལ་གཅིག་ཏུ་ཉལ་བ་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་ ནད་མེད་པའི་མི་ལ་ཡང་ནད་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འཕོ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་པགས་པའི་ནད་དང་། མིག་གི་ནད་ནི་ཤས་ཆེར་འཕོ་ཞིང་འགོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤ་བཀྲ་གཟི་གུའི་ནད་བཤད་ནས། །ད་ནི་སྲིན་བུའི་ནད་བཤད་དེ། །ཕྱི་དང་ ནང་གི་དབྱེ་བ་ཡིས།།སྲིན་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུའི་ནད་ནི་ཕྱི་ན་གནས་པ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཕྱི་ཡི་དྲི་མས་བད་ཀན་ཁྲག་།བཤང་ སྐྱེས་དབྱེ་བས་རྣམ་བཞི་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུའི་ནད་ནི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ལ་ལ་ནི་ཕྱིའི་དྲི་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་བད་ཀན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་ཁྲག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་བཤང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ ཡིན་ནོ།།མིང་ལས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་གི་དབྱེ་བའི་གནས་བཤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱི་ཡི་ཁྲག་ལས་བྱུང་། །ཚད་དབྱིབས་མདོག་ནི་ཏིལ་འབྲུ་འདྲ། །སྐྲ་དང་གོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཕྲ་ཞིང་རྐང་པ་མང་ལ་ མིང་།།ཤིག་དང་སྲོ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་ཀས་ཐོར་བུ་འབྲུམ་བུ་དང་། །གཡན་པ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྱིའི་སྲིན་བུ་ནི་ཁྲག་དྲི་མ་ཅན་ལས་བྱུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་དག་པར་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཤིག་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་ཚད་དང་དབྱིབས་དང་མདོག་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གནས་ནི་སྐྲ་དང་གོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་འདུག་ལ། ལུས་ནི་ཕྲ་ཞིང་རྐང་པ་མང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་མིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ཀྱང་ལུས་ལ་ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ནང་གི་མཛེ་དང་རྒྱུ་གཅིག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་འབུ་ནི་མཛེ་དང་རྒྱུ་གཅིག་ཅིང་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་ན་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་དང་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས བད་ཀན་ལས་མང་སྐྱེ།།ཟས་མངར་བུ་རམ་འོ་མ་དང་། །ཚ་དང་འབྲས་སར་ཆན་ལ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་ན་གནས་པའི་སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རམ་མང་དུ་བད་ཀན་ལས་སྐྱེས་པའི་འབུ་ནི་ཟས་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་དེས་འཕེལ་ བར་འགྱུར་རོ།།མི་གཙང་བྱུང་བཅས་བཤང་ལམ་ལས། །ལོ་མ་འདབ་མ་ལ་སོགས་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ལས་བྱུང་བའི་འབུ་ནི་བཤང་བ་མང་བ་དང་ལོ་མ་ལ་དགའ་ཞིང་དེས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་མ་ཞུའི་གནས་སུ་བྱུང་། །སྐྱེས་ནས་ ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན།།ལ་ལ་འབྲེང་པ་འདྲ་བ་ཡིན། །ལ་ལ་སྲིན་བུ་ཁོལ་མ་འདྲ། །ཁ་ཅིག་མྱུ་གུ་འབུས་པ་འདྲ། །ཕྲ་ཞིང་རིང་ལ་ཆུང་བ་དང་། །དཀར་ཞིང་དམར་བར་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་དུ་བྱུང་བ་ནི་ སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་ན་ཡན་མན་ཀུན་ཏུ་སྟེང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ།སྲིན་བུ་དེ་དག་ཀྱང་འབྲེང་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།

关于'大多数疾病都依赖于食物、同床和接触等而传播，所有疾病都会传染，尤其是眼病和麻风病更易传播'这句话，大多数疾病都具有传播的特性，会从一个身体传播到另一个身体。如何传播呢？通过共同进食等方式传播，如果与病人一起吃饭、同床共枕和接触等，这时即使是健康的人也会被所有疾病传染，其中尤其是麻风病等皮肤病和眼病更容易传播和感染。
讲完白癜风病后，现在讲述寄生虫病。按照体外和体内的区分，寄生虫分为两种。关于这点，具有五种神通的仙人们说，寄生虫病按照体外和体内的区别分为两种。
体外的寄生虫按照污垢、痰、血液、粪便产生的区别分为四种。寄生虫病按照产生来源分为四种：有的是从体外污垢产生的，有的是从痰液产生的，有的是从血液产生的，有的是从粪便产生的。
按照名称可分为二十种。按照名称的区分，这些粪便处所分为二十种。其中体外的来自血液，大小形状颜色如芝麻籽，依附于头发和衣服上，细小且多足，称为虱子和跳蚤。这两种都会引起疹子、脓包和瘙痒。
其中这些寄生虫中的体外寄生虫是从带有污垢的血液中产生，当不注意沐浴等清洁时就会出现虱子等，它们的大小形状和颜色像芝麻籽一样，栖息地是依附在头发和衣服上，身体细小且有很多足，它们有两个名字：一个叫虱子，一个叫跳蚤。它们也会在身体上引起疹子等症状。
内部寄生虫与麻风病有相同的病因，即由于饮食不当、生活方式错误和食用不适合的食物等造成。其中多数从痰液中产生，喜欢甜食、糖、牛奶、盐和米饭。
从不净物和粪便道产生的虫喜欢树叶等。从粪便产生的虫喜欢大便多和树叶，并因此增长。
痰液在未消化的部位产生，产生后会到处游走。有些像蚯蚓一样，有些像蛆虫一样，有些像新发芽一样，细长而小，呈现白色和红色。痰液在未消化的部位即脐以上处产生的虫，一旦产生和增长就会向上下各处游走，这些寄生虫像蚯蚓一样。

།སྲིན་བུ་ལ་ལ་ནི་ཁོལ་མ་འམ་རྟ་བླ་བ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འདྲ་ཞིང་དཀར་ལ་སྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་ནི་ཕྲ་ཞིང་རིང་བའི་རྣམ་ པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ལ་ལ་ནི་ཆུང་ཞིང་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོག་ནི་དཀར་བ་དང་དམར་བ་ཉིད་དུ་ཕལ་ཆེར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་མིང་ནི་རྣམ་བདུན་ཏེ། །རྒྱུ་མ་ཟད་དང་ལྟོ་ན་འཁྱིལ། །སྙིང་ཟ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་དང་། །མི་མངོན་རྒྱུ་དང་འཇག་མ་འདྲ། ། དྲི་ཞིམ་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་མ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི། སྙིང་འཕར་ཁ་ཆུ་འཛག་པ་དང་། །ཟས་མི་འཇུ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །བརྒྱལ་ཞིང་མི་དྲན་རིམས་འདེབས་སློན། །སྐོམ་ཞིང་སྦྲིད་པ ཆམ་པས་འདེབས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ནི་སྙིང་འཕར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་འཕར་བ་ནི་བད་ཀན་ཚོགས་གྱེན་དུ་འཕར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཆུ་འཛག་པ་ནི་ཁ་ནས་བད་ཀན་འཛག་པ་དང་། ཁ་ཟས་མི་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཁྲག་རྒྱུ་བ་ཡི་རྩ་ནང་ན། །ཁྲག་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན་བུ་ཕྲ། །ཟླུམ་ཞིང་རྐང་མེད་ཟངས་ལྟར་དམར། །ཕྲ་ཞིང་ལ་ལ་བལྟར་མི་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་རྩ་བོ་ཆེའི་ནང་ནས་རྒྱུ་ཞིང་དེ་ཡང་སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་ཟླུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡིན་ལ།ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཆུང་བ་ཡིན་པས་ན་ལ་ལ་བལྟར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་རྩ་ཟ་ཞིང་སྤུ་འབྱི་བྱེད། །སྤུ་གླིང་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་འདྲ། །ཞགས་པ་བཅས་དང་ཐོང་ཀ་སྟེ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་མཛེ་ལས་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྲིན་བུ་དེ་དག་ནི་མིང་སྐྲ་ཟ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ལ།ཡང་དེ་དག་ནི་མཛེ་དང་ལས་གཅིག་སྟེ། སྤུ་ལྡང་བ་དང་། གཡའ་བ་དང་། ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ལ་སོགས་པ་འབྱི་བ་དང་། ཆུ་བ་དང་། ཤ་དང་རྩ་དང་རུས་པ་སྙི་བ་དང་ཟ་བར་ལས་གཅིག་པ་ ཡིན་ནོ།།ཞུ་བའི་གནས་སུ་མི་གཙང་སྐྱེས། །འཕེལ་ནས་ཐུར་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན་བུ་ནི་ཞུ་བའི་གནས་སུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན་ཐུར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཆེར་འཕེལ་གྱུར་པ་ན། །གང་ཚེ་མ་ཞུའི་ གནས་སུ་ཞུགས།།དེ་ཚེ་སྒྲེགས་པ་དབུགས་འབྱུང་བ། །ཕྱི་ས་ལྟ་བུར་མནམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་དུས་གང་གི་ཚེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དེ་སྒྲེགས་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་ཕྱིས་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་མནམ་པར་འགྱུར་རོ། ། ཟླུམ་ཞིང་ལུས་ཕྲ་སྦོམ་པོ་དང་། །སྨུག་དང་སེར་དང་དཀར་དང་གནག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་དག་གི་དབྱིབས་ནི་ཟླུམ་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་སྦོམ་པོར་འགྱུར་ལ། མདོག་ནི་སྨུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིན་བུ་དེ་མིང་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །ཁམ་གྱིས ཟ་དང་དལ་གྱིས་འགྲོ།།མྱོང་བར་བྱེད་དང་བརྐམ་པ་དང་། །ལུས་ལ་གནོད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཁམ་གྱིས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །དེས་འཁྲུ་གཟེར་དང་རྟུག་སྐམ་བྱེད། །སྐེམ་ཞིང་མདོག་ ནི་སྐྱ་བ་དང་།།བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །ལྕི་གཡའ་གཞང་ནི་ཕྱིར་འབྱུང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཁྲུ་བ་ནས། གཞང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་བར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

有些虫子像沸水或马尾一样。有些像稻芽一样白而坚硬。同样，有些形状像细长的样子。有些则细小。颜色大多呈现为白色和红色。
它的名称有七种：食肠、腹中盘绕、食心、大奇异、隐行、如芦苇、香气。
这些虫子的名称分类有食肠等七种。它们会引起心跳、流涎、食物不消化、食欲不振、昏厥、失忆、发烧、口渴、打喷嚏和感冒。
这些虫子会引起心跳等症状。心跳是指痰液向上涌动，流涎是指口中流出痰液，以及引起食物不消化等症状。
在血液流动的脉管中，有从血液中产生的细小虫子。圆形无足如铜般红，细小有些难以看见。
这些虫子居住在血液流动的大脉管中运行，它们非常细小且圆形等。因为极其细小，有些难以看见。
食发根并使毛发脱落，毛孔如无花果，有绳索和铜色，这六种与麻风同一。
这些虫子以食发等名称分为六种，它们与麻风同源，会引起毛发竖立、瘙痒、刺痛等，使头发和胡须等脱落，生疮，使肉、脉、骨变软和腐蚀。
在消化处所产生不净，增长后向下运行。
从粪便产生的虫子在消化处产生，当它们增长繁殖时，会向下运行。
当它大量繁殖时，一旦进入未消化处，那时打嗝呼气会如粪便般臭气。
当这些虫子进入未消化处时，此人打嗝和呼出的气息会像粪便一样非常臭。
圆形身细粗大，褐黄白黑色。
这些虫子的形状有圆形、细小、粗大，颜色有褐色等任何一种。
此虫有五种名称：咀嚼食、缓行、感受、贪婪、害身。
这些虫子的名称以咀嚼食等分类成五种。
它们会引起腹泻疼痛和便秘，消瘦且面色苍白，毛发竖立且体温下降，肛门瘙痒且脱肛。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རླུང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཆེན་པོ་ ཡིན་པར་མཚན་ཉིད་མཐུན་པས།མཛེ་ནད་ཀྱི་འོག་ཏུ་རླུང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་ཅིང་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནི་ཕན་དང་གནོད་བྱེད་ལ། །འདི་ནི་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནི། །ནད་དང་ནད་མེད་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ དང་དོན་མ་ཡིན་པའི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་གཉིས་པོ་དེ་དག་དེ་བྱེད་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་གཞི་དེ་ལ་རླུང་དེ་ནི་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།ཁྱད་པར་རམ་ལྷག་པར་ནི་ལུས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་། ནད་དང་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཀུན་བྱེད་ཀུན་བདག་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་སྐྱེ་དགུའི་བདག་།འབྱིན་བྱེད་འཛིན་བྱེད་ཁྱབ་འཇུག་གཙོ། །སྡུད་བྱེད་འཆི་བདག་གཤིན་རྗེར་འགྱུར། །དེ་བས་དེ་ལྡང་མི་འགྱུར་བར། །རྟག་ཏུ་འབད་པ་ཉིད་དུ་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་དེ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཀུན་བྱེད་པས་ཀུན་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡང ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་གནས་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་དགུའི་བདག་གོ། །དེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པས་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཁྱབ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན་གཙོ་བོའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུད་ཅིང་འཆིང་བར་བྱེད་པས་ན་སྡུད་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཆི་བདག་སྟེ་འགྲོ་བ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། ། དེས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་མཐར་འཆི་བར་བྱེད་པས་ན་གཤིན་རྗེ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཤིན་རྗེའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རླུང་འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རླུང་དེ་ནི་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བར་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་པ་ཁོ་ནར་བྱའོ། །དེ་ཡིས ཐ་མལ་གཞན་གྱུར་བས།།ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བཤད། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པ་དེ་མིང་གནས། །རྒྱུ་བའི་ལམ་ནི་རེ་རེ་ལྔ། །ནད་ཚུལ་ཤེས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དེའི་ལས་ཐ་མལ་པ་ནི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་ཀྱང་། རླུང་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །སྐེམ་དང་མདོག་ནག་དྲོ་བག་དགའ། །འདར་དང་ལྟོ་སྦོས་བཤང་བ་སྲི། །སྟོབས་དང་གཉིད་དང་དབང་པོ་ཉམས། །སྨྲ་མང་མགོ་འཁོར་ཞོམ་ པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་འགྱུར་བའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་མལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་ལ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ།

《八支心要略释·词义月光论》，由亲近月亮的阿阇黎所作的第十四品病根处的注释。
现在开始讲解风病的病根。由于是大病，其特征相同，所以在麻风病之后讲解风病的病根。
风能产生利益和危害，它是各种现象的唯一因，特别是对于身体，它是健康和疾病的唯一因。
关于有意义和无意义的善恶业两者，风是造作和完成这些的基础，是种种轮回的唯一因，特别是对于身体，它是有益和有病无病的唯一因。
它是一切的创造者，一切的本体，具有种种形态，是众生的主宰，是出入的主导者，是遍入的主尊，是收摄者，是死主阎罗。因此，应当始终努力使它不要升起紊乱。
它能生成一切身体等，能执持遮蔽等一切作用，故称为能作一切。同样也是一切的本体，因为它是一切的生命。同样也具有种种形态，具有不同的本性。它使众生安住，故为众生主。它能产生，能生出内外诸物，由于执持种种，故为能执持者。
同样，由于其本性遍及一切众生，故为遍入。同样，由于能胜伏一切，故为主尊。由于能收摄和束缚众生，故为收摄者。因此也是死主，能毁灭众生。由于最终使众生死亡，故如同阎罗，称为阎罗。
由于风的本性如此，因此应当始终努力使这风不升起紊乱。
由它的正常和变异，说明能了知疾病的差别。总略和广说，名称和处所，每一种运行之道有五种，说明能了知病的情况。
风的正常作用是呼吸等，说明能了知疾病的差别。同样，变异的作用是：'风增长时，会导致消瘦、肤色发黑、喜温、颤抖、腹胀、大便干结、力量减退、失眠、感官功能减退、多言、头晕目眩和疲惫。'这是对变异的解释。其中，正常是指处于自然状态，未发生改变；变异是指疾病紊乱而造成危害的状态。

།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནད་འདི་མདོར་བསྡུས་པ་ དང་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མིང་དང་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དང་།རྒྱུ་བའི་ལམ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ཡང་རེ་རེ་ཞིང་ལྔ་ལྔར་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིང་ནི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ལ། གནས་ཀྱང་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྤྱི་བོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པ་དང་། གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་བྲང་ན་གནས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་ནི་སྙིང་ལ་གནས་པ་དང་། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་།ཐུར་དུ་སེལ་བ་ནི་གཞང་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་བྲང་དང་ལྐོག་མར་རྒྱུ་ལ། དེའི་ལས་ནི་གློ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་སྣ་དང་ལྟེ་བར་རྒྱུ་ལ་ ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་བྱེད་ནི་ལུས་མ་ལུས་པ་ལ་རྒྱུ་ལ་ལས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཁོང་པར་རྒྱུ་ལ་བྱ་བའི་ལས་ནི་ཟས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུར་དུ་སེལ་བ་ནི་གཞང་ལ་སོགས་ པར་རྒྱུ་སྟེ།བྱ་བའི་ལས་ནི་བཤང་གཅི་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ནད་ཀྱི་རྣམ་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ནད་གཞི་དང་། །མཚན་ཉིད་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །གྲངས་མེད་ཀྱང་ནི་བརྒྱད་ཅུ་ཡི། །གྲངས་སུ་སྔར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡང་ལེའུ་འདིར་ནི་རླུང་དེའི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་ལས་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་ནད་གཞིའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གྲངས་མེད་ཅིང་ཚད་བཟུང་དུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྒྱད་ཅུའི་ གྲངས་སུ་ངེས་པར་འཆད་པར་སྔར་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཟུངས་ཟད་བྱེད་བསྟེན་དྲགས་པས། །རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །སྦུ་གུ་སྟོང་པར་རྒྱུ་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འགེངས་པར་བྱེད། ། ནད་གཞན་གྱིས་ནི་གང་བ་དེར། །ཁེབས་པས་མཐུ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་བདུན་པོ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཚད་ལས་དྲགས་པར་ལྷག་པར་བསྟེན་པས་རླུང་ནད་འཁྲུགས་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྟོང་ཞིང་སྦུ་གུར་གནས པའི་རྒྱུན་སྲང་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་སྦུ་གུ་སྟོང་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འགེངས་ཤིང་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ལྡང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལས་ནད་གཞན་གྱིས་གང་བ་དེར་ཕྱིན་ཞིང་དེ་དག་ཁེབས་པར་བྱས་ནས། རླུང་དེ་མཐུ་ཅན་མི་བཟད་པ་ཉིད་དུ་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རླུང་ནི་ རྣམ་པ་གཉིས་ལྡང་སྟེ།ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་ཁེབས་པ་ལས་ལྡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཞུགས། །གཟེར་དང་རྒྱུ་མ་སྒྲ་བཅས་སྦོ། །བཤང་འགགས་རྡེའུ་ནད་གཞང་འབྲུམ་སྐྱེ། །རྒྱབ་དང་རྐེད་པ་མཇུག་ཏོར་ན། །རོ་སྨད་ཀྱི་ནི་ ཕྱོགས་དེ་རུ།།མི་བཟད་གནོད་པ་དེ་དེ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཞུགས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན། གཟེར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བ་མན་ཆད་ལུས་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ནད་ཀྱི་ གནོད་པའི་བླ་བརྣན་དུ་མ་དེ་དང་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

同样地，这风病通过简略和广说的方式，名称和所在处各是什么，以及行走的路径是什么，都各自以五种病的差别来解说和阐述。其中名称是以'命'等分类而有五种，处所也以'顶'等分类而有五种。如'命'之风住于顶，上行风住于胸，遍行风住于心，与火共住者与胃火暖共住，下行风住于肛门。
行走有五种：'命'之风行于胸和喉，其作用是持稳肺等。上行风行于鼻和脐，作用是发言等。遍行风行于全身，作用是行走等。与火共住者行于腹内，作用是持食等。下行风行于肛门等处，作用是排泄大小便等。
此处病的变化，其分类病根，及其特征皆已说明。虽无数，然已说明为八十数。即在此品中，风的变化之不同作用的分类方式，是具有病根之因及其特征的情况如何而说明。虽然数量无限且不可计量，但已在前面辨病品中说明确定为八十数。
由过度服用耗损身体精华之物，风即会扰动，行于空管，使其极度充满。被其他病充满处，因覆盖而变得强大。即由过度服用耗损七种身体精华的药、饮食和行为，风病扰动而升起。由于行走于空虚管道的通路中，使那些空管极度充满膨胀而升起。到达其他病充满之处，覆盖它们后，此风变得强大难忍而升起。如是，风有两种升起：从身体精华耗损和被病覆盖而升起。
入于消化处，生疼痛和肠鸣胀，大便阻塞、结石病、痔疮生，背和腰尾痛，在下半身部分，产生难忍的危害。即入于消化处若扰动，则会产生疼痛等，同样在脐下身体下半部分处，产生多种难忍的病害损伤。

།མ་ཞུའི་གནས་ཞུགས་སྐོམ་དང་སློན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གསུད་ནད། །ལྐོག་མ་འགགས་ཤིང་སྒྲེགས་མང་ན། །ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་ཡན་ ཆད་དུ་རླུང་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྐོམ་དང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣ་བ་སོགས་ཞུགས་དབང་པོར་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་བུ་ག་རྣམས་སུ་རླུང་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་མ་ རུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།པགས་ཞུགས་གས་ཤིང་རྩུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་པགས་པར་གནས་ཏེ་འཁྲུགས་པ་ནི་པགས་པ་ཤས་ཆེར་གས་ཤིང་རྩུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་ཞུགས་གཉིད་སྟུག་མི་བཟད་ན། །ཚ་ཞིང་དམར་ལ་མདོག་མི་ སྡུག་།ཐོར་འབྱུང་ཁ་ཟས་སྲ་བར་གནས། །ཡི་ག་འཆུས་སྐོམ་མགོ་འཁོར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཁྲག་ལ་གནས་ཏེ་འཁྲུགས་ན་ནི་གཉིད་སྟུག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་རྣམས་སུ་རྩ་སྦོམ་པ་རྨེན་བུ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་། དེ བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འཇུ་ཞིང་སྲ་བ་རེམ་རེམ་པོར་གནས་པ་དང་།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡི་ག་འཆུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ཚིལ་ལ་གནས་རྨེན་བུ་དང་། རབ་ཏུ་ཟུག་ཅིང་ལུས་རྩུབ་ལ། ལུས་ལྕི་རབ་ན་རེངས་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དབྱུག་པས་ཕོག་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་དང་ཚིལ་ལ་གནས་ནས་འཁྲུགས་པའི་རླུང་ནི་རྨེན་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་རམ་དབྱུག་པས་ཕོག་ཅིང་བསྣུན་པ་ལྟར་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རུས་གནས་བརླ་དང་རུས་ཚིགས་ན། ། མི་བཟད་གཟེར་ཞིང་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དེ་རུས་པ་ལ་གནས་ཏེ་འཁྲུགས་ན་བརླ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་པར་གཟེར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སྟོབས་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་གནས་རུས་པ་ཁོང་སྟོང་ཞིང་། །གཉིད་མེད་རྟག་ཏུ ན་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་རྐང་ལ་གནས་ཏེ་འཁྲུགས་པ་ནི་རུས་པ་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱེད་ཅིང་རྐང་ཟད་པ་དང་གཉིད་མེད་ཅིང་ཡར་བ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་བར་གནས་པ་མྱུར་འབྱུང་ལ། །འགགས་པའམ་མདོག་འགྱུར་ ཉིད་དུ་འགྱུར།།མངལ་གྱི་ཁུ་བར་གནས་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བར་གནས་ཏེ་རླུང་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁུ་ཆུ་མྱུར་བར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་འགགས་ཤིང་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པའམ། མདོག་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ རོ།།མངལ་དུ་གནས་པའི་ཁུ་བར་རླུང་ཞུགས་པའི་ནད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མྱུར་དུ་ཟག་པ་དང་། འགགས་པ་དང་། མདོག་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། ཁུ་བ་ལ་གནས་པའི་རླུང་འཁྲུགས་པས་མངལ་ཆགས་པ་དེ་འཇིག་ཅིང་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱེད་པར་འགྱུར་ རོ།།རྩ་རྣམས་སྟོང་ཞིང་སྦོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ལ་གནས་པའི་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་རྩ་དེ་ཉིད་ཁོང་སྟོང་དུ་གནས་པ་དང་རླུང་གིས་རྒྱས་ཤིང་སྦོས་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་བར་གནས་པ་གཟུགས་འཇས་དང་། །སྒུར་དང་ད་རྒན་ནད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བར་གནས་ཏེ་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་ལྷུ་གཟུགས་འཇས་ཤིང་འཐེང་བ་དང་སྒུར་བ་དང་། ད་རྒན་གྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

关于'未消化的病位进入则引起口渴和湿润。咳痰、呼吸不适、窒息病。喉咙堵塞且频繁打嗝。从脐部以上会产生。'这句话，当未消化的病位进入脐部以上的风时，会产生口渴等症状。
关于'进入耳等会损害感官。'这句话，当风进入耳朵等感官孔窍时，会损害并危及眼睛等感官。
关于'进入皮肤会使其开裂粗糙。'这句话，风住于皮肤并紊乱时，会使皮肤严重开裂并变得粗糙。
关于'进入血中则沉睡难忍。发热发红且面色不悦。出现肿块且食物难消。食欲不振口渴头晕。'这句话，风住于血中并紊乱时，会产生沉睡等症状，以及在关节处出现如同腺体般粗大的血管，同样地，食物特别难以消化且呈现僵硬状态，因此会导致食欲不振，口渴等症状。
关于'住于肉脂会生腺体。剧烈疼痛身体粗糙。身体沉重极其僵硬。如被拳头棍棒所击。'这句话，风住于肉和脂肪并紊乱时，会产生腺体等症状，如同被拳头或棍棒击打般疼痛。
关于'住于骨时大腿和骨节。难忍疼痛且体力耗尽。'这句话，风住于骨头并紊乱时，会使大腿等处产生难以忍受的疼痛，同样会耗尽体力。
关于'住于髓时骨头空虚。无法入睡经常疼痛。'这句话，风住于骨髓并紊乱时，会使骨头空虚且骨髓耗尽，失眠疲惫，持续不断地疼痛。
关于'住于精液则快速流出。或阻塞或改变颜色。住于胎中精液亦然。'这句话，风住于精液并紊乱时，会使精液快速排出，或者阻塞不出，或者改变颜色。风进入胎中精液的病症也相同，会快速流出、阻塞或改变颜色。风住于精液紊乱时会破坏已形成的胎儿，并以这种方式发作。
关于'诸脉空虚且肿胀。'这句话，当住于脉中的风紊乱时，会使该脉中空虚且因风而膨胀肿胀。
关于'住于关节则身形歪斜。驼背和关节炎病症。'这句话，当风住于关节并紊乱时，会使肢体歪斜跛行、驼背，并产生关节炎病症。

།ཚིགས་ལ་གནས་པའི་རླུང་སྐྲང་བ། །རྐྱལ་པ་རླུང་གིས་གང་རེག་འདྲ། །བརྐྱང་དང་བསྐུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །བསྐྱོད་པ་ན་དང་བཅས པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ལ་གནས་ཏེ་རླུང་འཁྲུགས་ན་ནི་སྐྲང་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྲང་བ་དེ་ཡང་རྐྱལ་པ་རླུང་གིས་གང་བ་ལ་རེག་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་ལག་བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་པར་བྱེད་པའི་བསྐྱོད་པ་དེ་དག་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་ བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་ཀུན་ལ་བརྟེན་པ་ནི། །ཟུག་ཆག་སྙམ་སེམས་འགུལ་བ་དང་། །རེངས་དང་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། །ཚིགས་འཁུམས་འདར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཟུག་ པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཚེ་རྩ་ཆེན་ཀུན་ལ་གནས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུགས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཡན་ལག་ལ་འཇུག་པས། །ནད་ནི་ལུས་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གང་གི་ཚེ་རླུང་རྩ་བོ་ཆེ་ཀུན་ལ་གནས་ཏེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ ལུས་ཐམས་ཅད་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པས་ན།རླུང་ནད་དེ་ནི་ལུས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རོ་སྨད་དུ་ནི་འགགས་པའི་རླུང་། །གྱེན་དུ་ སོང་སྟེ་སྙིང་གར་གནས།།སྙིང་གའི་སྦུ་གུར་ཞུགས་ནས་ནི། །མགོ་བོ་ཡན་ལག་བཅས་པར་ཟུག་།ལུས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་གྱུར་ནས། །དེ་ནི་གཞུ་ལྟར་སྒུ་བོར་བྱེད། །དབུགས་འབྱིན་དཀའ་ཞིང་མིག་རེངས་ཧར། །ལྷོད་ཅིང་འཛུམས་པར་བྱེད་འགྱུར་ལ། །དེ་ནས་ཕུག་ རོན་ལྟ་བུར་མཁུན།།དྲན་པ་མེད་དེ་གཞན་དབང་ཅན། །དེ་ཉིད་ཨ་བ་ཏ་ནར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རོ་སྨད་དུ་རླུང་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་རྒྱུན་སྲང་གི་ལམ་འགགས་པར་གྱུར་ན་རོ་སྨད་ནས་གྱེན་དུ་སོང་སྟེ་སྙིང་གར་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་སྙིང་གའི་རྩའི་སྦུ་གུའི་ནང་དུ་ཞུགས་ ནས་སྙིང་དང་མགོ་བོ་དང་མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པར་ཟུག་ཅིང་ན་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་བསྡུས་པར་གྱུར་ནས་ནད་པ་དེའི་ལུས་གཞུ་ལྟར་སྒུར་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཅིང་འགུགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་དེ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བར་དཀའ་ཞིང་རྔམ་པ་ ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དང་།མིག་རེངས་ཤིང་ཧར་ཧར་པོར་འདུག་པ་དང་། ལྷོད་ཅིང་གནས་ལས་འཆུག་པ་དང་། འཛུམས་ཤིང་འབྱེད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཕུག་རོན་ལྟར་མཁུན་ཞིང་སྒྲ་མི་གསལ་བར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་ དེ་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བ་ཉིད་དེ་ནད་དེ་གཞན་དབང་ཅན་ཞེས་བཤད་དོ།།ལ་ལ་དག་གི་གཞུང་གིས་ནི་ནད་དེ་ཉིད་ཨ་བ་ཏ་ན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རླུང་གིས་སྙིང་ནི་བཏང་གྱུར་ན། །སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་བདེ་ལ་རེག་།སླར་ཞུགས་ན་ནི་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།གཞན་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་ལ་རླུང་གིས་སྙིང་ག་བཏང་ཞིང་དེར་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་བདེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་སླར་ཞུགས་ཤིང་གནས་པར་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ན་ཞིང་མི་བདེ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མངལ་ འཇིག་ལས་བྱུང་དང་།།ཁྲག་ནི་ལྷག་པར་འཛག་གྱུར་དང་། །སྣད་པ་དག་ལས་བྱུང་གྱུར་པ། །ཤིན་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནད་དེ་མངལ་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ལས་ བྱུང་བ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།

关于'在关节处的风胀病，如同皮囊充满风气，伸展与屈曲时，会伴随疼痛'这句话，是说风在关节处积聚而紊乱时会引起肿胀，这种肿胀就像皮囊充满风气时触摸的感觉一样，同样地，当伸展和屈曲手脚时，这些活动会伴随着疼痛。
关于'遍及所有肢体的，会感到疼痛和麻木，活动和僵硬，失去知觉，关节收缩并颤抖'这句话，是说当风遍及所有肢体而紊乱时，会产生疼痛等病症。
关于'当风住于所有大脉，反复紊乱时，由于进入肢体，称为病入身体'这句话，是说当风住于所有大脉并紊乱时，会反复侵扰整个身体并造成伤害，由于进入所有肢体而压制身体，因此仙人们说这种风病称为'入身之病'。
关于'下体阻塞的风，上行至心处，进入心窍后，头部及肢体疼痛。遍入全身后，使身体如弓般弯曲。呼吸困难眼睛僵直，松弛且紧闭，然后如鸽子般呻吟。失去意识不能自主。此即所谓阿巴塔那'这句话，是说风进入下体并阻塞正常通道时，从下体上行至心处并依附于此，进入心脉管道后，会使心脏、头部和面颊等处疼痛。同样地，遍及全身并收缩后，会使病人的身体弯曲如弓。这样的人呼吸困难且粗重，眼睛僵直且瞪大，松弛且失去控制，紧闭而不能开合，之后会像鸽子一样呻吟发出不清晰的声音，失去意识且神志不清，称这种病为'他控病'。有些典籍称这种病为'阿巴塔那'。
关于'风若离开心，瞬间得安乐，若再次进入则会疼痛'这句话，是说在这种他控病中，如果风离开心部不再停留，会瞬间安乐无病。如果风再次进入并停留，会立即产生疼痛不适。
关于'此病源于胎儿损坏，或过度出血，或因打击所致，极难治愈'这句话，是说这种他控风病如果是由这三种原因引起的，将很难治愈。

།མཇིང་བ་རེངས་པའི་རླུང་ཞུགས་ཤིང་། །གང་ཚེ་རྩ་ཆེན་ལ་གནས་པ། །ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་ནམ་ཚོང་འགུགས་པར་བྱེད། །ལུས་ནི་གཞུ་ལྟར་ནང་དུ་གུག་།མིག་རེངས་ཤུགས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །གླལ་ འབྱུང་སོ་ནི་འཆའ་བ་དང་།།བད་ཀན་སྐྱུགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་ཅིང་ཚིག་མི་ཐོན། །འགྲམ་པ་རྒྱབ་དང་མགོ་བོ་ན། །འདི་ནི་ནང་དུ་གུག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཇིང་བ་ནི་གཉའ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་ཉིད་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཏུ་རླུང་ཞུགས་ནས་གང་གི་ ཚེ་རྩ་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ནས་གནས་པར་གྱུར་ཞིང་ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་ཚོང་འགུགས་ཤིང་ཡོན་པོར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་གཞུ་ལྟར་ནང་དུ་འགུགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྒུར་པོར་བྱེད་ལ། མིག་གཉིས་རེངས་ཤིང་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་ཤུགས་ཆགས་པ་དང་། གུག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླལ་མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། སོ་ཀྲིག་ཀྲིག་འཆའ་བ་དང་། བད་ཀན་སྐྱུག་ཅིང་སློན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩིབ་ལོགས་གཉིས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། ཚིག་མི་ཐོན་པ་དང་། འགྲམ་པ ལ་སོགས་པ་ན་བར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟ་བུའི་ནད་འདི་ནི་ནང་དུ་གུག་པའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཕྱི་ཡི་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ། ལུས་ནི་ཕྱིར་དགྱེ་བྱེད་པ་དང་། །མགོ་བོ་རྒྱབ་དུ་འདྲེན་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ལ་བྲང་ནི་ཤིན་ཏུ་འབུར། །གཉའ་བ་བཅོམ་པ་ལྟར་ན་ཞིང་། །སོ་དང་ཁ་ནི་མདོག་མི་སྡུག་།རྔུལ་ ཞིང་ལུས་ནི་ལྷོད་པར་བྱེད།།ཕྱིར་དགྱེད་གཞུ་རེངས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། །དེ་ལ་ཤུགས་དྲག་ཅེས་ཀྱང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིར་དགྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནད་གཞན་དག་ནི་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་ལས། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཕྱིར་དགྱེ་ཞིང་རྒྱབ་ཏུ་སྒུ་ བར་བྱེད་ལ།མགོ་བོ་རྒྱབ་དུ་ཡོ་བར་འདྲེན་ཞིང་འགུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་དགྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་ལ་བྲང་ཤིན་ཏུ་འབུར་ཞིང་མཐོ་བ་དང་། གཉའ་བ་ན་ཞིང་བརྡུངས་པ་ལྟར་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་དང་ཁའི་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། རྔུལ་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་ལྷོད་ཅིང་ཤིག་ཤིག་པོར་ འགྱུར་བར་བྱེད་དེ།རླུང་ནད་དེ་ནི་ཕྱིར་དགྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལ། ལ་ལ་ན་རེ་ནི་གཞུངས་རེངས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་ལ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གནད་ལ་གནས་པའི་རྨར་ཞུགས་ཏེ། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །རྐང་པ་ ནས་ནི་མགོ་བོའི་བར།།ལུས་ལ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་པ། །སྐོམ་ཞིང་ལུས་ནི་སྐྱ་གྱུར་པ། །རྨ་ཡི་ད་རྒན་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་རྨར་ཞུགས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྣན་པར་གྱུར་ན། རྐང་པ་ནས་མགོ་བོའི་བར་གྱི་ལུས་ ཐམས་ཅད་ལ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དེ།རྨའི་ད་རྒན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་ལུས་སྐྱ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །ལུས་ལ་འཇུག་པའི་རླུང་ཀུན་ནི། །ཤུགས་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ བཤད་པའི་རླུང་ནད་ལུས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་རླུང་གི་ཤུགས་དང་བྲལ་ཞིང་།ཤུགས་ཞི་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

当颈部僵硬的风入于时，若住于大脉，遍及全身时，则会牵引肩胛骨。身体如弓向内弯曲，眼睛僵硬且用力，打哈欠并咬牙，且会呕吐痰液。肋侧疼痛说不出话，腮部、背部和头部疼痛，这称为向内弯曲。
关于这些，颈部依靠项部有两个位置，风入于其中，当进入大脉并住于其中，遍及全身时，会牵引并弯曲肩胛骨。同样，身体也会如弓般向内弯曲驼背，两眼僵硬不能开合，失去力气，弯曲等各种病症，同样会频繁打哈欠，咬牙作响，呕吐痰液，两侧肋骨疼痛，说不出话，腮部等处疼痛，这种病症称为向内弯曲的风病。
与外在相似的症状，身体向外伸展，头部向后牵引，胸部极为隆起。项部如被击打般疼痛，牙齿和口色不悦，出汗身体松弛。称为向外伸展如弓僵直，也称为猛力。
关于这些，另一种称为向外伸展的风病与此相似，其特点是：身体向外伸展向后弯曲，头部向后倾斜弯曲，在这向外伸展的病症中胸部极为隆起，项部疼痛如被击打般，同样牙齿和口色不悦，大量出汗，身体松弛无力，这种风病称为向外伸展。有人说称为弓僵直，其他人则称之为猛力。
风入于要害之处的伤口，被风所动摇时，从脚至头部，疾病遍及全身，口渴且身体发白，应当避免这种陈旧伤口。
关于这些，风入于要害处的伤口等病被风所动摇加重时，从脚到头部的全身都被病症所覆盖压制，这种陈旧伤口伴随口渴且身体发白，因难以治愈应当避免。
所有入于身体的风，失去力量后会变得安适。
关于这些，前述入于身体等的风病，当失去风力且平息时，就会变得安适无病。

།ལྕེ་ནི་བྲུད་དྲགས་སྐམ་ཟོས་གནོད། །འགྲམ་པའི་རྩ་བར་གནས་རླུང་འཁྲུགས། །འགྲམ་པ་གཉིས་ནི་བསྐྱོད་བྱས་ནས། །ཁ་ ནི་གདངས་པར་བྱེད་པའམ།།ཡང་ན་འཛུམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །འགྲམ་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེས། །ཟ་དང་སྨྲ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་བྲུད་དྲགས་ཤིང་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་། ཟས་སྐམ་པོ་ཟོས་ཤིང་བཅས་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དང་རྡོ་ ལ་སོགས་པས་སྣད་པས་འགྲམ་པའི་རྩ་བར་གནས་པའི་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས།འགྲམ་པ་གཉིས་བསྐྱོད་ཅིང་རང་གི་གནས་ནས་འགུལ་བར་བྱས་ནས། ཁ་རྟག་ཏུ་གདངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཁ་འཛུམས་ཤིང་འབྱེད་མི་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་དེ་ ནི་འགྲམ་པ་ལ་གནས་ནས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འགྲམ་པ་བསྐྱོད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེས་ཟས་ཟབ་དང་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་གནས་རླུང་། །ལྕེ་ནི་ལྡིབ་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །ལྕེ་ལྡིབས་དེས་ནི་བཟའ་བཏུང་དང་། །སྨྲ་བ་ལ་སོགས་མི་ནུས་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་གང་ཡིན་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པའི་རླུང་ནི་ལྕེ་ལྡིབས་ཤིང་ལྐུགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་དེ་ནི་ལྕེ་ལྡིབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེས་ནི་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། མགོ་བོས་ཁུར་ནི་ཁྱེར་བ་དང་། དགོད་དྲགས་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། །སྡངས་དང་འཆུས་ཏེ་སྦྲིད་པ་གཏོང་། །གཞུ་སྲ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། །སྔས་ནི་མི་མཉམ་ལ་ཉལ་དང་། །སྲ་བ་འཆའ་བར་བྱེད་པ་དང་། །རླུང་སྐྱེད་པ་ནི་དེ་དང་དེས། །རླུང་འཕེལ་རོ་སྟོད་ལ་ཞུགས་ནས། ། གདོང་གི་གཞོགས་ཕྱེད་ཡོན་པོར་བྱེད། །སྨྲ་དང་དགོད་དང་ལྟ་བའང་ཡོ། །དེ་ནས་དེ་ཡི་དེ་ཡི་མགོ་འགུལ་ཞིང་། །ཚིག་མི་ཕྱིན་ལ་མིག་རེངས་ཤིང་། །སོ་འགུལ་སྐད་ནི་འགགས་པ་དང་། །སྒྲ་མི་ཐོས་ཤིང་སྦྲིད་པ་ཐོགས། །དྲི་མི་ཚོར་ཞིང་དྲན་ཉམས་རྨོངས། །གཉིད་ལོག་པ་ན སྡངས་པར་འགྱུར།།མཆིལ་མ་གཡོན་དུ་འདོར་བ་དང་། མིག་གཅིག་འཛུམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་མི་བཟད་ན། །གཞོགས་ཕྱེད་དག་གམ་རོ་སྨད་ན། །ལ་ལས་དེ་གཞོགས་ཕྱེད་ནད་བཤད། །གཞན་དག་ཕྱོགས་གཅིག་གུག་ཅེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོས་ཁུར་ལྕི་བ་ཁྱེར་ཞིང་གནས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འདེགས་པ་དང་། དགོད་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལུས་འཆུས་ཏེ་སྦྲིད་པ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྲ་བའི་ཟས་འཆའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད ཀྱི་འདིར་མ་བཤད་པའི་རླུང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེས་རླུང་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས་ལུས་ཀྱི་རོ་སྟོད་ལ་ཞུགས་ཏེ་གནས་པ་དང་།དེས་གདོང་གི་གཞོགས་ཕྱེད་ཡོན་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྟ་བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཡོན་ པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མི་དེའི་མགོ་འགུལ་ཞིང་ལྡེག་ལ་འདར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚིག་མི་ཕྱིན་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་། མིག་རེངས་ཤིང་ཧར་ཧར་པོར་ལྟ་བ་དང་། སོ་འགུལ་ཞིང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཆིལ་མ་གཡོན་དུ་འདོར་གྱིན་དྲང་པོར་མི་འདོར་བ་དང་། མིག་གཅིག་འཛུམས་པར་བྱེད་པ་ དང་།ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་དམ། ཡང་ན་རོ་སྨད་དུ་ན་བར་བྱེད་དེ། ནད་དེ་ནི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་ལ། གཞན་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གུག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

舌头过度磨损和吃干燥食物有害。位于腮部根部的风被扰乱。两腮被震动后，或是使嘴张开，或是使嘴闭合。由于腮部受损，吃饭和说话变得困难。
这是说，舌头过度磨损，被牙签等物损害，吃干燥食物咀嚼，以及被拳头和石头等物撞击，使位于腮部根部的风被扰乱而升起。两腮震动并从原位移动后，使嘴经常张开，或者使嘴闭合而不会张开。这种病在腮部造成损害，称为腮部损害，由于腮部震动和受损，使吃饭和说话变得非常困难。
说话之脉中的风，会使舌头变得迟钝，由于舌头迟钝，饮食和说话等都无法进行。
这是说，位于所谓说话之脉中的风会使舌头迟钝而变哑，这种病称为舌迟钝，由于这种病而无法享用饮食等。
头部负重搬运，过度大笑多说话，打喷嚏时身体扭曲，拉紧弓弦，枕头不平躺卧，咀嚼坚硬食物，由这些引起风，风增长进入上身后，使面部一侧歪斜。说话、大笑和观看也歪斜。然后其头部摇动，说话不清，眼睛僵硬，牙齿摇动，声音嘶哑，听不见声音，打喷嚏受阻，闻不到气味，记忆力减退昏迷，睡觉时打喷嚏。口水向左边流出，一只眼睛闭合，如果从肩膀以上难以忍受，或者半身或下身疼痛，有些人说这是半身风病，其他人称为一侧弯曲。
这是说，头部负重搬运到其他地方，过度大笑等和身体扭曲打喷嚏等，以及咀嚼坚硬食物，这些会产生和增长风。不仅如此，这里未说的能产生风的事物，由于这些原因风增长后进入身体上部而安住，使面部一侧歪斜。同样，说话时、大笑时和观看时也会歪斜。然后其后此人的头部摇动、摆动和颤抖，说话不清而停顿，眼睛僵硬而呆滞地看，牙齿摇动等，口水向左边流出而不能正直流出，一只眼睛闭合，从肩膀以上喉咙等处难以忍受地疼痛，身体半边或者下身疼痛，这种病称为半身风病，其他人称为一侧弯曲。

།རླུང་ནི་ཁྲག་ལ་ བརྟེན་གྱུར་ཏེ།།སྤྱི་བོ་འཛིན་པའི་རྩར་ཞུགས་པ། །རྩུབ་ཅིང་ནད་བཅས་མདོག་གནག་བྱེད། །རྩ་འཛིན་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་སྟེ་སོང་ནས་སྤྱི་བོ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྩུབ་ཅིང་ན་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མདོག་གནག་པར་ བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ནི་རྩ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་དེ་ལ་གཞོགས་ཕྱེད་བཟུང་། །རྩ་དང་རྒྱུས་པ་བསྐམས་བྱས་ནས། །གཞོགས་ཕྱེད་གང་ཡང་རུང་ལ་གནོད། །ཚིགས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་ལྷོད་པར་བྱེད། །དེ་ཡིས་ལུས་ཕྱེད་ ཐམས་ཅད་ནི།།ལུས་སྦྱོར་མི་ནུས་ཚོར་བ་མེད། །དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནད་ཅེས་ཟེར། །གཞན་དག་ཕྱོགས་གཅིག་སྐམས་པར་འཆད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་བཟུང་ཞིང་དེར་གནས་པར་བྱས་པ་དང་། རྩ་དང་རྒྱུས་པ་བསྐམས་པར་བྱས་ནས། ལུས་ ཀྱི་གཡས་སམ་གཡོན་གྱི་གཞོགས་ཕྱེད་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གནོད་ཅིང་མི་ཤིས་པར་བྱེད་ལ།ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་བོག་རེའི་སྦྲེལ་མཚམས་ལྷོད་ཅིང་ཤིག་ཤིག་པོར་བྱེད་པ་དང་། ནད་པ་དེའི་ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ཀུན་མ་ལུས་པར་ལུས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་ཤིང་གཡོ་འགུལ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ མི་ནུས་པ་དང་།ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་འདུག་པའི་ནད་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ནད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དྲང་སྲོང་གཞན་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་སྐམས་པ་ཞེས་འཆད་དོ། །ལུས་ཀུན་རླུང་ནད་དེ་དང་འདྲ། །ཡན་ལག་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་སྐམས་པ་དང་ལུས་ཀུན་ལ་ ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་ནི་ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རླུང་ནད་ཉི་ཚེས་གཞོགས་ཕྱེད་སྐམས། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ཉི་ཚེ་ནད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེས་གཞོགས་ཕྱེད་སྐམས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དང་འདྲེས་པ་གསོ་དཀའ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞན་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་རླུང་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་སྐམས་པའང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ ནོ།།ཟད་བྱེད་རྒྱུ་ཅན་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གཞོགས་ཕྱེད་སྐམས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་ངོ་། །མ་ཞུ་བད་ཀན་ལྡན་པ་ཡིས། །རྒྱུན་སྲང་བཀག་སྟེ་ལུས་རེངས་པས། །བརྐྱང་བསྐུམ་ཀུན་ལས་ཉམས་གྱུར་པ། །ཤིང་འདྲ་ཤིང་ལྟར་རེངས་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་མ་ཞུ་བ་དང་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་དག་གིས་རླུང་གི་རྒྱུ་བའི་ལམ་བཀག་སྟེ། ལུས་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པར་བྱས་པས་བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ནི་དབྱུག་ལྟར་རེངས་པ་ཡིན་པས་ན། ཤིང་ལྟར་ རེངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཕྲག་པའི་རྩ་བར་ཞུགས་པའི་རླུང་། །དེར་གནས་རྩ་ནི་འཁུམས་བྱས་ཏེ། །དཔུང་པ་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་བྱེད། །དཔུང་པ་འཇས་པའི་རླུང་ནད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཕྲག་པའི་རྩ་བར་གནས་ཏེ། དེ་ན་གནས་པའི་རྩ་འཁུམས་ཤིང་འདུས་པར་བྱས་ནས། དཔུང་པ་བསྐྱོད་ བསྒུལ་མི་ནུས་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

风依附于血，进入顶部持脉，使其粗糙有病且色黑，此持脉不可医治。即风依附于血而行，进入名为顶部持脉之脉，使其粗糙且有病，并使其色黑。如此之病名为持脉，不能医治。
风使半身麻痹，使脉和筋干枯，损害任一侧身，使关节连接松弛。使半身完全不能运动且无知觉，此称为偏瘫病，其他人称之为半身枯萎。即风使身体一侧麻痹并停留于此，使脉和筋干枯，损害身体左右任一侧，使关节连接处松弛不稳，病人半身完全不能运动且无知觉麻木，此病称为偏瘫。其他仙人称之为半身枯萎。
全身风病与此相似，遍及所有肢体。即半身枯萎和遍及全身的风病在无知觉等症状上相似，此病遍及所有肢体。
单纯风病导致的半身枯萎，据说极难医治。即单纯风病未与其他病混合而导致的半身枯萎极难医治。
与其他病混合的也难医治。即风与其他病如痰或胆汁任一混合导致的半身枯萎也难医治。
应当放弃由衰竭病因引起的病症。即由衰竭病因引起的半身枯萎应当放弃，不可医治。
由不消化和痰引起，阻塞经络使身体僵硬，丧失伸屈等一切功能，如木般僵硬。即风病伴有不消化和痰阻塞风的运行通道，使身体僵硬不能活动，丧失伸展屈曲等身体一切功能，如木棍般僵硬，故称如木僵硬。
风进入肩胛根部，使该处脉收缩，使手臂不能活动，此为手臂瘫痪的风病。即风停留在肩胛根部，使该处脉收缩聚集，使手臂不能活动，此风病会导致手臂瘫痪。

གང་ཞིག་ལག་མཐིལ་སོར་མོར་འབྲེལ། །ཆུ་བ་རྒྱབ་ཏུ་འཁུམས་བྱེད་ཅིང་། །ལག་ངར་བྱ་བ་ཉམས་བྱེད་པ། །རླུང་དེ་བི་ཤ་ཙེ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གང་ཞིག་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཆུ་བ་འདུས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཆུ་བ་རྒྱབ་ཏུ་འཁུམས་པར་བྱེད་ཅིང་།ལག་ངར་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་རླུང་གིས་འཁུམས་པར་བྱེད་ནས་ལག་ངར་གྱི་བྱ་བའི་ལས་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། གཡོ་འགུལ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་ནུས་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ནད་དེ་ནི་མིང་བི་ཤ་ཙེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།།གང་ཚེ་རླུང་ནི་རྐེད་པར་གནས། །བརླ་ཡི་ཆུ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས། །དེ་ཚེ་མི་དེ་འཐེང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རླུང་གི་ནད་རྐེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པར་གྱུར་ནས་བརླའི་ཆུ་བའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དེ་འཐེང་པོར་གྱུར་ཏེ་རྐང་ ཟུག་ཅིང་འཆལ་བའི་འཐེང་པོར་འགྱུར་རོ།།བརླ་གཉིས་ལ་ཞུགས་འཕྱེ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རྐེད་པར་གནས་པའི་རླུང་དེ་བརླ་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བརླ་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པས་འཕྱེ་བོར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་ན། ། ལུས་འདར་འཐེང་པོ་ལྟར་འགྲོ་བ། །ཚིགས་ཀྱི་སྤྲེལ་མཚམས་ལྷོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་སྲན་མའི་འཐེང་པོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་འགྲོ་བར་རྩོམ་ཞིང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འདོར་ཞིང་གཡོ་ལ་འཐེང་པོ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཚིགས་ཀྱི་བོག་རེའི་སྦྲེལ་མཚམས་ལྷོད་ཅིང་ཉམས པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མིང་སྲན་མ་ལྟར་འཐེང་པ་ཞེས་བྱའོ།

凡是手掌指头相连，臂部向后弯曲，前臂功能受损的，这种风病被称为毗舍遮。对此解释如下：某种病症向手掌方向并与之相连，使得臂部（所谓的臂部）向后弯曲，并且风使前臂向后弯曲，导致前臂的所有功能受损，即无法进行任何活动的风病，其名称被称为毗舍遮，这是仙人们所说的。
当风住于腰部，进入大腿的臂部内时，此人就会变成跛子。对此解释如下：当风病居住并依附于腰部方向，进入并停留在大腿臂部内时，此人就会变成跛子，即会出现腿痛并成为走路不稳的跛子。
进入两个大腿会变成瘸子。对此解释如下：当居住在腰部的风进入两个大腿时，由于两个大腿的功能受损而变成瘸子。
凡是开始行走时，身体颤抖如跛子般行走，关节连接处松弛的，这被称为豌豆跛。对此解释如下：某人开始行走并进行行走活动时摇晃，如跛子般行走的人，其关节骨节的连接处松弛受损，这被称为如豌豆般跛行。

།ཁ་ཟས་དྲོ་གྲང་སྐམ་རློན་འདྲེས། །ལྕི་དང་སྣུམ་ཆེས་བསྟེན་པ་དང་། །ཞུ་དང་མ་ཞུ་མི་བདེས་བསྐྱོད། །ཉིན་ཉལ་མཚན་གཉིད་མ་ལོག་པས། །མ་ཞུ་ཤིན་ཏུ་སོགས་གྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་བརླ་ནང་ཞུགས་གྱུར་ན། །བད་ཀན་ ཚིལ་དང་རླུང་བཅས་པ།།ནད་གཞན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ནི། །བརླ་རུས་ནང་དུ་གང་བྱས་ཏེ། །བད་ཀན་གྱིས་ཏེ་རེངས་གྱུར་ལ། །དེ་ཚེ་དེ་ཡིས་བརླ་རེངས་བྱེད། །འདེགས་མི་ནུས་གྲང་ཚོར་བ་མེད། །གཞན་གྱི་ཡིན་སྙམ་སེམས་ཤིང་ལྕི། །མི་བཟད་པར་ནི་འགྲོ་བ་ཉམས། །སེམས་ ཁོང་ཆུད་ཅིང་ཡན་ལག་ན།།སྙོམ་སློན་རིམས་འདེབས་ཡི་ག་འཆུས། །རྐང་པ་སྒྱིད་ཞན་འདེགས་པར་དཀའ། །བེམ་བེམ་པོར་འདུག་ལྡན་པ་ཡིན། །དེ་ནི་བརླ་རེངས་ནད་ཅེས་བཤད། །གཞན་དག་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ཞེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ཀྱི་བག་དྲོ་གྲང་ལ་སོགས་པར་འདྲེན་ མར་བསྟེན་པ་དང་།ཞུ་བ་དང་བཅས་པའི་མ་ཞུ་བ་ནི་ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བ་སྟེ། ལ་ལ་ནི་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་མ་ཞུ་ཞིང་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ཚོས་པ་དང་། མ་ཚོས་པ་དག་གིས་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་བདེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་ བསྐྱོད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་བྱས་པས་མ་ཞུ་བ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་སོགས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་ཅིང་ཉལ་བ་དང་། གཉིད་མ་ལོག་པ་དག་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་ཀྱང་མ་ཞུ་བ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་ཞུ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བརླ་དང་ བྱིན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན།མ་ཞུ་བ་དེ་བད་ཀན་དང་ཚིལ་དང་རླུང་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། མ་ཞུ་བ་དེ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མཐུ་ཆུང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་མ་ཞུ་བ་དེས་བད་ཀན་གྱི་གཡོ་ བ་མེད་པར་བྱས་ཤིང་བརླའི་རུས་པའི་ནང་དུ་གང་བར་བྱེད་པ་ན་དེའི་ཚེ་བརླ་རེངས་ཤིང་བསྐྱོད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་དེའི་ནད་དེས་བརླ་རེངས་པར་བྱེད་ཅིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པར་འདེགས་ཤིང་བསྐྱོད་མི་ཤེས་མི་ནུས་པ་དང་། གྲང་ཞིང་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཡིན་པར་ སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་དེ་ནི་བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཤེས་པའི་ སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་དོ།།དྲང་སྲོང་གཞན་དག་གིས་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རླུང་དང་ཁྲག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྲང་། །པུས་མོའི་སྟེང་བྱུང་ནད་ཚབས་ཆེ། །ཅེ་སྤྱང་མགོ་ལྟར་སྦོམ་གྱུར་པ། །ཅེ་སྤྱང་མགོ་འདྲ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་ཁྲག་ ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྲང་པ་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་ནད་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཅེ་སྤྱང་གི་མགོ་འདྲ་བར་སྦོམ་ཞིང་ཆེ་བར་སྐྲང་པ་ཡིན་པས་ཅེ་སྤྱང་གི་མགོ་འདྲ་བའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱའོ།

食用冷热干湿混杂的食物，过于沉重和油腻的食物，以及消化和未消化的食物引起不适，白天睡觉晚上失眠，导致严重的消化不良。如果这些进入大腿内部，痰、脂肪和风一起，压制其他疾病，充满大腿骨内部，因痰而僵硬，这时会导致大腿僵硬。无法抬起，没有冷的感觉，感觉像是别人的肢体一样沉重。
行走困难不堪，心神恍惚且肢体疼痛。昏昏沉沉，发冷，食欲不振。腿脚无力难以抬起。变得麻木僵硬。这就是所谓的大腿僵硬病。其他人称之为富人之风。
关于食物的冷热等性质，以及食用油腻食物，消化与未消化的食物，有些已消化成熟，有些未消化未成熟，由于煮熟和未熟的食物引起不适，同样由于不适和痛苦而导致消化紊乱，消化不良更加严重。同样，白天睡觉和长期失眠也会导致严重的消化不良。
如果这种消化不良进入大腿和小腿内部，消化不良会与痰、脂肪和风结合。这种消化不良会压制其他风病和痰病，使其减弱。因此，消化不良会使痰停滞不动，充满大腿骨内部，这时会导致大腿僵硬无法活动。
因此这种病会使大腿僵硬，无法抬起活动，冷且无感觉，感觉像是别人的肢体而不觉得是自己的身体，同样会感到难以忍受的疼痛等。心神恍惚等症状具备，医学专家称这种病为大腿僵硬病。其他仙人称之为富人之风病。
由风和血产生的肿胀，出现在膝盖上方是重病。如狼头般粗大，称为狼头样肿胀。关于由风和血产生的肿胀出现在膝盖上方的，这是非常严重的疾病。因为像狼头一样粗大肿胀，所以称为狼头样风病。

།རྐང་པ་ན་ཞིང་མི་མཉམ་འདོར། །ངལ་བ་ལས་ནི་གང་ཚེ་རླུང་། །ལོང་མོར་གནས་ཏེ་ ནད་སྐྱེད་པ།།དེ་ནི་རླུང་ནད་ཚེར་མར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་ས་ལ་མི་མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པར་འདོར་བའམ། ཡང་ན་ངལ་ཞིང་དུབ་པ་ལས་དུས་གང་གི་ཚེ་རླུང་བྱིན་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོང་མོར་གནས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་གྱུར་པའི་རླུང་ནད་དེ་ནི་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད་ དོ།།རྟིང་པ་སོར་མོར་འབྲེལ་པ་ཡི། །ཆུ་བར་རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་གང་། །བརླ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ། །གཟུགས་འཁུམས་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟིང་པར་གནས་ནས་སོར་མོ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཆུ་བའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པར་རླུང་དེས་གནོད་ པ་སྐྱེད་པར་གྱུར་ནས།བརླའི་བར་དུ་གྱེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྡུས་ཤིང་འཁུམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲང་སྲོང་དག་གིས་གཟུགས་འཁུམས་པའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །བི་ཤ་ཙི་དང་གཟུགས་འཁུམས་བཤད། །མི་བཟད་ན་བ་ཁ་ལི་ར་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ལག་ངར་དུ་ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་ཀྱི་བི་ཤ་ཙི་དང་། འདས་མ་ཐག་པའི་གཟུགས་འཁུམས་པའི་རླུང་ནད་གཉིས་པོ་མི་བཟད་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་ནི་རླུང་ནད་ཁ་ལི་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །གང་གི་རྐང་པ་བརྩེ་གྱུར་ཞིང་། །བེམ་བེམ་པོར་ནི་གྱུར་པ་དག་།བད ཀན་རླུང་འཁྲུགས་ལས་གྱུར་པ།།རྐང་པ་བརྩེ་བར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་རྐང་པ་གཉིས་བརྩེ་ཞིང་ཚ་བ་ཙག་ཙག་པོར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་པ་དག་ནི་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ནད་དེ་ནི་རྐང་པ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱའོ་ ཞེས་བཤད་དོ།།མཁྲིས་པ་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་རླུང་། །རྐང་པ་གཉིས་སུ་ཚ་བྱེད་ཅིང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་འགྲོ་ཚེ་ཚ། །དེ་ནི་རྐང་ཚ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྐང་པ་གཉིས་སུ་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ དང་།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འགྲོ་ཞིང་འཆག་པའི་ཚེ་ལྷག་པར་ཚ་བར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་རྐང་པ་ཚ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་དྲེག་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན། རླུང་ནད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རླུང་དང་ཁྲག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྲང་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

脚痛且不平稳行走。当疲劳时风气，停留于踝部而生病，这就是所说的风病刺痛。这是说，脚在地上不平稳且不平稳地行走，或者由于疲劳困乏时，当风气进入小腿，依附于脚而停留在踝部产生的病症，这种风病被称为如刺一般。
从脚跟连接到脚趾的筋脉中，风气造成损害，从大腿进入的那种，被称为身体萎缩。这是说，从脚跟开始连接到脚趾的筋脉群被风气损害后，向上进入大腿内部，使身体收缩萎缩的这种病症，圣贤们称之为身体萎缩的风病。
所说的毗舍遮和身体萎缩，剧痛难忍称为卡利。这是说，前面提到的进入前臂的风病毗舍遮和刚才所说的身体萎缩这两种风病，表现为剧烈难忍的症状，被称为卡利风病。
某人的双脚麻木，且变得僵硬，由痰和风气紊乱所致，这被称为脚麻。这是说，某人的双脚麻木，产生刺痛感而失去知觉变得僵硬，这是由痰和风气混合所致，这种病症被称为脚麻。
伴有胆汁和血液的风气，使双脚发热，特别是行走时发热，这被称为脚热。这是说，风病伴有胆汁和血液时，使双脚剧烈发热，特别是在行走时更加发热的病症，被称为脚热病。
《医论八支心要集释·词义月光》，由大师月喜所作，这是对病基品第十五章的解释。
接下来将解说垢病的病基。这是说，因为与风病性质相似，所以在风病之后开始这一章。这也就是所说的由风和血产生的肿胀。

།ཁྲག ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་ཟས།།ཚ་བ་དང་ནི་མི་འཕྲོད་པ། །བསྟེན་དང་སྦྱོར་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉིན་ཉལ་མཚན་གཉིད་མ་ལོག་དང་། །ཉལ་པོ་དྲགས་དང་སྐྱིད་པར་གནས། །འཆག་པའི་སྤྱོད་པ་མ་བསྟེན་དང་། །སྣད་དང་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པས། །མི་ཡི་ཁྲག་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་ཅིང་། །རླུང་སྐྱེད་ཟོས་པས་རླུང་ནད་ནི། ། འཕེལ་བས་འཁྲུགས་ཏེ་ལམ་གཞན་ཞུགས། །དེ་བཞིན་ཁྲག་ཀྱང་ལམ་འགགས་ལ། །དང་པོར་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཁྲུགས་ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་འབྲུ་དང་སྲོག་ཆགས་ཆུ་ན་སྤྱོད་པའི་ཤ་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། མོན་སྲན གྲེའུ་དང་།ནིམ་པ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཆང་དང་དར་བ་དང་། ཞོ་སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་བསྟེན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་གཤེར་བའི་ཤ་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་ཆ་མཉམ་པར་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། འདིར་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྲག་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་།ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལོག་པ་སྟེ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་མ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ལོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་པར་ཤས་ཆེར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། མཚན་མོའི་དུས་སུ་གཉིད་མ་ ལོག་པ་དང་།ཉལ་པོ་དྲགས་ཤིང་བུད་མེད་བསྟེན་པ་དྲགས་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་སྐྱིད་དེ་བར་གནས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ལུས་འཇམ་ཤ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་འཆག་ཅིང་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་ལམ་མ་བསྟེན་གྱི། རྟག་ཏུ་དལ་བར་འདུག་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྣད་པ་སྟེ་མཚོན་ ཆའི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་རུང་བས་སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་བ་དང་།སྦྱང་བ་མ་བྱས་ཏེ་དྲི་མའི་ཚོགས་མ་བསལ་ཅིང་མ་བཏོན་པས་མིའི་ཁྲག་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞིང་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུགས་པའི་ཟས་ཁ་བ་དང་། ཁུང་བུ་དང་། བསྐ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པ་ལ་གོམས་ ཤིང་མང་དུ་བསྟེན་པས་རླུང་ནད་འཕེལ་ཞིང་དང་པོ་སོགས་པར་གྱུར་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས། ལམ་ལོག་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཁྲག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་དང་། འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས་ལམ་འགག་ པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོར་གནོད་ཅིང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་དང་། །འཐེང་ནད་སྟོབས་འཇིག་རླུང་ཁྲག་འདྲེས། །མིང་དུ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་དང་འཐེང་པོའི་ནད་དང་སྟོབས་འཇིག་པ་དང་། རླུང་ཁྲག་འདྲེས་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བར་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་རྐང་པར་རྒྱུ། །མཆོག་ཏུ་བཞོན་སོགས་འཕྱང་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ཡང་དང་པོར་རྐང་པ་གཉིས་སུ་རྒྱུག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆོག ཏུའམ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་ཏེ།རྐང་པ་འཕྱང་བར་བྱས་པ་ལས་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

关于'使血液混乱的食物、不适宜的食物、错误的使用方法、白天睡觉晚上不睡、过度房事和安逸生活、不从事行走运动、受伤和不清洁'等内容：
使血液混乱和产生的食物包括谷物、水生动物的肉、豆类、库兰塔豆、豌豆、豆芽、印度楝树、酸性食物、酒、酸奶和发酵的酸奶等食用；不适宜的食物如生肉、豌豆同食，以及蜂蜜和黄油等量食用等上述所说的，虽然这里未提到但能产生血液的行为和饮食等，这些习惯性地食用；
同样，错误的使用方法是指未按医学典籍所述正确使用的方法；同样，白天大多睡觉，夜晚时不睡觉；过度房事即过度与女人交往；大多安逸地生活，经常处于舒适，身体柔软而不从事行走运动，总是悠闲地待着不做运动；
受伤即被任何武器所伤而产生伤口；不清洁即未清除和排出污垢，这些原因会导致人的血液混乱和升动，而食用能产生和扰动风的食物如苦、空心和涩等，习惯性地过多食用会导致风病增长并开始积累，
之后混乱升动，进入其他错误通道，血液也同样积累增长，混乱升动后阻塞通道，这本身最初会造成损害。
关于'这就是富人的风病、跛足病、力竭、风血混合等名称的解释'：这种痹病被上师解释为富人的风病、跛足病、力竭和风血混合病等多种名称。
关于'这最初在脚部流动，主要由骑乘等悬垂而产生'：这种痹病最初在两脚中流动而产生。特别是骑在马等坐骑上，双脚悬垂而产生。

།དེ་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་མཚན་ཉིད་ནི། །མཛེ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་མཚན་མར་མཚུངས། །དེ་བཞིན་ལུས་ཉམས་ཡན་ལག་ལྷོད། །པུས་མོ་བྱིན་པ་བརླ་རྐེད་པ། །ལག་པ་རྐང་ པའི་ཚིགས་རྣམས་སུ།།གཡའ་ཞིང་འགུལ་དང་ན་བ་དང་། །ཆག་སྙམ་སེམས་ཤིང་ཚོར་མེད་ལྕི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡང་བ་དང་། །སླར་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་མཛེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ མ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་འདར་བའམ་རེག་ན་རྩུབ། །ཚུལ་འབྱུང་མི་འབྱུང་མདོག་མི་སྡུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་གཞན་ཡང་ལུས་ཉམས་ཤིང་ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར་བ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་ལྷོད་པ་དང་། པུས་མོ་ ལ་སོགས་པར་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡང་ཞིང་ཡང་ཡང་དུ་སླར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་ནས་སླར་ལྡང་དུ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་གནས། །ལན་འགའ་ལག་པ་དག་དུ་གནས། །བྱི་བའི་དུག་ནི་ལྡང་བ་ལྟར། །ལུས་ཀུན་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་གནས་ཤིང་རྟེན་བྱས་ནས། ལན་འགའ་ནི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་ཡང་གནས་པར་བྱེད་དེ། བྱི་བའི་དུག་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང་། དང་པོར་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ཅིང་མཆེད་པར་བྱེད་དོ། །ཐོགས མར་པགས་པ་ཁྲག་ལ་གནས།།བྱུང་བ་རྟོགས་པར་སླ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ཐོག་མར་ཏེ་དང་པོར་པགས་པ་དང་ཁྲག་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དེ་ནི་དྲེག་ནད་རྟོགས་པར་སླ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལུས་ཟུངས་ཀུན། །ཁྱབ་སྟེ་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྔར་བཤད་པ་ལས་གཞན་པའི་ལུས་ཟུངས་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གཏིང་ན་གནས་ཏེ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོགས་སླ་པགས་གཡའ་ལ་སོགས་ལྡན། །ཟངས་ལྟར་དམར་དང་སྔོ་བ་དང་། བྱ་རྨྱང བཅས་ཤིང་རབ་དྲོ་ཚ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་རྟོགས་པར་སླ་བ་ནི་པགས་པ་གཡའ་བ་དང་། འགུལ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་ལྟར་དམར་བ་དང་། སྔོ་བའི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། བྱ་རྨྱང་བྱེད་འདོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་བཟད་པར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ ཡིན་ནོ།།རྟོགས་དཀའ་སྔར་བས་ལྷག་པར་ན། །སྐྲང་ཞིང་མཁྲང་ལ་ཚོས་པར་བྱེད། །གཞང་དང་ཚིགས་དང་རུས་པ་རྐང་། །བཅད་སྙམ་སེམས་ཤིང་ནང་དུ་རྒྱུ། །ཤུགས་དང་ལྡན་ཚེ་སྒུར་པོ་དང་། །ཞ་བོ་འཐེང་པོར་བྱེད་འགྱུར་ལ། །ལུས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ ནད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དྲེག་ནད་སྔ་མ་རྟོགས་པར་བླ་བ་བས་ལྷག་པར་ན་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པར་སྐྲང་བ་དང་། མཁྲང་ཞིང་སྲ་བ་དང་། ཚོས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞང་ལ་སོགས་པ་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ནད་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་དེ་ཤུགས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤས་ ཆེར་བདེ་བའི་ཚེ་ན་སྒུར་པོའམ་འཇས་པའམ་འཐེང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།རླུང་དེ་མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འབྱམ་པ་ཡིན་ནོ།

其将来的特征是：与麻风病将要发生的征兆相似。同样身体衰弱、四肢松弛。膝盖、小腿、大腿、腰部，手脚关节处，发痒、震颤和疼痛，感觉像断裂，麻木沉重。反复发作，又再次平息。
关于这一点，痹病将来发生的特征与麻风病将要发生的征兆相似，如'极为震颤或触摸粗糙，有时出现有时不出现，颜色不悦目'等论典所说。同样其他征兆还有身体衰弱颤抖，四肢松弛，从膝盖等处发痒等病症反复发作又反复平息，之后又再次发作。
安住于两脚根部，有时安住于手部，如鼠毒发作般，遍及全身。
关于这一点，痹病安住并依附于两脚根部，有时也安住于两手根部，如同鼠毒发作一样，最初停留在身体的一处，之后遍及蔓延全身。
最初安住于皮肤和血液，称为容易诊断。
关于这一点，痹病最初即首先依附安住于皮肤和血液，这称为容易诊断的痹病。
之后逐渐遍及所有身体组织，称为难以诊断。
关于这一点，之后除前述之外，遍及并融化所有身体组织如脂肪等，这种深处的病症称为难以诊断。
易诊断者具有皮肤发痒等症状，呈铜色发红和发青，伴有哈欠且极为发热。
关于这一点，容易诊断的痹病具有皮肤发痒、震颤、形状等症状，同样呈现如铜般发红和发青的颜色，伴有想打哈欠的症状，以及难以忍受的极度发热。
难诊断者比之前更加疼痛，肿胀坚硬且成熟。肛门、关节和骨骼，感觉像断裂般在体内游走。当病势强烈时，会使人驼背、瘫痪、跛行，遍行全身。
关于这一点，所谓难以诊断的痹病，比前述容易诊断的痹病更加疼痛且深重，肿胀、坚硬僵硬、成熟发展，感觉肛门等处像断裂一样，病症在体内游走，当病势强烈更加严重时，会使人变成驼背或瘫痪或跛行，这种风从头到脚游走遍及全身。

།དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་གྱུར་ན། །གཟེར་འགུལ་ཟུག་པའི་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །སྐྲང་པ་རྩུབ་ཅིང་གནག་པ་དང་། །སྔོ་ཞིང་འཕེལ་ལ་འབྲི་ བར་འགྱུར།།རྩ་ཆེན་སོར་མོའི་ཚིགས་རྣམས་ནི། །འཁུམས་ཤིང་ལུས་བཅུམ་ཤིན་ཏུ་ན། །གྲང་ལ་མི་དགའ་རེག་ན་བདེ། །རེངས་ཤིང་འདར་ལ་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དྲེག་ནད་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟེར་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ན་བའོ། ། ཟུག་པ་ནི་བར་བར་དུ་ཆད་ཅིང་སྡོད་དེ་ན་བའོ། །ལུས་བཅུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་དམ་དུ་བཅངས་པ་སྙམ་སེམས་པའོ། །གྲང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་གྲང་བ་ལ་སྡང་ཞིང་མི་དགའ་བའོ། །རེག་ན་བདེ་བ་ནི་གྲང་བདེ་ཉིད་ཀྱིས་རེག་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཁྲག་ཤས་ཆེ་སྐྲང་རབ་ཏུ་ཟུག་།དམར ཞིང་ཚ་བ་ཙེག་ཙེག་བྱེད།།སྣུམ་དང་རྩུབ་པས་ཞི་མི་འགྱུར། །གཡའ་དང་འདྲུལ་བར་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲེག་ནད་ཀྱི་མདོག་དམར་བ་དང་། ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཚ་བ་ཙེག་ཙེག་བྱེད་པ་དང་། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྣུམ་པ་དང་རྩུབ་པས་ཞི་ཞིང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཚ་ཞིང་རྨོངས་བག་དང་། །རྔུལ་ཞིང་བརྒྱལ་མྱོས་སྐོམ་དད་ཆེ། །རེག་མི་བཟོད་ཅིང་ན་ལ་དམར། །སྐྲང་ཞིང་སྨིན་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་བདོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ནི་ཚ་ཞིང་གདུང་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་གྱིས་འགུལ་མི་ཤེས་ལྕི། །ཚོར་མེད་སྣུམ་ཞིང་གྲང་བ་དང་། །གཡའ་ཞིང་ཅུང་ཟད་ན་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ནི་འགུལ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དྲེག་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་གཅིག་ལས གྱུར་གསར་གསོ་སླ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ནད་གཞི་གཅིག་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཉིས་ལས་བྱུང་འཚོ་བཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་ནད་གཞི་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མི་ལ་བ་ཙམ་དུ་འཚོ་བར་ནུས་པ་ཙམ་ ཡིན་ནོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཆུ་སེར་འཛག་།རེངས་དང་ཐོར་བུ་འཕྱང་བ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་དེ་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཆུ་སེར་འཛག་པར་བྱེད་པ་དང་། རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐོར་བུ་འཕྱང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །རླུང་ ནི་ཡན་ལག་ཚིགས་གནས་པ།།ཁྲག་གི་ལམ་ལ་མྱུར་གནོད་བྱེད། །དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་གྱུར་པའི། །ནད་ཀྱིས་སྲོག་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནི་ཡན་ལག་གི་ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་གནས་ནས་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་གནོད་ཅིང་འཇོམས་པར་ བྱེད་དེ།རླུང་ཁྲག་དེ་གཉིས་འདྲེས་ཤིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་མིའི་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

关于这些，如果风大的话，会有刺痛、游走性疼痛为主，肿胀粗糙发黑，发青且时增时减。大脉和手指关节收缩，身体紧缩剧痛。不喜寒冷，触摸舒适，僵硬颤抖且无知觉。
对此，风性质偏重的痹症会出现刺痛等症状：刺痛是指持续不断的疼痛。游走性疼痛是指间歇性疼痛。身体紧缩是指感觉肢体被紧紧束缚。不喜寒冷是指厌恶且不喜欢寒冷。触摸舒适是指因寒凉而触摸时会感到舒适。
血分偏重则肿胀剧痛，发红发热且灼热，不因油性和粗糙得以缓解，伴有瘙痒和腐烂。
血分偏重且充盈所致的痹症，其色发红，如同涂抹了芥子研磨的药膏般灼热，饮食起居不论油腻或粗糙都不能缓解安适。此外还伴有瘙痒等症状。
胆病变则发热昏沉，出汗昏厥口渴重，触摸难忍疼痛发红，肿胀化脓且极热。
胆汁偏重且亢盛所致的痹症会发热且伴有各种痛苦，并有昏沉等症状。
痰病则不能活动沉重，无知觉油腻且发冷，瘙痒略有疼痛。
痰液偏重所致的痹症会有不能活动等症状。
混合性的特征则是交替出现。
由两种病因混合所致的痹症，其特征会交替出现。
单一病因所致新发易治。
痹症由单一病因所致且新发未久的容易治疗。
两种病因所致仅可维持。
痹症由两种病因所致的仅能维持生命。
三因汇聚则渗出黄水，僵硬且局部下垂应当放弃。
痹症由三种病因汇聚所致，会渗出黄水，僵硬且不能活动，局部下垂，这种情况应当放弃治疗。
风居于肢节，迅速损害血道，二者相互混合，疾病会夺取生命。
风入驻肢体关节内，迅速损害血液运行的通道，风和血这两者混乱交织时，风病会夺取人的生命。

།ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་རླུང་ལས། །སྲོག་རྩུབ་དྲག་ཤུལ་སྨྱུང་བ་དང་། །འགྲངས་དྲགས་སྣད་དང་ལམ་གྱིས་དུ་བ། །ཤུགས་བཀག་ནན་གྱིས་ བཙིར་བ་ཡིས།།འཁྲུགས་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཉེ་བར་གནོད་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཆམ་པ་ཉམ་ཐག་སྐམ་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་སོགས་ནད་མང་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ལྔ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ རླུང་ནི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། ཆམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྟོད་རྒྱུ་སྦྲིད་པ་སྒྲེགས་པ་དང་། །སྐྱུག་པ་གཉིད་ནི་བཀག་པ་དང་། །ཁུར་ལྕི་འདེགས་དང་དྲག་ཏུ་ངུ་། །དགོད་དྲགས་ སོགས་ཀྱིས་ནད་འཁྲུགས་ཏེ།མགུལ་པ་འགགས་ཤིང་སེམས་ཉམས་ལ། །ཆམ་འདེབས་སློན་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །མགུལ་པར་ལྦ་བ་སོགས་སྐྱེད་ཅིང་། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་རྟེན་ནས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྲིད་པ་བཀག་པ་ལ་སོགས་པས་ འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་བྱེད་དེ།མགུལ་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་འདིར་མ་སྨོས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱབ་བྱེད་འགྲོ་དང་འདུག་དྲགས་དང་། །རྩེད་མོ་དྲགས་དང་མི་བཟོད་སྤྱོད། །ཁ་ཟས་མི་མཐུན་རྩུབ་འཇིགས་ དགའ།།ཡི་མུག་སོགས་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་གྱུར། །ཁུ་བ་སྟོབས་དང་སྤྲོ་བ་ཉམས། །སྐྲང་དང་སེམས་གཡེངས་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཡན་ལག་ཀུན་ལ་ཟུག་པ་དང་། །སྤུ་བརྩེ་ཡན་ལག་ཚོར་བ་མེད། །མཛེ་དང་མེ་དབལ་གཞན་ཡང་ནི། །ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་ནད་སྐྱེད་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་འགྲོ་དྲགས་པ་དང་འདུག་དྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས་ཁུ་བ་ཟད་ཅིང་ཉལ་པོ་མི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ རོ།།མཉམ་གནས་འདུ་བ་མ་སྙོམས་དང་། །གྲང་དང་འདྲེན་མའི་ཟས་ཟོས་དང་། །དུས་མིན་གཉིད་ལོག་མཚན་མོ་ནི། །གཉིད་མ་ལོག་ལ་སོགས་ཀྱིས་འཁྲུགས། །གཟེར་དང་སྐྲན་དང་ཕོ་ནད་སོགས། །ཞུ་དང་མ་ཞུར་གནས་ནད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་མཉམ་དུ་ གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་གནས་མ་སྙོམས་པ་དང་།འདུ་བ་མ་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས། གཟེར་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཐུར་སེལ་ཟས་ནི་རྩུབ་ལ་ལྕི། །ཤུགས་བཀག་ པ་དང་མི་སྲུན་བཞོན།།ཁྱོགས་དང་བཞོན་དང་སྟན་ལ་གནས། །འགྲོ་བ་བསྟེན་ནི་དྲགས་པ་ཡིས། །འཁྲུགས་ནས་གསོ་བར་དཀའ་བའི་ནད། ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་སྐྱེད། །གཅིན་དང་ཁུ་ཆུའི་ནད་གཞང་འབྲུམ། །གཞང་འབྱུང་ལ་སོགས་མང་པོ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་ཟས་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཞོན་པ་དང་། ཁྱོགས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་དྲགས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས། གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་དཀའ་བའི་ནད་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཅིན་ནད་ལ་སོགས་པ་རྣམས དང་།གཞན་ཡང་ནད་མང་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

从具有五种本性的风中，生命风粗暴猛烈减弱，过饱噎气和道路烟尘，用力阻碍压迫，扰乱后对眼睛等产生危害，并且引发感冒、疲惫、干咳、呼吸不适等诸多疾病。
关于这些，从生命等分类的五种风中，生命风由粗暴等因素扰乱后，对眼睛等感官造成损害，引发感冒等疾病。
上行风因打喷嚏、打嗝、呕吐、抑制睡眠、搬重物、剧烈哭泣、过度大笑等而扰乱，导致喉咙堵塞、神志不清、感冒、流涎、食欲不振，在喉部产生水泡等疾病，并在锁骨以上部位引发疾病。
关于这些，上行风因抑制打喷嚏等而扰乱上升，引发喉咙堵塞等疾病，以及锁骨以上未提及的其他疾病。
遍行风因过度行走和久坐、过度游戏、不能忍受的行为、不适宜的饮食、粗暴恐惧欢喜、忧郁等而扰乱，精液力量和兴致减退，浮肿、心神不定、发烧，四肢疼痛，毛发竖立、肢体麻木，麻风病和火毒，以及其他遍及全身的疾病。
关于这些，遍行风因过度行走和久坐等而扰乱上升，引发精液耗尽、无法行房等疾病，以及遍及身体所有肢体的一切疾病。
平住风因体内元素不平衡、寒冷、混杂饮食、不当时睡眠、夜晚失眠等而扰乱，引发刺痛、肿瘤、胃病等消化和未消化之处的疾病。
关于这些，与火同住的风因位置不平衡、体内元素不平衡等而扰乱，引发刺痛等依赖于消化和未消化之处的疾病。
下行风因粗重饮食、憋气、乘坐不驯服的坐骑、乘坐轿子、骑乘和坐垫，以及过度行走等而扰乱，引发难以治愈的、依赖消化之处的疾病，引发小便病、精液病、痔疮、脱肛等诸多疾病。
关于这些，下行风因粗糙饮食等和乘骑、轿子等过度使用而反复活动而扰乱，引发难以治疗的依赖消化之处的疾病和小便病等，以及其他诸多疾病。

།རླུང་ཀུན་མ་ཞུར་ལྡན་པ་ནི། །སྙོམ་དང་འགུལ་མི་ཤེས་ཁོང་ལྕི། །སྣུམ་དང་སྒྱིད་ཞན་ཡི་ག་འཆུས། །གྲང་སྐྲན་མེ་དྲོད་ཉམས་བྱེད་ཅིང་། །ཚ་དང་རྩུབ་པ་མངོན་འདོད་ཅིང་། །དེ་ཟོས་བདེ་འགྱུར་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ཞུགས་པའི་རླུང་གི་ནད་ཀུན་མ་ཞུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ནི་སྙོམ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།འགུལ་མི་ཤེས་པ་ནི་ལ་ལ་དག་ན་རེ་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ནད་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཟོས་པས་བདེ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།མ་ཞུ་བ་དང་མི་ལྡན་པ། །སྙོམ་སོགས་གོ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཐམས་ཅད་མ་ཞུ་བ་མི་ལྡན་ཞིང་། །བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྙོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་གིས་འདྲེས་པ་ཡི། །དབྱེ་བ་ མང་པོར་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་མང་པོ་དང་འདྲེས་ཤིང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལས་འཁྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པས་འདྲེས་རྟགས་ཚ་བ་དང་། །སྐོམ་གཟེར་མགོ་འཁོར་མུན་འཐིབས་བྱེད། ། ཚ་དྲོ་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་བྲོ། །ཚྭ་ཞིང་གྲང་བ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་ཤིང་དེ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་ལུས་ཚ་བ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསིལ་ཞིང་ཁོང་ལྕི་གཟེར་བ་དང་། །ཚ་བ་སོགས་ཟོས་སྨྱུང་བ་དང་། །རྩོལ་དང་རྩུབ་པས་ལྷག་པར་བདེ། །དྲོད་འདོད་བད ཀན་ལྡན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། རྟགས་ནི་ཚ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་ཁ་བ་ཟོས་པ་དང་། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་བཅས་ཚ་ཞིང་ན་དང་བཅས། །པགས་པའི་ཤ་ནང་ཤིན་ཏུ་ཟུག་།སྐྲང་པ་མདོག་ དམར་འགྱུར་བ་དང་།།ཐིག་ལེ་དམར་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཁྲག་དང་འདྲེས་ཏེ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཚབ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྐྲང་པའི་མདོག་དམར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཤ་དང་འདྲེས་པ་མཁྲང་བ་དང་། །མདོག་འགྱུར་ འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་།།སྤུ་བརྩེ་ལུས་ལ་གྲོག་མ་ནི། །རྒྱུ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་དང་འདྲེས་ནས་འཁྲུགས་པའི་རླུང་ནི་སྐྲང་པ་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བ་དང་། མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཡང་སྲ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྤུ་བརྩེ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚིལ་དང་འདྲེས་པ་གསོ་དཀའ་དང་། །གཡོ་ཞིང་སྣུམ་ལ་འཇམ་གྲང་བར། །ལུས་ལ་གྲང་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །དེ་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་དང་འདྲེས་བའི་རླུང་ནད་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚིག་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་དེར་ སྐྲང་པ་དང་གཡོ་ཞིང་འཕོ་བ་དང་།སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རུས་པ་དང་ལྡན་རེག་ན་ཚ། །བཙིར་ན་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། །ཁབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཙགས་སྙམ་བྱེད། །ཡན་ལག་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ནི་རེག་ན་ ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་དང་།ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཙིར་ཞིང་མན་ནན་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

凡是风与不消化相伴时，会出现昏沉、行动不便、腹部沉重、油腻、懒散、食欲不振等症状。会损害寒性肿瘤和消化之火，喜欢温热和粗糙之物，食用后感觉舒适，由此可知。
所谓'生命'等，由进入体内的风病与不消化相伴，可从昏沉中得知。关于行动不便，有些人说是指进入黑暗般的病症。对温热等的明显喜好，是指对此欢喜，食用后感到舒适，由相关联系可知。
不具有不消化时，昏沉等症状相反。即所有风病不具有不消化且远离时的特征，应知与刚才所说的昏沉等特征相反。
此后应知风与其他病素混合的诸多分类。即此后，风与胆等多种病素混合相伴而失调的特征分类众多，应当了知。
与胆混合的症状有发热、口渴、头痛、头晕、眼花等。喜欢温热、酸味和咸味，咸而喜冷。
与胆混合相伴的风病症状，应从身体发热、口渴等情况得知。
寒凉、腹重、疼痛，食用温热等物后虚弱，因劳累和粗糙而加重，喜欢温暖，这是与痰相伴的症状。
与痰混合的风的特征是具有寒凉等症状，其征状会因食用温热、涩味和苦味物质及禁食等而加重。
伴有血时发热且疼痛，皮肉内部剧痛，肿胀呈红色，出现红色斑点。
风与血混合失调时，伴有发热等症状，肿胀处呈红色，会出现红色斑点。
与肉混合时变硬，颜色改变，出现细小疹子，毛孔竖立，感觉身上有蚂蚁爬行。
与肉混合失调的风会使肿胀处坚硬，颜色变得不悦，同样细小疹子也会坚硬且颜色不悦，具有毛孔竖立等症状。
与脂肪混合难以治愈，游走、油腻而柔软寒凉，身体发冷且食欲不振，这是富人的风病。
与脂肪混合的风病是富人的风病。应从这句话理解，该部位会肿胀、游走流动、油腻等特征。
与骨相伴触之发热，按压时感觉舒适，感觉像被针刺，肢节疼痛剧烈。
与骨混合的风病，触摸时有灼热感，用双手按压时感觉舒适等症状。

།རྐང་དང་ལྡན་ལ་ལུས་སྒུ་ཞིང་། །གླལ་མང་དཀྲིས་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །རབ་ཏུ་ན་ལ་ལག་གཉིས་ཀྱིས། །བཙིར་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་དང་ འདྲེས་ཤིང་ལྡན་པ་ལས་འཁྲུགས་པའི་རླུང་ནི་ལུས་གུད་ཅིང་སྒུར་བ་དང་།གླལ་མང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རས་ལ་སོགས་པས་དམ་དུ་དཀྲིས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་བ་དང་འདྲེས་དྲག་ཏུ་འབྱུང་། །ཡང་ན་མི་འབྱུང་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་དང་ འདྲེས་པའི་རླུང་ནི་ཁུ་བའི་ཤུགས་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའམ།ཡང་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཁུ་བའི་འབྲས་བུ་མངལ་དུ་ཆགས་བདེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་འདྲེས་ཁོང་པར་མ་ཞུ་ན། །ཞུ་ནས་ནད་དེ་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཟས་དང་འདྲེས་བར་གྱུར་ན་ཟོས་མ་ཐག་ཁོང་པར་ན་ཞིང་ གཟེར་བར་འགྱུར་ལ།ཟས་དེ་ཞུ་ནས་ནི་མེད་དེ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིན་དང་རླུང་འདྲེས་ལྒང་པ་སྦོ། །གཅིན་ནི་འགགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་དང་རླུང་འདྲེས་ཏེ་འཁྲུགས་ན་ནི་ལྒང་པ་སྦོ་ཞིང་རླུང་གིས་གང་བ་དང་། གཅིན་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་འགྱུར་རོ། ། བཤང་འདྲེས་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་འགགས། །རང་གི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་གཅོད། །སྣུམ་ཟོས་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར། །ཟས་ཟོས་ལྟོ་ནི་སྤོས་པ་དང་། །ཟས་ཀྱིས་བཤང་བ་ཕུལ་ནས་ནི། །ན་ཞིང་སྐམ་པོ་རྙོག་ཅན་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་བའི་རླུང་ནི་ཐུར་དུ འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བ་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་བྱེད་པ་དང་།རང་གི་གནས་སུ་ཞུ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་གྲིས་གཅད་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སྣུམ་ཟོས་ན་མྱུར་དུ་ཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ཟོས་ན་ལྟོ་སྦོ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་ཟས་ཀྱིས་བཤང་བ་ཕུལ་ཞིང་བཙིར་ནས་དེའི་ འོག་ཏུ་ན་བར་བྱེད་ཅིང་སྐམ་པ་དྲི་མ་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རླུང་ནི་ལུས་ཟུངས་ཀུན་དང་འདྲེས། །བྲཱ་དང་ཆུ་སོ་རྒྱབ་ཏུ་ན། །རླུང་ནི་ལོག་སོང་མི་བདེ་ཞིང་། །སྙིང་ནི་རབ་ཏུ་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ཀུན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། བརླ་ལ་ སོགས་པ་ན་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནི་ལམ་ལོག་པར་སོང་ཞིང་མི་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རླུང་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་གྱུར་འཁྲུགས། །མགོ་འཁོར་བརྒྱལ་དང་ལུས་ཚ་འགྱུར། །ལེགས་པར་མ་ཞུ་སློན་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་མཁྲིས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ན་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། ཟས་ལེགས་པར་མ་ཞུ་བ་སྟེ། ཕྱེད་ཙམ་དུ་ཞུ་བའམ། མ་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སློན་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོད་རྒྱུ་མགོ་འཁོར་སྩོགས་པ་དང་། །ནང་དུ་ཚ་ཞིང་སྟོབས ཟད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་དེ་མཁྲིས་པར་གྱུར་ན། མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་པའི་ནང་ཚ་ཞིང་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་བྱེད་རྨོངས་བག་ལུས་ཀུན་ནི། །ཚ་ཞིང་ངལ་ལ་ལུས་སྤྱོད་འགག་།ལུས་ཚ་ནད་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གཡོ་འགུལ་འགགས་ཤིང་མི་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་ཚ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ན་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

有脚且身体弯曲，觉得好像被多次打哈欠和缠绕。非常疼痛时，用双手按压就会感到舒适。对此，与脚相混合而具有的紊乱之风会使身体弯曲驼背，多打哈欠，感觉好像被布等物紧紧缠绕等特征。
与精液混合时剧烈流出，或者不流出无果。对此，与精液混合的风会使精液剧烈流出，或者不流出，精液的果实难以在胎中形成。
与食物混合未消化时，消化后病痛会好转。对此，风与食物混合时，刚吃完就会腹部疼痛刺痛，等到食物消化后病痛就会好转。
小便与风混合时膀胱胀满，小便会阻塞。对此，小便与风混合紊乱时，膀胱胀满充满风气，小便阻塞肿胀。
与大便混合时向下流动阻塞，在自身处所完全阻断。食用油脂快速消化，食用食物腹部膨胀，食物推动大便后，疼痛且干燥浑浊排出。对此，与大便混合的风会阻塞向下流动的通道并肿胀，在自身处所完全阻断消化之处，感觉如被刀割，食用油脂时快速消化成熟，食用食物时腹部膨胀扩大，食物推动大便后会疼痛，排出干燥污浊之物。
风与一切身体组织混合，大腿和牙齿背部疼痛。风若逆行不适，会使心脏剧痛。对此，风与血等一切身体组织混合时，会使大腿等处疼痛。同样，风逆行不顺，极不舒适等都是由风引起的。
生命风与胆汁混合紊乱时，会头晕昏厥身体发热。使未完全消化变稀。对此，名为生命风的风与胆汁混合紊乱上升时，会引起头晕等症状，食物未完全消化，即半消化或未消化的状态会变稀。
上行风使头晕等症状，内部发热且力竭。对此，上行风若变成胆汁，会引起头晕等前述症状，同样内部发热且力竭。
遍行风迷乱时全身发热疲惫，身体活动停止。身体发热伴有病痛。对此，名为遍行风的风与胆汁混合时，会出现迷乱等症状，身体活动运动停止不出现，伴有身体发热，伴有疼痛。

།མཉམ་གནས་དྲོད་ཀྱིས་གནོད་རྔུལ་ཆེ། །མི་དགའ་སྐོམ་དད་ ཚ་བཅས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། དྲོད་ཀྱིས་ལུས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྡུལ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུར་དུ་སེལ་བས་དྲི་མ་ནི། །ཁ་དོག་སེར་པོ་འབྱུང་ བ་དང་།།ཟླ་མཚན་ཆེར་འཕེལ་མོ་མཚན་དང་། །ཕོ་མཚན་རྐུབ་ཏུ་ཚ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ཁ་དོག་སེར་ཞིང་ལྗང་བར་འབྱུང་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ཟླ་མཚན་འཕེལ་ཞིང་མོ་མཚན་དང་རྐུབ་ ཚ་བ་དང་།སྐྱེས་པའི་ཕོ་མཚན་དང་། རྐུབ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་ནི་བད་ཀན་འདྲེས་གྱུར་པ། །ལུས་ལྷོད་སྐོམ་དད་ཡི་ག་འཆུས། །མཆིལ་མང་སྒྲེགས་པ་སྦྲིད་མང་སློན། །དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབ་ཐོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། ལུས་ལྷོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོད་རྒྱུ་ལུས་ནི་ལྕི་བ་དང་། །ཚིག་ཐོགས་སྐད་འགགས་ཡི་ག་འཆུས། །སྟོབས་དང་ཁ་དོག་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། ལུས་ལྕི་བ་ནས་ཁ་དོག་ཉམས་པའི་བར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྱབ་བྱེད་རུས་ཚིགས་རེངས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལྕི་བ་དང་། །འགྲོས་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྱོར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། རུས་པ་དང་ཚིགས་རེངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འགྲོས་ཤིན་ཏུ་འཁྱོར་ཞིང་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཉམ་གནས ཡན་ལག་གྲང་བྱེད་ཅིང་།།རྡུལ་མི་འབྱུང་ཞིང་དྲོད་ཆུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུར་སེལ་བཤང་དང་གཅི་བ་ནི། །བད་ཀན་བཅས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུར་ དུ་སེལ་བཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ནད་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན།བཤང་བ་དང་གཅི་བ་བད་ཀན་དང་བཅས་པར་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རླུང་ནི་གཞན་འབྲེལ་པ། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་འདིས་རླུང་གི་ནད་གཞན་དང་ འབྲེལ་ཞིང་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གཉིས་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཟུངས་དྲུག་དང་ཟས་དང་གཅི་བ་དང་བཤང་བ་དང་ལུས་ཟུངས་ཀུན་དང་འདྲེས་པ་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པ་ལྔ་དང་། བད་ ཀན་དང་འདྲེས་པ་ལྔ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་། །ཕན་ཚུན་རིམ་བཞིན་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཀུན་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དེ། །ཉི་ཤུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ལྔ་པོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཅིང་ འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དང་། རིམ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་བཞི་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉི་ཤུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་ སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་དང་སོ་སོར་འདྲེས་པར་གྱུར་ལ།སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ།

对于'平住风与胆相混，热力损害多出汗，不悦口渴并发热'这句话，当平住风与胆相混合时，热力会损害身体，出汗增多，并伴有不悦等症状。
对于'下行风排泄物呈，黄色并且月经盛，女阴男根肛门热'这句话，当下行风与胆相混合时，大小便呈现黄绿色，女子月经增多，女阴和肛门发热，男子阳具和肛门发热。
对于'命风若与痰相混，身松口渴食欲减，唾多打嗝频频打喷嚏，呼吸吸气皆迟缓'这句话，当命风与痰相混合时，会出现身体松软等症状。
对于'上行风使身体重，语涩声嘶食欲减，气力肤色皆损坏'这句话，当上行风与痰相混合时，会导致身体沉重乃至肤色损坏。
对于'遍行风使骨节僵，四肢百体皆沉重，行走极为不稳当'这句话，当遍行风与痰相混合时，会导致骨节僵硬等症状，行走极不稳定。
对于'平住风使四肢冷，不出汗来热力微'这句话，当平住风与痰相混合时，身体四肢会变得极冷等症状。
对于'下行风排大小便，皆会夹带痰液出'这句话，当下行风与痰相混合时，大小便会夹带痰液排出。
对于'如是风与他相合，共有二十二种别'这句话，如此观察这些情况，应知风病与其他相混合而产生的有二十二种，即与胆和痰两种，以及血等六种身体组织，食物、小便、大便和所有身体组织相混合，以及命风等五种与胆相混合五种，与痰相混合五种，如此共二十二种。
对于'同样命风等诸风，相互依次而混合，所有错乱之状态，成二十种当了知'这句话，应知命风等五种风相互混合的次第共有二十种。其中命风等四种依次相混合，这五种风每一种都与其他四种相混合，如此成为二十种。即命风与上行风等相互混合，上行风与命风等四种相混合，如此类推。

།སྲོག་དང་སྟོད་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འཁྲུགས། །དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབ་དཀའ་བ་ དང་།།ཆམ་འདེབས་མགོ་འཁོར་ན་བར་བྱེད། །སྙིང་ན་ཁ་ནི་སྐོམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང་ལྷན་ཅིག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དཀའ་ཞིང་འགགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ཆམ་པས་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།སྟོད་རྒྱུའི་རླུང་ནི་སྲོག་དང་འདྲེས། །མདོག་དང་གཟི་མདངས་སྟོབས་ཟད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ནི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་འཁྲུགས་པར་བྱས་ཤིང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་མདོག་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་བྱེད་དོ། ། ཕྱོགས་འདིས་འགྲེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས། །སྨན་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །རླུང་གི་གནས་དང་འཕེལ་དང་འབྲི། །ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདིས་རླུང་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲེས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆ སྨན་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་པོའི་གནས། ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་ཤིང་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ལས་མཆིལ་སྣབས་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། རླུང་འདི་ནི་གནས་འདི་ན་གནས་པ་ལ། དེ་ལ་གནས་ནས་ལས་འདི་དག་བྱེད་པར་བཤད་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟར་ཚུལ་འདིས་འཕེལ་བའམ་འབྲི་བར་སྣང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདིས་བསྒྲིབས་ཤིང་འདི་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ནི། །འཁྲུགས་པས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འཁྲུགས་ཤིང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁྲུགས་པར་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནད་སྐྱེད་པས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག འདྲེས་ཤིང་བསྒྲིབས་ལ་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་བཅུ་གཉིས་དང་། །འདྲེས་པར་གྱུར་ཏེ་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནད་བཅུ་གཉིས་ལུས་ཟུངས་དྲུག་དང་། ཁྲག་དང་ཟས་ དང་བཤང་བ་དང་།གཅི་བ་དང་འདྲེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་པ་དེ་ནི་འདྲེན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་འདྲེན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདྲེ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པ་སོགས་ལས་འདྲེས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་ཕྲད་པའི་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན། །འདྲེན་མ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན། །རབ་དང་རབ་མཆོག་བརྟགས་པ་ཡིས། །འདྲེས་པ་གྲངས་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་དང་མཚུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་ཏེ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་ནད་ཀྱི་འདྲེན་མ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་དང་རབ་མཆོག་གི་དབྱེ་བའི་བརྟགས་པས་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་རབ་ཏུ་ལྷག་པ་དང་། རབ་མཆོག་ཏུ་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་ཕྱེ་བས་འདྲེས་པའི་ཚུལ་ནི་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩིས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

生命和上行风一起混乱。呼吸吸气困难，感冒头晕疼痛。心痛且口渴。这是说，生命之风与上行风一起混乱时，呼吸困难阻塞，同样会出现感冒等症状。
上行风与生命风混合，使肤色光泽体力耗竭。这是说，上行风与生命风混乱交织时，会使肤色等衰竭。
以此方式类推其余部分，医生应当善加运用。风的住处、增长和减少，诸种作用都应当详细观察。这是说，仅以此方式说明了五风全部的类推方法。因此，医生应当善加运用并了解，生命等五风的住处，应当按照疾病差别所说的方式观察并详细分析，同样也要观察其作用如吐痰、流涕等的增长和减少。
因此这样显示：此风住在此处，在那里从事这些作用，现在以这种方式显现增长或减少，因此它被这个遮蔽并与这个混合。应当这样推断。
生命等五种，因混乱而相互混合。这是说，生命等五风相互混乱遮蔽，以混乱的方式生病，相互之间一个与一个混合遮蔽而混乱。
与胆汁等十二种混合，成为复合病。这是说，生命等五风与十二种病、六种身体组织、血液、食物、大便、小便混合，共十二种。这种混合是复合的，即生命风等与这些混合时成为复合病，是相互混合及被混合的本质。
与胆汁等混合，这是说，与胆汁等两种以上相遇而混合。同样，复合病有多种形态。通过观察程度和最胜程度，混合成为无数种。这是说，与此相同故为同样，生命风等和胆汁等与此混合成多种病的复合形态是多种的，成为无数，通过程度和最胜程度的区分而成无数，即生命等和胆汁等稍微超胜和最为超胜，这样通过多种分析方式区分，混合的方式成为无数，即超出计数之意。

།དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། །རིམ་གྱིས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལས། ། རྟོགས་དཀའ་ཡིན་ཏེ་ཡང་ཡང་བརྟག་།མ་ཡེངས་པས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདྲེས་པའི་ནད་དེ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བའི་ཚུལ་རང་རང་གི་ནད་ཀྱི རྟགས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་།རིམ་གྱིས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་སྨན་པས་མ་ཡེངས་ཤིང་དེ་ཤེས་པ་ལ་ བརྩོན་པར་སེམས་གཞན་དུ་མ་འཕྱོས་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་སྲོག་ནི་འཚོ་བ་ཡིན། །སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་སྟོབས་ཞེས་བརྗོད། །དེ་གཉིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལས། །ཚེ་དང་སྟོབས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་རླུང་ཐམས་ཅད་ལས་ སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ།སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ནི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ནི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་དེ་གཉིས་ལས་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་རང་གི་ལས་ཉམས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་སྟོབས་ ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།རླུང་ནི་འདྲེས་པ་མ་ཤེས་པའམ། །ཤེས་ཀྱང་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ནི། །འབད་ཀྱང་གསོ་དཀའ་ཡིན་པའམ། །གསོ་བའི་ཐབས་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པའམ། རེ་རེ་མཁྲིས་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་ལས་འདྲེན་མ་དུ་མར་གྱུར་པ་ལས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་རྟོགས་པའམ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུགས་ནས་ལོ་གཅིག་ལོན་ཅིང་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པས་གསོས་ཀྱང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞིང་ཚེགས་ཆེན་པོས་བཅོས་པར་ མི་ནུས་པ་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསོ་བའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདྲེན་མ་དེ་ནི་ངེས་པས་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འདྲེས་ནད་ཡལ་བར་བོར་ན་ནི། །ཁོང་འབྲས་མཆེར་པ་སྙིང་ནད་དང་། །སྐྲན་དང་མེ་དྲོད་ཉམས་ ལ་སོགས།།བླ་བརྣན་དེ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་འདྲེན་མེད་དག་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་བར་མ་བྱས་ན། ཁོང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་དེ་བསྲུང་ཞིང་གསོ་བ་དང་བཅོས་པ་ཁོ་ནར་ བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ་གནས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །། དེ་ནས་རིམས་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གསོ་བའི་གནས་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་གསོ་བ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། དང་པོ་ནད་ནི་ཡོངས་བརྟགས ལ།།དེ་རྗེས་སྨན་ནི་བརྟག་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་ལས་བྱ་སྨན་པ་ཡིས། །ཤེས་པ་སྔོན་འགྲོས་ཡང་དག་སྤྱད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞུང་རྩམ་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་གི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

对于'这是自性和次第安乐所生，难以了知，应当反复观察，不散乱而了知'这句话，混合病即寿命等自性无量差别分类，虽然极难了知且无法理解，但是通过自性生起方式即各自病症的表现，以及次第安乐转变，即饮食行为等种种应用，以及自身熟练，虽然难以了知，但应当反复观察，医者不散乱而精进于了知，心不散于他处而应当了知通达。
特别是，寿命即为生命，上行即称为力量。这二者若受损害，则寿命与力量将会耗尽。特别或最殊胜的是，在所有风中，寿命风即是生命，上行风即称为力量。因为如此，若这寿命风和上行风二者受损或混合，则自身功能衰退，同样寿命和力量将会耗尽。
对于'风的混合若不知，或知而过一年者，虽勤难治愈，或无治疗方法'这句话，寿命等风互相混合，或各自与胆等混合而成多重混合，若不知不解，或虽然如实了知但混乱已过一年者，即使极其努力治疗也难以治愈，或根本无法以大功夫治疗，或者完全没有治疗方法。因此必须以确定性观察了知这混合病。
若放任混合病不管，则将生起腹痈、脾病、心病、瘤、消化力衰退等后遗症。若放任风的混合病不管且不治疗，则会生起腹痈等后遗症，因此应当极其努力地守护、治疗和医治。
《八支心要集解·词义月光》，由大师月喜确定撰著，病基处品第十六解释，即第三处解释圆满。
其后当说热病治疗。在病基处之后开始医治处的必要性是这样的：因为需要在完全观察疾病之后进行治疗。如同圣者遮罗迦所说：'首先当遍观病，其后当观察药，然后医者当作业，以智为先而正行。'如同续知子等大圣者们如是说。这是表明著作论典者自身是随顺医药教法的。

།གང་ཕྱིར་མ་ཞུ་གནས་མ་ཞུ། །རྒྱུན་སྲང་བཀག་སྟེ་མེ་དྲོད་ཉམས། །རིམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་པས། །སྔོན་ཚུལ་བྱུང་དང་རིམས་སོགས་ལའང་། །དེ་ཕྱིར་སྨྱུང་བ་བྱ་དགོས་ལ། །སྟོབས་ནི་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ ཕྱིར་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ན་མ་ཞུ་བ་སྟེ།དེས་རྒྱུན་སྲང་གི་བུ་ག་བཀག་ཅིང་རྒྱུར་མི་རུང་བར་བྱས་ནས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བར་བྱེད་ནས་རིམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རིམས་ལ་ ནི་དང་པོ་སྨྱུང་བ་བྱ་དགོས་སོ།།རིམས་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་གསལ་བར་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་གྱུར་པའམ། རིམས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་ན་ཡང་སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་། ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་འབད་པས་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱང་བར་བྱའོ། །སྟོབས་ནི་ནད་མེད་པ་ ཡི་གནས།།བྱ་བའི་རིམས་ནི་ནད་མེད་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མེད་པ་ནི་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་འདི་ནད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོ་བའི་དཔྱད་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཡང་ནད་ མེད་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྨྱུང་བྱས་ནད་ནི་ཉམས་སྨད་ཅིང་། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་དང་ཁོང་ཡང་འགྱུར། །བདེ་ཞིང་བཀྲེས་སྐོམ་ཡི་ག་འབྱེད། །ཟས་འཇུ་སྟོབས་དང་མདངས་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོར་སྨྱུང་བ་བྱས་པས་ནད་ཉམས་སྨད་པར་བྱས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་ནད་ཉམས་སྨད་པས་ཡང་ཞིང་རིམས་བྲི་བར་གྱུར་ན་བདེ་ཞིང་ཐ་མལ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། བཀྲེས་ཤིང་ཟས་འདོད་པ་དང་། སྐོམ་སྟེ་བཏུང་བ་འདོད་པ་དང་ཡི་ག་བྱེ་སྟེ་ཟས་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཟས་འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོབས་དེ་ནུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མདངས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་བརྟས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ནད། །གློངས་དང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དང་གར་འཁྱིལ་བཅས་མཆིལ་མ་མང་། ཟས་ལ་མི་དགའ་ལུད་པ་གསུད། །ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་རིམས་འདེབས་པ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མ་ཞུར་འབྱུང་། །སྐྱུག་སྨན་བཏང་འོས་སྐྱུག་སྨན་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དེ་ལ་དྲི་མ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དྲག་པ་དང་། གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་། གཡོས་པ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་ཕྱིར་འབྱུང་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་གང་དང་གར་འཁྱིལ་ཞིང་མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བད་ཀན་དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་ཞིག་ལ་གཏང་ཞེ་ན། སྐྱུག་སྨན བཏང་བར་འོས་པ་སྟེ།སྔར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བར་འོས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ན་ནི། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཚད་འཁྲུ་སློན། །སྙིང་ནད་མི་བཟད་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་ནད་མ་གློངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བཏང་བར་གྱུར་ན་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ།

由于未消化的停留在未消化处，阻塞通道使消化之火衰减，逐渐产生病症，因此对于前兆出现和发热等症，应当禁食，并且要努力保护体力。对此，凡是未消化之处的风等病，与未消化一起停留时即为未消化，它阻塞通道的孔道使之不通，使腹中消化之火衰减减弱而生发热。因此对于发热，首先要禁食。
对于发热将要出现的前兆明显出现和显现，或者发热等症明显显现时也要禁食，并且要努力保护和维护病人的体力。体力是无病之处，治疗发热是为无病之义。对此，无病即安乐而住，这是依靠身体的体力而产生的。为了祛除疾病而进行医疗的特征，也是为了无病的缘故而做的。
禁食使病势减弱，生起消化之火且身体变轻，安乐并生起饥渴食欲，食物消化，产生力量和光泽。对此，首先禁食使病势减弱，同样生起胃中消化之火，病势减弱而身体变轻，发热减退时安乐而处于正常状态，饥饿而想吃，口渴想喝，开胃而生起食欲，食物消化成熟，力量即能力得以生起，光泽即滋养一切身体组织。
其中大多是痰病，肿胀和翻动，以及凝结伴有多痰，不喜食物且咳嗽，刚吃完就发热，特别是因未消化而生。适合服用催吐药者，赞叹催吐药。对此，垢秽即大多数痰等病相比其他病症更为严重和猛烈，肿胀和搅动，翻动即大多将要外泄，同样对于任何病症凝结成团块等特征的痰病，赞叹使用催吐药，那么对谁使用呢？对适合服用催吐药者，即如前述催吐药品章节中所说的适合服用催吐药者使用。
若与此不同而行，则引起呼吸不适和热泻，难忍的心病发热发作。对此，使用催吐药，若与此不同即对未肿胀等症状使用，将会引起呼吸不适等病症发作。

།པོ་སོན་པི་པི་ལིང་བཅས་པ། །དུག་མོ་ཡུངས་སམ་ཤིང་མངར་ནི། །ཆུ་དྲོན་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའམ། །ཡང་ན་རྒྱ་མཚར་ལྡན་པ་ བླུད།།ཀར་ཀ་ཏ་འམ་པ་ཏོ་ལ། །ནིམ་པ་སྤ་ཡི་ལོ་མའི་ཆུའམ། །འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ནི་སྐྱོ་མའམ། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུའང་ཆང་སྦྱར་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་དན་ཕ་ལ་སྟེ། དེ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ན་དུག་མོ་ཉུང་ཏེ། ཨིནྡྲ་ ཡ་བ་དང་བཅས་པ་དང་།ཡང་ན་ཤིང་མངར་ཞེས་པ་མ་དུ་ཡཥྚི་དང་བཅས་པ་དང་། ཆུ་དྲོན་ཞེས་པ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་དྲོན་པོ་དག་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀར་ཀ་ཏ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ལོ་མ་བསྐོལ་ བའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་འབྲས་ཡོས་ལས་བྱས་པའི་སྐྱོ་མའམ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའམ། ཆང་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་དང་པོ་སོན་ཆ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཉམས་སྟོབས་དུས་ཀྱི་དབྱེ་ཤེས་པས། །ཆོ་གའི་གནས་ལས་བཤད་པ་ཡི། །སྐྱུག་ སྨན་དག་ནི་རབ་ཏུ་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་སྟོབས་དང་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྨན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཆོ་གའི་གནས་ལས་བཤད་པ་སྟེ་སྐྱུག་སྨན་དག་གཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་དག་།བྱས་པར་གྱུར་ཏམ་མ་བྱས་ཀྱང་། །རིམས་ནད་ཅན་ལ་རྣམ་ སྦྱང་བྱ།།ནད་ནི་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་དག་།སྨིན་དང་ཞི་བར་བྱ་ཕྱིར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཀྱང་རུང་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་རིམས་ནད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ ནད་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་དག་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞི་ཞིང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ།།ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་མེ་བཞིན་དུ། །མ་ཞུས་ཁེབས་ཟས་འཇུ་མི་འགྱུར། །དེ་བས་ཉེས་པ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །རིམས་དང་ལྡན་ལ་ སྨྱུང་བ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་གྱིས་གཡོགས་ཤིང་ཁེབས་པར་གྱུར་ན་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ཐལ་བས་གཡོགས་པར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་འཚེད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་མེ་ཡང་མ་ ཞུ་བས་ཁེབས་ཤིང་གཡོགས་ན་ཟས་འཇུ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེ་བས་ན་རིམས་དང་ལྡན་པའི་མི་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་གཅེས་ཏེ། དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་སྨིན་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བྱ་ཞིང་ནད་མ་ཞུ་བ་མེད་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་དེ་ལ་སྨྱུང་བ་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་རིམས་སྐོམ་དང་། ། ཆུ་ཚན་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་བཏུང་། །དེས་ནི་བད་ཀན་ཞུ་གྱུར་ནས། །སྐོམ་དང་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བུ་གའི་རྒྱུན། །འཇམ་པར་བྱས་ནས་སྦྱོང་བར་བྱེད། །ཞེན་པའི་རླུང་མཁྲིས་རྔུལ་དང་ནི། །བཤང་གཅི་བདེ་བར་འབྱིན་པར་བྱེད། །གཉིད་རྨོངས ཡི་ག་འཆུས་པ་སེལ།།སྲོག་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་རིམས་ལ་ནད་པ་སྐོམ་དད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཆུ་བསྐོལ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུ་ཚན་ཉུང་ཤས་ཅུང་ཞིག་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། ཆུ་ཚན་དེས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་རྒྱུན་ སྲང་འགག་པར་བྱེད་པའི་བད་ཀན་འཐས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེས་ཞུ་ཞིང་སླ་བའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་སྐོམ་དད་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱུར་དུ་སེལ་ཞིང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ།

波斯匿与胡椒相配，或毒芥子或甘草，与温水蜂蜜相配，或者与海盐相配服用。卡卡塔或波托拉，楝树或芒果树叶汁，或炒米汤，或甘蔗汁也可配酒饮用。
其中波斯匿是指马丹帕拉，与胡椒等配合；或者毒芥子，即因陀罗芽；或者甘草，即甘草药；温水即温和的水与蜂蜜调配服用；或者与海盐配合的温水服用。或者卡卡塔等任何一种叶子煮成的水调配饮用。或者用炒米制成的汤，或者甘蔗汁，或者各种酒类按照合适的方式与波斯匿配合服用。
通过了解体力和时间的区别，按照仪轨所说的方式，充分使用催吐药。即了解体力和时间区别的医生，应当按照仪轨所说的方式施用催吐药。
无论是否已经配制催吐药，对发烧病人都要净化。为了使已经激发的病得到成熟和平息而做。即用刚才所说的仪轨，无论是否配制催吐药，对发烧病人都要进行禁食等净化仪轨。为什么呢？为了使引起发烧的病激发和活动，使其成熟无有不消化，为了平息和消除，要进行净化仪轨。
如同被灰覆盖的火，被未消化覆盖的食物不会消化。因此为了使病邪成熟，对有发烧者要禁食。即胃火被风等病的其他过患覆盖遮蔽时，不能消化食物，就像外面的火被灰覆盖时，不能烤制和成熟物品一样。同样，内在之火也被未消化覆盖遮蔽时，不能消化食物。因此对有发烧的人首先要禁食，这很重要，而且要一直禁食到病邪成熟，直到病完全消化为止。
风和痰热病口渴时，温水少量少量饮用。由此痰液消化后，能迅速消除口渴。生起火力，使通道柔软后能净化。能顺利排出粘着的风胆汗液和大小便。能消除昏睡和食欲不振，能维持生命。即风和痰热病时病人口渴，应当饮用开水，而且要少量饮用温水。这样做有什么作用呢？温水能使堵塞脉道的粘稠痰液融化变稀，从而迅速消除口渴。

།དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱང་བསྐྱེད་ཅིང་སྦར་ནས་ནང་གི་བུ་གའི་རྒྱུན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་ བྱས་ནས་བུ་ག་དེ་དག་ཉིད་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཞེན་ཅིང་བུ་གའི་སྒོ་རྣམས་སུ་ཆགས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིད་དང་རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྲོག་འཛིན་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་གྲང་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། །ནད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་གྲང་ནི་ཆུ་ཚན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ནད་ཀྱི་ཚོགས་གང་དག ཡོད་པ་དེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུ་ཚན་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཡང་། །གཅིག་ཏུ་མཁྲིས་པས་ལྡན་རིམས་དང་། །མཁྲིས་ཤས་ཆེ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཚ། །ཀུན་ཚ་རྨོངས་བག་ཚད་པར་འཁྲུ། །ཆང་དུབ་ལས་བྱུང་སོ་ག་དང་། །གཅོང་སྐེམ་ཁྲག་མཁྲིས་ཅན་མི་བླུད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཆུ་ཚན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་བད་ཀན་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་། མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་དང་ལྡན་པའི་མི་དང་ནད་གཞན་དག་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཚ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཚ་བ་དང་། ཀུན་ཚབ་སྟེ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཚ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དང་དུག་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ལ་ཆུ་ཚན་དེ་བླུད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་གའི་དུས་སུའང་རང་བཞིན གྱི་ཆུ་ཚན་བཏུང་དུ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་གཅོང་ཆེན་པོས་ཐེབས་ཏེ་སྐེམས་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྐོམ་དད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུ་ཚན་བླུད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་གླ་སྒང་ ཙནྡན་དང་།།བཅའ་སྒ་པར་པ་ཏ་དང་ནི། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་བ་ལེ་ཀ། །བསྐོལ་ཆུ་བསྒྲངས་བླུད་རིམས་སྐོམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་ཏུ་མཁྲིས་པའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་པ་ཕན་ཏེ། དེ་ནི་རིམས་དང་སྐོམ་ དད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཆུ་དང་སྨན་དག་གི་ཚད་ནི་གཞུང་གཞན་དག་ལས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ཆུར་བསྐོལ་བསྒྲངས་གྱུར་པ། །གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་ཏོ་ལ། །ཡན་ལག་དྲུག་པ་ལ་སོགས་སྦྱར། །དེ་ལས་ཞོ་རེ་བཅུ་གནས་ནི། །ཆུ་ནི་བྲེ་གང་ནང་དུ་བསྐོལ། །དེ་ནས་བཞི་ཆ་ ལུས་བྱས་ཏེ།།སྐོམ་དད་ལ་སོགས་ཞི་ཕྱིར་བཏུང་། ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། སྨན་མང་བསྐོལ་བ་སྐ་བ་ཡིན། །སྨན་ཉུང་ཆུ་བསྐོལ་དྭངས་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་མེད་པར་ཚ་མི་འབྱུང་། །ཚ་བ་མེད་པར་རིམས་ཡོད་མིན། ། དེ་བས་མཁྲིས་པ་ལ་གནོད་སྤང་། །མཁྲིས་ཤས་ཆེ་བས་ལྷག་པར་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་མེད་ཅིང་དེ་མ་གཏོགས་པར་ཚ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཚ་བ་ནི་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིམས་ལ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ ནི་མཁྲིས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་དེ་མེད་པར་ཡང་རིམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཚ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，也生起并点燃胃部的暖火，使内部通道变得柔软温和，清净并净化这些通道。
同样地，使附着在通道口的风等得以顺利排出，使其按规律运行。
同样地，能消除睡眠、昏沉等，能维持生命，因为它具有令人满足的本性。
冷水则与此相反，会增长病患群。这是说，冷水的性质与温泉水的功效相反，会使现有的病患群增长扩大。
虽具如是温泉功德，但单纯胆病相关热病，胆病偏重者，一面发热，遍身发热，昏沉热泻，酒毒所致，春季时节，重病消瘦，血胆病者不可饮用。
这是说，温泉水虽然具有前述的功德，如化解痰湿、生起暖火等功效，但对于单纯由胆病引起的热病患者，以及其他胆病严重的患者，局部发热等病症，如眼等感官发热，全身发热，以及由酒毒引起的热病，都不应饮用温泉水。
同样，在春季时节也不宜饮用天然温泉水。
同样，对于受重病折磨而消瘦的人，以及有血胆病的人，即使口渴也不宜饮用温泉水。
那么应该给他们什么呢？为此说道：
对此，姜黄、檀香，荜茇、胡椒藤，石榴及婆罗迦，煮水冷却饮用可消除热病口渴。
这是说，对于单纯的胆病患者等，姜黄等药物煮水冷却后饮用有益，这能消除热病和口渴。
这里关于水和药物的用量，其他论著中有说明：'凡是水煮冷却者，姜黄等一托拉，六分支等配制。每十舍那量，于一升水中煮沸。然后留存四分之一，为止息口渴等而饮用。'
同样，其他论著中也说：'药物多则煮出浓汁，药物少则煮水清澈。'
无胆病则热不生，无热则无热病，因此应避免损害胆病，胆病严重者更应避免。
这是说，所有热病都离不开胆病，除此之外热不会产生，因为热是由胆的本性而生，所以热病中的热都是由胆所生。
没有这种热也就不会有热病，因为热病的本质特征首先就是发热。

།དེ་བས་ན་མཁྲིས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རིམས་ ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྷག་པར་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྷག་པར་ཞེས་སྨོས་པའི་སྒྲ་འདིས་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྤང་བར་མི་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲུས་དང་བསྐུ་དང་བྱུག་པ་དང་། །སྨྱུང་བ་ལྷག་མ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྲུས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤང་ བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བཤད་པའི་སྨྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་སྨྱུང་བ་གཞན་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་དགོས་པ་ནི། སྨྱུང་བ་ནི་རིམས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བ་དང་། ཟས་བྲི་ཞིང་གཅད་ པའི་སྨྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་མ་གཏོགས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རིམས་སར་པ་ལ་སྤང་བར་བྱའོ། །མ་ཞུ་གཟེར་འཇོམས་སྨན་ལྟ་བུ། །མ་ཞུ་རིམས་ནི་མི་བཟད་ལ། །སྨན་བཏུང་མི་བྱ་དེ་ཡིས་ནི། །ལྷག་པར་མ་ཞུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ལྟོ་བ་མ་ཞུས་ ཁྱབ་པ་ལ།།འོ་མ་སྦྲུལ་ལ་བླུད་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པའི་རིམས་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨན་བསྐོལ་བ་དང་། བསྒྲངས་པ་དང་། སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་ཞུ་ཞིང་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས་པ། མི་བཟད་པར་ན་བ་ལ་གསུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་གཟེར་འཇོམས་པའི་སྨན་རྩི་བོ་ཆེ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྨན་འཇུ་མི་ནུས་པས་སླར་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མདོ་གནས་ལས། །མ་ཞུ་མི་བཟད་པས་ཉེན་ཀྱང་། །གཟེར འཇོམས་སྨན་ནི་བཏུང་མི་བྱ།།བེའུ་སྣབས་མ་ཞུ་མེ་དྲོད་ཉམས། །ནད་ཀྱི་སྨན་ནི་བཏུང་མི་ནུས། །འདི་ཡིས་ནད་པ་འཕྲལ་དུ་ནི། །ཐུ་ཞིང་འཆི་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་དེ་དྲན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་འཐུངས་པ་དེས་ན་ལྷག་པར་ཡང་མ་ཞུ་བ་མང་དུ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། མི་གང་ལྟོ་བར་མ་ཞུ་བས་ཁྱབ་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་གྱུར་པའི་རིམས་ནད་ཅན་དེ་ལ་བླུད་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ མ་ཞུ་བས་ཁྱབ་པའི་ལྟོ་བར་སྨན་བླུད་པ་དེ་ནི་མ་ཞུ་བ་དེ་ཉིད་སླར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་བདག་ཉིད་དེར། །ལྐོག་ནད་ཆམ་པ་དབུགས་མི་བདེ། །བྱིན་པ་ཚིགས་རུས་གཟེར་གྱུར་ལ། །རྔུལ་འབྱུང་བ་ནི་རབ་བསྔགས་ཏེ། །རྔུལ་དང་བཤང་གཅི་ཕྱེན་བདེར་འབྱུང་། ། མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཟས་འཇུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རིམས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ། ལྐོག་མའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ནད་བྱུང་བར་གྱུར་ན། རྔུལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གསོ་བར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྔུལ་འབྱུང་བའི་ཆོ་ག་དེ་བྱས ན་ཁོང་དུ་ཞེན་པའི་རྔུལ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཕོ་བས་ཟས་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

因此，对于胆病有害的饮食、行为和能引起胆病的药物，以及一切热病，大多都应当避免。尤其是对于胆病严重且由胆病增盛引起的热病，更应当避免引起胆病的因素。此处'更加'一词表明，对于由风和胆引起的热病，不必完全避免引起胆病的药物等。
关于'沐浴、按摩、涂抹，以及其余禁食皆应避免'，对于一切热病都应避免沐浴等。同样，其余的禁食也应避免，即除了根据具体情况所说的禁食外，其他禁食都应避免。其中必要的禁食是指热病时的催吐和减少、断绝饮食的禁食，除此之外的下药等，对于新发热病都应避免。
关于'如消化痛止痛药，对难忍的消化不良热病，不应服用药物，因为这会更加增长消化不良。腹部消化不良遍布时，如同给蛇喝牛奶'，对于伴有消化不良的难忍热病患者，不应饮用煎煮、冷却的药汤等，就像对于消化不良且有食物残留，病情难忍时，不应服用止痛的三大辛香药等，因为无法消化药物，反而会造成伤害。这也如《医典》所说：'即使被难忍的消化不良所困，也不应饮用止痛药。鼻涕、消化不良、消化力衰退，无法服用治病药物。这会使病人立即呕吐而死亡。'因此提出这样的说法。
因此，服用煎煮了岩兰草和胡黄连等药物的药方，会更加增长消化不良。对于腹部遍布消化不良的热病患者服用药物，会使消化不良增长。同样，在消化不良遍布的腹部服用药物，会使消化不良本身更加增长。
关于'对于风痰性质的，喉病、感冒、呼吸不畅，小腿关节骨痛者，出汗最为推荐。汗液、大小便能顺利排出，能生起消化之火并帮助消化'，对于风痰性质的热病出现喉病等所说的疾病时，推荐出汗这一治疗方法。进行出汗疗法后，体内积存的汗液等会顺利排出。同样，能生起消化之火，使胃部能够轻易消化食物的功能。

།སྣུམ་འཐུངས་ཆོ་གར་བཤད་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་འཐུངས་པའི་ཆོ་ག་སྣུམ་ འཐུངས་པའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དག་།ཆུ་དྲོན་དག་གིས་ཉེར་སྤྱོད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྨྱུང་དང་དུགས་བྱ་དུས་དང་ནི། །ནས་ཐུག་ཏིག་ཏའི་ཁུ་བ་རྣམས། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་སྨིན་བྱེད་པ། །རིམ་མམ་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས བྱ་བ་ལ།རླུང་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་གྱིས་སམ་གནས་སྐབས་གང་ལ་བབ་པ་དེ་ལས་མི་འགྱུར་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་དང་པོར་སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་ཟས་ བཅད་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱ། དེ་ནས་དུགས་དེ་ཞག་དྲུག་གི་བར་དུ་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་ནས་ཐུག་སྦྱིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཏིག་ཏའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། སྨིན་པ་གསར་དུ་བྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །རླུང་ནད་ཉི་ཚེ་ཟད་བྱེད་དང་། །གློ་བུར་བ་དང་རིམས་རྙིང་ལ། །སྨྱུང་བ་མི་བྱ་དེ་ལ་ ནི།།ཉམས་མི་སྨོད་པའི་ཞི་བྱ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ཉི་ཚེ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ན་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟད་བྱེད་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་དང་། རིམས་ནད་གློ་བུར་བས་ཐེབས་པ་དང་། རིམས་རྙིང་པ་དག་ལ་ནི་སྨྱུང་བའི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། རླུང་ནད་ཉི་ ཚེ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ན་བ་དེ་དེ་དག་ལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཕན་ལ།ཞི་བ་དེ་ཡང་ཉམས་སྨོད་ཅིང་སྐེམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟེན་ན་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་ཞུའི་རིམས་ཚུལ་ལྡན། །ཉམས་སྨད་མི་བྱར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རིམས་དེ་ལ་མ་ཞུ་བའི་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་། དེའི་རང་བཞིན་སྔར་སྨོས་པ་རིམས་ཀྱི་བླ་བརྣན་མི་བཟད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ལ་ཡང་། ཉམས་སྨད་པར་མི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས་ཤེས་པ་ལས། །བརྟགས་ཏེ་སྨྱུང་བར་བྱ་ བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས་སྟོན་པར་བཤད་པའི་སྨྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། དབང་པོ་དང་ཞིང་དྲི་མ་དག་།བདེ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྱུང་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། ཤིན་ཏུ་ སྐེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨྱུང་དྲགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྨྱུང་བྱས་མཚན་མར་ལྡན་པ་ནི། །དེ་ལ་ཐུག་སླ་ལ་སོགས་བླུད། །རང་གི་སྨན་དང་ཇི་བཞིན་བསྐོལ། །དང་པོར་ཐུག་སླ་ལ་སོགས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ཅན་སྨྱུང་བ་བྱས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་ པ་དེ་ལ་ནི་ཐུག་པ་སླ་བ་སྟེ་འབྲས་ཐུག་རྐྱང་རྐྱང་པོ་དང་པོར་བླུད་པར་བྱའི།སྐ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོར་ནི་ཐུག་པ་སླ་བ་འབྲས་ཐུག་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐུག་པ་ཡིད་ཙམ་སྐ་བ་དང་ཐུག་པ་གར་མོ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །བུད་ཤིང་གིས་ནི་མེ་ བཞིན་དུ།།དེ་ཡི་མེ་དྲོད་དེས་སྐྱེད་དེ། །དེ་ཡང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས། །ཡང་དང་མེ་དྲོད་འབར་བར་བྱེད། །གཤེར་ཞིང་དྲོ་བས་རྔུལ་བར་བྱེད། །སླ་བས་སྐོམ་དད་རབ་ཞི་བྱེད། །ཁ་ཟས་ཡིན་ཕྱིར་སྲོག་བརྟེན་ལ། །ཁུ་བ་ཡིན་པས་ཡང་བ་ཉིད། །རིམས་དང་འཕྲོད་པས་རིམས་ འཇོམས་བྱེད།།དེ་བས་དང་པོར་ཐུག་པ་སོགས། །རིམས་ལ་བློ་དང་ལྡན་པས་སྦྱིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于饮油仪轨的解释：应当全面实行。即如前所述，在饮油一章中所说的饮油仪轨，以温水沐浴等所有这些都应当依次实行。
禁食、热敷疗法、时节以及大麦粥和龙胆汁等，能使诸病素成熟，应按次第或时机给予。即风等病素未成熟者，通过禁食等疗法使其成熟。这些也要按照所说的次第或适时给予，不能违背方法。其次第是：首先要禁食断食，之后进行热敷，然后热敷持续六天，之后给予大麦粥，最后服用龙胆汁，这是针对新发成熟的病症。
单纯风病、消耗病、突发病和久病，不可禁食，对此应采用不损害体力的缓和疗法。即对单纯风病所致的热病，以及消耗病所致的热病、突发热病和久病等，不可采用禁食疗法。对于单纯风病等热病患者，应采用缓和疗法，且这种缓和疗法不应损害体力和使身体消瘦，采用这样的缓和疗法是有益且值得称赞的。
对于具有不消化热病特征者，应知不可损害体力。即对于具有不消化热病特征，以及前述热病严重等特征者，也应知道不可损害体力。
通过了解两种治疗方法，观察后方可禁食。即应当通过所说的两种治疗方法中禁食的特征来正确理解。其中，'诸根安适，病素顺利排出'等是禁食做得好的标志，而过度消瘦等则表明禁食过度。
对于禁食后出现相应征兆者，应给予稀粥等，用相应药物如法熬煮，首先给予稀粥等。即对于热病患者禁食后出现相应征兆者，应首先给予稀粥，即单纯的米粥，不要太稠。开始时要给予稀米粥，然后逐渐给予稍稠的粥和中等稠度的粥。
如查拉迦仙人所说：'如同柴火之于火，粥能增长其消化之火，再通过药物配伍，反复增强消化之火。因其湿润温热能发汗，因其稀薄能止渴，因其为食物能维持生命，因其为液体故易消化，因其适合热病故能降伏热病。因此，有智者首先给予粥等治疗热病。'

།དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཞག་དྲུག་བར་དུའམ་གང་ཚེ་རིམས། །རྩེ་ཞིལ་གྱུར་པའི་བར་དུ་སྦྱིན། །དེ་ཡིས་ཤིང་གི་མེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རིམས་ཀྱིས་དང་པོར་བཏབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞག་དྲུག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་གང་གི་ཚེ་རིམས་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་ཚ་བའི་གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཞི་བར་གྱུར་པ་དང་། ཤུགས་དལ་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རིམས་ནད་ན་བའི་ནད་པ་ དེ་ལ་ཐུག་པ་དེ་དག་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེས་ན་ཞག་དྲུག་གི་གོང་ཡན་ཆད་དུ་སྨྱུང་བ་བྱས་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་གང་ལ་ཐུག་པ་བླུད་པ་དེས་རིམས་རྩེ་ཞིལ་བར་གྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དང་པོར་འབྲས་ཡོས་ཐུག་འཇུ་སླ། །བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་ དང་བཅས།།འུ་སུ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་སྦྱིན། །སྐྱུར་འདོད་སེའུ་འབྲུ་བཅས་པ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་དང་པོར་ཏེ་ཐོག་མར་འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལེགས་པར་འཇུ་སླ་བའི་འབྲས་ཐུག་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པས་བཏབ་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་བླུད་ པར་བྱས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་རོ་སྐྱུར་བ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་སེའུ་འབྲུ་དང་བཅས་ཤིང་བཏབ་པའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །འཁྲུ་བའམ་མཁྲིས་པ་མང་བ་ལ། །སྦྲང་རྩི་བཅའ་སྒ་བཏབ་བསྒྲངས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བས་བཏབ་པའམ་མཁྲིས་པ་མང་བ་དག་ལ་ནི་ཐུག་ པ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅའ་སྒ་བཏབ་སྟེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱ་ལ།དེ་ཡང་ཐུག་པ་སླ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཆུ་སོ་རྩིབ་ལོགས་ཀླད་པ་གཟེར། །གཟེ་མ་བྱ་ཀྲི་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པར་གཟེར་བའི་ནད་ཡོད་པར་ནི་གཟེ་མ་དང་ བྱ་ཀྲི་སྟེ།ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །རིམས་འཁྲུར་ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། །བ་ལ་བིལ་བ་བཅའ་སྒ་དང་། །ུཏྤལ་འུ་སུ་བསྐོལ་རིམས་འཁྲུར། །ཐུག་སྐྱུར་སྨིན་དང་དྲོད་སྐྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་ནི་ ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བས་སྐྱུར་པོར་བྱས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་མ་ཞུ་བ་རྣམས་སྨིན་པ་དང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །གཟེར་ཅན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱིགས་བུ་ནས་གཟེར་གྱི་བར་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ལ་ནི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། བྲི་ཧ་ཏི་དང་ཀཎྜཀཱ་རི་དང་ཨ་ཤུ་མི་ཏི་གཉིས་དང་གཟེ་མ་སྟེ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ནས་ཐུག་ནི། །རྩ་བ་ ཆེན་པོ་ལྔ་པ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་ནད་པ་ལ་ནི་བིལ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་། ནས་ཐུག་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྟུག་པ་འགགས་ལ་ནད་བཅས་པ། །པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །བཏབ་པའི་ནས་ཐུག་མར་དང་བརྔོས། ། དྲི་མ་ནད་ནི་བདེ་འབྱུང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་ཞིག་རྟུག་འགགས་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ནི་ནས་ཐུག་བླུད་དེ། དེ་ཡང་པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར་བཏབ་པ་ལ་ནས་དེ་མར་དང་བརྔོས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་དྲི་མ་དང་ནད་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་བདེ་བར་འབྱུང བར་བྱེད་དོ།

如果问到要做多长时间，则说：'六天之内或者直到发烧，顶峰消退为止。就像木柴之火一样，这能增长他的火热。'这是说，从发烧开始算起，要给药六天，或者直到发烧的顶峰消退，热恼等稍微平息，病势减缓为止，都要给这些汤药给病人服用。
因此，在六天之前已经禁食的特征消失，给予汤药后发烧顶峰消退为止，都要给予汤药。'最初炒米汤易消化，加入姜黄、胡椒，以及岩盐给予。想要酸味的加入阿摩落果饮用。'这是说，最初要给予炒米汤。然后给予容易消化的米汤，加入姜黄等和岩盐。同样，对于想要酸味的人，要给予加入阿摩落果的汤药。
'对于腹泻或胆汁过多者，加入蜂蜜姜黄后冷却给予。'这是说，对于腹泻发作或胆汁过多的人，要给予加入蜂蜜和姜黄后冷却的汤药，从稀汤开始饮用。
'牙痛、肋痛、头痛，给予枸杞、刺天茄煮汤。'这是说，对于有牙痛等疼痛的病人，要给予枸杞和刺天茄煮成的汤药。
'对于发烧腹泻，用黑叶、婆罗、木苹果、姜黄和莲花、乌梭煮成的汤药。发烧腹泻时，酸汤能促进消化生热。'这是说，对于同时有发烧和腹泻的病人，要给予用黑叶等煮成的汤药，用阿摩落果汁调成酸味，这能促进未消化的食物消化，增长胃火。
'打嗝、咳嗽、呼吸不畅、疼痛者用小五根。'这是说，对于从打嗝到疼痛等症状的病人，要给予小五根煮成的汤药，即用婆罗胡椒、刺天茄、两种阿术米提和枸杞五味煮成的汤药。
'痰病发作时的汤药，用大五根给予。'这是说，对于痰病发作的病人，要给予木苹果根等大五根和大麦煮成的汤药。
'对于大便阻塞伴有病症者，加入胡椒和诃子，用大麦汤与酥油炒制。能使污秽和病症顺利排出。'这是说，对于有大便阻塞病症的病人，要给予大麦汤，要加入胡椒和诃子，用酥油炒制成汤药，这能使污秽和病症顺利排出。

།ལྟོ་བར་རྟུག་འགགས་ནད་བཅས་ལ། །དབྱི་མོ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །རྒུན་འབྲུམ་དོང་གྲ་སྐྱུ་རུ་ར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་བར་རྟུག་པ་འགགས་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ཡང་ན་ཞིང་ཐུག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་དབྱི་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཁོང་པ་ བཅད་པ་སྙམ་བྱེད་ལ།།རྒྱ་ཤུག་ད་ཏྲིག་ས་ལ་པར། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་བིལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་ནང་གྲིས་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ནད་ལ་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ད་ཏྲིག་ནི་བྲྀཀྵ་ཨཾ་པ་ལའོ། །རྔུལ་མེད་གཉིད་མེད་སྐོམ་པས་ ཉེན།།ཁ་ར་དོང་གྲ་སྐྱུ་རུ་རའོ། །རྒྱ་ཤུག་ཁ་ར་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །ཐལ་ཏྲེས་གླ་སྒང་ཙནྡན་ནི། །སྐོམ་དང་སློན་དང་བཅས་པ་བླུད། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་རིམས་འཇོམས་ཡིན། །དེ་དག་ཐུག་པའི་སྨན་ཡིན་ཏེ། །ཤ་ཁུ་ཡུ་ཤ་སོགས་པའང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔུལ་མེད་པ་དང་གཉིད་མེད་ཅིང་ཡང་བ་དང་སྐོམ་པས་ཉེན་ཅིང་གདུངས་པ་ལ་ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཐུག་པ་དང་སྦྱར་བ་བསྟེན་པའི་སྨན་འདི་དག་ནི་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། ཐུག་པ་དང སྦྱར་སྨན་གཉིས་ཀྱིས།།ཤ་ཁུ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པའང་སྦྱར། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་དང་། ཡུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལས་བྱས་པའི་བཏུང་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བཏུང་བ་གཞན་དང་ཞོག་ཆུ་དང་ དར་བ་དང་།རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་བཏུང་བ་ན་ཀ་དང་། ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། ཐུག་པ་ཤ་ཁུ་ཡུ་ཤ་སོགས། །རོ་བཟང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་ལས། །སྨན་གྱི་ཚད་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་དང་ཅི་རིགས་སྦྱར། ། ཡང་ན་ཇི་སྲིད་སྨན་གྱིས་ནི། །དེ་དང་འཚམ་པ་ཉིད་བྱ་ཞིང་། །ནད་དང་ལྟོ་ཚོད་ན་ཚོད་སྟོབས། །རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སྦྱར་བྱ་ཡི། །ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨན་པ་མཁས་པ་རྒན་པོ་རྣམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བྱེད་པ་གང་དག མཐོང་བ་དེ་འདིར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ཚད་ནི་སྲང་གཅིག་ལ་བྱའོ། །ལ་ལར་ནི་འབྲས་སྲང་གཅིག་ཙམ་ལས་བྱེད་པ་སྣང་ངོ་། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ནི་སྲང་ཕྱེད་ལས་བྱའོ། །སྦྱར་བའི་སྨན་ནི་སྤྱིར་ཞོ་གཉིས་སོ། །ཆུ་ནི་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ་ལ་ལྷག་མ་སྲང་སུམ་ཅུ་ ལུས་པ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུག་པར་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ཆང་ལས་བྱུང་དང་ཆང་རྒྱུན་བསྟེན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པའི་གནས་ཞུགས་ནས། །དེ་གཉིས་ཤས་ཆེ་འམ་སོ་ག་འམ། །སྐོམ་དང་སློན་དང་ཚད་པས་ཉེན། །ཁྲག་ནི་སྟོད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། །དེ་ལ་ ཐུག་པ་མི་བླུད་ཀྱི།།འབྲས་ཕྱེའི་སྐྱོ་མ་རིམས་འཇོམས་པའི། །འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁ་ར་དཀར་བཅས་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་འཐུངས་པ་ལས་རིམས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཐུག་པ་བླུད་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་བསྔགས་ཏེ། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཆང་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆང་འཐུངས་དྲགས་པ་ལས་རིམས་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའོ།

对于腹部大便阻塞的病症，用土茯苓、胡椒根、葡萄干、冬瓜、诃子煎汤。也就是说，对于腹部大便阻塞并伴有疼痛的病症，应该用土茯苓等药物煎煮的汤药服用。
对于腹部感觉像被刀割的病症，用枣树、达特里克、沙拉帕、黑叶、木苹果煎汤服用。也就是说，对于腹部感觉像被刀割般疼痛的病症，应该用枣树等药物配制的汤药服用。达特里克即是'布里克沙安帕拉'。
对于无汗、失眠、口渴困扰的病症，用白糖、冬瓜、诃子。枣树、白糖、葡萄干、蒲公英、羊奶芹、檀香，用于治疗口渴和疲惫，加蜂蜜可以治疗发热。这些都是汤药，也可以配合肉汤、豆汤等使用。
也就是说，对于无汗、失眠、身体轻飘和口渴困扰的病症，应该用白糖等配制的汤药服用。这些配制汤药的药物也可以与肉汤等一起使用。
在《医典》中说：'配制汤药的两种方法，可以与肉汤、豆汤等配合使用。'所说的肉汤是指煮肉的汤汁，豆汤是指绿豆、豌豆等煮成的饮品。'等'字包括其他饮品、酸奶清、乳清、以及葡萄干等煮成的饮品，也可以配合蔬菜等使用。
又说：'汤药、肉汤、豆汤等，美味饮品等，应该按照药物剂量配制。根据世间常识合理配制。或者根据药物的性质，与之相适应，考虑疾病、饮食量、年龄、体力等因素后配制，没有固定的剂量标准。'
虽然如此说，但这里要介绍那些经验丰富的老医生代代相传的做法：炒米的剂量是一两。有些地方用一两生米。煎煮的药物用半两。一般配药量是两钱。水三十二两煮剩三十两时，然后加入炒米等熬成汤药。
饮酒引起和长期饮酒，痰和胆汁进入其处所后，这两种病情严重或在春季，或被口渴、疲惫、发热所困扰，血液向上涌出时，对这种情况不要服用汤药，而是要服用米粉粥、退热果汁加蜂蜜和白糖。
也就是说，对于因饮酒而引起发热等病症，上师并不推荐服用汤药，这是不可取的。其中'因饮酒引起'是指因过度饮酒而被发热病所侵袭。

།ཡང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆང་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པའི་མི་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལྟ་བར་ཞུགས་པ་དང་དེ་གཉིས་ཏེ་འདས་མ་ཐག་པའི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ ཤས་ཆེ་བ་དང་།སོ་གའི་དུས་དང་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་དང་། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྟོད་དུ་འབྱུང་ཞིང་གྱེན་དུ་ལུད་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་རིམས་ནད་ཅན་དེ་ལ་ཐུག་པ་བླུད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་། ནས་ཐུག་ལ་སོགས་པའི་ཐུག་པ་མི་སྦྱིན་གྱི། དེ་ལ་ནི་སྐྱོ་མ་འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ཕྱེ་ ལས་བྱས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་རིམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་རྒུན་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའམ། དེ་མ་རྙེད་ན་སྐམ་པོར་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྐྱོ་མ་ཞུ་ནས་ནི། །བཀྲེས་ན་ནས་ཐུག་འབྲས་བརྔོས་པའི། །འབྲས་ཆན་དག་ནི་བཟའ་བྱ་ཞིང་། །ཤ་ཁུ་སླ་བའི་ཁུ་བའམ། །མུངྒ་འུར་བའི་ཁུ་བཅས་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་སྐྱོ་མ་འཐུངས་པ་དེ་ཞུ་བའི་རྗེས་ལ་ཉིན་ཞག་དེ་ཉིད་ལ་བཀྲེས་ཤིང་ཟས འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་པར་འབྲས་བརྔོས་པ་ལས་གཡོས་པའི་འབྲས་ཆན་བཟའ་བར་བྱ་བའམ་ནས་ཐུག་བཏུང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་ཞེ་ན། ཤ་ཉུང་ངུ་དག་གི་ཤ་ཁུ་ཤིན་ཏུ་སླ་ཞིང་ཡང་ལ་བཅུད་ཆུང་བའམ། ཡང་ན་སྲན་མུངྒ་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་བྱ་འུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤ་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། ཤ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་ཁུ་བ་སླ། །ཤ་ཉུང་སླ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་དག་གིས། ཤ་ཁུ་ཚད་ཆེན་མ་ཡིན་སླ། །ཤ་ཁུ་སླ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བཤད པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞག་དྲུག་འདི་བཟླས་ཏེ། །ཉམས་སྟོབས་ནད་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོ་འདི་འདས་ཤིང་བཟླ་བར་བྱ་སྟེ། ནད་པས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ དང་།ནད་ཀྱི་འཕེལ་འབྲིའི་ཚུལ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ནད་ནི་འདིར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་འམ་གཉིས་འདྲེས་པ་འམ་འདུས་པ་དག་ལ་བྱའོ། །དེ་ནས་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས། །སྨིན་པའི་ནད་ནི་ལྷག་མ་རྣམས། །སྨིན་པའམ་ཡང་ན་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །སྨན་ ཁུའི་སྦྱོར་བའི་བྱ་བ་བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་སྤྱད་པའི་རྗེས་ལ་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྨྱུང་བ་དང་དུགས་བྱ་བ་དང་དུགས་དང་ནས་ཐུག་དང་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཁ་བས་རིམས་རྩོམ་པའི་ནད་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དང་། ནད་ལྷག་མ་རྣམས་སྨིན་པ་ འམ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་པོར་རང་གི་ཁུ་བའམ།ལྡེ་གུ་འམ། བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་དང་། སྐྱོ་མར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དག་བྱ་བ་ནི་ནད་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཁ་བ་སྟེ། །བད་ཀན་ལ་ནི་ཚ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི་ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་རོ་ཁ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སྨན་ཁ་བ་དེ་ནི་བད་ཀན་ལ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བའི་སྨན་བསྐོལ་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་རིམས ཁོ་ན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའི་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

再者，对于经常饮酒的人，以及患有痰病和胆病的人，这两种刚刚发作的痰病和胆病较重的人，在夏季和口渴等症状困扰时，血液和胆汁上涌而咳出时，对于这样的发热病患者，虽然是可以喝汤的时候，但不要给予青稞汤等汤类，而应该给予用炒米粉制成的稀粥。这种稀粥要用能够降低发热的果汁，如葡萄、余甘子等煮沸后冷却，或者在找不到这些时，用干果煮沸后的汁液冷却，加入蜂蜜和白糖调制后饮用。
之后稀粥消化后，如果饿了就应该吃青稞汤或煮熟的大米饭，配以稀薄的肉汤或绿豆和豌豆的汤一起食用。也就是说，在喝了稀粥之后消化的时候，当天如果饿了想吃东西时，第二顿饭可以吃煮熟的米饭或喝青稞汤。那么应该和什么一起吃呢？可以配以少量肉的清淡肉汤，或者绿豆和豌豆的汤一起食用。关于这一点，有人说'少肉等的汤要稀薄'，'少肉要清淡'，也有人说'肉汤不要太浓要稀薄'，'肉汤要清淡'。
这样重复六天，要注意观察病人的体力和病情。也就是说，用这种汤类等方法治疗发热病的第一阶段要这样度过，要注意观察病人的体力和病情的变化。这里所说的病，是指风等任何一种病，或两种混合，或多种综合的病。
之后通过禁食等方法，对于已经成熟的剩余病症，为了使其成熟或平息，推荐使用药汤配方。也就是说，在使用汤类等治疗之后，通过禁食、热敷、青稞汤和药物煎煮的汤液等方法，对于发热初起的成熟病症和其他剩余病症，为了使其成熟或平息，推荐使用五种类型的药汤配方，可以是原汁、糊状、煮沸后冷却、稀粥等形式，这对大多数疾病都有效。
对于胆病最适合苦味药物，对痰病则要服用热性药物。也就是说，这些药煎汤对于由胆引起的发热，特别要服用苦味药物的汤剂。说'特别'是表明苦味药也可用于痰病。热性药物煎汤只能用于痰热病，不能用于胆病。

།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཀྱང་། །བསྐ་བ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རིམས་སར་དྲི་མ་འགགས་བྱེད་པས། །བསྐ་བས་མི་བཟད་རིམས་སྐྱེད་ཅིང་། །དང་ག་འཁྱིལ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ཡང་སྐྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །རོ་བསྐ་བ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིམས་སར་པ་ལ་ནི་བཏང་བ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་མ་འགགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་རོ་བསྐ་བ་བླུད་པས་ནི་མི་བཟད་པའི་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ནད་དང་ག་འཁྱིལ་པ ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རིམས་སར་པ་ལ་ནི་རོ་བསྐ་བས་ནད་འཐས་ཤིང་སྲ་བར་བྱེད་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་ལ། ནང་དུ་ཡང་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བར་བྱེད་དེ། སླར་ཞིང་ཡན་མན་གྱི་རྒྱུན་སྲང་ངམ། ལམ་ལོག་པར་བྱས་ནས་རིམས་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །བསྐ་བའི་རོས་ནི་ནད་བཀག་སྟེ། །རིམས་སར་འཐས་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །སྲ་བར་བྱེད་ཀྱི་སྨིན་མི་བྱེད། །མི་བཟད་རིམས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི། །བསྐ་བས་བཀག་པ་མ་ཡིན གྱི།།གང་ཞིག་བསྐ་བས་བསྐ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་རིམས་སར་དག་ལ་སྤང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ཞག་བདུན་ནས་སྨན་གཏོང་། །གཞན་དག་ཞག་ནི་བཅུ་ལོན་ནས། །ཁ་ཅིག་ཟས་ཡང་ཟོས་ནས་གཏོང་། །མ་ཞུ་ཤས་ཆེ་ལ་མི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ལ་ ལས་ནི་ཞག་བདུན་པའི་རྗེས་ལ།ཞག་བརྒྱད་པའི་ཞག་གི་ཚེ་སྨན་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལྡུམ་བུ་སྐྲ་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམས་འཇོམས་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་ཞག་བཅུ་ལོན་པའི་རྗེས་ལ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ རོ།།ཡང་སྲོག་འཚོ་བའི་སློབ་དཔོན། ཅིག་ན་རེ་གང་གིས་ཁ་ཟས་ཡང་བར་ཟོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་སྦྱིན་ཏེ། ཞག་དྲུག་ལོན་ནས་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནས། དེ་ཡན་ཆད་བཀག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ དབང་གི་སྦྱོར་བ་དང་འཚམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཞུ་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྨན་དེ་ཞག་བཅུ་འདས་ཟིན་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྔར་སྨོས་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ལ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཞུ་བ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྨན་མི་བཏང་བའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་འདིར་ སྨྲས་པ་ནི།གང་ཕྱིར་མི་བཟད་རིམས་ཉེན་ལ། །ནད་ཀྱི་ཤུགས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བ། །མ་སྨིན་པ་ལ་སྨན་གྱིས་ནི། །རིམས་ནི་སླར་འཕེལ་བྱེད་པ་འམ། །ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་སོགས་པ་ཡིས། །སྙོམ་དང་རྨོངས་བག་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་མི་བཟད་པའི་རིམས་ ཀྱིས་ཉེན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ནད་ཀྱི་ཤུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན་སྨན་བླུད་པར་གྱུར་ན་མ་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིམས་དེ་སླར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འབར་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་རིམས་སར་པ་ཤིན་ཏུ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ནད་ལ་སྨན་བཏང་ན་སྙོམ་པ་དང་རྨོངས་ བག་གི་ནད་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་སླར་རིམས་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།

虽然能够祛除痰和胆，但苦味不被推崇，因为在新发热病时会阻滞病邪，苦味会引起难忍的发热，并且会引起心绞痛、食欲不振、呃逆和呼吸不畅。
关于这一点，苦味虽然能够祛除痰和胆，但在新发热病时不推荐使用。为什么呢？因为会阻滞病邪，服用苦味药会引起难忍的发热，同样也会引起心病、心绞痛等症状。
在新发热病时，苦味会使病邪凝结变硬，既不能向外排出，也不能在内部成熟消化。反而会使上下经脉或通道错乱，导致发热加重。
正如仙人遮罗迦所说：'苦味会阻滞病邪，使新发热病凝结，令其变硬而不成熟，引起难忍的发热。'
从配伍的角度来说：'并非禁用苦味，但凡是以苦味调配的药物，在新发热病时都应当避免。'
有些人七天后用药，其他人十天后用药，有些人在进食清淡食物后用药，消化不良严重时不可用药。
有些导师说在第七天之后，即第八天时应当使用祛除发热的药物，如岗松香、胡黄连、优质草药等。
其他导师则说应在十天之后用药。
又有一位生命医学导师说，在食用清淡食物之后用药，即在六天后用药。在此之前都是禁用的。
这些时间标准都是根据病情状况而相应调配的。
对于消化不良严重且病情加重的病人，即使过了十天也不能给药，这是对前述三种情况都禁用的。
关于为什么消化不良严重时不能用药，这里解释说：'因为在难忍的发热病危险时，病势会发作，对未成熟的病邪使用药物，会使发热病复发，或者由于病情极度加重，会引起昏迷和意识混乱。'
因为难忍发热病危险的病人会出现病势发作，如果此时服药，由于未成熟和未消化，会使发热加重和炽盛。或者在新发热病极度加重时用药，会引起昏迷和意识混乱的病症，并且发热会再次加重。

།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གང་ཚེ་རིམས་རྩེ་ཞིལ་ལུས་ཡང་། །དྲི་མ་ལ་སོགས་གཡོས་གྱུར་པ། །རིམས་བཏབ་ཡུན་རིང་མ་ལོན་ཡང་། །དེ་ཚེ་སྨན་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།དུས་གང་གི་ཚེ་རིམས་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་ཤུགས་དལ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཡང་ཞིང་མ་སྨིན་པའི་ནད་ཀྱིས་གནོན་པ་དང་། དྲི་མ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་གཡོས་པར་གྱུར་ཞིང་གནས་ལས་འཕགས་ཏེ་འགགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རིམས་ ཀྱིས་བཏབ་པ་དེ་ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་ཞིང་ཞག་དྲུག་མ་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གླ་སྒང་པར་པ་ཏར་བཅས་པའམ། །བཅའ་སྒ་འམ་ཡང་ན་བྱི་ཚེར་བ། །བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ཁུ་བ་བླུད། །པ་ཐ་པུ་ཤེལ་པ་ལ་ཀ་།བླུད་པའམ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ པ།།སླེ་ཏྲེས་གླ་སྒང་དོང་གྲ་རྣམས། །འདི་ནི་ཅི་རིགས་པར་བླུད་བྱ། །ནད་སྨིན་བྱེད་པའི་སྨན་ཁུ་བ། །རིམས་དང་སྐོམ་དད་ཡི་ག་འཆུས། །ཁས་རོ་མི་ཚོར་མ་ཞུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་པར་པ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྲ་བཟངས་ལན་འགའ་ནི་གླ་ སྒང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ལན་འགའ་ནི་བཅའ་སྒ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏང་ངོ་། །ཡང་ན་བྱི་ཚེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དུར་ལ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་པར་པ་ཏ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་བ་ལ་ཀ་དང་བཅས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་དྲོ་བའམ།གྲང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ནིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་མཁྲིས་དང་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་སྨན་བཞི་པོ་བསྐོལ་བ་དྲོ་བའམ། གྲང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཚད་ནི། སྨན་སྲང་གཅིག་ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་དང་བསྐོལ་ཏེ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ སྲང་བཞི་ལུས་པ་བཏུང་བར་བྱ་ལ།བསྒྲངས་པ་ནི་སྨན་སྲང་གཅིག་ལ་ཆུ་སྲང་དྲུག་ལུས་པར་བྱའོ། །གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་འདི་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ཏེ། སྨན་གང་རིམས་གང་དང་གང་ལ་བཏང་བར་འོས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཅི་རིགས་ པར་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།སྨན་གྱི་ཁུ་བ་འདི་ནི་ནད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རིམས་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་པ་ཏོ་ལའི། །ལོ་མ་དང་ནི་བུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ལ་གླ་སྒང་ཐལ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏ་དང་ནི་བུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ལ་ནི་མ་ འབྲས་བུ་གསུམ།།རྒུན་འབྲུ་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཀི་ར་ཏིག་ཏ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་ཙནྡན་དཀར། །སླེ་ཏྲེས་གླ་སྒང་སྐྱུ་རུ་སྦྲང་། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་བྱས་པ། །ལྔ་པོ་འདི་དག་རྟག་རིམས་སོགས། །ལྔ་པོ་ཞི་བར་བྱེད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པས་རྟག་པའི་རིམས་ལྔ་པོའི་རྒྱུན་དང་། རྟག་པ་ཉིན་གཅིག་པ། ཉིན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྟན་པ་རྟག་པའི་རིམས་ནས། ཉིན་བཞི་པའི་རིམས་ཀྱི་བར་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར སྦྱར་ན་རླུང་གི་རིམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་གི་རིམས་ལ་བྱི་ཚེར་བ། །བཅའ་སྒ་སླེ་ཏྲེས་གླ་སྒང་ཕན། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་བཅའ་སྒ་འམ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་གི་རིམས་ལ་བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བཞི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་རླུང་གི་རིམས་ལ་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱིན་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུའི་སྦྱོར་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

那么，什么时候应该给药呢？为此说道：当热病顶峰消退身体轻盈，痰等污浊开始活动，即使热病发作时间不长，此时也应给药。
也就是说，在热病顶峰消退、病势减缓，同时身体轻盈、未成熟的病症压制，痰、胆汁、粪便等污浊活动起来，离开原位但未堵塞之时，即使热病发作时间不长、未超过六天，也应该给药。
应服用含有格桑和帕巴达，或者甘松，或者刺蒺藜，煮沸后冷却的汤药。服用帕巴达、普谢和巴拉嘎，或者同样服用印度楝树、三棱草、格桑、冬瓜等。这些都应根据情况服用。成熟病症的药汤，能治疗热病、口渴、食欲不振，口中无味和消化不良。
关于病症等的区分，有时要将帕巴达（即优质草）与格桑配合使用。有时与甘松配合服用。或者将刺蒺藜（即杜拉巴）配合煮成汤药，或者煮沸后冷却服用。或者将帕巴达、普谢子和巴拉嘎这三味药煮成汤药，温热或冷却后服用。同样，将印度楝树、胆草、三棱草等四味药煮成汤药，温热或冷却后服用。
这里煮药的剂量是：一两药材配十六两水煮，剩下四两药汤饮用；冷却时则是一两药材剩下六两水。格桑和帕巴达等药汤，要根据病症等情况观察，判断哪种药物适合用于哪种热病，相应地给予服用。这种药汤能使病症成熟，并且能够降伏热病等。
苦瓜和帕托拉的叶子以及普谢子，帕托拉、格桑、塔特热和帕达以及普谢子，帕托拉、印度楝树、三果，葡萄、格桑、苦瓜，基拉提格达、三棱草和甘松以及白檀香，三棱草、格桑、余甘子、蜂蜜，这五个半偈颂所列的五种配方，被认为能平息五种持续性热病等。
关于苦瓜等药物，以半偈颂完成的持续性五种热病的连续性，以及持续性一日热、三日热和四日热等稳定的持续性热病，直到四日热病为止的这四种病症，根据情况配合使用可以治疗风性热病。
对于风性热病，刺蒺藜、甘松、三棱草、格桑有效。或者胡椒根、三棱草和甘松，或者小五根汤有效。也就是说，对于风性热病，刺蒺藜等四味药有效。或者对风性热病，服用胡椒根等配方有效。或者小五根汤配方有效。

།མཁྲིས་རིམས་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཉུང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི། ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་གླ་སྒང་པར་པ་ཏ། །བྱི་ཚེར་རྩ་མཁྲིས་བཅས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་ལ་ནི། གླ་སྒང་དང་། པར་པ་ཏ་དང་། བྱི་ཚེར་བ་དང་། རྩ་མཁྲིས་ཞེས་བྱ་བ་བུ་ནིམ་པ་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་དུག་མོ་ཉུང་སོགས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་རིམས་ལ་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ཕན་ཏེ། དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་སྔར་སྐྱུག་སྨན་ལ སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྐབས་སུ་དུག་མོ་ཡུངས་དང་མུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་བ་ཤ་གླ་སྒང་དང་། །བཅའ་སྒ་བྱི་ཚེར་བསྐོལ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་གྱི་རིམས་ལ་ནི་བ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཨ་རུ་ར། ། དོང་ག་གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བད་ཀན་རླུང་འདྲེས་བཤང་འགགས་པས། །ན་བ་སྨིན་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རིམས་ལ་ནི། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་སྨིན་པ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད དོ།།རླུང་མཁྲིས་ལས་བྱུང་རིམས་ལ་ནི། །རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ། །སེང་ཕྲོམ་ཏང་པ་ལ་ཐལ་ཏྲེས་དང་། །གླ་སྒང་སྐྱུ་རུ་བ་ལེ་ཀ། །པདྨ་གེ་སར་ཤུག་པ་དང་། །པད་རྩ་ཙནྡན་ཨུ་ཤི་ར། །བ་རུ་ཤ་ཀ་ཨུཏྤལ་སྔོ། །རྒུན་སོགས་སྐྱོ་མའམ་བསྐོལ་བསྒྲངས་པ། །མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏིའི་ དྲིས་བསྒོས་ཏེ།།ཁར་འབྲས་ཡོས་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །རླུང་མཁྲིས་རིམས་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །ཆང་ནད་སློན་བརྒྱལ་ཚ་མགོ་འཁོར། །ངལ་དང་སྟོད་ཀྱི་ཁྲག་མཁྲིས་ནད། །སྐོམ་དད་མིག་སེར་དག་ཀྱང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་དང་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའམ།སྐྱོ་མ་ལ་མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་སྣ་མའི་དྲིས་བསྒོས་པ་དང་ཁར་དང་འབྲས་ཡོས་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འཕྲལ་དུ་བཏགས་ཏེ་བཙགས་ནས་སྦྱར་བའི་སྨན་ནི་སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་ལ། སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མཚན་མོ་བཞག་པ་ནི་བསྒྲངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་བཏགས་སྣོད་སར་པ། །གཙང་མ་དག་ཏུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །བཙིར་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་སྦྱར། །ཁུ་བ་ དེས་ནི་རིམས་ཚད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པུ་ཙེ་ཤེལ་བཏགས་པ་རྫ་མའི་སྣོད་སར་པ་གཙང་ཞིང་མ་སྨས་པ་དག་ཏུ་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་ནས། དེའི་ཁུ་བ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཙིར་ཏེ་ཕྱུང་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་རིམས་དང་ཚ་བ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། བད་ཀན་རླུང་འདྲིས་ཤུ་དག་དང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་པ་ཏ་དང་། །དོང་ག་དུང་མོ་ཡུངས་བསྐོལ་ཕན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཁུ་བར་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བ་ཡི། ཁུ་བར་པི་པི་ལིང་གི་ནི། །ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་འཐུངས་ན་ནད་དེ་སེལ་ཞིང་ཕན་པར་འགྱུར་རོ།

对于胆热病，使用嘎桑、毒母芥子、水晶草和蜂蜜。即对于由胆引起的热病，将嘎桑等三味药与蜂蜜一起煎煮成汤剂服用即有效。
同样，嘎桑、帕巴达、刺蒺藜、胆草也有效。即同样对于胆热病，将嘎桑、帕巴达、刺蒺藜和胆草（即布尼巴）一起煎煮服用即有效。
对于痰病，毒母芥子等有效。即对于痰热病，毒母芥子等类药有效。毒母芥子等类药即前面呕吐药等类中所说的毒母芥子和木尔巴等。
或者，瓦夏、嘎桑、荜茇、刺蒺藜煎煮有效。即或者对于痰热病，瓦夏迦等有效。
胡椒根、诃子、冬瓜、嘎桑、水晶草，对于痰风混合及大便阻塞引起的病，能使病成熟并生热。即对于伴有大便阻塞等的热病，服用胡椒等煎煮的汤剂能使病成熟并生热。
对于风胆引起的热病：葡萄、甘草、玛度迦、升麻、当归、塔勒德日、嘎桑、庵摩罗果、巴列迦、莲花花蕊、柏树、莲根、檀香、乌西日、瓦热夏迦、青莲花。将葡萄等煮成汤或冷浸液，用结香花熏香，与炒米、爆米花、蜂蜜调配。能降伏风胆热病，还能消除酒病、昏厥、发热、头晕、疲劳、上部血胆病、口渴、黄眼。
即将葡萄和甘草等煎煮的汤剂冷却或冷浸液用结香花熏香，与炒米、爆米花、蜂蜜调配，能降伏风胆引起的热病，同样也能消除酒病等引起的热病等。
其中，立即研磨过滤调配的药称为冷浸液，将药煎煮的汤剂放置一夜的称为冷却液。
将水晶草研磨，在干净的新容器中煎煮，将挤压的汁液与酥油调配。此汁液能消除热病和发热。即将水晶草研磨后在干净无损的新陶器中以煎煮汤剂的方式煎煮，用工具挤压取汁与酥油调配服用能消除热病和发热。
对于痰风混合，白芷、水晶草、帕达、冬瓜、毒母芥子煎煮有效。即对于痰风混合引起的热病，白芷等药煎煮的汤剂配方有效。
或者，当归煎煮的汤剂中加入胡椒粉服用有效。即或者对于痰风混合引起的热病，在当归煎煮的汤剂中加入研磨的胡椒粉服用能消除此病且有效。

།བྱ་གྷྲི་བཅའ་སྒ སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ།།པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མར་བཅས། །བད་ཀན་རླུང་རིམས་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་ཆམ་པ་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་གྷྲི་ཞེས་བྱ་བ་ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་ནི། བད་ཀན་དང་རླུང་ གི་རིམས་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གླ་སྒང་འུ་སུ་ཨ་རུ་ར། །བཅའ་སྒ་སྐྲ་ལོ་པུ་ཏི་ཀ་།ཤུ་དག་ག་བྲ་ཀད་ཕ་ལ། །ཐང་ཤིང་ཤིང་ཀུན་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །རླུང་དང་བད་རིམས་མཆིལ་མ་མང་། །ལྟོ་དང་སྙིང་ག་རྩི་བ་ལོགས་ན། །ལྐོག་ནད་ཁ་ནི་སྐྲངས་ པ་དང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་ཁུ་བར་བཅས་པ་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་རིམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆིལ་མ་མང་བ་དང་། ལྟོ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐོལ་བ་འདི་དག་ལ་ སྨན་པ་རྒན་པོ་དག་ནི་ཤིང་ཀུན་ཞོ་གཉིས་དང་ནམ་གཉིས་དང་སྦྱོར་བ་བྱའོ།།དོང་ག་སོགས་ཏེ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བད་ཀན་མཁྲིས་གྱུར་རིམས་འཇོམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྔར། །དོང་ག་དུག་མོ་ཡུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་ ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་བླུད་པ་ནི།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ནི། །བ་ཤ་ཀ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་པ་ཏོ་ལ། །བོང་ང་དཀར་པོ་ནིམ་པ་དང་། །མུར་བ་བྱི་ཚོར་བ་ཡང་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཙེ་ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་འཇོམས་སོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་ནི་ཏྲཱ་ཡ་མ་ཎའོ། །བོང་ང་དཀར་པོ་ནི་ཨ་ཏི་བི་ཤའོ། །འདུས་པའི་རིམས་ལ་བྱ་གྷྲི་དང་། །ཐང་ཤིང སྐྱེར་པ་གླ་སྒང་དང་།།པ་ཏོ་ལོ་མ་ནིམ་པའི་ཤུན། །འབྲས་གསུམ་པུ་ཙེ་ཤེལ་ཡང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ནད་ལ་ནི་བྱ་གྷྲི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་ཕན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་རིམས། །ལུད་དབུགས་མི་བདེ་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་། དོང་གྲ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ཀཎྜ་ཀ་རི་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཕན་ནོ། །རྒུན་འབྲུ་མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག། །པ་རུ་ཤ་ཀ་ཀྱི་ལྕེ་བ། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་པུ ཙེ་ཤེལ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཏང་པ་ལ་བཅས། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཁུ་བ་དེ་ནི་དུས་འཐུངས་ན། །རིམས་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ཁུ་བ་དེ་འཐུངས་ན་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་། གཉིས་ འདྲེས་པ་དང་།འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཛཱ་ཏི་གླ་སྒང་སྐྱུ་རུ་ར། །བྱི་ཚེར་བསྐོལ་བ་དེ་འདྲར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛཱ་ཏི་ལ་སོགས་པ་སྨན་བཞི་པོ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་འཐུངས་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་རིམས་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་ ཕན་པར་འགྱུར་རོ།།བཤང་འགགས་རྒུན་འབྲུ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཀྱི་ལྕེ་བུ་རམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ཅན་གང་བཤང་བ་འགགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན་དེ་ལ་ནི་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བསྐོལ་བ་འདི་ལ་བུ་རམ་ནི་ སྲང་གཅིག་ཙམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བཙགས་པ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།

将虎耳草和细辛煎煮，配以胡椒粉，能够治疗痰、风引起的热病、呼吸不畅、咳嗽、感冒和疼痛。所谓虎耳草等药材煎煮的汤剂中加入胡椒粉，能够治疗痰和风引起的热病等。
岗松、乌苏、诃子、细辛、发髻草、白芷、姜黄、诃子、檀香、阿魏配以蜂蜜，能治疗风和痰热病、多痰、胃痛、心口痛、喉病、口肿、咳嗽和呼吸不畅。所谓岗松等药材煎煮配制的汤剂，能治疗风和痰热病，同样也能治疗多痰、胃痛等。对于这些煎剂，老医生们会配以二两或两倍的阿魏。
冬瓜等配以蜂蜜，能治疗痰和胆引起的热病。所谓前面提到的冬瓜、毒母草等药材煎煮配以蜂蜜服用，能治疗痰和胆引起的热病。
同样，布泽夏勒、婆沙迦、布夏勒泽、枸杞、三果、细辛、巴托拉、白附子、楝树、没药、蒺藜也有效。同样，布泽夏勒等药材煎煮配以蜂蜜，如前所述能治疗痰和胆引起的热病。枸杞即是特雅玛纳，白附子即是阿提毗沙。
对于三病合并的热病，虎耳草、檀香、鹰嘴豆、岗松、巴托拉叶、楝树皮、三果、布泽夏勒也有效。对于三病合并引起的热病，虎耳草等药材煎煮有效。
对于风和痰较重的热病、咳嗽、呼吸不畅、肋痛，冬瓜、布师迦根、细辛、虎耳草有效。对于风和痰较重且增盛引起的热病伴有咳嗽等症状，冬瓜等煎煮的汤剂有效。
葡萄、蜜花、帕卢沙迦、枸杞、布夏勒泽、布泽夏勒、三果和檀香叶煎煮后冷却的汤剂，按时服用能治疗一切热病。葡萄等药材煎煮冷却后的汤剂，服用后能治疗单一病因、二病合并和三病合并引起的一切热病。
豆蔻、岗松、余甘子、蒺藜煎煮同样有效。豆蔻等四味药材煎煮冷却后服用，如前所述能治疗一切热病且有效。
对于热病患者出现大便秘结时，应服用葡萄、布泽夏勒、枸杞、糖和三果煎煮的汤剂。对于这种煎剂，应配以约一两糖，与过滤的水调配。

།སྨན་ཞུ་ནས་ནི་ཐུག་པ་སོགས། །སྤྱད་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཞུ་ཞིང་སྨིན་པར་གྱུར་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ཅན་གྱིས་མིན། བད་ཀན་གྱིས་བརླན་ལུས་ལ་ནི། ། རྔུལ་ལ་ཆར་འབབ་འཕེལ་བ་ལྟར། །ཐུག་པ་ཡིས་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་ནད་པས་ནི་སྨན་དེ་བླུད་ནས་ཞུ་བའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་ནས་སོགས་ཟས་སུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བད་ཀན་གྱིས་བརླན་ཅིང་བངས་པའི རིམས་ནད་ཅན་གྱི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐུག་པ་བྱིན་ན་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་ས་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཡང་། །ཡུ་ཤ་རྒྱ་སྲན་ཙ་ན་ཀ། །སྲན་མ་སོགས་བྱས་ཡང་བ་དང་། །རྩུབ་ཅིང་རོ་ཁ་ལྡན་ཡིད་འོང་། ། ཡི་ག་འབྱེད་བྱེད་གཡོས་ལེགས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་རིམས་ནད་ཅན་ལ་ཐོག་མ་སྟེ་དང་པོའི་ཞག་དྲུག་པ་ཉིད་ལ་སྨྱུང་བ་བྱས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་སྦྱིན་པའི་དུས་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི ཡུ་ཤ་སྟེ་སྲན་ཁུ་ཡང་བ་ཞེས་པ་ཚད་ཆུང་ངུར་བྱས་པ་རྩུབ་ཅིང་སྣུམ་གྱིས་མ་བཏབ་པ་རོ་ཁ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དེས་བསྲེས་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ།ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་པ། གཡོས་ལེགས་ཤིང་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་ རྩ་སྣར་སོགས་འབྲུ་རྙིང་།།དྲུག་ཅུ་པ་ཡང་རིམས་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་ཤུན་པ་དམར་ཞིང་ནང་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ལ། རཀྟ་ཤཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སཱ་ལུ་དང་སཱ་ལུ་ཆེན་པོ་དང་ཀ་ལ་མ་ཤཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བར་ བསྡུའོ།།དེ་དག་ནི་རིམས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པ་ཡང་རིམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་དེ་བཞིན་ནས། །ཕུབ་མ་མེད་བྱས་ཆག་ཚེའི་ཆན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པའི་རིམས་ལ་ནི་ནས་སོ་བ་ཕུབ་མ་ གྲུགས་པ་ཆག་ཚེར་བྱས་ཏེ་ཆན་དུ་བཙོས་པ་ཕན་ནོ།།ནད་དང་ལུས་ཟུངས་སྩོགས་སྟོབས་ལས། །རིམས་སེལ་སྨན་ཁུར་བཙོས་འབྲས་ཆན། །ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་བཙགས་ནས་ནི། །ཅི་རིགས་པར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་དེ་དག་ནི་ནད་དང་ལུས་ ཟུངས་ཀྱི་ཆ་ལས་ལྟོས་ཏེ་སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམས་སེལ་བའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་ཁུ་བས་འབྲས་ཆན་བཙོས་པ་ལན་གཉིས་སམ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཀྲུས་ཤིང་གཟགས་ཏེ།རིམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མུངྒ་ སོགས་དང་ཀུ་ལངྠའི།།ཡུ་ཤ་ཡང་བས་རིམས་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུངྒ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་མུངྒ་དང་། སྲན་ཆུང་དང་། ཙ་ན་ཀ་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། མུད་ཀུན་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞིང་ཚད་ཆུང་བར་བྱས་པའི་སྲན་ཁུ་ཡུ་ཤས་ཀྱང་ རིམས་ནད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཚོད་མ་ཀ་ར་བེ་ལ་དང་། །ཀར་ཀོ་ཏ་དང་ལ་ཕུག་གཞོན། །པར་པ་ཏ་དང་བར་ཏ་ཀ་།ནིམ་པའི་མེ་ཏོག་པ་ཏོ་ལའི། །འབྲས་བུ་དང་ནི་ལོ་མ་ལས། །ལེགས་པར་གཡོས་པའི་ཚོད་མ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ ལ་ཚོད་མ་ནི་ཀ་ར་བཱི་ར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཚོད་མ་ཕན་ནོ།

关于'服用药物消化后，应食用汤等'这句话，是指药物消化成熟后应食用汤等食物。
关于'痰湿体质者不宜，如同痰湿之体，汗如雨降般增长，汤会生痰'这句话，痰湿体质的病人不应在服药消化后食用汤等食物。为什么呢？因为对于被痰湿浸润的发热病人的身体来说，如果给予汤类会产生并增长痰湿，就像尘土堆积增长一样。
关于'因此从一开始，就应以豆汤、豌豆、鹰嘴豆、豆类等制成的清淡且粗糙、带苦味可口、开胃且烹饪精良的食物'这句话，因此对于痰湿体质的发热病人，即使在最初的第六天禁食后出现相应症状时到了该喝汤的时候，也应给予用豌豆等制成的豆汤，要清淡（即量要少），粗糙且不加油腻，带有苦味，调配得令人愉悦喜欢，能够开胃增进食欲，烹饪精良的食物。
关于'优质稻米等陈年谷物，以及六十日稻对发热有益'这句话，同样地，优质稻米等，即红皮内里洁白的稻米，所说的等字包括了大米、大稻米和黑稻米等。这些对各种发热病都非常有益，同样，六十日稻对发热也有益。
关于'对于痰湿偏重者，同样可用去壳捣碎的大麦粥'这句话，对于痰湿偏重的发热，用去壳捣碎的大麦煮成粥有益。
关于'根据病情和体力等状况，用退热药汤煮成的米粥，过滤二到三次，应适量给予'这句话，这些米要根据病情和体力等情况，用前面刚说过的退热药煎煮的汤液，根据病症需要用药汤煮成米粥，洗净过滤二次或三次，根据发热情况适量给予。
关于'绿豆等和豌豆的清淡汤能降服发热病'这句话，绿豆等是指绿豆、小豆、鹰嘴豆、豌豆、黑豆等豆类做成的清淡汤液也能降服和消除发热病。
关于'蔬菜以苦瓜、南瓜、嫩萝卜、假马齿苋、茄子、楝花、苦瓜的果实和叶子，精心烹饪的蔬菜最受推崇'这句话，对于发热病，蔬菜要用苦瓜等制成的蔬菜有益。

།ཤིན་ཏུ་ཡང་བའི་ཤ་དང་ནི། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁུ་ནི། །ཀཎྜ་ཀ་རི་པ་རུ་ཤ། །གྣི་མནྠ་རྒུན་འབྲུ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་སེའུ་འབྲུ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་དང་། །འུ་སུ་ཟིར་རྒྱམ་ཚར་ བཅས།།ཕལ་ཆེར་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཆེར། །ལྡན་པའི་གཡོས་བྱས་མ་བྱས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དགོ་བ་དང་། རི་བོང་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་སྲེག་པ་དང་། ཀ་བིན་ཛ་ལ་དང་། ཀུ་རུང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་དག་རིམས་ནད་ཅན་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་ ཡང་ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་སོགས་པ་དང་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་སྦྱར་བ་ཕལ་ཆེར་ལ་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་ལྡན་པའི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་སྟེ་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའམ།གཡོས་སུ་མ་བྱས་པ་སྟེ་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་མ་བཏབ་ པ་ཤ་ཁུ་བྱས་ཏེ།དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། གཡོས་བྱས་མ་བྱས་དེ་དག་ནི། །སྣུམ་སོགས་བཅས་དང་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྐྱུར་དར་བ་བསྐོལ་བ་དང་། །ཡི་གར་འོང་ཞིང་སླ་བ་དང་། །ལེགས་པར་བསྐོལ་བའི་ཚོད་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མ་དེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྒྱུར་བའི་དར་བ་དང་བསྐོལ་ཞིང་གཡོས་པ་དང་། ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཡི་གར་འོང་བ་དང་། སླ་ཞིང་དང་བ་དང་། ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་སྟེ། མེས་ཚོས་པར་བཙོས་ན་ཕན་པའོ། །དེ་ནི་བཏུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྦྱིན། །ཆུ་བསྐོལ་བསྒྲངས་པར་གྱུར པ་དང་།།གོམས་པར་གྱུར་པའི་དབང་ལས་ནི། །ཆང་ཡང་བླུད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མའི་ཁུ་བ་དེ་བཏུང་བའི་ཕྱིར་རམ། དོན་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བཏུང་བ་སྟེ་འཚལ་ནན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། གོམས་ ཤིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཆང་དག་ཀྱང་བཏུང་བའི་དོན་དུ་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིམས་དང་བཅས་པའམ་རིམས་བྲལ་བ། །དགོངས་ཀ་ཁ་ཟས་ཡང་བ་སྦྱིན། །དེ་ཚེ་བད་ཀན་མེ་དྲོད་འཕེལ། །ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དང་ བཅས་ཤིང་རིམས་ཀྱི་ཤུགས་ཡོད་པའམ།རིམས་དང་བྲལ་ཞིང་རྩེ་ལེགས་པར་ཞི་བ་དག་ལ་དགོངས་ཀ་སྟེ། ཉི་མའི་དུས་སུའང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཉི་མ་ནུབ་པའི་མཐར་ཁ་ཟས་ཡང་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་བད་ཀན་མེད་ཅིང་ཟད་པས་མེ་དྲོད་རྣམ་པར་ འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁོང་པའི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡུལ་གོམས་དབང་ལས་ནི། །ཅི་རིགས་དུས་སུའང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཅི་རིགས་ཤིང་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་དུས་སུ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་གོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་གི་ཟས་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་དུ་རུང་ངོ་། །མེ་དྲོད་ཆུང་ལ་སྔར་ཟོས་ན། །ཟས་མ་ཞུ་བས་གཟིར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དགོངས་ཀ་ཟས་སྦྱིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་མེ་དྲོད་སྟོབས་ཆུང ཞིང་ཞན་པས།ཉི་མའི་ཆ་དང་པོ་ལ་སྔར་ཟན་ཟོས་ན་ཟན་མ་ཞུ་བས་ནད་པ་དེ་གཟིར་ཞིང་གནོན་པར་འགྱུར་རོ།

极其轻的肉和干燥地带生物的肉汤，以及刺拉，波卢沙，格尼曼塔，葡萄，余甘子，枣子，胡椒，姜和乌苏孜，以及岩盐，大多与白糖蜂蜜一起烹饪或不烹饪。
对于干燥地带的生物如鹿、兔子、斑鹿、野鸡、鹧鸪、羚羊等的肉汤对发烧病人有益。这些配以刺拉等药材，根据病情需要，大多加入白糖、蜂蜜等较多的配料烹饪，即加入油等，或不烹饪即不加入油等制成肉汤。如《医论集》中说：'所谓烹饪与否，即是指有无油等。'
不酸的酸奶煮沸，美味易消化，充分煮熟的汤羹有益。这汤羹要用不太酸的酸奶煮沸烹饪，要开胃可口，清淡透明，充分煮熟，即用火煮熟才有益处。
这也可用于饮用。凉开水和习惯性饮用的酒也可以饮用。即这汤羹的汤汁也可用于饮用。同样，煮沸后冷却的水也要多多饮用，根据习惯和适应程度，酒也可以饮用。
无论是正在发烧还是已退烧，傍晚要给予清淡饮食。此时痰减少，消化功能增强，腹内消化能力强盛。即对于正在发烧或已经完全退烧痊愈者，傍晚即日落时分要给予清淡饮食。为什么呢？因为此时痰减少耗尽，消化功能旺盛增长，腹部胃火强盛有力。
或者根据地方习惯，在适当时候给予饮食。即根据适宜情况在合适时间给予饮食，这也要根据地方习惯，按照各地的用餐时间来安排。
消化功能弱时若过早进食，会因食物不消化而受苦。为什么要在傍晚进食呢？因为早晨时消化功能较弱，如果在日间早些时候进食，病人会因食物不消化而受到折磨。

།སྨན་བསྐོལ་ཁུ་བ་ཕན་ཟས་ཀྱིས། །ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སྨྱུང་བ་བྱ། །བད་ཀན་བྲི་ནས་རླུང་མཁྲིས་ནི། །ཤས་ཆེའི་རིམས་ལ་ཞུན་མར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་པའི་ཟས་ཐུག་པ་དང་། ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཞག་བཅུ་འདས་པར་བྱ་ཞིང་། ཚུལ་འདིས་སྨྱུང་བ་བྱས་པར་གྱུར་ནས། །སྨྱུང་བའི་རིམ་པས་བད་ཀན་བྲི་ཞིང ཆུང་བར་གྱུར་ལ།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྨྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས་དེའི་ཞུན་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ནད་སྨིན་པ་ལ་བདུད་རྩི་ཡིན། །གཞན་དུ་དེ་ནི་དུག་དང་མཚུངས། །ཞག་བཅུ་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །རིམས་ཀྱི་བླ་བརྣན་འཕེལ་བར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་དེ་ཡང་རིམས་ཀྱི་ནད་སྨིན་ཅིང་མ་སྨིན་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ལ་བླུད་ན་ནི་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བར་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་རིམས་ནད་མ་སྨིན་ཞིང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རིམས་ལ་མར་གསར་དེ་བྱིན་པ་ནི་དུག་དང་མཚུངས་པར་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཞག་བཅུ་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་མ་སྨིན་པ་དང་རླུང་ཤས་མེད་པ་ལ་བྱིན་པས་ནི་རིམས་ཀྱི་བླ་བརྣན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ལུད་པ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་དེར་མར་ བྱིན་ན་ནི་རིམས་དང་དེའི་བླ་བརྣན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་རིམས། །བད་ཀན་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རིམས་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཕ་རོལ་ཁ་བ་དང་ལྡན་པའི་བར་གྱི་ སྦྱོར་བ་བྱ་ལ།དེ་ཡང་བད་ཀན་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་བྱ་སྟེ། རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བད་ཀན་རྒྱས་པས་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྨྱུང་བ་བྱའོ། །ལུས་དང་ལུས་ཟུངས་སྟོབས་ཞན་པས། །རིམས་རྙིང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་སྟོབས་ ཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ལུས་ཟུངས་སྟོབས་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་རིམས་རྙིང་པར་འགྱུར་གྱི། རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་དྲོད་རྩུབ་པས་རིམས་སྐྱེད་བྱེད། །མེ་དྲོད་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །སྐྱུག་སྨན་དུགས་དང་དུས་དང་ཆུ། ། བསྐོལ་དང་ཁ་ཟས་སྤངས་པ་ཡིས། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་གྲོགས་གྱུར་པས། །གང་ཞིག་སྟོབས་ཆེན་གྱུར་པ་ལ། །དེ་ཡི་ཞི་བྱེད་ཞུན་མར་ཏེ། །ཁང་པ་འབར་ལ་ཆུ་བླུགས་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མེ་དྲོད་རྩུབ་མོ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་དྲོད་ཅེས་བྱ་བའི མཁྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཤེར་བ་དང་བྲལ་བས་མེ་དྲོད་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རྩུབ་པ་ཡིན་ལ།མེ་དྲོད་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྩུབ་པར་གྱུར་པས་ནད་པ་ཡང་རྩུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བ་བྱས་པའི་གསོ་བས་རྩུབ་པོར་བྱས་པ་དང་། གང་ རླུང་གི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་གྲོགས་དང་གསོས་བཏབ་པས་རླུང་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ཞུན་མར་བླུད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཁང་པ་འབར་བར་གྱུར་པ་ལ་ཆུ་བླུགས་པས་ཞི་བར་གྱུར་པ་དང་མཚུངས་སོ།

关于'用煎煮药汁和有益食物，十日之内进行禁食。痰减少后，风胆增多的热病要服用酥油'这句话：用藿香和胡黄连等药物煎煮的药汁，以及有益的食物如汤和肉汤等，在最初热病发作后的十日内要进行禁食。用这种方法进行禁食后，通过禁食的过程使痰减少变小，而风和胆汁过多，因禁食本身使这两者增长，此时应当给予酥油。
关于'对于成熟的病症是甘露，其他情况则如毒药。即使过了十日，也会使热病的并发症增长'这句话：这酥油对于热病成熟且无未成熟过失的病症，如果服用则如甘露般有益。除此之外，对于热病未成熟且痰和胆汁过多的热病，给予新鲜酥油则如毒药般有害，即使过了十日，对于病未成熟和无风分的情况下服用，也会使热病的并发症如前所述的咳嗽和食欲不振等症状增长加重。因此，在未成熟的阶段给予酥油会使热病及其并发症增长。
关于'对此类热病要禁食等，直到痰耗尽为止'这句话：对于痰分过多的热病，要按照前述方法进行禁食等治疗直到寒凉消退，而且要一直持续到引起热病的痰增长耗尽为止都要进行禁食。
关于'由于身体和身体精华虚弱，也会变成久病'这句话：是说由于身体虚弱的缘故，以及身体精华虚弱的原因会使热病变成久病，而不是因为其自身的本性。
关于'消化之火粗糙会引起热病。当消化之火变得粗糙时，通过催吐药、热敷、时节、水、煎煮和禁食，风界成为助缘，对于某些变得强大的病症，其平息方法是酥油，如同对着燃烧的房屋泼水一样'这句话：因为消化之火粗糙，也就是所谓的成熟之火即胆汁，由于失去水分而成为火性变得粗糙，消化之火引起热病使病人也变得粗糙，并且因催吐药等减弱体力和进行禁食的治疗而变得粗糙，以及风的本性经常运行流动而成为助缘和增强，使风界变得强大时，其平息的方法就是服用酥油，就如同对着燃烧的房屋泼水使其平息一样。

། རླུང་མཁྲིས་སེལ་བའི་མཆོག་ཏུ་ནི། །སྦྱོར་བའི་དབང་ལས་གྱུར་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་རང་གི་སྨན་དང་ནི། །ཇི་བཞིན་བསྐོལ་བ་དེ་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་དེ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྦྱོར་བའི་དབང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའམ། །ཡང་ན བདག་ཉིད་མཆོག་ཡིན་པའི་སྟེང་དུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་འཕེལ་བ་དང་།སྦྱོར་བ་གཞན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་དེ། སྦྱོར་བ་གང་དང་འདྲེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། ཇི་ལྟར་ཞུན་ མར་དང་འདྲ་བར།།སྣུམ་གཞན་དག་ནི་གང་ཡང་རུང་། །སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། །དེ་བས་ཞུན་མར་སྣུམ་ཀུན་མཆོག་།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞུན་མར་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་དེ་ནད་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ རང་གི་སྨན་དང་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་རིམས་རྙིང་པར་གྱུར་པ་ལ་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།རིམས་དྲོ་མི་མཐུན་པས་སེལ་ལ། །བསིལ་བས་མཁྲིས་པའང་སེལ་བར་བྱེད། །སྣུམ་པས་རླུང་སེལ་བད་ཀན་མར། །མཚུངས་ཀྱང་སྦྱོར་དང་གཡོས་པས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མར་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རྩུབ་པ་དང་། དྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མར་གྱི་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་སྣུམ་པ་དང་། བསིལ་བས་སེལ་བར་བྱེད་ལ། མཁྲིས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མར་གྱི་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སེལ་བར་བྱེད་ཀྱི། སྣུམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ སེལ་བར་མི་བྱེད་དེ།མཁྲིས་པ་ནི་སྣུམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནི་མར་གྱི་སྣུམ་པས་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། བསིལ་བས་སེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། །རླུང་གི་རང་བཞིན་བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་པ་དང་བསིལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བད་ཀན་དང་མར་ཡོན་ཏན་མཉམ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།སྦྱོར་བ་དང་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་དབང་ལས་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བའོ། །གཡོས་སུ་བྱས་པ་ནི། ཅི་ནས་ ཀྱང་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་གཡོས་པའོ།།སྔར་གྱི་སྨན་ཁུ་མར་བཅས་པ། །ཐམས་ཅད་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དེ་བས་ན་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་རིམས་ཀྱི་སྨན་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཁུ་བ་ དང་མར་དུ་བསྐོལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་གཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནིམ་པའི་ཤུན། །ཤིང་མངར་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་དང་། །སྲན་ཆུང་འོ་མར་བཅས་བསྐོལ་བ། །མར་ལྡན་རིམས་དང་ལུད་པ་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནིམ་པའི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲན་ཆུང་གི་ལོ་མ་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་ཏེ། སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་མར་དང་བཅས་པ་ནི་རིམས་དང་ལུད་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་སྨན་པ་རྒན་པོ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྤྱིར་སྲང་གཅིག་།སྲན་ཆུང་གི་ལོ་མ་སྲང་གཅིག་།མར་སྲང་ཕྱེད་དང་སྦྱར་ཏེ་སྟེར་བར་བྱེད་དོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་སྟེ་གཉིས་སོ།

关于'作为清除风胆的最佳方法，因为是由配伍的力量所致，因此，应当根据各自的药物，如法煎煮后服用'这句话，酥油也是清除风和胆的最佳方法，这是由配伍的力量而成为最佳，或者说，在本身最佳的基础上，与药物配伍后相应，增强自身特性的功效，并与其他配伍相应，与任何配伍混合后都能与之共同发挥作用。
正如圣者遮罗迦所说：'如同酥油一样，任何其他油脂，都能随配伍相应，因此酥油是诸油之最。'
如是，因为酥油能随配伍相应，所以应当根据病情，将酥油与相应对治的药物如法煎煮后用于陈旧的发热病。
关于'发热以相反性质对治，凉性能除胆，油性除风，痰虽与酥相同，但通过配伍和烹煮能除'这句话，发热的性质与酥油的性质相反，粗涩和温热的性质，由酥油的凉性和油性功效来对治。胆病的表现是由酥油的凉性功效来对治，而不是由油性功效来对治，因为胆病本身就具有油性。
同样，风是由酥油的油性来对治，而不是由凉性来对治，因为风的自性是凉的。虽然在油性和凉性等功效方面痰和酥油性质相同，但通过配伍和烹煮的力量能够对治痰病。其中配伍是指与对治痰病的药物一起配伍，烹煮是指以能够产生对治痰病功效的方式来烹煮。
关于'先前的药汤配合酥油，一切都应根据病症给予'这句话，因此，像葛根和胡黄连等发热病药先前所说的药汤与酥油煎煮的所有药物，都应当根据具体病症的情况来推断后给予。
关于'三果和印度楝树皮，甘草、两种补骨脂和绿豆，加牛奶煎煮，配合酥油能够对治发热和咳嗽'这句话，三果和印度楝树皮等药物与绿豆叶一起煎煮，制成药汤配伍后与酥油一起，能够对治发热和咳嗽。在这里，有经验的老医生们通常使用三果等药物各一两，绿豆叶一两，酥油半两配伍后给予。两种补骨脂是指刺枣和补骨脂两种。

།པི་པི་ལིང་དང་ཏིག་ཏ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཀཎྜ་ཀ་རི་པུ་ཙེ་ཤེལ་ཐལ་ཏྲེས། །ཏ་མ་ལ་ཀ་སྐྱུ་རུ་ར བིལ་བ།།གླ་སྒང་ཙནྡན་ཀྱི་ལྕེ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །རྒུན་འབྲུ་བོང་ང་ས་ལ་པརྞི་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་རིམས་ཀྱི་ནད་དང་ནི། །མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་ཧ་ལི་ས་ཀ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་དང་མི་བཟད་ཚ་བ་དང་། །སྙོམ་པའི་ནད་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་དང་། །མགོ་ ནད་སློན་ནི་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་དང་། ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ལ། མེ་དྲོད་མི་སྙོམས་པ་ནི་རླུང་གིས་མེ་དྲོད་མི་ མཉམ་པར་བྱས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའོ།།ཧ་ལི་ས་ཀ་ནི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཚད་ནི་ལྡེ་གུ་དང་མར་བཞི་འགྱུར་དུ་བྱས་ཏེ། སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཚད་བཤད་པ་སྨན་ལས་མར་ནི་བཞི་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་མར་བསྐོལ་ལ། འདིར་ཆུ་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དུ་བྱ་བ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་བཏགས་པའི་ཆུ་དང་སྦྲུས་པ་ལ་སྣུམ་ཉི་ཚེ་དང་བསྐོལ་བ་ཆུ་མེད་པར་བྱའོ། །གང་དུ་ཚད་ནི་མ་སྨོས་པ། །དེར་ནི་སྨན་རྣམས་ཆ་མཉམ་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་འདིས་ནི། ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་མ་སྨོས་པ་འདི་དག་ཏུ་ནི་ཆ་མཉམ་པར་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། གང་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་མ་སྨོས་པ་དེར་ནི་ལྡེ་གུ་ཉིད་བྱའི་བསྐོལ་བར་ནི་མི་བྱའོ། །དེས་ན་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་སྲང་བརྒྱད་སྦྱར་ལ་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་སྦྱར་ཏེ། ཆུ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རློན་པ་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་ཡང་འདིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།འདི་དག་ཚད་མ་སྨོས་པའི་སྨན་མར་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏམ་ལ་ཀ་ནི་པ་ཧུ་པ་ཏྲ་དང་ཨ་ཛ་དྲ་ཞེས་བྱའོ། །ས་ལ་པརྞི་སྨན་སྠི་ར་ཞེས་བྱའོ། །དུར་བྱིད་མ་གཏོགས་སེང་ཕྲོམ་མ་སོགས་བསྐོལ་མར། ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སེང་ཕྲོམ་སྲང་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་སྨན་མར་ལས་དེར་སྨོས་པའི་ནང་ནས་དུར་བྱིད་མ གཏོགས་པའི་ཤིང་དེ་བཏོན་ཏེ།སྨན་ལྷག་མ་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་རིམས་ལ་པུ་ཙེ་ཤེལ་དུག་མར། །ཀྱི་ལྕེ་བར་བསྐོལ་སྨན་མར་གང་ཡིན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་རིམས་ལ་ནི། པུ་ཙེ་ཤེལ་གྱི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་ གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དང་།དུག་གི་སྨན་མར་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དང་། ཀྱི་ལྕེ་བའི་སྨན་མར་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་སྨན་མར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

胡椒、苦参、毒芥子、
刺天茄、普次雪、灰蒿、
多摩罗迦、诃子、木橘、
岩白菖、檀香、鸢尾、普雪则、
葡萄、驴耳、萨拉帕尼等，
用这些熬制的酥油可治疗热病以及
消化火不调、哈利萨卡病、
食欲不振、剧烈发热、
昏迷之病、胁痛、
头痛等症状都能迅速消除。
关于这些，将胡椒等药材研磨成膏，取四分之一酥油，四倍水量熬煮的药油可以治疗热病等疾病。火不调是指因风引起的消化火不均匀，在身体部位章节中已经讲述。哈利萨卡病在痉挛病章节中已用'风和胆'等词句解释过。其他易于理解。
药油熬制的比例是：药膏和四倍酥油。按照'药油熬制量，油量为药四倍'的说法来配制。然后将四倍于药膏的酥油熬煮，虽然这里没有明确提到水，但要用油的四倍水量来熬煮。同样，将研磨的药材和水调和后，单独用油熬煮时不加水。
'凡未说明用量处，诸药应等量'这句话的意思是，在未说明用量的情况下，应当理解为等量配制。
凡是未明确规定配制方法的，就制成药膏而不熬煮。因此，配制八两药膏与三十二两酥油，用一百二十八两水熬煮。同样，'湿药加二倍'等说法在此也要了解，这些未说明用量的药油都应这样配制。
多摩罗迦也叫帕胡帕特拉和阿札德拉。萨拉帕尼药即斯提拉。
除去土鳖以外的升麻等熬制的药油，对风引起的热病特别推荐。关于这点，对风引起的热病，用升麻等药油，即在治疗风病章节中提到的'升麻八两'等药方中，去除土鳖，用其余药材熬制的药油服用最为适宜。
对胆热病，普次雪、毒药油、鸢尾熬制的任何药油都有效。关于这点，对胆热引起的热病，使用在治疗麻风病章节中讲述的普次雪药油，治疗血胆章节中讲述的毒药油，以及治疗腹痛章节中讲述的鸢尾药油都有效果。

།བྱི་དང་ག་དང་དབྱི་མོང་ཁ་རུ་ཚ། །པ་ཐ་ཚ་བ་གསུམ་ དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བ། །འདི་རྣམས་ཆ་ནི་སྲང་རེར་བྱས་པ་དང་། །མར་དང་འོ་མ་ཆ་ནི་མཉམ་བྱས་པ། །བྲེ་གང་བསྐོལ་བས་བད་ཀན་རིམས་རྙིང་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཅུ་པོ་ཆ་སྲང་རེར་བྱས་པ་སྲང་བཅུ དང་།མར་བྲེ་གང་སྟེ། སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། འོ་མ་ཡང་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་རིམས་རྙིང་པ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཆུ་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྲེ་གསུམ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འོ་མ་ དང་ཆུ་སྤྱིར་བསྡུས་ན་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཆུ་མེད་པར་འོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་སྨན་གྱི་བཞི་འགྱུར་འབྱིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། འོ་མ་ལ་སོགས་བཅས་བསྐོལ་སྨན། །ཁུ་བ་ལེགས་པར་ཐོན་མི་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པས་ན་སྨན་པ་མཁས་པའི་མན་ ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆུས་བསྐོལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་།འོ་མ་ལ་སོགས་པས་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །སླེ་ཏྲེས་ཁུ་བ་ལྡེ་གུ་དང་། །བ་ཤ་ཀ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྒུན་འབྲུ་དང་ནི་བ་ལ་དང་། །བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་རིམས་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ ཏྲེས་ཀྱི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་བྱ་ན་ཡང་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ཤ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་ལྡེ་གུ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་ལྡེ་གུ་དང་། བ་ལེའི་ཁུ་བ་དང་ལྡེ་གུ་སོ་སོར་མར་དང་ བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་རིམས་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྨན་མར་འདི་དག་ནི་མར་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རིམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞུན་མར་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་ཞུ་ནས་ནི་ཤ་འཇམ་ཁུ། །ཁ་ཟས་བཅས་པ་བཟའ་བར་བྱ། །དེས་ ནི་སྟོབས་རབ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་།།ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་སྨོས་པའི་སྨན་མར་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་བྱིན་ནས་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་ཅིང་ལེགས་པར་ཞུ་ཟིན་པ་དང་། ཤ་འཇམ་ཞིང་སྙི་བ་ལས་བྱས་པའི་ཤ་ཁུ་ཡང་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤ་ཁུ་དེས་ ནི་སྟོབས་རབ་ཏུ་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྟོབས་སྐྱེད་པས་ནི་ནད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ར་བེ་ལ་སོགས་ཁུ་དང་། །མུངྒ་བད་ཀན་མཁྲིས་འཇོམས་པས། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ཤས་ཆེ་རིམས་ལ། །གཟེར་དང་བཤང་བ་འགགས་པ་ནི། །སྐྱེད་ཅིང་རིམས་ནི་ འཕེལ་བར་བྱེད།།དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྔགས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཀར་བེ+ེ་ལ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་ཤས་ཆེར་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རིམས་རྙིང་པ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གཟེར་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ནི། །རིམས་ནི་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། །སྦྱང་འོས་ལ་ནི་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དུ་བཅོས་ཤིང་སྨན་མར་བླུད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་རིམས་ཞི་ ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན།དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱང་བར་བྱ་བར་མི་འོས་པ་སྦྲུམ་མ་དང་། ཁོང་རྩུབ་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱང་བར་བྱ། སྐྱུག་སྨན་ནམ་འཁྲུ་སྨན་གང་ཡིན་པ་བྱའོ།

鼠肉、姜、乌头、诃子、三辛（生姜、胡椒、长胡椒）、枳特罗迦、舌香、炒麦灰，这些药材各取一两，与等量的酥油和牛奶，煮一升，能治疗陈旧的痰病发热。
也就是说，以上十种药材各取一两共十两，酥油一升即三十二两，牛奶也是一升即三十二两，煮成的药油能治疗痰病等陈旧发热。
虽然这里没有提到水，但应加入三升。这样，牛奶和水合计是酥油的四倍。如果没有水，单靠牛奶无法提取药物的四倍量。正如《医典》所说：'用牛奶等煮药，药汁无法充分提取。'因此，应遵循明医的口诀，先用水煮，然后用牛奶等煮。
用诃子汁、药膏、婆沙迦、三果、葡萄和婆罗，煮成的药油能治疗发热病。
诃子汁应加入酥油的四倍，同样，如果制作药膏也要加入酥油的四倍水。同样，婆沙迦的汁液和药膏、三果的汁液和药膏、婆罗的汁液和药膏，分别与酥油煮成的药油能治疗发热病。这些药油只能与酥油配合，因为这对发热有益，而且是熔化酥油的场合。
酥油消化后，应食用嫩肉汤和食物。这能大大增强体力，并且能完全消除疾病。
也就是说，服用前述任何一种药油后，当其充分消化时，应给予柔软清淡的肉汤，因为这种肉汤能大大增强体力，而增强体力就能消除疾病。
苦瓜等的汁液和绿豆能治痰和胆，但大多数风力较大的发热病会引起疼痛和便秘，并使发热加重，因此不推荐使用。
也就是说，苦瓜等的药汁能祛除痰和胆，但大多会增加风，因此不应给予风力较大的陈旧发热病患者。为什么呢？因为会加重疼痛等症状，所以不推荐。
如果这样治疗后，发热仍未平息，对适合清除的病人应当进行清除。
也就是说，如此依次治疗并服用药油后，如果发热仍未平息和消除，之后应对适合清除的病人进行清除，但孕妇、体弱、消化力差等不适合清除的病人除外，应当用催吐药等进行清除，可以使用催吐药或泻药。

།དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་སྔར་བཤད་པ། །མ་ཞུ་བར་ ནི་གནས་ནད་ལ།།སྟོབས་ཅན་སྟོབས་ནི་བསྲུང་སྟེ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ནད་ཅན་དེ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱུག་སྨན། པོ་སོན་ཆ་ཡི་སྙིང་པོར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་སྔར་བསྟན་པ་དག་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་ གནས་ཤིང་།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཉམས་སྟོབས་དེ་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ལ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །སྨིན་ཞིང་ནད་ནི་ལྷོད་གྱུར་བའམ། །ཆང་དང་དུག་ལས་བྱུང་རིམས་ ལ།།ཤ་མ་དུར་བྱིད་འབྲས་བུ་གསུམ། །པི་པི་ལིང་དང་གེ་སར་དང་། །ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་སོགས་སྨན། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་མེད་པ་དང་། ལྷོད་ཅིང་གནས་ལས་གཡོས་པར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ཆང་ནད་དང་དུག་ ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ།ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ལས་སྦྲུས་པའི་བཀྲུ་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལས། ཚ་གསུམ་དྲི་བཟང་གསུམ་གླ་སྒང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་ དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ། རྒུན་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ། ། རུ་ར་ནི་རྒུན་ཆུར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཕྱིར་རྒུན་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་བླུད་པའམ། ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུའི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །དོང་ག་འོ་ མར་བཅས་པའམ།།རྒུན་ཆུ་དང་ནི་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དོང་ག་དང་འོ་མར་སྦྱར་བའམ། རྒུན་ཆུ་དང་དོང་གར་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་མམ་ཀྱི་ལྕེ་བ། །འོ་མ་རིམས་དང་ལྡན་པས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རིམས་ དང་ལྡན་པའི་མིས་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་འོ་མ་སྦྱར་བའམ།ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་འོ་མར་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་། །ཐུག་སླ་ལ་སོགས་རིམ་བཞིན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ སྐྱུག་སྨན་བཏང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཐུག་པ་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་དང་པོར་འབྲས་ཐུག་སླ་བ་རྐྱང་རྐྱང་པོར་བྱིན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་དང་ཐུག་པ་གར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིམ་གྱིས་དྲི་མ་གློངས་ གཡོས་ཚེ།།དེ་ལ་རྟག་ཏུ་དགག་མི་བྱ། །ནད་ནི་ཁོང་པར་གནས་སྙེག་ནས། །སྨིན་ཀྱང་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པས་སྟོད་དང་སྨད་དུ་གཡོས་ཤིང་བསྐྱོད་ནས་རིམ་གྱིས་བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་འབྱུང་ བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་དགག་ཅིང་བརྣག་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ནད་སྨིན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མ་སྨིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་དག་བཀག་པར་གྱུར་ན་ཁོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་སྙེག་ཅིང་འདུག་པའི་སྐབས་རྙེད་པས་དེས་ངེས་པར་ནད་ཀྱིས་ གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེར་བྱུང་གྱུར་ན། །སྨིན་ནས་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཤང་བ་ཚབས་ཆེར་འབྱུང་བའི་ནད་དེ་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེར་བྱུང་བར་གྱུར་ན་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱས་ནས། བཅད་ཅིང་དགག་པའི་ཉེས་པ་བྱའོ།

对于前面所说的催吐药，在未消化而停留的病症上，要保护病人体力而施用。即对于发热病人，要给予前面所说的催吐药，如'波松茶及其精华'等，在本章中前面已经讲述过的那些药物。这些药物要在未消化的部位停留，并且主要用于以痰为主的病症，同时要保护病人的体力不受损害而施药。
对于已经成熟且病情缓和的，或由酒和毒所引起的发热，要给予夏摩杜尔毕、三果、胡椒、花蕊，或者三辛香等药，配以白糖和蜂蜜。即对于病已成熟且无不消化，病情缓和并从原处移动的，或者由酒病和中毒引起的发热，要给予夏摩杜尔毕等药粉调制的泻药。或者给予三辛香等药，如在医方中所说的'三辛香、三香、甘松'等药，配以蜂蜜和白糖。
同样，葡萄和诃子的汁液，诃子配以葡萄酒。即同样作为泻药，可以服用葡萄汁和诃子汁，或者诃子粉末放入葡萄酒中服用。
冬瓜配以牛奶，或配以葡萄酒服用。即可以用冬瓜和牛奶调配，或者葡萄酒和冬瓜调配的泻药服用。
三果或者枳实，配以牛奶发热病人饮用。即发热病人可以饮用三果和牛奶调配的，或者枳实和牛奶调配的药。
在施用泻药的时候，也要依次给予稀粥等。即在施用泻药的时候，'也'字表明在施用催吐药的时候也要给予稀粥等，即先给予单纯的稀粥，然后依次给予粥和稠粥等。
当逐渐排出污物时，不要经常阻止。病在体内寻找住处，即使成熟也会产生危害。即当发热等病症使病情发作并移动，向上下流动，逐渐产生大便等污物时，不要经常阻止和制止，因为'即使病已成熟'这句话表明更不用说未成熟的情况，如果阻止这些，病就会在身体部位寻找住处，必定会产生病害。
如果出现非常严重的情况，应当等成熟后才能止住。即如果大便排出病症变得非常严重时，要等未成熟的成熟后，才能止住和阻止。

།མ་ སྨིན་བཀག་པའི་ཉེས་པ་ནི།།ནད་བཅོས་ཐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བམ་སྨིན་པ་རང་ཉིད་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་བཀག་ཅིང་བཅད་པ་ལས། ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་ནི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ལས། སྟེང་ངམ་ འོག་ཏུ་འབྱུང་བར་རྩོམ།།ནད་ནི་རང་ཉིད་བྱུང་བ་ན། །སྨན་ནི་ནད་ཀྱིས་མི་དགག་སྟེ། །བཀག་ན་དེ་ཉིད་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྨོངས་པས་མ་སྨིན་པའི། །རིམས་ལ་ནད་འབྱིན་སྨན་གཏོང་བ། །དེ་ནི་སྦྲུལ་ནག་གཉིད་ལོག་ལ། ། ལག་པའི་རྩེ་མོས་རེག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་གང་ཞིག་རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་པས་ནད་མ་སྨིན་པའི་རིམས་ལ་ནད་འབྱིན་པའི་སྨན་བཀྲུ་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་གཏོང་ཞིང་ལྡུད་པར་བྱེད་ན། སྨན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཕུང་ཀྲོལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནག་པོ ཉིད་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་པར་གནས་པ་ལ།ལག་པའི་རྩེ་མོས་རེག་ན་དེ་སད་ནས་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །རིམས་ཟད་པ་ལ་སློན་སྨན་དང་། །བཀྲུ་སྨན་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་འམ་དག་གིས་ནི། །མས་གཏོང་བས་ནི་ནད་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱིས་ཉམས་ ཟད་པར་གྱུར་པའམ།རིམས་ཟད་པའི་མི་ལ་སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་དག་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བཅོས་དགོས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བབ་ན་དེ་ལ་འོ་མ་མས་གཏོང་བའི་ནི་རུ་ཧའམ། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་པས་ནད་བསལ་བར་བྱའོ། །འོ་མ་ལ་གོམས་བད་ཀན་ ཟད།།ལུས་ཚ་སྐོམ་དད་གཉིས་ཡོད་ན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པས་ཉེན་པ་ནི། །ཚད་པར་འཁྲུ་ཡང་འོ་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་འོ་མ་ལ་གོམས་ཤིང་དེ་སྦྱིན་པར་འོས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བད་ཀན་ཟད་ཅིང་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལུས་ཚ་བ་དང་སྐོམ་དད་ཀྱི་ནད་གཉིས་ ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པས་ཉེན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་འོ་མ་བླུད་ན་ཕན་ཏེ། དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཕན་ན། གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །དེ་ལུས་སྨྱུང་བས་གདུངས་པ་དག། །མེས་ཚིག་པ་ཡི་ནགས་ལ་ནི། །ཆར་ཆུ་འབབ་པས་སྐྱེད་པ་ ལྟར།།རིམས་ནི་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དེས་ལུས་སྨྱུང་བས་གདུངས་ཤིང་ལེན་པར་གྱུར་པ་དག་མྱུར་དུ་འཚོ་ཞིང་བརྟས་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མེས་ཚིག་ཅིང་བསྲེགས་པའི་ནགས་ལ་ཆར་པའི་ཆུ་འབབ་པས་སྐྱེད་ཅིང་སླར་མྱུ་གུ་སྐྲུན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་འོ་ མ་བླུད་པར་འོས་པའི་ནད་པ་རིམས་ཀྱིས་ལུས་ཟད་པར་བྱས་པ་ལ།འོ་མ་བླུད་ན་ནི་རིམས་དེ་མྱུར་དུ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་འོ་མ་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ། །དྲོ་བའམ་བསྒྲངས་པའམ་བཞོས་མ་ཐག་།དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་ཏེ་སྦྱིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་རིམས་ཅན་ གསོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་འོ་མ་དེ་ནི་རྫས་གཞན་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བ་དྲོ་བའམ་བསྒྲངས་པ། ཡང་ན་བཞོས་མ་ཐག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འོས་ཤིང་རིགས་པ་དང་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་ཤིང་བརྟགས་པ་བྱས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པར་འོས་པའི་ཡུལ་ལ་སྦྱིན་པར་ བྱའི།དེ་ལས་གཞན་དུ་དེ་དང་མི་འཚམ་ཞིང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡུལ་ལ་འོ་མ་བླུད་པར་གྱུར་ན། རིམས་ནད་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེ་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་བཅའ་སྒ་འབྲ་གོར་བཅས། །རྒུན་འབྲུ་ཁ་ར་མར་ལྡན་པར། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ།།སྐོམ་དད་ལུས་ཚ་རིམས་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ནི་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'未成熟时制止的过失'，对于腹泻或未成熟时自然发生而加以制止，由此产生的疾病过失，在治疗疾病的章节中已经讲述。
如其中所说：'向上或向下开始发作，当疾病自然发生时，不应以药物阻止，若阻止则会引发疾病。'
对于'愚者对未成熟的热病投放排病药'，若医生因愚昧无知，对未成熟的热病投放排病药、泻药等，这位医生是在自取灭亡，就如同用手指触碰熟睡的黑蛇，蛇醒后会造成伤害一样。
关于'对耗竭的热病，催吐药和泻药无益，应当用灌肠疗法去除疾病'，对于被热病耗竭或热病已消退的人，使用催吐药和泻药都无益处。当需要使用泻药治疗时，应当用牛奶灌肠或温和灌肠法来去除疾病。
关于'习惯饮用牛奶、痰液耗竭、身体发热和口渴两症并存时，即使有风胆引起的热泻，牛奶仍有益处'，对于习惯饮用牛奶且适合服用牛奶的病人，特别是痰液耗竭的人，如果有身体发热和口渴两种症状，同样地，如果受到风和胆汁的侵害，给予牛奶会有益处。即使是热性腹泻的病人也有益处，更何况其他病症。
关于'对于身体因饥饿而受苦的人，如同雨水降落在被火烧过的森林上能使其复苏一样，能快速消除热病'，这牛奶能使身体因饥饿而受苦、虚弱的人快速康复和强壮，就像雨水降落在被火烧过的森林上能使其复苏、重新长出嫩芽一样，对于适合饮用牛奶且身体被热病耗竭的病人，饮用牛奶能快速消除和战胜热病。
关于'因此应将牛奶调配后煮沸，温热或冷却或刚挤出时，了解时机后再给予，否则会致热病患者死亡'，因此这牛奶应与其他药物调配后煮沸，可以是温热的或已冷却的，或是刚挤出的鲜奶，要根据适宜性和时机，经过观察后再给予适合的对象。如果违背这些原则，给予不适合且有害的对象饮用牛奶，会导致热病患者死亡。
关于'牛奶配以姜黄、葡萄、白糖和酥油，煮沸后冷却加入蜂蜜，能消除口渴、身热和热病'，将牛奶与姜黄等一起煮沸后冷却，加入蜂蜜，能消除口渴等症状。

།དེ་བཞིན་པ་ལ་རྒུན་ཤིང་མངར། །ཙནྡན་ཐལ་ཏྲེས་པི་ པི་ལིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་འོ་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཏེ། བ་ལ་དང་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བསྒྲངས་པ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པས་ནི་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། ། པི་པི་ལིང་དང་བསྐོལ་བ་ནི། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པས་འཐུངས་ན་ནི། །ཀླད་གཟེར་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །རྩིབ་ལོགས་གཟེར་རིམས་རྙིང་ལས་ཐར། །རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བརྟག་པ་གཞན་དུ་ན་འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ ནས་གདུས་པའི་འོ་མ་བཏུང་བའམ།པི་པི་ལིང་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། འོ་མ་དེ་འཐུངས་ན་རིམས་ནད་ཅན་དེ་ཀླད་གཟེར་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་སྨན་པ་མཁས་པའི་ལུང་བཞིན་དུ་འཐུངས་ན་ཡང་ཀླད་པ་ གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རིམས་རྙིང་པ་ནི་རིང་ཞིག་ཏུ་གནས་པའི་རིམས་ལ་བྱའོ། །ེ་རཎྜའི་རྩ་བསྐོལ་བའམ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་བསྐོལ་བའམ། ། བཞོས་མ་ཐག་གི་འོ་མ་འཐུངས། །རླུང་གི་རིམས་ཀྱིས་ཕྱི་ས་འགགས། །ཁྲག་བཅས་སྦྱིན་བག་ཚད་འཁྲུ་དང་། །སྐོམ་དད་གཟེར་བཅས་འཁྲུ་ལས་ཐར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་དང་བསྐོལ་བའམ། བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའམ། ། བཞོས་མ་ཐག་པའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་མི་དེ་རིམས་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་རླུང་གི་རིམས་ཀྱིས་ཕྱི་ས་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཐར་བ་དང་། དེ་བཞིན་རིམས་གང་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་བག་ནལ་ནལ་བོར་འཁྲུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དང་། དེ བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་འཁྲུ་བ་ལས་ཀྱང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།བཅའ་སྒ་བ་ལ་བྱ་གྲི་དང་། །གཟེ་མ་བུ་རམ་འོ་མར་བཙོས། །བསྐོལ་འཐུངས་སྐྲངས་བཤང་གཅིན་དང་འཕྱེན། །འགགས་དང་རིམས་དང་ལུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་རིམས་ནད་ཅན་གྱི་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།བྲི་ཤྩི་བ་དང་བིལ་བ་དང་། །བར་ཤ་བྷུ་དང་བསྐོལ་བ་ཡིས། །རིམས་ཀྱི་སྐྲངས་ནད་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲིཤྩི་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་རིམས་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲངས་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྲི་ཤྩི་བ་དང་བར་ཤ་བྷུ་གཉིས་ཀ་ཡང་བུ་ན་རྣ་བ་ཡིན་ཏེ། བྲི་ཤྩི་བ་ནི་པུ་ན་རྣ་བ་རྩ་བ་དཀར་བ་ཅན་ལ་བྱའོ། །བར་ཤ་བྷུ་ནི་པུ་ན་རྣ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། མིང་གི་ རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་སི་ནི་ན་ཏི་ཀ་ཞེས་བྱའོ།།ཤིང་ཤ་པ་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །འོ་མ་དག་ཏུ་བསྐོལ་བ་ནི། །རིམས་ནི་མྱུར་དུ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཤ་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ནང་གི་སྙིང་པོའི་སྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོ་དེ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་རིམས་མྱུར་ དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྨན་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དང་ཆུའི་ཚད་དང་བསྐོལ་བའི་ལྷག་མ་ལུས་པའི་ཚད་དང་འོ་མའི་ཚད་ནི་སྨན་པ་རྒན་པོ་མཁས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་དང་པོར་སྨན་གྱི་ཆུ་དང་བསྐོལ་བར་བྱས་ལ། ཆུ་དེ་དང་ནི་འོ་མར་བསྐོལ་བར་བྱས་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

对于'像这样的巴拉和葡萄甘甜，旃檀、塔列斯、胡椒'这句话，如前所述的牛奶相似，因此，用巴拉和葡萄等煮的牛奶冷却后加入蜂蜜，能够消除口渴等症状。
用四倍于牛奶的水煮，或者与胡椒一起煮，若患热病的人饮用，能治愈头痛、咳嗽、呼吸不畅、肋痛、陈旧性热病。用五根药煮的效果相似。
另外，在其他观点中，将牛奶放入四倍水中煮沸浓缩后饮用，或者与胡椒一起煮的牛奶饮用，如果饮用这种牛奶，患热病的人就能摆脱头痛等症状。同样，按照明医指导饮用与五根药一起煮的牛奶，也能摆脱头痛等症状。或者饮用与五大根药一起煮的牛奶，也有相似的功效。陈旧性热病是指长期存在的热病。
蓖麻根煮的，或者与幼嫩木苹果一起煮的，或者刚挤的牛奶饮用，能治愈风热病引起的大便阻塞，以及伴有血液的稀薄腹泻、热性腹泻、伴有口渴和疼痛的腹泻。
同样，饮用与荜茇等一起煮的牛奶，也能消除热病患者的浮肿等病症。
与毕利希巴、木苹果、巴沙布一起煮，能消除热病引起的浮肿病。关于这点，毕利希巴和巴沙布都是补骨脂，毕利希巴指白根补骨脂，巴沙布指红花补骨脂，另一个名称叫悉尼那提卡。
沙波树的心材与牛奶一起煮，能快速消除热病。这里的树心材是指内部坚硬的心材，与这个心材和牛奶一起煮饮用能快速消除热病。
在这里，药物的剂量、水量、煮后剩余量和牛奶量，应当依据老医生的经验传承、理论和医学论著的根本教法来判断。因此，首先用水煮药物，然后用这个药液和牛奶一起煮是合理的。

།འདིར་ཆུ་དང་སྨན་གྱི་ཚད་ནི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས། གང་དུ་ཟས་སྐོམ་ སྨན་རྣམས་ནི།།སྦྱོར་བ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། །ནས་ཐུག་ཤ་ཁུ་ཡུ་ཤ་དང་། །ཤ་ཁུ་ཡང་དང་བཏུང་བ་སོགས། །དེར་ནི་ཚད་དག་སྦྱར་བྱ་བ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་ལས་ཅི་རིགས་བྱ། །ཡང་ན་ཇི་ཙམ་རན་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྨན་རགས་མི་འགྱུར་ བྱ།།གང་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་ནི། །ཁྱབ་དྲོ་དེ་ཙམ་སྨན་གཞུག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ནས་ཐུག་སོགས། །ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་འཆད་དེ། འདིར་སྨན་གྱིས་ཤས་ཆེར་ ཁྱབ་ཅིང་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་ནི་རན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།།དེ་ནས་ཆུ་འོ་མའི་ཆིག་འགྱུར་རམ། ཉིས་འགྱུར་རམ། སུམ་འགྱུར་རམ། བཞི་འགྱུར་གྱིས་འོ་མའི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དབྲི་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་ལས་ དཔྱད་དེ་འོ་མ་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བའི་ཁྲོད་དུ་སྨན་གང་དག་སྨོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུར་བསྐོལ་ནས། ཆུ་དེས་འོ་མ་བསྐོལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་མར་དང་འོ་མ་ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་སྨན་ལ་ལ་ནི་མ་བསྐོལ་བར་དེ་ཉིད་དང་འོ་མ་བསྲེས་ལ་འོ་ མ་དེ་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་འོ་མ་བསྐོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར། གླ་སྒང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ནི། །ཉི་ཤུ་འོ་མའི་སུམ་འགྱུར་ཆུར། །བསྐོལ་ཏེ་འོ་མ་ལུས་པ་བཏུང་། །མ་ཞུ་ནད་དང་བཅས་པ་འཇོམས། ། ཞེས་བཤད་པ་འདི་ལ་འོ་མ་ནི་དངོས་སུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྒོག་སྐྱ་སྐམ་པོ་འབའ་ཞིག་ནི། །སྲང་བཞི་བཙོས་པར་གྱུར་པ་ལ། །འོ་མ་ཆུ་ཡི་བརྒྱད་འགྱུར་བྱས། །འོ་མ་ལྷག་མ་ལུས་པ་བཏུང་། །ཞེས བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ནད་སྨིན་ཞུ་བའི་གནས་སོང་ལ། །མས་གཏོང་དྲག་པོས་མེ་སྟོབས་སྐྱེད། །རིམས་བྲལ་སེམས་དགའ་ཡི་ག་འབྱེད། །མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་དུ་སོང་ཞིང་ཕྱིན་པ་ལ་བཀྲུ་ སྨན་དྲག་པོ་དང་ནི་རུ་ཧ་བཏང་བར་གྱུར་ན་མེའི་དྲོད་བསྐྱེད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་། རིམས་དང་བྲལ་ཞིང་སེལ་བ་དང་། སེམས་དགའ་ཞིང་རངས་པ་དང་། ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །བཀྲུ་སྨན་མཁྲིས་པའམ་བད་མཁྲིས་འདྲེས། །མཁྲིས་ པའི་གནས་སུ་ཞུགས་པ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཏུང་བས་ནི། མཁྲིས་པའི་ནད་མཁྲིས་པའི་གནས་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའམ། བད་ཀན་མཁྲིས་པའི་གནས་སུ་ཞུགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འཇམ་རྩིས་ནད་ནི་གསུམ་ཆར་དག་།ཞུ་བའི་གནས་ ལ་བརྟེན་པ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་བཏང་བས་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གསུམ་ཆར་ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་ལ་བརྟེན་པ་སེལ་ལོ། །འོ་མས་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དག་།མཇུག་ཏོ་རྒྱབ་དང་རྐེད་པ་ན། །མེ་དྲོད་ཆེ་ལ་རྟུག་འགགས་པ། །འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་སྦྱར་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་འོ་མས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་མཇུག་ཏོ་ལ་སོགས་པ་ན་བར་འགྱུར་གྱི། མེ་དྲོད་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རྟུག་པ་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་གྱུར་ན་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

此处水和药物的用量应当依照医学论典进行考察。如其他续部中说：'凡是想要调配饮食、饮品和药物，以及熬煮的青稞粥、肉汤、肉汁和饮品等，其用量应当根据世间常识适当配制。或者依照适量，不要使药物过于粗糙。凡是饮食中，应加入适量温热的药物。若不如此，青稞粥等会引起疾病。'
诸位智者的论著中如此解释：此处药物不应过多渗入而显著，适量即可。
然后用一倍、二倍、三倍或四倍的水来煮牛奶，为了减少或增强牛奶的浓度等功效，应根据病情观察后煮牛奶。
在煮牛奶的配方中提到的所有药物，不是都要用水煮后再用那水煮牛奶，而是有些药物如酥油、牛奶、糖等无需煮煮，直接与牛奶混合后再煮。这就是煮牛奶的方法。
例如：'甘松与牛奶同煮时，用三倍于牛奶的水煮，待剩下牛奶时饮用，可消除消化不良等疾病。'在这里，牛奶是直接需要的，也是配方中的主要成分。
同样：'单独的干燥大蒜四两煮熟后，加入八倍于牛奶的水，待剩下牛奶时饮用。'
对于'病已成熟到达消化之处，用强力灌肠增强火力，除去发热使心情愉悦，开胃并迅速恢复'的解释是：当病已成熟到达脐下消化之处时，使用强力泻药和灌肠，可以增强消化之火和身体力量，消除发热，使心情愉悦，增进食欲。
关于'泻药能清除胆病或痰胆混合进入胆部之病'的解释是：服用泻药配方可以清除在胆部的胆病，或者痰液进入胆部的病症。
关于'温和灌肠可清除三种病依附在消化处'的解释是：使用温和灌肠可以清除风等三病依附在脐下消化处的病症。
关于'牛奶引起痰胆病，尾椎背部和腰部疼痛，火力大而大便阻塞时，应当使用温和灌肠'的解释是：在发热病的这种情况下，牛奶会导致痰病和胆病患者的尾椎等处疼痛，如果消化之火过强导致大便阻塞胀满，应当使用油性温和灌肠。

།ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལའི་ ལོ་མ།།པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་དོང་ག་དང་། །སྠི་ར་བ་ལ་པོ་སོན་ཆ། །གཟེ་མ་པུ་ཤེལ་བ་ལ་ཀ་།འོ་མའམ་ཆུར་ནི་བསྐོལ་བ་དང་། །འོ་མ་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལ། །གླ་སྒང་ཤིང་མངར་པོ་སོན་ཆ། །པི་པི་ལིང་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྲེས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་བཏང་ན་རིམས་ འཇོམས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་འོ་མའམ་ཆུ་དང་བསྐོལ་བ་འོ་མ་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྲེས་ལ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་བ་ནི་རིམས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་། ཆུ་ཡང་ཚད་དེ་ཙམ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། བསྐོལ་བའི་ལྷག་མ་སྨོས་པས་སྨན་གྱི་བཞི་འགྱུར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོ་མའི་ལྷག་མ་ཞེས་སྨོས་པས་བཞི་འགྱུར་དུ་མི་བྱའོ། །འདིར་ལྡེ་གུ་ནི་སྐ་བའི་བརྒྱད ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཚོད་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྐ་བ་འམ། སླ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་སོ་སོར་ནི། །སྲང་གསུམ་ཙམ་གྱི་ཚོད་དུ་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནིམ་པ་དང་པ་ ཏོ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ནི་ལོ་མ་ལ་བྱའོ།།སྠི་ར་ནི་ས་ལ་པརྞིའོ། །པརྞི་བཞི་དང་ཤིང་མངར་དང་། །པོ་སོན་ཆ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །དོང་ག་རྣམས་ནི་བསྐོལ་བ་རུ། །ཤིང་མངར་ཤ་ཏ་པུཥྤ་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་པོ་སོན་ཆ། །གླ་སྒང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ། །བུ་རམ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །འཇམ་ རྩིས་རིམས་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཤ་པརྞི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་བར་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཇམ་རྩིའི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་ལྡེ་གུ་བྱས་པ་དང་སྦྱར་ཞིང་བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་བཅས་པའི་འཇམ་རྩིས་ནི་རིམས་ སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་པརྞི་བཞི་ནི་མ་ཤ་པརྞི་དང་། མུངྒ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། ས་ལ་པརྞིའོ། །པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་ད་ལ་ན་ཕ་ལའོ། །དོང་ག་ནི་ཨ་རག་ག་ཏའོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་པོ་སོན་ཆ། །མེད་ཤིང་མངར་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་དག་རིད་དྷི་ར་སྣ་དང་། །བ་ལ་དང་ནི་བིལ་བ་དང་། ཤུ་ཏི་དང་ནི་ཉེའུ་ཤིང་རྣམས། །མར་དང་ཏིལ་མར་འོ་མ་དང་། །ཆུ་དང་བཏགས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །སྣུམ་ནི་ནད་དང་རྗེས་མཐུན་པའི། །འཇམ་རྩི་རིམས་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། འོ་མ་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་རིམས་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།འདིར་ནི་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་ནི་ཆ་མཉམ་པར་བྱའོ། །ཆུ་དང་འོ་མ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཉིས་འགྱུར་བྱའོ། །སྨན་སྤྱིར་བསྡུས་པའི་བཞི་ཆའི་སྣུམ་དང་སྦྱར་ལ་སྣུམ་གྱི་བཞི་ཆའི་ལྡེ་གུ་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། སྣུམ་དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་ཤས་གང་ཆེ་བ་ལས་དཔགས་ཏེ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུན་མར་རམ་ཏིལ་མར་གཞུག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལས། །རིམས་སེལ་བར་ནི་བཤད་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་དག་ཀྱང་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ལས འཇམ་རྩིའི་སྐབས་སུ་འཇམ་རྩི་གང་ཞིག་རིམས་སེལ་བར་བཤད་པ་དེ་ཡང་རིམས་ནད་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

尼姆树和波托拉的叶子，普切谢尔和冬果，以及斯提拉巴拉波松查，泽玛普谢尔巴拉卡。用牛奶或水煮沸，在剩余的牛奶中，加入伽蓝香、甘草、波松查，胡椒和芥子。混合黄油和蜂蜜，制成软膏服用可以消除发热。
关于这个，将尼姆树叶等药材与牛奶或水煮沸，在剩余的牛奶中加入伽蓝香等制成的糊状物混合，再加入黄油和蜂蜜制成的软膏服用，可以消除和祛除一切热病。
在这里，这些尼姆树等药材要用八倍量的牛奶和相同量的水，虽然煮后剩余量通常应是药材的四倍，但因为特别提到'牛奶的剩余'，所以不必遵循四倍的规则。这里的糊状物应该加入八分之一的稠度。或者根据需要调整黄油和蜂蜜的用量，使其既不会太稠也不会太稀。另外，也可以按照'黄油和蜂蜜各使用三两的量'的说法来理解。
尼姆和波托拉两种要用叶子。斯提拉是沙拉帕尼。四种帕尼、甘草、波松查、普谢尔泽、冬果等煮沸，甘草、夏陀布施巴、普里扬库和波松查，伽蓝香制成糊状，加入糖和蜂蜜的软膏可以祛除发热。
关于这个，用马沙帕尼等药材煮沸的配方煮制，将甘草等药材按照软膏仪轨等方式制成糊状物混合，再加入糖、蜂蜜和黄油制成的软膏可以祛除发热。其中四种帕尼是指马沙帕尼、蒙格帕尼、克里希纳帕尼和沙拉帕尼。波松查是指马达拉那果。冬果是阿拉嘎达。
吉万提和波松查，没有甘草和胡椒，白芷、里提、拉斯纳，以及巴拉和毕尔瓦，姜黄和小茴香等，用黄油、芝麻油、牛奶，和水一起研磨煮沸。根据病情选用相应的油制成软膏用于治疗发热。
关于这个，将吉万提等药材与黄油、芝麻油、牛奶和水一起研磨成糊状，一同煮沸制成软膏用于治疗发热病。这里黄油和芝麻油要等量使用。水和牛奶要用油量的两倍。药材总量的四分之一用油调配，油量的四分之一制成糊状物，而且这油也要根据病情的严重程度来决定使用黄油还是芝麻油。
另外，在仪轨圆满中所说的能祛除发热的软膏也可以使用。关于这个，在仪轨圆满篇中软膏部分所说的能祛除发热的软膏也可以给发热病人服用。

།སྣ་ཡི་བཀྲུ་སྨན་རིམས་རྙིང་ལ། །བཏང་ན་ཡི་ག་འབྱེད་བྱད་ཅིང་། །མགོ་ནི་ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་ཆེ། །སེལ་ཞིང་དབང་པོ་གསལ་བྱེད་ལ། །སྣུམ་གྱི་སྣ་སྨན་མགོ་སྟོང་སྙམ། ། ལུས་ཚ་མཁྲིས་པ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་རྙིང་པར་གྱུར་པ་ལ་སྣའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མགོ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རིམས་རྙིང་པར་གྱུར་པ་མགོ་བོ་སྟོང་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་ནི་གནས་སྐབས ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པས་སྣུམ་གྱི་སྣ་སྨན་བཏང་ཞིང་།ལུས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྣ་སྨན་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །དུད་བརྔུབ་མཁུར་བཀང་མཁུར་བ་སྤོ། །ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ། །ཆམ་པས་ཁས་རོ་མི་ཚེར་དང་། །མགོ་དང་ལྐོག་ནད་སེལ་ བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རིམས་རྙིང་པ་ལ་ནི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མདོའི་གནས་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་ག་འཆུས་ལ་ཁ་ལུང་ གི།།གེ་སར་མར་དང་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །ཡང་ན་རྒུན་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར། །ཁ་རའི་ལྡེ་གུ་མཁུར་བར་བཅང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་རྙིང་པ་ལ་ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། ཁ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་མ་དུ་ལུང་གའི་གེ་སར་མར་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར་བའམ། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་ པ་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་པའི་ལྡེ་གུ་མཁུར་བར་བཅང་ཞིང་ཁར་གཞག་པར་བྱའོ།།རིམས་རྙིང་པགས་པ་ལ་བརྟེན་ལ། །རེག་ན་ཇི་ལྟར་བདེར་འགྱུར་བའི། །སྨན་པ་སིལ་དྲོ་བ་ལས་སྦྱར་བའི། །བསྐུ་བྱུག་ཆུ་བླུགས་ལ་སོགས་བྱ། །མིག་སྨན་དུད་པའི་སྦྱོར་བའང་བྱ། ། གློ་བུར་བྱུང་ལ་དེ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་རྙིང་པ་པགས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའི་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལ་རེག་ན་ཅི་ནས་བདེ་ཞིང་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་སྨན་བསིལ་བ་དང་། འཕྲོད་དམ་བདེ་བ་དང་འཕྲོད་པ་ཅི་རིགས་པ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་མི་འགལ བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ།སྨན་དེ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིམས་རྙིང་པ་པགས་པ་ལ་གནས་པ་ལ་མིག་སྨན་དང་དུད་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བྱའོ། །གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་རིམས་གདོན་དང་དུག་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་རེག་ ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་སྨན་ལ་སྦྱར་བའི་བསྐུ་བ་དང་།བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཚ་ལ་ལན་སྟོང་བཀྲུས་པ་ཡི། །མར་གྱིས་བསྐུ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་རྙིང་པ་ལུས་ཆེ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ལན་སྟོང་ཞེས་པའི་མཚོན་པ་ལན་མང་དུ་ཆུའི་ནང་དུ་བཀྲུས་ཤིང་མཉེས་པའི་ མར་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་དང་པོར་མ་བསྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉེ་བར་བྱའོ།

关于鼻部清洗药对于陈旧性传染病，使用后能开胃，头部沉重和痰多的症状，能够消除并使感官清晰，油性鼻药能治疗头部空虚感，身体发热和胆病能够消除。
对于陈旧性传染病要使用鼻部清洗药，这能开胃并且能消除头痛等病症。对于陈旧性传染病引起的头部空虚感，应由精通各种病情的医生使用油性鼻药，并使用能消除身体发热等症状的鼻药。
吸烟、含漱、漱口，要根据病症相应使用。能治疗感冒引起的口腔无味、头部和喉咙疾病。
同样对于陈旧性传染病，要根据病症使用吸烟等疗法，如经典中所说的方法，这能治疗感冒等疾病。
对于食欲不振，用马度卡花与酥油和盐调制，或者用葡萄、诃子，加蜂蜜调制成药丸含服。
当陈旧性传染病引起食欲不振时，用马度卡花与酥油和盐调制，或者用葡萄等制成糊状药丸含在口中。
陈旧性传染病依附于皮肤时，要根据触摸时的舒适度，用医生配制的凉性或温性药物，进行涂抹、擦拭、沐浴等。也要使用眼药和熏药配方。对突发性传染病也同样处理。
陈旧性传染病仅依附于皮肤的残余症状，要用触摸时感觉舒适的凉性药物，或者适宜的温和药物配制不相抵触的药物，进行涂抹等相应治疗。同样对于依附于皮肤的陈旧性传染病也要使用所说的眼药和熏药配方。对于突发性传染病、魔症和中毒也要用触摸时感觉舒适的药物进行涂抹和擦拭等治疗。
用水洗千次的酥油进行涂抹使用。
对于伴有身体发热的陈旧性传染病，要用千次（表示多次）在水中清洗揉搓的酥油进行涂抹，具体方法是将未搅拌的酥油放入水中，用双手反复揉搓数百次。

།མདོ་གནས་ལས་བཤད་སྨན་གྱི་སྡེ། །མངར་དང་སྐྱུར་དང་བསྐ་བ་དང་། །དཱུར་བ་ལ་སོགས་རླུང་མཁྲིས་ འཇོམས།།སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་བཤད། །ནུས་པ་བསིལ་ཞིང་རེག་ན་གྲང་། །བསྐོལ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། །ཏིལ་མར་འོ་མར་བཅས་བསྐོལ་བ། །བསྐུས་ན་འཕྲལ་དུ་ཚ་རིམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་མདོའི་གནས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ དང་བསྐ་བའི་སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ནི།མར་དང་བུ་རམ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱུར་བའི་སྡེ་ཚན་སྐྱུ་རུ་ར་དང་སྟར་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐ་བའི་སྡེ་ཆེན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡེ་ཚན་དེ་དག་བསྐོལ་བར་བྱ་བའམ། ལྡེ་གུར་བྱ་བའམ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའམ། །ཡང་ ན་དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ།དཱུར་བ་དང་ནི་བྱི་ཚེར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཐལ་ཏྲེས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བར་བྱ་བའམ། །སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ནུས་པ་བསིལ་བ་རེག་ན་གྲང་ བ་སྟེ་འཕྲལ་གྱི་རེག་པ་དང་།ཞུ་བའི་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བསྐོལ་བ་དང་། ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་མར་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བ་དེས་བསྐུས་ན་འཕྲལ་དུ་དེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པའི་དུས་སུ་ཚ་བའི་རིམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་བསྐོལ་བ་ སྨོས་པས་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ལ།ལྡེ་གུ་སྨོས་པས་ནི་ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཏིལ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཙོས་པ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །མགོ་དང་ལུས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ནི། །ཅུང་ཟད་རྩིང་པར་བཏགས་པས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྡེ་དེ་དག་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།།ཚ་བའི་རིམས་དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་དེ་དག་ཅུང་ཟད་རྩིང་དུ་བཏགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཞིབ་མོར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པས་མགོ་དང་ལུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྨན་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་བསྐུས་ན་སླར་ཞིང་ཚ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གཞུང་ལས། ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཤིང་རྟག་བསྐུས་ན། །ལྤགས་གནས་དྲོད་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར། །ཙནྡན་གྱིས་ཀྱང་ཚ་མི་སེལ། །གཞན་དུ་ཨ་ཀ་རུས་སེལ་བསྐྱེད། །དེ་བསྐོལ་ཆུ་ནི་བླུགས་པ་དང་། །ལུས་འབྱིང་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡེ་ཚན་དེ་དག་ཉིད་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་། སྨན་ཆུ་དེས་སྣོད་ཆེན་པོ་བཀང་ལ་དེར་ལུས་བྱིང་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱུར་རྩབས་ཆུ་དང་འོ་མ་ཚ། །མར་ལ་སོགས་པའང་དེ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བླུགས པ་དང་།ལུས་འབྱིང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་པགས་པར་གནས་པའི་རིམས་རྙིང་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བིལ་རྐང་ཁ་ལུང་ཨ་མྲ་དང་། །སེའུ་འབྲུ་སེང་ཕྲོམ་བི་ད་རི། །ཤུ་དག་ལོ་མ་ལས་བྱུང་བའམ། །ལུང་ཐང་གི་ནི་ལྦུ་བ་ཡིས། །ལུས་བསྐུས་ཆེ་ན་རྨོངས་བག་ དང་།།སློན་དང་སྐོམ་དད་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བའི་རྐང་དེ་བིལ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཇི་སྙེད་པ་ལས་རེ་རེ་འམ། མ་ལུས་པའི་ལྡེ་གུས་ལུས་བསྐུས་ན། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

从经典中所说的药物类别，甜、酸、涩，杜尔瓦等能降伏风胆，呕吐药等类别已说。具有清凉的功效，触摸时感觉冰凉。煎煮和制成糊状，以及与芝麻油、牛奶一起煎煮。涂抹后能立即消除热病。
对此，前面经典中所说的药物类别中甜、酸、涩药，甜类包括酥油、糖蜜、黄金等，酸类包括余甘子、醋栗等，涩类包括诃子等。这些类别可以煎煮，或制成糊状，或用芝麻油煎煮，或者是杜尔瓦等类别，即'杜尔瓦和刺蒺藜'等经文所说的，以蓟类为最后的药物，或用芝麻油煎煮。
在呕吐药等类别的总结部分所说的，具有清凉的功效，触摸时感觉冰凉，即立即的触感和消化后的功效都是清凉的。将这些药物煎煮，或制成糊状，或与芝麻油和牛奶一起煎煮后涂抹，能立即，也就是在短时间内消除热病。
这里提到的煎煮是指与药汁调配，提到的糊状是指与糊状物调配，芝麻油则与两倍量的牛奶调配后煮制涂抹。
'头部和身体也应该，用稍粗的研磨物涂抹。'这是说，不仅仅是这些药物类别和芝麻油的煎煮物，为了平息这些热病，应该将这些药物稍微粗糙地研磨，而不是研磨得太细，用来涂抹头部和身体。
如果将这些药物研磨得非常细腻后涂抹，反而会增加热度，这是很有道理的。正如经文所说：'细磨常涂抹，因阻皮肤热，栴檀也不除热，反而阿伽汝生热。'
'其煎煮之水倾注，也可用于身体浸泡。'这是说，将这些类别的药物煎煮成温和的水倒在身上，或用这药水装满大容器，让身体浸泡其中。
'酸浆、水和热牛奶，酥油等也同样使用。'这是说，同样可以用自然发酵的酸浆等倾注和浸泡身体，这样也能消除皮肤中的旧热病。
'木蓝根、卡隆、芒果和，诃子、白芷、毗达利，菖蒲叶所产生的，或者是龙胆的泡沫，涂抹身体能够消除，昏迷、疲惫和口渴。'这是说，用木蓝根，即所谓的木蓝精华等任何一种或全部药物制成的糊状物涂抹身体，能消除热病等疾病。

།གང་ཞིག་ནད་གསོའི་ཐབས་སུ་ བཤད།།མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་རིམ་པ་དེ། །བསྟེན་པར་བྱས་ན་མྱུར་དུ་ནི། །ཚ་དང་བཅས་པའི་རིམས་སེལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གསོ་བའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་མཁྲིས་པ་བསལ་བའི་ཆོ་ག་དག་སྔར་བཤད་པ། མཁྲིས་པ་ལ་ནི་མར་སར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་དེ་བ་སྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཚ་བ་དང་བཅས་པའི་རིམས་སེལ་ཅིང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་དྲོ་ཞིང་རེག་ན་དྲོ། །རྒྱ་སྤོས་གུར་གུམ་ཨ་ག་རུ། །རུ་རྟ་རྡོ་དྲེག་སྟོ་ན་ཡ། །སར་ལ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །ཆུ་སྲིན་སེན་མོར་སྣ་དང་། །གུ་གུལ་ ཤུ་དག་ལྕ་བ་དང་།།སུག་སྨེལ་གཉིས་དང་ཙ་རོང་དང་། །ཙནྡན་སིབ་དང་བྱེའུ་རུག་པ། །ཤི་ཀྲུ་སྤོང་སྤོས་བྱ་མ་ཀ་།ཡུངས་ཀར་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ཨེ་རཎྜ་གཉིས་དང་། །བ་རུ་ར་དང་རོ་ཧི་ཤ།།ཏ་མ་ལ་ཡི་ལོ་མ་དང་། །པུ་ཏིག་དང་ས་ལ་ཀི་།འུ་སུ་ཨ་ཟ་མོ་ཏ་དང་། །ཤུ་ ཏི་མ་ཤ་ཀུ་ལངྠ།།ཙིཏྲ་ཀ་དང་པྲ་ཀི་དྱ། །ན་ཀུ་ལ་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་བསིལ་བའི་སྨན། །བསྐོལ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་ནི། །ཆང་དང་སྐྱུར་རྩབས་ལ་སོགས་སྦྱར། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་གྲང་རིམས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུས་པ་ཡང་དྲོ་ཞིང་རེག་པ་ཡང་དྲོ་བ་སྟེ། ཨ་ག་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནུས་པ་དང་རེག་པ་གཉི་ག་དྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཆུ་དང་། ཆང་དང་སྐྱུར་རྩབས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ལ། ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བ་དག་གྲང་བའི་རིམས་ལ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྨན་ལྔ་ཡན་ཆད ནི་སྣུམ་དང་མཉམ་པར་བྱའོ།།ཆང་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་རྙེད་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྟོ་ནེ་ཡ་ནི་ཙ་ར་ཏི་དང་ཏ་ལེ་པ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། །རྡོ་དྲེག་ནི་ཤེ་ལ་པུཥྤའོ། །ས་ར་ལ་ནི་ཤིང་གི་དབྱེ་བ་ཅི་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ཐང་ཤིང་ནི་དེ་བ་ད་རུ་ཞེས་བྱའོ། །སུག་ སྨེལ་གཉིས་ནི་སུག་སྨེལ་དང་ཨེ་ལ་སྦོམ་པོའོ།།ཙ་རོང་ནི་ཙོ་ར་ཀཻའོ། །སི་བ་ནི་ཧི་མ་གུ་བ་ཏྲའོ། །བྱ་མ་ཀ་ནི་བྲ་བ་དག་དའོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ནི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་པོ་དང་། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་བསྡུས་པའོ། །ེ་རཎྜ་གཉིས་ནི་ཨེ་རཎྜ་དཀར་པོ་དང་། ཨེ་རཎྜ་དམར་པོའོ། །བ་རུ་ར་ནི་མ་ སྱ་ཀྵ་ཞེས་བྱའོ།།པུ་ཏི་ཀ་ནི་ཀ་ཏྲི་ནའོ། །ས་ལ་ཀི་ནི་མོ་ཙའི་ཐང་ཆུ་དྲི་ཞིམ་པའོ། །འུ་སུ་ནི་འུ་སུའི་འབྲས་བུའོ། ། ཟ་མོ་ཏ་ནི་དི་བྱ་ཀཻའོ། །ཤུ་ཏི་ནི་ཤ་ཏ་པུཥྤའོ། །པྲ་ཀི་དྱ་ནི་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའོ། །ན་ཀུ་ལ་གཉིས་ནི་ཙ་བི་ཀ་དང་། སར་པ་སུ་གནྡྷའོ། །དེ་དྲོ་འཇམ་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེ་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་དེ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ནི་གྲང་བའི་རིམས་ལ་བསྐུ་བར་བྱ་ལ། རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་ནི་རིམས་ནད་ཅན་དེ་ལ་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཅུང་ཟད་དྲོ་བས་བླུགས་པ་དང་། །ལུས་འབྱིང བར་ཡང་བྱ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ཉིད་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པས་ནི་གྲང་བའི་ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་། ལུས་འབྱིང་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་བྱའོ། །ཚ་དང་བ་གཅིན་ཞོ་ག་ཆུ། །འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གྲང་བའི་རིམས་རྙིང་པ་ལ་ནི་ཚ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་སྟེ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་། ལུས་འབྱིང་བའི་སྦྱོར་བདེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དོང་ག་ལ་སོགས་སྡེ་ཡིས་ཀྱང་། །བཏུང་དང་བསྐུ་དང་བྱུག་པར་བྱའོ།

凡是作为治疗疾病的方法所说的，清除胆病的次第，如果依照修习，就能迅速消除伴有热症的疾病。关于此，在治病品中先前所说的清除胆病的仪轨，'对于胆病应服用酥油'等论典所说的那些，依照修习后能消除并平息伴有热症的疾病。
药性温热且触感温热的，檀香、藏红花、沉香、茜草、石垢、多那耶、娑罗树、天木香、鳄鱼爪香、安息香、白芷、甘松、两种豆蔻、扎荣、旃檀、悉瓦、茄子、十字花、龙涎香、白芥子、十种根、独活、两种蓖麻、婆萝罗、罗希夏、多摩罗叶、布底迦、萨拉基、乌苏、阿扎莫塔、舒底、玛夏、古兰塔、吉特拉迦、布拉基迪亚、两种那库拉以及其他类似的清凉药材，煎煮后制成药膏，与酒和醋等调配。芝麻油煎煮后用于寒热病。
关于此，药性温热且触感温热，即沉香等任何药材具有药性和触感都温热的那些，将其煎煮成药汤，与酒和醋等调配，芝麻油煎煮后用于寒热病。其中五味以上的药材要与油等量。酒等则随所得而调配。多那耶即扎拉提和塔列巴塔迦等名称所指。石垢即舍拉布斯巴。娑罗树即一种树木名为吉拉。天木香即提婆达卢。两种豆蔻即豆蔻和大豆蔻。扎荣即措拉凯。悉瓦即喜马古巴札。白芥子即布拉巴达嘎。十种根即五种小根和五种大根的总称。两种蓖麻即白蓖麻和红蓖麻。婆萝罗即玛夏克夏。布底迦即迦特里那。萨拉基即芭蕉树汁香。乌苏即乌苏果。阿扎莫塔即提维亚凯。舒底即夏塔布斯巴。布拉基迪亚即布底迦然札。两种那库拉即扎比迦和萨尔巴苏甘陀。
用温和的热度涂抹，细细研磨后敷用。关于此，将与药材调配的芝麻油温热适度后用于寒热病涂抹，将檀香等细细研磨后敷用于患病者。
稍微温热后灌注，也要沐浴身体。关于此，将檀香等药材煎煮的水温热适度后灌注于寒冷的身体，也要进行沐浴。
盐、牛尿、酸奶、碱水，单独使用也同样如此。关于此，对于久患寒热病者，仅用盐等这些，即不配制药物，也同样用于身体灌注和沐浴。
冬果等类也可用于饮用、涂抹和敷用。

།ཞེས་བྱ་ བ་ལ།སྔར་མདོའི་གནས་སུ་དོང་ག་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། པ་ཏ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དག་གིས་ཀྱང་བཏུང་བལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །བསྐུ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུལ། བྱུག་པ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་བཏགས་པ་དག་ གིས་བྱའོ།།བདུག་པ་ཨ་ཀ་རུ་ལས་བྱུང་། །འོག་ནས་བཤད་པའི་རིམས་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བའི་རིམས་ལ་དུད་པས་བདུག་པ་ཨ་ཀ་རུའི་སྤོས་ལས་བྱུང་བའི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱ་བ་དང་། འོག་ནས་བཤད་པའི་བདུག་པ་ལའང་། ཀ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་མི་བཟད་པའི་རིམས་ལ་གཏང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་གྲང་བའི་རིམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དུགས་ནི་མེས་བྱས་མེས་མ་བྱས། །དུགས་ཀྱི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་དུགས་མེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མེས་མ་བྱས་པ་ དག་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།མེས་བྱས་པ་ནི་མི་བདེ་བ་དང་། ཁ་རླངས་དང་། ཆུའི་དུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མེས་མ་བྱས་པ་ནི་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་གྱི་རྩོད་པ་དང་། གོས་མཐུག་པོ་བགོ་བ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་། ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟེན་པའོ། །དུགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་། སྨན་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། ནིས་པ་པའི་ཁ་ཟས་དང་། རླན་ཅན་གྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དག་བསྟེན་ཅིང་ཟར གཞུག་པར་བྱའོ།།ཁང་སྦྲུམ་ས་ཕུག་ཏུ་ཉལ་ཞིང་། །ལ་བ་དྲེའུ་རྡོག་རེའུ་སྣམ་བགོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གྲང་བའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དག་ནི། ཁང་པ་ཉིས་རིམ་དུ་བྱས་པའི་ཆང་སྦྲུམ་དང་།[་(]ཕུག་[,]ཕུགས་[)]ཀྱི་ནང་དུ་ཉལ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལ་བ་དང་། དྲེའུ་རྡོག་ལ་སོགས་ པ་འདིང་ཞིང་བགོ་བར་བྱའོ།།དུ་བ་མེད་པའི་མདག་མས་གང་། །ཞུགས་ཤིང་དག་ནི་བསྟེན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞུགས་ཤིང་དུ་བ་མེད་ཅིང་ཅུང་ཟད་འབར་བའི་མདག་མས་གང་བ་དག་བསྟེན་ཅིང་འདེ་བར་མི་བྱའོ། །ཆང་ནི་ཚ་བ་གསུམ་བཅས་དང་། །དར་བ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ། ། འབྲུ་དང་ཀོ་ཏྲ་བ་དག་ཀྱང་། །འདར་བའི་རིམས་ཅན་དེ་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བའི་རིམས་ནད་ཀྱིས་ལུས་འདར་ཞིང་གྲང་བའི་མི་དེ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་སྨན་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། ཚ་བ་གསུམ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། བཅའ་སྒའོ། །ཡང་ན་དར་བ་ལ་ཚ་བ གསུམ་བཏབ་པ་བླུད་པའམ།རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གྲང་བའི་རིམས་ནད་ཅན་དེ་ལ། །ཆུང་མ་ནུ་མ་རྒྱས་པ་དང་། །རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་བཞག་པ་དང་། །ལང་ཚོས་རྒྱགས་ཤིང་ཆང་གིས་མྱོས། །བུད་མེད་ཀྱིས་དེ་ འཁྱུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དེ་གྲང་བའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དེ་ལ་ཆུང་མ་ནུ་མ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཀྱང་འཁྱུད་པར་བྱའོ། །གྲང་དང་བྲལ་བར་ཤེས་ནས་ནི། །དེ་ནས་དེ་སླར་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བའི་ འདར་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་གྲང་བ་དང་བྲལ་ཞིང་གྲང་བས་ཉེན་པ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ནས།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བུད་མེད་དེ་ལས་བསལ་ཞིང་བྲལ་བར་བྱའོ། །ནད་གཅིག་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །འགྲིབ་པའམ་ལྡང་བར་གྱུར་པའམ། །མཉམ་གནས་ནད་ནི་བད་ཀན་ གྱི།།གནས་ཀྱི་རིམ་པས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཆ་མི་མཉམ་པ་དང་ནད་ཆ་མཉམ་པར་འདུས་པ་ལས། ནད་གཅིག་འཕེལ་བས་ནད་གཅིག་བྲི་བར་གྱུར་ན། ཤས་ཆེ་བའི་ནད་དེ་བསལ་བར་བྱའོ།

对此，如前所述在经典中，应当用冬瓜、黑芥子、波罗提等类别进行饮用等配制。涂抹也应当用这些煎煮的芝麻油来涂抹。涂敷也应当用水等研磨后进行。
熏香用沉香所制。下文所说的热病也应当使用。对此，对寒热病应当用沉香香料所产生的烟雾进行熏香，对下文所说的熏香，如迦舍等所说的难忍热病也应当使用，也应当用于寒热病。
热敷分为火制和非火制。应当依靠热敷药和饮食。对此，如热敷章节中所说的热敷分为火制和非火制两种。火制的是不适热敷、蒸汽热敷、水热敷等。非火制的是无风房屋、剧烈运动、穿厚衣服、恐惧、捆绑、打斗、日光浴等。热敷作用的药物和饮食是能生成胆汁的食物和药物，如豆类、豌豆、绿豆和含水分的肉类等，应当服用这些。
应当睡在双层房屋和洞穴中，铺盖羊毛、驴毛、毡毯。对此，被寒热病侵袭的人应当睡在双层建造的房屋和洞穴中，同样应当铺盖羊毛、驴毛等。
应当使用无烟的炭火。应当依靠火炭。对此，应当使用无烟且微微燃烧的炭火，不要过分靠近。
酒应当配合三辛香，以及酸奶、豆类、豌豆、谷物和高杜巴等。应当给予发抖的热病患者。对此，对于因寒热病而身体发抖发冷的病人，应当服用配有三辛香的药物，三辛香是指胡椒、诃子、荜茇。或者服用加入三辛香的酸奶，或者给予加入三辛香的豆类、豌豆等。
对于寒热病患者，应当让乳房丰满、佩戴装饰、年轻丰腴、饮酒微醺的女子拥抱。对此，对于被寒热病侵袭的人，应当让具有乳房丰满等特征的妻子拥抱。
当知道已经脱离寒症后，之后应当将其分开。对此，当知道并了解到具有寒颤病的人已经脱离寒症且不再受寒时，之后应当使其与女子分开。
一种病增长或减少或升起，或者平稳的病是痰病，应当按照部位次第去除。对此，对于病症不平衡和病症平衡汇集的情况，如果一种病增长导致另一种病减少，应当去除占优势的病症。

།ཡང་ན་ནད་གཅིག་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེར་ནི་གཉིས་འབྲི་བར་གྱུར་ ན་གཅིག་པུ་གསོ་བར་བྱ་སྟེ།གང་དུ་གཉིས་འཕེལ་བ་དེར་ནི་གཅིག་འབྲི་བར་གྱུར་ལ། གང་དུ་གཅིག་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེར་ནི་གཉིས་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །མཉམ་པར་གནས་པའི་བད་ཀན་གྱི་གནས་ཀྱི་རིམ་པས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་ནི་བད་ཀན་གྱི་གཉེན་ པོར་གྱུར་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ནི་མཁྲིས་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་རླུང་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། བད་ཀན་གྱི་གནས་ན་གནས་པའི་རིམ་པ་དེས་མཉམ་པར་གནས་པའི་ནད་གསོ་བར་བྱའོ། །འདུས་པའི་རིམས་ཀྱི་ཐ་མར་ནི། །གང་གི་རྣ་བའི་རྩ་བ་ རུ།།མི་བཟད་སྐྲང་པ་བྱུང་གྱུར་ན། །འགའ་ཞིག་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཐ་མ་དེར་འདུས་པའི་རིམས་ཀྱིས་ལུས་ཟད་པར་བྱས་པའི་མི་ལ་རྣ་བའི་རྩ་བར་མི་བཟད་པར་ན་བའི་སྐྲང་བ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ལ།འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྟེས་དབང་གིས་ནད་པ་འགའ་ཞིག་ཐར་ཞིང་མི་འཆི་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་ཀྱི། ཕལ་ཆེར་ནི་འཆི་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་གཏར་གས་དབྱུང་བ་དང་། །ཞུན་མར་བླུད་པས་མྱུར་བསལ་ཏེ། །བད་མཁྲིས་སེལ་བའི་སྨན་བསྐུ་དང་། ། སྣ་སྨན་མཁུར་བ་བཀང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་གཏར་ག་གདབ་སྟེ་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞུན་མར་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། སྨན་དེ་དག་གིས་སྣ་སྨན་གཏང་བ་དང་མཁུར་བ་བཀང ཞིང་སྤོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་གསོ་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ།།གང་གི་རིམས་ནི་བསིལ་དྲོད་དང་། །སྣུམ་རྩུབ་སོགས་ཀྱིས་ཞི་མི་འགྱུར། །ཡན་ལག་ཞེན་པ་དེ་རིམས་བཞིན། །ལག་ངར་ལས་ཁྲག་མྱུར་དུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་རིམས་ཡན་ལག་ལ་ ཞེན་ཞིང་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དེ་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན།དེ་ལ་མྱུར་དུ་ལག་ངར་ལ་གཏར་ག་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་བྱའི། ལག་ངར་གཉིས་ལ་ཅིག་ཅར་ནི་མི་བྱའོ། །ཆོ་ག་འདི་ ནི་མི་བཟད་པའི།།རིམས་ལའང་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་བྱ། །རླུང་སོགས་རིམ་གྱིས་ཆ་ཕྱེ་ལ། །ཕྱིས་བཤད་གང་ཡིན་དག་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དེ་ཉིད་ནི་མི་བཟད་པའི་རིམས་དང་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ནས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །གླ་སྒང་ཤིང་མངར་ཨ་རུ་ར། །གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་ལྔ་བསྐོལ་བ། །མི་བཟད་རིམས་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གསུམ་གསུམ་མམ། བཞི་བཞི་འམ། ལྔ་ལྔ་བསྐོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་མི་བཟད་པའི་རིམས་དང་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཨ་རུ་ར། །སླེ་ཏྲེས་པི་པི་ལིང་སོ་སོར། །ཆོ་ག དེ་དང་སྦྱར་བའམ།།གོ་བྱེ་བུ་རམ་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་པའི་སྨན་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བའི་ཁུ་བ་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བ་དང་། བསྒྲངས་པ་སྐྱོ་མར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་མར་དང་བལྡག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་རི་ལུར་བྱ་བ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ལས་བཤད་པའི་སྦྱོར་ བས་ཀྱང་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དཔགས་ནས། ལན་འགའ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

或者当一种病增长时，如果两种减少，就应当只治疗一种。在两种增长之处，一种就会减少；在一种增长之处，两种就会减少。应当按照平衡的痰病位置的次第来消除：首先应当施用对治痰的药物，然后消除胆，之后消除风，应当按照痰病所在位置的这个次第来治疗平衡的疾病。
在合病热病的最后，如果在某人耳根处出现难忍的肿胀，有些人会得以痊愈。这是说，在合病热病的最后阶段，对于被合病热病耗损身体的人，在耳根处会因为各种原因出现难忍的疼痛肿胀，这种情况下，有些病人会因缘际会而痊愈不死，但大多数人都会死亡。
应当用放血和服用熔化的酥油来迅速消除，用消除痰胆的药物涂抹，以及用鼻药和漱口来治疗。即对这样的肿胀要放血，同样要服用和施予熔化的酥油，同样要用消除痰和胆的药物涂抹，用这些药物做鼻药和漱口，用这些方法迅速地治疗和消除。
对于某人的热病，如果用冷热、油涩等方法都不能平息，肢体固着的热病，应当按照次第迅速从前臂放血。即对于某人的热病附着于肢体并随着身体组织蔓延，如果用一切病的对治方法如清凉等药物都不能平息，就应当迅速地在前臂放血，而且要有次第地进行，不能同时在两个前臂上放血。
这个方法对于难忍的热病也要根据病的特征来进行。要分别风等的次第，以后所说的也要实行。即前面所说的方法，对于难忍的热病和持续的热病等也要根据病的特征，即要根据风等病的差别情况来推断施行，因为以后所说的那些也要配合使用。
波托罗、布则谢勒、嘎桑、甘草、诃子，煮二味或三味或五味，能够降伏难忍的热病。即用波托罗等药物三味三味或四味四味或五味五味煮成的药，能够消除和降伏难忍的热病和持续的热病等。
三果和诃子、列特雷斯、必必令分别与该方法配合，或加蜂蜜糖一起服用。即三果药方法配合的汁液、糊剂和煮剂、凉剂、稀粥，同样要做成药油和舔剂、粉剂和丸剂，要按照精华疗法中所说的配方分别配制，根据病的特征情况，有时要服用三果。

།ལན་འགའ་ནི་ཨ་རུ་ར་ཉི་ཚེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལན་འགའ་ནི་སླེ་ཏྲེས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལན་འགའ་ནི་པི་པི་ལིང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྒྲའི་ དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མི་བཟད་པའི་རིམས་ལ་བུ་རམ་དང་བཅས་པའི་གོ་བྱེ་སྟེ། གསེར་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིམས་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་ཉིན་ཞག་ལ། །ཉམས་སྨད་པའམ་ཉམས་བརྟ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པའི་རིམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ ཉིན་ཞག་གང་གི་ཚེ།རིམས་འོང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཉིན་ཞག་དེ་ལ་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བས་གསོ་བར་བྱ་བའམ། ཉམས་ཤིན་ཏུ་བརྟ་ཞིང་ལུས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་གསོ་བ་དག་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་བྱའོ། །ནད་པར་ཏིལ་མར་སྒོག་སྐྱ་བཅས། །བཟའ་ བའམ་ཡང་ན་མར་རྙིང་ངམ།།དེ་བཞིན་ཞོ་དང་འོ་མ་སྦྱིན། །ཞུན་མར་སྲང་དྲུག་པ་དང་ནི། །དགེ་བ་ཆེན་པོའམ་བའི་རྣམ་ལྔ། །ཏིག་ཏ་དུག་དང་བསྐོལ་ཏེ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པའི་རིམས་ལ་ནང་པར་རམ་ཟས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཏིལ་མར་སྒོག་སྐྱ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།ཡང་ན་ནང་པར་རམ་ཟས་ཀྱི་སྔོན་ལ་མར་རྙིང་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་དང་འོ་མ་ནང་པར་རམ་ཟས་ཀྱི་སྔར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཞུན་མར་སྲང་དྲུག་དང་། ཚ་བ་ལྔ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་བཅོས་པ་སྨན་མར་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་ པའམ།དགེ་བ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གདོན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའམ། བའི་རྣམ་ལྔའི་སྨན་མར་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའམ། །ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའམ། དུག་གི་སྨན་མར་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་ སྐབས་སུ་བཤད་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ནང་པར་རམ་ཟས་ཀྱི་ཐོག་མར་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ཏེ་སོ་སོར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་། །ག་ནི་མན་ཐ་བསྐོལ་བ་རུ། །ཞོ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དག་ཏུ། །སེང་ཕྲོམ་ཤུན་ལྤགས་ལྡེ་ གུ་བཏབ།།མི་བཟད་རིམས་ནི་འཇོམས་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་དང་ཞོའི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དང་། མར་བསྐོལ་ཏེ་སེང་ཕྲོམ་གྱི་ཤུན་ལྤགས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག་ལ་མར་དེ་བླུད་པ་ནི་མི་བཟད་པའི་རིམས་ འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འབྲུ་ཆང་དང་ནི་ཆང་རྙིང་རྣོ། །རྨ་བྱ་གོང་མོ་སྲེག་ཁྱིམ་བྱ། །རླན་ཅན་ཤ་ནི་དྲོད་སྐྱེད་པ། །ཟས་བཅས་དག་ནི་ཅི་འདོད་པར། །བསྟེན་ལ་དེ་བཞིན་གཉིད་ལོག་པའམ། །ཡང་ན་སླར་ནི་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཡང་ན་ཞུན་མར་ཚད་ཆེན་པོ། །བླུད་དེ་སླར་ ཡང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ཤིང་ཟོས་པར་བསྟེན་ལ། དེའི་ཉིན་ཞག་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཆང་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ཤིང་ཟོས་ནས་དེའི་ཞག་ཉིད་སླར་སྐྱུག་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ཡང་ན་ཞུན་མར ཚད་ཆེན་པོ་བླུད་དེ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གིས་ཞུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཚད་འཐུངས་ལ་དེ་སླར་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།། ཛ་གན་དྷ་ནི་ལི་ནི། །དུར་བྱིད་དང་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་ཚེ་སྣུམ་དང་དུགས། །ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཛ་གནྡྷ་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་དག་ཀྱང་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་འོང་ཞིང་འདེབས་པའི་དུས་སུ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་ལེགས་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བླུད་པར་བྱའོ།

有时应当施用余甘子。有时应当施用白苏。有时应当施用胡椒，这些是各自名称的含义。
或者对于剧烈的发热，应当施用含糖的牛黄，即金树果实。
对于发热病发作的日期，应当减少或增强体力。即对于四种剧烈的持续发热等，在发热出现的那一天，应当通过节食来治疗，或者根据病情观察采用增强体力的治疗方法。
病人应食用含韭菜的芝麻油，或者陈酥油，同样也可给予酸奶和牛奶。六两熔化的酥油以及大善方或牛五味，苦胆龙胆草和毒药煎煮后服用。
对于剧烈的发热，早晨或饭前应当服用含韭菜的芝麻油。或者早晨或饭前服用陈酥油。或者同样在早晨或饭前服用酸奶和牛奶。或者六两熔化的酥油，五辛香，以及炒麦子灰制成的药油如治疗大疾病章节中所说的，或大善方药油如治疗魔怪章节中所说的，或牛五味药油如治疗健忘症章节中所说的，或苦胆草药油如治疗麻风病章节中所说的，或毒药油如治疗血胆病章节中所说的，这些也同样在早晨或饭前根据病情等情况分别适当使用。
三果和枣子，以及甘露和薄荷煎煮，在酸奶和煮沸的酥油中，加入白芷皮的膏药，是最佳的剧烈发热治疗方法。
谷酒和陈酒烈性，孔雀、野鸡、家鸡，新鲜肉能生热，可随意食用这些食物，同时可以睡眠，或者再次催吐。或者服用大量熔化的酥油，然后再次催吐。
阿迦甘陀等药物，杜鹃花和普则谢勒，在发热发作时，充分进行油疗和热敷后服用。

།ལྡོང་རོས་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་། །ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་མིག་སྨན་གཞུག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ།མི་བཟད་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བ་མིག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཀུན་སྟག་ཚིལ་ཆ་སྙོམས་བྱ། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའི་སྣ་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་དང་སྟག་གི་ཚིལ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ ཟད་བཅུག་པའི་སྣ་སྨན་དུ་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་མར་རྙིང་སེང་གེའི་ཚིལ། །རྒྱམ་ཚ་དག་དང་སྦྱར་ཏེ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མར་རྙིང་པ་གཅིག་པུ་དག་ཀྱང་སྣ་སྨན་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེའི་ཚིལ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་སྣ་སྨན་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། ། པ་ལ་ཀ་ས་ནིམ་པའི་ལོ། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་ཨ་རུ་ར། །ཡུངས་ཀར་ནས་བཅས་མར་སྦྱར་བའི། །བདུག་པའམ་བྱི་ལའི་རྟུག་པས་བདུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །པ་ལ་ཀ་ས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དང་སྦྱར་ཞིང་མར་གྱིས་བསྐུས་པ་ཡང་མི་བཟད་པའི་རིམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱི ལའི་རྟུག་པ་འབའ་ཞིག་གི་བདུག་པས་བདུག་པར་བྱའོ།།གུ་གུལ་ཤུ་དག་བྱ་མ་ཀ་།ས་རྫ་ར་ས་ནི་མ་པ་དང་། །རྐ་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །ཐང་ཤིང་བཅས་པའི་སྤོས་སྦྱར་བ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི། །བདུག་པ་ཡིན་ཏེ་རིམས་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གུ་གུལ་ ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་བདུག་སྤོས་ནི་མིང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་རིམས་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡིན་པས་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྤོས་བདུག་སྣ་སྨན་གཏང་བྱ་བ། །སེམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བར་གང་བཤད་དང་། །འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་སྨན་གྱིས་ནི། །རིམས་ ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྒྱུར་བ་སྟེ། འབྱུང་པོའི་གདོན་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་གང་དག་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རིམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྨན་ཏེ་སྔགས་དང་།སྦྱིན་སྲེག་དང་། གཏོར་མ་སྦྱིན་པ་དང་། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྨྱུང་བ་བྱ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་རིམས་ ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།མཆོག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་མི་བཟད་རིམས། །དེ་ནི་གློ་བུར་འོང་རྗེས་འབྲེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལྟར་སྨན་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་ བཟད་པའི་རིམས་དེ་དག་ནི།གློ་བུར་དུ་འོང་བ་ཡིན་ཞིང་། །གདོན་ཞུགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་དེར་ནི་འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་ཁོ་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་བཟད་རིམས་ཞིར་མ་གྱུར་ན། །རང་གི་གཏར་ག་ཇི་ བཞིན་གདབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པའི་རིམས་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། རང་གི་གཏར་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་གསུམ་པར་ནི་ཁྲག་འཚམ་གདབ། །ཉིན་བཞི་པ་ལ་ལྷག་པའི་འོག་།ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མདོའི་གནས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།དྭངས་མ་ལ་གནས་ཐམས་ཅད་ལ། །སྐྱུག་སྨན་གཏང་དང་སྨྱུང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པའི་རིམས་ཉིན་བཞི་པའི་བར་དུ་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ནང་ན་དྭངས་མ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྐྱུག་ སྨན་གཏང་བ་དང་།སྨྱུང་བར་བྱ་བ་དག་བྱའོ།

关于'龙脑香、岩盐、胡椒，与芝麻油调配做眼药'这句话，对于难忍的热病等病症，应将龙脑香等药与芝麻油调配后滴入眼中。
关于'阿魏、虎脂等分配，加入岩盐做鼻药'这句话，将阿魏和虎脂等量调配，加入少许岩盐制成鼻药。
关于'同样陈酥油和狮子脂，与岩盐调配后使用'这句话，同样可以单独使用陈酥油作为鼻药。同样也可以将狮子脂与岩盐调配后作为鼻药使用。
关于'帕拉卡萨和楝树叶，白芷、独活、诃子，芥子和大麦调油后，熏之或用猫粪熏'这句话，将帕拉卡萨等药与油调配并涂抹油的也可用于难忍的热病。或者单独用猫粪熏烟来熏。
关于'安息香、白芷、吉祥草，萨札拉萨和楝树，以及诃子和丁香，调配成香的熏烟，此乃他人难胜的，熏香能除一切热'这句话，用安息香等调配的熏香又名'他人难胜'，因为它能治愈一切热病，所以可用于所有病症。
关于'熏香和鼻药使用，以及所说心意转变，依靠圣法的医药，能治一切热病症'这句话，其他如熏香等心意转变，即在治疗鬼神附体、遗忘症和癫狂症时所说的那些方法也能治愈热病，因此可用于所有病症。同样依靠圣法的医药，即咒语、火供、施食、守戒、斋戒、忏悔、吉祥仪轨、顶礼、皈依等善业能治愈一切热病且不会复发。
关于'尤其大多难忍热，此乃突发相关联'这句话，特别是对于持续性热病等，除了依靠圣法外，其他药物不能如此治愈，因为这些难忍的热病是突发的，与鬼神附体相关联而产生的，在这种情况下，唯有依靠圣法的善业最有力量和威力，其他则不然。
关于'难忍热病未平息，应依自法行放血'这句话，如果难忍的寒热病等通过治疗完全未能平息，应按照之前所说的放血方法进行放血，即'第三日放适量血，第四日在锁骨下方'等，如前面《医典》中所说的那样去做。
关于'精华住于一切处，当用催吐并禁食'这句话，对于难忍的热病在第四日之前停留在身体组织精华中的所有情况，都应当使用催吐药和进行禁食。

།ཁྲག་ལ་གནས་པ་སྨན་ཆུ་བླུགས། །བསྐུ་དང་བྱུག་དང་གཏར་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལ་གནས་པའི་རིམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཤར་གནས་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལ་གནས་པའི་རིམས་ཐམས་ཅད་ནི་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོས་ཁྲུས་བྱའོ། །ཚིལ་གནས་ཚིལ་ནི་དབྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལ་གནས་པའི་རིམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚིལ་དབྲི་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱའོ། །རུས་པར་གནས་ལ་རླུང་ཞི་བའི། །བསྐུ་དང དུགས་དང་མཉེ་བ་བྱ།།རིམས་དེར་རླུང་ནད་ཞི་བྱ་དང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ལ་གནས་པའི་རིམས་རྣམས་ལ་ནི་རླུང་ནད་ཞི་བའི་ཐབས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །མ་འདྲེས་ རླུང་དང་མེ་དབལ་དང་།།འབྲུམ་བུས་གནོད་གྱུར་རིམས་ལ་ནི། །ཞུན་མར་བླུད་ཅིང་ཙནྡན་བྱུག་།སྨན་ཆུ་བླུགས་ཤིང་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །རང་གི་དཔྱད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད། །གཏར་ག་ལ་སོགས་དག་གིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མ་འདྲེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ རིམས་ལ་ནི་ཞུན་མར་བླུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་།རང་གི་དཔྱད་རང་རང་གི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་མེ་དབལ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་དཔྱད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་གསོ་ཞེས་དཔྱད་དུ་བྱའོ། །གདོན་བྱུང་འབྱུང་པོའི་རིག་པར་བཤད། །གཏོར་ མ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་ལས་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི། འབྱུང་པོའི་རིག་པར་བཤད་ཅིང་འབྱུང་པོ་ལྡོག་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། གཏོར་མ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྨན་དྲི་ལས་ བྱུང་མཁྲིས་པ་ནི།།ཞི་བྱ་དུག་སྐྱེས་དུག་གིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་དྲིས་ཕོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ཞི་བའི་ཐབས་གང་དག་ཡིན་པ་དེས་གསོ་བར་བྱའོ། །དུག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིམས་ལ་ནི། །དུག་ཞི་བའི་ཐབས་གང་ཡིན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། ། འདོད་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིད་འཐད་དང་། །ནད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞི་གྱུར་བ། །ཕན་དང་མི་ཕན་ལ་མཁས་པས། །ཁྲོས་སོགས་ལས་བྱུང་རིམས་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲོ་བ་དང་འཇིགས་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གང་དག་ཡིན་པ་དང ཕྲད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡིད་འཐད་ཅིང་སེམས་དགའ་བར་བྱས་པས་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟར་ཞི་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྨན་བསྟེན་པ་དང་། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་སྟེ་རིག་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པས་རིམས་དེ་བསལ་བར་བྱའོ། །ཁྲོས་བྱུང་འདོད་ པས་ཞི་བར་འགྱུར།།འདོད་བྱུང་ཁྲོས་པས་ཞི་བར་འགྱུར། །མྱ་ངན་འཇིགས་བྱུང་དེ་གཉིས་ཀྱིས། །འཇིགས་དང་མྱ་ངན་བྱུང་ཅིག་ཤོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་ཅིང་བསྟེན་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ རིམས་ནི་ཆགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་ཁྲོས་པ་དང་འདོད་པ་ཞི་བས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པའི་ཡུལ་དང་ཁྲོས་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ལན་ འགའ་ནི་ཁྲོ་བ་འབྱུང་།ལན་འགའ་ནི་འདོད་པ་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་ཏེ་འདོད་པ་དང་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ནི་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་ལས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།

对于住于血分的热病，应注入药液，进行涂抹、擦拭和放血。
对于住于肉分的一切热病，应用强力泻药进行清洗。
对于住于脂肪的热病，应减少脂肪。
对于住于骨分的热病，应进行平息风的涂抹、熨烫和按摩。对于这种热病应平息风病，特别要进行油脂灌肠。
对于未混合的风、火毒和痘疮所致的热病，应服用熔化的酥油，涂抹檀香，注入药液，给予肉汤。按照各自疗法所说的方式，用放血等方法治疗。
对于由鬼神引起的热病，应按照驱除鬼神的仪轨所说，用食子、咒语等方法治疗。
对于由药物气味引起的热病，应用平息胆病的方法治疗。对于由毒所生的热病，应用解毒的方法治疗。
对于由愤怒等引起的热病，应由精通有益和无益的医者，根据所需之事如何令人满意，以及疾病如何平息的方式来消除。
由愤怒引起的可被欲望平息，由欲望引起的可被愤怒平息。由忧愁恐惧引起的可被这两者平息，由恐惧和忧愁引起的可被另外两者平息。

།དམོད་པ་མངོན་སྤྱོད་སྔགས་ལས་བྱུང་། །འཕགས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པས་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པས་དམོད་པ་བཏབ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་དྲག་པོའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིམས་ལ་ནི་འཕགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་བཟླས་བརྗོད་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དང་། སྔགས་དང་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་འགྱུར རོ།།རིམས་དེ་ཐོག་མར་མ་འདྲེས་ལ། །དེ་འོག་དྲི་མས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །དེ་བས་ནད་དང་རྗེས་མཐུན་པར། །དེ་ལ་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་བུར་བའི་རིམས་འདི་དག་ལ་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་། སྨན་ནད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ ཞིང་ནད་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱར་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གློ་བུར་བའི་རིམས་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཏེ་ཇེ་དང་པོར་ཚ་བའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལས། དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་དྲི་མས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ནད་དེ་སེལ་ཞིང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱར་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་སོགས་རྒྱུ་ལ་མ་བརྟེན་པར། །རིམས་ནི་རྗེས་འབྲེལ་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རིམས་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལ་མ་བརྟེན་ པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་གྱི།རིམས་འདི་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིམས་ཀྱི་དུས་དྲན་བྱུང་དེ་ལ། །ཡིད་འཕྲོག་ཡུལ་གྱིས་བརྗེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་དུས་དང་། ཤུགས་སེམས་ཤིང་དྲན་པ་ན། རིམས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཡུལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་རིམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་བརྗེད་ཅིང་མི་དྲན་པར་ཡེངས་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེས་བརླན་ཅིང་སེམས་དག་པ། །རིམས་ཀུན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས ཀྱི་རྒྱུད་སྙིང་རྗེ་བ་སྟེ།གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་བརླན་ཅིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་རིམས་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སྟོབས་རྫོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བར། །རྩོལ་དང་ཁྲུས་དང་ཉལ་པོ་དང་། །ཟས་ལྕི་མ་གོམས་ཚ་བྱེད་དང་། །གང་ གཞན་རིམས་སྐྱེད་བྱེད་པ་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་ཉེན་པར་གྱུར་པའི་མིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ཇི་སྲིད་རྫོགས་ཤིང་བརྟས་པར་གྱུར་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རྩོལ་བའི་དྲག་ཤུལ་དང་། ལུས་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་། བུད་མེད་ལ་ཉལ་པོ་བྱ་བ་དང་། ཟས་ལྕི་བ་དང་། སྔར་ མ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཚ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་མ་སྨོས་ཀྱང་སྤྱིར་རིམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་སྐོམ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །རིམས་བྲལ་གྱུར་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་ནི། །ཟས་ཀུན་བསྟེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ། རིམས་ནི་མྱུར་དུ་ཟློག་བྱེད་ནས། །ཉམ་ཆུང་མི་ནི་མྱུར་གསོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་དང་བྲལ་ཞིང་རིམས་ནད་བྱང་བར་གྱུར་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་སྟེ། །དེའི་མོད་ལ་ཟས་ཀུན་འདྲེན་མར་བསྟེན་ཞིང་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཟས་འཆོལ་བར་ཟོས་པས་རིམས་དང་བྲལ་དུ་ཟིན ཀྱང་དེ་སླར་ལྡོག་པར་བྱེད་ནས་སྔར་ལུས་དང་ཟུངས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་དེ་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་དོ།

对于'由诅咒和降伏咒语所生，依靠圣者而平息'这句话，由仙人等所下的诅咒而生的，以及由降伏法的猛烈火供所生的热病，应当依靠圣者的仪轨、念诵、火供、供养诸神，以及咒语、宝珠等来消除。
对于'此病初时未混杂，其后遍布诸垢染，是故随顺于病情，当以饮食等调治'这句话，对于这些突发性热病，应当以饮食等，即饮食、行为和药物随顺病情且对病有益的方式来调配和观察。为什么呢？因为这突发性热病最初即开始时只是单纯的发热症状，之后会被风等病的污染所遍布。因此应当使用并给予能够消除病症且有益的饮食等。
对于'若不依止风等因，热病不能相续住'这句话，因为热病若不依靠风等病的变化之因，就不会相续维持长久，而是这热病会与风等相续而住。
对于'热病时若忆念起，应以悦意境忘之'这句话，当想起或记得热病发作的时间和力量时，应当用各种悦意的境界如声音等，使人忘记并不记得热病发作的时间。
对于'悲心滋润心清净，能够摧毁诸热病'这句话，心相续具有悲心，即因为对他人怀有慈悲而自然滋润且具有慈爱的人，一切热病都会被摧毁和消除。
对于'直至气力恢复时，应当远离诸劳作，沐浴行淫及重食，不习惯食生热物，以及其他生热因'这句话，被热病所afflicted的人，在身体的气力恢复和强健之前，应当远离剧烈运动、沐浴身体、与女人行淫、重食、不习惯的食物和生热的事物。同样，虽然这里未提到，一般而言也应当远离能引起热病的饮食和行为等。
对于'虽离热病暂时中，不应食用诸饮食，热病迅速会复发，虚弱之人速致死'这句话，即使已经摆脱热病、病已痊愈，也不应立即连续食用各种饮食，因为错乱饮食会使即使已经摆脱的热病复发，由于之前已使身体和精气虚弱，因此会迅速致人死亡。

།གང་ཕྱིར་མྱུར་དུ་གསོད་འགྱུར་བས། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ། །སྨན་དཔྱད་དེ་དང་དེ་དག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ གི་ཕྱིར་དེའི་རིམས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་འཆོལ་བའི་རྒྱུས་སླར་བཟློག་ཅིང་ཟློས་པའི་རིམས་དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་རིམས་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ནད་གཞན་དག་ལས་བྱེ་ བྲག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་མ་སྨིན་ཞིང་གཏིང་ནས་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་སམ།ནད་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་ལ། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྨྱུང་བ་དང་། དུགས་བྱ་བ་དང་། ནས་ཐུག་དང་། སྨན་ཁུ་བ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་། སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། འོ་མ་དང་ ཞུན་མར་བཏུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་བཤད་པ་དང་།མ་བཤད་པའི་སྨན་དང་དཔྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་འབད་དེ་བྱའོ། །སྨན་དང་ནོར་བུ་སྔགས་དང་བཅས་པ་དང་། །དམ་པ་བླ་མ་བྲམ་ཟེ་དཀོན་མཆོག་མཆོད། །ཡིད་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་བརྟེན་པས། ། ཁྱབ་འཇུག་གིས་བྱས་མ་རུངས་རིམས་ཀྱང་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གིས་བྱས་པའི་རིམས་མ་རུངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་གདུག་པ་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྨན་དང་ནོར་བུ་དང་སྔགས་ནི་སྤྱི་བོར་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམ་པ་ནི་ཆོས ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གོ།།བླ་མ་ནི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོད་པར་འོས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་མཆོད་པ་དང་། ཡིད་དགའ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པར་ བྱེད་པའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁྲག་མཁྲིས་ གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བའི་རིམ་པས་འདིར་ཁྲག་མཁྲིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་མཁྲིས་བདེ་བའི་དུས་སུ་འབྱུང་། །སྟོབས་ལྡན་སྟོད་འབྱུང་ཤུགས་དལ་ལ། །ཉེས་གཅིག་ལས་བྱུང་གསར་དུ་བཏབ། །བླ་བརྣན་ མེད་པ་གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་གང་བཅོས་ན་བདེ་བའི་དུས་དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་ཀྱི་ཚེ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། མི་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། ནད་ཀྱི་ཤུགས་དལ་ཞིང་དྲག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནད་གཞིའི་ ཉེས་པ་གཅིག་ལས་བྱུང་གི།།གཉིས་ཡན་ཆད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གསར་དུ་བཏབ་པ་དེ་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དང་། བླ་བརྣན་མེད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་ཁྲག་མཁྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ནད་ཀྱི་བླ་ ཐབས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་པས་གསོ་བར་བྱའོ།།ཁྲག་གང་ནད་གཞི་གཉིས་ལས་སྐྱེས། །ཞི་ཞིང་ཞི་ཞིང་སླར་ལྡང་དང་། །ལམ་ནས་ལམ་གཞན་འགྲོ་བ་གང་། །ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་གསོ་བ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་ མཁྲིས་པའི་ནད་གཞི་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་མིན་ཙམ་དུ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཞི་ཞིང་ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སླར་ལྡོག་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སླར་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་མི་ན་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

由于会迅速致命，因此对于它要特别地，在那些不同阶段，进行各种医疗处置。对此，虽然其热病已经好转，但由于饮食等不当的原因而反复发作的热病，不久便会迅速致命，因此这种反复发作的热病要特别注意，即要比其他疾病更加重视，要根据未成熟和深层出现的阶段，或者根据病情成熟与未成熟阶段的差异来区分，要努力进行禁食、热敷、喝大麦粥、药汤、肉汤、使之成熟、饮用牛奶和酥油等这里所说和未说的各种医疗方法。
以药物、宝石和咒语，供养圣者上师、婆罗门和三宝，依靠令意愉悦的境，也能降伏毗湿奴所作的恶热病。对此，以药物等能降伏毗湿奴所作的恶劣且极为凶猛的热病。其中药物、宝石和咒语应戴于头顶。其中圣者是具有法性者。上师是父母等。三宝是世间应供养的佛陀等，供养他们，并依止令意愉悦和满足的色等悦意境界。
此为《八支心要广释·词义月光》，是由亲近月官的阿阇黎所造的医疗品第一品的广释。
此后当说血胆病治疗品。对此，按照治疗次第，此品是为了宣说血胆病而著。
血胆病在安乐时生，具力上生且缓慢，由单一过患所生的新发病，无并发症者当治疗。对此，血和胆病若在治疗安乐的时节即初冬末冬时生起，且病人不衰弱具有力量，在身体上部生起，病势缓慢而非剧烈，由一种病根过患所生而非由两种以上所生，新近发作未经长久，无并发症即在身体变化认知品中以'血胆'等教言所说的病的并发症过患，如此的血胆病容易治愈故当治疗。
任何血病由两种病根所生，虽治愈复发，从一道转至他道，向下发作者仅可治疗。对此，由血和胆两种病根所生的病也只能治疗到不病的程度，同样，所谓'虽治愈'是指好转安乐后又反复发作和紊乱的病也只能治疗到不发病的程度。

།དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ གཞན་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ།ཁ་དང་སྣ་དང་མིག་དང་རྣ་བ་དང་བྲང་དང་འོག་ནས་རྒྱུ་བའི་ལམ་བཤང་སྒོ་དང་། གཅིན་སྒོ་དང་། མངལ་གྱི་གནས་དག་ཏུ་སྤོ་ཞིང་འགྲོ་བ་སྟེ། སྟོད་ནས་ཐུར་དུ་རྒྱུ་ལ། ཐུར་དུ་འགོ་ནས་ཀྱང་སྟོད་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གསོ་བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་གང་ཐུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་། འོག་གི་ལམ་ཉི་ཚེ་ནས་ཤུགས་རན་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་མི་ན་བར་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་ངོ་། །ཤས་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །ཉེས་གསུམ་ལམ་གཉིས་ལས་བྱུང་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་ཀྱི་ལམ་མམ། སྨད་ཀྱི་ལམ་ནས་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཤུགས་དྲག་པོའི་ཁྲག་མཁྲིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསོར་མི་རུང་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཁྲག་ཤས་ཆེར་བྱུང་བས་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་པ་མེ་དྲོད་ཞན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྟེང་ངམ་འོག་ནས་ཁྲག་ཤས ཆེར་བྱུང་བ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།མི་དྲོད་ཞན་པ་ལ་ནི་སྨན་སྐྱུར་པ་དང་ཚ་བ་ཕན་ན། དེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་གནོད་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྟེང་འོག་གི་ལམ་གཉིས་ཀ་ལས་དུས་གཅིག་ བྱུང་བ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།གསོར་མི་རུང་ངོ་། །ནད་གཞི་ཟས་དང་གནས་དང་ནི། །ནད་ཀྱི་གྲོགས་དང་སྟོབས་དག་དང་། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོགས། །ཤེས་བྱ་དང་པོར་སྨྱུང་བ་འམ་བརྟ། །དེ་བཞིན་སྦྱང་དང་ཞི་བྱ་བས། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོད་དུ་འབྱུང་བའམ། སྨད་དུ་འབྱུང་བའི་མཁྲིས་པ་ལ་ཐོག་མར་ཏེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨྱུང་བར་བྱས་པའམ། ཡང་ཉམས་བརྟས་པར་བྱ་བའམ། ཡང་སྦྱང་བའམ། ཞི་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད གཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་རྣོ་བའི་ཟས་ལ་སོགས་པའོ།།གནས་ནི་སྟེང་དང་འོག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ནད་ཀྱི་གྲོགས་ནི་གཙོ་བོ་མཁྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གྲོགས་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་བྱས་པའོ། །སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། ས་གཞིའི་ཡུལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་གོ། །དུས་ནི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་གྱི་དུས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་དང་། ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ཉམས་སྟོབས་དང་། གོམས་པའི་དབང་དང་། རང་བཞིན་དང་། སྙིང་སྟོབས་དང་། ན་ཚོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་གནས་སྐབས་གང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བའི་ལས་བྱའོ། །བརྟ་བ་ལས་བྱུང་སྟོབས་ལྡན་པ། །ནད་གཞི་མང་པོ་ལས་བྱུང་བ། །གྱེན་འབྱུང བཀྲུ་སྨན་གཏོང་བས་གསོ།།ཐུར་འབྱུང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་བརྟ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་ནད་པ་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ནད་གཞི་མང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གྱེན་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ ཡིན་ན་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཁྲག་མཁྲིས་ཐུར་དུ་བྱུང་ན་སྐྱུག་སྨན་བཏང་སྟེ་དྲངས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྨྱུང་བྱ་བརྟ་བྱ་ལ་ལྟོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་ཉམས་དབྲི་བར་བྱ་བའམ། བརྟ་བར་བྱ་ཞིང་ ཉམས་འཚག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

同样，从一条通道到另一条通道的流动，即从口、鼻、眼、耳、胸部和下部流动的通道，大便道、小便道和子宫等处游走流动，从上向下流动，从下向上流动，这些也只是治疗而已。
同样，血胆病从下部出现，仅从下部通道适度出现的，暂时也可以治疗到不生病的程度。
大量出现且火力衰退，三病根从两通道出现应当舍弃。即从上部通道或下部通道大量出现，且出现剧烈的血胆，那也不能治疗应当舍弃，因为大量出血是不可逆的。
对于体内火力弱的人，从上部或下部大量出血也应当舍弃。因为对于火力弱的人，酸性和热性药物虽有益，但这些对血和胆有害，由于相互矛盾，所以也不能治疗。
同样，由三种病根同时产生，以及同时从上下两通道出现的，也应当舍弃，不能治疗。
病根、饮食、处所以及病友、力量、地域和时节等状况，首先应当了解，然后禁食或者增强，同样清除和平息，以此治疗血和胆。
关于病根等特征应当了解，之后对于从上部或下部出现的胆病，首先即最初应当禁食，或者增强体力，或者清除，或者进行平息仪轨。
其中病根是极热且锐利的食物等。处所是具有上部和下部特征的。病友是指主要胆病的帮助，由风和痰形成的。力量有三种，这些以及地域和时节的状况也应当了解。
地域有二种：身体所在地域和如前所说的地面地域。时节有寒冷、炎热和雨季三种。等字包含体内火力、饮食种类、体力、习惯力、自然、心力和年龄等状况，了解这些后进行禁食等治疗。
由增强而生具力量，由多病根所生，向上出现者用导泻药治疗，向下出现者用催吐药治疗。即由增强体力而生的血和胆增长，且病人有力量，也由多病根所生，也向上出现时，用导泻药治疗。
同样，具有这些特征的血胆向下出现时，用催吐药引导治疗。
应当观察是否适合禁食和增强。即对于这些也应当禁食减弱或增强壮大体力，观察何者适合，依此增长。

།སྟོད་དུ་བྱུང་བ་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་བའི་སྨན་ཁུ་སྨྱུང་བ་དང་། །ཡན་ལག་དྲུག་སྨན་བཅའ་སྒ་མེད། །འཐུངས་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལུས་ཀྱི་ སྟོད་དུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཁ་བ་དང་།བསྐ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བས་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བས་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཅའ་སྒ་མེད་པའི་ལྷག་མ་བསྐོལ་བ་འཐུངས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ། །སྨན་ཁུ་མངར་བས་བརྟ་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་སྨད་དུ་ཐུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་མངར་བས་བརྟ་ཞིང་ཞི་བར་བྱའོ། །སྟོད་འབྱུང་དང་པོར་སྐྱོ་མ་བླུད། །སྨད་འབྱུང་དང་པོར་ཐུག་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སྟོད་དུ་བྱུང་བ་ ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།སྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་དང་པོར་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྟོབས་ལྡན་ཟ་ནུས་མ་དག་ཁྲག་།བྱུང་ཡང་མི་དགག་དེས་ནད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཁ་ཟས་ཟ་བར་ ནུས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནད་ཅན་འབྱུང་བ་ལ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་དག་མ་དག་ཅིང་ཁྲག་ནད་ཅན་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་དེ་དགག་ཅིང་གཅད་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་ཁྲག་དེ་གཅད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་དེས་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །སྟོབས་དང་ ཤ་ནི་མ་ཟད་ཅིང་།།ཟ་བར་ནུས་པའི་ཁྲག་མཁྲིས་དག་།ནད་ཀྱིས་ཉེན་པས་གློངས་གྱུར་པ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་གཅད་མི་བྱ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བཀག་ན་ནི། །ལྐོག་ནད་དང་ནི་ཤ་ལྷག་དང་། །རྨྱ་རིམས་དང་ནི་ཡི་ག་འཆུས། །སྐྲན་དང་མཁལ་ནད་ལྟོ་སྦོས་དང་། །ཤ་ཁྲག་གཅིན་ ནི་ཕྲི་བ་དང་།།མཛེ་དང་གཞང་འབྲུམ་མེ་དབལ་དང་། །མདོག་ཉམས་མཚན་པར་རྡོལ་བ་དང་། །གློ་དང་དབང་པོ་འགགས་པ་སྐྱེད། །དེ་བས་ལས་བསྒྲུབ་འདོད་པ་ཡིས། །དང་པོར་ཁྲག་མཁྲིས་འབྱུང་བ་ལ། །ཉམས་སྟོབས་ནད་དམིགས་བརྟགས་ནས་ནི། །སྟོབས་ཅན་ མི་ལ་དགག་མི་བྱ།།ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞན་དུ་མེ་ལྟ་བུར། །མྱུར་གསོད་བྱེད་པས་གཅད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དེ་མ་ཉམས་ཤིང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། ཟ་མི་ནུས་པ་དང་། ནད་ཁྲག་མེད་པ་རྣམས་ནི་གཅད་ཅིང་དགག་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་མ་བཅོས་པར་ཡལ་བར་བོར་ན། མེ་ལྟར་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དུར་བྱིད་པྲི་ཡང་ཆུ་བསྐོལ་དང་། །ལྡེ་གུ་ཁ་རར་བཅས་པ་དག་།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ནི། །ཞོ་གཉིས་ཙམ་དུ་བལྡག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་དང་པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་དུར་བྱིད་དང་པྲི་ཡང་ ཀུ་སྟེ།དེ་གཉིས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀའི་ལྡེ་གུ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ལ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་བལྡག་པར་བྱའོ། །དུར་བྱིད་བྲི་ཡང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །སྦྲུས་པ་འདུས་བྱུང་སྟོད་དུ་བྱུང་། ། ཁྲག་རིམས་འོར་ནད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མཁྲིས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤ་ཁར་ཚད་ལས་ལྷག་པར་བཅུག་ལ་སྦྲང་རྩིས་སྦྲུས་ཏེ་སྦྱར་བ་ནི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་སྟོད་དུ་བྱུང་བ་དང་། རིམས་ནད་དང་འོར་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ ཡིན་ནོ།

对于上部出现的血和胆，要用雪水和涩性药汁，以及禁食和不含姜的六味药汁饮用后可以平息。即对于身体上部出现的血和胆病，要用雪水和涩性药汁来平息。同样要用禁食来平息，同样要用不含姜的六味药汁煎煮后饮用来平息。
对于向下流动的血和胆，要用甜味药汁来治疗。即对于身体下部向下流动的血和胆，要用甜味药汁来治疗和平息。
上部出现时首先要灌服稀粥，下部出现时首先要灌服汤。即对于上部出现的血和胆，首先要灌服配有药物的稀粥。对于下部出现的血和胆，首先要灌服汤。
对于有力且能进食者的不净血，即使流出也不要止住，那样会引起疾病。即对于有体力且能进食的人，血和胆病在流动时，如果是不净的病血，即使流出也不要阻止和切断。为什么呢？如果用方法切断病血，会因此引起疾病。
关于这一点，圣者遮罗迦说：'对于体力和肉体未衰竭，能够进食的血和胆，被疾病所困而肿胀的，最初不应切断。如果最初就阻止，会引起喉病、肉瘤、昏迷热病、厌食、肿瘤、肾病、腹胀、肉血尿减少、麻风、痔疮、疮疡、肤色衰败、生殖器溃烂、咳嗽和感官堵塞。因此，想要完成事业者，对于最初血胆流出，要观察体力病情，对于有力者不要阻止。'
在其他情况下，如同火一样会迅速致命，所以要切断。即对于血和胆病，如果体力衰竭且微弱，不能进食，没有病血的人，要切断和阻止。为什么呢？因为如果不治疗而放置不管，就会像火一样迅速致命。
杜尔比德和普里扬古用水煎煮，加入糊状物和糖，按照仪轨对此要舔服两卓量。即杜尔比德和普里扬古这两味药煎煮的汁液，同样两味药的糊状物加入糖，按照仪轨配制，将糊状物制成两卓量来舔服。
杜尔比德、普里扬古、三果、糖、蜂蜜、胡椒，混合后能治疗上部出现的血、热病和胸病。即杜尔比德等药为了去除胆病，加入超过量的糖，用蜂蜜调制配合，能治疗因积聚而产生的上部出血、热病和胸病。

།དེ་བཞིན་དུར་བྱིད་ཁ་རར་མཉམ། །པི་པི་ལིང་ནི་བཞི་ཆར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་དང་ཁ་ར་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་ལ། པི་པི་ལིང་དུར་བྱིད་ཀྱི་བཞི་ཆ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྲུས་ཏེ་སྦྱར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱུག་སྨན་ཕྱིར་ནི་པོ་སོན་ཆ། །ཁར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་སྐྱོ་མ་འམ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་པོ་སོན་ཆ། །ཆུར་བཅས་པའམ་ཤིང་མངར་ཆུ། །འོ་མའམ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨད་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་དོན་དུ་པོ་སོན་ཆ་དང་། ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས པའི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་པོ་སོན་ཆ་ཆུ་དང་བཅས་པར་སྦྱར་ཞིང་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འོ་མ་པོ་སོན་ཆ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་པོ་སོན་ཆའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ།།སྦྱངས་པའི་རྗེས་ལ་ཆོ་ག་ནི། །ཐུག་སླ་ལ་སོགས་ཇི་བཞིན་དུ། །བླུད་ཅིང་སྟོབས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བར་བྱ་བའམ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་སྨད་དུ་འབྱུང་བའི་ ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་ཐུག་པ་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་གས་སྨན་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླུད་ཅིང་ནད་པའི་སྟོབས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྟོད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྐྱོ་མ་རིམས་སྐབས་བཤད་རྒུན་ སོགས།།ཡང་ན་མཁྲིས་འཇོམས་འབྲས་བུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོ་མ་ནི་རིམས་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་རྒུན་འབྲུ་དང་། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྒུན་འབྲུ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་ཏང་པ་ལ་དང་། མ་དུ་ཀ་ལ་ སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།སྦྲང་རྩི་འབྲ་གོ་རྒུན་འབྲུ་དང་། །པ་རུ་ཤ་ཀ་ཁ་རའི་ཆུ། །སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་སྐྱོ་མ་ནི། །འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་ནི་མར་བཅས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྙིང་པོ་ལྔའི་སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་རྒྱུར་བཅས་པ་འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མར་ དང་བཅས་པ་སྦྱར་བ་བཏབ་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་སྐྱུར་ལ་སྲེད། །སེའུ་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར་སྐྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་སྐྱུག་བག་ལ་སྲེད་པ་དག་ལ་སེའུ་འབྲུ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱོ་མ་སྐྱུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །པདྨ་ཨུཏྤལ་གེ་སར་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ པྲི་ཡང་ཀུ།།པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་སེང་ཕྲོམ་དཀར། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་ཙནྡན་དམར། །བྱི་ཚེར་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།བ་ལ་ཀ་དང་བིལ་བའི་རྐང་། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་བཤད་ཐུག་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་ནི་པདྨ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་གསུམ་པོ་ནི།།ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །གེ་སར་ནི་པད་མའི་གེ་སར་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་གེ་སར་ཏེ་གཉིས་ཀ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །བ་ལ་ཀ་ནི་དྷི་བ་རའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།

同样地，土茯苓与白糖等量。胡椒为四分之一。即是说，土茯苓和白糖等量，加入土茯苓四分之一量的胡椒，如前所述那样调配，其功效与前述相同。
为了催吐，波斯尼（一种药材）配以白糖和蜂蜜的汤剂，或者白糖、蜂蜜、波斯尼配以水，或甘草水，或牛奶，或甘蔗汁服用。即是说，对于向下流动的血液和胆汁，为了催吐，应服用波斯尼配以白糖和蜂蜜的汤剂。或者将白糖、蜂蜜和波斯尼配以水调制服用。或者服用甘草配水调制的药剂。或者服用牛奶配波斯尼的催吐剂。或者服用甘蔗汁配波斯尼汁调制的催吐剂。
清净后的仪轨是：稀粥等按照规定服用，并要保护体力。即是说，这样服用泻药或催吐药清净后，之后对于向下流动的血液和胆汁，医生应按照规定让病人服用稀粥等，以下将详述其仪轨，为了保护病人体力而给予。对于向上流动的，则应服用汤剂等。
汤剂如发热病章节所说葡萄等，或者配以消胆果。即是说，汤剂是在发热病治疗章节中所说的葡萄、甘草等配制，或者配以消胆的果实如葡萄、诃子、檀香果、蜜果等调制服用。
蜂蜜、稻米、葡萄和波卢沙卡、白糖水，五种精华的汤剂，与炒米粉配以酥油给予。即是说，又称五精华汤剂，是将蜂蜜等配以水煮沸，加入炒米粉和酥油调制的粉剂给予。
火力弱且喜酸味者，给予诃子、余甘子的酸性汤剂。即是说，对于消化之火力弱且喜欢酸味的人，应给予诃子和余甘子调制的酸性汤剂。
莲花、青莲、花蕊和黑叶、当归、水晶盐和白芦苇、荜茇以及红檀香、蒺藜、达塔卡花、婆罗迦和木橘根，半偈所说的粥汤服用。即是说，粥汤是以莲花等半偈所完整表述的三组药物调配的三种粥汤，对于向下流动的血液和胆汁应服用。花蕊是指莲花的花蕊和青莲的花蕊两种都要配制。当归即是当归。婆罗迦是提婆罗。其他的都容易理解。

།རྩ་མཁྲིས་ གླ་སྒང་པུ་ཤེལ་ཙེ།།སྲན་ཆུང་ཀྲྀཥྞ་པརྞི་སྦྱར། །མུངྒ་གན་དྷ་བི་ད་རི། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་བ་ལ་མར། །ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་བཤད་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་མཁྲིས་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྐང་པ་རེ་རེས་བཤད་པའི་ཐུག་པ་བཞི་བཤད་པ་དག་ཀྱང་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་མཁྲིས་ ནི་བུ་ནིམ་པ་དང་ཀ་ར་ཏ་ཏིག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།པུ་ཤེལ་ཙེ་ནི་ཨུ་ཤི་རའོ། །གན་དྷ་བི་ད་རི་ནི་ས་ལ་པརྞིའོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ནི་ས་ཏི་ནའོ། །ནུས་པ་བསིལ་བ་དེ་རྣམས་ནི། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དག་དང་། །ཆུར་ནི་སོ་སོར་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བར་ནས་ཐུག་སྦྱར་བ་བསྒྲངས། ། ཁར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཆུར་སོ་སོར་བསྐོལ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁུ་བ་དེ་ལས་ནས་ཐུག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བསྒྲངས་ལ་བསིལ་བར་གྱུར་བ་དང་། ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པར་བྱའོ། །དེ བཞིན་དུ་ནི་ཤ་ཁུ་དང་།།ཅུང་ཟད་སྐྱུར་དང་སྐྱུར་མིན་པ། །མར་བརྔོས་ཁ་ར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་བསྐོལ་བར་ཐུག་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བར་བྱས་པ་ནི་སྐྱུར་བ་ལ་སེམས་པ་ལ་སྦྱིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་སྐྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་མངར་བ་ཉིད་སྦྱིན་པར་བྱ་ ཞིང་ཐུག་པ་དེ་ཡང་མར་དང་བརྔོས་པ་དང་ཁ་ར་དང་བཅས་ཤིང་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་པ་རུ། །ཡང་དང་བསིལ་བར་གང་བཤད་པའི། །གྲ་མ་གང་བུ་ཅན་འབྲུ་དང་། །ཚོད་མ་ཁྲག་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུའི་ནང་དུ་གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་དང་།གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུ་གང་དག་བཤད་པ་ལས་ཡང་བ་དང་བསིལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚོད་མ་ཡང་བ་དང་། བསིལ་བར་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཆུ་དག་གམ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་ཏེ། །བསྒྲངས་པའམ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུའམ་ནི། །འབྲས་བུ་མཉེས་པའི་ཆུ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་སྨན་ཆུ་ལས་བཅའ་སྒ་མེད་པ་དག་བཏུང་བར་བྱ་བའམ་ཡང་ ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ཆུའམ།ཆུ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའམ། ཡང་ན་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་ཆུ་སྟེ་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྒུན་འབྲུ་དང་། འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པ་ཆུར་མཉེས་ཏེ་བཙགས་ནས་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ ནས་བླུད་པར་བྱའོ།།བཤང་འགགས་རྒྱ་སྣེའུ་རི་བོང་ཤ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་སྲེག་པའི་ཤ། །ུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཁུ་བ་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་བཤང་བ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། འགག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་སྣེའུ་དང་བཅས་ པའི་རི་བོང་གི་ཤ་བྱིན་ན་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ་ལ་ནི་སྲེག་པའི་ཤ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ཁུ་བར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་བླ་ག་ཤ་རྨ་བྱའི་ཤ་།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ཤིང་བླག་ཤའི་ཁུ་བར་རྨ་བྱའི་ཤ་བཙོས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཁུ་བར་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་བཙོས་པ་ཡང་སྔ་མ་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནི་ནད་གཞི་ནི། །གང་ཅིའང་རུང་བ་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་ པའི་ནད་གཞིར་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་རྣོ་བའི་ཁ་ཟས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ།

对于根性胆热，山地水晶草，小豆克里希那帕尔尼配合，绿豆甘陀毗达利，哈热努卡巴拉酥油，以每一句所说的熬煮。即是说，根性胆热等每一句诗句所说的四种汤药也要服用。根性胆热是指布尼姆巴和卡拉达提克达。水晶草是乌希拉。甘陀毗达利是萨拉帕尔尼。哈热努卡是萨提那。
这些具有清凉功效的药物，与陆地动物的肉，分别用水煮沸，其汤汁配以青稞粥调和后冷却，加入白糖和蜂蜜服用。即是说，作为汤药配合的这些药物与陆地动物的肉用水分别煮沸，然后用其汤汁配制青稞粥。待其冷却后，加入白糖和蜂蜜。
同样地，肉汤要稍带酸味或不带酸味，加入炒酥油和白糖服用。即是说，同样用肉汤煮成的粥稍带酸味的给喜欢酸味的人服用，不喜欢酸味的人则给不带酸味而带甜味的，这些粥都要加入酥油、炒制后并加入白糖服用。
在饮食方法中所说的，轻盈且清凉的谷物，以及豆类和蔬菜，对血热疾病有益。即是说，在饮食方法章节中所说的谷物和豆类中具有轻盈和清凉特性的，同样具有轻盈和清凉特性的蔬菜，这些对血热和胆病都有益处。
前面所说的水，或者用五小根煮沸，冷却后或蜂蜜水，或者水果榨汁饮用。即是说，前面所说的六支药水中不含姜的那些可以饮用，或者用五小根煮沸后冷却的水，或者单纯的煮沸冷却水，或者蜂蜜水，或者水果汁，即用能降胆热的葡萄、杏子等水果榨汁过滤后煮沸冷却饮用。
大便阻塞时用芦苇和兔肉，风气重者用野兔肉，乌杜姆巴拉汁煮沸饮用最佳。即是说，血热病导致大便阻塞时，为了消除阻塞，用芦苇配合兔肉服用最佳。对于血热病中风气重且严重的，用野兔肉在乌杜姆巴拉汁中煮沸饮用最佳。
同样地，布拉嘎树和孔雀肉，尼亚格若陀树和家鸡肉。即是说，对风气重的血热病，用布拉嘎树汁煮孔雀肉服用有益。同样地，用尼亚格若陀树汁煮家鸡肉也如前所说最佳。
血热病的病因，无论是什么都应当避免。即是说，所有会引起血热和胆病的极重且猛烈的饮食都应当避免。

།བ་ཤ་ཀའི་ཁུ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ས་ནག་དང་ནི་སྐྱེར་ཁཎྜ། །སེང་ཕྲོམ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །འཐུངས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་ཡི་ནི། །ཁུ་བ་ ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་།།བཅས་པར་འཐུངས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བ་ཤ་ཀ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །བསྐོལ་བས་ཁྲག་ནི་མྱུར་སེལ་ཏེ། །དེ་ནི་འདི་ཡི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་བསྐོལ་བ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཚད་འབྲིང་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྲང་བཞི་ལ། །བཏགས་པ་ཞོ་གཉིས་བཏབ་བྱ་སྟེ། །གཤེར་བ་དེ་ནི་སྲང་གསུམ་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྲང་བཞིར་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །ས་ནག་ནི་སོ་ར་ཏི་ཞེས་ བྱ་བའི་སའོ།།ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འཐུངས་པས་ཀྱང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བ་ཤ་ཀ་ བརྡུངས་ཏེ་བཙིར་བའི་ཁུ་བས་ཀྱང་ཁྲག་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བ་ཤ་ཀ་དེས་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གམ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་མ་ལ་ཏི། །ནིམ་པ་ཤུག་པ་ཙནྡན་གཉིས། །སེང་ ཕྲོམ་བ་ཤ་ཏན་ཏུ་ལི།།ས་ནག་མད་ཡན་ཏི་ཀ། །ཉེའུ་ཤིང་དང་ཐལ་ཏྲེས་དང་། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ཤིང་མངར་རྣམས། །བསྐོལ་བ་གསུམ་པོ་ཁ་ར་དང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གསུམ་པོ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།མ་ལ་ཏི་ནི་མེ་ཏོག་ཛཱ་ཏིའོ། །ཙནྡན་གཉིས་ནི་ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་དམར་པོའོ། །ཏན་ཏུ་ལི་ནི་ཚོད་མའི་རྩ་ཙ་བུ་ལ་ཡི་ཞེས་བྱའོ། །ས་ནག་པོ་ནི་སོར་ཏིའོ། །མད་ ཡན་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་མིང་དུ་གྲགས་པའོ།།བ་ཤ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་བའོ། །ར་མཉེ་བ་གཉིས་ནི་ཀ་ཀོ་ལི་དང་། ཀྵི་ར་ཀ་ཀོ་ལི་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ཀུན་བསྐོལ་བ་ནི། །ལེགས་བསྒྲངས་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ནི་པ་ལའི་ཤིང་སྟེ། ཀིང་ཤུ་ཀ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེའི་ཤུན་པ་བསྐོལ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་ནས་ཁ་ར་བཏབ་པ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་པའམ། །ལྕི་བརྟ་སྤངས་བཙིར་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་ ལང་གི་ལྕི་བ་དང་རྟ་སྤངས་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་ནད་མདུད་པ་ཅན་འདྲར་འབྱུང་། །ཕུག་རོན་རྟུག་པ་སྦྲང་རྩིས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་རྨེའུ་ལྟ་བུ་ འམ།མདུད་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་བ་ལ། བྱ་ཕུག་རོན་གྱི་རྟུག་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འཐུངས་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེར་བྱུང་བ་ན། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་དང་ནི། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའམ་ར་ཡི་ནི། །མཆིན་པ་མཁྲིས་བཅས་རློན་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ ཞིང་འཛག་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྲག་དང་།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། རའི་མཆིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་རློན་པ་བཟའ་བར་བྱའོ།

把婆尸迦的汁液、毕里阳俱、黑土以及佉陀罗树脂、白芥子与蜂蜜调和后饮用，能够降伏血液和胆汁。或者把婆尸迦的汁液与糖和蜂蜜一起饮用也是同样的效果。单独用婆尸迦煎煮后饮用也能迅速消除血液，这是其中最好的药物。
关于中等剂量的说明：药物汁液四两，加入研磨成粉的二钱，液体应该是三两。这句话的意思是药物汁液四两中加入二钱粉末。黑土就是索拉提土。
或者用婆尸迦煎煮的汁液加入糖和蜂蜜一起饮用，也能像前面说的一样降伏血液和胆汁。或者单独用婆尸迦煎煮的汁液饮用也能消除血液和胆汁。或者把婆尸迦捣碎榨汁饮用也能消除血液。
为什么呢？因为这婆尸迦在所有消除和降伏血液和胆汁的药物中是最殊胜或最上等的。
把巴托拉、茉莉花、楝树、柏树、两种檀香、白芥子、婆尸迦、檀图利、黑土、玛德扬提迦、小树、夏利巴、两种拉姆涅巴、甘草等煎煮三次，加入糖和蜂蜜，能降伏血液和胆汁。
茉莉花就是茉莉花。两种檀香是指白檀和红檀。檀图利是一种蔬菜根，叫做查布拉。黑土就是索尔提。玛德扬提就是这个词的通用名称。婆尸是婆尸迦。夏利巴就是夏利巴。两种拉姆涅巴是指迦俱罗和牛奶迦俱罗。
煎煮木棉树和阿魏，过滤后加入糖有益处。木棉树就是帕拉树，也叫金修迦，把它的树皮煎煮后好好过滤加入糖能消除血液和胆汁。
或者加入蜂蜜和酥油，或者饮用牛粪和马粪榨取的汁液。就是说把牛粪和马粪榨取的汁液加入酥油和蜂蜜饮用也能消除血液和胆汁。
对于像结节一样出现的血病，鸽子粪便加蜂蜜有效。就是说对于血液和胆汁病形成如疮疡或结节状的，用鸽子粪便加蜂蜜调和后饮用是有效的。
当血液大量流出时，把干燥地方的生物的血液和蜂蜜调和后饮用，或者吃生的山羊肝脏连同胆汁。就是说当血液大量流出时，把干燥地方生物的血液和蜂蜜调和后饮用。或者当血液大量流出时，吃山羊的肝脏连同其胆汁一起生食。

།ཙནྡན་གླ་སྒང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །འབྲས་ཡོས་མུངྒ་པི་པི་ལིང་། །ནས་ནི་བ་ལའི་ ཆུར་སྦངས་པ།།ཁུ་བ་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་པ་སྲང་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་གཅིག་མཚན་མོ་སྦངས་ལ། ཕྱི་དེ་ཉིན་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་གྲང་མོ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཙནྡན་ པདྨ་པུ་ཤེལ་ཙེ།།ཁུ་བར་བོང་བ་བསྲེགས་བཅུག་ལ། །རབ་བསྒྲངས་ཁར་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་བཏགས་ཏེ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་དཀྲུགས་ཏེ་བཞག་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་བྱུང་བའི་དྭངས་མ་ལེགས་པར་ བསྒྲངས་པ་ལ།ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ནི་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་བདོ་བ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བོང་བ་བསྲེགས་པ་བཅུག་པ་ནི་སོ་ཕག་བསྲེགས་པ་བཅུག་པའོ། །བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཆུ་མང་སྦངས། །རྫ་བུམ་གསར་པར་དེ་བཞག་ནས། །མཚན་མོ་ཕྱི་རོལ་དབེན་པར་བཞག་།ནང་པར་ཆུ་ནི་བཙགས་ནས་སུ། ། སྦྲང་རྩི་བཏབ་ནས་པདྨ་ནི། །ཁ་ཕྱེའི་ཕྲེང་རྒྱན་ཆུ་དེ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་དུམ་བུར་གཏུབས་ཏེ་ཆུ་མང་པོའི་ནང་དུ་སྦངས་ལ། རྫ་མའི་བུམ་པ་གསར་པའི་ནང་དུ་ཆུ་དེ་བཞག་ནས། མཚན་མོ་ཕྱི་རོལ་དུ་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དཔྱངས་ཏེ་བཞག་ལ། ནང་པར་རས་ལ སོགས་པས་བཙགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ།པདྨ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་ལ་དྲི་ཞིམ་པོའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པར་བྱས་པའི་ཆུ་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔར་བཤད་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཁྲག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མཁྲིས་པའི་རིམས་སྐབས་བཤད། ། སྨན་ཁུ་དེ་ཡང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གང་རིམས་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་ལ་ཕན་པར་བསྟན་པ། མཁྲིས་པར་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཁུ་བ་དེ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་ཁུ་སྣ་ཚོགས་འདི་ཡིས་ནི། །མེ་དྲོད བསྐྱེད་པས་བད་ཀན་ཟད།།གལ་ཏེ་ཁྲག་མཁྲིས་མ་ཞི་ན། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེར་ཕན་པའི། །ར་ཡི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད། །དེ་བཞིན་བ་ཡི་འོ་མ་ནི། །ལྔ་འགྱུར་ཆུས་བསྐོལ་གདུས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་གིས་མེ་དྲོད་ བསྐྱེད་པར་གྱུར་པས་བད་ཀན་བསལ་ཅིང་ཟད་པར་གྱུར་ལ།གལ་ཏེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་རའི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བའི་འོ་མ་ཆུ་ལྔ་འགྱུར་དང་བསྲེས་པ་བསྐོལ་ཏེ་ གདུས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་བསྐོལ་བའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ཁ་ར་དཀར་པོ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་བཅའ་སྒ་ཛི་བ་ཀ་།བ་ལ་གཟེ་མ་ཟངས་རྩི་བ། །རེ་རེ་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། །འོ་མ་ཁ་ ར་མར་བསྐོལ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེ་དང་། བའམ་རའི་འོ་མར་བསྐོལ་བ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ཏེ། ལན་འགའ་ནི་རྒུན་འབྲུ་དང་བསྐོལ་བ་ནས། ལན་འགའ་ནི་ཟངས་རྩི་བའི་མར་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མར་དང་ ཁ་ར་དང་།འོ་མ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

白檀、甘松、水晶盐、炒米、绿豆、胡椒，以及大麦和岩盐用水浸泡，其汁液能够祛除血液和胆汁。即将六两水煮沸后冷却，在其中浸泡白檀等药材一两，过夜后第二天过滤取其冷汁，能够祛除血液和胆汁。
白檀、莲花、水晶盐等药材的汁液中加入焦骨灰，充分冷却后加入白糖和蜂蜜，能够祛除严重的出血。即将白檀等药材研磨后放入水中搅拌静置，取其上层澄清液充分冷却后，加入白糖和蜂蜜，能够祛除严重的出血和肿胀。所说的焦骨灰即是烧制的石灰。
将甘蔗切段，在大量水中浸泡，放入新陶罐中，夜晚悬挂在户外僻静处，清晨用布等过滤后加入蜂蜜，以盛开的莲花串作装饰，此水如前所述具有同样功效，能够祛除严重出血。
另外，在治疗胆热病时所说的药汁也应服用。即如前所述'治胆热用甘松和黑芥子'等方中所说的药汁也应服用。
这些各种药汁能够增强消化之火，从而消除痰湿。如果血液和胆汁未平，则对于其中风力较大者，可服用煮沸的羊奶。同样，也可服用牛奶加五倍水煮沸浓缩后的汁液。
小五根汤加蜂蜜和白糖煮沸也可以。即可用小五根与白糖煮沸的酥油服用。
葡萄、荜茇、吉祥草、岩盐、细辛、铜草，各味分别与奶煮沸，或者将奶、白糖、酥油煮沸都有益处。即将葡萄等药材各自与牛奶或羊奶及酥油煮沸服用有益，有时用葡萄煮，有时用铜草煮。或者将酥油、白糖和奶煮沸服用也有益处。

།གཟེ་མ་ཉེའུ་ཤིང་བསྐོལ་བའམ། །དེ་བཞིན་འདབ་བཞི་འོ་མར་བསྐོལ། །ཁྲག་ནི་ནད་བཅས་མྱུར་དུ་སེལ། །མཆོག་ཏུ་མཚན་ནས་འབྱུང་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་དང་ཉེའུ་ཤིང་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། ཡང་ན་འདབ་མ་ བཞི་པ་མ་ཤ་དང་།མུངྒ་དང་ཀྲིཥྞ་དང་། ས་ལ་པརྞི་བཞིའི་ལོ་མ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་གཅིན་གྱི་ལམ་ཕོ་མཚན་དང་། མོ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །རྐུབ་ལས་བྱུང་ལ་ཁྱད་པར་དུ། མོ་ཙ་ར་ས་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བའི་ལམ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་མོ་ཙ་ར་ས་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ལ་མོ་ཙ་ར་ས་ནི། །ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་གང་། །དེ་ནི་མོ་ཙ་ར་སར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་མྱུ་གུའམ། །འདབ་མ གཞོན་པའམ་བཅའ་སྒ་དང་།།ུ་ཤི་ར་དང་ཨུཏྤལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་གཞོན་ནུའམ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་འདབ་མ་དང་པོ་བྱུང་བ་དང་། འོ་མར་བསྐོལ་བ་དེ་བཤང་བའི་ལམ་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་བཅའ་སྒ་དང་། ཨུ་ཤི་ར་དང་། ཨུཏྤལ་ འོ་མར་བསྐོལ་བ་དེ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ཕན་ནོ།།ཁྲག་གི་ཚད་འཁྲུ་གཞང་འབྲུམ་གྱི། །གསོ་བ་དག་ཀྱང་འདིར་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་བཤད་པའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བའི་སྐབས་འདིར་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁྲག་གི་ གཞང་འབྲུམ་གྱི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྨན་ཁུ་འོ་མ་འཐུངས་ནས་ནི། །བཟའ་བའང་འོ་མ་ཉིད་དང་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་སྔར་བཤད་པ་དང་། འོ་མ་འཐུངས་ནས་བཟའ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་བཟའ་ ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ཉིད། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཁུ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅི་རིགས་པར་བསྐོལ་བ་འདི་དག་ཉིད་དང་། མར་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཡང་བཏུང་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བ་ཤ་ཀ་རྩ་རྩེར་ བཅས་བརྡུངས།།ཆུ་ནི་བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་ནི། །བསྐོལ་ཏེ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་གྱུར་པ། །དེ་དང་མར་ནི་བཙོ་བར་བྱ། །དེ་ཡི་མེ་ཏོག་ནང་བཅུག་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །མཁྲིས་སྐྲན་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་སྙིང་ནད་མིག་སེར་དང་། །རབ་རིབ་མགོ་ འཁོར་མེ་དབལ་དང་།།སྐད་འགགས་པ་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀའི་རྩ་བ་དང་། ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་། རྩེ་མོར་བཅས་པ་དེ་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་ལ། སྨན་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། ཆུ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་ལས་བརྒྱད་ཆ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལུས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་མར་སྲང་བརྒྱ་བཙོས་ལ་མར་གྱི་བཞི་ཆར་བ་ཤ་ཀའི་མེ་ཏོག་ནང་དུ་བཅུག་ལ། དེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཟོས་པས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པ་ལ་ཤ་ཡི་མྱུ་གུའི་ཁུར། །དེ བཅུག་མར་ནི་བསྐོལ་བ་དག་།སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ཁྲག་ནད་སེལ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

煎煮芝麻和小树，或者同样用牛奶煮四叶草，能迅速祛除带病的血液，尤其对从生殖器官流出的血液有效。
也就是说，用牛奶煮芝麻和小树，或者用四种豆类：豌豆、绿豆、黑豆和萨拉帕尼叶子煮的牛奶，能祛除血液和胆汁疾病。其中最好的或特别的是对从男性生殖器和女性生殖器流出的血液有效。
对于从肛门流出的血液，特别是服用莫查拉萨会有效。
也就是说，对于从排便通道流出的血液和胆汁，服用用莫查拉萨煮的牛奶会有效。
关于莫查拉萨：是指木棉树的汁液，这就是所谓的莫查拉萨。
榕树的嫩芽或幼叶，或姜黄、香根草和莲花都有效。
也就是说，用榕树的嫩芽或初生的榕树叶与牛奶煮，对从排便通道流出的血液有效。或者用姜黄、香根草和莲花与牛奶煮，对向下流出的血胆有效。
血热性腹泻和痔疮的治疗方法也应在此运用。
也就是说，在这个从排便通道流出血液和胆汁的情况下，也应该采用治疗血热性腹泻和血性痔疮的方法。
服用药汤和牛奶后，食物也要与牛奶一起食用。
也就是说，服用前面所说的药汤配方和牛奶后，食物的形式也要与之相配合食用。
这些药汤配方也可以用煮成的酥油服用。
也就是说，前面所说的各种煮制的药汤配方，以及用这些药材煮成的药用酥油也可以饮用和使用。
将婆沙迦根连同顶端捣碎，放入八倍的水中煮，剩余八分之一，与酥油一起煮。放入其花后冷却，加入蜂蜜可以消除血胆病、胆结、发热、呼吸困难、咳嗽、心病、黄疸、目眩、头晕、火病和声音嘶哑。
也就是说，将婆沙迦的根、枝、叶和顶端一起在臼中捣碎，药材三十二两，放入二百五十六两水中煮，剩余八分之一即三十二两，放入一百两酥油煮，在酥油的四分之一处放入婆沙迦花，待其冷却后加入蜂蜜食用。食用后能消除血胆等疾病。
用波罗叶树嫩芽的汁液，放入其中煮制的酥油，加入蜂蜜可以祛除血病。狗舌草也是如此。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ལ་ཤའི་མྱུ་གུ་ཁམ་བྱེ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འདིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་མ་སྨོས་པ་ལས་ནི་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བྱས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་པ་ལ་ཤའི་ཕྱེ་མ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག ལ་དྲང་སྲོང་ཤན་ཀས་བཤད་པའི་ཚད་བཞིན་དུ།སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བརྒྱད་ཆ་བཅུག་ལ། ཤ་ན་ཀས་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤན་ཀས་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི། །སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་རིམ་གྱིས། །ཆུང་ངུ་སྣུམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ལྡེ་གུ་བཞི་ཆ་དྲུག་པ་དང་། །བརྒྱད་ ཆ་དང་ནི་སྦྱར་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྨན་མར་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཟོས་པས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཀྱི་ལྕེ་བའི་རང་གི་ཁུ་བ་དང་། ལྡེ་གུའི་ནང་དུ་མར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་ནི་སྤྱི་བག་བད་ཀན་བཅས། །མདུད་པར་ཆགས་ནད་མགུལ་པར་བྱུང་། །ུཏྤལ་སྡོང་བུ་བསྲེགས་ཐལ་བ། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བལྡགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགུལ་པའི་ལམ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་སྤྱི་བག་དང་བཅས་པར་ འབྱུང་ཞིང་བད་ཀན་དང་འདྲེན་མར་བྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མདུད་པར་ཆགས་པ་སྟེ། ཁྲག་གི་ནང་དུ་མདུད་པ་ཤའི་རྨེན་བུ་ལྟ་བུ་ཆགས་པའི་ནད་ལ་ནི། ཨུཏྤ་ལའི་སྡོང་བུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ཞུན་མར་དུ་སྦྱར་ཏེ་བལྡགས་ན་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །པདྨ་ཨུཏྤ་ལ་གེ་སར་དང་། །པྲི་ ཡང་ཀུ་དང་མ་དུ་ཀ་།རེ་རེའི་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་གེ་སར་གྱི་ཐལ་བ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་གེ་སར་གྱི་ཐལ་བ་དང་། པྲི་ཡང་ཀུ་སྟེ་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། མ་དུ་ཀའི་ཐལ་བ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཞུན་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ བལྡགས་ན་ཕན་ཡོན་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ།གྲེ་བ་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བ་སྤྱི་བག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་ནི་བཤང་བའི་ལམ་ནས་ནི། །འབྱུང་བར་བྱེད་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །འཇམ་རྩི་བཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བའི་ལམ་ ནས་འབྱུང་བའི་ཁྲག་གི་ནད་ལ་ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ།འཇམ་རྩི་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ལས་བྱའོ། །སྣ་ནས་ནད་ཅན་ཁྲག་བྱུང་ན། །སྣ་སྨན་གཏང་ཞིང་བླུགས་པར་བྱ། །སྔར་བཤད་ སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་དང་།།འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུགས། །འོ་མ་སོགས་ཆུ་ཁ་རར་བཅས། །ཡང་ན་ཆུ་ནི་འབའ་ཞིག་ཕན། །སེའུ་འབྲུའི་མེ་ཏོག་ཁུ་བའམ། ། མྲའི་རུས་པ་དཱུར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནས་བྱུང་བའི་ཁྲག་ནད་བསལ་བ་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བའི་ཆོ་ག་ འོ་མ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཁུའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྨན་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཁར་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་ཁ་རར་བཅས་པའམ། ཡང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བླུགས་པ་ བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སེའུ་འབྲུའི་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་སྣར་བླུད་ན་ཕན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་མྲའི་རུས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་རྩ་དཱུར་བའི་ཁུ་བ་སྣ་ལས་ནད་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །བསིལ་སྨན་སྡེ་ཚན་གཏོགས་པ་དག་།བསྐུ་དང་བྱུག་ལ་སོགས་ལས་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསིལ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དག་ཀྱང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་སྨོས་པའི་དཱུར་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་ལས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

对此，煮沸巴拉夏树芽的汁液，在此未说明特殊词语，应加入四倍的酥油，在其中加入四分之一酥油量的巴拉夏粉末。按照仙人商迦所说的量，加入八分之一酥油量的药膏。按照商那迦所说的方法饮用。其中商迦所说的方法是：'依次煮沸药汁，少量油脂是纯净的，药膏四分之一、六分之一和八分之一相配。'
食用如此配有蜂蜜的药用酥油，能够降伏血胆病。同样，按照此法，将舌草自身的汁液和药膏中加入酥油煮沸，也能降伏血病和胆病。
'血病伴有痰液，结节病生于喉部，乌特帕罗茎烧灰，和酥油蜂蜜一起舔食。'对此，从喉部通道出现的血病伴有痰液，同样有结节，即在血中形成如肉瘤般结节的病，用乌特帕罗茎烧成的灰与蜂蜜和酥油调和后舔食即可消除。
'莲花、乌特帕罗花蕊和，普利扬古与末度迦，各自配制亦如是。'对此，同样用莲花花蕊的灰、乌特帕罗花蕊的灰、普利扬古即甘地普利扬古烧成的灰、末度迦的灰，每一种都与酥油和蜂蜜调和成药膏舔食，功效与前相同，能消除从喉部出血等特征的病。
'血从大便道中出，特别推荐灌肠法。'对此，对于从大便道出血的病，特别推荐灌肠疗法，其灌肠药也应用消除血胆的药物配制。
'鼻出血病者若现，应施鼻药并灌注，如前所说药汁方，牛奶糖浆树汁注。牛奶等水加糖浆，或者单用水亦可。谢乌果之花汁或，庵罗骨与杜尔瓦效。'对此，为消除鼻出血病，应施用鼻药灌注等方法，如牛奶灌注等配制。同样，如前所说的药汁配方和单味药也应施用。同样，牛奶等加糖浆，或水加糖浆，或单用水灌注都是值得推荐的。或者用谢乌果花汁灌鼻有效，同样，庵罗骨煮汁或杜尔瓦草汁对鼻出血有效。
'凉药类别所属者，涂敷等事中应用。'对此，凉药类别也能消除血胆病，应在涂抹、敷用等处使用吐药等类别中所说的杜尔瓦和刺蒺藜等药物。

།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་དང་། ལུས བཅིང་བ་དང་།སྨན་མར་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །མཁྲིས་པའི་རིམས་སེལ་བཤད་པ་གང་། །ཕྱི་ནང་ལས་བཏུང་སྨན་དེ་དང་། །གློ་རྡོལ་བར་ནི་གང་ཕན་པ། །དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་སེལ་བའི་སྨན་ཕྱི་ ནས་བསྐུ་བ་དང་ནང་ནས་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གློ་རྡོལ་བ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ལུད་པ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་ནི་འདིའི་གསོ་བའི་རིམ་པ་འདི་སྐབས་ ཡིན་པས་ན།འདིའི་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་མ་འདྲེས་རླུང་ལས་བྱུང་། །དང་པོར་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བྱ་ཞིང་། །ཤ་ཁུ་ཐུག་པ་ཡུ་ཤ་སོགས། །རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་སྣུམ་པ་དང་། །དུད་བདུགས་ལྡེ་གུ་བསྐུ་དང་དུགས། །ཆུ་བླུགས་ལུས་བཅིང་དག་གིས་གསོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ནད་གཞི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རླུང་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ནི། དང་པོར་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་སྣུམ་བག་དང་བཅས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། ལྡེ་གུ་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལུད་པའི་ནད་གསོ་བར་བྱའོ། །བཤང་རླུང་འགགས་ལ་འཇམ་རྩིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་འཕྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བ་འགགས་པར་འགྱུར་བའི་ནད ལ་ནི།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་བཅས་ཞུན་མར་འོ་མ་ནི། །ཟས་ཀྱི་སྔོན་བཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཞུན་མར་དང་འོ་མ་ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཏང་ཞིང་འཐུངས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་བཅས། སྣུམ་བཅས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །སླེ་ཏྲེས་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས། །རེ་རེ་སྲང་སུམ་ཅུའི་ཁུ་བར། །མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ། །རླུང གི་ལུད་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་དང་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་བསྐོལ་ལ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་མར་ཁུ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྨན་མར་གྱིས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཞིང་ཕོ་ བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀྵ་ར་ར་སྣ་ཤུ་དག་དང་། །ཤིང་ཀུན་པ་ཏ་ཤིང་མངར་དང་། །འུ་སུ་ཞོ་གཉིས་མར་བྲེ་གང་། །ཚ་བ་ལྔ་དང་བཅས་པ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་བའི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །འཐུངས་རྗེས་ཐུག་པ་བླུད་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བཅས་སྙིང་། །རྩིབ་ལོགས་ཕོ་ བའི་སྐྲན་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡབ་ཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས། ཞུན་མར་བྲེ་གང་ཞེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། ཚབ་ལྔ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ཞིང་རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་བར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐོལ་ཏེ་མར་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ དེ་ལས་ཅི་རན་ཙམ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་བླུད་པར་གྱུར་ན།དེས་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བའོ།

等等所说的是包括注入药水、包扎身体、熬制药油等。
对于胆病热病的治疗方法是什么？外用内服的药物以及对于肺破裂有益的药物，这些也对血病和胆病有益。
关于这一点，在治疗热病时，用于治疗胆热病的外敷和内服等药物，也对血病和胆病有益。同样，对肺破裂有益的药物，也因为能祛除血病和胆病而有益。
《医方明鉴·八支要义释》由大师月喜所作，此为医疗品第二章的注释。
现在将讲解咳嗽的治疗章节。
现在是讲解这个治疗的时候了，所以开始讲述这个治疗方法。
单纯由风引起的咳嗽，首先应该用油性药物治疗，以及肉汤、汤羹、鱼汤等，用能降伏风的药物煎煮成油性药物，以及熏烟、涂抹软膏和热敷，注入药水、包扎身体等方法进行治疗。
对于单纯由风引起而未与其他病因混合的咳嗽，首先应该用酥油等油性配方治疗。同样，应该用肉汤等能降伏风的药物煎煮成具有油性的药物来治疗，还要用烟熏、软膏涂抹等方法来治疗咳嗽病。
对于大便和下行风阻塞的病症，应该用温和导泻剂治疗。
对于大便和下行风（即排气）阻塞的病症，应该用温和导泻剂从下部治疗。
对于伴有胆病的（咳嗽），应在进食前服用酥油和牛奶。
对于由风引起但伴有胆病的咳嗽，应该在进食前服用酥油和牛奶来治疗。
对于伴有痰病的（咳嗽），应该用含油的泻药来治疗。
对于由风引起但伴有痰病的咳嗽，应该用含油的泻药来治疗。
取獐牙菜和刺天茄各三十两，用其煎汤三十二两油来煮，能祛除风咳并生发胃火。
将獐牙菜和刺天茄各三十两，用煎煮法煮成汤剂，在其汤中加入三十二两油脂煮制，这种药油能祛除由风引起的咳嗽并能生发胃部的消化之火。
碱、茅香、白芷、阿魏、甘草、细辛各二钱，酥油一升，配合五辛香料和十种根药的汤剂煮制。服用后饮用汤羹，能祛除咳嗽、呼吸不适以及心脏、肋部、胃部的瘤病。
将碱等药物各二钱，酥油一升（即三十二两）放入其中，与五辛香料一起煮制，在十种根药的汤剂中用油的四分之一（即八十两）煮制，从这八十二两油中取适量服用，之后饮用汤羹，就能祛除咳嗽等病症。

།འདིར་ཚ་བ་ལྔ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་གཞུག་གོ། །ར་སྣ་ཉེའུ་ཤིང་རྩ་བ་བཅུ། །སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་ཚད་དུ་བྱ། །རྒྱ་སྲན་རྒྱ་ཤུག་ནས་དག་ནི། ། ར་ཤ་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་དང་། །ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་བསྐོལ། །དེ་དང་མར་ནི་བྲེ་བཞི་བསྐོལ། །འོ་མ་མར་མཉམ་ཛི་བན་ཏི། །ལ་སོགས་སྲང་ཆར་བྱས་ཏེ་བརྟག་།རླུང་གི་ནད་ལ་བླུད་པ་དང་། །སྣར་བཏང་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་སྦྱར། །ལུད་པ་རྣམ་ལྔ་མགོ་འདར་དང་། །མོ་མཚན ཆུ་སོར་ན་བ་དང་།།ལུད་ཀུན་ལུས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནད། །མཆིན་བཅས་སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ར་སྣ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རྩ་བ་བཅུ་པ་སྟེ། སྨན་སྣ་བཅུ་གཉིས་པོ་སྲང་རེ་གཞལ་བའི་སྲང་བཅུ་གཉིས་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་དང་། ནས་ཏེ་ གསུམ་པོ་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་།ར་ཤ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེ་དང་མར་དང་། འོ་མ་བྲེ་བཞི་བཞི་སྟེ། སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཛི་བན་ཏི། ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེའི་ཆར་བྱས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་ པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་བརྟ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱས་ལ།རླུང་གི་ནད་ལ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱིན་པས་ལུད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མགོ་འདར་ཞིང་འདམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་རླུང་གི་ནད་སྣ་ཚོགས་དང་། མཆིན་པའི་ནད་དང་བཅས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བི་ད་རི་སོགས་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །ལྡེ་གུ་མར་བསྐོལ་ལུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། ལྡེ གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་ལུད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་མངར་ཨ་ཤྭ་ཀའི་ས་བོན། །བྱི་དང་ག་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཤུག་པ་ཁ་རུ་ཚ་མར་བསྐོལ། །ཡང་ན་དེ་ཕྱེ་མར་དང་སྦྲུས། །ལྡེ་གུ་བྱིན་ལ་ར་ཡི་ནི། །འོ་མ་བླུད་ན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་ཨ་ཤྭ་ཀའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཁ་རུ་ཚ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འཐུངས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་ན་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲུས་ཏེ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡགས་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་རའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོང་ག་ར་སྣ་བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་། །བར་གྱི་ཀྵ་ར་དེའི་ཕྱེ་མའམ། །མར་དང་རན་ཙམ་བླུད་གྱུར་ན། །རླུང་གྱུར་བད་ཀན་བཅས་ལུད་པ། ། དབུགས་མི་བདེ་དང་སྐྱིགས་བུ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མའམ། མར་གྱིས་ཚད་ནད་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་བླུད་པར་གྱུར་ན། རླུང་ལས་གྱུར་བའི་བད་ཀན་བཅས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱི་ཚེར བ་དང་བཅའ་སྒ་དང་།།ཟུར་པ་རྒུན་འབྲུ་ཁར་དཀར། །ཀར་ཀ་ཏ་ཡི་སྲིང་གི་ནི། །ཏིལ་མར་དང་ནི་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་བལྡགས་པས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་ འགྱུར་རོ།

此处五种热药每种各放入二钱。
马鼻、小木根茎十种，称量十二两为度。
豌豆、枣子、大麦，以及羊肉五十两，水五百一十二两煮。
与此同煮四升酥油，牛奶与酥油等量，以及枳瓦提等药，按比例称量后调配。
用于风病时服用，以及鼻部用药、软膏涂敷。
五种咳嗽、头颤动、女阴和小便疼痛、所有咳嗽、身体一侧疾病、以及与肝相关的上部风病都能治愈。
即：药物马鼻、小木和十种根茎，这十二种药各称一两共十二两，豌豆、枣子和大麦三种各八两，羊肉五十两，水五百一十二两煮，煮至剩四分之一，与酥油和牛奶各四升（即一百二十八两），以及枳瓦提、马鞭草等药各等分制成糊状，与煮好的酥油调和，需要仔细观察确认是否调和得当。
用于风病时饮用等，能治愈五种咳嗽，以及头颤抖等病，遍及全身和身体一侧的各种风病，并能治愈伴有肝病的症状。
煮维达利等药类，制成糊状与酥油同煮能治咳嗽。
即：煮维达利等药类的汤汁是酥油的四倍，糊状物是酥油的四分之一同煮的药油能治愈咳嗽。
甘草、阿输迦种子、毕达迦、醋粉、杜松、岩盐与酥油同煮。或者将其粉末与酥油调和，制成糊状服用后饮用羊奶能治咳嗽。
即：甘草和阿输迦种子等药与岩盐一起煮，其汤汁是酥油四倍量同煮的药油饮用后，随后饮用羊奶能治愈咳嗽。或者将甘草等药物研成粉末与酥油调和制成糊状服用，之后饮用羊奶也能治愈咳嗽。
冬瓜、马鼻、毕达迦、阿魏、岩盐、胡椒，以及中间的碱，其粉末或与适量酥油服用，能治愈风引起的痰咳、呼吸不畅、呃逆和消化力弱。
即：冬瓜等药物的粉末或用酥油按照治愈病症等情况观察后服用，能治愈风引起的伴有痰的咳嗽。
蒺藜、荜茇、诃子、葡萄、白糖、螃蟹姐妹与芝麻油调制成糊状，能治愈风引起的咳嗽。
即：蒺藜等药物与芝麻油调和成糊状服用能治愈风引起的咳嗽。

།བྱི་ཚེར་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །བར་གྱི་ཟུར་པ་ཀར་ཀ་ཏི། །བུ་རམ་རྙིང་དང་ཏིལ་མར་དང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། བུ་རམ་རྙིང་པ་དང་། ཏིལ་མར་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ཏེ་བལྡགས་ན་ཡང་རླུང་ ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་དེ་བཞིན། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་ བཞིན་དུ་ལུད་པ་སེལ་ཏོ།།ཆུ་དྲོན་དག་དང་པི་པི་ལིང་། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ་གཉིས་ཆུར་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་བས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །བཅའ་སྒ་ཁར་ཞོ་ག་ཆུའམ། །པི་པི་ལིང་ཕྱེ་ཞོར་བཏབ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བའམ། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་ཞོར་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཆང་ངམ་ཞོ། །ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་རྩ་བ་ཚི་གུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ ལ།ཆང་ངམ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་ལྡེ་གུ། །མར་བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་མར་དང་བརྔོས་ཏེ་རྒྱམ་ཚར་བཏབ་པ་ཆང་ངམ་ཞོའམ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ བས་ཀྱང་རླུང་ལ་ཕན་ནོ།།ལུད་པ་ཆམ་བཅས་དུད་པ་ནི། །སྣུམ་བཅས་ཆོ་གས་བདུག་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་དུད་བརྔུབ། །འོ་མ་ཤ་ཁུར་བཅས་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཆམ་པ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་དང་ལྡན་པར་བཟའ་བ་དང་བཅས་པར་སྔར་དུད་པས་ བདུག་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྣུམ་གྱི་དུད་པ་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཆོ་གས་བརྔུབ་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་དུད་པ་དེ་ཡང་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པར་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། ། གྲོང་ཆུ་རླན་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཤ་།སཱ་ལུ་ནས་གྲོ་དྲུག་ཅུ་པའམ། །མ་ཤ་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཡི། །ཡུ་ཤ་དག་དང་ཟོས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོང་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང་། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་ན་ཡང ལུད་པ་ཆམ་པ་ཅན་ལ་ཕན་ནོ།།ལ་ལ་ཕུད་དང་པི་པི་ལིང་། །བྱིལ་རྐང་དོང་ག་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ར་སྣ་ཟི་ར་པ་ལ་ཤ། །ཀྲིཥྞ་པརྞི་ཟུར་པ་དང་། །མ་ནུ་བསྐོལ་བར་སྣུམ་སྐྱུར་དང་། །ལན་ཚྭར་བཅས་ཐུག་རླུང་གྱུར་བླུད། །རྐེད་པ་ལྟོ་སྙིང་རྩིབ་ལོགས་ན། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ སྐྱིགས་བུ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་དང་སྐྱུར་བག་དང་ལན་ཚྭར་བཅས་པའི་ཐུག་པ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་རྐེད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྩ་བ་ བཅུ་པའི་ཁུ་བར་ནི།།ཚ་བ་ལྔ་དང་བུ་རམ་བཅས། །ཏིལ་དང་བཅས་པའི་ཐུག་པ་བླུད། །ཡང་ན་འོ་ཐུག་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་ལྔ་དང་བུ་རམ་བཏབ་པ་ལ་ཏིལ་མར་འབྲས་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་དང་ བཅས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་། རྐེད་པ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是关于荆棘、山椒、胡椒、卡卡提果、陈旧糖蜜、芝麻油制成的糊状物，应当舔食。即将荆棘等药材研磨成粉末，与陈旧糖蜜、芝麻油调制成糊状，舔食可以治疗由风引起的咳嗽。
同样，荜茇、胡椒以及卡卡提果，即荜茇和胡椒与糖蜜调制成的糊状物也能治疗由风引起的咳嗽。用卡卡提果制成的糊状物同样也能治疗咳嗽。
温水与胡椒及岩盐一起服用。即胡椒和岩盐用温热适宜的水调制服用，也能治疗由风引起的咳嗽。
荜茇与糖和酸奶清水，或胡椒粉加入酸奶中服用。即荜茇与糖和酸奶清水调制，或将胡椒粉加入酸奶中服用，也能治疗由风引起的咳嗽。
杜松子与酒或酸奶、酸奶清水调制服用。即将杜松根研磨成粉末，与酒或酸奶清水调制服用，也能降伏由风引起的咳嗽。
或者胡椒糊状物与酥油炒制并加入岩盐也有效。即将胡椒制成糊状物与酥油炒制并加入岩盐，用酒或酸奶或酸奶清水调制，对风病有效。
对于伴有感冒的咳嗽，应当用含油的方法熏蒸，对于呃逆和呼吸不畅也要吸入熏蒸，并食用含有牛奶和肉汤的食物。即对于伴有感冒的咳嗽，应当食用含有牛奶和肉汤的食物，并按照前面所说的油性熏蒸方法进行熏蒸吸入，同样对于呃逆和呼吸不畅的治疗，在下文中所说的熏蒸方法也要在食用含有牛奶和肉汤的食物之后进行吸入。
城市和水中的湿生动物肉，稻米、大麦、六十日稻，或绿豆、阿德玛库布塔的汤食用有效。即食用城市中的动物和水生动物的肉汤，以及稻米等，对伴有感冒的咳嗽有效。
拉拉普德、胡椒、比朗康、冬瓜、齐特拉卡、拉斯纳、孜然、帕拉夏、克里希纳帕尼、祖巴和玛努煮成的汤加入油、酸味和盐分，对风引起的咳嗽服用。能治疗腰部、腹部、心部、肋部疼痛、呼吸不畅和呃逆。即用拉拉普德等煮成的汤加入酸味和盐分的汤剂，对风引起的咳嗽者服用，这能治疗风引起的咳嗽和腰部等疾病。
在十种根煮成的汤中，加入五种辛香料和糖蜜，与芝麻一起煮成汤服用。或者牛奶汤加入岩盐。即在十种根煮成的汤中加入五种辛香料和糖蜜，用芝麻油煮米成汤，加入酸味和盐分，如前所述服用，这能治疗风引起的咳嗽和腰痛等病症。

།ཡང་ན་འབྲས་འོ་མར་བཙོས་པའི་འོ་ཐུག་ལ་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་། རྐེད་པ་ན་བ་ ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཉ་དང་ཁྱིམ་བྱ་ཕག་རྒོད་ཤ་།མར་དང་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །ཚོད་མ་རྒྱ་སྣེའུ་པ་ཡ་སྱེ། །ནི་ཤན་ན་ཀ་ལུད་པ་འཇོམས། ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ལོ་འབྲས་དང་། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་སྐོམ་པོའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ཏིལ་མར་སོགས་སྣུམ་འོ་མ་དང་། །བུ་རམ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུའི་ཟས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལུད པ་ལ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་སྟེ།ཏིལ་མར་དང་། ཞག་དང་། རྐང་དང་། ཞུན་མར་དང་། འོ་མ་དང་། བུ་རམ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་གཡོས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་ཕན་ནོ། །ཞོ་ག་ཆུ་ཞོ་རང་སྐྱུར་ཆང་། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་ཆུ་བླུད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་ པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཞོ་ག་ཆུ་དང་།ཞོ་དང་རང་སྐྱུར་ཏེ་ཀན་ཛི་དང་། ཆང་དང་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོའི་ཁུ་བར་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་བཅས། །ཞུན་མར་གྱིས་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཞུན་མར་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་པོ་སོན་ཆ་ཏང་བལ། །མ་དུ་ཀ་ནི་བསྐོལ་ཆུས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས པ་ལ་ནི།པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །ཤིང་མངར་པོ་སོན་ཆའི་ལྡེ་གུ། །བི་དབུ་རམ་ཤིང་ཁུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་མངར་དང་པོ་སོན་ཆ་ལྡེ་གུ་བྱས་ཤིང་ཆུ་འཐགས་སུ་བྱས་པ་ལ། བི་ད་རིའི་ཁུ་བ་དང་། བུ་རམ་ ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ།།མཁྲིས་ལུད་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་ལ། །དུར་བྱིད་མངར་བའི་སྨན་སྦྱར་བཏང་། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བའི་སྨན། །སྐྱུག་སྨན་ཕྱིར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་ཤས་ ཆུང་ཞིང་སྲ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་སྦྱར་བ་དག་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ནད་ སྦྱངས་ནས་ནི་ཐུག་པ་སོགས།།བསིལ་དང་མངར་དང་སྣུམ་པ་སྤྱད། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བ་དང་། །རྩུབ་པ་དང་སྦྱར་གྲང་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་གཉིས་ཀྱིས་ནད་སྦྱངས་པར་གྱུར་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ བསིལ་བ་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་པ་དང་།མངར་བའི་རོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་མེད་པའི་རྩུབ་བག་བླུད་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཁ་ ར་སྐྱུ་རུ་ར།།རྒུན་འབྲུ་ཨུཏྤལ་ཙནྡན་དཀར། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །བད་ཀན་བཅས་ལ་ན་ལེ་ཤམ། །གླ་སྒང་དང་ནི་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།

或者将大米熬煮成牛奶粥加入岩盐服用，也能消除由风引起的咳嗽、腰痛等症状。
鱼肉、家禽肉、野猪肉配以酥油和岩盐也有益处。这是说，食用鱼等肉类配以酥油和岩盐，其功效与前述相同。
蔬菜如芥菜、婆罗门参、尼珊那迦能止咳，刺柏果实和嫩萝卜干也有益处。这是说，芥菜等蔬菜对风等引起的咳嗽有益。
芝麻油等油脂、牛奶、糖蜜、甘蔗汁食物。这是说，对风引起的咳嗽，芝麻油等油脂，即芝麻油、动物油脂、骨髓、酥油、牛奶、糖蜜、甘蔗汁烹制的食物食用有益。
酸奶清、酸奶、自然发酵酒、酸果汁饮用有益。这是说，对风引起的咳嗽，饮用酸奶清、酸奶、自然发酵的甘吉酒、酒和酸果如醋栗等酸果汁加入岩盐有益处。
对于胆病咳嗽伴有痰，用酥油制成的催吐药有益。这是说，对胆病引起的咳嗽伴有痰时，服用催吐用的酥油进行清除有益。
同样，波森查、棉花、马度迦煮水。这是说，同样对胆病引起的咳嗽伴有痰时，服用波森查等药物煮水进行清除有益。
甘草、波森查制成糊，与毗达利、甘蔗汁调配。这是说，或者将甘草和波森查制成糊状并研磨成水，与毗达利汁和甘蔗汁调配服用进行清除有益。
对胆咳痰少者，杜蕾得配甘味药服用。痰多者用苦味药，为催吐而施用。这是说，对胆病引起的咳嗽痰少而坚实者，应服用杜蕾得、葡萄等甘味药物调配作为泻药。同样，对胆咳痰多者，应以杜蕾得、普谢则等苦味药物调配作为催吐药使用。
净化病后用汤等，凉、甜、油性食用。痰多者配苦味和涩味，冷汤饮用。这是说，用催吐药和泻药两种方法净化病后，应食用汤等食物，且应充分冷却、具有甜味、油润无涩味。对痰多的胆病，应饮用配有苦味药物的汤等，且无油性而带涩味。
胆病引起者，白糖、诃子、葡萄、莲花、白檀香，以蜂蜜调配成糊剂给予。伴有痰者，加入诃子、姜黄给予。这是说，单纯由胆病引起的咳嗽，应给予白糖、诃子等药物制成的糊剂。

།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་དང་བཅས་པའི་སྨན་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་དང་བཅས་པའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་ པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་མེད་པའི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་མར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ།།མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་ཤ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་ཚད་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་ལྔ་བཅུ་པི་པི་ལིང་། ། སུམ་ཅུ་ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྦྱར། །སྦྲང་རྩི་འམ་བ་ཡི་ལྕི་བའམ། །བེའུ་གཞོན་ལྕི་ཁུར་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ནི་གོ་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བ་ལང་གི་ནུ་སོར་འདྲ་བའི་རྒུན་འབྲུ་སྦོམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་རྡོག་མ་ལྔ་བཅུ་དང་། པི་པི་ལིང་རྡོག་མ སུམ་ཅུ་དང་།ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྟེ་འདི་དག་སྦྱར་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པའམ། བའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བའམ། བེའུ་གཞོན་ནུ་ནུ་ཞོ་འཐུངས་པའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒུན་འབྲུ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །མ་ནུ་འབྲས་ཡོས་གླ་ སྒང་དང་།།ཟུར་པ་དཀར་དང་ར་སྣ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་སྦྱར། །ལྡེ་གུས་སྙིང་ནད་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་ནི་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངར་བའི་སྨན་དང་སྲོག་ ཆགས་ནི།།སྐམ་སའི་ཤ་དང་ནས་དང་ནི། །ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་མུངྒ་སོགས། །ཡུ་ཤ་དང་ནི་ཚོད་མ་དང་། །ཁ་བ་ཚད་ལྡན་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །ཁ་བ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ ཤ་ཁུ་དང་།སྨན་མངར་པོ་རྒུན་འབྲུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། མོན་སྲན་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་སྨན་ཁ་བ་དང་།སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆུང་སཱ་ལུ་དང་། །དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་དང་། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་སྨན་ཤ་ཁུ་དང་བཟའ་བ་ཕན་ནོ། །བཏུང་བར་ ཁ་རའམ་རྒུན་ཆུ་འམ།།བུ་རམ་ཤིང་ཁུའམ་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་བཏུང་བ་ནི་ཁར་དང་རྒུན་འབྲུ་བསྲེས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ་འོ་མ་བླུད་པ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་པར་ར་ མཉེ་བ།།བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་མེ་ད་གཉིས། །བ་ཙ་ཀ་དང་ལི་དོང་གྲ། །ཤ་ཁུ་དང་ནི་འོ་མ་འམ། །ཐུག་པའམ་ཡུ་ཤར་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རྒུན་འབྲུ་དང་ནི་པི་ པི་ལིང་།།རྩ་ཡི་རྩ་བ་ལྔར་བཤད་དང་། །ཆུར་བསྐོལ་བ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུད། །ཡང་ན་དེ་ཡིས་ཐུག་པ་བསྐོལ། །ལེགས་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ ལུད་པ་ལ་ནི་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་པ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་རར་བཅས་པའམ།ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

对于伴有痰病的胆病所致咳痰，应将诃子和獐竹香配合糖等药物调制成糊剂服用。对于风病，则配合酥油有效。即对于伴有风病的胆病咳痰，应服用不含诃子和獐竹香的糖等药物并配合酥油。酥油、芝麻油、糖蜜、白糖、蜂蜜调制的糊剂，应根据病因等情况适量配制。
五十颗葡萄、三十颗胡椒、一两白糖调配，用蜂蜜或牛粪汁或吮吸母乳小牛犊的粪汁调制成糊剂。这里的葡萄是指名为戈达那的如牛乳头般粗大的葡萄，取其五十颗，胡椒三十颗，白糖一两，将这些配以蜂蜜调制成糊剂服用，或用牛粪汁，或用吮吸母乳小牛犊的粪汁调制服用。
桂皮、肉豆蔻、三辛香、葡萄、胡椒根、曼努果、炒米、獐竹香、白芷、印度防风、诃子、余甘子，配以白糖、蜂蜜、熔化的酥油调制的糊剂可治疗心病和咳嗽。
甘味药物和动物、干地肉类、大麦、小麦、野生小麦、绿豆等，以及肉汤和蔬菜，苦味适量配制的糊剂，配以苦味和蜂蜜，对痰病偏重者有效。即对痰病偏重的咳嗽，以干地动物的肉汤和甘味药如葡萄、甘蔗汁等适量配制服用有效，同样普舍罗等汁液，绿豆即所谓的芸豆汤等蔬菜，以及苦味药和蜂蜜配合服用有效。
痰病轻微者，宜食用稻米和六十日稻米饭及肉汤。对胆病所致咳嗽，饮用白糖或葡萄汁，或甘蔗汁或牛奶有效。同样，葡萄和甘蔗汁配合饮用或饮用牛奶有效。
对胆病咳嗽，以印度防己、两种勃里哈蒂、两种美达、婆左迦、利冬加配以肉汤和牛奶，或粥或肉汤调制饮用。即对胆病所致咳嗽，以印度防己等药配以肉汤饮用有效。
葡萄和胡椒、五种根药所说的，用水煎煮的汁液，及其与牛奶煎煮后冷却，配以蜂蜜和白糖饮用。或者用这些煮粥，充分煮熟后配以蜂蜜服用。即对胆病所致咳嗽，可用葡萄等煎煮的粥充分冷却后配以蜂蜜和白糖饮用，或饮用粥。

།ཟུར་པ་དང་ནི་བ་ལེ་ཀ་།ཁ་ར་བཅའ་སྒ་བྲི་ཧ་ཏི། །བཏགས་པའི་ཁུ་བ་རས་ཀྱིས་བཙགས། མར་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་ལ། དེའི་ཁུ་བ་རས་ཀྱིས་བཙགས་ཏེ་ཞུན་མར་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་ཏོ། །ཁ་ར་དང་ནི་ཛི་བ་ཀ་།མུངྒ་མ་ཤ་པརྞི་དང་། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་ལྡེ་གུར་བྱས། །མར་ དང་འོ་མ་བརྒྱད་འགྱུར་བསྐོལ།།དེ་བཏུང་བཟའ་དང་བལྡག་པ་དང་། །སྦྱར་བས་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ་མར་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་བསྲེས་པའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། མར་དེ་བཏུང་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་སྦྱར་ན་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ཕྱེ་མའི་ལྡེ་གུ་འམ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བར་སྨོས་པའི་སྨན་བཤད་མ་ཐག་པའི་འདི་དག་གི་ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བྱར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་ གུར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྨན་འདི་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ནད་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལུད་ཅན་གྱིས་དང་པོར། །ཐང་ཤིང་བསྲེགས་ནས་གཟགས་པའི་སྣུམ། །བ་ཤ་ཀ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས། ། ཐལ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་ནི་དང་པོར་ཐང་ཤིང་བསྲེགས་ནས་དེའི་སྣུམ་གཟགས་སུ་བཅུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བ་ཤ་ཀ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་དེ་གཏང བར་བྱའོ།།སྣུམ་བཅས་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྟེང་དང་། །འོག་དང་སྤྱི་བོར་ཅི་རིགས་པར། །ཉམས་སྟོབས་ལྡན་བཀྲུ་སྨན་རྣོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དེས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པའི་ནད་པ་ལ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་སྟེ་སྟེང་དང་འོག་དང་སྤྱི་བོ་སྟེ་ལན་གསུམ་ནས་ཅི་རིགས་པར་ནད་ ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ།སྟེང་དུ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སློན་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱི་བོར་སྣ་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་དང་། འོག་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་སྟེ་གསུམ་ཆར་ཡང་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཁྲུས་བྱའི།ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་སོགས་ཀྱང་འདི་ལ་བླུད། །ནས་དང་མུངྒ་རྒྱ་སྲན་ཟས། །རྩུབ་དྲོ་ན་ལེ་ཤམ་གྱིས་ཚ། །ཀ་ས་མརྡ་བར་དག་།བྱ་ཀྲི་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པ་སྦྱིན། །སྐམ་ ས་ཁུང་གནས་ཤ་ཁུ་སྣུམ།།ཏིལ་དང་ཡུངས་ཀར་བིལ་བའི་སྣུམ། །སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་ཁྲུས་བྱས་པའི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཟགས་ པའི་རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་དང་།ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ཚ་ཞིང་རྣོ་བར་བྱས་པ་དང་། ཀ་ས་མརྡ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་ས་དང་ཁུང་ན་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཁུའི་སྣུམ་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྨན་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྐོམ་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཆུ། །ཆུ་ཚན་ཆང་ངམ་སྦྲང་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ཅན་དེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པའམ། ཡང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཚན་མང་ལ་གོམས་པའི་ཆང་རྙིང་བླུད་ པའམ།ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།

关于'祖尔巴和巴列卡、糖和甘蔗、布日哈提，将这些药材研磨成汁液，用布过滤，与酥油混合后服用'这句话，是指将祖尔巴等药材研磨成水，然后用布过滤其汁液，与熔化的酥油混合服用，这样也能治疗由胆病引起的咳嗽。
关于'糖和吉瓦卡、绿豆、玛夏帕尼和蒺藜制成糊状，与八倍牛奶和酥油煮沸。饮用、食用和舔食这些配方能治疗胆源性咳嗽'这句话，是指将糖等药材制成糊状，加入相当于酥油量八倍的牛奶混合煮沸，将这种酥油用于饮用等方式，能治疗胆源性咳嗽。
关于'这些可制成粉末糊状，或煮成汤汁服用'这句话，是指在前面提到的药油配方中的这些药材，可以制成粉末糊状，这些也要用蜂蜜调制成糊状，这是根据含义来理解的。或者将这些药材煮成汤汁服用，也能对这些疾病有益。
关于'对于痰咳患者，首先要用烧过的松木流出的油，与巴夏卡和炒麦子的灰粉混合服用'这句话，是指对于痰源性咳嗽的患者，首先要用烧过的松木流出的油，与巴夏卡和炒麦子的灰粉混合后服用。
关于'用含油泻药从上、下和头顶适当施用，对体力充沛者使用猛烈泻药'这句话，是指对已经进行过油疗的病人使用泻药，从上、下和头顶三个方向适当地根据病情等情况来观察后使用泻药。上部是指用催吐药清除，头顶是指从鼻子灌入泻药，下部是指使用泻药，这三种都是清除疾病的方法所以称为泻药。这些方法只适用于体力充沛的人，不适用于体力虚弱的人。
关于'还要给予汤类等食物。大麦、绿豆、豆类食物，粗糙温热的纳勒善和卡萨玛尔达等药材，以及比亚克利亚巴克沙拉和胡椒一起服用。干燥地和洞穴处的肉汤油，芝麻和芥子、木苹果油调制的汤要给予服用'这句话，是指对经过催吐泻下治疗的痰源性咳嗽患者要给予汤类等食物。然后用大麦等制成的粗糙温热的，用纳勒善等药材制成辛辣的，以及卡萨玛尔达等蔬菜，同样还有干燥地和洞穴中生物的肉汤油，以及用芝麻等调制的药汤给予服用。
关于'口渴时给予十种根药煮成的水，温水、酒或蜂蜜水'这句话，是指当痰源性咳嗽患者口渴时，要给予十种根药煮成的水，或者单纯的煮沸温水，或适量的陈年老酒，或者用蜂蜜调制的水来服用。

།དོང་ག་མ་ནུའི་རྩ་བ་དང་། །པ་ཏོ་ལ་ཡི་རྩ་བར་བཅས། །ནུབ་གཅིག་ཆུར་སྦངས་སྦྲང་རྩི་བཏབ། །ཟས་དུས་གསུམ་མམ་ནང་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནུབ་གཅིག་ཆུར་སྦངས་ལ་ སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་ནང་པར་བཏུང་བའི་ཟས་ཟ་བའི་དུས་གསུམ་པོ་ཟས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་།ཟས་ཀྱི་བར་དང་། ཟོས་པའི་མཐའ་མ་སྟེ་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དང་དེ་རྩ་བ། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་བ་རུ་ར། །རྨ་བྱ་ཁྱིམ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་ནི། །སྣག་ཚར་བྱས་དང་ནས་ ཚིག་ཐལ།།བི་ཤ་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །དུར་བྱིད་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྟེ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་ལྡེ་གུ། །གསུམ་པོ་བད་ཀན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་ལྡེ་གུ་ གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྨ་བྱ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོའི་སྣག་ཚ་ནི་དེ་གཉིས་བསྲེགས་པ་ལས་སྣག་ཚ་ལྟར་ནག་པོར་བྱས་པའོ། །ནས་ལས་བྱས་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་པས་ན་ནས་ཚིག་ཐལ་བའོ། །སྦྲང་རྩི་ན་ལེ་ཤམ་སྦྱར་ བ་ལྡག་། ཀ་རུ་སྦྲང་རྩི་ཉིད་ཀྱིས། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བར་ཏ་ཀ་།བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དང་། །ཀ་ས་མརྡ་རྟ་སྦངས་བ་ཙིར། །ཁུ་བའམ་བྱེའུ་རུག་ནག་པོའི་ཁུ། །སྦྲང་རྩི་སོ་སོར་སྦྱར་བ་བལྡག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་ན་ལེ་ཤམ་སྦྱར་ཏེ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡག་པའམ། ཀ་རུའི་ཕྱི་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བལྡག་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ་བ་དང་། བར་ཏ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་། བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དང་། ཀ་ས་མར་དའི་ཁུ་བ་དང་། རྟ་སྦངས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། བྱེའུ་རུག་པ་ནག་པོའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁུ་བ་ སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བལྡག་པར་བྱའོ།།ཐང་ཤིང་ཟུར་པར་སྣ་དང་། །བྱི་ཚེར་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི། །གླ་སྒང་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །ཁ་ར་ཨ་རུ་སྐྱུ་རུ་ར། །འབྲས་ཡོས་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་པགས་པ་རྣམས། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །གསུམ་པོ་རླུང་ འདྲེས་བད་ཀན་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་འདྲེས་ཤིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལ་ནི་ལྡེ་གུ་གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་པ་གཏང་བར་བྱ་ལ། སྨན་ནི་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་ རྫོགས་པར་བྱས་པའི་མཚན་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྐྱུ་རུ་རའི་པགས་པ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་བཟང་པོ་སྐམས་པར་གྱུར་པའི་པགས་པ་ལྟར་འཆུས་པ་ལ་བྱའོ། །སེའུ་འབྲུ་སྲང་གཉིས་བུ་རམ་ནི། །སྲང་བརྒྱད་ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེས། །སྐད་སྙན་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །ལུད་པ་ དབུགས་མི་བདེ་ཆམ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བཙིར་བ་སྲང་གཉིས་དང་། བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་སྟེ། སྲང་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསྲེས་ལ་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ནི། སྐད་སྙན་པར་བྱེད་པ་ནས་ཆམ་པ་སེལ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །བུ་རམ་ ཡ་བཀྵ་ར་དང་།།ན་ལེ་ཤམ་དང་པི་པི་ལིང་། །སེའུ་འབྲུ་རིམ་གྱིས་སྲང་གཉིས་དང་། །ཞོ་རེ་སྲང་ཕྱེད་ཙམ་དུ་སྦྱར། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་སྲང་གཉིས། ཡ་བཀྵ་ར་ཞོ་གཅིག་།པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་རི། སེའུ་འབྲུ་སྲང་གཅིག་ཏུ་ བྱས་པ་ཕྱེ་མར་སྦྱར་བ་དེས་ནི་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

取东迦玛努的根和巴托拉的根，浸泡一夜于水中，加入蜂蜜。在三餐或早晨服用。即是说，将东迦等药材浸泡一夜于水中，加入蜂蜜，在早晨饮用，或在进食的三个时间，即饭前、饭中、饭后三个时间服用。
胡椒及其根，荜茇以及诃子，孔雀和家鸡的尾羽制成墨，以及炒麦灰，毕沙格拉桑、胡椒、土茯苓与蜂蜜调配。以半偈颂为量配制的三种膏，能除去痰湿引起的咳嗽。即是说，以胡椒等药材，每半偈颂为量配制成的三种膏剂，与蜂蜜调配服用，能够祛除痰湿引起的咳嗽。孔雀和家鸡尾羽的墨是将这两种羽毛烧成墨状的黑色物质。麦灰是由麦子烧成的灰。
蜂蜜与诃子调配后舔服。蔗糖与蜂蜜，刺柯理、婆达迦、布林格拉加的汁液，以及迦萨玛达、马芬巴孜的汁液，或黑色小茴香的汁液，分别与蜂蜜调配后舔服。即是说，对于痰湿引起的咳嗽，可用蜂蜜和诃子调配成膏剂舔服，或用蔗糖与蜂蜜调配后舔服，同样地，刺柯理汁、婆达迦汁、布林格拉加汁、迦萨玛达汁、马芬汁、黑色小茴香汁任何一种与蜂蜜调配后舔服。
唐兴、祖巴、鼻药，蒺藜、迦尔迦达悉灵基，格拉桑、荜茇、胡椒，糖、诃子、余甘子，炒米、白糖，以及余甘子皮，这些与蜂蜜、芝麻油调配的三种膏剂，能祛除风痰混合症。即是说，对于风病混合的痰湿咳嗽，应服用这三种膏剂，将蜂蜜和芝麻油两者调配混合，药材则用唐兴等每半偈颂为量配制的三种药方调配。余甘子皮是指优质干燥的余甘子的皮。
乌梅二两，糖八两，三辛香各一两，能使声音悦耳，生热，开胃，祛除咳嗽、呼吸不适和感冒。即是说，取乌梅汁二两，糖八两，三辛香各一两，共十三两混合成粉，能使声音悦耳，直至祛除感冒。
糖、硝石，诃子和胡椒，乌梅依次各二两，和一钱半调配。能祛除咳嗽和呼吸不适。即是说，糖二两，硝石一钱，胡椒和诃子各一钱，乌梅一两，调配成粉，能祛除咳嗽和呼吸不适。

།རིམས་ཀྱི་སྐབས་བཤད་ཨ་རུ་ར། །སོགས་དང་ཀ་ར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གླ་སྒང་དང་། ཨ་རུ་ར་དང་འུ་སུའི་ འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་དུར་བྱིད་ལ་ལ་ཕུད། །གླ་སྒང་མ་ནུ་བི་ཤ་ལ། །པི་པི་ལིང་བཅས་བ་གཅིན་ནམ། །ཆུར་བསྐོལ་བ་གཅིན་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུར་ བྱིད་ལ་སོགས་པ་སྨན་པ་གཅིན་དང་ཆོ་ག་བཞིན་བསྐོལ་བ་ལ་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའམ།དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དང་བསྐོལ་ཏེ། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཏིལ་མར་བརྔོས། ། ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཁ་རར་བཅས། །རྒྱ་སྲན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་སྦྱར། །བླུད་ན་བད་ཀན་ལུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཏིལ་མར་བརྔོས་ལ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི ལུད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྩ་བ་བཅུ་ཁུ་བྲེ་བཞི་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་མ་ནུ་དང་། །ཟུར་པ་བིལ་བ་བྱིའུ་རུག་པ། །ཤིང་ཀུན་ཚ་གསུམ་ཞོ་གཉིས་པ་སྐོལ། །བླུད་པའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་བཏུང་། །དེ་ཀུན་བད་ཀན་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་སྨན་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞི་མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་བླུད་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་ཐུག་པ་འཐུངས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ནིར་གུན་ཐི་ལོ་བསྐོལ་བའི་ ཁུ།།མར་བསྐོལ་ལུད་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིར་གུན་ཐི་ནི་ཤེ་ཕལ་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱི་དང་ག་ཡི་ཁུ་བའི་ནང་། །ཚ་བ་གསུམ་བཅུག་མར་བསྐོལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་བཅུག་པའི་མར་གྱིས་ཀྱང་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་བྱེའུ་རུག་པ། །ཀ་ས་མརྡ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །ཕ་ནིད་ཛ་ཀའི་ཁུ་བ་ནི། །འོ་མ་མར་དང་བཅས་པ་ལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལེགས བསྐོལ་འཐུངས།།ལུད་པའི་རིམས་དྲག་ཟད་བྱེད་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་སྤྲུ་བ་སིན་ཏི་ཀ་དང་། །བར་ཤ་པུ་ཤེལ་བྱ་བ་རྩ་བ་དཀར་པོ་ཅན་དང་། མེ་ཏོག་དཀར་པོ་གཉིས་ནི་པུ་ན་རྣ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། དེ་ནི་བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་འོ་མ་དང་བཅུག་ལ་པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤ་མ་དང་བཅའ་སྒ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འཐུངས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

在发热病时所说的诃子等和卡拉卡塔蟹煮汤后饮用。即在发热病时所说的药物嘎桑和诃子以及乌苏果实等，与卡拉卡塔蟹一起煮成汤饮用也能祛除咳嗽。
或者杜尔比德、拉拉普德、嘎桑、玛努、毗沙拉与胡椒一起用牛尿或水煮，能祛除咳嗽。即或者杜尔比德等药物与牛尿按仪轨煮沸后加入胡椒粉，或者杜尔比德等药物与水煮沸后加入胡椒粉饮用，也能祛除痰性咳嗽。
胡椒用芝麻油炒，药膏二两加糖，与豆类煮汤调配，饮用能降伏痰性咳嗽。即胡椒药膏二两加糖用芝麻油炒，与豆类库兰塔煮汤调配并煮沸饮用能降伏痰性咳嗽。
十根药汤四升和一升酥油以及玛努、祖巴、毗勒瓦、鸟如巴、欣贡、三辛香二两煮沸，饮用后喝粥，这些都能降伏痰病和风病。即十根药煮汤四升，玛努即补什卡尔根等药物二两制成药膏，与煮沸的酥油饮用，之后喝粥，这些都能降伏由风和痰引起的疾病。
尼尔贡提叶煮汤，用酥油煮能降伏咳嗽。即尼尔贡提是谢帕尔，其叶子煮成药油能祛除咳嗽。
比当嘎汤中加入三辛香煮酥油有效。即在比当嘎煮汤中加入三辛香药膏的酥油也能祛除咳嗽。
瓦普如瓦二种、鸟如巴、卡萨玛尔达、色特、巴托拉、布日哈提、帕尼达扎卡的汤，与牛奶和酥油一起，加入三辛香充分煮沸饮用，能消除剧烈咳嗽发热，无痔疮病的恐惧。即瓦普如瓦辛提卡和瓦尔沙普谢尔即白根和白花两种普那尔那瓦二种，这就是瓦普如瓦二种，将这些等药物煮汤中加入牛奶，放入胡椒、那勒夏玛和荜茇三种药膏，煮成药油饮用，则无咳嗽等病的恐惧，不会由此产生。

།ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ བ་དང་།།འབྲས་བུ་ལོ་མར་བཅས་པ་ཡི། །ཁུ་བ་བྲེ་བཞིའི་ཚད་ལ་ནི། །མར་བྲེ་གང་དང་བ་ལ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་བྱི་ཏང་ཀ་། ཤུ་དག་དང་ནི་སེའུ་འབྲུ་དང་། །ཁ་རུ་ཚ་དང་ནས་ཚིག་ཐལ། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། །སྐྱུར་རུ་ར་དང་མ་ནུ་དང་། །བྲི་ཤི་བ་དང་ བྲི་ཧ་ཏི།། རུ་ར་དང་ཡ་བ་ཏི། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་རྒུན་འབྲུ་དང་། །དབྱི་མོ་བྱི་ཚེར་བར་ཤ་པུ། །སྟར་བུ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ཏམ་ལ་གི་ག་བྲའི་རྩ། །ར་སྣ་གཟེ་མའི་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་དེས་ལུད་ཀུན་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ལའང་ཕན། །ཀཎྜ་ཀ་ རིའི་སྨན་མར་འདི།།བད་ཀན་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་བཅུག་ལ། བ་ལ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུའི་ཚད་ཀྱིས་སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་ བཅུག་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་དང་།སྐྱིགས་བུ་ལྔ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་སྔར་བཤད་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཆུ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་མར་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་ གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ།།མ་ནུ་ནི་པུཥྐ་ར་མཱུ་ལའོ། །བྲི་ཤི་ལྕི་བ་ནི་བ་སྦྲུ་བ་རྩ་བ་དཀར་པོ་ཅན་ནོ། །ཡང་བ་ནི་ལ་ལ་ཕུད་དོ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །དབྱི་མོ་ནི་རྩ་བ་ལ་བྱའོ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་དུར་ལ་ཝ་པའོ། །བར་ཤ་བུ་ནི་བ་སྤྲུ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་ནོ། ། སྟར་བུ་ནི་ཨཾ་ལ་ཙེ་ཏ་སེའོ། །ཏ་མ་ལ་གི་ནི་ཨ་ཛ་ཏའོ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ནི་བར་གྱིའོ། །གཟེམ་ནི་གོ་ཀྵ་རའོ། །བྱ་ཀྲི་སྲང་བརྒྱད་བརྡུངས་ཆུ་སྲང་། །ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་ནང་བསྐོལ། །བཙགས་པར་ཚ་བ་གསུམ་ར་སྣ། །སླེ་ཏྲེས་ཀྲུ་ཏྲུག་ཕྱེ་མ་དང་། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་ག བྲའི་རྩ།།གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །བྱི་ཚེར་བ་རྣམས་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། །ཞུན་མར་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། །ཁར་དཀར་པོ་སྲང་བཞི་བཅུ། །སླར་ཡང་དེ་ནི་བསྐོལ་བར་བྱ། །གཟར་བུ་ལ་ཆགས་བསྒྲངས་ན་ནི། །པི་པི་ལིང་དང་སྨིག་རྐང་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྙིང་པ་དག་ལས་ནི། ། སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ། །ལྡེ་གུ་འདིས་ནི་སྙིང་ནད་སྐྲན། །གཞང་འབྲུམ་ལུད་དབུགས་མི་བདེ་སེལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་ཀྲི་ཞེས་བྱ་བ་ཀཎྜ་ཀ་རི་སྲང་བརྒྱད་བརྡུངས་པ་ཆུ་སྲང་ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལུས་པ་རས་ཀྱི ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད།ཞུན་མར་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བཞི་བཅུ་བཅུག་ལ་དེ་ཡང་བསྐོལ་ལ་གཟར་བུས་དཀྲུགས་པས་ན་ལྡེ་གུ་སྟེ་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ བརྒྱད་དང་།སྨིག་རྐང་སྲང་བརྒྱད་དང་། སྦྲང་རྩི་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་འདིས་ནི་སྙིང་ནད་དང་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

甘达嘎日的根茎、果实和叶子的汁液四升量，加入一升酥油，以及巴拉、三辛香、比当嘎、白芷、小豆、岩盐、炒青稞灰、胡椒根、诃子、马努、比西巴、比哈帝、如拉、雅巴帝、枳橘、葡萄、乌莫、比泽、巴夏布、达布、嘎嘎达仁基、达玛拉基、嘎札根、拉纳、泽玛等药物调制，熬煮此酥油可治疗所有咳嗽、呃逆和呼吸不畅。这个甘达嘎日药油可以祛除痰病。
具体来说，将甘达嘎日的根、果实和叶子煮成四升汁液，加入一升酥油，再加入巴拉和三辛香等药物调制品，总量为酥油的四分之一，熬煮成药油。此药可治疗前述五种咳嗽、五种呃逆和五种呼吸不畅。这里用二百二十八两水，加入三十二两酥油，三辛香等调制品用酥油的四分之一。
马努即布西嘎拉木拉。比西吉巴是白根巴布巴。雅巴是拉拉普。枳橘是吉札嘎。乌莫指其根。比泽巴是度拉瓦巴。巴夏布是红花巴布巴。达布是安拉泽达色。达玛拉基是阿匝达。嘎札根是巴基。泽玛是果克夏拉。
将八两甘达嘎日捣碎，放入二千四十八两水中煮，过滤后加入三辛香、拉纳、列责、枳橘粉末，以及嘎嘎达仁、嘎札根、格桑、胡椒根、比泽巴各半两。加入十六两熟酥油和四十两白糖，再次熬煮。用勺子搅拌凝结后，各加入八两胡椒、八两密支根和八两陈年蜂蜜。此调制品可治疗心病、瘤、痔疮、咳嗽和呼吸不畅。
具体而言，将八两甘达嘎日捣碎，放入二千四十八两水中煮至剩一百二十八两，用布过滤，加入三辛香等各半两粉末，十六两熟酥油，然后加入四十两白糖继续熬煮，用勺子搅拌成调制品。当其在勺子上凝结时，加入八两胡椒、八两密支根和八两陈年蜂蜜。如此调制的药品可以治疗心病、瘤等疾病。

།བད་ཀན་ཞི་བ་དུད་པ་བརྔུབ། །ཤས་ཆེར་སྦྱངས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་ གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ།གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་ཚེ་སྦྱངས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།ལྡོང་རོས་བ་བླ་ཤིང་མངར་དང་། །སྤང་སྤོས་གླ་སྒང་ཨི་གུ་དའི། །ཤུན་ལྤགས་དུ་བ་ལུད་འཇོམས་པའི། །ཆོ་གས་དུད་པ་བརྔུབས་ནས་ནི། །མཆིལ་མང་མཐར་ནི་བུ་རམ་བཅས། །འོ་མ་འཐུངས་པའི་དུད་བརྔུབས་དེས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི། །ལུད་ པ་རྙིང་པའང་མྱུར་དུ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བའི་དུད་པ་ལུད་པ་འཇོམས་པའི་ཆོ་གར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་དུད་པ་བརྔུབས་པ་ལས་མཆིལ་མ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་མཐར་ཡང་བུ་རམ་དང་འོ་མ་དྲོ་འཇམ་འཐུངས་ན་དུད་པ་བརྔུབས་པ་དེས་ནི་རླུང་ནད་བད་ ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ལུད་པ་རྙིང་པ་དེ་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ལུད་པ་མུན་ཞུགས་སྙམ། །གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་རྗེས་འབྲེལ་ལ། །དེར་ནི་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་གསོའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ གྱི་ལུད་པ་མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་པ་དེ་ལ་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པ་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞིང་གཏད་བར་བྱའོ།།རླུང་ནི་བད་ཀན་འབྲེལ་བ་ལ། །བད་ཀན་བསལ་བའི་བྱ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རླུང་གི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་བསལ་བའི་ཐབས་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་དང་འབྲེལ་རླུང་བད་ཀན། །ལུད་པར་མཁྲིས་པ་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རླུང་ དང་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལ་ནི།མཁྲིས་པ་གསོ་བ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་བདག་ཉིད་སྐམ། །གཤེར་ལ་སྣུམ་དང་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །ལུད་པ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ། །མཁྲིས་པར་བཅས་པ་ཁ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་ལུད་པ་སྐམ་ཞིང་བད་ཀན་གྱི་ལུད་པ་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་གསོལ།རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུད་པ་གཤེར་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་རྩུབ་ཆོས་སུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ མཁྲིས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་ནི་སྨན་ཁ་བ་དང་ལྡན་པ་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།གློ་ནད་འགྲམས་ལ་འཕྲལ་དུ་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་སྦྲང་རྩིའི་འོ་མ་བླུད། །ཞུ་ནས་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ནི། །འོ་མཁར་ར་བཅས་པ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློའི་ནད་འགྲམས་ཤིང་རྡོལ་བར་ གྱུར་པ་འཕྲལ་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བྱུང་བར་གྱུར་ན།དེ་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། གློ་འགྲམས་པ་འབྱོར་པ་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་སྦྲང་རྩི་དང་འོ་མའི་སྨན་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས། སཱ་ལུའི་འབྲས་འོ་མ་དང་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བཟའ་ བར་བྱའོ།།རྩིབ་ལོགས་ཆུ་སོན་བཅས་ཏེ། །མཁྲིས་དྲོད་ཤས་ཆུང་ཆང་སྦྱར་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་འགྲམས་པའི་རྩིབ་ལོགས་དང་ཆུ་སོ་ན་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཁྲིས་པ་དང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། རྒྱ་སྐྱེགས་དེ་ཆང་དང་སྦྱར་ལ་བཏུང་བར་བྱའོ།

关于'痰病平息吸烟'和'大量清净吸烟'，对于由痰引起的咳痰，在平息吸烟仪轨时所说的要吸入，当痰病严重时要吸入清净烟，所谓清净是指泻药，这也是在吸烟仪轨中所说的。
用龙脑香、诃子、甘草、高山香、五味子、印度榄树皮的烟气能够降伏咳痰，按照仪轨吸入烟气后，多吐唾液，最后服用糖和牛奶，这样吸入的烟气能够迅速消除由风和痰引起的陈年咳痰。
如果痰咳似乎已经进入昏暗状态，假如与胆病相关联，那么就应该根据具体情况采用治疗胆病咳嗽的配方。
对于风与痰相关联的情况，应当采用清除痰的方法。
对于与胆病相关的风痰咳嗽，应当清除胆病。
风痰性质的干燥咳痰要用油性治疗，湿润的要用涩性治疗。由痰引起的咳嗽如果伴有胆病，要用苦味药物治疗。
对于扩散的肺病，立即服用没药和蜂蜜调和的牛奶。消化后食用大米饭配以牛奶和白糖。
如果肋部和水道有痛，胆热较小，应该用酒调服。

།བཤང་འཁྲུ་གླ་ སྒང་བོང་ང་དཀར།།པ་ཏ་དུག་མོ་ཡུངས་བཅས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འཁྲུ་ཞིང་སླ་བར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེགས་དེ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བཅས་པའི་ཆུ་བཏུང་བར་བྱའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཁ་ར་དཀར། །སྨིག་རྐང་ཁ་ར་མཉམ་འོ་མར། ། བསྐོལ་བ་མེ་དྲོད་ཆེ་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པའོ། །མར་བསྐོལ་བ་ནི་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནི་ཛི་བན་ཏི་དང་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་བཤད པའོ།།སྨིག་རྐང་ནི་དུ་ཀྵི་རའོ། །བུ་རམ་ཤིང་དང་པདྨའི་ཚིགས། །པདྨ་གེ་སར་ཙནྡན་དམར། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །གློ་འགྲམས་འབྱོར་བར་བྱ་ཕྱིར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུར་མ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་གློ་འགྲམས་པའི་རྡོལ་བ་ འབྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བླུད་པར་བྱའོ།།ནས་རྗེན་ཕྱེ་ནི་འོ་མ་རུ། །བཙོས་ཏེ་མར་དང་སྦྱར་བའམ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་འོ་མ་ཕྱེའི། །སྐྱོ་མ་རིམས་ཚད་ལྡན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས་རྗེན་པ་མེ་ལ་མ་བརྔོས་པའི་ཕྱེ་འོ་མར་བཙོས་ཏེ་ཐུག་པ་ལྟ་བུར་བྱས་ལ་མར་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ བ་ནི་རིམས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་གློ་འགྲམས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་འོ་མ་ཕྱེ་དང་སྐྱོ་མར་བྱས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལུད་པ་ཅན་ལ་སྨན་མངར་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ན་ གློ་རྡོལ་བའི་ལུད་པ་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་སྨན་མངར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒུན་འབྲུ་དང་ཤིང་མངར་དང་། མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཆུ་བསྐོལ་བསྒྲངས། །སྦྲང་རྩི་ན་ལེ་ཤམ་བཏབ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ནད་སྦྲང་རྩི་དང་ན་ལེ་ཤམ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་མར་བཏབ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གློ་འགྲམས་བའི་ནད་ལུད་པ་ཅན་གྱི་མི་ལ་ སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་མར་བཏབ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཆོགས། །པི་པི་ལིང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་ཆོགས་པི་པི་ལིང་གི་སྨན་གློ་འགྲམས་པའི་ལུད་པ་ ཅན་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ལུད་པ་ཅན་རུས་ཚིགས་གཟེར་ལ། །རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་།སྨིག་རྐང་བ་ལ་པི་པི་ལིང་། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་འགྲམས་པའི་ལུད་པ་ཅན་ཀྱི་མི་རུས་པ་དང་ཚིགས་གཟེར་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ ལ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于大小便不畅，应服用藏茜草、藏木香、白藏木香、白芥子等药物。即当大小便不畅时，应服用藏茜草等药物煎煮的水。
藏茜草、酥油、蜂蜜，以及延命草类、白糖、甘蔗、糖与牛奶，煮沸后趁热服用。即将藏茜草等药物等量调配，将酥油煮沸后，用于治疗体内火热重的病症。延命草类即指延命草、蓖麻等吐药类中所说的药物。甘蔗即指牛乳。
甘蔗、莲茎、莲花花蕊、红檀香，用牛奶煮沸后加入蜂蜜，为使咳嗽痰液通畅而服用。即将甘蔗等药物的汁液加入蜂蜜，用于使咳嗽痰液通畅而服用。
生大麦粉用牛奶煮熟后与酥油调和，或者白糖、蜂蜜、牛奶、粉末调成稀粥，用于治疗伴有发热的病症。即将未经烘炒的生大麦粉用牛奶煮成粥状，与酥油充分调和，用于治疗伴有发热的咳嗽。或者将白糖、蜂蜜、牛奶与粉末调成稀粥服用。
对于有痰的病人，应服用甘味药物和煮沸的酥油。这里所说的痰，是指由咳嗽引起的痰，对此应服用甘味药物，即葡萄、甘草、蜜果等甘味类中所说的药物，与煮沸的酥油。
或者将糖加入开水中待凉，加入蜂蜜和诃子服用。即对于这种病症，将糖加入开水中待凉后，加入蜂蜜和诃子服用。
或者将余甘子粉末用牛奶煮沸后加入酥油服用。即对于咳嗽有痰的病人，将余甘子粉末用牛奶煮沸后加入酥油服用。
或者服用精华丸剂，胡椒也可以服用。即服用精华品章节中所说的丸剂和胡椒，用于治疗咳嗽有痰的病人。
对于有痰且骨节疼痛者，应服用葡萄、甘草、蜜果、甘蔗、诃子、胡椒，配以酥油和蜂蜜。即对于咳嗽有痰且骨节疼痛的病人，应将葡萄等药物与酥油、蜂蜜调制成药膏服用。

།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་ཞོ་རེ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་ཁ་ར། །རྒུན་འབྲུ་འབྲ་གོམ་དུ་ཀ་།སྲང་རེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས་ནི། །སྦྲང་རྩིས་རི་ལུ་བྱས་པ་ཡིས། །རོ་ཙ་བྱེད་ཅིང་ཁྲག་མཁྲིས་ དང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སློན་བྲོ། །བརྒྱལ་མྱོས་སྐྱིགས་བུ་མགོ་འཁོར་དང་། །གློ་རྡོལ་སྐད་ནི་འགགས་པ་དང་། །མཆིལ་མ་ལུས་སྐེམ་རླུང་འཁྱིལ་དང་། །མཆིལ་མར་ཁྲག་འབྱུང་རྩིབ་ལོགས་ན། །སྙིང་ནད་སྐོམ་དད་རིམས་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་ སྣ་གསུམ་ནི་ཤིང་ཚ་དང་།།གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་སུག་སྨེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྨན་དེ་དག་ཞོ་རེ་རེ་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་ཁ་ར་དང་རྒུན་འབྲུ་སྟེ་གོ་སྟ་ནི་དང་། འབྲ་གོ་སྟེ་ཁ་རྫུ་ར་དང་། མ་དུ་ཀ་སྟེ་བཞི་པོ་སྲང་རེའི་ཆར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་སྨན་ཐམས་ཅད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩིས་རི་ལུ་ བྱས་ལ།དེས་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བར་ཤ་པུ་དང་ཁ་ར་དཀར། །སཱ་ལུ་ཙ་སྣར་བཏགས་པའི་ཕྱེ། །རྒུན་ཆུ་འོ་མ་མར་དུ་བསྐོལ། །མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བར་ཤ་པུ་ཞེས་བྱ་བ་བ་སྤྲུ་ བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་ནི་མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ནད་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་དང་ནི་མ་དུ་ཀ་།ཏན་དུ་ལི་ཡི་འོར་བཙོས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་བཏགས་པ་ཏན་དུ་ལི་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོད་མའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྨན་འོ་མར་བཙོས་པའི་སྨན་ཡང་མཆིལ་མ་ཁྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ།།ཁྲག་ནི་གང་ཚེ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་། །དེ་བཅོས་པ་ཡི་སྨན་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བའི་ནད་པ་འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་ཁྲག་དྲག་ཏུ་འབྱུང་ ཞིང་ཁ་དང་སྣ་དང་མིག་གི་བུ་གའམ།བཤང་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ནད་དེ་ལ་བཅོས་པའི་ཐབས་སྟེང་འོག་གང་ནས་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་ཚུལ་དུ་སྨན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རླུང་འཁྱིལ་པ་ལར་ཚིལ་ནི། །ཆང་ བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་པའི་ལུད་པ་ཅན་གང་ཞིག་གི་རླུང་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་ལུགས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དེ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་སྟོབས་ཅན་དེ་ལ་རའི་ཚིལ་ཆང་ལ་བརྔོས་པ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྐེམ་ ཞིང་ཉམ་ཆུང་གློ་འགྲམས་དང་།།གཉིད་ཆུང་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་ལ། །འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྤྲིས་མར་ཆགས། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་སྐེམས་ཤིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རའི་ཚིལ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས་སྟེང་དུ་སྤྲིས་མ་ མཐུག་པོར་ཆགས་པ་བཤུས་པ་དང་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཁ་ར་དཀར་དང་ནས་དང་གྲོ། །འཚོ་བྱེད་ཟངས་རྩི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ཡང་ན་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད། །གློ་འགྲམས་ཉམ་ཆུང་རིད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གང་གློ་འགྲམས་ཉམ་ཆུང་ལ་ རིད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤ་ཟའི་ཤ་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །མར་དང་བརྔོས་པའི་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་དེ་ལ་བླུད། །ཤ་དང་ཁྲག་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བའི་ནད་པ་སྐེམ་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཟས་སུ་ཤ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤའི་ཁུ་བ་མར་དང་བརྔོས་པ་ལ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

三香各一两，胡椒半两及砂糖，葡萄、枣子、杜花各一两，细细研磨后，用蜂蜜制成丸剂，能增进食欲并能治疗血胆病、咳痰、呼吸不畅、呕吐、昏厥、醉酒、呃逆、头晕、肺破裂、声音嘶哑、口干、身体干枯、风气郁结、咳血、肋痛、心病、口渴及热病。
所谓三香是指桂皮、甘松香及白豆蔻，这些药各一两，胡椒半两，砂糖、葡萄即葡萄干、枣子即枣果、杜花四味各一两。然后将所有药材细细研磨，用蜂蜜制成丸剂，这能增进食欲，并能治疗血胆等疾病。
巴夏布和白砂糖，稻米和香附子研成粉，用葡萄汁、牛奶和酥油煎煮，用于治疗咳血。
所谓巴夏布是指一种带红花的草药等药材研磨成粉，与葡萄汁等一同煎煮，用于治疗咳血病人。
甘草和杜花，与檀豆利亚煮于牛奶中有效。
甘草等药材研磨后与檀豆利亚这种特殊的药膳在牛奶中煎煮的药方也对咳血有效。
当血液剧烈流出时，应采用治疗之药。
对于肺破裂的病人，当血液从口、鼻、眼孔或肛门等处向上或向下剧烈流出时，应根据出血部位的不同，按照治疗血胆病的方法服用药物。
对于风气郁结者，应给予用酒浸泡的羊脂和岩盐。
对于肺破裂有痰且体内风气郁结不能正常运行，风病严重者，应给予用酒浸泡的羊脂和岩盐。
对于干瘦、虚弱、肺病扩散、失眠、体温高者，应给予煮沸牛奶上凝结的奶皮，加入砂糖、蜂蜜和酥油。
对于干瘦等症状的病人，应给予用羊脂和牛奶煮沸后上面凝结的厚奶皮，与砂糖和蜂蜜调配后服用。
白砂糖与大麦、小麦，阿育吠陀铜汁与蜂蜜调配，或者用牛奶煮后服用，用于治疗肺病扩散、虚弱和消瘦者。
对于肺病扩散、虚弱和消瘦的病人，应服用白砂糖等与牛奶煮沸的药物。
食肉动物肉汤，与酥油和浸泡的胡椒，加入蜂蜜给予服用，能增长肉和血。
对于肺破裂且有干瘦等症状的病人，应食用食肉动物的肉汤，与酥油浸泡的胡椒和蜂蜜一同服用，这能增长肉和血等。

།ུ་དུ་མ+Wཱར་ནྱ་གྲོ་དྷ། ། ཤྭདྠ་དང་པླ་ག་ཤ་དང་། ། སཱ་ལའི་ཤིང་དང་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཏ་ལའི་རྩེ་མོ་འཛམ་བུའི་ཤུན། །པི་པི་ལིང་དང་ཤུག་པར་བཅས། ། ཤྭ་ཀརྞ་ར་བཅས་པ་ནི། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི། །མར་དང་འབྲས་ཆན་བཟའ་བ་ནི། །གློ་འགྲམས་ཁུ་བ་ཉམས་སྟོབས་དང་། ། དབང་པོའི་ནུས་པ་ཟད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ+Wཱ་ར་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བ་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་དང་སྦགས་ཏེ་འབྲས་ཆན་གྱི་བཟའ་བ་གློ་འགྲམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་མཁྲིས་ཀྱིས་ཉེན་ཡན་ལག་ཞིག་།ན་ལ་མར་དེས བསྐུས་པ་བསྔགས།།རླུང་ནད་ཀྱིས་ནི་ཉེན་པ་ལ། །རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་ཏིལ་མར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཞིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་གློ་འགྲམས་པ་ལ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མར་དེས་བསྐུ་ བ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ནད་འབའ་ཞིག་གིས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བས་ཡན་ལག་ཞིག་པ་ལྟར་ན་བ་ལ་ནི་རླུང་ནད་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཞུན་མར་ནི། །སྙིང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་དང་རྩིབ་ ལོགས་ལ་སོགས་པ་ན་བ་ལ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་དང་། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་གང་ཡིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་དང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་སྨན་བཏུང་བ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་དེ་དག་བྱའོ། །ཤིང་ མངར་ནཱ་ག་ཕ་ལ་གཉིས།།འོ་མ་དང་མཉམ་མར་བསྐོལ་བར། །པ་ཡ་སྱ་དང་པི་པི་ལིང་། །སྨིག་རྐང་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བས་ནི། །གློ་འགྲམས་པ་ཡི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་ནཱ་ག་ཕ་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྨན་ཁུ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་དང་། འོ་མ་དེ་དང་ མཉམ་སྟེ།སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བ་ཡ་སྱ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་གློ་འགྲམས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །པ་ཡ་སྱ་ནི་ཀྵི་རི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་འོ་མ་ཅན་ཞིག་གོ།

乌都玛拉、尼拘律树、白树、帕拉伽夏树、
娑罗树、毕利央俱树、
多罗树梢、阎浮树皮、
胡椒和柏树、
以及犬耳树等，
用牛奶煮制而成的
酥油和米饭食用，
可用于治疗胸痛、精液亏损、体力
和感官功能衰退者。
也就是说，将乌都玛拉等药材与牛奶煮制成的酥油混合的米饭食物，应当给予胸痛等症状的病人。
风胆引起的肢体疼痛，
建议涂抹该酥油。
对于风病所困扰者，
应涂抹煮制风病药材的芝麻油。
也就是说，对于因风和胆引起的疾病而感觉肢体疼痛的胸痛患者，应当涂抹能够祛除风和胆的酥油。对于单纯因风病折磨而导致肢体疼痛者，应当涂抹煮制了祛风药材的芝麻油。
医疗部分的动物油脂，
用于治疗心脏和肋部疼痛时服用。
也就是说，对于心脏和肋部等处疼痛，应当服用与医疗部分药材一起煮制的动物油脂。
或者进行祛除风病，
以及祛除血胆之法。
也就是说，还可以服用和实施那些祛除风病和血胆的药物及治疗方法。
甘草和两种那伽果，
与等量牛奶和酥油一起煮，
加入帕雅斯雅和胡椒，
芦苇和药膏煮制，
可治疗胸痛病。
也就是说，将甘草和两种那伽果的药汁与两倍量的酥油，以及相同量的牛奶，也就是总共四倍于酥油量的液体中，加入四分之一酥油量的帕雅斯雅等药膏煮制的药油，对胸痛病有效。帕雅斯雅即克希利尼，是一种含乳汁的药材。

།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བཅའ་སྒ་དང་། ཉེའུ་ཤིང་པ་དང་ར་ མཉེ་བ།།བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་པ་ལ་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །རི་དི་ཟུར་པ་ཀ་མ་ལ། །ཤྲིང་ག་ད་ཀ་ཀ་ཡ་སྱ། །རྩ་བ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། །རྒུན་འབྲུ་སྟར་གའི་འབྲས་བུ་སོགས། །མངར་ཞིང་སྣུམ་ལ་སྟོབས་སྐྱེད་པ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏགས་ལྡེ་གུ། ། དེ་ནང་ཞུན་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ། །འོ་མ་ར་ཤ་སྐྱུ་རུ་ར། །བི་ད་རི་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །ཁུ་བ་ར་ཤའི་ཁུ་བར་བཅས། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་ནི། །བྲེ་ཕྱེད་ཁ་ར་སྲང་ལྔ་བཅུ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཤིང་ཚ་གན་དྷ་བྷ་དྲ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། ། ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ་བཅུག་ནས་ནི། །འཇུ་སྟོབས་རྗེས་མཐུན་ཚད་དུ་བླུད། །འདི་ནི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཏེ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདུད་རྩི་ཡིན། །བདུད་རྩི་འདི་ནི་ཟོས་ནས་སུ། །འོ་མ་ཤ་ཁུ་ལྡན་ཟོས་ན། །ཁུ་ཆུ་ཉམས་དང་གློ་འགྲམས་དང་། །ཉམས་སྟོབས་ཟད་པའི གསོ་བ་ཡིན།།བུད་མེད་ལ་གདུ་ལུས་སྐེམ་དང་། །མདོག་སྐད་ཉམས་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ལུད་པ་དང་ནི་སྐྱིགས་བུ་རིམས། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ལུས་ཚ་དང་། །སྐོམ་དད་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་སློན་དང་བརྒྱལ། །མངལ་ནད་གཅིན་ནད་ འཇོམས་བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། མར་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པ། རྩ་བ་ལྔ་ཆུང་ངུ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་གཞུག་ པར་བྱ་ལ།རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །འོ་མ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ནི་མར་དང་ཆ་མཉམ་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁུ་བའི་རྫས་ནི་ལྔ་པོ་སོགས། །རེ་རེའང་མར་དང་མཉམ་པར་གཞུག་།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ སྨན་མར་བསྐོལ་བ་དེར་སྦྲང་རྩི་བྲེ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཤ་ཁར་ནི་སྲང་ལྔ་བཅུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅེས་པ་ཞོ་བཞི་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཕྱེ་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་གཞུག་པར་བྱའོ། ། དེ་བཟའ་བའི་ཚད་ནི་འཇུ་སྟོབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་སྟེ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འཇུ་བའི་ཚད་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་མར་འདིའི་མིང་ནི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཞེས་ཚེའི་རིག་བྱེད་རྩོམ་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་མར་འདི་ནི མི་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ།བདུད་རྩི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མིའི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའམ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བདུད་རྩིའི་སྨན་མར་འདི་ ཟོས་ནས།དེའི་རྗེས་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་བཏུང་བར་བྱ་ཞིང་མར་དེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མེ་དྲོད་ཇི་ཙམ་གྱིས་འཇུ་བའི་ཚད་དུ་ཟོས་ན་མིའི་ཁུ་ཆུ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་ཉམས་བརྟ་བའི་ཕྱིར་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ བསྐྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སློན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

医疗科的调味品和小茴香、按摩、两种毛发、五味子根、开口的小果、山上的角、莲花、白檀、五种小根、葡萄、石榴果等，甘甜滋润能增长体力。每种二两磨成糊状。
在其中熬炼一升酥油，牛奶、羊肉、诃子、薇达利、甘蔗汁以及羊肉汤，熬煮后冷却，加入半升蜂蜜，五十两白糖。
诃子、豆蔻、桂皮、旃檀香、莲蕊各半两，磨成粉末后加入，根据消化能力适量服用。
这是甘露药油，是人类的甘露。服用这甘露后，配合牛奶和肉汤服用，可治疗精液亏损、肺病、体力衰竭。
对妇女可治疗身体消瘦、容貌声音衰退。
可治疗咳嗽、呃逆、发热、呼吸不畅、身热、口渴、血胆病，能促进生育，治疗昏厥、子宫病和小便疾病。
关于这个配方，医疗科等药物每种二两磨成糊状，与一升酥油即三十二两一起熬煮。属于医疗科的五种小根类药物，每种各加入二两。
葡萄等药物加入两种。牛奶和诃子等药汁要与酥油等量调配，如经中所说'药汁五种等，每种与油等量加入'。
在这样熬制的药油中加入半升即十六两蜂蜜。加入五十两白糖。诃子等粉末各半两即四钱，要细细研磨后加入。
服用剂量要根据消化能力而定，即根据胃火能消化的量来服用。这味药油被精通长寿学的仙人们称为甘露药油。
这药油是人类的甘露，因为能产生如甘露般的巨大功效，故称人类甘露药油。它就像天神的甘露或龙族的甘露一样。
因此，服用具有如此巨大功效的甘露药油后，要饮用牛奶和肉汤，并食用此油。这样按照消化能力服用，能增强人体精液等体力，因此要用来增强这些功能。
同样也能治疗咳嗽等疾病。由于能增加精液，所以能促进生育，并能治疗昏厥等病症。

།གཟེ་མ་བཙོད་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །བ་ལ་ཏང་ཕལ་བུ་ཏི་ཀ་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དཱུར་བའི་རྩ། ། ཐལ་ཏྲེས་སྟི་ར་པ་ལ་ཤ་།དེ་རྣམས་སྲང་རེ་བསྐོལ་བ་ཡི། །འོ་མ་སྨན་ཁུའི་བཞི་འགྱུར་ལ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཛི་བན་ཏི། །མེ་ད་གཉིས་དང་ཟངས་རྩི་བ། །ཛི་བ་ཀ་དང་ཉེའུ་ཤིང་བ། །རི་དི་རྒུན་འབྲུ་ཤ་ཁ་ར། །ས་བ་དང་ནི་པདྨའི་རྩ། །མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་ཡིས། །རླུང མཁྲིས་སྙིང་འཛག་གཟེར་ནད་སེལ།།གཅིན་སྲི་བ་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ལུད་པ་ལུས་སྐེམ་དང་། །ཟད་བྱེད་རིམས་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཞུ་འདྲེན་བུད་མེད་ཆང་དང་ལམ། །ཁུར་དུབ་སྟོབས་དང་ཤ་ཟད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་ཁུ་བ་བསྐོལ་ལ་ཁ་བ་སྲང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འོ་མ་སྨན་ཁུའི་བཞི་འགྱུར་བཅུག་ལ།ཁ་སྲེལ་ཕྲེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྲན་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བུ་ཏི་ཀ་ནི་ཀརྞའོ། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ནི་བྲི་ཐག་པརྞིའོ། །སྟི་ར་ནི་ས་ལ་ པརྞིའོ།།གཞན་རྣམས་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱད་རྒུན་འབྲུ་ནི། །བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་མར་བཙོས་ལ། །པི་པི་ལིང་སྲང་བརྒྱད་ལྡེ་གུ། །བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་ནས་ནི། །ཁར་སྦྲང་རྩི་རེ་རེ་ཞིང་། །སྲང་བརྒྱད་དང་ནི་བསྲེས་པ་ལ། །ནས་ཕྱེ་མཉམ་སྦྱར་ ཟོས་པ་ཡིས།།དེ་ནི་གློ་འགྲམས་ཟད་བྱེད་དང་། །ཁྲག་གི་སྐྲན་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱད་དང་། རྒུན་འབྲུ་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་མར་ཡང་བྲེ་གང་བཙོས་ལ། པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་སྲང་བརྒྱད་བཅུག་སྟེ། དེ་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པའི་ནང་ དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་པ་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་མར་དེ་དང་ནས་ཕྱེ་ཆ་མཉམ་པར་སྦྱར་ལ།དེ་ཟོས་ན་གློ་འགྲམས་ཤིང་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བི་ད་རི། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི། །སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར། ། བ་དང་ར་ཡི་འོ་མ་ལས། །བྲེ་ནི་རེ་རེ་བཙོ་བར་བྱ། །བསྐོལ་བཙགས་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ནི། །བྲེ་རེ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །དེ་ནི་ཟད་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལུད་པ་དང་། །ལུས་སྐེམ་པ་ནི་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །རྒས་སྲ་ཚེ་ནི་རིང་བ་དང་། །ཤ་དང་ཁུ་ཆུ་སྟོབས་སྐྱེད བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། བི་ད་རིའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཀུན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་། མར་བྲེ་གང་། རའི་འོ་མ་བྲེ་གང་། བའི་འོ་མ་བྲེ་གང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྲེ་བདུན་བཙོས་ནས་མར་ཚོས་བར་གྱུར་པ་དང་། རས་གཙང་མས་ བཙགས་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བྲེ་གང་དང་སྦྲང་རྩི་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེར་བཅུག་པར་བྱའོ།།སྨན་མར་འདི་འཐུངས་ན་ཟད་བྱེད་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒས་སྲ་ཞིང་ལང་ ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་པ་དང་།ཚེ་རིང་བ་དང་། ཤ་དང་ཁུ་ཆུ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེས་མར་བལྡག་བྱ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བས་བཏུང་བར་བྱ། །བལྡགས་པས་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་ཀྱིས། །ཉུང་བས་རླུང་ནི་འཇོམས་མི་ནུས། །འཐུངས་ན་རླུང་ནི་ གནོན་བྱེད་ཅིང་།།མེ་དྲོད་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་མར་བལྡག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བས་ནི་སྨན་མར་བཏུང་བར་བྱའོ།

郁金香和水晶草，巴拉当普和布提卡，黑叶草和狗牙根，灰莲和稳固的巴拉夏。每种各一两煮取，牛奶是药汁的四倍。卡斯拉尔、普瑞乌、吉万提，两种美达和铜芽，吉瓦卡和小树芽，瑞迪、葡萄、糖块，萨瓦以及莲花根。用一升酥油煮制，能治疗风、胆、心脏出血疼痛病。小便不利和小便频繁，痔疮、咳嗽、身体消瘦，以及能治疗衰竭热病。弓箭、女人、酒和路途，负重疲劳能增强体力和肉体。
就是说，郁金香等药汁煮沸后加入四十二两的药汁中，牛奶是药汁的四倍，卡斯拉尔普瑞乌就是豌豆阿德玛库布塔等药材，酥油的四分之一要加入。布提卡就是卡尔纳。黑叶草就是比塔格帕尔尼。稳固就是萨拉帕尔尼。其他的都好理解。
甘草八两葡萄一升，煮沸后熬制酥油，胡椒八两制成糊状，一升煮沸后冷却，每次加入糖和蜂蜜，各八两混合后，与等量大麦粉调配食用。这能治疗肺病、衰竭病，对血瘤有益。
就是说，甘草八两和葡萄一升煮汁，酥油也一升熬制，加入胡椒糊八两，煮沸冷却后加入糖和蜂蜜各八两，将这些混合的酥油与等量大麦粉调配，食用后对肺病扩散破裂等病有益。
诃子和毗达利，甘蔗汁和长寿药，类别煮取的药汁酥油，牛和羊的乳汁，各一升熬制。煮沸过滤后糖和蜂蜜，各一升要加入。这能治疗衰竭病、健忘症，血病、胆病、咳嗽，以及消瘦，延年益寿，增长肉体、精液和体力。
就是说，诃子汁一升，毗达利汁一升，甘蔗汁一升，长寿药类别全部煮取的药汁一升，酥油一升，羊奶一升，牛奶一升，这样七升熬制直到酥油成熟，用干净布过滤后加入糖一升和蜂蜜一升即三十二两。
服用这药油能治疗衰竭重病和健忘症，能消除和战胜血病、胆病等疾病，使人长寿保持青春，延年益寿，增长肉体、精液和体力。
胆病重者应舔食酥油，风病重者应饮用。舔食能平息胆病，因量少不能降伏风病。饮用能压制风病，使体内暖气聚集。
这样说来，胆病重的人应该以舔食方式服用酥油，风病重的人则应该饮用药油。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བལྡགས་པས་ནི་མཁྲིས་པ་ཞི་བར་ བྱེད་ཀྱི།བལྡག་པ་ཉུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རླུང་འཇོམས་པར་ནི་མི་ནུས་ལ། དེས་ན་རླུང་གི་ནད་ལ་སྨན་མར་དེ་དག་འཐུངས་ན་རླུང་གནོན་པར་བྱེད་ཅིང་རླུང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །མར་འདི་དག་གྲང་མོར་བསྟེན་ཀྱང་རླུང་གནོན་པར་བྱེད་དེ་མཐུ་རྩལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ནོ།།ཡང་མར་འཐུངས་པས་ནི་བུད་ཤིང་གི་མེ་ལ་མར་བཅུག་པ་ལྟར་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོབས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །སྐེམ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཟད་པས། །སྨན་མར་བཤད་པ་འདི་དག་ཉིད། །སྨིག་རྐང་འབྲས་ཡོས་པི་པི་ལིང་། །ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན། ། ཞུན་མར་བུ་རམ་སྦྲང་རྩིའི་ཆ། །བཅུག་སྟེ་བྱིན་ལ་འོ་མ་བླུད། །རོ་ཙ་བརྩོན་དང་ལུས་རྒྱས་སྟོབས། །འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རིད་པས་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་མར་འདི་དག་སྨིག་རྐང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་ཁུ་བ་ཞུ བར་མ་གྱུར་པར་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་སྦྱིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཕྱེ་མར་དང་བཅས་པའི་མར་སྐ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆ་བཅུག་སྟེ་གོང་གོང་པོར་བྱས་ལ་བྱིན་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་སྐོམ་དུ་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱུར་ཞིང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེད་ཅིང་ འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

为什么呢？舔食能平息胆病，但仅仅少量舔食不能制服风病。因此，对于风病，服用这些药酥油能够抑制风病并战胜风病。
这些酥油即使冷服也能抑制风病，是以其力量抑制的意思。
另外，服用酥油就像在柴火中加入酥油一样，能够聚集胃中的火力并使之增强。
对于身体消瘦肌肉衰减者，应将这些所说的药酥油，与茅香、炒米、胡椒粉调制成膏剂给予。
加入熔化的酥油、糖蜜、蜂蜜，给予后饮用牛奶。这能迅速产生增进食欲、精进、身体丰满和力量。
也就是说，对于身体消瘦瘦弱者，将前述的这些药酥油与茅香等药物粉末混合，在汁液未融化时制成膏剂给予。
而且，对于含有粉末的稠厚酥油，加入糖蜜和蜂蜜制成团块给予，之后用牛奶作为饮品。
这样能迅速且不久便能产生并获得增进食欲、精液增长等效果。

།བུམ་ཤ་ཤུན་ལྤགས་ས་བོན་བསལ། །སྲང་བརྒྱད་རླངས་པར་བཙོས་ནས་ནི། །ཞུན་མར་བྲེ་གང་ནང་གཞུག་དཀྲུགས། །སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲར་གྱུར་པ་དང་། །ཧྭགས་ནི་སྲང་བརྒྱད་པི་པི་ལིང་། །བཅའ་སྒ་ཟིར་སྲང་གཉིས་དང་། །དྲི་སྣ་གསུམ་དང་འུ་ སུ་དང་།།ན་ལེ་ཤམ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་། །སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཚད་བཅུག་ལ། །ཕབ་སྟེ་བསྒྲངས་པར་གྱུར་བ་དང་། །སྦྲང་རྩི་མར་གྱི་ཕྱེད་བཅུག་ལ། །གཟར་བུས་དཀྲུགས་ཏེ་བཞག་གྱུར་བ། །ལུད་པ་སྐྱིགས་བུ་ཡི་ག་འཆུས། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །གློ་འགྲམས་ ཟད་བྱེད་འཇོམས་པར་བྱེད།།གློ་འགྲམས་པ་ནི་འབྱོར་བྱེད་ཅིང་། །བློ་དང་དྲན་པ་སྟོབས་རབ་སྐྱེད། །ཀུ་སྨན་ད་ཡི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཡིད་དུ་འོང་བ་དམ་པ་འདི། །ཐ་སྐར་བུ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུམ་ཤ་ནི་ཀུ་སྨན་ད་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིའི་ཤུན་པ་ བཤུས་ཤིང་ནང་གི་ས་བོན་བསལ་བ་སྲང་བརྒྱད་རླངས་པར་ཁུ་བ་ཁ་རླངས་ལ་ཚོད་མའི་ཚུལ་ལྟར་བཙོ་བར་བྱ་སྟེ།འོག་ཏུ་ཆུས་གང་བའི་སྣོད་ཆེན་པོ་བསྐོལ་བའི་སྟེང་དུ་སྣོད་བུ་ག་ཅན་ལ་བཞག་སྟེ་དེ་ཚོས་པར་བྱས་པ་དང་། མར་བྲེ་གང་ལའང་སྣོད་གཅིག་ཏུ་བླུགས་ལ་གཟར་བུས་ དཀྲུགས་ལ་དེ་སྦྲང་རྩིའི་མདོག་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང་།ཧྭགས་སྲང་བརྒྱད་དང་། པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་དང་། ཟིར་སྲང་གཉིས་དང་དྲི་སྣ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་དྲི་བཟངས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་། འུ་སུ་དང་ན་ལེ་ཤམ་བསྣན་ན་རེ་རེ་ ཞིང་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དེ་ཞོ་བཞི་བཞི་བཅུག་ལ་ཕབ་པ་བསྒྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་།ལྡེ་གུར་སྦྲང་རྩི་སྲང་བཅུ་དྲུག་ལ་གཟར་བུས་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྫ་སྣོད་གཙང་མར་བཅུག་སྟེ་བཞག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བུམ་ཤའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བླུད་ན་ལུད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།གློ་འགྲམས་པ་འཆོས་པར་བྱེད་ཅིང་འཚོ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་མར་འདི་ནི་ཀུ་སྨན་ད་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་ཤའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡིན་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་དམ་ པ་འདི་ནི་ལྷའི་སྨན་པ་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི། དངས་མ་ལ་སོགས་བདུན་ཐོབ་པའི། །ཐབས་གནས་ཡིན་པས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནཱ་ག་བ་ལའི་རྩ་བ་ནི། ། ཞོ་གཅིག་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་སྲང་གཅིག་།འོ་མར་བཅས་པ་ཟླ་གཅིག་བཏུང་། །འོ་མ་སྤྱད་ཅིང་ཟས་མི་བཟའ། །སྦྱོར་འདིས་ཚེ་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྟོབས་སྐྱེད་ཁ་དོག་བཟང་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནཱ་ག་བ་ལའི་རྩ་བ་སྲང་གཅིག་།དང་པོར་ཞོ་གཅིག ནས་བསྐྱེད་ཅིང་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ་ཞོ་གཅིག་།གཉིས་པ་ལ་ཞོ་གཉིས། གསུམ་པ་ལ་ཞོ་གསུམ། བཞི་པ་ལ་ཞོ་བཞི། ལྔ་པ་ལ་ཞོ་ལྔ། དྲུག་པ་ལ་ཞོ་དྲུག་།བདུན་པ་ལ་ཞོ་བདུན། བརྒྱད་པ་ལ་སྲང་གཅིག་བཏུང་སྟེ། དེ་ ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉིན་ཞག་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་སྲང་རེ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ།།དེ་དག་གི་ཚེ་ནད་པས་འོ་མ་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའི། ཁ་ཟས་གཞན་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ནཱ་ག་པ་ལའི་རྩ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།མན་དུ་ཀ་པརྞི་ཤིང་མངར། །བཅའ་སྒའི་སྦྱོར་བའང་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མན་དུ་ཀ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་སྦལ་པའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་འོ་མ་ཡང་ཡོད་དོ།

将南瓜去皮去籽八两，用蒸汽煮熟后，放入一升酥油搅拌。待其呈蜂蜜色后，加入八两生姜、胡椒、草果、孜然各二两，三种香料、小茴香、诃子各半两。待冷却后，加入与酥油等量的蜂蜜，用勺子搅拌后静置。
此方可治疗咳痰、呃逆、食欲不振、呼吸不畅、血胆病、肺病、消耗病。能治愈肺病，增长智慧、记忆力和体力。
这是南瓜精华，是一剂殊胜悦意之方，由两位星宿之子所说。
所谓南瓜，即葫芦，去其外皮和内籽八两，用蒸汽煮熟，如同煮菜一般。下置一大锅煮沸的水，上置有孔容器煮熟。加入一升酥油于一容器中搅拌，待其呈蜂蜜色。
加入八两生姜、胡椒、草果、孜然各二两，三种香料即三种香辛料如桂皮等，小茴香、诃子各半两即四钱，待冷却后，加入十六两蜂蜜用勺子充分搅拌，然后放入干净的陶器中保存。
这就是南瓜精华，服用可治疗咳痰等病，治愈肺病，增长智慧等。此药膏是南瓜精华，悦意怡心，无过之上品，是由天医星宿二子所说。
关于'精华'一词的确切含义：'因为是获得七种精华的方法所在，故称为精华'。
那伽巴拉根一两，从一钱开始递增至一两。与牛奶同服一月，只饮用牛奶不食其他。此方能增长寿命，是增长体力、改善肤色的最佳方剂。
那伽巴拉根一两，从一钱开始，与牛奶调服。第一日一钱，第二日二钱，第三日三钱，第四日四钱，第五日五钱，第六日六钱，第七日七钱，第八日一两。余下二十二日每日服用一两，与牛奶调服。
在此期间病人只能饮用牛奶，不可食用其他食物。此方名为那伽巴拉根配方，是增长体力等的最佳方剂。
曼度卡帕尼（蛙形草）、甘草、草果的配方也是如此。所谓曼度卡帕尼，是一种形如青蛙的乳状物。

།དེ་ཡང་ནཱ་ག་པ་ལའི་རྩ་བ་དང་འདྲ་བར་ཞོ་གཅིག་ནས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བ་ གཅིག་གི་བར་དུ་སྲང་གཅིག་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏུང་ཞིང་ཟས་མི་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་མངར་དང་བཅའ་སྒའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ནཱ་ག་པ་ལའི་སྦྱོར་བ་དང་མཐུན་པར་བྱར་རུང་ངོ་། །ནཱ་ག་པ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ ནི།།ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས། །ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས། །སྨན་ཁུ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པའི། །འོ་མ་མར་དང་བསྐོལ་བར་བྱ། །བ་ལ་ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་། །ཤིང་མངར་པུརྞ་རྣ་བ་དང་། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ཏང་པལ་དང་། །པི་ལ་ཡ་དང་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། ། ཤྭ་གནྡྷ་ ཁ་ར་དཀར།།ཉེའུ་ཤིང་མེ་ད་རྣམ་གཉིས་དང་། །གཟེ་མར་མཉེ་བ་གཉིས་དང་། །པ་ཡ་སྱ་དང་ཟི་ར་གཉིས། །པདྨའི་རྩ་བ་སྡོང་བུ་དང་། །འབྲ་གོ་སྲིང་ག་ཏ་ཀ་དང་། །ཀེ་ཤེ་རུ་ཀ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། །ནཱ་ག་པ་ལའི་སྨན་མར་འདིས། །ཁྲག་མཁྲིས་གློ་རྡོལ་ཟད་བྱེད་དང་། །སྐོམ་ དད་མགོ་འཁོར་སེལ་བྱེད་ཅིང་།།སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་།མདོག་སྣུམ་མདངས་བཟང་ཚེ་འཕེལ་ཞིང་། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་འཇིག་པར་བྱེད། །ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་བསྟེན་ན། །རྒན་པོའང་གཞོན་ནུ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ནཱ་ག་པ་ལ་སྲང་བརྒྱ་ ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་དེའི་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པའི་འོ་མ་དང་།མར་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ནང་དུ་བ་ལ་དང་། ཨ་ཏི་བ་ལ་ལ་སོགས་པ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་བཅུག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ བུར་བསྐོལ་བའི་ནཱ་ག་པ་ལའི་སྨན་མར་འདིས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྟོབས་སྐྱེད་པ་ནས་རྒས་སྲ་བའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་ག་འདིས་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་། །མེ་དྲོད་བྲི་བ་སྐྱེད་འཇུ་བྱེད། །གཅོང་ཆེན་བཤད་པའང་གློ་རྡོལ་བསྔགས། ། འཁྲུ་ན་གཅོད་པར་བྱེད་པར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་མར་གྱི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་གློ་རྡོལ་དང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དག་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཟས་འཇུ་བར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གློ་རྡོལ་བའི་མི་དེ་འཁྲུ་བར་གྱུར་ན། གཅོད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱས་ན་བསྔགས་སོ།

此外，如同那伽巴拉根一样，从一两开始逐渐增加，在一个月内与一两牛奶一同饮用而不食其他食物等，其功效等一切都是相同的。
甘草和白芥子的配方也可以按照那伽巴拉的配方相同方式配制。
那伽巴拉一百两，水五百一十二两，煮至剩四分之一，取此药汁等量的牛奶与酥油同煮。
巴拉、阿提巴拉、甘草、布尔纳尔纳瓦、虎刺、当帕拉、毕拉雅、卡萨拉特热乌、白芝麻、白糖、涅乌树、两种美达、两种揉油、帕雅斯雅、两种孜然、莲根茎、阿瓦果、斯林嘎塔嘎、克谢如嘎各半两。
此那伽巴拉药油能治疗血胆、肺痨、消耗症，能消除口渴、头晕，是增长体力的最佳之品，能使肤色润泽光彩增长寿命，消除白发皱纹。
若服用一个月，老人也将变得年轻。
即是说，将那伽巴拉一百两放入五百一十二两水中煮至剩四分之一，取此药汁等量的牛奶和一百二十八两酥油放入同煮。
然后加入巴拉、阿提巴拉等各半两，同样煮制。
如此煮制的那伽巴拉药油具有消除血胆等疾病，从增长体力到抗衰老等功效。
此方能生暖气，能生减退的消化之火，对大疾病所说的肺痨有益，对腹泻有止泻之效。
即是说，刚才所说的药油配方能增长被肺痨和消耗症所侵患者的体力，能生暖气，能生减退的体内之火和胃火，能助消化。
此外，在治疗大病时所说的配方对肺痨病也受到推崇。因为当肺痨病人出现腹泻时，使用止泻的配方是值得推荐的。

།རྩ་བ་བཅུ་པ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། ། ཤང་ཀ་པུཥྤ་ཟུར་པ་དང་། །བ་ལ་ཧསྟི་པི་པི་ལིང་། ། པ་མརྒ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ག་བྲ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །མ་ནུ་སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ནས་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དག་། རུ་ར་ནི་སྲང་བརྒྱ་དག་།ཆུ་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུས་བསྐོལ། །ནས་ཚོས་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ། ། བཙགས་ལ་ཨ་རུ་ར་བརྒྱ་དེར། །བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་བསྐོལ། །མར་དང་ཏིལ་མར་པི་པི་ལིང་། །ཕྱེ་མ་སྲང་ནི་བརྒྱད་པོ་དག་།བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩིར་གཞུག་།རྟག་ཏུ་ཨ་རུ་ར་གཉིས་བཅས། །ལྡེ་གུ་བཅུད་ལེན་འདི་ཟོས་ན། །དེས་ནི་སྐྲ་དཀར་གཉེར མ་མེད།།ཚེ་རིང་མདོག་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད། །ལུད་ལྔ་ཟད་བྱེད་དབུགས་མི་བདེ། །སྐྱིགས་བུར་བཅས་པའི་མི་བཟད་རིམས། །གཅིན་སྙི་བ་ཡི་ནད་དང་ནི། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་དང་། །ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས་པ་སེལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མཆོག་དཔལ་ཡོན་ ཅན།།འདི་ནི་དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་དང་ནས་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་བྲེ་དོའོ། ། རུ་ར་སྲང་བརྒྱ་སྟེ་འདི་དག་ཆུ་སྲང་དྲུག་བརྒྱ་བཞི་བཅུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ལེགས་པར་ ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་སྨན་ཁུ་དེ་བཙགས་ལ་ཨ་རུ་ར་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་དེར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་མར་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་ལ།པི་པི་ལིང་ནི་སྐམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུང་ལས། །ཕུལ་གང་ལས་ནི་གཤེར་ བའི་རྫས།།ཉིས་འགྱུར་དུ་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྐོལ་བ་དེ་བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་བཅུག་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ལས་ཨ་རུ་ར་གཉིས་གཉིས་རྟག་ཏུ་ཟོས་ན། དེས་སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་དང་སྟོབས་ལ་ སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྔར་བཤད་པའི་ལུད་པ་ལྔ་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ནི་དཔལ་ཡོན་དང་བཅས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དྲང་སྲོང་རི་བྱི་ཞེས་བྱ་ཨ་ག་སྟས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་བ་བ་ལ་དང་། མུར་ བ་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་།།པི་པི་ལིང་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །པ་ཐ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། ། པ་མརྒ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །སླེ་ཏྲེས་དན་ཏི་བོང་ང་དཀར། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དུར་བྱིད་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་རྩ་ལོ་མར་བཅས། །པ་ཡ་སྱ་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །སྤང་སྤོས་བི་ཟ་ཀའི་སྙིང་པོ། ། མེ་ཏོག་བཅས་དང་རྐང་མར་དང་། །གོ་བྱེ་བྱི་དང་ག་ཏ་དང་། །ཉེའུ་ཤིང་བུ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །དོང་ག་སོ་མ་ར་ཛ་དང་། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཤི་ཀྲུ་དང་། །ནིམ་པའི་ཤུན་ལྤགས་བུ་རམ་ཤིང་། །ཕྲ་མོའི་ཁུ་བ་སྲང་རེ་དང་། ། རུ་ར་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དང་། །ནས་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་།ཆུ་ནི བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་བསྐོལ།།ནས་ཚོས་པ་དང་ཕོག་ནས་ནི། །བཙགས་ནས་ཨ་རུ་ར་བཅས་དེར། །བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་།ཏིལ་མར་ཞུན་མར་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ། །བྲེ་རེ་བཅུག་ནས་དེ་རྗེས་ཡང་། །མེ་ཆུང་ལ་ནི་བཙོས་ནས་སུ། །གཟར་བུར་ཆགས་ནས་ཐབ་ལས་ དབབ།།བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་ཕུལ་གང་གཞུག་།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་ཕྱེར་བཏགས་པ། །སྲང་གསུམ་བཅུག་ནས་དེ་འོག་ཏུ། །རྫ་སྣོད་རྙིང་བཅུག་འབྲུ་ནང་དུ། །བཅུ་ག་སྟེ་ཟླ་བ་གཅིག་གཞག་བྱ། །དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟའ། །གནས་འཇོག་གིས་ བཤད་བཅུད་ལེན་འདི།།སྔོན་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཆེ། །ནད་མེད་ཀྱིས་བཟའ་དགག་པ་མེད། །དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་སྲང་རེར་བྱའོ།

十种根药、蛇床子、香叶、婆罗迦、毕毕凌、马鞭草、独活、婆罗迦根、马努各二两，大麦六十四两，诃子一百两，水六百四十两煮。待大麦煮熟后，将药汁过滤，加入一百颗诃子，再加入一百两糖，煮沸。加入酥油、芝麻油、毕毕凌粉各八两，煮好后冷却加入蜂蜜。每次服用时配合两颗诃子。
服用此精华丸剂可以消除白发和皱纹，延年益寿，增强体力和肤色。能治疗五种咳嗽、呼吸困难、打嗝及难治之热病、糖尿病、痔疮、肿瘤、心脏病、感冒和食欲不振。
此乃最殊胜的精华，具有吉祥功德，是仙人理比所说。
关于此方，十种根药等每味各二两，大麦六十二两即半升。诃子一百两，以上药材用六百四十两水煮至完全熟透，将药汁过滤后加入一百两诃子，再加入一百两糖，以及酥油等各八两。由于毕毕凌是干品，应加入四两。如经中所说：'湿性药材应加入干性药材的二倍'。
如此煮好后冷却，加入八两蜂蜜。每次服用此丸剂配合两颗诃子，可以消除白发和皱纹，增进寿命和体力等。能够降伏前述五种咳嗽。此精华具有吉祥功德，是仙人理比阿迦斯塔所说。
十种根药：婆罗迦、两种黄色莫尔瓦、两种毕毕凌、帕塔、阿湿甘陀、马鞭草、蛇床子、独活、丹提、白附子、小榅桲、土茯苓、栀子根及叶、帕雅斯雅、毒芥子、香附子、比扎卡果核及花、骨髓、戈比、伽陀、小茴香、布提卡兰扎、冬瓜、索玛拉扎、萨哈拉扎、希克如、楝树皮、甘蔗。
每味取汁一两，诃子一千一百颗，大麦二百五十六两，加入八倍水煮。待大麦煮熟后取出，过滤后加入诃子，再加入陈年糖一百两。加入芝麻油、酥油、余甘子汁各一升，然后用小火煮。
待成稠状时从火上取下，冷却后加入二升蜂蜜和一捧毕毕凌。加入三种香料磨成粉三两，然后放入陈旧的瓷器中，埋入谷物中存放一个月。之后如前法服用。
此为住处尊者所说的精华，较前方功效更胜。健康者服用无禁忌，任何时候都受到赞誉。

།སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་། སྐྱེར་པའོ། །པི་པི་ལིང་གཉིས་ནི་ པི་པི་ལིང་དང་ཧ་སྟི་པི་པི་ལིང་ངོ་།།ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ནི་ཨད་མ་ཀུབ་ཏའོ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ནི་བིལ་བ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུའོ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བ་དང་ལོ་མ་གཉིས་སོ། །པ་ཡ་སྱ་ནི་ཀྵི་རི་ནིའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་ལ་བྱའོ། །པི་ཟ་ཀ་ནི་ཨ་ཤ་ན་སྟེ་དེའི་ནི་སྙིང་པོ་ དང་མེ་ཏོག་གཞུག་གོ།།བྱི་དང་ག་ཏ་ནི་བླུགས་གཟར་གྱི་ཤིང་ངོ་། །སོ་མ་ར་ཛ་ནི་ཙན་ཏྲ་རེ་ཁའོ། །བུ་རམ་ཤིང་ཕྲ་མོ་ནི་རྩ་ལྟ་བུའི་བུ་རམ་ཤིང་སྟེ་སྨན་དེ་དག་སྲང་རེ་དང་ཨ་རུ་ར་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་ནས་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་བྲེ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ ནས་སྨན་དང་ནས་ཀྱི་བར་སྲང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་ཕོག་ནས་རས་གཙང་མས་ཁུ་བ་བཙགས་ཏེ་ཨ་རུ་ར་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་དེར་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་བྲེ་རེ་རེ་བཅུག་ལ།དེའི་ རྗེས་ལ་སླར་ཡང་མེ་ཆུང་ངུ་ལ་བཙོས་ནས་དཀྲུག་ཅིང་བསྐོལ་བ་ན་གཟར་བུར་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ལྡེ་གུ་དེ་ཐབ་ལས་དབབ་ལ།དེ་བསྒྲངས་ནས་གྲང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་སྟེ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གཞུག་ལ་པི་པི་ལིང་ཕུལ་གང་སྟེ་སྲང་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། ཤིང་ཚ་ དང་སུག་སྨེལ་དང་གན་དྷ་བྷ་དྲ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་སྣ་གསུམ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་སྲང་གསུམ་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྡེ་གུ་རྫ་མའི་སྣོད་རྙིང་པ་གཙང་མའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་འབྲུའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ་དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་ བཤད་པའི་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་ལྟར་བཟའ་ཞིང་ཨ་རུ་ར་གཉིས་གཉིས་དང་བཅས་པར་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གནས་འཇོག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཆེ་སྟེ། དྲང་སྲོང་རི་བྱིས་བཤད་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ པས་ཀྱང་འདི་ཡོན་ཏན་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ནད་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བཟའ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་མེད་པ་དང་། དུས་ཚིགས་དྲུག་ཆར་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །བཟའ་བར་བསྔགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱམ་ཚ་བཅའ་སྒ་སྲང་རེ་དང་། ། ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། །ད་ཏྲིག་སེའུ་འབྲུ་ཨརྫ་ཀ་།དེ་དག་སྲང་ནི་བཞི་བཞི་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་གཅིག་གོ་སྙོད་གཉིས། །འུ་སུའི་འབྲས་བུ་སྲང་བཞི་དང་། །ཚད་འདི་ལས་ནི་ཕྱེ་མར་བྱས། །ཟས་དང་སྐོམ་ལ་བཏབ་སྟེ་སྦྱིན། །དེས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །མེ་དྲོད སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད།།རྩིབ་ལོགས་ན་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་ལུ་བའི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅའ་སྒ་སྲང་རེ། ཁ་རུ་ཚ་སྲང་གཉིས། ད་ཏྲིག་ལ་སོགས་པ་སྲང་བཞི་བཞི་ཕུལ་རེ། ན་ལེ་ཤམ་སྲང་གཅིག་།གོ་སྙོད་སྲང་གཉིས། འུ་སུའི་ འབྲས་བུ་སྲང་བཞི་སྟེ།འདི་དག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ལ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ། ཕྱེ་མ་དེ་ལས་ནད་པ་ལུས་ཟུངས་དང་མེ་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་ནད་པ་ལ་ཉིན་རེ་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱེ་མ་དེས་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ པར་བྱེད་པ་དང་།རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

两种黄色的是姜黄和黄连。两种胡椒是胡椒和象胡椒。开口的小果是阿德玛库巴。幼嫩的木苹果是小的成熟木苹果。吉达卡是吉达卡的根和叶两种。帕雅斯亚是克西里尼。毒芥子是指其外皮。毗扎卡是阿夏那，应加入其精华和花。必当伽达是汤匙木。索玛拉扎是月纹。细甘蔗是如根般的甘蔗。这些药材各一两，余甘子一千一百两至二百五十六两，即八升，将这些全部集中后，药材和大麦的重量的八倍水中煮熟，然后用干净的布过滤汁液，在含余甘子的汁液中加入陈年糖一百两，芝麻油、酥油和余甘子汁各一升。
之后再用小火煮沸并搅拌，当粘稠时从炉中取下。待其冷却后，加入蜂蜜二升即六十四两，胡椒一捧即四两。加入桂皮、豆蔻、甘达巴德拉等三种香料的粉末三两。然后将此膏药放入干净的旧陶罐中，置于谷物中存放一月。
之后如前所述，即按照仙人理比所说的膏药方法服用，每次配合两颗余甘子常服。此精华是大仙人那若迦所说，较前者功效更大，比仙人理比所说的精华疗效更好。而且健康人服用也无禁忌，在六个季节中都推荐服用且功效显著。
岩盐、荜茇各一两，黑盐二两，达特里克、细乌、阿尔扎卡各四两，诃梨勒一两，阿魏二两，乌苏果四两。将这些按量研成粉末，加入饮食中服用。这能开胃，生热力，增进气力。能治疗肋痛、呼吸困难、咳嗽等病。即岩盐和荜茇各一两，黑盐二两，达特里克等各四两一捧，诃梨勒一两，阿魏二两，乌苏果四两。将这些混合研成粉末，根据病人的体质、消化能力等情况，每日给予适量。此粉能开胃增进食欲，生热，增进体力，能治疗肋痛等疾病。

།འུ་སུ་ཞོ་གཉིས་གོ་སྙོད་དང་། །ལ་ལ་ཕུད་ལ་ཞོ་བཞི་བཞི། །སེའུ་འབྲུ་དང་ནི་ད་ཏྲིག་དག་།དེ་ཡི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་བྱ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །བཅའ་སྒ་ཞོ་གཉིས་བིལ་བའི་རྐང་། ། སྲང་ལྔ་དང་ནི་སྦྱར་བ་ལ། །ཁ་ར་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་གཞུག་།རོ་དྲུག་པ་འདི་བཟའ་བ་དང་། །བཏུང་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ཞོ་གཉིས་གོ་སྙོད་དང་ལ་ལ་ཕུད་ཞོ་བཞི་བཞི་སྟེ། སེའུ་འབྲུ་དང་། ད་ཏྲིག་ལ་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། དེ་གོ་སྙོད་དང་ལ་ལ་ཕུད ལས་སེའུ་འབྲུ་དང་ད་ཏྲིག་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་བྱས་ཏེ་སེའུ་འབྲུ་ཉིས་འགྱུར་དང་ད་ཏྲིག་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སེའུ་འབྲུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་།ད་ཏྲིག་སྲང་བཅུ་དྲུག་ཁ་རུ་ཚ་ལ་སྲང་གཅིག་།བིལ་བའི་རྐང་ལ་སྲང་ལྔ་གཞུག་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། ཁ་ར་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ། །རོ་དྲུག་པའི་ཕྱེ་མ་འདི་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བྱིན་ན་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཅོང་ཆེན་ལས་བཤད་ཆོ་ག་གང་། །གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་གློ་རྡོལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གློ་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།གློ་རྡོལ་ནད་ནི་བྱུང་གྱུར་ནས། །བད་ཀན་སྐྱེས་ནས་མགོ་བོ་བྲང་། །ན་བའི་ལུད་པ་ ཅན་གང་ཡིན།།དེ་ལ་དུད་པ་འདི་བརྔུབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་བརྟ་བའི་ཆོ་གས་གློ་རྡོལ་བའི་ནད་བྱང་ཞིང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་ན། བརྟས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བད་ཀན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་དེས་ལུད་པ་སྐྱེས་ཤིང་མགོ་བོ་དང་བྲང་ན་བའི་ལུད་པ་ཅན་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི།གནས་སྐབས་ལས་བབ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་དུད་པ་འདི་བརྔུབ་ཅིང་བདུག་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །མེ་ད་གཉིས་དང་པ་ལ་དང་། །ཤིང་མངར་སྲོ་མའི་ཤུན་ལྤགས་ནི། །ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་རེང་བུ་ནི། །བྱས་ཏེ་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ། །རྗེས་ལ་འཚོ་བྱེད་སྨན་མར་ བཏུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ད་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་པ་ལྡེ་གུ་སྲོ་མའི་ཤུན་ལྤགས་སམ་སྲོ་དར་དང་བསྲེས་ཏེ་རེང་བུར་བྱས་ལ། དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བཏུང་བ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་བཏུང་བར་བྱའོ། །ལྡོང་ རོས་དང་ནི་པ་ལ་ཤ་། ཟ་གནྡྷ་ཅུ་གང་དང་། །དོང་ག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱས། །དེ་རྗེས་ཁ་ར་བུ་རམ་དང་། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བཏུང་བར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྲོ་མ་དང་བསྲེས་ཏེ་རེང་བུར་བྱས་ལ་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱས་ལ། དེར་བཏུང་བ་ནི་ཁ་རའི་ཆུ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལྡོང་རོས་དང་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི། །མྱུ་གུ་རློན་པ་ཆ་མཉམ་བཏགས། །ཞུན་མར་དང་སྦྱར་དུད་པ་བརྔུབ། །དེ་འོག་སྲེག་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་དང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་རློན པ་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ།ཞུན་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ་ལ། དུད་པ་བརྔུབ་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ནི་སྲེག་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་བར་བྱའོ། །གློ་རྡོལ་ལས་བྱུང་ལུད་པ་ལ། །ཐོག་མར་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ ལུད་པ་ལ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་བརྟ་བའི་སྨན་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ།

乌苏果实两钱，枸杞和拉拉普特各四钱，小豆和达特里克各加倍，岩盐一两，姜黄二钱，木瓜茎五两，调配后加糖十六两。这六味药可以食用和饮用，如前所述。
即乌苏果实两钱，枸杞和拉拉普特各四钱，小豆和达特里克要加倍，即比枸杞和拉拉普特加倍，这样小豆十六两，达特里克十六两，岩盐一两，木瓜茎五两，研磨成粉后加入糖十六两。这六味药粉如前所述般用于食用和饮用等，功效与前相同。
大病中所说的仪轨，根据情况可治肺破裂。即在大病章节中所说的治疗大肺病的医疗仪轨，根据具体情况使用可以治疗肺破裂病。
肺破裂病发生后，痰液生起，头部胸部疼痛并有咳痰者，应当吸入这种烟熏。即如前所述的强身仪轨治愈肺破裂病后，因强身而痰液增长，若生咳痰并伴有头痛和胸痛者，应当根据病情吸入这种烟熏。
两种美达、巴拉和甘草、芦苇皮，制成糊状做成香棒，用来吸烟。之后饮用滋养药油。即两种美达等药与水研磨成糊状，与芦苇皮或芦苇丝混合做成香棒，用来吸烟。之后饮用与滋养类药物调配的药油。
龙脑香和巴拉夏、扎甘达、楮实和冬瓜，也同样处理。之后饮用糖、糖蜜和甘蔗汁。即龙脑香等的糊状物也同样与芦苇混合做成香棒用来吸烟，之后饮用糖水和甘蔗汁。
龙脑香和尼亚格若达树的新芽等量研磨，与酥油调和吸烟。之后饮用烤肉汤。即龙脑香和尼亚格若达树的鲜嫩新芽等量研细，与酥油调和后吸烟，吸烟之后饮用烤肉汤。
对于肺破裂引起的咳痰，首先要增强体力和消化之火。即对于肺破裂引起的咳痰，首先要进行增强体力的滋补治疗，同时要进行增强胃火的治疗。

།ནད་གཞི་མང་ལ་སྣུམ་བཅས་པའི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ཅན་གང་ནད་གཞི་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ན་སྣུམ་དང་ བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།དོང་ག་དང་ནི་དུར་བྱིད་གཉིས། །རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །བི་ད་རི་ཡི་ཁུ་བར་སྦྱར། །ཞུན་མར་ལ་བཙོས་ཅི་རིགས་སྦྱིན། །ལུས་ཟད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་ དེ་ཡང་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་གྱི་ནང་དུ་སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བས་བཙོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་དེ་ལུས་ཟད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །ཟད་པའི་ཟད་བྱེད་ལུད་པ་ཅན། །མར་དང་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།འོ་མ་བ་ ལ་གཉིས་བསྐོལ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཁྲིས་པ་ཡང་ཟད། བད་ཀན་ཡང་ཟད། དྭངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་། བ་ལ་རྣམ་གཉིས་དང་བཙོས་པའི་འོ་ མའི་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།བི་ད་རིའམ་ཀ་དམ་པ། །ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་དང་བསྐོལ་བའི། །མར་དང་འོ་མ་གཅིན་ནད་ནི། །མདོག་གྱུར་སྲི་བར་བྱེད་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གཅིན་ནད་མདོག་གྱུར་ཅིང་ སྡུག་པར་སྣང་བ་དང་།གཅིན་སྲི་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕོ་མཚན་རྐུབ་དང་ཆུ་སོ་དང་། །བརླ་དབྲག་མཇུག་ཏོ་སྐྲང་ཞིང་ན། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བ་འམ། །ཏིལ་མར་བསྲེས་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་ལ་སོགས་པ་སྐྲང་ཞིང་ན་བ་དང་ལྡན་པ་ ལ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྲེས་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དང་ནི། །བྱིའུ་སོགས་དང་ནི་ཁུང་ན་གནས། །དེ་བཞིན་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཡང་རིམ་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་སྐམ་སའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་བཀྲ་དང་དགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཟའ་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བྱིའུ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁུང་ན་གནས་པ་སྟེ་ཕྱི་བ་དང་གོ་ད་ལ་སོགས་པའི་ཤ་བཟའ་བར་ བྱ་ཞིང་།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མཐུ་རྩལ་གྱིས་བཟའ་བ་ཚོལ་བ་སྟག་དང་ཁྲ་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་གཞན་གྱི་ཤ་ཟ་བའི་ཤ་དག་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དྲོ་བས་བད་ཀན་འཇིག་བྱེད་ལ། །རྩ་སྦུབས་རྣམས་ནི་དག་བྱེད་ཅིང་། །དྭངས་མ་ལེགས་པར་རྒྱུ་བྱེད་པས། །ལུས་ ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིའུའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དྲོ་བས་བད་ཀན་གྱི་ཚོགས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ནང་ནས་འཛག་ཅིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་བྱེད་པའི་བད་ཀན་སྦྱངས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ བཅུད་ཀྱི་དྭངས་མ་ལེགས་པར་རྒྱུ་ཞིང་བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པས།ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞུང་གཞན་དག་ལས་བཤད་དེ། རྩ་སྦུབས་ནད་ཀྱིས་བཀག་བ་རྣམས། །རྣོ་བས་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

对于'对于病因众多且有油性的，应当施用温和泻药'这句话，如果患有咳嗽且病因众多、病情严重者，应当使用含油的温和泻药。
'冬瓜和土蒺藜二味，与葡萄汁调配，以及升麻煎煮的汁液，和薯蓣的汁液调配。用酥油煎煮后适量服用。应当用于身体虚弱者'这句话，是说泻药应当用冬瓜等药与酥油一起按照药油配方煎煮后，用于给身体虚弱、体质差的人服用以清除病邪。
'胆汁、痰液和身体组织，耗损的消耗性咳嗽者，应服用酥油和蟹甲与两种芦根煎煮的牛奶'这句话，是说对于肺部损伤性消耗性咳嗽导致胆汁耗损、痰液耗损、以及精华等身体组织耗损的病人，应当服用蟹甲和两种芦根与四倍量牛奶煎煮的药物。
'薯蓣或迦担婆，与棕榈果实煎煮的，酥油和牛奶用于小便病，颜色改变和尿液少的情况'这句话，是说用薯蓣等药与酥油煎煮的药物，用于治疗小便病颜色改变且看起来不好，以及小便量少的病症。
'阳具、肛门和尿道，以及大腿根部尾椎肿痛时，应当使用精纯轻柔的酥油，或者混合芝麻油的软膏'这句话，是说当阳具等部位肿胀疼痛时，应当使用精纯且性质轻柔的酥油，或者用酥油和芝麻油混合的软膏。
'旱地动物的肉以及，鸟类等和洞穴栖息者，同样以武力觅食者，食肉动物的肉也应依次给予'这句话，是说在使用软膏之后，应当食用旱地动物如斑羚和野兔等的肉，然后依次食用鸟类等的肉，之后食用洞穴栖息者如鼹鼠和猫等的肉，然后逐渐食用以武力觅食的虎和鹰等食肉动物的肉。
'温性能破坏痰液，能清洁所有脉道，使精华很好地运行，从而使身体得到滋养'这句话，是说鸟肉等这些食物因为温性可以使痰液从脉道中流出和运行，然后清除阻塞脉道的痰液使其清净，而且使身体的精华也能很好地运行通畅，因此能使身体得到滋养。正如其他论著中所说的身体净化的特征：'脉道被疾病阻塞者，以锐利药物清净之'。

། དབྱི་མོ་བར་གྱི་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རྒྱ་སྲན་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །པ་ཏ་རྒྱ་ཤུག་ནས་ཆུར་བསྐོལ། །ལི་དོང་གྲ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ཟུར་པ་མ་ནུ་པི་པི་ལིང་། །ཀར་ཀ་ཏ་ཡི་སྲིང་གི་བཏགས། །མཉམ་པའི་ཞུན་མར་དག་དང་བསྐོལ། །བསྐོལ་བའི་མར འདི་ཀྵ་ར་གཉིས།།ལན་ཚྭ་ལྔ་ནི་བཏགས་ཏེ་གཞུག་།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་ནི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པས་ཉེན་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱི་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུར་བསྐོལ་བ་དང་། ལི་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་མར་ བསྐོལ་ལ།བསྐོལ་བའི་མར་འདིར་ཀྵ་ར་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། སྭརྫི་ཀ་ཀྵ་ར་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཚ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་བི་ད་དང་། རྩལ་རུ་ཚ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ལན་ཚྭ་དང་། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་བཅུག་ནས་ཚད་རན་པར་ འཐུངས་ན་ཟད་བྱེད་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཀ་ས་མར་ད་ཨ་རུ་ར། །གླ་སྒང་པ་ཏ་ཀད་པ་ལ། །དོང་གྲ་པི་པི་ལིང་ཏང་པལ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ཚད་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །མར་ནི་བྲེ་གང་འོ་མ་དང་། །རྒུན་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཟད་བྱེད་རིམས་དང་མཆིན་པའི་ ནད།།ལུད་པ་ཀུན་སེལ་དགེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ས་མར་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་མར་བྲེ་གང་དང་། འོ་མ་དང་རྒུན་ཆུ་བསྲེས་པ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དེས་ནི་ཟད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་ཞིང་ དཔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀཎྜ་ཀ་རི་བ་ཤ་ཀ་།སླེ་ཏྲེས་རྩ་བ་འབྲས་བུ་དང་། །མྱུ་གུ་ལོ་མར་བཅས་པ་རྣམས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དུ་བཙོས། །ལུད་པའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་ སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་རེའི་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཚད་ཀྱི་མར་དང་བསྐོལ་བ་ནི་ལུད་པ་དང་།རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ཉིས་འགྱུར་རམ། །ཚ་གསུམ་ལྡན་པར་བསྐོལ་བའང་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསྐོལ་བ་ཡང་ལུད་པ་དང་རིམས་དང་ཡི་ག་འཆུས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡ་བཀྵ་ར་མར་དང་སྦྱར། །ཟས་ཟོས་པ་ཡི་འོག་ཏུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡ་བཀྵ་ར་དང་སྦྱར་བའི་མར་དེ་ ཟན་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ།།པི་པི་ལིང་དང་བུ་རམ་བསྐོལ། །ར་ཡི་འོ་མ་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་བུ་རམ་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་རའི་འོ་མ་དང་མར་བཞི་འགྱུར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འདི་ནི་མེ་དྲོད་སྦྱང་ཕྱིར་རོ། ། ཟད་བྱེད་ལུས་ཅན་གྱིས་མར་བཏུང་། །ནད་ཀྱིས་འགགས་པའི་མིད་པ་བྲང་། །རྩ་སྦུབས་རྣམས་ནི་དག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་གྱི་ནད་པས་འཐུངས་ན་མེ་དྲོད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར འགྱུར་ལ་ནད་ཀྱིས་འགགས་ཤིང་གོས་པའི་བྲང་དང་།ལྐོག་མའི་ནང་རྩ་སྦུབས་དག་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

三种夷摩果，十种根药和吉达卡，豆类和胡椒根，巴达和榆树用水煎煮。
利冬瓜和蒺藜，祖巴玛努和胡椒，以及螃蟹的姐妹等量研磨，与酥油一起煎煮。
在煎煮的酥油中加入两种碱和五种盐研磨。适量饮用可以消除由虚劳引起的咳嗽。
所谓夷摩等药材用水煎煮，利冬瓜等药材等量研磨成膏与酥油煎煮。
这里说的两种碱是指雅碱和苏打碱，五种盐是指舌尝盐、黑盐、岩盐和海盐，根据病情适量添加并适量饮用可以消除由虚劳引起的咳嗽。
咖萨玛尔达和诃子，甘松和巴达卡帕拉，冬瓜和胡椒当帕拉，普切舍尔各二两。
酥油一升与牛奶和葡萄汁四升一起煎煮。可以消除虚劳、发热和肝病以及所有咳嗽，是有益的。
所谓咖萨玛尔达等药材各取二两，与一升酥油和四升牛奶葡萄汁混合煎煮的酥油可以消除虚劳等疾病，能带来吉祥和福德。
刺柯利和巴沙卡，獐牙菜的根、果实，以及芽和叶一起煎煮成汤液再炼成酥油。可以消除咳嗽发热和食欲不振等病。
所谓刺柯利等每种药材的根、果实、芽和叶煎煮成汤液，再与相应量的酥油煎煮可以消除咳嗽和发热等。
用二倍或三倍的小豆汤液煎煮也有效。
所谓用小豆汤液煎煮加入三种辛香料也可以消除咳嗽、发热和食欲不振。
雅碱与酥油调配，在进食后服用。
所谓雅碱调配的酥油在进食后服用也对咳嗽有效。
胡椒和糖煎煮，加入羊奶和酥油有效。
所谓胡椒和糖调成膏与四倍的羊奶和酥油煎煮服用也有效。这是为了增强消化之火。
虚劳患者应饮用酥油，可以清洁被病症阻塞的咽喉和脉道。
所谓前述药材等煎煮的药油由虚劳咳嗽患者饮用可以增强消化之火，并能清洁被病症阻塞的胸部和咽喉内的脉道。

།ནས་ནི་བྲེ་གང་བཙོས་པ་རུ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉི་ཤུ་བཙོ། །ཚོས་ནས་དེ་ཕྱུང་མཉེས་ནས་དེར། །བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་དྲུག་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། ། ལྡོང་རོས་ཞོ་གཉིས་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཞོ་གཅིག་ཚད་ནི་བཅུག་ནས་ནི། །སླར་ཡང་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་དེས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས་བྲེ་གང་བསལ་བ་བཙོས་པའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རྡོག་མ་ཉི་ཤུ་བཅུག་སྟེ་བཙོས་ལ། དེ་ཚོས ཤིང་བངས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་མཉེས་ནས་ཡང་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། འདིའི་ནང་དུ་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་དྲུག་།པི་པི་ལིང་སྲང་གཉིས། ལྡོང་རོས་ཞོ་གཉིས་སྐྱེར་ཁཎྜ་ཞོ་གཅིག་བཅུག་ལ་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ལྡེ་གུ་དེས་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རེག་འཇམ་སྒྲོ་རྩ་བསྲེགས་ནས་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར། །ཡང་ན་རྨ་བྱའི་རྐང་པ་བསྲེགས། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བསྲེས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ལུད་པ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རོག་ཤ་བི་ད་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོ་ རྩ་ཁམ་འདྲ་བ་ཡོད་དེ།དེ་བསྲེགས་ནས་མར་ངང་ཁ་ར་སྦྲང་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྨ་བྱའི་རྐང་པ་བསྲེགས་ཏེ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །ེ་རཎྜ་ཡི་ ཐལ་བ་ནི།།ཏིལ་མར་ཚ་གསུམ་བུ་རམ་བཅས། །ལྡེ་གུའམ་བྱེའུ་རུག་ཨེ་རཎྜའི། །ལོ་མའི་ཐལ་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་ལོ་མའི་ཐལ་བ་ཏིལ་མར་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་གཅོང་ཆེན་པོའི་ལུད་པ་དང་ལྡན་པས་བལྡག་ པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བྱེའུ་རུག་པ་དང་། ཨེ་རཎྜ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བལྡག་པར་བྱའོ། །ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་ནི། །བུ་རམ་རྙིང་པ་མར་སྦྱར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་ དང་བཅའ་སྒ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བུ་རམ་རྙིང་པ་དང་ཞུན་མར་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བཟའ་བར་བྱའོ།།ཤུག་པ་ཚ་གསུམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །བ་ལ་ར་སྣའི་ཕྱེ་མ་ཀུན། །དེ་དང་མཉམ་པའི་ཁ་རར་སྦྱར། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་མར་དང་སྦྱར། །ལྡེ་གུ་ལུད་པ་ སེལ་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ལུས་དང་ཆ་མཉམ་པའི་ཁ་ར་སྦྱར་ལ་ཟོས་ན་ཡང་ལུད་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་དང་ཞུན་མར་ཆ་མཉམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུ་ཟོས་པ་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཕྱེ། ། མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་པ་ཡང་ལུད་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། རུ་ར་དང་བཅའ་སྒ་ནི། །བུ་རམ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །རི་ལུ་ཁར་ནི་བཞག་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཀུན སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ལ་ཁའི་ནང་དུ་བཞག་ན། ལུད་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་ཀུན་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བ་རུ་ར་འབའ་ཞིག་།ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་རུ་ར་འབའ་ཞིག་ཁར་བཞག་ཅིང་མུར་ན་ཡང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

将一升大麦煮熟后，放入二十颗胜利果，煮熟后取出揉搓，加入六两陈旧糖，二两胡椒，二钱没药，一钱酸果，再次熬煮成糊状，可以治疗咳嗽和呼吸不畅。
也就是说，将一升大麦洗净煮熟，放入二十颗胜利果煮熟，煮好后取出揉搓，在其汤汁中再次熬煮。在其中加入六两陈旧糖，二两胡椒，二钱没药，一钱酸果，熬成糊状。这种糊状可以治疗咳嗽等病。
将柔软的乌鸦羽茎烧焦后，与酥油、蜂蜜、白糖调和。或者烧焦孔雀脚，与酥油、蜂蜜混合的糊状物食用，可以治疗咳嗽和呼吸不畅。
也就是说，有一种叫做乌鸦肉毗达的羽茎，形似红色，将其烧焦后与酥油、白糖、蜂蜜调和成糊状食用，可以消除咳嗽等病。另外，将孔雀脚烧焦后与酥油和蜂蜜调和成糊状食用，也可以治疗咳嗽等病。
蓖麻灰与芝麻油、三辛、糖调和。或者以苦菜和蓖麻叶灰同样处理。
也就是说，蓖麻叶灰与芝麻油、三辛和糖调和成糊状，患有重症咳嗽者可以舔食。或者将苦菜和蓖麻烧成灰，如前所述与三辛、芝麻油和糖调和成糊状舔食。
三辛粉与陈旧糖、酥油调和有效。
也就是说，胡椒、诃子、姜三种药物的粉末与陈旧糖和熔化的酥油调成糊状食用。
柏子、三辛、三果、毕达嘎、细辛、巴拉、拉斯纳的粉末，全部与等量的白糖调和。或者与蜂蜜、酥油调和。这种糊状是治疗咳嗽的最佳方法。
也就是说，柏子等药物粉末与等量的白糖调和食用，也可治疗咳嗽。或者与等量的蜂蜜和熔化的酥油调和成糊状食用，是治疗咳嗽的最佳方法。
同样，诃子粉与酥油、蜂蜜、白糖调和。
也就是说，诃子粉与酥油、蜂蜜和白糖一起食用，也是治疗咳嗽的最佳方法。
诃子和姜与糖一起制成丸剂，放在口中，可以治疗所有咳嗽和呼吸不畅。
也就是说，或者将诃子等药物熬煮制成丸剂放在口中，可以治疗五种咳嗽和五种呼吸不畅。
或者单独使用巴如拉，可以治疗咳嗽。
也就是说，或者单独将巴如拉放在口中含服，也可以治疗所有咳嗽和呼吸不畅。

།སེང་ཕྲོམ་ཨ་མྲ་ཁ་ར་དང་། །བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་བརྔོས། །ཐུག་པ་ཟན་དྲོན་ནང་དུ་བཏབ། །སློན་བྲོ་སྐོམ་དད་ལུད་པ་དང་། མ་ཞུ་ཚད་འཁྲུ་སེལ་བར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་གྱི་ལོ་མ་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་མར་ལ་བརྔོས་ལ་ཁར་དང་བཅས་པ་ཐུག་པར་བྱས་པའམ། ཡང་ན་ཟན་དྲོན་ནམ་ཁུར་བ་དང་བསྲེས་པའི་ནང་དུ་སྨན་གོང་མ་མར་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ་བ་བསྐོལ། །མུངྒའི་ཁུ་བར ལེགས་གཡོས་པ།།སྐྱུ་རུ་ར་སེར་སེའུ་འབྲུར་བཅས། །ལུད་པ་ཀུན་གྱི་སྨན་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རང་གི་ཁུ་བ་མུངྒའི་ཁུ་བར་བཅུག་སྟེ། གཡོས་ལ་སྐྱུ་རུ་ར་སེར་པོ་དང་སེའུ་འབྲུ་དང་བཅས་པ་བཏབ་སྟེ་སྒེ་འུ་གཤེར་དང་བཅའ་སྒ་དང་མར་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ ནས་ལེགས་པར་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དེ་ནི་ལུད་པ་ཀུན་གྱི་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་འོ་མ་འམ། །མཆུ་ཡིས་བཟས་ཚོལ་ཁྲོན་རྐོ་དང་། །ཁུང་ན་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་ནི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པ་ཅན་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ མི་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མའམ།ཡུ་ཤ་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཤ་ཁུ་མཆུས་བཟས་ཚོལ་བའི་ཤ་ལས་བྱས་པའམ། ཁྲོན་རྐོ་བའི་རིགས་ཀྱི་ཤའམ་ཁུང་ན་གནས་པའི་ཤ་ལས་གཡོས་པའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གློ་རྡོལ་གྱི་དུད་ བརྔུབས་ལ་གང་།།བཏུང་བར་བཅས་པ་བསྟེན་པ་ཡང་། །ཟད་བྱེད་ལུད་པར་དེ་གཏང་བྱ། །གང་ཡང་གཅོང་ཆེན་སྐབས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གློ་རྡོལ་གྱི་ལུད་པའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དང་བཅས་པར་གོང་དུ་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གང་ཡང་འོག་ནས་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྟོབས་སྐྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། །རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན། །རྣམ་གྲངས་ཟད་བྱེད་ལུད་ཅན་ལ། །སྟོབས་ སྐྱེད་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་ནི་བརྟ་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་རྩ་རྒྱུན་དང་བུ་གའི་སྦུབས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་དེ་དག་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བྱིན་ན་ ཡང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཟད་བྱེད་ལུད་པ་མི་བཟད་པས། །དེ་ཕྱིར་ནད་སྟོབས་ཇི་བཞིན་དུ། ། འདུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་འདུས་པའི་ནད་ལས་བྱུང་བའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའམ། མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ བའམ།བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་འདུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྣམ་པས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ བའི་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

将森普龙和芒果果实，混合药膏和酥油煎炒，放入热汤或热粥中。能治疗呕吐、口渴、咳嗽、消化不良和热泻。也就是说，将森普龙叶子制成药膏，用酥油煎炒后加入芒果，制成汤或者与热粥、面糊混合，将上述药物和酥油一起服用，能治疗呕吐等所有疾病。
煮刺枣汁，在绿豆汁中充分熬煮，加入黄色诃子和胡椒，是一切咳嗽的良药。也就是说，将刺枣自身的汁液放入绿豆汁中，熬煮后加入黄色诃子和胡椒，再加入生姜汁、肉桂和酥油等，充分熬煮，这就成为治疗一切咳嗽的药物。
用平息风的药煮牛奶，或者用嘴咀嚼的肉汤、井中动物和洞穴动物的肉汤，应给予消瘦咳嗽患者服用。也就是说，对于患有消瘦病的人，应该给予用平息风的药物煮过的牛奶或肉汤，或者用嘴咀嚼的肉做成的肉汤，或者井中动物的肉或洞穴动物的肉煮成的肉汤。
对于肺破裂者吸入烟气和冷饮，以及其他疗法，也应用于消瘦咳嗽，还有在重大疾病章节中所说的方法。也就是说，在治疗肺破裂咳嗽病时所说的吸烟和上述所示的其他方法，也应该用于治疗消瘦咳嗽患者。以及后面重大疾病治疗章节中所说的任何配方也应该使用。
增强体力、生发胃火和通畅脉道的药物，各种类型都适用于消瘦咳嗽患者，所有增强体力的药物都受到推崇。也就是说，对于消瘦咳嗽的病人，任何能增强体力的药物，同样能生发胃部暖性的药物和能通畅脉道和腔窍的药物，用这些不同类型的药物治疗都能消除消瘦咳嗽。同样，所有增强体力的药物也都适合用于消瘦咳嗽。
因为由三病合并引起的消瘦咳嗽难以忍受，所以要根据病情强弱，用对治三病的方法来治疗。也就是说，由于三病合并引起的消瘦咳嗽难以忍受且痛苦，因此要观察病情的强弱，无论是风力较大、胆汁较重还是痰湿较重的三病合并症，都要用对治的饮食、饮品、药物和生活方式来治疗。
这是《医论八支心要注解·月光论》中，由大师月官所作的医疗篇第三章的注解。
接下来要讲解治疗呃逆和呼吸困难的章节。也就是说，按照病根章节中所说的次序，开始撰写这个关于呃逆和呼吸困难的章节。

།གང་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ། །རྒྱུ་སོགས་མཚུངས་པས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གསོ་བའང་གཅིག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་དང་ གྲངས་དང་རང་བཞིན་དང་རྟེན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཉེན་ལ། ཐོག་མར་དུགས་ཀྱི་ཉེར་སྤྱད་བྱ། །སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་ཏིལ་མར་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་ དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་དེས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་ཐོག་མར་ཏེ།གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་དུགས་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་གསོ་བར་བྱ་ལ་དུགས་དེ་ཡང་སྣུམ་པ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་སྨན་ལ་སྦྱར་བའི་དུགས་བྱའི། རྩུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྩུབ་པས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པའི་ སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣུམ་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར་བས་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡིས་བད་ཀན་བུ་གར་འགགས། །ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་ཞུ་ནས་ནི། །ཁོང་པར་གནས་པ་ལེགས་པར་འབྱིན། །བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་མཉེན་ གྱུར་ཞིང་།།རླུང་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བུ་གའི་སྦུབས་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་ཅིང་འགགས་པའི་བད་ཀན་ལེགས་པར་ཞུ་ཞིང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེའི་ཁོང་པར་གནས་པ་ལེགས་པར་འབྱིན་ཅིང་བདེ་བླག་ཏུ་ ཐོན་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་བད་ཀན་ནང་དུ་ཞེན་པ་དང་། རླུང་འཁྲུགས་པའི་དབང་གིས་རྩ་སྦུབས་ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་གྱུར་པ་དག་དུགས་ཀྱིས་སྦྱངས་ན་མཉེན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་རྒྱུ་ཞིང་རང་གི་ལམ་ལས་རྒྱུ་ བར་འགྱུར་རོ།།འཇམ་ཞིང་རླན་གྱུར་ཟས་སྣུམ་དང་། །རླན་ཅན་ཤར་བཅས་སྦྱིན་པའམ། །ཡང་ན་ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དུགས་ཀྱིས་ལུས་རླན་ཅིང་འཇམ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཁ་ཟས་སྣུམ་བག་དང་རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ བའམ།ཡང་ན་ཞོའི་སྤྲིས་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་སློན་འཇམ་བཏང་། །མཆོག་ཏུ་ལུད་པ་རྙིང་ནད་དང་། །སྐད་འགགས་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་སྦྱིན། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །སྦྱར་བའམ་རླུང་ལ་ཕན་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དུགས་ བྱས་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཉེན་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་སློན་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ་ལ།མཆོག་ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་དེ་ཡང་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའམ། གང་ རླུང་ལ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་གྱིས་ནི་གནོད་བྱས་པ། །བསལ་ན་བདེ་བ་འཐོབ་འགྱུར་ལ། །བུ་ག་རྣམ་པར་དག་གྱུར་ནས། །རླུང་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་བསལ་ ཞིང་སྦྱངས་ན་མི་དེ་བདེ་བ་འཐོབ་ཅིང་།སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཞི་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་བད་ཀན་གྱིས་གནོད་ཅིང་བཀག་པར་བྱས་པའི་བུ་ག་རྣམས་དག་ཅིང་སྦྱངས་པར་གྱུར་པས་རླུང་གནོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་སྟེ་སུས་ཀྱང་གགས་བྱས་པ་མེད་པར་བདེ་ བར་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཞིང་།སྲོག་གནས་པའི་རྒྱུན་སྲང་དག་ཏུ་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ།

'由于打嗝和呼吸不适，因为原因等相似，所以治疗也是一样'，这是说，由于打嗝和呼吸不适的原因等相似，即前期发生的方式、数量、性质和依靠都是一样的，因此对打嗝和呼吸不适的治疗也是一样的。
'对于被这些所困扰的人，首先要进行热敷疗法，涂抹油和盐以及芝麻油'，这是说，对于被打嗝和呼吸不适所困扰的病人，在所有治疗方法中首先要用热敷来治疗，而且这种热敷要用油性的，即用油性药物调配的热敷，而不能用干燥的，因为干燥会有引起风气紊乱的过失。这种油主要是用岩盐等盐类和芝麻油调配后涂抹。
'由此使堵塞在通道中的痰液，完全融化后，能很好地排出体内积存的痰液。通道变得柔软，风气也能按正常方式运行'，这是说，这种热敷能做什么呢？能使堵塞在通道中的痰液完全融化，使咳痰和呼吸不适的体内积存物很好地排出，容易清除。同样，通道由于痰液粘附和风气紊乱而变得僵硬的情况，经过热敷后会变得柔软。同样，风气也会从不正常运行变为按其正常途径运行。
'给予柔软、湿润的油性食物，以及带肉的湿性食物，或者给予酸奶凝乳'，这是说，对于经过热敷后身体变得湿润柔软的病人，要给予油性和湿性的动物肉类食物，或者给予带有酸奶凝乳的食物。
'然后对此给予温和泻药，特别是对于久咳、声音嘶哑者要给予催吐药。用岩盐、蜂蜜、胡椒调配，或者给予对风气有益的药物'，这是说，然后即在热敷之后，对被打嗝和呼吸不适所困扰的病人要给予温和的泻药，特别是对于有咳痰等症状的重症病人要给予催吐药。这种催吐药要用岩盐等调配，或者使用对风气有益且无害的催吐药。
'消除痰液的危害后就能获得安乐，通道完全清净后，风气就能无碍运行'，这是说，消除并清除痰液的危害后，此人就能获得安乐，打嗝和呼吸不适就会平息。而且由于被痰液危害和阻碍的通道得到清净和净化，风气就能无碍运行，即没有任何阻碍地顺畅运行，维持生命的通道就会变得良好。

།ལྟོ་སྦོས་རྟུག་འགགས་མུན་འཐིབས་བྱེད། །མ་དུ་ལུང་ག་སྟར་བུ་དང་། །ཤིང་ཀུན་པི་ལུ་ཁ་རུ་ཚ། །ལྡན་ཟས་སྦྱིན་ན་བདེ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་གནས་སྐབས་ དེར་རྟུག་པ་འགགས་པ་ལས་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་ཅིང་མུན་སྲོས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་མ་དུ་ལུང་ག་ཞེས་བྱ་བ།བ་ལུ་དང་སྟར་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ལྡན་པའི་ཟས་བྱིན་ན་དབུགས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའི་འབྲས་ བུ་སྐྱུར།།ཅུང་ཟད་དྲོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྟོ་སྦོས་པ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ཅུང་ཟད་བསྲོས་ཏེ་ དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།འདི་དག་བད་ཀན་གྱིས་ལམ་བཀག་།སྲོག་གི་རླུང་ནི་འཁྲུགས་ལས་བྱུང་། །དེ་བས་དེ་ལམ་བསལ་བྱའི་ཕྱིར། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྦྱང་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་འདི་དག་ ནི་བད་ཀན་གྱིས་རྒྱུ་བའི་ལམ་བཀག་པའི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།དེ་བས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེའི་ལམ་བསལ་ཞིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྦྱང་བའི་ཐབས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ཕན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབབ་པར་གྱུར་ པའི་ཆུ།།ཤིན་ཏུ་འཁྱིལ་ཞིང་འཕེལ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རླུང་ནི་འཁྱིལ་གྱུར་པའི། །དེ་ལམ་ལེགས་པར་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་ཆུ་འབབ་པར་གྱུར་པ་དག་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་ལམ་བཀག་པར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་བའི་རླུང་དེའི་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་ཤིང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་ན་ཤིན་ཏུ་འཁྱིལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རླུང་དེའི་རྒྱུ་བའི་ལམ་སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། ལམ་བསལ་ན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱང་བ་བྱས་ ཀྱང་མ་དག་པའི།།ཞེན་པའི་དྲི་མ་དུ་བས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱང་བའི་རྣམ་པ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བས་ཉེན་པའི་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱི་དྲི་མ་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བ་བརྔུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ བསལ་བར་བྱའོ།།ཡུང་བའི་ལོ་མ་ཨེ་རཎྜའི། །རྩ་བ་རྒྱ་སྐྱེགས་ལྡོང་རོས་དང་། །ཐང་ཤིང་བ་ལ་སྤང་སྤོས་བཅས། །བཏགས་ཏེ་རེང་བུ་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་ནི་མར་བསྐུས་དུད་པ་བརྔུབ། །ཡང་ན་མར་སྦྲུས་ནས་བསྲེགས་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུང་བའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་ཆུ་བཏགས་སུ་བྱས་ཏེ་བསྐམས་ནས་རེང་བུ་དེ་མར་བསྐུས་ཏེ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་མར་དང་ནས་སྦྲུས་ནས་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །སྦྲ་ཚིལ་སྲ་རྩི་པོག་དག་གམ། ། ཀ་རུ་བཟང་མར་སྦྱར་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྲ་ ཚིལ་དང་སྲ་རྩི་པོག་ཅེས་བྱ་བ་སརྫ་ར་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་དུད་པའམ།ཡང་ན་ཨ་ཀ་རུ་བཟང་པོའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཙནྡན་གླང་རྭ་འམ། །སྤུ་འམ་རྒྱུས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙནྡན་མེར་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བ་ ལང་གི་རྭ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་དུད་པའམ།བ་ལང་གི་སྤུའམ། བ་ལང་གི་རྒྱུས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནང་དུ་ཞེན་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

腹胀大便阻塞引起昏暗时，马度隆嘎、星布以及，木棍、必露、辣椒，配合食物服用则安乐。即是说，腹胀和此时大便阻塞而引起昏暗，感觉天色暗淡，呼吸不适时，如果服用马度隆嘎等药物和星布等药物配合的食物，呼吸会变得舒适。
加入岩盐的酸性果实，稍微温热的泻药服用。即是说，或者因腹胀和大便阻塞引起的呃逆和呼吸不适的昏暗病，应当服用配合岩盐和酸性果实、马度隆嘎等稍微加热的温和泻药。
这些是由痰阻碍通道，生命之风紊乱所致。因此为清除其通道，上下净化有益。即是说，因为咳嗽和呼吸不适这些是由痰阻碍通道的生命之风紊乱所引起，因此为了清除和净化生命之风的通道，采用上下净化的方法服用催吐药有益。
如同流动的水，极为盘旋增长般，如是风亦盘旋时，应当善加净化其道。即是说，比如就像流动的水，当其流动的通道被阻碍时会极度增长和大量增长一样，自然流动的风的通道阻塞而无法顺利流动时会极度盘旋。因此应当用按摩和沐浴净化风的流动通道，清除通道则会有益。
虽作净化未清净，执著污垢以烟除。即是说，虽然如此做了净化，但咳嗽和呼吸不适的痰病的污垢清净且极为执著的过患残余，应当用吸烟的方法来清除。
芥菜叶和蓖麻，根部以及红花、龙脑香和，檀香、星布及香草，研磨制成香丸。以此涂油熏烟吸，或者涂油麦子燃烧吸。即是说，将芥菜叶等药物研磨后晒干制成香丸，涂上酥油在火上燃烧后吸入烟气。或者将酥油和麦子混合燃烧后吸入烟气。
松脂、树脂、树胶等，或以沉香酥油配吸入。即是说，将松脂和树脂树胶混合一起的烟气，或者优质沉香的烟气吸入。
如是旃檀牛角或，毛发或筋之烟吸。即是说，或者将旃檀木燃烧的烟气吸入。或者牛角在火上燃烧的烟气，或牛毛，或牛筋的烟气吸入也能消除呃逆和呼吸不适内在执著的过患。

།གཙོད་དང་གོད་ཀུ་རང་ག་།དགོ་བ་ལྤགས་མིག་ར་ཡི་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་གུ་གུལ་ལྡོང་རོས་སམ། །ཡང་ན་སཱ་ལའི་ཐང་ཆུ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གུ་གུལ་གྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་ལྡོང་རོས་ཀྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཤིང་སཱ ལའི་ཐང་ཆུའི་དུ་བ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།མོ་རྩ་གུ་གུལ་ཨ་ག་རུ། །ཤུག་པ་མར་དང་སྦྱར་དུད་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མོ་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་དྲི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྤོས་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །དུགས་ བྱར་མི་རུང་བཏང་སྙོམས་བཞག་།བྲང་དང་མིད་པ་ཞོམ་པ་ལ། །བཤོལ་དུ་མེད་ན་འཇམ་དུགས་བྱ། །ཁ་ར་དཀར་པོའི་འོ་མས་སམ། །དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །དཀྲི་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་དུགས། །དུགས་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་བྱར མི་རུང་བའི་ནད་པ་མཁྲིས་པ་དང་ཚ་བས་ཉེན་པ་དང་།ཉམས་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་བྲང་དང་ལྐོག་མ་ཞོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུགས་བྱར་མི་རུང་སྟེ་བཤོལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དུགས་འཇམ་པོ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་ར་དཀར་པོ་འོ་མ་དང་ བཅས་པའི་སྣུམ་བག་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་བླུགས་ལ་དུགས་བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་དཀྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་དུགས་ཀྱི་ལེའུར་བཤད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བས་དུགས་བྱའོ། །མ་ཞུར་དེ་གསོའི་ཆོ་ག་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་ལས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལས་གྱུར་ པ་ལ་ནི་མ་ཞུ་བ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་སྨྱུང་བ་དང་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།སྦྱོར་དྲགས་རླུང་ཤས་ཆེ་གྱུར་ན། །རླུང་ནད་བསལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཤ་ཁུ་སྣུམ་སོགས་རབ་ཚ་སྦྱིན། །བསྐུ་བ་དག་གིས་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་ པའི་ཉམས་སྨད་པའི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པས་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་མཐོང་ན་རླུང་ནད་དེ་བསལ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་ལ།དེ་ཡང་ཤ་ཁུ་དང་སྣུམ་གྱི་རྣམ་པ་མར་ལ་སོགས་པ་དང་། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་དེ་ཞི་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་མ་ སློང་དུགས་མི་བྱ།།ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སྦྱང་བྱས་པས། །རླུང་གི་གནས་རྙེད་གནས་རྣམས་ནི། །སྐམས་པར་བྱས་ནས་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད། །དེ་བས་སྨན་ཁུ་སྣུམ་དང་ནི། །ལྡེ་གུ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཞིར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བད་ཀན་མ་སློང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྦྱང་བ་བྱས་ན་རླུང་གི་གནས་རྙེད་ཅིང་བརྟེན་པའི་གཞི་རྙེད་པ་སྙིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཀུན་ཏུ་སྐམས་པར་བྱས་ནས་ མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་དེ་བས་བད་ཀན་མ་སློང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཞི་བར་བྱའོ། །སྐེམ་ཞིང་གློ་རྡོལ་ཆེད་འཁྲུ་དང་། །ཁྲག་མཁྲིས་ཚ་བ་ལས་བྱུང་བའི། ། སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ། །མངར་སྣུམ་བསིལ་སོགས་དག་གིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐེམ་ཞིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ལ་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་བརྟ་བའི་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོ་བར བྱའོ།

关于'野牛和野羊等，或者皮革眼睛'这句话，也就是说，吸入野牛等生物的皮革等的烟气也有效果。
关于'或者古古罗树脂或者，或者沙罗树汁液'这句话，也就是说，或者吸入古古罗的烟气，或者吸入树脂的烟气，或者吸入沙罗树汁液的烟气。
关于'木脂、古古罗、沉香，杜松与酥油混合吸入烟气'这句话，也就是说，或者将木脂即木棉树汁液等芳香之物和甜香料与酥油混合后吸入其烟气。
关于'不宜热敷者保持平静，对于胸部和喉部受损者，如果无法避免则进行温和热敷。用白糖和牛奶，或者用温和的热度进行热敷，并且要包裹的热敷。按照热敷章节所说的方法进行热敷'这句话，不适合热敷的病人包括胆病和发热症状的人，体力和身体机能衰竭的人，极度肥胖的人和孕妇等，胸部和喉部受损的人等不适合热敷，如果无法避免则要进行温和的热敷。具体方法是将白糖和牛奶混合的油脂调至温和的温度后倒上进行热敷，同样地，要按照热敷章节所说的药物配方进行包裹式热敷。
关于'消化不良则采用其治疗方法'这句话，对于因消化不良而引起的呃逆和呼吸困难，应当采用治疗消化不良的方法，如禁食和促进消化等。
关于'如果因治疗过度而风气过重，则采用治疗风病的方法。给予肉汤、油脂等温热之物，用涂抹等方法使其平息'这句话，如果因呕吐药等降低机能的治疗方法过度而导致风气增重和膨胀，则要采用治疗风病的方法，即用肉汤和油脂类如酥油等，以及牛奶等，通过涂抹等方法使病情平息。
关于'痰未除去不可热敷，对体弱者进行清除治疗，风气找到立足之处，使其干枯后夺取生命。因此要用药汁、油脂和膏药等使其平息'这句话，前面所说的呕吐药等治疗方法不应用于痰未清除等情况。为什么呢？因为对于有呃逆和呼吸困难的人，如果在这种情况下进行清除治疗，风气会找到立足之处并依附的基础，使心等要害部位全部干枯，从而迅速夺取生命和摧毁身体。因此，对于痰未清除等这些情况，应当用煎煮的药汁等来平息呃逆和呼吸困难的病症。
关于'对于因消瘦、肺部破损、严重腹泻，以及血胆热症引起的呃逆和呼吸困难，用甜、油性、清凉等方法治疗'这句话，对于因消瘦憔悴等引起的呃逆和呼吸困难的病症，应当用甜味等来增强体力的治疗方法来治疗。

།ཀུ་ལངྠ་དང་རྩ་བ་བཅུ། །བསྐོལ་བའི་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་བསྐོལ་བའི་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཤི་ཀྲུ་པར་ཏ་ཀ་དང་ནི། །ཀས་མར་ད་བ་ཤ་ཀ། ལ་ཕུག་ལོ་མའི་ཁུ་བ་དང་། །ནིམ་པའི་མྱུ་གུ་ལས་བྱུང་དང་། །ཁ་ལུང་བྲི་ཧ་ཏི་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ལས་ཡུ་ཤར་བྱས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བྱི་ཚེར་བ། །བིལ་བའི་རྐང་དང་གཟེ་མ་དང་། །སླེ་ཏྲེས ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི།།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཀུ་ལངྠ། །ཆུར་བསྐོལ་བ་ཡི་ཡུ་ཤ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཆུར་བསྐོལ་བའི་ཡུ་ཤ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ར་སྣ་རྩ་ཆུང་ལྔ། །མུངྒ་ཙི་ཏྲ་ཀར་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ར་སྣ་དང་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་། མུངྒ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཡུ་ཤ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཙི་ཏྲ་གོ་སྙོད་ཁ་རུ་ཚ། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་ཐུག་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུར་སྦྱར་བའི། ། ཐུག་པ་བླུད་ན་ལུད་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ར་སྣ་དང་། །ཟུར་པ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། །བིལ་བ་གཉིས་དང་མ་ནུ་དང་། ། ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་པི་པི་ལིང་། །ལྕ་བ་སླེ་ཏྲེས་བཅའ་སྒ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ཞུ་ནས། །དེ་ཉིད་དང་བཙོས་ཐུག་པ་བླུད། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་གྲོ། །ནས་དང་མུངྒ་རྒྱ་སྲན་ཟོས། །ལུད་པ་སྙིང་ནད་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་།རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཡོས་པའི་ཟས་ཟོས་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཨརྐའི་ མྱུ་གུ་ཡི།།འོ་མ་དང་སྦྲུས་ནས་ཀྱི་ཟན། །སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་རྩ་བཅུ་སོགས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨརྐའི་མྱུ་གུའི་འོ་མ་དང་སྦྲུས་པའི་ནས་ཟན་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་དེ་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་ར་སྣ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཟས་ནི་ཀྵ་ར་ཤིང་ཀུན་མར། །ཁ་རུ་ཚ་དང་སེའུ་སྦྱར་བཟའ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་ཚ་བ་གསུམ། །སྟར་བུ་ཁ་ལུང་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁ་ཟས་ནི་ནང་དུ་ཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ལ་ གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་སྐོམ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཁུ་བའམ། །ཡང་ན་ཐང་ཤིང་བསྐོལ་ཁུའམ། །ཆང་གི་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཀྱིས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྩ་བ་བཅུ་ བསྐོལ་བའི་ཆུའམ་ཐང་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ།ཆང་གི་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ།

关于'库兰塔和十根药煮熬的干肉汤有益'这句话，或者对于打嗝和呼吸不适的人，饮用库兰塔豆和十根药煮熬的干肉汤会有帮助。
关于'西库、帕塔卡以及卡斯玛尔达瓦夏卡、萝卜叶汁、楝树芽汁、卡隆和比哈提汁有益'这句话，或者用西库等药材熬煮的汤汁制成的汤也有帮助。
关于'坎达卡里、刺果、木苹果茎、泽玛和列特、卡尔卡塔斯林吉、赤特拉卡和库兰塔用水煮熬制汤'这句话，或者用坎达卡里等药材用水煮熬的汤也有帮助。
关于'或者用拉斯那、五小根、绿豆和赤特拉卡一起服用'这句话，或者饮用拉斯那、五小根、绿豆和赤特拉卡煮熬的汤也有帮助。
关于'赤特拉卡、姜黄、岩盐、卡尔卡塔斯林吉熬制的汤有益'这句话，或者服用赤特拉卡等药材配制的汤也能治疗打嗝和呼吸不适。
关于'或者用十根药配制的汤服用能治疗咳嗽、打嗝和呼吸不适'这句话，或者服用十根药配制的汤能治疗咳嗽等疾病。
关于'十根药是拉斯那、祖尔巴、嘎布拉根、两种木苹果、玛努、卡尔卡塔斯林吉、胡椒、恰瓦、列特和甲夏，将其煮熬的汤汁服用后消化，再用其熬制的汤服用。食用六十日稻、小麦、大麦、绿豆和豆子，能治疗咳嗽、心病、肋痛、打嗝和呼吸不适'这句话，服用十根药等药材煮熬的汤汁，待消化后，再服用这些药材本身熬制的汤，同时食用六十日稻等谷物制成的食物，能治疗咳嗽等疾病。
关于'或者用阿尔卡芽的乳汁调和大麦粥，加入蜂蜜和十根药等煮熬的汤汁服用'这句话，或者用阿尔卡芽的乳汁调和的大麦粥加入蜂蜜，再配以十根药和拉斯那等刚才所说的药材煮熬的汤汁服用也有帮助。
关于'食物则是碱性物、阿魏、酥油、岩盐和胡椒调和食用。玛努、祖尔巴、三辛香、星布、卡隆调和后服用'这句话，或者食物则根据病情需要配以碱性物等任何适合的药材服用。
关于'对于打嗝、呼吸不适和口渴，可服用十根药煮熬的汤汁，或者用糖浆煮熬的汤汁，或者酒的澄清液'这句话，对于因打嗝和呼吸不适的病而口渴的人，应服用十根药煮熬的水，或糖浆煮熬的汤汁，或酒的澄清液。

།པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་བ། ། རུ་ར་དང་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་རྣམས་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །མར་སྣོད་བསྐུས་ཏེ་བསྐམས་པ་རུ། །སྣོད་དུ་དར་བ་ཟླ་གཅིག་བཞག་།དེ་འཐུངས་མེ་ཡི་ དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་འཐགས་སུ་བྱས་པ་མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་བུམ་པར་བསྐུས་པ་དེ་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེར་དར་བ་སར་པ་བླུགས་ལ་དར་བ་དེ་སྣོད་དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ལོན་པ་དང་། དེ་འཐུངས་ན་ མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།པ་ཐ་མུར་བ་ཐང་ཤིང་དང་། །ས་ར་ལ་དང་ཆང་དྭངས་མ། །ནུབ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལན་ཚྭ་བཏབ། །དེ་ལས་ཁྱོར་གང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཐ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་ཤིང་བཙགས་ལ་ནུབ་གཅིག་ཞག་བཞག་སྟེ་ལན་ཚྭ་ཉུང་ ཞིག་བཏབ་སྟེ་དེ་ལས་ཁྱོར་གང་ཙམ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།ག་བྲའི་རྩ་བ་བཅའ་སྒའི་ཕྱེའམ། །ཡ་བཀྵ་ར་ན་ལེ་ཤམ། །བཅས་ཕྱེ་ཆུ་ཚན་བླུགས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བསྐོལ་བའི་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་ བཅའ་སྒ་དང་བཏགས་ཏེ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་ན་ལེ་ཤམ་དང་ཡ་བཀྵ་རའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པ་སྤྲི་ཀ་ནི་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །བཏགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་བསྲེས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་སྤྲི་ཀ་ནི་ཧིང་ཀུ་པ་ཏྲི་ཀ་སྟེ་ དེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་དེ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སཔྟ་པརྞིའི་ཁུ་བའམ། །ཤྲི་ཤ་ཡི་ནི་མེ་ཏོག་ནི། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་གྱུར་པའི། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་ཤྲི་ཤའི་མེ་ཏོག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅུ་གང་པི་པི་ལིང་དང་ནི། །འབྲས་དང་བཅའ་སྒ་མར་དག་ལས། ། ཁུ་བ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ཅུ་གང་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་ཧ་ཐབས་སུ་བཅོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་དང་ལྡན་ལ་རེག་འཇམ་ཤ་།རི་བོང་ཤ་དང་པི་པི་ལིང་། །མར་དང་ཤ་སྤྱ ཀ་ཡི་ཁྲག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ལ་ནི་བྱ་རེག་འཇམ་གྱི་ཤ་དང་། རི་བོང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤ་སྤྱ་ཀའི་ཁྲག་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །ལྕམ་པའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །མར་དང་འོ མར་སྦྱར་བ་དང་།།འབྲས་ཆན་ཟོས་ལ་འོ་མ་བླུད། །རླུང་མཁྲིས་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ནི་ལྕམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་མར་དང་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་ བྱིན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ར་ཡི་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་གྱི། །ཆུ་བསྐོལ་བུ་རམ་དོང་གྲ་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རའི་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཆུ་གདུས་ནས་བུ་རམ་དང་བཅའ་སྒ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཤིང་མངར་དང་། བུ་རམ་ ལྕ་བ་རྟ་སྦངས་ཁུ།།སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཟོས་གྱུར་ན། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་པའི་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དུ་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

胡椒及其根、诃子、毕达迦、枳椇树等和成糊状，涂抹在盛酥油的容器上并晾干。在容器中放入酸奶一个月。饮用此物可生起消化之火，并能祛除咳痰和呼吸不畅。
即将胡椒等药物研磨成粉，涂抹在盛酥油的瓶子上并晾干，然后倒入新鲜酸奶，将此酸奶在容器中存放一个月，饮用后能生起消化之火等功效。
巴塔、没药、檀香和澄清的酒，放置一夜后加入盐，从中取一勺饮用。
即将巴塔等药物研磨过滤后放置一夜，加入少许盐，从中饮用一勺量，也能平息呃逆和呼吸不畅的病症。
枳椇根、荜茇粉或硝石、诃子，研磨后加入温水饮用有益。
即在温热的开水中加入枳椇根和荜茇研磨后饮用，或者加入诃子和硝石粉末，在温热的开水中饮用也有益处。
阿魏煎煮的水，研磨成糊状混合后饮用。
即阿魏煎煮的汤液与研磨成糊状的阿魏混合后饮用也有益处。
七叶树汤液或合欢花与胡椒和蜂蜜调配。能祛除痰胆混合引起的呃逆和呼吸不畅。
对于痰胆混合引起的呃逆和呼吸不畅，可饮用七叶树汤液与胡椒和蜂蜜调配的药物，或者用合欢花煎煮的汤液与胡椒和蜂蜜调配。
姜黄、胡椒、大米和荜茇配以酥油，其汤液能祛除胆病引起的症状。
对于胆病引起的呃逆和呼吸不畅，应给予姜黄等药物调配的汤液作为治疗方法。
对于风病，应用柔软的肉、兔肉和胡椒，酥油和鹰的血。
对于风引起的呃逆和呼吸不畅病症，用柔软的鸟肉、兔肉等和鹰血调配的汤液服用有益。
槲皮汤液、三辛香、酥油和牛奶调配，食用米饭后饮用牛奶。能祛除风胆混合引起的症状。
对于风胆混合引起的呃逆和呼吸不畅，应给予槲皮等药物调配的酥油和牛奶配合米饭，之后饮用牛奶。
羊奶与四倍量的开水，加入糖和荜茇。
或者用羊奶在四倍量的水中煮沸，熬去水分后加入糖和荜茇饮用。
胡椒根、甘草、糖、姜黄、马鞭草汤液，蜂蜜和酥油调配食用，能祛除呃逆和呼吸不畅。
将胡椒根等药物与蜂蜜和酥油调配食用，也能祛除呃逆和呼吸不畅。

།རྟ་དང་གླང་པོ་བ་ ལང་ཕག་།རྔ་མོ་བོང་བུ་ལུག་དང་ར། །གང་ཡང་རུང་བའི་རྟུག་བཙིར་ཁུ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བལྡགས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྟུག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན ཤས་ཆེར་བཏུང་བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་པས་ནི་རྟ་སྤངས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྐང་བཞི་པ་ཡི་ལྤགས་རུས་སྤུ། །རྨིག་པ་བསྲེགས་ལ་སྣག་ཚར་བྱས། ། ཤྭ་གནྡྷའི་ལྡེ་གུ་ནི། ། སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བད་ཀན་ཤས། །ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་བཞི་པའི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་ནས་སྣག་ཚ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཨ་ཤྭ གནྡྷ་བསྲེགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཟུར་པ་མ་ནུ་སྐྱུ་རུ་རའམ། །མ་ནུ་པི་པི་ལིང་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུར་པ་དང་མ་ནུ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་མ་ནུ་དང་པི་པི་ལིང་དུ་བཅས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡུག་སྣམ་པི་པི་ལིང་བཅས་པའམ། །ཀ་པིད་ཏ་ཡི་ཁུ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཙག་ཡུག་སྣམ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་པའམ། ཡང་ན་ཀ་པིད ཏའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲའོ།།བིལ་བའི་རྐང་ཁུ་སྐྱུ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བིལ་བའི་རྐང་གི་ཁུ་བ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང་། པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཆར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཨ་རུ་ རའམ།།ཚ་བ་གཉིས་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཨ་རུ་ར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་ཚ་བ་སྟེ་པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་དང་ཁ་རུ་ཚ་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་འབྲས་ཡོས་སྦྲང་རྩི་དང་། །རྒུན་འབྲུ་པི་པི་ ལིང་དོང་གྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །བུ་རམ་རྒུན་འབྲུ་ཡུང་ར་སྣ། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ཏིལ་མར་དང་ནི་སྦྱར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ བཟའ་བར་བྱའོ།།ལྡེ་གུ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཡང་། །ཤ་ཁུ་ཆུ་དྲོན་ཚ་སོགས་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུའི་དོན་དུ་སྨན་གང་དག་བཤད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱེ་མ་དག་ཀྱང་ནད་དམིགས་ལས་དཔགས་ཏེ་ཤ་ཁུ་དང་ཆུ་དྲོན་དང་ཆང་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་དར་བ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་ བ་དང་སྤྱོས་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ།།ཛི་བན་ཏི་དང་གླ་སྒང་དང་། །བྱིའུ་རུག་པ་དང་ཤིང་ཚ་དང་། །སུག་སྨེལ་གཉིས་དང་མ་ནུ་དང་། །ལྕ་བ་ཏ་མ་མ་ལི་ཀ་། རུ་ར་དང་ག་བྲའི་རྩ། །དོང་ག་དང་ནི་བ་ལ་ཀ་།ཟུར་པ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ནཱ་ག་གེ་སར་པི་པི་ལིང་། །ཙ་རོང་ཅི་ རིགས་སྦྱར་ནས་ནི།།ཕྱེ་མ་ཉིས་འགྱུར་ཁ་རར་བཅས། །རྩིབ་ལོགས་ནད་རིམས་ལུད་པ་སེལ། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བ་དག་ཀྱང་བཟའ་བ་ དང་བཏུང་བ་དང་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

马、象、牛、猪、骆驼、驴、羊和山羊，任何一种粪便挤压的汁液，与蜂蜜调和后舔食有益。即任何马等的粪便挤压的汁液与蜂蜜调和，对打嗝和呼吸不适有益。
痰病重者应饮用。即痰病重的病人应饮用马粪等的任何汁液与蜂蜜调和。
四足动物的皮、骨、毛，蹄子烧成墨状，阿魏制成的药膏，与蜂蜜调和可以消除痰重的呼吸不适。即四足动物的皮等烧成墨状，与蜂蜜一起制成药膏食用，能消除痰重的呼吸不适。又如阿魏烧制的药膏与蜂蜜一起服用也有相同效果。
祖巴、马努、诃子或者马努与胡椒一起有益。即祖巴、马努和诃子与蜂蜜一起制成药膏食用，能消除痰重的呼吸不适。或者马努与胡椒一起与蜂蜜调和食用也有相同效果。
岩盐与胡椒一起，或者木苹果的汁液。即岩盐与胡椒一起研成粉末与蜂蜜调和食用，或者木苹果的汁液与蜂蜜调和食用也有相同功效。
木苹果根汁、诃子、胡椒和岩盐调和。即木苹果根的汁液、诃子、胡椒和岩盐调和制成的药膏食用也有相同效果。
酥油和蜂蜜、诃子或者二辛香和岩盐。即酥油、蜂蜜和诃子调和的药膏食用，或者二辛香即胡椒和肉桂以及岩盐与酥油和蜂蜜调和食用。
沙棘果、炒谷与蜂蜜，葡萄、胡椒、冬瓜。即沙棘等与蜂蜜调和的药膏食用。
糖、葡萄、芜荽、胡椒和肉桂，与芝麻油调和有益。即糖等与芝麻油调和的药膏食用。
药膏和药粉也可以，用肉汤、温水、酒等饮用。即为制作药膏所说的那些药，其粉末也可以根据病情需要，用肉汤、温水、酒、酸奶、乳清、自然发酵的酸味等任何一种调和后饮用。
续命草、甘松、地榆、肉桂、两种姜黄、马努、草果、多摩摩利迦、诃子、甘草根、冬瓜、婆罗迦、祖巴、蟹爪、龙花、胡椒、草绒随宜调配，药粉加双倍糖。能消除肋部病、热病、咳嗽，最能降伏打嗝和呼吸不适。即续命草等的粉末与其二倍量的糖调和，无论是食用、饮用还是制成药膏等，都是降伏肋部等病的最佳方法。

།དོང་ག་བུ་རམ་ཆ་སྙོམས་པ། །བཟའ་བའམ་སྣ་ནས་བཏང་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་དོང་ག་ཆ་སྙོམས་པ་བཟའ་བའམ། དེའི་ཁུ་བ་ སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་སྒོག་སྐྱ་འམ་ཀུན་དོང་ངམ། །གྲི་རྩ་ན་ཡི་རྩ་བས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་ཁུ་བ་ཡང་སྣ་སྨན་བྱའོ། །ཙནྡན་གྱི་ནི་ཁུ་བ་དང་། །བུད་མེད་ནུ་ཞོ་སྣར་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙནྡན་གྱི་ཁུ་བ་དང་བུད་མེད་ ཀྱི་ནུ་ཞོར་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་པར་བྱའོ།།སྦྲང་མའི་རྟུག་པ་ནུ་ཞོར་སྦྱར། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་མའི་རྟུག་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་སྣ་ནས་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། རྒྱམ་ཚ་ཞུན་མར་དང་བཅས་པ། །ནུ་ཞོ་མར་དང་བསྐོལ་བའམ། །མངར་བའི་སྨན་དང་ལྡེ་གུར་བྱས། །དེ་བཏུང་བའམ་སྣ་ནས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྒྱམ་ཚ་དང་ཞུན་མར་དྭངས་མ་དང་བཅས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་བཏུང་བའམ། སྣ་ནས་བཏང་བའམ། སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་བཏུང་བའམ་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ནི། །གྲང་དྲོའི་རེས་ཀྱིས་བླུགས་པའམ། །དེ་བཞིན་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ནི། །སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་སྦྱར་བླུགས། །ཞེས བྱ་བ་ལ།ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་སྨན་གྲང་དྲོའི་རེས་ཀྱིས་གཞུག་ཅིང་བསྟེན་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མར་སྦྱར་བ་ལས་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཡ་བཀྵ་ར་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤིང་ཀུན་ཙོ་ར་བྱེའུ་ རུག་པ།།མར་དང་ཞོ་ག་ཆུར་སྦྱར་ཞིང་། །རྩ་བཅུའི་ཁུ་བར་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་འཚོ་བྱེད་བསྐོལ་ བའི་ཁུ།།སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་སྣ་བཅུ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་ན་དེ་དག་ལ་ཕན་ནོ། །ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཨ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རུ་རྟ་མ་ནུ་བུ་ཏི་ཀ་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་པ་ལ་ཤ།། ཟུང་པ་ལན་ཚྭ་རྣམ་ གཉིས་དང་།།ཛི་བན་ཏི་དང་བིལ་བའི་རྐང་། །ཤུ་དག་བལ་བུའི་ལོ་མ་རྣམས། །དེ་དག་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བསྐོལ། །ཤིང་ཀུན་ཞོ་ཕྱེད་མར་བྲེ་གང་། །བསྐོལ་བ་དེ་ནི་འཐུངས་གྱུར་ན། །རྐང་ལག་ལ་ནི་ཞེན་པའི་རླུང་། །གཞང་འབྲུམ་དང་ནི་ཕོ་བའི་ནད། །སྐྱིགས་བུ་ སྙིང་ནད་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་གཉིས་གཉིས་དང་། ཤིང་ཀུན་ཞོ་ཕྱེད་དེ་མ་ཤ་དྲུག་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་ལ་མར་དེ་འཐུངས་ན་རྐང་ལག་ལ་ཞེན་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད དོ།།ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་བཟི་ཅན་ནོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་ཀ་ཏུ་ཀ་རོ་ཧི་ནིའོ། །ལན་ཚྭ་གཉིས་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚའོ། །བིལ་བའི་རྐང་ནི་བིལ་བ་མད་ཛའོ། །ཞུན་མར་ཆ་ཕྱེད་བཅས་པ་ཡི། །ཡ་བཀྵ་ར་རྒྱམ་ཚ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞུན་མར་གྱི་ཆ་ ཕྱེད་ཀྱི་ཡ་བཀྵ་ར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་མར་གྱི་ཆ་ཕྱེད་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་དེ་དག་མྱུར་དུ་སེལ་ཏོ།

关于'等量的冬瓜和糖'，食用或制成鼻药。即将糖和冬瓜等量混合食用，或将其汁液制成鼻药。
或者用大蒜、昆冬或剑草的根部制成。即用大蒜等根部的汁液制成鼻药。
用檀香的汁液和妇女乳汁注入鼻中。即将檀香汁液和妇女乳汁调配后注入鼻中。
将蜜蜂粪便与乳汁调配，或与没药汁液调配后注入。即将蜜蜂粪便与妇女乳汁调配后注入鼻中，或者与没药汁液调配的药物注入鼻中也有效。
岩盐与精炼酥油，与乳汁和酥油一起煮，或与甘味药制成糊状，饮用或注入鼻中。即岩盐和精炼酥油与妇女乳汁一起煮制的药物饮用或注入鼻中，或者与甘味类药物如葡萄等制成糊状的酥油和岩盐饮用或注入鼻中。
白糖和蜂蜜，冷热交替注入，同样将牛奶煮沸，与药粉和酥油调配注入。即含白糖和蜂蜜的药物冷热交替使用，或者同样将牛奶煮沸后与药粉和酥油调配，取其汁液注入即有效。
胡椒、岩盐、硝石、独活、阿魏、草果、小茴香，与酥油和酸奶调水，在十种根药汁中煮制后饮用。即胡椒等药物制成糊状并与煮制的酥油等一起饮用，也能治疗呃逆和呼吸困难。
或者将十种救命药煮制的汁液，加入蜂蜜后饮用。即将十种救命药与酥油煮制并加入蜂蜜调配后饮用，对这些症状有效。
光明花、诃子、胡椒、苦胆、独活、木天蓉、补骨脂、昌蒲、波罗沙、两种盐、活命草、木苹果茎、白芷、棉花叶。这些各取二两煮制。阿魏半两，酥油一升。饮用此药，能快速消除附着于手脚的风病、痔疮、胃病、呃逆、心病和肋痛。
光明花等糊状物各二两，阿魏半两即六麻夏，与一升酥油煮制，饮用此酥油能快速消除附着于手脚的风病等。光明花是一种麻醉药。补骨脂是苦味姜黄。两种盐是指舌尝盐和岩盐。木苹果茎是指木苹果髓。
加入半份精炼酥油的硝石和岩盐。即饮用掺入半份精炼酥油的硝石，或者饮用掺入半份酥油的岩盐，也能快速消除这些症状。

།ཐང་ལ་འབར་གྱིའམ་དུག་གི་མར། །ཞོ་ཅན་ཧ་པུ་ཤའི་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པའི་སྨན་མར་གཅིན་ནད་གསོ་ བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའམ།དུག་གི་སྨན་མར་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཞོ་ཅན་གྱི་སྨན་མར་སྐྲན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཧ་པུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་སྟེ་སྨན་མར་དེ་དག་བླུད་ན་ཡང་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་ བདེ་བ་སེལ་ཏོ།།ཆུ་གྲང་གློ་བུར་བླུགས་པ་དང་། །སྡངས་དང་སྤྲུགས་དང་འཇིགས་པ་དང་། །དགའ་དང་ཕྲག་དོག་དབུགས་བསྡམས་དང་། །གནོད་པའི་འབུ་ཡིས་སོས་བཏབ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱིགས་བུའི་ནད་ལ་ཆུ་གྲང་གློ་བུར་དུ་འཕྲལ་ལ་ བླུགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྡངས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་སྤྲུགས་པ་དང་། འཇིགས་པས་ཏེ་སེམས་ཞུམ་བག་དུ་གྱུར་པ་ངོ་ཚ་བའི་བག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགའ་བ་སྟེ་སེམས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བའི་ཞད་བྱུང་བ་དང་། ཕྲག་དོག་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ ལ་མི་བཟོད་པ་དང་དབུགས་བསྡམས་པ་སྟེ།ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་བའི་དབུགས་དགག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པའི་ལུས་ལ་ཚ་བ་སྐྱེད་ཅིང་འཇིགས་པར་ནུས་པའི་འབུས་སོས་བཏབ་པ་ལ་ཕན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ལ་གགས་བྱས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་བད་ཀན་རླུང་འཇོམས་སྨན། །དྲོ་ཞིང་རླུང་ནི་བདེ་རྒྱུ་བསྟེན། །གང་ཡང་ཕལ་ཆེར་རླུང་གི་ནད། །ལྷག་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དག་ལ་གང་ཡང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་བད་ ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བསྟེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་ཞིང་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རླུང་གི་ནད་ལྷག་པར་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ ནི་བརྟ་བྱས་པས།།ཚབས་ཆུང་གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན། །ལྷག་པར་ཉམས་སྨད་པ་ཡིས་ནི། །ཞི་བའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཞི་བ་བརྟ་བའི་ཐབས། །མང་པོ་དེ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ ན་ནད་ཚབས་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་དེ་གསོ་སླ་བར་འགྱུར་ལ། ལྷག་པར་ཉམས་སྨད་པ་ནི་དེ་ཞི་ཞིང་བསལ་བའི་ཐབས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སྨད་པར་བྱས་པས་དེ་གསོ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཞི་བ་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཐབས་མང་པོ་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྤྱད་ པས་གསོ་བར་བྱའོ།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་གཅོང་སློན། །སྐྱིགས་བུའི་སྨན་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་ཞིང་འདྲེ་བ་ཡིན་པས་ལུད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསོར་རུང་ལ།དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་ནི་ལུད་པ་གསོར་རུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱིགས་པུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་འོག་ཏུ་གཅོང་ཆེན་པོ གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བརྩམས་པ་དགོས་པ་ནི།སྔར་ནད་གཞིའི་སྐབས་སུ་དགོས་པ་བཤད་པའི་རིམ་པས་འདིའི་གསོ་བ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ལ་བབ་པ་ཡིན་ནོ།

关于'唐拉巴尔或毒性酥油，酸奶酥油和哈普夏酥油服用'这句话，是指仙人唐拉巴尔所说的医疗酥油用于治疗小便疾病时所说的，或者毒性医疗酥油用于治疗血胆时所说的，以及酸奶医疗酥油用于治疗肿瘤时所说的，和哈普夏等医疗酥油在其中所说的，服用这些医疗酥油也能治愈打嗝和呼吸不适。
关于'突然倒入冷水，恐惧和震动，以及惊吓，欢喜和嫉妒，屏住呼吸，以及被害虫咬伤'这句话，又对于打嗝病突然立即倒入冷水，同样使其恐惧害怕，同样震动身体，因恐惧而心生怯懦依于羞耻，欢喜即心生欢喜而略有愉悦，嫉妒即不能容忍他人的功德，屏住呼吸即阻碍从口鼻呼出的气息，同样对于能在身上产生热感并能致恐的害虫咬伤有效，这些都是因为阻碍了风的力量生起的缘故。
关于'任何能降伏痰和风的药，温暖且风能顺行的都要服用，任何大多数风病，特别能降伏的都要使用'这句话，对于打嗝和呼吸不适，任何能降伏痰和风的饮食和药物等都要服用，同样温暖且能使风顺行的一切都要服用。其中尤其要服用并使用特别能降伏并消除风病的物质。
关于'对一切都进行调理，轻微的容易治愈，特别虚弱的话，不会成为平息的方法，因此要使用许多平息和调理的方法'这句话，对所有打嗝和呼吸不适进行调理，病情会变轻，然后容易治愈，特别虚弱则不会成为平息和消除的方法，因为使其虚弱会难以治愈。因此要通过使用所有能平息和调理的众多方法来治疗。
关于'咳嗽、呼吸不适、慢性病、打嗝的药物互相混合'这句话，因为咳嗽等的药物互相有益且可混合，所以在咳嗽章节中所说的药物可以治疗呼吸不适等，呼吸不适等的药物也可以治疗咳嗽，因此要用所说的药物治疗这一切。
《八支心要广释·词义月光》，由大师月喜所作的确定解释中，医疗篇第四章的广释。
关于'此后将说明重大慢性病治疗章节'这句话，在打嗝和呼吸不适治疗之后开始重大慢性病治疗章节的必要性是：按照前面病根章节中所说必要性的次第，现在轮到说明这个治疗的次第了。

།སྟོབས་ལྡན་ནད་ནི་མང་གྱུར་ལ། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱས་སྦྱང་བ་ནི། །སྣུམ་མེད་མ་ཡིན་ཉམས་སྨོད་མིན། ། སྟེང་འོག་གི་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་ལྡན་པའི་ནད་པ་མང་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་། དུགས་བྱས་ནས་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བ་ལ་དེ་སྣུམ་མེད་ཅིང་རྩུབ་ཆོས་སུ་ཡང་མི་བྱ་ལ། ཉམས་སྨོད་ཅིང་འབྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱང་བ་བྱའོ། །འོ་མ་པོ་སོན་ཆར་བཅས་པའམ། །ཤ་ཁུ་མངར་དང་ལྡན་པའམ། །ཞུན་མར་བཏབ་པའི་ནས་ཐུག་ནི། །སྐྱུག་སྨན་བསྐོལ་བས་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ནི་འོ་མ་དང་པོ་སོན་ཆར་སྦྱར་བས ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་སློན་དུ་གཞུག་པའམ།ཡང་ན་རོ་མངར་བ་དང་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁུ་དང་པོ་སོན་ཆར་སྦྱར་བས་སློན་དུ་གཞུག་པའམ། ཡང་ན་ཞུན་མར་བཏབ་པའི་ནས་ཐུག་དང་སྨན་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཤ་མ་ དུར་བྱིད་དོང་གར་བཅས།།ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །བཅས་པའི་འོ་མའམ་སྐྱོ་མའམ། །རྒུན་འབྲུ་ཏང་པལ་བི་ད་རི། །ཡང་ན་ཤ་ཁུར་ལྡན་པ་ཡི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་དམ་ཞིང་ཉམས་དམའ་བར་ མི་བྱེད་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་ཁར་དཀར་པོ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའམ་ཡང་ན་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱེ་མར་གྱི་སྐྱོ་མ་དང་བཀྲུ་སྨན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གཏང་བའམ། ཡང་ན་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་རེ་རེ་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་ འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།ལྟོ་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟ་བ་དང་། །དྲོད་སྐྱེད་ཆོ་ག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཟས་སྐོམ་ཡི་གར་འོང་བ་དང་། །རླུང་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་ཡང་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་གྱི་ནད་པ་ལ་དེ་ལྟར་སློན་ནམ་ཁྲུས་ཀྱིས་ལྟོ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ནས་ཉམས་བརྟབ་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡི་གར་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཙོ་ཆེར་རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ཡང་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་གཡོས སུ་བྱས་པས་ཡང་བར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་གྲོ། །ནས་དང་མུངྒ་ལོ་གཅིག་ལོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ནི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། ། ར་ཡི་འོ་མ་མར་དང་ཤ་།ཤ་ཟའི་ཤ་ནི་ཟད་བྱེད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་གང་དག་ཡིན་པ་ནི། ལྷག་པར་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ཟད་བྱེད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱ་རོག་འུག་པ་སྤྱང་ཀི་གཟིག་།བ་ལང རྟ་དང་ནེའུ་ལེ་སྦྲུལ།།བྱ་རྒོད་རྔ་མོང་བོང་བུ་ཁྲའི། །ཤ་ནི་སྒྱུ་ཡིས་བྱིན་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རོག་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་གསོང་སྟེ་གཞན་གྱི་ཤར་བཙོས་ནས་བྱིན་ན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ནད་པ་ལ་ཆ་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས།བྱ་རོག་ཤ་ནི་སྲེག་པར་བརྗོད། །སྦྲུལ་ཤ་ཉ་ཡི་ཤ་ཞེས་བརྗོད། །རྟ་བླ་བ་ནི་རྒྱུ་མའི་སྒྲས། །སྨན་པ་མཁས་པས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

对于具有强大病症的众多病人，应当施以油疗和热敷疗法，不应无油且不应减弱体力，应当进行上下清除。
对于具有大重病消耗症的病人，体力强健的病人普遍存在时，应当进行油疗仪轨和热敷后的清除，即进行催吐药和泻药治疗，不应无油且不应粗暴，也不应减弱体力和削弱，应当这样进行清除。
以牛奶配合初雨，或者以甜味肉汤，或者加入酥油的青稞粥，应当用催吐药煮后作为前行。
即催吐药应当用牛奶和初雨调配作为前行，或者用甜味调配的肉汤和初雨调配作为前行，或者用加入酥油的青稞粥和药物初雨等调配煮后服用作为前行。
夏摩、杜比、冬嘎尔及糖、蜂蜜、酥油配合的牛奶或稀粥，或者葡萄、当帕尔、比达日，或者配合肉汤的温和泻药应当施用。
或者应当配制不会使体力衰弱的泻药，即用夏摩、杜比等配合白糖的泻药，或者配合牛奶的稀粥即面粉稀粥配合泻药施用，或者用葡萄汁等每种药物配合汁液的温和泻药施用。
清空腹部后应当进行加强和生热的仪轨，饮食应当可口，且应当给予能够降伏风且轻便的食物。
对大重病的病人这样用前行或清洗清空腹部后，应当进行加强体力和生热的各种仪轨，同样应当给予能使饮食可口、令心欢喜且能生渴的，主要能降伏和消除风的性质，且轻便即本性轻便和烹饪后变得轻便的食物。
沙卢、六十日稻和小麦、青稞、绿豆一年陈的。
沙卢稻等和六十日稻等一年陈的谷物对大重病有益。
山羊奶、酥油和肉，食肉动物的肉能降伏消耗症。
山羊奶等和食肉动物的肉能特别生长体力和降伏消耗症。
乌鸦、猫头鹰、狼、豹、牛、马和鼬鼠、蛇、秃鹫、骆驼、驴、鹰的肉用计谋给予则有益。
乌鸦肉等用计谋隐瞒，煮成其他肉给予也对大重病有益，且病人不会当面发现。
如圣者遮罗迦说：'乌鸦肉说成烤肉，蛇肉说成鱼肉，马肝说成肠子，智者医生应当给予。'

།ཤེས་ན་དེ་ལས་སྨོད་པས་ན། །སློན་ཞིང་མདངས་དང་སྟོབས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ གི་ཕྱིར་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ནད་པ་དེས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་སྨོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སླར་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་མདངས་དང་ཉམས་སྟོབས་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བད་མཁྲིས་རི་དྭགས་ལ་ སོགས་ཤ་།རླུང་ལ་མཐུ་རྩལ་གཟན་ཚོལ་ཤ་།ཚོ་ཁུར་སྦྱར་ཞིང་ཕན་པ་དང་། །ཤ་ཁུ་སོགས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡུངས་མར་དག་དང་བརྔོས་པའམ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་མར་དང་བརྔོས། །ཁུ་བར་ལྡན་ཞིང་མཉེན་ལ་སྣུམ། །སྤོད་ལ་སོགས་དང་ལེགས་གཡོས་སྦྱིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་ཤ་སྟེ་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་། ཁྲོན་རྐོ་བ་དང་། མཆུས་གཟན་ཚོལ་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤ་བརྡུངས་ཤིང་བཏགས་པའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ ནི་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ་བ་སྟག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་བརྡུངས་པ་ལས་ཤ་ཁུར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་དང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚོད་མ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་སྦྱར་ཞིང་གཡོས་སུ་བྱས་པའམ། ཡུངས་མར་དང་ བརྔོས་ཤིང་གཡོས་པའམ།ཡང་ན་མར་དང་བརྔོས་པ་དག་ཅི་རིགས་པར་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཁུ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཞིམ་པ་དང་། མཉེན་ཞིང་ཚ་བ་ཆུང་ངུ་བསྐོལ་བ་དང་། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང་། སྤོད་དེ་སྒེའུ་གཤེར་དང་བཅའ་སྒ་དང་། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་ལེགས་པར་གཡོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལས། །གཡོས་པའི་ཡུ་ཤར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་པའི ཡུ་ཤར་སྦྱར་བ་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཕན་ནོ།།པི་པི་ལིང་བཅས་ནས་དང་བཅས། །རྒྱ་སྲན་བཅས་ཤིང་དོང་གྲར་བཅས། །སེའུ་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར་དང་བཅས། །ར་ཤའི་ཁུ་བ་སྣུམ་ཅན་བླུད། །དེས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ། །གནོད་པ་དྲུག་ནི་ སེལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་ཤའི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་ཤིང་དེ་དག་གཡོས་པ་དང་། ནས་དང་རྒྱ་སྲན་དང་དོང་གྲའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སེའུ་འབྲུ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་གཡོས་པ་གང་ཡིན་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ར་ཤའི་ཁུ་བ་དེས་ ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཆམ་པ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །མགོ་ནད་སྐད་འགགས་མ་ཞུར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །ཆང་རྙིང་རྩ་སྦུབས་སྦྱོང་བྱེད་པ། ། ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ། །རྒུན་ཆང་ཆང་རྙིང་ཆང་དྭངས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཆང་ཞིམ་ཆང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་ཅིང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་བུ་ག་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར དུ་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒུན་ཆང་དང་།ཆང་རྙིང་དང་། ཆང་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའམ། །ཏ་མ་ལ་ཀ་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། །པརྞི་བཞི་དང་བསྐོལ་བའམ། །འུ་སུ་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་ བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཏ་མ་ལ་ཀ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བའམ། མ་ཤ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་པརྞི་བཞི་བསྐོལ་བའམ། འུ་སུ་དང་བཅའ་སྒའང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།

对此，如果知道那是被人诽谤的，就会因诽谤而使病人呕吐，且不会增进身体的光泽和体力。
对于痰和胆引起的重病，应服用野兽等的肉，如野猪等大型动物，以及挖掘类和用嘴觅食类动物的肉汤。对于风引起的病，应服用以武力觅食的动物如虎等的肉，以及水生动物的肉汤。同样，也可将这些配入肉汤、汤羹等各种菜肴中烹调，或用芥子油烹炒，或用酥油适当烹炒。对于风、痰、胆病，应给予具有汤汁、柔软、油润的食物，配以姜黄等调味料精心烹调。
同样，也可将萝卜和豆类等烹煮成汤汁。
即同样可以用萝卜、豆类等的汁液，配以姜黄等调味料制成油润的汤汁，这对重病患者有益。
配以胡椒和大麦，加入豆类和木香，以及茴香和诃子，制成羊肉油润汤汁饮用。这能治愈感冒等六种疾病。
即用羊肉汤配以胡椒烹煮，加入大麦、豆类和木香汁，以及茴香、诃子和油脂等烹煮饮用。这样的羊肉汤能治愈感冒等疾病，如经典所说'感冒、咳嗽、呼吸困难、头痛、声音嘶哑和消化不良'等病症。
特别是对于胆病等，应饮用陈年酒以通畅脉道，要饮至饱足。应饮用葡萄酒、陈年酒和澄清酒。
另外，可饮用五小根煎煮的水，或用多香木煎煮的水，或用四种豆叶煎煮的水，或用茴香和姜黄煎煮的水。

།དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་མ་དག་།འབད་པས་བཙོས་པ་རྗེས་མཐུན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྩ་བ་ལྔའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་ཞིང་སྨེ་བག་མེད་པ་འབད་པས་བཙོས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མ་འམ། ཤ་ཁུའི་ནང་དུ་བཙོ་བར་བྱ། །བ་ལ་བཏབ་པའི་མར་སྦྱར་བའམ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཁུར་བཙོས་ པ་སྦྱིན།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མའམ་ཤ་ཁུར་བཙོས་ལ། སྨན་པ་ལའི་ལྡེ་གུ་བཏབ་པའི་སྨན་མར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པའམ། ཤ་ཟ་བའི་ཤ་ཁུ་དང་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དག་དང་ནི། །མར་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དང་མར་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་ཤིང་མངར་དང་། །རྒུན་འབྲུ་དུག་མོ་ཡུངས་འབྲས་བུ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་པི་པི་ལིང་། །བྱ་ཀྲི་གཟེ་མ་བ་ལ་དང་། །ཏ་མ་ལ་ཀི་ཨུཏྤལ་སྔོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ལྡེ གུར་བྱས་དང་མར་བསྐོལ་བ།།གཅོང་ཆེན་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བཞི་ཆའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བསྲེས་པ་དང་། མར་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་རྒྱལ་པོའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་སེལ་ ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འབྲ་གོ་རྒུན་འབྲུ་མ་དུ་ཀ་།པ་རུ་ཤ་དང་པི་པི་ལིང་། །མར་དང་བསྐོལ་བས་སྐད་འགགས་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ བའི་སྨན་མར་གྱིས་ཀྱང་སྐད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྩ་བཅུ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལས། །བྱུང་བའི་མར་གསར་གང་ཡིན་དེ། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །སྐད་འགགས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །མགོ་བྲང་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ འཇོམས་ཤིང་།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བསྡོམས་པ་སྟེ་དེ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་མར་གསར་བྱུང་བ་དེ་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་ཟོས་ན་སྐད་འགགས་པ་སེལ་ཞིང་ འཇོམས་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མགོ་དང་བྲང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔར་བསྐོལ་བའི། །འོ་མ་ལས་བྱུང་མར་གང་ཡིན། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔ་ཡི་ནི། །ཁུ་བ་འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་ལ། །བསྐོལ་བ་ཡི་ནི་ མར་འདི་ཡིས།།ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནི་སྟོབས་བདུན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ལྔ་པའི་ཁུ་བ་འོ་མའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་འདིས་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཆམ་པ་ལ་སོགས་ པ་བདུན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་གྲེ་བར་དུད་པས་བརྔུབ་པ་སྙམ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་བླ་བརྣན་བདུན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡ་བཀྵ་ར་ཚ་བ་ལྔ། །སྲང་དྲུག་དང་ནི་བཙོས་པའི་མར། །བྲེ་གང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བྱས། །དེས་ནི་བུ་ག་དག་བྱེད་ཅིང་། །སྐྲན་ དང་དམུ་རྫིང་མཆེར་པ་དང་།།ཕོ་ནད་སྐྱ་རྦབ་ཆམ་པ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དྲོད་ཉམས། །སྐྲང་དང་སྟོད་ཀྱི་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡ་བཀྵ་ར་དང་ཚ་བ་ལྔ་སྟེ་པི་པི་ལིང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དབྱི་མོ་དང་བཅའ་སྒ་དང་། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཏེ་ལྔ་པོ་ སྲང་དྲུག་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་།འོ་མ་བྲེ་གང་དང་ཆུ་བྲེ་གསུམ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་དེས་ནི་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་དག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'那些和清净的食物，精心烹煮是相应的'这句话，五根药材的汤等那些和清净无污的食物，精心烹煮也是相应且有益的。
对于'十种根药和牛奶或，肉汤中煮应当做，加入药草巴拉的酥油，或用食肉者肉汤煮'这句话，十种根药和牛奶或肉汤煮，加入药草巴拉制成的药油混合给予，或用食肉者的肉汤煮制给予。
对于'牛奶十倍量和，熬炼酥油加蜂蜜也有益'这句话，或者用十倍量的牛奶和熬炼的酥油加入蜂蜜混合的药油给予也有益。
对于'吉瓦提和甘草和，葡萄毒母芥子果，马努祖巴胡椒和，鸟格则玛巴拉和，塔玛拉基青莲花，狗舌草和蒺藜草，制成膏和熬炼油，是治重病的殊胜药'这句话，吉瓦提等药材制成四分之一的药膏，和四倍量的水油混合，以及熬炼的药油也是治疗重大疾病即王病的最佳良药。
对于'阿瓦果葡萄马度卡，帕卢夏和胡椒粒，与油熬制治声嘎和，咳嗽呼吸困难热'这句话，阿瓦果等药材的药膏和如法熬制的药油也能治疗声音嘎哑等病。
对于'十根牛奶中熬制，所得新鲜的酥油，加入胡椒和蜂蜜，是治声嘎的殊胜药，头胸肋部疼痛除，咳嗽呼吸困难热消'这句话，十种根药是指大小五根药合计，与其熬煮的牛奶搅拌所得的新鲜酥油，加入胡椒和蜂蜜食用能治疗声音嘎哑的最佳良药。同样也能治疗头部胸部等病。
对于'五根药五次熬煮，牛奶所得酥油者，五根药五味之，汁液牛奶四倍量，熬煮所得此酥油，能除七种衰竭力'这句话，五根药熬煮的牛奶所得的酥油，用五种五根药的汁液在四倍量牛奶中熬煮的这种酥油能治疗七种衰竭力即感冒等。或者能治疗喉咙感觉有烟熏等七种病症的并发症。
对于'药碱和五辛，六两与熬制油，一升牛奶等量做，能净通道并且，瘤和水肿脾脏和，胃病黄水感冒和，咳嗽呼吸困难失温，浮肿和上部风除'这句话，药碱和五辛即胡椒、胡椒根、长胡椒、姜黄、荜拨五种各六两制成药膏，和一升牛奶、三升水、一升酥油熬煮，这能净化通道并治疗瘤等疾病。

།ར་སྣ་བ་ལ་གཟེ་མ་དང་། །སྟི་ར་བར་ཤ་བུའི་ཆུར། །ཛི་བན་ཏི་དང་པི་པི་ལིང་། །འོ་བཅས་ གཅོང་ཆེན་འཇོམས་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། མར་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་པར་བསྐོལ་བ་ཛི་བན་ཏི་དང་། པི་པི་ལིང་བཏབ་པའི་སྨན་མར་ནི་གཅོང་ཆེན་པོ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཤྭ་གན་དྷ་འོ་མར་བསྐོལ།།ལས་བྱུང་མར་འོ་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་དང་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུད་ན་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྤྱི་ཡི་ཤ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དག་།ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་ནང་ བསྐོལ།།དེ་ཡི་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །འཚོ་བྱེད་བཅུ་ནི་སྲང་རེར་གཞུག་།ཞུན་མར་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། །ཤ་ཡི་སྨན་མར་འདི་བླུད་པའམ། །ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཅི་རིགས་སྦྱིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྐད་ འགགས།།སྐེམ་ཞིང་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱིའི་ཤ་ཁུང་ན་གནས་པ་དང་མཐུ་རྩལ་གྱིས་གཟས་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཤ་སྲང་བརྒྱད་དང་ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་པ་ཆུ་སྲང་སྟོང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ བ་དེའི་ཤ་ཁུ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ།འཚོ་བྱེད་བཅུ་པོ་སྟེ་ཛི་བན་ཏི་དང་ར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་ལ་ཤའི་སྨན་མར་དེ་འབའ་ཞིག་བླུད་པ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།སུག་སྨེལ་ཏི་མུ་ས་འབྲས་གསུམ། །ས་ནག་ཚ་བ་གསུམ་ཙི་ཏྲ། །ས་ར་ནི་མྦ་སེང་ལྡེང་དང་། །སཱ་ལའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་དང་། །གོ་བྱེ་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་ཚད་དུ་བྱས། །ཆུ་ནི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་ བྱས་པར།།བཅུ་དྲུག་ཆར་གནས་བར་དུ་བསྐོལ། །སླར་ཡང་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་། །བསྐོལ་བ་འདིར་ནི་ཅུ་གང་ནི། །སྲང་དྲུག་ཁར་སྲང་སུམ་ཅུ་བཅུག་།སྦྲང་རྩི་སྲང་ནི་དྲུག་ཅུ་གཞུག་།དྲི་སྣ་གསུམ་ནི་སྲང་རེ་གཞུག་།གཟར་བུས་དཀྲུགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས། ། སྔ་དྲོ་ཟོས་ལ་འོ་མ་བཏུང་། །བཅུད་ལེན་བསྡམས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཡིད་གཞུངས་མིག་རྣོ་ཚེ་རིང་ལ། །དྲོད་སྐྱེད་སྐྲན་དང་གཅོང་ཆེན་ནད། །སྐྱ་རྦབ་དང་ནི་མཚན་པར་རྡོལ། །མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན བཅུ་དྲུག་སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་།སྨན་སྤྱིར་བསྡོམས་པའི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དེ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་བསྐོལ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཆ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གདུས་ནས་སྨན་ཁུ་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་ལ་མར་ཚོས་པ་དེར་ཅུ་གང་སྲང་དྲུག་ཁ་ར་སྲང་སུམ་ཅུ་སྦྲང་རྩི་མར་ གྱི་ཉིས་ལྡབ་སྟེ་སྲང་དྲུག་ཅུ་བཅུག་ལ།དྲི་སྣ་གསུམ་ཤིང་ཚ་དང་སུག་སྨེལ་དང་གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་སྲང་སུམ་ཅུ་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆ་མཉམ་པར་འདྲེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ལ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལས་ཅི་རན་ཙམ་ཞིག་སྔ་དྲོ་ཟོས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ འོ་མ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་མི་དགོས་པ་ཡིན་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是关于药物配方：用大黄、固香、生命草和胡椒，加入牛奶，这是治疗重大疾病的最佳方法。即用大黄等药材煮水，加入四倍的酥油，以及等量的酥油和牛奶一起煮，加入生命草和胡椒的药用酥油，是治疗重大消耗性疾病的最佳方法。
用假马齿苋与牛奶煮制，取其酥油加入糖。即用假马齿苋煮牛奶，搅拌后所得的牛奶加入糖服用，可以治疗消耗性疾病。
普通肉八两，在三十二升水中煮，剩余八分之一时，加入十味延命药各一两，以及一升酥油一起煮。服用这个肉类药油，或与肉汤适量搭配服用。可以治疗风病、胆病所致的疾病，咳嗽、呼吸困难、声音嘶哑、消瘦和肋部疼痛。即取洞穴中居住的或用力捕获的任何生物的肉八两，在三十二升水（即一千二十二两水）中煮，取其八分之一的肉汤，加入一升酥油（即三十二两），以及十味延命药，如生命草、细辛等各一两，调制成膏状后加入煮制。单独服用这个肉类药油，或与肉汤调配服用，可以治疗风病等疾病。
姜黄、胡椒、三果、三辛香、印度楝、檀香、娑罗果、牛黄和毕达格，各取八两，加入十六倍的水，煮至剩十六分之一。再加入一升酥油煮制，加入六两诃子、三十两糖、六十两蜂蜜。加入三种香料各一两，用勺子搅拌成膏状。早晨服用后饮用牛奶。这是无需节制的补品，能使心智敏锐、目光明亮、延年益寿，增进消化，迅速治愈肿瘤、重大疾病、白癜风和生殖器溃疡。即取十六味药材各一两，加入十六倍的药材总量的水（即二百五十六两水）煮至十六分之一，然后与一升酥油一起煮，酥油熟后加入六两诃子、三十两糖、六十两蜂蜜（是酥油的两倍），以及三种香料（即桂皮、姜黄和甘地跋陀）共三十两，最后用勺子搅拌均匀成膏状。早晨适量服用后饮用牛奶。这种补品无需特别节制生活起居，能使心智敏锐，并迅速治愈肿瘤等顽疾。

།གང་ཡང་ཞུན་མར་བུ་ རམ་བཅས།།གློ་རྡོལ་ལ་བཤད་ཟད་བྱེད་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞུན་མར་དང་བུ་རམ་དུ་བཅས་པའི་སྨན་གློ་རྡོལ་ཞིང་འགྲམས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་སུག་ སྨེལ་པི་པི་ལིང་།།ཅུ་གང་ཁར་རིམ་ཉིས་འགྱུར། །ཕྱེ་མར་བྱས་བཟའ་འམ་སྦྲང་རྩི་དང་། །མར་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་ཟོས། །སྐད་འགགས་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ཟད་བྱེད་རྩིབ་ལོགས་བད་ཀན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ཉིས་འགྱུར་གྱི་སུག་ སྨེལ་སུག་སྨེལ་གྱི་ཉིས་འགྱུར་པི་པི་ལིང་།པི་པི་ལིང་གི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཅུ་གང་། ཅུ་གང་གི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་སྟེ་ཤིང་ཚ་ཞོ་གཉིས། སུག་སྨེལ་ཞོ་བཞི། པི་པི་ལིང་ཞོ་བརྒྱད། ཅུ་གང་ཞོ་བཅུ་དྲུག་།ཁ་ར་ཞོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་དེ་དག་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་བཟའ་བའམ། སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་ཟོས་ན། སྐད་འགགས་པ་དང་ལུད་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཡི་སྐད་འགགས་ལ་ཁྱད་པར། །སྣ་སྨན་དུད་པ་བརྔུབ་སོགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་གསོ་བ གང་དག་བཤད་པ་དེ་ནད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་གསོ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།སྤྱིར་གསོ་བར་སྦྲེལ་རུང་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གཅོང་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལའང་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ། །ཀ་ས་མར་ད་ བར་ད་ཀ་།བྲིང་གར་ཛའི་ཁུ་བ་མར། །བསྐོལ་བའམ་ཨར་ད་ག་ལ་བསྐོལ། །དྲོ་འཇམ་ཟོས་རྗེས་ལ་བླུད་ན། །ལུད་པ་ལུ་དང་སྐད་འགགས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཀ་ས་མར་ད་ལ་སོགས་པའི ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལུ་བ་དང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ཨར་ད་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རུ་ཙ་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་ལུད་པ་ལུ་བ་དང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱ་ཤུག་ལོ་མའི་ལྡེ་གུ་ནི། །མར་བརྔོས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ལོ་མ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་དེ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །བྱི་དང་ག་དང་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཧན་ས་པརྞིའི་རྩ་བ་རྣམས། ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་སྣར་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་ཏིལ་བསྐོལ་ཏེ་བཙགས་པ་སྣར་བླུགས་པར་བྱའོ། །འབྲས་ཆན་མར་དང་བུ་རམ་བཅས། །ཟོས་ལ་དེ་རྗེས་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །འོ་ཐུག་སྣུམ་ཅན་བླུད་པ་དང་། །སྣུམ་གྱི་དུགས་ཀྱི ཆོ་ག་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་དང་ཆང་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་ཟོས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་ཐུག་ལ་མར་བཏབ་པ་ཡང་བླུད་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་སྣུམ་གྱི་དུགས་དག་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་འོ་མའི་ཤིང་།།ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་ནི། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་ཏེ་དེ་རྗེས་ནི། །འོ་མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་འོ་མ་ཅན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་འོ་ མ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

另外，凡是酥油和糖一起，对于破裂的病症所说的治疗方法都要用于消耗病。
桂皮、豆蔻、胡椒，长胡椒和白糖依次加倍。磨成粉末食用或与蜂蜜和酥油调制成膏服用。能治疗声音嘶哑、咳嗽、呼吸不畅、消耗病、肋痛和克制痰症。
即桂皮两倍的豆蔻，豆蔻两倍的胡椒，胡椒两倍的长胡椒，长胡椒两倍的白糖，也就是桂皮二两，豆蔻四两，胡椒八两，长胡椒十六两，白糖三十二两，将这些磨成粉末服用，或者与蜂蜜和酥油调制成膏服用，能治疗声音嘶哑和咳嗽等病。
对于这种声音嘶哑的特殊治疗，要使用鼻药和吸入烟气等方法。
虽然在治疗消耗病时所说的这些治疗方法是针对病症的一个方面，一般可以用于治疗，但对于这种消耗病引起的声音嘶哑，特别要使用吸入烟气等方法。
对于其中由风引起的病症，用卡萨玛尔达、瓦尔达卡、布林伽拉加的汁液与酥油煮制，或者与阿尔达伽拉煮制。温热时在饭后服用，能治疗咳嗽和声音嘶哑。
对于消耗病引起的声音嘶哑中由风引起的病症，用卡萨玛尔达等药物的汁液温热后在饭后服用，能治疗咳嗽和声音嘶哑。或者用阿尔达伽拉，也就是如扎卡拉煮制的酥油服用，也能治疗咳嗽和声音嘶哑。
枣树叶制成的膏，与酥油和岩盐一起使用。
也就是说，将枣树叶制成膏与岩盐调和，在饭后使用。
甘草、胡椒、毕达嘎、葡萄和汉萨帕尔尼的根，用芝麻油煮制后滴鼻。
将甘草等药物磨成膏，用芝麻油煮制过滤后滴鼻。
食用带有酥油和糖的米饭，之后饮用热水。服用含油的乳汤，并进行油敷治疗。
食用带有糖和酒的米饭，之后饮用温热的开水。同样也要服用加入酥油的乳汤，并对由风引起的声音嘶哑进行油敷治疗。
由胆引起的病症，用乳树制成的膏与熬制的酥油和蜂蜜一起服用，之后饮用煮沸后冷却的牛奶。
对于由胆引起的声音嘶哑，用乳树制成的膏与熬制的酥油和蜂蜜一起服用，之后饮用煮沸后冷却的牛奶。

།ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་འོ་ཐུག་།ཞུན་མར་བཅས་པ་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ཤིང་མངར་དང་མ་དུ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའོ་ཐུག་ལ་ཞུན་མར་བཏབ་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། བ་ལ་དྲི་བཟང་བི་ད་རི། །ཤིང་མངར་ཀྵྀ་ཏ་བི་ད་རི། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་མར། །སྐད་འགགས་སྣ་སྨན་བླ་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་བ་ལ་ལ་སོགས་པའི་བི་ད་རི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཤིང་མངར་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་། ། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་མར་སྣ་ནས་བཏང་བ་ནི་སྣ་སྨན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ཤིང་མངར། །པི་པི་ལིང་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །བ་ལ་འོ་མ་མར་བསྐོལ་ཏེ། །སྐད་འགགས་པ་ཡི་སྣ་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་སྟག་ཚེར་བའི་སྨན དང་འོ་མ་དང་མར་སར་པ་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་དེ་ཡང་སྐད་འགགས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ཕྱེ་མ་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བ་ནི་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ སྐད་འགགས་པ་སེལ་ཏོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཚ་བ་དང་། །ཟས་རྩུབ་བ་གཅིན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བ་དང་ཟས་རྩུབ་པ་བསྟེན་ཅིང་བ་གཅིན་དང་བཅས་པར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཀད་ཕ་ལ་དང་ སྐྱུ་རུ་ར།།ཚ་གསུམ་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ནི་ཀད་ཕ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡ་བཀྵ་ར་ཚ་བ་གསུམ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་དབྱི་མོ་དང་། ། རུ་ར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་འགགས་པ་ལ་ཡ་བཀྵ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ནས་ཐུག་ཏིལ་མར་ཞུན་མར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་ནས་ཐུག་པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྱར་ཏེ་གཡོས་པའི ཏིལ་མར་དང་།ཞུན་མར་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བཅའ་སྒ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །བཟའ་བའམ་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་ལ་བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་བཟའ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཟས་གཞན་བཟའ་བའམ། སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤ་ཁ་ར་ དང་སྦྲང་རྩིར་བསྲེས།།མངར་བའི་སྨན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །འོ་མ་འཐུངས་པས་སྐད་གསང་ནི། །ཆེན་པོར་སྨྲས་པའི་འགགས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་སྐད་གསང་ཆེན་པོར་སྨྲས་པའི་དབང་གིས་སྐད་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་མངར་བའི་སྨན་སྡེ་དང་བསྐོལ་ བའི་འོ་མ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡི་ག་འཆུས་ལ་སྣ་ཚོགས་ཟས། །ཕན་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ཡང་བའི་ཟས་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་ཞིང་དེ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕྱི་དང་ ནང་ནི་སྦྱང་བ་དང་།།སེམས་དགའ་ཡིད་དང་མཐུན་སྨན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྦྱང་བ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་། ནང་གི་སྦྱང་བ་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ཕན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དགའ་ཞིང་ཡིད་དང་མཐུན་པ་སྨན་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད་ པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于'甘草、马度卡和牛奶汤加入酥油服用'这句话，对于由胆病引起的声音嘶哑，用甘草和马度卡的汁液煮成的牛奶汤加入酥油服用也有效果。
关于'巴拉、香料、毗达利、甘草、克西达毗达利和岩盐一起煮成的酥油是治疗声音嘶哑的最佳鼻药'这句话，对于由胆病引起的声音嘶哑，用巴拉等药和两种毗达利、甘草药汁以及岩盐一起煮成的酥油作为鼻药是最好的。
关于'普拉本达利卡、甘草、胡椒、比利哈提、巴拉和牛奶煮成的酥油是治疗声音嘶哑的最佳鼻药'这句话，普拉本达利卡即虎刺药，与牛奶和新鲜酥油一起煮成的鼻药也是治疗声音嘶哑的最佳药物。
关于'甜味类药物的粉末与蜂蜜和酥油调制成糊状服用'这句话，吉瓦尼等甜味类药物的粉末与蜂蜜调制成糊状服用也能治愈由胆病引起的声音嘶哑。
关于'由痰引起的声音嘶哑要服用热性和粗糙的食物以及牛尿'这句话，对于由痰引起的声音嘶哑，要服用诺勒香等热性和粗糙的食物，并且服用牛尿。
关于'卡德帕拉、訶子、三辛香、芝麻油与蜂蜜调制'这句话，对于由痰引起的声音嘶哑，要服用卡德帕拉等药与芝麻油和蜂蜜调制的药物。
关于'雅巴克沙拉、三辛香、苦杏仁、乌梅和蜂蜜调制'这句话，对于由痰引起的声音嘶哑，要服用雅巴克沙拉等药与蜂蜜调制的药物。
关于'大麦汤、芝麻油、酥油、胡椒和訶子调制'这句话，对于这种病症，要服用大麦汤与胡椒和訶子一起煮制，加入芝麻油和酥油。
关于'吃荜拨和胡椒，或者服用强力催吐药'这句话，对于这种病症，要吃荜拨和胡椒，之后吃其他食物，或者服用强力催吐药。
关于'白糖和蜂蜜混合，与甜味药物一起煮，饮用牛奶可以治疗因大声说话引起的声音嘶哑'这句话，对于因大声说话而导致声音嘶哑的人，用甜味药类煮成的牛奶加入白糖和蜂蜜服用可以治愈。
关于'对于食欲不振，要给予各种有益的食物和药物调制'这句话，对于食欲不振的病症，要给予有益且清淡的各种食物，并且要与对此有益的药物调制后服用。
关于'内外清洁，给予令心愉悦且适宜的药物'这句话，对于食欲不振的病症，要进行外部清洁如沐浴等，内部清洁如服用泻药和催吐药，同样要给予令心愉悦且适宜的、能满足感官的药物。

།དུས་གཉིས་སུ་ནི་སོ་ཤིང་དག་།བཅའ་ཞིང་ཁ་ནི་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། །བསྐ་བས་ཁ་ནི་བཀྲུ་བ་དང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གཉིས་སུ་ཞེས་པ་ནང་པར་དང་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་སོ་ཤིང་བཅའ་བར་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་བཅའ་བའི་ཚུལ་ནི་ཁ་ བསྐ་བའི་ཁ་ནད་སྦྱངས་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དུད་པ་ཡང་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །ད་ལིས་ཀྱི་ནི་རི་ལུ་དང་། །ཁ་ར་ག་བུར་བཅས་པ་སྦྱིན། །འབྲས་ཁུ་ཟླ་བའི་ཟེར་ལྟར་དཀར། །བཟའ་བ་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ད་ལིས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་བཤད་པ་ གང་དག་ཡིན་པ་དང་།རི་ལུའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བཏགས་པ་སྤྲུས་པ་མར་ལ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་དཀར་བ་བཟའ་བ་ཡང་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རླུང་གྱུར་ཡི་ག་འཆུས། །ཧ་རེ་ཎུ་ དང་པི་པི་ལིང་།།བྱི་དང་ག་དང་ར་སྣ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་དོང་གྲ་དང་། །སུག་སྨེལ་ག་བྲའི་རྩ་བ་དང་། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། །ཤིང་ཀུན་བཅས་པ་མར་རམ་ནི། །ཆང་གི་དྭངས་མར་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་ག་འཆུས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཧ་རེ་ཎུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྱར་བའམ།ཆང་གི་དྭངས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཤུ་དག་ཆུས་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཤུ་དག་གི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་ གོ།།མཁྲིས་གྱུར་བུ་རམ་ཆུས་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་བུ་རམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ཁ་ར་དང་ནི་ཞུན་མར་དང་། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་མར་དུ་བཅས་པའམ།རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ནིམ་པའི་ཆུས་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ནིམ་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ལ་ལ་ཕུད་ དང་དོང་གྲའི་ཆུ།།སྦྲང་རྩིའམ་ཆང་རྙིང་རྣོ་སྦྱར་བ། །བུ་རམ་སྦྲང་རྩི་ཆང་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་ནི་ལ་ལ་ཕུད་ཅེས་བྱ་བ་ཏི་མུ་ས་དང་དོང་གྲའི་ཆུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ཆང་རྙིང་པ་རྣོན་པོ་དང་སྨན་རྣོན་པོ་བསྐོལ་བ་བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩི་ དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཧ་རེ་ཎུ་སོགས་ཕྱེ་མ་ནི། །སྔར་བཤད་ཆུ་ཚན་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱེ་མ་ཧ་རེ་ཎུ་དང་པི་པི་ལིང་དང་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །སུག་སྨེལ་དང་ནི་ཤིང་ཚ་དང་། །ནཱ་ག་པུཥྤ་ན་ལེ་ཤམ། །པི་པི་ལིང་དང་ བཅའ་སྒ་རྣམས།།རིམ་བཞིན་ཆ་རེས་བསྐྱེད་ཕྱེ་མ། །ཁ་ར་དག་དང་མཉམ་སྦྱར་བས། །མཆིལ་མང་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །སྙིང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་དང་མགུལ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་ རེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཁ་ར་མཉམ་པོར་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མས་ནི་མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་སུག་སྨེལ་ཞོ་གཅིག་།ཤིང་ཚ་ཞོ་གཉིས། ནཱ་ག་གེ་སར་ཞོ་གསུམ། ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་བཞི། པི་པི་ལིང་ཞོ་ལྔ། བཅའ་སྒ་ཞོ་ དྲུག་སྟེ།དེ་སྤྱིར་བསྡོམས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཁ་ར་མཉམ་པོར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

关于'在两个时间段嚼牙签，清洁口腔，用涩味漱口，并吸入相应的烟'这句话，'两个时间段'是指早晨和饭后要嚼牙签。如何嚼法，在治疗涩味口病的章节中已经说明。同样也要吸入相应的烟。
关于'要服用达利仁丸和白糖、龙脑的配方。米汤如月光般洁白，是开胃的最佳食物'这句话，所说的达利粉末和制成的丸剂都是极好的开胃药。同样，将大米磨碎后用酥油煮成的汤汁如月光般洁白的食物也是开胃的最佳良药。
关于'其中风引起的食欲不振，用诃梨勒、胡椒、毕拨、荜茇、辣椒、岩盐、冬瓜、豆蔻、伽布拉根、炒麦子灰和阿魏，配以酥油或酒精华饮用'这句话，在这些食欲不振中，对于风引起的食欲不振，要用诃梨勒等药物粉末配以酥油或酒精华饮用。
关于'白芷水要先服用'这句话，或者对风引起的食欲不振，要先服用白芷水。
关于'胆引起的要先服用糖水'这句话，对胆引起的食欲不振，要先服用加糖的水。
关于'要服用白糖、酥油、岩盐配蜂蜜'这句话，对胆引起的食欲不振，要服用白糖和酥油，或者岩盐配蜂蜜。
关于'痰引起的要先服用楝树水'这句话，对痰引起的食欲不振，要先服用煮过的楝树水。
关于'提姆萨和冬瓜水，配以蜂蜜或陈年烈酒，糖蜜蜂蜜酒一起服用'这句话，对痰引起的食欲不振，要服用提姆萨和冬瓜水配以蜂蜜，或者用陈年烈酒和烈性药物煮成的汤配以糖蜜和蜂蜜服用。
关于'诃梨勒等粉末，如前所述配以温水服用'这句话，或者将前面所说的诃梨勒、胡椒、荜茇等粉末配以温水服用。
关于'豆蔻和桂皮、龙花、藏青果、胡椒、荜拨等，依次各增一份的粉末，配以等量白糖，能治疗多唾液、食欲不振、心痛、肋痛、咳嗽、呼吸不畅和喉病'这句话，豆蔻等药物粉末按顺序各增一份的粉末配以等量白糖的粉末能治疗多唾液等病症。增量的方法是：豆蔻一两，桂皮二两，龙花三两，藏青果四两，胡椒五两，荜拨六两，将这些粉末总和配以等量白糖。

།ལ་ལ་ཕུད་དང་ད་ཏྲིག་དང་། །སྟར་བུ་བཅའ་སྒ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བྱས། །ཁ་ར་སྲང་བཞི་འུ་སུ་དང་། །གོ་སྙོད་ཤིང་ཚ་ཁ་རུ་ཚ། །ཞོ་རེ་པི་པི་ལིང་འབྲུ་བརྒྱ། ། ན་ལེ་ཤམ་ནི་ཉིས་བརྒྱ་དག་།ཕྱེར་བཏགས་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་།ཡིད་འོང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་། །ལུད་པ་སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ན། །མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བྱས་ལ་ཁར་སྲང་བཞི་དང་། འུ་སུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་བཞི་པོ་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་རེ། པི་པི་ལིང་འབྲུམ་བུ་བརྒྱ། ན་ལེ་ཤམ་ཉིས་བརྒྱ། དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཡི་ག་འབྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ན་ལེ་ཤམ། ། དོང་གྲ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་དང་པོའི་ཕྱེད། །པི་པི་ལིང་གི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི། །ཁ་རར་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་དེ། །དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །ལུད་པ་ལུ་དང་དབུགས་མི་བདེ། །ཡི་ག་འཆུས་དང་སློན་བྲོ་དང་། །མཆེར་པ་སྙིང་ནད རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།སྐྱ་རྦབ་ཚད་འཁྲུ་རིམས་ནད་འཇོམས། །རླུང་འཁྱིལ་པ་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་དེ་དེས་ན་བལ་བུའི་ལོ་མ་ཞོ་གཅིག་།ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་གཉིས། དོང་གྲ་ཞོ་གསུམ། པི་པི་ལིང་ཞོ་བཞི། ཤིང་ཚ སུག་སྨེལ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བལ་བུའི་ཕྱེད་དེ།དེས་ན་ཤིང་ཚ་ཞོ་ཕྱེད། ཁ་ར་པི་པི་ལིང་བརྒྱད་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་སྟེ་སྲང་བཞི་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་ཟས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་འཁྱིལ་ཞིང་ ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་ལུགས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སུག་སྨེལ་ཤིང་ཚ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བྱས་པ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་ཕྱེད་དང་། །གན་དྷ་བྷ་དྲ་སྲང་ཕྱེད་གཞུག་།ཕྱེར་བཏགས་བུ་རམ་རྙིང་པ་ནི། །སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔ་ནང་བསྐོལ། །སྦྲུས་ཏེ་ཞོ་གཉིས་ ཚད་རི་ལུར།།བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྦྲུས་ཏེ་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་བ་རུ་རའི་རྡོག་མ་ཙམ་གྱི་རི་ལུར་བྱས་པ་ལས་རེ་རེ་ ཟོས་ན་ཡང་ད་ལིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་མཉམ་པའོ།།རྐ་སླེ་ཏྲེས་ཀྵ་རའི་ཆུར། །ནས་དང་ནུབ་གཅིག་སྤངས་ནས་ནི། །ཆུ་དང་ཟན་ནི་སྦྲུས་ནས་སུ། །བྱིན་ཏེ་ཉམས་སྟོབས་ལྡན་སློན་གཞུག་།དེ་བཞིན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་།བསྲེགས་པ་ཚ་དང་ཁ་སྦྱར་སྦྱིན། ། ཟས་ནི་སྐམ་ཞིང་རབ་ཡང་དང་། །ཙ་ན་ཀ་སོགས་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆིལ་སྣབས་མང་བའི་ནད་ལ་ཤིང་ཨརྐ་དང་། སླེ་ཏྲེས། ཡ་བཀྵ་རའི་ཆུར་བཅུག་ལ། ནས་དང་ནུབ་གཅིག་སྦངས་ནས་ཆུ་དང་ཟན་དུ་སྦྲུས་ཏེ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི མི་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བསྲེགས་ནས་སྨན་ཚ་བ་དང་ཁ་བར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་ལ་ཡང་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྐམ་བག་དང་། རབ་ཏུ་ཡང་བ་བྱིན་ལ་ཙ་ན་ཀའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།

有些药材如拉拉普和达特里克，星布、恰嘎、谢乌竹和印度胡桃，每种各取二两。白糖四两，乌苏、果纽、桂皮、卡如擦各一两。胡椒一百粒，那勒善二百粒。研磨成粉，是开胃的最佳药方，令人愉悦，能治疗大便秘结、咳痰、心胸胁痛、脾病、痔疮和胃病。
关于这个药方，拉拉普等药材每种各取二两，白糖四两，乌苏等四味药材每种各一两，胡椒一百粒，那勒善二百粒。将这些全部研磨成粉，是开胃的最佳药方，能治疗大便秘结等疾病。
巴布叶、那勒善、冬茄和胡椒，按顺序各增一份。桂皮、苏格美为首味的一半。胡椒的八倍白糖调配的药粉，能生热、开胃，治疗咳痰、哮喘、呼吸不畅、食欲不振、恶心、脾病、心病、胁痛、黄疸、热泻、热病，使风气顺畅运行。
关于这个药方，巴布叶等按顺序各增一份，即巴布叶一两，那勒善二两，冬茄三两，胡椒四两。桂皮、苏格美为首味（即巴布叶）的一半，因此桂皮半两。白糖是胡椒的八倍，即四两研成粉，这能生发胃火、开胃增进食欲，能降伏咳痰等病，使紊乱的风气正常运行。
苏格美、桂皮、普谢则各二两，那嘎格萨尔半两，甘达巴扎半两。研磨成粉，放入二十五两陈年糖蜜中煮沸，调制成二两重的丸剂，功效与前方相同。
关于这个药方，将苏格美等按上述配方调配，研磨成粉后放入二十五两陈年糖蜜中煮沸，调制成每丸二两重（约如阿魏子大小）的丸剂，服用一丸的功效与达利散剂相同。
将阿尔嘎、列特热在碱水中，与青稞一起浸泡一夜后，与水和糌粑调和，给予体力充沛者服用。同样，陆地动物的肉烤熟后与热性和苦味药物配合服用。食物要干燥且易消化，并饮用鹰嘴豆等的汤汁。
关于这个药方，对于因痰引起的涕唾过多者，将阿尔嘎木、列特热、碱水浸泡，与青稞一起浸泡一夜后，与水和糌粑调和，让体力充沛的人服用。同样，还要给他们食用陆地动物的肉，用铁签烤熟后与热性和苦味药物配合服用，同时食用干燥且易消化的食物，并饮用鹰嘴豆的汤汁。

།བད་ཀན་གྱིས་རབ་མཆིལ་མ་མང་། ། རླུང་གིས་མཆིལ་མང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ནི་བད་ཀན་མཆིལ་མར་བཤད། །སྣུམ་དང་དྲོ་བས་དེ་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆིལ་མ་མང་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་ན་རླུང་འཕེལ་བས་བད་ཀན་གྱི་མཆིལ་མའི་ལྗན་ལྗིན་སྐྱེད་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ། འདི་ནི བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆིལ་མ་མང་བ་ཡིན་པར་བཤད་པས།དེ་ལ་སྨན་པས་སྣུམ་དྲོ་བའི་སྨན་དང་ཟས་བཏང་བས་དེ་བསལ་བར་བྱའོ། །རིམས་འདི་ཆམ་པ་དག་དང་ནི། །སློན་པའི་ནད་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་མཆིལ་མ་མང་བའི་གསོ་བའི་རིམ་ པ་དེ་ནི་ཆམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣ་ཆུ་འཛག་པའི་ནད་དང་།སློན་ཞིང་སྐྱུག་པའི་ནད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་ཆམ་པར་བསྐུ་བ་དང་། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ། །མགོ་དང་ལྐོག་མ་རྩིབ་ལོགས་སུ། །འབྲས་ཁུར་སྣུམ་བཅས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །ལན་ཚྭ་སྐྱུར་དང་ཁ་དང་ཚ། །ཤ་ ཁུ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ཆམ་པའི་ནད་ལ་ནི་ལུས་བསྐུ་བ་དང་། སྣུམ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་དང་། ལྐོག་མ་ལ་སོགས་པར་འབྲས་ཁུར་བཙགས་པ་སྣུམ་ཅན་གྱིས་དུགས་བྱ་བ་དང་། ཤ་ཁུ་སྣུམ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པ་དང་། རོ་ལན་ཚྭ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། །མགོ་དང་སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་གཟེར། །ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་ལས་དེའི་གསོ་བའི་དཔྱད་བྱའོ། །ཆུ་དང་རླན་ཅན་གནས པའི་ཤ།།ལེགས་སྦྱར་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱ་ཞིང་། །དེར་ནི་སྣུམ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་དང་རླན་ཅན་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤས་དཀྲི་བའི་དུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་ལན་ཚྭ་དང་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བས་དུགས་ བྱའོ།།ཡང་ཆམ་པའི་ནད་དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་བཤད་པ་དག་གིས་དུགས་བྱ་ཞིང་བསྐུ་བ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱ་སྤོས་ཤུ་ཏི་ཤིང་མངར་དང་། །ཙནྡན་མར་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་འདྲེས་པ་སྟེ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ ཀན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ།རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བའི་སྣུམ་གྱིས་བྱུགས་པ་ཕན་ནོ། །བ་ལ་ར་སྣ་ཏིལ་མར་དང་། །ཤིང་མངར་ཨུཏྤལ་མར་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་བ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་མར་ གྱིས་བསྐུ་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བ་སྤྲུ་བ་དང་ཤི་ཀྲུ་དང་། །བ་ལ་ར་མཉེ་བི་ད་རི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་འདྲེས་པ་ལ་བ་སྤྲུ་བ་དང་། ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་བན་ཛི་དང་བ་ལ་དང་། ར་མཉེ་བ་དང་། བི་ད་རིའི་ལྡེ་གུ་སྣུམ་དང་སྦྱར་བའི་བསྐུ་བ་ཡང་བསྔགས་པ་ ཡིན་ནོ།།སྣ་སྨན་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དང་། །ཟས་ཟོས་འོག་ཏུ་སྣུམ་བསྟེན་ཅིང་། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་བསྐུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་འཇམ་རྩིའི་ལས་རབ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་ཕྲག་པར་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ལ་ནི་རྩིབ་ལོགས་དང་སྣ་ནས་ བཏང་བ་དང་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དང་།ཟས་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་བསྟེན་ཅིང་བཟའ་བ་དང་། བ་ལའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ལས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

痰湿过多会产生大量唾液，风则会使唾液增多，这就是所说的痰湿唾液，应当用油性和温热来消除。也就是说，当痰湿引起的唾液过多反复出现时，风增盛会产生并排出痰湿的唾液粘液，这就是所说的痰湿引起的唾液过多，医生应当用油性温热的药物和食物来消除。
这个治疗次序也适用于感冒和呕吐病。也就是说，痰湿引起的唾液过多的治疗次序也适用于感冒即流鼻涕的病和呕吐病。
特别是对于感冒要进行涂抹、使用油性和热敷疗法。在头部、喉咙和肋部要用含油的米汤进行热敷，并给予含盐、酸、苦、辛味的肉汤和油。也就是说，特别是对于感冒病要进行身体涂抹、使用油性，同样在头部、喉咙等处用过滤的含油米汤进行热敷，并服用含油肉汤，使用咸味、酸味、苦味和辛味。
头部、心口和肋部疼痛要根据病因进行治疗。也就是说，对于头部等处的病要根据具体病症进行治疗。
要用水生湿地动物的肉进行包裹热敷，这里推荐四种油性配方。也就是说，要用生活在水中和湿地的生物的肉进行包裹式热敷，并且要用盐和阿魏等药物配制好再进行热敷。另外对于这种感冒病，用油性疗法中所说的方法进行热敷和涂抹也是值得推荐的。
对于病因混合的情况，用檀香、生姜、甘草和旃檀木调制的油膏涂抹。也就是说，对于病因混合即胆汁和痰湿混合的情况，用檀香等药物配制的油进行涂抹有效。
同样用补骨脂、蓼子、芝麻油、甘草、青莲调制的油。也就是说，同样对于病因混合的情况，用补骨脂等药物配制的油进行涂抹也是值得推荐的。
用补骨脂、蓼子、补骨脂、蓼子和毕达利。也就是说，对于病因混合的情况，用补骨脂、蓼子即索班吉、补骨脂、蓼子和毕达利调制的油膏进行涂抹也是值得推荐的。
鼻药、吸入烟气，饭后服用油性，用芝麻油涂抹，同样推荐使用软膏。也就是说，同样对于头部、肋部和肩部疼痛，要从肋部和鼻子施药并吸入烟气，饭后服用和食用油性物质，用补骨脂芝麻油等芝麻油涂抹，同样使用软膏进行灌肠，这是最值得推荐的。

།ཡང་ན་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་ པས།།ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་ནད་ཁྲག་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་དང་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ཞིང་ནད་གཞི་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་རྔབས་རྭ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་ཞལ་ཞལ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་དམིགས་ཇི་སྐད་ བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་པད་པས། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་བསྐུ་བས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཤུག་པ་ཙནྡན་པུ་ཤེལ་ཙི། །མར་བཅས་སྡེ་གུས་བསྐུ་བ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁྲག་ཅན་ལ་ནི་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་སྦྱར་བ་བསྐུས་པས་ཕན་ནོ། །དྲུར་བ་ཤིང་མངར་བཙོད་དང་ནི། །ནཱ་ག་གེ་སར་མར་སྦྱར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དྲུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་མར་དང་སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས བསྐོལ་ཏིལ་མར།།ལན་བརྒྱ་བཀྲུས་པའི་མར་གྱིས་ནི། །བསྐུ་བའམ་འོ་མ་ཤིང་མངར་ཆུས། །བླུགས་པར་གྱུར་པ་འང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཡང་ན་ཁྲག་དེ་ཉིད་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་ཡང་ ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཆུ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་ལན་མང་དུ་བཀྲུས་ཤིང་ལག་པས་མཉེས་པའི་མར་སར་གྱིས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་འོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་བླུགས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་གྱི་ཆུ་བླུགས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་མེ་དྲོད་ཉམས་པའི་ ཕྱིར།།མ་ཞུ་བེའུ་སྣབས་བཅས་འཁྲུ་ན། །དེ་ལ་ཕོ་བའི་ཚད་འཁྲུ་ཡི། །སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་བསྟེན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་གྱི་ནང་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་བྲི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་དང་བཅས་ པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་བས་ནད་དེ་ལ་ཕོ་བའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་དེ་དག་ནད་དམིགས་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཟད་བྱེད་ལྡན་པའི་བཤང་བ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་ལུས་ཟུངས་ ཀུན་ཟད་པས།།དེ་སྟོབས་བཤང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོས་བཏབ་པའི་ནད་པ་དེ་ལུས་སྐམ་ཞིང་རིད་པར་གྱུར་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བཤང་བ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་མི་འབྱུང་བར་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ དེའི་ལུས་ཟུངས་ཀུན་ཟད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཉམས་སྟོབས་ནི་བཤང་བ་ལ་གནས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་བཤང་བ་ཤས་ཆེར་མི་འབྱུང་ཞིང་།འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རིགས་པས་ཤ་རྣམས་ཁོ་ན་སྦྱིན། ། སྐོམ་དུ་རྒུན་ཆང་བླུད་པར་བྱ། །ཤུགས་ནི་བཀག་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །གཅོང་ཆེན་གྱིས་ནི་གླགས་མི་རྙེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་རིགས་ཤིང་རན་པར་ཤ་རྣམས་ཁོ་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་བཟའ་བར་བྱ་ལ། སྐོམ་ཞིང་འཚལ་ནན་དུ་རྒུན་ཆང བླུད་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བའི་ཤུགས་བཀག་པར་གྱུར་པས་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆང་དང་ཆང་དྭངས་རྒུན་ཆང་དང་། །ཆང་རྙིང་བུ་རམ་སྦྲང་ཆང་དང་། །ཅི་རིགས་པར་ནི་བླུད་པ་དང་། །ཤ་ནི་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ ཆེན་པོའི་མི་དེ་ལ་བཟའ་བར་ཤ་བྱིན་ནས་ཆང་དང་ཆང་གི་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་བླུད་པར་བྱའོ།

或者用角罐等，根据病症放出病血。对此，同样对于头部和肋部疼痛并且病症混杂的病人，应当用角罐、蚂蟥、涂抹等方法，根据所说的病症放血，即对风病放血，对胆病用蚂蟥，对痰病用涂抹法放血。
用柏木、檀香、水晶，和酥油调制的药膏涂抹。或者对有血症者，用柏木等药膏与酥油调和涂抹即有效。
用独活、甘草、蓝靛和龙花与酥油调和涂抹。或者用独活等药物的药膏与酥油调和涂抹也有效。
用榕树等煮制的芝麻油，或用百次清洗的酥油涂抹，或用牛奶、甘草水灌注也是值得称赞的。或者用榕树等，即榕树类中所说的药物煮制的芝麻油涂抹也有效。或者用在冷水中多次清洗并用手揉搓的新鲜酥油涂抹也有效。或者单独用牛奶灌注有效。或者用甘草水灌注也有效。
大多因消化之火衰退，不消化并伴有粘液性腹泻时，对此应当使用胃热性腹泻章节中所说的药物。慢性病患者大多因为胃中消化之火衰退减弱，会出现不消化并伴有粘液性腹泻，因此对这种病症应当根据病症使用治疗胃病章节和热性腹泻章节中所说的那些药物。
对于患有消耗性疾病者的大便，应当处处保护，因为他的身体组织都已耗竭，他的体力依靠大便的力量维持。对于慢性病患者，因身体消瘦枯槁，所以应当尽量防止大便过多排出，因为慢性病患者的身体组织都会耗竭，他的体力是依靠大便中的力量维持的，所以应当尽量防止大便过多排出，避免出现腹泻等症状。
应当适量只给予肉类，饮用葡萄酒。通过控制排便的力量，慢性病就不会得逞。对于患有慢性病的人，应当适量只给予肉类食用，口渴时应当饮用葡萄酒，同样通过控制大便的力量，慢性病就不会得逞。
应当适量饮用浊酒、澄清酒、葡萄酒、陈酒、糖酒、蜂蜜酒，并且应当给予肉类。对于慢性病患者，给予肉类食用后，应当适量饮用浊酒、澄清酒等。

།བུ་གའི་རྒྱུན་འགགས་དག་ཕྱིར་དང་། །སྟོབས་དང་མདངས་ནི་རྒྱས་བྱའི་ཕྱིར། །སྣུམ་དང་འོ་མ་ཆུས་གང་བའི། །སྣོད་དུ་ལུས་ནི་བྱིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་ བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་ནད་ཀྱིས་འགགས་པ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མདངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྣུམ་གྱིས་གང་བའི་སྣོད་དང་འོ་མས་གང་བའི་སྣོད་དང་སྨན་གྱི་ཆུས་གང་བའི་སྣོད་དུ་ལུས་བྱིང་བར་བྱ་བའམ། ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞུག་པར་ བྱའོ།།ཕྱུང་ནས་བསྲེས་པའི་སྣུམ་གྱིས་ནི། །བསྐུ་ཞིང་ལག་པས་བདེ་བར་མཉེ། །བདེ་བར་འདུག་པར་གྱུར་པ་ལ། །དལ་གྱིས་ལྡེ་གུས་དྲིལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་བྱིང་བའི་ཆུ་ལས་སླར་ཕྱུང་སྟེ། བསྲེས་པའི་སྣུམ་གྱིས་སླར་ཡང་ལུས་བསྐུ་ཞིང་ལག་པས་ དལ་གྱིས་མཉེ་བ་དང་།བདེ་བར་ལུས་ཕབ་སྟེ་འདུག་པར་གྱུར་པ་དལ་གྱིས་ལྡེ་གུས་དྲིལ་བར་བྱའོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་དཱུར་བ་དང་། །བཙོད་དང་ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་དང་། ། བ་མརྒ་བ་སྤྲུ་བ། །ག་ནི་མན་ཏི་ཤིང་མངར་དང་། །བ་ལ་ཡུངས་ཀར་བི་ད་རི། །རུ་རྟ་འབྲས་དང་ ཟར་མ་དང་།།མོན་སྲན་གྲེའུ་གཉིས་ཏིལ་དང་ཕབས། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ནས་ནི། །ནས་ཀྱི་ཕྱེ་ནི་སུམ་འགྱུར་དང་། །ཞོ་དང་སྦྲང་རྩི་ལྷན་ཅིག་སྦྱར། །འདི་དག་གིས་ནི་དྲིལ་ཕྱི་བྱ། །ཤ་རྒྱས་མདོག་བཟང་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ནས་ཕབས་ཀྱི་ བར་གཅིག་ནས་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་ཕྱེ་མ་དེ་དག་གི་སུམ་འགྱུར་གྱི་ནས་ཀྱི་རྗེན་ཕྱེ་དང་བསྲེས་ལ་ཞོ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འདིས་ལུས་ལ་དྲིལ་ཕྱིས་བྱས་ན།དེའི་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། མདོག་བཟང་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུངས་ཀར་སེར་པོའི་ལྡེ་གུ་དང་། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ དང་སྦྱར་བ།།ཁྲུས་ཀྱི་སྨན་གྱིས་ཁྲུས་བྱ་ཞིང་། །དུས་ཚིགས་བདེ་བའི་ཆུས་ཁྲུས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུས་ཁྲུས་ཀྱི་སྨན་དྲི་བཟང་པོ་དག་གི་ཁྲུས་དེ་ཡང་དུས་ཚིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ ཞིང་ལུས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དྲི་དང་ཕྲེང་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན། །བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འཇིགས་པ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཁྲུས་བྱས་ནས་དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ཞིང་སྤུད་པ་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་འཇིགས་པ་མདངས་དང་སྐལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་ པོ་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ།།མཛའ་བཤེས་བལྟ་ཞིང་གླུ་དང་ནི། །རོལ་མོ་མཉན་ཞིང་དགའ་སྟོན་བྱ། །འཇམ་རྩི་འོ་མ་ཞུན་མར་དང་། །ཤ་དང་ཆང་བསྟེན་ཚུལ་ལ་གནས། །ལྷ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་དང་། །མཆོད་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པའི་མི་དེ་མཛའ་བཤེས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ལྟ་བ་དང་།གླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཉན་པ་ལ་དགའ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་བྱ་བ་དང་། འཇམ་རྩི་དང་འོ་མ་དང་ཞུན་མར་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ལེགས་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷ་ལ་ བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་གཏོར་མ་དང་།སྦྱིན་སྲེག་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མཆོད་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་དག་ཀྱང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་ དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།དེ་ནས་སློན་པའི་ནད་དང་སྙིང་ནད་དང་སྐོམ་དད་གསོ་བའི་གནས་བཤད་པར་བྱའོ།

为了疏通孔窍通道，以及为了增长气力与容光，应当将身体浸入盛满油、牛奶和水的容器中。对此，为了疏通被疾病阻塞的孔窍通道，以及为了增长身体的气力与容光，应当将身体浸入盛满油的容器、盛满牛奶的容器和盛满药水的容器中，或者根据病情具体情况进行浸入。
从容器中取出后，应当用调配好的油涂抹，并用手轻柔按摩。当舒适安坐时，应当慢慢地涂抹药膏。对此，从浸泡的水中取出身体后，用调配好的油再次涂抹身体，并用手慢慢按摩，舒适地放松身体安坐后，慢慢地涂抹药膏。
吉瓦提草、毕拉草、红花、马鞭草、巴玛加、巴斯布、嘎尼曼提、甘草、巴拉、芥子、比达日、茜草、大米、豌豆、两种豆类、芝麻和酵母。将这些全部研磨在一起，加入三倍的青稞粉，与酸奶和蜂蜜一起调配。用这些进行按摩，能增长肉体、改善肤色、增进体力。对此，从吉瓦提草到酵母，将每一味药材研成粉末，将这些粉末与三倍量的生青稞粉混合，再与酸奶和蜂蜜调配，用这个配方按摩身体，就能增长肉体、改善肤色、增进体力。
用黄芥子药膏和养生药类调配，应当用沐浴药物沐浴，并用适宜季节的水沐浴。对此，对于患有消耗性疾病的人，应当用芥子药膏和养生类药物煮过的水，以及沐浴用的芳香药物沐浴，这种沐浴也要与季节相应，能生身体安乐。
用香料、花环等装饰，远离不吉祥恐怖之事。对此，如此沐浴后，用香料、花环等装饰打扮，应当远离会引起不吉祥恐怖、损害容光福分的事物。
探望亲朋好友，聆听歌乐，举行欢宴。食用温和的食物、牛奶、酥油、肉类和饮酒，遵循正当方式。依靠神灵的仪轨，精进供养事业。对此，患有重大疾病的人应当探望令人愉悦的亲朋好友，聆听歌曲等，举行欢宴形式的活动，食用温和的食物、牛奶、酥油等，同样也要食用肉类等，安住于良好的生活方式，依靠神灵的仪轨如献供、火供、忏悔等，以及精进于供养事业等都是有益的。
《八支心要广释·月光论》，由亲近月亮的阿阇黎确定编撰，这是对医疗品第五章的解释。接下来将解说肿胀病、心脏病和口渴病的医疗品。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་རིམས་ཀྱིས་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བའི་ རིམ་པས་འབྱུང་བས་ན་དེ་བརྩམས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སློན་ནད་ཕལ་ཆེར་མ་ཞུ་བའི། །གནས་འཁྲུགས་ལས་བྱུང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རླུང་མ་གཏོགས་ལ་དང་པོར་ནི། །སྨྱུང་བྱས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་ནད་ཕལ་ཆེར་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་ འཁྲུགས་ཤིང་སློངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།དེས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པ་དག་ལ་ནི་དང་པོར་སྨྱུང་བ་བྱས་ནས་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་རྒྱུན་དུ་སློན་གྱུར་ཅིང་། །ནད་མང་གྱུར་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་དེ་ཡང་ ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའི་ཉམས་སྟོབས་ཞན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་སློན་ཞིང་ནད་མང་ལ།ཕལ་ཆེར་སློན་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་འོག་རིམ་གྱིས་བཀྲུ་སྨན་ནི། །ཡིད་འོང་ཆང་རྒུན་ཆུ་སོགས་སམ། །འོ་མས་ བཏང་གྱུར་དེ་མོད་ལ།།གྱེན་འབྱུང་ནང་ནི་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་སྨན་བཏང་བའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་བྱའི་ཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་བཀྲུ་སྨན་ཆང་དང་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏང་བའམ།ཡང་ན་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཀྲུ་སྨན་དེ་བཏང་བར་གྱུར་ན། དེའི་མོད་ལ་གྱེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་སློན་པའི་ནད་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཞི་བའི་སྨན་ནི་རྩུབ་པ་སྟེ། །ཉམ་ཆུང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་བག་གིས་བྱ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་ནི་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་དེ་ཉིད་བྱའི་སྦྱང་བའི་སྨན་མི་བྱ་སྟེ། སྦྱང་བའི་སྨན་སྦྱར་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་ནི་སྐམ་ ཞིང་ཡི་གར་འོང་།།གོམས་ཤིང་ཡང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྨྱུང་བ་ཡུ་ཤ་དང་། །ཤ་ཁུ་འབའ་ཆ་སྐམ་པ་ལ། །ཚོད་མ་ལྡེ་གུ་བཟའ་བ་དང་། །བཏུང་བ་དྲི་བཟངས་པ་ན་ཀ་།རོ་དྲུག་ཟས་སྐོམ་སྣ་ཚོགས་དང་། །འབྲས་བུ་ཁྲུས་དང་མཉེ་བ་དང་། །དྲི་ ཞིམ་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་སྐྱེས།།ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། །ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་འཕྲལ་དུ་ནི། །ཆུ་གྲང་གིས་ནི་གདོང་བཀྲུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་པའི་ནད་ལ་ཟས་ཀྱང་སྐམ་ཞིང་སློན་བག་མ་ཡིན་པར་སྦྱིན་པ་དང་། ཡི་གར་འོང་ཞིང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། གོམས་ ཤིང་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཟོས་པ་དང་།ཚད་དང་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་། ཟས་བཅད་པ་དང་། ཡུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ལས་ བྱས་པའི་བཏུང་བ་དང་།ཤ་ཁུ་དང་འབའ་ཆ་སྟེ་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ལས་བྱས་པ་དང་། སྐམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཕལ་ཆེར་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་སྐྱུར་བག་ལས་བ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུང་ལས། །དེ་ལ་ཤ་ལ་ཤ་ཁུ་སྟེ། །འབྲུ་ལས་ཡུ་ཤ་འབྲས་བུ་ལས། །ཁ་ལོའི་ རྩ་བ་ཏིལ་རྩིག་སྐྱུར།།ལས་བྱས་སྐམ་པ་ལི་ཀར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོད་མ་ནི་ཚོད་མའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ལྡེ་གུ་ནི་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ནས་ལྷག་པའི་སྨན་རྣམས་སོ། །བཟའ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་ བ་རྣམས་སོ།།བཏུང་བ་དྲི་བཟངས་ནི་རྒུན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་བཏུང་བའི་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་སྦྱར་བའོ། །བད་ཀན་ནི་སྦྲང་ཆུ་དང་དྲི་སྣ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བའོ།

对此，由于疾病的病因引起的等等医疗程序而产生，因此开始解说。
大多数呕吐病都是由于消化不良的部位紊乱而产生，因此，除了风病以外，首先禁食并服用催吐药有益。
对于这些，催吐药也要用于体力充沛的人，而不是用于体力虚弱的人，而且对于经常呕吐和病症较多，大多数出现呕吐的人要使用催吐药。
之后逐渐使用泻药，可以用令人愉悦的酒、葡萄汁等或牛奶服用，立即就会使向上发生的向下发生。
平和的药物是粗糙的，对于体弱的人也要用这个。
同样，用于平和的药物如炒米等要用粗糙的，对于体弱的人只能用平和的药物，不能用清净的药物，因为不能承受清净药物的配制。
食物要干燥而可口，习惯而轻便的受到赞扬。同样禁食、豆汤和肉汤、药草、干燥的蔬菜、调味汁、食物和饮品、芳香的饮料、六味食饮各种和果实、沐浴和按摩、芳香的果实和花朵，食用饮食，吃完之后立即要用冷水洗脸。
对于呕吐病，食物也要给予干燥而不是呕吐性的，令人愉悦而使心欢喜的，习惯而经常食用长期食用的，以量和物质性质轻便的这样的食物给予是受到赞扬的。同样要禁食，断食和豆汤即用绿豆等的汁液制成的饮品，和肉汤与药草即用根和果实制成的，干燥即主要用芝麻酱和酸性制成的，在论中说：'其中肉成肉汤，谷物成豆汤，果实、药草根、芝麻和酸性制成的干燥称为利卡尔。'蔬菜即在蔬菜品类中所说的各种类型。调味汁即配制成调味汁剩余的药物。食物即食物和饮品。芳香饮料即用葡萄汁等制成的饮品配以芳香。痰即配以蜂蜜和三种香料等。

།རོ་དྲུག་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐྱུར་བའི་ཤས་དང་ལྡན་ཞིང་སེའུ་འབྲུལ་སོགས་པ་ལ་ སྦྱར་བའི་ཚོད་མ་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཟས་སྐམ་པོ་སྣ་ཚོགས་ནི་ལ་དུ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལ་བསྟེན་པའོ། །ཁྲུས་ནི་ཆུ་དྲི་ཞིམ་པོ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བཀྲུ་བའོ། །མཉེ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་ལ་སོགས་ པས་མཉེ་བའོ།།དྲི་ཞིམ་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། དྲི་དེ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་མེ་ཏོག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདིར་དྲི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དྲི་སྨན་དག་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་མ་ཐག་དུ་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་ཆུ་ གྲང་གིས་གཏོར་ཞིང་བླུགས་པའམ་སློན་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་སློན་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་པའི་ནད། །རྒྱམ་ཚ་མར་བཅས་དྲོ་བའམ། །ཚ་གསུམ་ལན་ཚྭ་གསུམ་སྦྱར་ བས།།ལུད་པ་དང་ནི་སྙིང་འཛག་དང་། །བཅས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་ནད་ལ་ནི་རྒྱམ་ཚ་དང་ཞུན་མར་སྦྱར་བ་ཉུང་ཟད་དྲོ་བས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ལུད་པ་དང་སྙིང་འཛག་ཅིང་ན་བ་དང་བཅས་ པའི་སློན་བྲོ་བ་སེལ་ཏོ།།ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་དང་ལན་ཚྭ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་ཞུན་མར་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་ནད་སེལ་ཏོ། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བཅའ་སྒ་ དང་།།འུ་སུ་ཞོ་དང་མར་བསྐོལ་བའམ། །ཆུ་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་བཅའ་སྒ་དང་འུ་སུ་དང་། ཞོར་བསྲེས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་ནད་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་ཆུ་དང་འོ་མ་ ཆ་མཉམ་པ་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་སེལ་ཏོ།།ཁྲོན་གྱི་ཟས་ཚོལ་ཤ་ཁུ་ནི། །འབྲས་སྐྱུར་རྒྱམ་ཚ་མར་ཤས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁྲོན་གྱི་ཟས་ཚོལ་བའི་ཁྱིམ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་ ཞིང་ཞུན་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་ཤས་ཆེར་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་འཇོམས་སོ།།ཁ་ཟས་སྣུམ་པོ་བཅའ་སྒ་དང་། །ཞོ་དང་སེ་འབྲུར་སྦྱར་བའམ། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་དྲོ་འཇམ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་སྣུམ་ བག་ཏུ་བཅའ་ཞིང་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་ལ་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།འདིར་ནི་བཀྲུ་སྨན་ལན་ཚྭ་དང་། །སྣུམ་དང་དྲོ་བར་བཅས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློན་ནད་འདི་ལ་སྣུམ་དང་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པ་ དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་ལན་ཚྭ་དང་སྦྱར་ཞིང་ཆུ་དྲོ་བ་བཏང་ན་ཕན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བཀྲུ་སྨན་ཕྱིར། །རྒུན་འབྲུ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་དང་། །དུར་བྱིད་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒུན་ འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་དུར་བྱིད་དུ་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཞུན་མར་སེང་ཕྲོམ་སྦྱར་བ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་དང་། སེང་ཕྲོམ་དང་ཞུན་མར་སྦྱར་བ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སེང་ཕྲོམ་ སྲང་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ་ལྟར་བྱའོ།

六味大多具有酸味，与豆类等配制的汤羹说明。干燥的各种食物是指拉都等。水果是指依靠各种水果和果实类。沐浴是用温和的香水清洗。按摩是用海泡沫等按摩。香气是与香药配制，这些香气也是从果实和花朵中产生的，这里'香'这个词也指香药。同样，在食用饮食等之后，立即用冷水洒或浇或呕吐的病症有益。这些是呕吐和恶心病症的一般治疗说明。
风引起的呕吐病，岩盐配以酥油温热，或三辛三盐配制，能除去咳嗽和心漏等。对于风引起的呕吐病，用岩盐和酥油配制稍微温热可以治愈。尤其能治愈伴有咳嗽和心漏疼痛的呕吐。或者三辛和三盐，即舌尝盐、普通盐和黑盐这三种配以酥油服用，也能治愈风引起的呕吐病。
豆汁、荜茇、乌苏、酸奶和酥油煮制，或水和牛奶等量。或者豆汁、荜茇、乌苏与酸奶混合煮制的酥油服用能降伏风引起的呕吐病。或者水和牛奶等量服用能治愈风引起的呕吐。
井中觅食的肉汤，米、酸、岩盐、酥油份量大。或者井中觅食的家禽等肉汤配以豆等果实，加入较多酥油和岩盐服用，也能降伏风引起的呕吐。
油腻食物配以荜茇，酸奶和豆，或配以岩盐温和有益。食物要有油性并配以荜茇等，加入岩盐稍微温热服用也有益。
此处泻药配盐，油和温热有益。对于这种风引起的呕吐病，用油和独活等配制的泻药加盐并用温水服用有益。
胆引起的泻药，葡萄、糖蔗汁和土蒺藜配制的泻药服用。对于胆引起的呕吐为了泻下，要服用葡萄汁、糖蔗汁和土蒺藜配制的泻药。
酥油独活配制服用。或者对于胆引起的呕吐，要服用独活和酥油配制，这也要按照独活八两等经文所说的方法进行。

།འཕེལ་ཏེ་བད་ཀན་གནས་ཁྱབ་པའི། །མཁྲིས་པར་མངར་དང་ཁ་བ་ཡིས། །གྱེན་དུ་དྲངས་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བད་ཀན་གྱི་ གནས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མཁྲིས་པའི་ནད་དེ་སྨན་མངར་བ་དང་ཁ་བ་དག་གིས་གྱེན་དུ་དྲངས་ལ་སློན་པར་བྱའི་སྨན་གཏང་བར་ནི་མི་བྱའོ།།དག་གྱུར་ནས། འབྲས་ཡོས་ཁ་ར་བཅས་པ་ལས། །སྐྱོ་མའམ་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲུས་དང་སློན་ གྱིས་དེ་དག་ཅིང་སྦྱངས་པར་གྱུར་ན་འབྲས་ཡོས་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱོ་མར་བྱས་ཏེ་བླུད་པའམ་ནས་ཐུག་གི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་ཡི་ཆན། །སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་མུངྒའི་ཁུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་སའི་ཤ་ ཁུ་དང་མུངྒའི་ཁུ་བ་ཡུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་རམ་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་སྦགས་ཏེ་བཟའ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སོ་ཕག་བསྲེགས་ཏེ་ཆུར་བཅུག་གསུར། །ཤིན་ཏུ་བསྒྲངས་པའི་ཆུ་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དུ་ནི་སོ་ཕག་ལེགས་པར་བསྲེགས་ཏེ་ ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་གསུར་བའི་ཆུ་དྭངས་མ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།མུངྒ་འུ་སུ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །པི་པི་ལིང་དང་ནུབ་གཅིག་སྦངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་འུ་སུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ནུབ་གཅིག་སྤངས་པའི་ཆུ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་རྒུན་ཆུ་བུ་རམ་ཤིང་། །སླེ་ཏྲེས་ཆུ་འམ་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་རྒུན་འབྲུའི་ཆུའམ། བུ་རམ་གྱི་ཁུ་བའམ། སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ། འོ་མ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །འཛམ་བུ་ཨ་ མྲའི་ལོ་མ་དང་།།ུ་ཤིར་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་ནི། །བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་སློན་པ་དང་། །རིམས་དང་ཚད་འཁྲུ་བརྒྱལ་བ་དང་། །སྐོམ་དད་ཆེ་བ་མི་བཟད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་འཛམ་བུ་དང་ཨ་མྲ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་མ་ནི་ཨུ་ཤི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་།།ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་ཙན་དན་བཅས། །མུངྒ་བ་ལའི་ཆུ་བླུད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སློན་ནད་དེ་ལ་སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་ པར་ཙནྡན་དཀར་པོ་ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་མུངྒ་དང་བ་ལ་ཆུར་ནུབ་གཅིག་སྦངས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཁ་ར་དཀར། །འབྲས་ཡོས་སྦྲ་ཚིལ་པི་པི་ལིང་། །དངུལ་རྡོ་སྦྲང་རྩིའམ་ཨ་རུ་ར། །རྒུན་འབྲུའམ་རྒྱ་ཤུག་དང་སྦྱར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སློན་ནད་དེ་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ། རྒུན་འབྲུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ། རྒྱ་ཤུག་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནིམ་པ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ། ། ཡུངས་ཀར་ཆུ་དྲོན་གྱིས་སློན་བྱ། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སྨྱུང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བྱས་པ་བླུད་ལ་སློན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ནད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་སློན་པར མི་བྱའི།སྨྱུང་བར་བྱས་པ་དེས་ཞི་བར་བྱའོ། །དོང་ག་ལ་སོགས་ཁུ་བ་བསྐོལ། །བསྒྲངས་པ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་ པ་བླུད་ན་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།

增长而遍布痰病之处。胆病以甜和苦味，向上牵引。对此，胆病引起的呕吐增长，在痰病遍布之处，对于胆病应当用甜味和苦味的药向上牵引呕吐，而不应服用止吐药。
清净后，以炒米和糖制成，应饮用稀粥或大麦粥。对此，经过沐浴和呕吐清净后，应以炒米和糖制成稀粥饮用，或在大麦粥中加入蜂蜜和糖饮用。
六十日成熟稻米饭，干地肉汤和绿豆汤。对此，同样应以干地肉汤和绿豆汤，以及六十日成熟稻米饭混合食用。
烧制石灰置于水中过滤，饮用极冷之水。对此，对于口渴，应将充分烧制的石灰置于水中过滤，饮用极其清凉的澄清水。
绿豆、乌苏、茅香，胡椒浸泡一夜。对此，应饮用绿豆、乌苏等药物浸泡一夜后煮沸并冷却的水。
或者葡萄汁、甘蔗，白芷水或牛奶饮用。对此，对于胆病引起的呕吐，应饮用葡萄汁、甘蔗汁、白芷煮水或牛奶任何一种。
蒲桃、芒果叶，茅香、尼拘律树芽，煮沸冷却后加入蜂蜜，饮用可治疗呕吐，以及发热、热泻、昏厥，难以忍受的口渴。对此，将蒲桃和芒果两种树叶、茅香和尼拘律树芽煮水冷却后加入蜂蜜饮用，可以治愈呕吐等疾病。
诃子汁配檀香，绿豆和婆罗果水饮用有效。对此，对于该呕吐病，应饮用诃子煮水冷却后加入白檀香调制的药，或者绿豆和婆罗果浸泡一夜的水。
枣子、糖、白糖，炒米、羊脂、胡椒，银朱配蜂蜜或诃子，葡萄或枣子调配有效。对此，对于该呕吐病，应服用枣子等药物配蜂蜜调制，或者诃子配蜂蜜调制，或葡萄配蜂蜜调制，或枣子配蜂蜜调制的膏。
痰病所致用印度楝，胡椒和婆罗子，芥子以温水催吐。体弱者应当禁食。对此，对于痰病引起的呕吐，应用印度楝等煮成温和的水饮用以催吐。如果病人体弱，则不应催吐，而应通过禁食使其平息。
煮沸冬果等汁液，冷却后加蜂蜜饮用。对此，对于痰病引起的呕吐，煮沸冬果等药物类别的汁液冷却后加入蜂蜜饮用则会平息。

།ནས་ཀྱི་སྐྱོ་མ་སློན་འཇོམས་པའི། །སྨན་དག་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་གྱི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི་ནས་ཀྱི་ཕྱེ་དང་། སློན་འཇོམས་པའི་སྨན་འབྲས་ཡོས་དང་། རྒྱ་ཤུག་དང་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་ དང་ནས་ཕྱེ་དང་སྦྱར་ཏེ་དེའི་ཟན་ནམ་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་འཇོམས་ཟས་ཡི་གར་འོང་། །བཏུང་བ་ཟིན་ཐིག་བུ་སྲིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི། བད་ཀན་འཇོམས་པའི་ཟས་འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཡོས་ པའི་ཟས་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་བཏུང་བ་ར་གཞེས་བྱ་བ་རོ་དྲུག་པ།ཟིན་ཐིག་ལེ་དང་། བུ་སྲིན་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་སེལ་ཏོ། །ཟིན་ཐིག་ལེ་ནི་ཨར་ཛ་ཀ་དང་། ཀུ་ཐེ་ར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུ་སྲིན་ནི་ཀ་ཏྲི་ནའོ། །ལྡོང་ རོས་དང་ནི་པི་པི་ལིང་།།ན་ལེ་ཤམ་ནི་སྐྱུར་རྩི་ཆེ། །ཀ་པིད་ཐ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་སློན་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གསུམ་པ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བི་ཛ་པུ་རའི་ཁུ་བ་དང་། ཀ་པིད་ཐའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ བ་བླུད་ན་སློན་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཀ་པིད་ཐ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །བྱི་ཚེར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི། ཀ་པིད་ཐ་དང་ཚ་བ་གསུམ་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པའམ། ཡང་ན་བྱི་ཚེར་བ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཐུན་ པའི་སྤྱོད་པ་བྱས་པ་ཡིས།།མི་སྡུག་ཡུལ་མཐོང་ལས་བྱུང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་མི་སྡུག་པ་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི། ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིད་དགའ་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་བས་མགུ་བར་བྱས་པའི་སྤྱོད་པ་བྱས་པས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྲིན་བུ་ལས་བྱུང་སྲིན་བུ་ཡི། །སྨན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལས་བྱུང་བའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་ནི་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་གསོ་ཞིང་ཞི་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་ཞི་འགྱུར བའི་དཔྱད་ཀྱིས་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་པའི་ནད་ལྷག་མ་སྐོམ་དད་དང་མ་ཞུ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ནི། རང་གི་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱིས་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ སྤྱོད་པ་སྐོམ་དད་དང་།སློན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་དག་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དག་གིས་གསོ་བར་བྱའོ། །སློན་པའི་སྐབས་སུ་རླུང་གི་ནད་རྣམས་ནི། །ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་ངེས་པར་ལྡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་འདིར་ནི་སྐྱུག་སྨན་སྦྱོར་དྲགས་པའི། །སྐབས་བཤད་བཅད་ དང་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་བྱ།།བུ་རམ་ཞུན་མར་ཤ་ཁུ་དགེ་བ་ཆེ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འཚོ་བྱེད་སྨན་མར་དང་། །འོ་ཐུག་དང་ནི་ཕན་པའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །རྒྱུན་དུ་སློན་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སློན་པའི་སྐབས་སུ་ནི་སློན་པའི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྐབས་འདིར་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའི་སྐབས་སུ་སློན་དྲགས་པས་ནད་འགྱུར་བའི་གསོ་བར་བཤད་པ་དེས། གཅད་པ་དང་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུ་ རམ་དང་།ཞུན་མར་དང་། ཤ་ཁུ་དང་། དགེ་བ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ལ་སོགས་པ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནད་དམིགས་དང་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུན་དུ་སློན་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་བྱའོ།

关于'大麦粥能对治呕吐，应与药物调配服用'这句话，对于痰引起的呕吐，应将大麦粉与能对治呕吐的药物如炒米、枣子、小豆等药物煮成汤，与大麦粉调配后作为饭食或粥汤服用。
关于'对治痰的美味食物，饮品如罗勒和胡椒'这句话，对于痰引起的呕吐，应服用能对治痰的食物如炒米等制成的食物，以及用葡萄等制成的具有六种味道的饮品，配以罗勒和胡椒服用，这样也能消除痰引起的呕吐。罗勒即阿尔扎卡和库特拉。胡椒即卡特里纳。
关于'龙脑香、胡椒、诃子、大酸果、木苹果汁，配以蜂蜜能除呕吐病'这句话，将龙脑香等三味药与大酸果即毕加普拉的汁液，以及木苹果汁调配，再加入蜂蜜服用，能够消除呕吐病。
关于'木苹果和三辛香，蒺藜配蜂蜜服用'这句话，对于痰引起的呕吐，应服用木苹果和三辛香的调配，或者蒺藜与蜂蜜的调配。
关于'通过适宜的行为，能消除由见到不悦对境而生的呕吐'这句话，对于见到不悦对境而引起的呕吐，应通过与心意相应的行为，即令心欢喜并使之放松的行为来消除。
关于'虫所致者以治虫药治疗'这句话，对于虫所引起的呕吐，应用治疗虫所致心病章节中所说的诸药来治疗和平息。
关于'其余病症按各自情况，以能平息的治疗方法治疗'这句话，对于呕吐病的其他症状如口渴、消化不良和心情不适等，应按照各自的病症情况，如风引起的等症状，用相应有益的药物来平息，同样地，用能平息的行为方式，即对口渴和呕吐等有益的方法来治疗。
关于'呕吐时风病必定因身体精华耗损而升起，因此这里应说过度服用催吐药的情况，应进行止吐和强身的仪轨。糖、酥油、肉汤大有益处，三辛香和养生药膏以及乳粥和有益的膏药，应持续使用以平息呕吐'这句话，因为在呕吐的情况下，由于身体精华耗损，风病必定会升起和混乱。因此在这种情况下，应采用过度服用催吐药而导致病变的治疗章节中所说的止吐和强身的仪轨。同样地，应根据病情和身体状况，适时使用糖、酥油、肉汤和大益药膏等，持续使用以平息呕吐。

།སྙིང་ནད་རླུང་གྱུར་ཏིལ་མར་ནི། །སྐྱུར་རྩབས་དར་བ་ཞོ་ག་ཆུ། །ལྡན་པ་ཚ་ན་དྲོ་ འཇམ་བླུད།།དེས་ནི་ལྟོ་སྦོས་སྐྲན་ཀྱང་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་གི་ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་འབྲས་ཁུ་དང་སྐྱུར་དུ་གྱུར་པ་སྐྱུར་རྩབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་ ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེས་ནི་དེའི་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་མར་ལན་ཚྭར་བཅས་དང་སྐྱུར། །བ་གཅིན་བསྐོལ་བའང་དེ་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྱུར་བག་སྐྱུར་རྩབས་ལ་སོགས་པ་དང་བ་གཅིན་དང་ལན་ཚྭ་ཐམས་ཅད་དང་ཏིལ་མར་ལྷན་ ཅིག་བསྐོལ་ལ་ཚོས་པར་གྱུར་པ་འཐུངས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་དང་། །ལྟོ་སྦོ་བ་དང་སྐྲན་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བིལ་བ་ར་སྣ་རྒྱ་ཤུག་ནས། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་བ་སྤྲུ་བ། །རྒྱ་སྲན་རྩ་བ་ལྔ་པ་རྣམས། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་དེར་ཏིལ་མར་ནི། ། བསྐོལ་བ་དེ་ནི་སྣར་བཏང་དང་། །བཏུང་དང་འཇམ་རྩིར་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་ནས་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཏིལ་མར་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་ལ་ཏིལ་མར་དེ་སྣ་ནས་བཏང་བ་དང་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །བཅའ་སྒ་རྒྱམ་ཚ་བྱེའུ་རུག་པ། ། སླེ་ཏྲེས་ཤིང་ཀུན་མ་ནུ་དང་། ། རུ་ར་དང་མར་བསྐོལ་བ། །སྙིང་ནད་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་སྐྲན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་འདིར་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་བསྐོལ་ལ། དེའི་ཁུ་བ་དང་མར་བསྐོལ་བའི་སྨན མར་དེ་ཟོས་ན་ཡང་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། ། རུ་ར་ནི་ལྔ་བཅུ་དང་། ཞུན་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་རྩིབ་ལོགས། །སྙིང་ནད་སྐྲན་དབུགས་མི་བདེ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་རུ་ཚ་སྲང་གཉིས་དང་ཨ་རུ་རྡོག་མ་ལྔ་བཅུ་ལྡེ་གུར་བྱས་ པ་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེའི་ཁུ་བ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་ནད་དང་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།སེའུ་འབྲུ་བཅའ་སྒ་ཁ་རུ་ཚ། །ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་ཕྱེ་མར་སྦྱར། །རླུང་ནད་གཞན་དབང་ཅན་སྙིང་ནད། །དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་ མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྔ་ཕྱེ་མར་སྦྱར་བས་རླུང་ནད་གཞན་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནད་གཞན་དབང་ཅན་ནི་འོག་ནས་བཤད་དོ། །གང་དུ་ཚད་ནི་མ་བཤད་པར། །ཆ་ནི་མཉམ་པོར་བཏགས་ པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་དང་ལྡེ་གུ་དང་ནས་ཐུག་སྦྲུས་པ་དང་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་བཅའ་སྒ་དང་། །སྐྱུར་རྩི་ཆེ་རྩ་ཨ་རུ་རའི། །ལྡེ་གུ་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ལྡན་པ་འཐུངས། །བཅད་སྙམ་སེམས་པའི་གཟེར་ འཇོམས་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏབ་སྟེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ཡ་བཀྵ་ར་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྙིང་བཅད་ཅིང་གཏུབ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའི་རྩ་བ་སྟེ། བི་ཛ་པུ་ རའི་རྩ་བའོ།།ཡ་བཀྵ་ར་ནི་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའོ།

对于心脏病风病，芝麻油与酸醋、酸奶、乳清水相配，温热适度饮用，这能消除腹胀和肿瘤。即对于由风引起的心脏病，应该用米汤和发酵的酸醋等配制的芝麻油煮沸后饮用。这也要温热适度地饮用。这能消除其腹胀等症状。
芝麻油配盐和酸味，牛尿煮沸也同样有效。即酸醋等和牛尿及所有盐类与芝麻油一起煮熟后饮用，也有相同的功效，能消除由风引起的心脏病、腹胀和肿瘤。
木苹果、辛夷、杜松子、桂皮和巴布瓦、豆根五味，用其煮水加入芝麻油，煮好后可用于鼻疗、饮用和灌肠。即用木苹果等煮后，药汁与四倍芝麻油煮沸，该芝麻油可用于鼻疗和灌肠治疗。
荜茇、岩盐、茴香、独活、阿魏、曼陀罗、诃子与酥油煮沸，能治心病、肋痛、肿瘤。即荜茇等药物制成糊状，虽未明说但与四倍水和酥油煮沸，其药汁与酥油煮成的药油食用后也能治愈心病等。
岩盐二两、诃子五十颗，与一升酥油煮沸，能治肋痛、心病、肿瘤、呼吸困难。即岩盐二两和五十颗诃子制成糊状，在四升水中煮沸，其汁与一升酥油煮成的药油能治疗肋痛和心病等。
萝芙木籽、荜茇、岩盐、阿魏、马芹子制成粉末，是治疗风病、他缘性心病、呼吸困难的最佳方药。即萝芙木籽等五味药物制成粉末能最好地治疗他缘性风病等，他缘性风病将在下文解释。
凡未说明用量者，应等分研磨。这句话应记住用于药汁煮制、糊剂、麦粥和粉末等。
曼陀罗、荜茇与大酸根、诃子制成糊状，加入碱盐，具有甜酸咸味饮用，能治疗如割裂般的刺痛。即曼陀罗即补沙根等药物制成糊状，加入碱盐等，能治疗心脏如被割裂般的疼痛。大酸根是指马度伦迦根，即比加普拉根。碱盐是指大麦灰碱。

།རྒྱམ་ཚ་ལ་ལ་ཕུད་ཀྵ་ར། །ཤུ་དག་གོ་སྙོད་བཅའ་སྒ་དང་། །ཐང་ཤིང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་དང་། །ཟུར་པ་མ་ནུ་པ་ལ་ཤ་།བསྐོལ་ཁུ་འཇམ་འཐུངས་ཡོན་ཏན་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ གྱི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་འཐུངས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་གོང་མ་དང་འདྲ་སྟེ་སྙིང་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་གཟེར་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚ་ལྔ་ཟུར་པ་ཨ་རུ་ར། །བུ་རམ་མ་ནུ་སྐྱུར་རྩི་ཆེ། །ཆང་བཏགས་ལྡེ་གུ་མར་ཏིལ་མར། །བརྔོས་ཏེ་རྒྱམ་ཚར་ལྡན་འཐུངས་ན། །སྙིང་ ནད་རྩིབ་ལོགས་མོ་མཚན་ཟུག་།སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་ནད་རྣམས་སེལ། །འདི་ལ་སྣུམ་གྱིས་དུགས་བྱས་ཕན། །སྨན་མར་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་འདི་ལ་ནི་སྣུམ་གྱིས་དུགས་བྱ་བ་དང་སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕན་ནོ། །སྐོམ་ལ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ ལྔའམ།།བཅའ་སྒ་དང་ནི་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ། །ཆང་གི་དྭངས་མ་ཞོ་ག་ཆུ། །འབྲས་བུའི་རང་སྐྱུར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་པ་དང་བཅས་པའི་སྙིང་ནད་ལ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པའམ། བཅའ་སྒ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྭངས་མའམ་ཞོག་ཆུའམ། འབྲས་བུ་ རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།བྱ་རྨྱང་རེས་གཟེར་མ་ཞུར་བཅས། །སྙིང་ལ་རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་ལ། །བྱ་བ་འདི་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རྨྱང་ནི་རྐང་ལག་རྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་ཡང་སྔར་ བཤད་པའི་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་བྱའོ།།སྙིང་འཛག་ཅིང་། །འཕར་དང་གཅིན་སྙི་བཅས་པ་ལ། །སྲེག་པ་ཁྲུང་ཁྲུང་རྨ་བྱ་དང་། །དགོ་བ་ཁྱིམ་བྱ་སྣུམ་མང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྙིང་ནད་སྙིང་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི། སྲེག་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་སྣུམ་མང་པོ་དང་བརྔོས་ཤིང་སྣུམ་མང་པོ་བཏབ་པ་ཕན་ནོ།།སྙིང་ནད་བཅས་ལ་བ་ལའི་མར། །ཡང་ན་སྐྱི་དེ་བའི་མར་བླུད། །ཤིང་མངར་ལན་བརྒྱར་བཙོས་པའམ། །དེ་བཞིན་སྣུམ་ཆེན་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་ནད་དང་བཅས་ པའི་སྐྱེས་བུས་བ་ལའི་ཏིལ་མར་རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་སྐྱི་དེ་བའི་སྨན་མར་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་ལན་བརྒྱར་བཙོས་པའི་མར་རླུང་ནད་དྲག་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ཏིལ་མར་དང་ལན་བརྒྱ་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཆེན་པོའི་མཆོག་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྣུམ་ཆེན་པོ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ར་སྣ་འཚོ་བྱེད་ཛི་བན་ཏི། །བ་ལ་བྱ་ཀྲི་བ་སྦྲུ་བ། །ག་ བྲའི་རྩ་བ་ཏི་ར་དང་།།ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ་དང་ནི། །སྣུམ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཞོ་ནི་བཞི་ཆ་དེ་བཞིན་སྐྱུར། །ཇི་སྙེད་པ་ལས་སྦྱར་བ་བསྟེན། །ཚིམ་བྱེད་བརྟས་བྱེད་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །རླུང་གི་སྙིང་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་ གུ་དང་།སྣུམ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞུན་མར་དང་། རྐང་དང་ཞག་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཞོ་བཞི་ཆ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུར་རྩབས་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ལྔ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས། །སྣུམ་ནག་ སོ་སོར་མཉམ་བྱ་བ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། །སྣུམ་ཆེན་པོ་དེ་བསྟེན་ན་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་། རླུང་གི་སྙིང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

岩盐、硝石、白芷、荜茇、细辛、大黄、祖巴、曼努、巴拉夏，煮汤温服功效相同。
即岩盐等药物熬煮成汤温和饮用，其功效与上述相同，能治疗心脏疼痛的感觉。
五热药、祖巴、诃子、糖、曼努、大黄，用酒调制成糊状，加入芝麻油，炒熟后加入岩盐服用，能治疗心病、肋痛、女阴痛、瘤、水肿等疾病。
对此病用油类热敷有效，药油配方有效。
对于由风引起的心病，用油类热敷和药油配方有效。
对于伴有口渴的病症，可用五小根或细辛煮水，或酒的清液、酸奶清液、果实自然发酵的酸液服用。
即对于伴有口渴的心病，可服用五小根煮水，或细辛煮水的清液，或酸奶清液，或果实自然发酵的酸液（甘醋）。
伸展肢体时疼痛及伴有消化不良，心脏受到风的危害时，应当这样治疗。
即伸展是指伸展手脚等，对于具有这些症状的心病，也应当按照前述治疗方法进行。
心脏滴漏并伴有跳动和尿频时，鹤肉、孔雀肉、鸽肉、家鸡肉等油脂多的食物有效。
即对于心脏滴漏等症状的风引起的心病，鹤等禽类的肉汤加入大量油脂烹煮有效。
对于心病，可服用巴拉油，或者斯基德瓦油，或甘草百次煮炼的油，同样多油脂最为有效。
即患有心病者可服用巴拉芝麻油，如风病治疗章节所述；或者服用斯基德瓦药油，如药油制作章节所述；或者服用甘草百次煮炼的油，如治疗严重风病章节中'甘草一百两'等文中所述的芝麻油，煮炼百次后服用；或者同样服用大油脂最佳也有效。
为了说明服用大油脂的方法，说道：拉斯那、长寿草、吉瓦提、巴拉、比亚克里、巴布鲁巴、甘草根、提拉、白芷、三辛香和大油脂煮制。加入四分之一的酸奶和同样量的酸味剂调配服用。此方能令人满足、增强体力、生长力量，能降伏风引起的心病。
即将拉斯那等药物调制成糊状，与大油脂（即酥油）和骨髓、油脂等一起煮制，还要加入四分之一的酸奶，同样加入酸味剂、酸奶清液、乳清等适量，按此油脂疗法配制。如'五黑药等物，油黑要相等'所说的方法进行。服用此大油脂能使感官满足、强壮身体、增长力量，能降伏风引起的心病。

།སྙིང་ནད་དྲོད་ཆེན་འཕར་བ་ནི། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ ནད་ལ།།འོ་མ་ཞོ་དང་བུ་རམ་མར། །ཆུ་དང་རླན་ཅན་ཤ་དག་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་འཕར་ཞིང་འགུལ་བ་ལ་འོ་མ་བླུད་ན་ཕན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་དང་བུ་རམ་དང་ཞུན་མར་ཕན་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་རླན་ཅན་གྱི་ས་ལ་གནས་ པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་མ་གཏོགས་པའི་སྙིང་ནད་ནི། །བཞི་པོ་དག་ལ་སྤང་བར་བྱ། །རླུང་ཅན་རེངས་དང་བེའུ་སྣབས་ཅན། །ཚོར་མེད་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་མ་གཏོགས་ པ་སྙིང་ནད་དེ་ལས་ཞེན་པ་བཞི་པོ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་འདུས་པ་དང་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་བཞི་པོ་ལ་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།།དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་རེངས་པ་དང་བེའུ་སྣབས་ཅན་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སྤང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་འདྲེས་གྱུར་དེ་ལ་ནི། །རྩུབ་དྲོད་བཤད་པའི་བྱ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བའི་བག་དང་འདྲེས་པའི་གསོ་བའི་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱའོ། ། མཁྲིས་གྱུར་རྒུན་ཆུ་བུ་རམ་ཆུ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་པ་རུ་ཤར། །ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཡིད་འོང་བས། །སྦྱངས་ལ་མཁྲིས་སེལ་རིམ་པ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་རྒུན་ཆུ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་ཡིད་དང་འཐད་པ་བཏང བས་སྦྱངས་ལ་དག་པར་གྱུར་ནས་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་མཁྲིས་པའི་རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དག་བྱའོ།།གློ་རྡོལ་རིམས་ཀྱི་མཁྲིས་སྐབས་བཤད། །ཕྱི་ནང་གི་ནི་སྦྱང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་ ནད་དེ་ལ་ནི་གློ་རྡོལ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་།མཁྲིས་པའི་རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱང་བ་ལྡེ་གུས་དྲིལ་ཞིང་ཕྱི་བ་དང་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་དང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སྦྱང་བ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་ སྨན་ལ་སོགས་པ་དང་ཞི་བའི་བྱ་བ་དག་ཕན་ནོ།།པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཤིང་མངར་བཏགས། །ཁ་ར་ར་བཅས་པའི་ཆུ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཤིང་མངར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཁ་ར་དང་སྦྱར་བ་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་ བྱའོ།།ར་སྣ་ཁ་ར་རྒུན་འབྲུ་དང་། །འཚོ་བྱེད་ཨུཏྤལ་ཟངས་རྩི་བ། །བ་ལ་འབྲ་གོ་ར་མཉེ་བ། །མེ་ད་གཉིས་དང་མ་ཧེའི་མར། །འོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་ནི། །མཁྲིས་གྱུར་སྙིང་ནད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མ་ཧེའི་མར་དང་འོ་མར་བཅས་པ་དང་བསྐོལ་བ་ནི། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་མངར་བ་སྤྲུ་པུཎྜ་རཱི། །པདྨའི་རྩ་བ་ཀ་ཤེ་རུ། །བཅའ་སྒ་བ་ལར་བཅས་དེ་དང་། །འོ་མར་བཅས་དང་བཅའ་སྒར་བསྐོལ། །བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ པ་དང་།།མངར་བའི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པའང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དང་འོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་ལ་མར་དེ་བསྒྲངས་པ་ལ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ཡང་མཁྲིས་པའི་སྙིང་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་ པའི་སྨན་ཆོ་ག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

关于心脏病热重跳动：风引起的心脏病，牛奶、酸奶、糖蜜、酥油、水和湿性肉类有益。对于风引起的心脏病，当出现体热增高和跳动时，饮用牛奶有益。同样，酸奶、糖蜜和熟酥油也有益。此外，水和生活在潮湿地区的动物肉类等也有益处。
除此之外的心脏病：对于其他四种心脏病应当避免。对于风性僵硬和粘液性以及无感觉等其余症状也应避免。除了风引起的心脏病之外，其他四种心脏病，即胆、痰、合并症和虫引起的心脏病，都应避免使用牛奶等这些疗法，不应给予。不仅如此，对于风引起的心脏病中的僵硬型和粘液型等，也应避免使用牛奶等这些疗法。
对于与痰混合的病症：应当进行粗糙温热性治疗。对于风引起的心脏病与痰混合的情况，应当采用具有粗糙性和温热性的混合治疗方法。
对于胆引起的病症：以葡萄汁、甘蔗汁、白糖、蜂蜜、帕鲁夏（一种果实）调配令人愉悦的泻药进行净化后，应当按次序进行祛胆治疗。对于胆引起的心脏病，应当使用葡萄汁和甘蔗汁等调配的令人愉悦的泻药进行净化，净化后应当按照治疗胆热病章节中所述的汤药等次第进行治疗。
肺破裂和热病的胆病章节中所述：应当进行内外净化。对于胆引起的心脏病，应当采用治疗肺破裂章节和治疗胆热病章节中所述的外部净化方法，如用药膏揉擦、涂抹、按摩和清洗等，同样内部净化如催吐药、泻药等和平息治疗都有益处。
水晶和甘草研磨：加入白糖和水饮用。对于胆引起的心脏病，应当将水晶和甘草研磨成膏，与白糖调和后用水服用。
辣蓼、白糖、葡萄、甘草、乌特帕拉花、铜精、婆罗门参、葡萄干、拉涅瓦、两种美达和水牛油：与牛奶一起煎煮可以祛除胆引起的心脏病。
甘草、婆萨普、莲花根、迦湿路、荜茇和婆罗门参：与这些和牛奶及荜茇一起煎煮，冷却后加入蜂蜜，以及甘味类药物的浓缩液也受推崇。甘草等药物与酥油和牛奶一起煎煮，待冷却后加入蜂蜜也对胆引起的心脏病有益。同样，按照前述方法制备的甘味类药物也被推荐用于治疗胆引起的心脏病。

།ཏིལ་མར་ཤིང་མངར་བཅས་བསྐོལ་ཞིང་། །སྦྲང་རྩི་བཏབ་པའི་འཇམ་རྩིའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་གྱི་ལྡེ་གུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་དང་། ཏིལ་ མར་བསྐོལ་ལ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བ་ཡང་ཕན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དུགས་བྱས་ལ། །ནིམ་པ་ཤུ་དག་ཆུ་ཡིས་སློན། །རྒྱ་སྲན་ཁུ་བ་རྒྱམ་ཚའི་ཆུ། །ཆང་རྣོ་བླུད་ཅིང་ནས་ཟན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་ དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ནིམ་པ་དང་ཤུ་དག་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ཞིང་སློན་ལ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་ལན་ཚྭ་གཉིས། །དོང་ག་སུག་སྨེལ་ལ་ལ་ཕུད། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་པི་ པི་ལིང་།།ཕྱེ་མ་དྲོ་འཇམ་ཆུར་བླུད་པའམ། །འབྲས་བུའི་ཆུའམ་རང་སྐྱུར་རམ། །རྒྱ་སྲན་བ་གཅིན་ཆང་རྙིང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་ཆུ་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།མ་ནུ་བཅའ་སྒ་ཨ་རུ་ར། །ཟུར་པ་ར་སྣ་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་དག་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མ་ནུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁུ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་ བཅའ་སྒ་ཨ་རུ་ར།།བོང་ང་དཀར་པོ་ཡུང་བ་དང་། །ཀད་པ་ལ་ནི་བསྐོལ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཨ་ཤྭངྠ། །སེང་ལྡེང་ཨུ་དུམྦཱ་ར་དང་། །རྫུ་ན་དང་པ་ལ་ཤ་། ནྱ་གྲོ་དྷ་བསྐོལ་ཚ་བ་གསུམ། །དུར་བྱིད་ཕྱེ་མར་བཅས་ལྡེ་གུ། །ཟོས་ཏེ་ཆུ་ཚན་རྗེས་འཐུངས་ན། །བད་ཀན་སྙིང་ནད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་རོ་ཧི་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ དེ་ཟོས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་སྐྲན་སྐབས་བཤད་མར་དང་། །ཀྵ་ར་སྣ་ཚོགས་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་གྱི་སྙིང་ནད་ལ་བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་ བཤད་པའི་སྨན་མར་གང་དག་ཡིན་པ་དང་།ཡ་བཀྵ་ར་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐབས་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དག་ཀྱང་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྲག་ཞུན་བཅུད་ལེན་དང་། །ཚངས་པའི་བཅུད་ལེན་སྒྱུ་རུ་རའི། །ལྡེ་གུའམ་རི་བྱིས་བཤད་པའམ། །བདུད་ རྩིའི་མར་ནི་འདིར་སྦྱར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་བཅུད་ལེན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཚངས་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་སྦྱིན་པའམ། ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་སྦྱོར་བར་བྱ་བའམ། ཡང་གློ་རྡོལ་ སྐབས་སུ་རི་བྱིས་བཤད་པའི་སྨན་མར་སྐབས་འདིར་སྦྱར་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཟས་ཟོས་གཟེར་གྱིས་འདེབས། །ཟས་ཞུ་གྱུར་ནས་ཞི་གྱུར་པ། །དེ་ལ་རུ་རྟ་བྱི་དང་ག་།ལན་ཚྭ་གཉིས་དང་སེང་ཕྲོམ་དང་། །ཐང་ཤིང་བོང་ང་དཀར་པོར་བཅས། །ཕྱེ་མ་ཆུ་བསྐོལ་དྲོ་ སྦྱར་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཟས་ཟོས་ཟིན་ནས་གཟེར་གྱིས་འདེབས་ལ་ཟས་དེ་ཞུ་བཞིན་དུ་འབྲི་ཞིང་ཟས་ཞུ་བར་གྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལན་ཚྭ་གཉིས་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚའོ། །དེ་དག་གི་ཐུན་ཚད་ནི་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་ ཆུ་སྲང་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་གཞུང་ལས། ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཤེར་བའི་རྫས། །སྲང་གསུམ་དུ་ནི་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'将芝麻油与甘草一同煎煮，加入蜂蜜制成的温和药汁也有效'这句话，是指像之前那样煎煮甘草糊，以及将芝麻油煎煮后加入蜂蜜制成的温和药汁服用也有效。
关于'对痰病引起的病症先做热敷，用印度楝树和白芷用水浸泡，豆汤和岩盐水，灌服烈酒并给予大麦饭'这句话，是指对痰引起的心脏病，首先要进行热敷，然后用印度楝树和白芷煎煮的水作为催吐药服用并浸泡，给予豆类和枯兰达等食物。
关于'白芷、阿魏、两种盐、冬瓜、豆蔻、萝卜、炒麦粉灰、胡椒，将这些药粉用温和的水服用，或者用果汁水，或者自然发酵的酸水，或者用豆汤、牛尿、陈酒服用'这句话，是指将白芷等药物研成粉末放入温热的开水中服用，或者用果汁水等任何一种调配服用。
关于'曼陀罗、荜茇、诃子、祖尔巴、拉纳、胡椒、白芷煎煮后服用'这句话，是指也可以将曼陀罗等药物按照规矩煎煮后服用也有效。
关于'同样，荜茇、诃子、白附子、姜黄和脑髓煎煮'这句话，是指同样用荜茇等药物煎煮的水服用也有效。
关于'罗希塔卡树、阿湿缚他树、紫檀、优昙钵罗树、祖那树、波罗沙树、尼拘律陀树煎煮，三辛香，土茯苓粉末制成糊状，服用后饮用热水，能够祛除痰引起的心脏病'这句话，是指将罗希塔卡树等煎煮，加入三辛香和土茯苓粉末制成糊状，服用后饮用温热水，能够祛除痰引起的心脏病。
关于'对痰引起的瘤，应服用前面讲到的药油和各种碱性药物'这句话，是指对痰引起的心脏病，应该服用治疗痰瘤时讲到的各种药油，以及亚巴克夏拉等各种在这里提到的药物。
关于'或者用岩脂精华，或用梵天精华，或用余甘子糊，或用治疗小儿病方中所说的，或在此处配制甘露药油'这句话，是指或者用精华配制，或者用梵天精华配制的方法中所说的给予，或者用余甘子糊中所说的配制，或者用治疗肺病时小儿病方中所说的药油在这里配制并给予。
关于'某人吃了食物后被刺痛，食物消化后才平息，对此应用茜草、毕澄茄、两种盐、白芥子、丁香、白附子等药物研成粉末，用温开水调配服用'这句话，是指某人在吃完食物后被刺痛，随着食物消化而减轻，对此应该将茜草等药物研成粉末用温水调配服用。两种盐是指舌尝盐和黑盐。这些药物的剂量是：药粉二两，用三两水煎煮后服用。
这也是经典中所说的：'药粉二两与液体，三两调配后服用。'

།གང་ཞིག་ཞུ་ནས་ཆེར་གཟིར་བ། །དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་ནི། །འབྲས་བུ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །རྩ་བའི་བཀྲུ་སྨན་ སྦྱིན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་ཟས་ཞུ་ནས་ཤས་ཆེར་གཟེར་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་སེང་ཕྲོམ་དང་། པི་ན་ཡའི་མར་དང་། ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་མར་དང་། རྩ་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲ་བན་ཏི་དང་། ཤ་མ་དུར་བྱིད་དང་། དན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་འཁྲུར་གཞུག་ པར་བྱའོ།།རྩ་བ་དང་འབྲས་བུའི་བཀྲུ་སྨན་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། རྒུན་འབྲུ་དེ་བཞིན་བྱི་དང་ག་།འབྲ་གོ་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། །དོང་གའམ་ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་ར། ། རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །ུ་པ་ཙི་ཏྲ་ཀམ་པི་ལྱ། །ཙི་ཏྲ་ཀུ་མུད་ད་ཉིད་དང་། །ནི་ལ་ནི་ཀ་དང་བ་ཀུ་ལ། །པི་ ལུ་འབྲས་བུའི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན།།དན་ཏི་དང་ནི་སབ་ཏ་ལ། །བྱ་ནུ་ཤང་གི་ཏྲ་བན་ནི། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་ཀ་རཉྫ། །པྲ་གི་དྱ་དང་ཀྵི་རི་ནི། །བ་ད་གན་དི་ག་བ་གྱི། །གི་བ་ཀྵ་ར་བི་ཤ་ལི། །མ་སུ་ར་བི་ད་ལི་ཉིད། །རྩ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ནི་ ལམ་འགགས་པ།།མ་ཞུའི་གནས་སུ་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་སྨྱུང་དང་སྨིན་པ་དང་། །སྦྱང་བས་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་རླུང་གི་ལམ་འགགས་ཤིང་རྒྱུན་སྲང་གི་བུ་གར་བདེ་བར་རྒྱུར་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཅིང་ནད་སྐྱེད་པར་ འགྱུར་ལ་རླུང་དེ་བདེ་བར་རྒྱུ་ཞིང་གང་དག་གནས་ནས་གནོད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བར་བྱ་ལ་དེ་ཡང་སྨྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱིས་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་པས་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱའོ། །འབུ་འཇོམས་པ་ཡི་སྨན་ཀུན་གྱིས། །འབུ་ཡི་ སྙིང་ནད་གསོ་བར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུས་ཉེན་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་ལ་ནི་འབུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཕན་པས་དེ་གསོ་བར་བྱའོ། །སྐོམ་དད་ཀྱི་གསོ་བ་སྨྲས་པ་ནི། །སྐོམ་དད་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས། །ཆོ་ག་ཕལ་ཆེར་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཀུན་ལ་ཕྱི་ ནང་བསིལ་བ་དང་།།དེ་བཞིན་ཞི་དང་སྦྱང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་སྐོམ་དད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཕལ་ཆེར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བྱས་ན་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་ནས་བསིལ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ན་ཕན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་དང་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆར་ཆུ་གྲང་མོ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ས་ཆུའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ལ་ཆར་ཆུ་གྲང་མོ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སའི་ཆར་པའི་ཆུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བོང་བ་རྫ་སྐྱོགས་ཕྱེ་མའམ། །གཤག་མ་བསྲེགས་བཅུག་དྭངས་མར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆར་པ་དང་སའི་ཆུ་དེ་ལ་ཡང་བང་བ་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ལ་དྭངས་མར་བཅས་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐོལ་ཏེ་ཁ་རར་བཅས་ པའམ།།དཱུར་བ་ལ་སོགས་རྩ་བ་ལྔ། །བསྐོལ་ཏེ་ཁ་ར་བཏབ་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཆུ་དེ་དག་བསྐོལ་ལ་བསྒྲངས་ཏེ་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ཆུར་ཁར་བཏབ་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། ། འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་སྦྱར་སྐྱོ་མའང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐོམ་དད་ལ་ནི་འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ཕྱེའི་སྐྱོ་མར་བྱས་ལ་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

对于消化后感到剧烈疼痛的人，应当给予油性泻药，果类和根类泻药。这是说，对于某人食物消化后感到剧烈疼痛的，应当使用泻药如：森普龙、比那雅油、蓖麻油，以及根类泻药如：特拉班提、夏玛杜尔吉德、丹提等泻药进行泻下。
根类和果类泻药应当从其他医典中了解，其中说道：葡萄、毕达嘎、阿勒果、帕卢夏卡、冬瓜或者訶子、如拉和巴如拉、乌帕奇特拉、甘比利亚、奇特拉库姆达、尼拉尼卡和巴库拉、比卢，这些是果类泻药。
丹提和萨布塔拉、比亚努、香格的特拉班、夏玛杜尔吉德、卡兰加、布拉吉迪亚和克希里、巴达甘地嘎巴吉、吉巴克夏拉比夏利、玛苏拉比达利，这些是根类泻药。
大多数情况下，风阻塞通道，在未消化处会引起腹泻。对此应当通过禁食、使之成熟和净化使其顺畅运行。这是说，大多数情况下，风的通道阻塞，不能在脉道中顺畅运行时，会在未消化处引起腹泻并产生疾病。为使风能顺畅运行，从任何地方都不会造成伤害地离开，应当通过禁食，同样通过消除未消化的药物使之成熟，通过催吐药和泻药进行净化，使其顺畅运行。
应当用一切杀虫药治疗由虫引起的心病。这是说，对于由虫侵害引起的心病，因为所有杀虫药都有益处，所以应当用它们来治疗。
关于治疗口渴的说法是：口渴以对治风和胆来赞叹，大多数仪轨都受到赞誉。对一切应当内外清凉，同样应当平息和净化。这是说等等，对所有口渴，大多数情况下，如果实行那些对治风和胆的仪轨，是值得赞叹的。同样，实行内外清凉的仪轨有益，同样实行平息和净化的仪轨也有益处。
雨水冷水加蜂蜜，具有地水功德者受赞。这是说，对口渴，冷的雨水配合蜂蜜是受到赞叹的。同样，具有土地雨水功德的水配合蜂蜜也同样受到赞叹。
土块陶碗粉末或，木屑烧后加澄清。这是说，对那雨水和土地之水，也赞叹加入烧过的土块等并配合澄清。
煮沸加入岩盐或，杜尔瓦等五种根，煮沸加入岩盐或。这是说，或者将那些水煮沸后冷却加入岩盐也受到赞叹。或者将杜尔瓦等五种根煮沸冷却后的水中加入岩盐也受到赞叹。
炒米粉调稀粥亦赞。这是说，对口渴，将炒米粉做成稀粥加入岩盐也是受到赞叹的。

།ནས་རྗེན་ཆག་ཚེ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁར་བཏབ་པ་གྲང་མོ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་ཚེ་ནི ནས་དྲལ་བའི་ཆན་ཏེ།དེ་ཡང་རྗེན་པ་ལས་བྱས་པ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་བཏབ་པ་གྲང་མོ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ནས་ཐུག་སཱ་ལུ་དང་། །ཀོ་ཏྲ་པ་ནི་རྙིང་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནས་ཐུག་དང་། སཱ་ལུ་དང་། ཀོ་ཏྲ་པ་ནི་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་རྙིང་པ་ལས་ གཡོས་པའི་ཟས་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་བཏབ་སྟེ་བསྒྲངས་པ་ཡང་ཕན་ནོ།།འོ་མ་བསིལ་ཞིང་ནུས་བསིལ་བའི། །སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཁ་ཟས་ནི། །ནད་པ་ཆུ་གྲང་གིས་བཀྲུས་ནས། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་སྦྱིན་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་ བསིལ་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཁ་ཟས་བསྒྲངས་པ་དེ་ནད་པ་ཆུ་གྲང་གིས་བཀྲུས་ནས་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པའི་ཟས་དེ་བྱིན་ན་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་ལན་ཚྭ་སྐྱུར། །མེད་ཅིང་མར་དང་བརྔོས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ ཤ་ཁུ་ལན་ཚྭ་དང་སྐྱུར་མེད་པ་མར་གྱིས་བརྔོས་པ་དེ་ནད་པ་ཆུ་གྲང་གིས་ལུས་བཀྲུས་ནས་བྱིན་ན་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་མུངྒ་སོགས་ཁུ་བ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཁུ་བར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུངྒ་ལ་སོགས་པའི་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་ཁུ་བ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ ཚན་གྱི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་བླུད་ན་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྣ་སྨན་འོ་མ་མར་བསིལ་སྨན། །བསྐོལ་བའམ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་མར་གྲང་མོ་དང་བསྐོལ་བ་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ འབའ་ཞིག་སྣ་ནས་གཏང་བ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།སྐོམ་སེལ་མཁུར་བ་བཀང་ནས་ནི། །མདོ་ཡི་གནས་ལས་བཤད་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་སེལ་ཞིང་ཞི་བར་བྱེད་པས་མཁུར་བ་བཀང་ནས་འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་ཁ་རའི་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་དང་རྒུན་ཆང་ དང་སྐྱུར་རྩབས་ལ་སོགས་པ་ཁ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མདོའི་གནས་སུ་བཤད་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།ཚ་རིམས་བཤད་པའི་ལྡེ་གུ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བའི་རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དང་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་ཡང་སྐོམ་དད་སེལ་བ་ལ་ཕན་ནོ།།རྩོལ་བ་ཆུང་ཞིང་སེམས་དགའ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སུ་བྱ་བ་བྱ་རྩོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཆུང་བར་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སེམས་ཤིང་སྙིང་དགའ་བ་ཡང་སྐོམ་དད་ལ་ཕན་ནོ། །ཆུ་བོ་དང་ནི་ཆེན་པོ་སོགས། །དྲན་པ་དང་ནི་མཐོང་ བ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དང་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་དང་མཐོང་བ་དང་གཏམ་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །སྐོམ་དད་ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་གསོ་བ་བཤད་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་གསོ་བ་བཤད་པ་ནི། སྐོམ་དད་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ། །ཞོ་ནི་བུ་རམ་བཅས་པ་ བསྔགས།།ཤ་ཁུས་ཉམས་བརྟས་བི་ད་རི། །སོགས་ཏེ་བསྐོལ་ནས་བསྒྲངས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི། ཞོའི་ནང་དུ་བུ་རམ་བཏབ་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་བྱིན་ཞིང་ཉམས་བརྟ་བ་དང་། བི་ད་ རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་ཨུ་དུམྦཱ་ར་སྨིན། །ཁུ་བར་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་ཨུ་དུམྦཱ་ར་སྨིན་པའི་ཁུ་བར་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་བསྐོལ་བསྒྲངས་ པའམ།།ཤ་རི་བ་སོགས་སྡེ་ཚན་ཆུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ཨུ་དུམྦཱ་ར་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཡང་ཕན་ནོ།

关于生大麦粥加蜂蜜，加糖凉服有益。即生大麦磨成的粥，用生麦制成，加入蜂蜜和糖凉服有益。
同样，大麦汤、稻米和陈年小麦，即同样大麦汤、稻米和陈年（存放一年）的小麦煮成的食物加入蜂蜜和糖凉服也有益。
牛奶性凉且具凉性的药物煮成的食物，病人用冷水沐浴后，加糖蜂蜜服用为佳。即如牛奶等性质清凉的药物煮成的食物凉后，病人用冷水沐浴后加入糖和蜂蜜的食物服用为佳。
干地肉汤无盐无酸，以酥油烹煮。即干地动物的肉汤无盐无酸用酥油烹煮，病人用冷水沐浴后服用也为佳。
同样绿豆等汤，及生命维持类药汤。即绿豆等豆类的汤，以及生命维持类药物的药汤一起服用也为佳。
鼻药牛奶酥油凉药，煮或甘蔗汁有益。即牛奶和酥油凉的或煮的从鼻子灌入也有益。或者单独用甘蔗汁从鼻子灌入也有益。
解渴含满口，经典所说也有益。即同样以解渴和平息的方式含满口，牛奶、甘蔗汁、糖水、蜂蜜水、葡萄酒和酸味等，能够消除口干等症状，如经典所说去做有益。
热病中所说的软膏等。即在治疗热病时所说的软膏涂抹和药水灌注等，这些也能消除口渴。
少劳作心愉悦。即减少工作劳动安乐而住，思维悦意之事心生欢喜也对口渴有益。
河流及大等，忆念及见到有益。即忆念、见到和谈论大河、湖泊和大池塘等也有益。
说完所有口渴的一般治疗后，讲述特殊治疗：对风引起的口渴，酸奶加糖为佳。肉汤增强体力，毕达利等煮后凉服有益。即对风引起的口渴，在酸奶中加入糖为佳。同样给予肉汤增强体力，毕达利等类药物煮水服用也有益。
胆引起的乌东巴拉成熟，汁液加糖有益。即对胆引起的口渴，乌东巴拉果成熟的汁液加入糖有益。或者将其煮后凉服。
夏利巴等类药水。即乌东巴拉煮水凉后加入糖也有益。

།ཡང་ན་ཤ་རི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། ཆུ་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བཏབ་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡེ་ཚན་དེ་འདྲ་བསྐོལ་ ཁུ་བ།།བསྒྲངས་པ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་རི་བའི་སྡེ་ཚན་ལ་སྙེག་སྟེ། ཤ་རི་བའི་སྡེ་ཚན་ལྟར་ཚ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་བ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྡེ་དང་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་བསྐོལ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ བསྒྲངས་པ་ལ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་པའམ།ཡང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱི་ཟི་པུ་ར་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ལྕང་མ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ལོ་མ། །ཀུ་ཤ་ འཇག་མའི་རྩ་བ་དང་།།ཤིང་མངར་ཆུ་ནི་བསྐོལ་བའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཟི་པུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་འོ་མ་དང་ཀུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་དང་། ཤིང་མངར་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རིམས་ལ་ཕན་ སྨན་རྒུན་འབྲུ་སོགས།།སྙིང་པོ་ལྔ་ཡི་ཆུ་བླུད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རིམས་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རིམས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོ་མའམ་ཁུ་བ་གྲང་མོ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སྙིང་པོ་ལྔའི་ཆུ་སྟེ། སྦྲང་ རྩི་འབྲ་གོ་རྒུན་འབྲུ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནིམ་པ་ནི། །ཆུ་མཆོག་བསྐོལ་བས་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་ནིམ་པ་ཆུར་ བསྐོལ་ཏེ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་ནོ།།བིལ་བ་འུ་སུ་ཚ་བ་ལྔ། །འཇག་མ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་བསྐོལ་བླུད། །ཡང་ན་སྐྱེར་པ་ཆུར་བསྐོལ་བ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུར་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །མུངྒའི་ ཁུ་བ་པ་ཏོ་ལ།།ནིམ་པའི་ལོ་མ་ཚ་གསུམ་བཅས། །ནས་ཟན་མཁུར་བཀང་རྣོན་པོ་དང་། །སྣ་སྨན་ལྡེ་གུ་རྣོན་པོའང་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་མུངྒའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ནས་ཀྱི་ཟན་དང་མཁུར་བ་ བཀང་བ་རྣོན་པོ་དང་།སྣ་སྨན་དང་ལྡེ་གུ་རྣོན་པོ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཉེས་ཀུན་མ་ཞུ་དེས་འཇོམས་པས། །དེ་བཞིན་སློན་གྱི་བྱ་བའང་བསྔགས། །གོ་བྱེ་ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་པའང་ཆུ་ཚན་ནམ། །ཞོ་ག་ཆུ་དང་བཏུང་བའང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་ནད་གང་ཉེས་པ་ཀུན་དེ་གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྐོམ་དད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། དེ་གཉིས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གསོ་བས་གསོ་སྟེ། ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་སློན་པ་ལ་ནི་སྐོམ་དད་ཀྱི་རྗེས་སུ དཔགས་ཏེ་ནད་ཀུན་འཇོམས་པའི་གསོ་བ་བྱ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ།མ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སློན་ནད་ལ་ནི་དེའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་པའི་བྱ་བ་བསྔགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་སྟེ་སློན་དུ་གཞུག་པ་བསྔགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་མ་ཞུ་བའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱུར་བའི་ཆུའམ་ཆུ་ཚན་ནམ་ཞོག་ཆུ་དང་གོ་བྱེ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

或者夏利巴等药组，以及在煮沸后冷却的水中加入白糖也有益处。
如此药组煎煮的汤液，冷却后加入白糖和蜂蜜。这里说的'如此'是指夏利巴药组，像夏利巴药组那样能够消除热症的药组，如巴鲁夏卡等药组和列特等药组，将这些煎煮的汤液冷却后加入白糖和蜂蜜服用也有益处。
甘味药组和含乳树同样煎煮。同样，将葡萄等甘味药组煎煮的水冷却后加入白糖和蜂蜜服用，或者将尼亚格若陀等含乳树煎煮的汤液冷却后同样加入白糖和蜂蜜服用也有益处。
比兹普拉、葡萄以及柳树、尼亚格若陀树叶，茅草、芦苇根和甘草煮水也有益。比兹普拉即大酸果等药乳和茅草等根，以及甘草制成糊状煎煮后冷却服用有益。
对热病有益的药如葡萄等，五精华水服用有益。葡萄等对热病有益的药，在治疗热病时服用葡萄、甘草、马度卡等的冷浸液或汤液也有益。或者服用五精华水，即'蜂蜜、葡萄'等，如治疗血胆病章节中所说的也有益。
对于痰引起的，楝树是最佳之水煎煮后用作漱口。对于痰引起的口渴，应以楝树煎水漱口。
毕尔瓦、乌苏、五辛香、芦苇、库楚格特煎煮服用。或者酸刺树用水煎煮，加入白糖蜂蜜服用。毕尔瓦等煎水加入白糖和蜂蜜服用有益。
绿豆汤液、波托拉、楝树叶加三辛香，大麦饭漱口辛辣药，以及鼻药、辛辣软膏也应使用。对于痰引起的口渴，应给予绿豆汤液、三辛香等，同样使用大麦饭和辛辣漱口药，以及鼻药和辛辣软膏。
能够降伏一切病因和消化不良，因此同样推荐漱口疗法。戈比、白芷、三辛香，酸果也可用热水或酸奶清水饮用也受推崇。对于由一切病因即三者皆有引起的漱口病，以及由消化不良引起的口渴，应以能够降伏这两者的治疗方法来治疗。对于由一切病因引起的漱口病，应根据口渴程度采用能降伏一切病的治疗方法，对于由消化不良引起的漱口病，应根据其情况采用能降伏消化不良的方法，同样推荐服用催吐药后漱口，同样对于消化不良的口渴，应给予酸果水或热水或酸奶清水，以及加入戈比等药的复方。

།ཟས་ཀྱི་ཉེས་བྱུང་དུས་ཤེས་པས། །ཐུག་སླའམ་སྐྱོ་མ་བསིལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་སྐོམ་དད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཐུག་པ་སླ་མོ་རྐྱང་རྐྱང་པོའམ་བསིལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་དུས་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དུས་འདིའི་ཚེ་ན་ནི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུས་འདིའི་ཚེ་ན་ནི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱེ་བྲག་ཤེས་ཤིང་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བླུད་པར་བྱ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་ཆུ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །པི་པི་ལིང་བཅའ་སྒར་བསྐོལ་བ། །ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རླུང་དང བཤང་བ་བདེ་རྒྱུ་བྱེད།།ཕྱེ་དང་ཞུན་མར་སྦྲུས་པ་ནི། །ཆུ་གྲང་ལ་ནི་བསྐོལ་གྱུར་པ། །ཤིན་ཏུ་སླ་མིན་སྐ་མ་ཡིན། །སྐྱོ་མ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངལ་བས་སྐོམ་ལ་ཤ་ཁུའམ། སྐྱོམ་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ངལ་བ་ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཤ་ཁུ་བླུད་ པར་བྱ་བའམ་སྐྱོ་མ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཚ་བས་སྐོམ་ལ་ཁ་རར་བཅས། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་ཕྱེ་སྐྱོ་བླུད། །ལུས་ཀུན་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། །རང་སྐྱུར་བཅས་པས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བས་གདུངས་པ་ལས་སྐོམ་དད་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ནས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་ བུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་ཐམས་ཅད་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཆུ་བསིལ་ཁྲུས་ལས་སྐོམ་གྱུར་ཆང་། །ཆུར་བསྲེས་པའམ་བུར་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བསིལ་བ་དང་ཁྲུས་བྱ་བ་ལས་སྐོམ་དད་སྐྱེད་པར་ གྱུར་པའི་མི་དེ་ལ་ནི་ཆང་དང་ཆུ་བསྲེས་པ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།བུ་རམ་གྱི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཆང་ནི་ཆུ་ཕྱེད་བཅས་པ་བླུད། །ལན་ཚྭ་སྐྱུར་དང་བཅས་ཁྲུས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཆང་དང་ཆུ་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྲེས་པའམ། ཡང་ན་ཚ་དང་སྐྱུར་ཆུང་ཟད་བསྲེས་པའི་ ཆུས་ཁུས་བྱའོ།།སྣུམ་བཅས་མེ་དྲོད་རབ་རྣོ་ལ། །རང་བཞིན་བསིལ་བའི་ཆུ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དང་བཅས་ཤིང་བརྟེན་ལ་མེ་དྲོད་རབ་ཏུ་རྣོ་བ་ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བསིལ་གྱིས་བསྒྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྣུམ་མ་ཞུ་ལ་ཆུ་ཚན་ བླུད།།ཞུ་ལས་སྐོམ་ལ་ཐུག་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་མ་ཞུ་བ་ལ་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཆུ་ཚན་བླུད་པར་བྱའོ། །སྣུམ་ཞུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཟས་སྣུམ་ཟོས་པས་སྐོམ་དད་གྱུར། །ཁ་ར་དང་མཉམ་བུ་རམ་ཆུ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཁ་ཟས་སྣུམ་པོ་ཀྲི་ས་ར་དང་འོ་ཐུག་ལ་སོགས་པ་ཟོས་པ་ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཁ་ར་དང་མཉམ་པར་བསྒྲངས་པའི་བུ་རམ་གྱི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །བུ་རམ་སོགས་ཟས་ཟོས་ལས་སྐོམ། །ཆུ་དྲོན་བླུད་ལ་དེ་སློན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ ཟོས་པ་ལས་སྐོམ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཆུ་དྲོན་བླུད་ལ་ཟས་དེ་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།གཅོང་ཆེན་ལས་བྱུང་གཅོང་ལ་ཕན། །ཐམས་ཅད་ཉམས་ནི་བརྟ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གཅོང་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བླ་བརྣན་གྱི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་ སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་པ་དག་བྱས་ན་ཕན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་བརྟ་བའི་སྨན་དག་བྱས་ན་ཕན་ནོ།

关于'当知食物引起的过失时，应给予稀粥或凉开水'这句话，对于因食物过失而引起口渴的人，应该给予稀薄的粥或凉开水。而且要懂得时机地给予，即在某个时候应该给粥，在某个时候应该给凉开水。还要了解疾病的特征，对于风病和痰病为主的，应该给予单纯的粥，对于胆病和痰病为主的，应该给予面粉等调制的凉开水。
关于这个，'大米、炒米、面粉、水和小豆，以及胡椒、姜黄煮成的，这就是粥，能生火力，使风和大便通畅。面粉和酥油混合，用冷水煮成，不太稀也不太稠，这就是所谓的凉开水'。
关于'因疲劳而口渴者，应给予肉汤或加糖的凉开水'这句话，对于因疲劳而口渴的人，应该给予肉汤或加糖的凉开水。
关于'因热而口渴者，应给予加糖的大麦和枣粉调制的凉开水，全身应涂抹芝麻膏和醋'这句话，对于因热而口渴的人，应该给予大麦和烤枣粉加糖调制的饮品。或者用芝麻膏和醋调制的膏体涂抹全身。
关于'因凉水沐浴而口渴者，应给予掺水的酒或糖水'这句话，对于因凉水和沐浴而引起口渴的人，应该给予酒水混合物或糖水。
关于'酒应掺半水给予，沐浴时应加盐和醋'这句话，对于因饮酒而口渴的人，应该给予酒水各半的混合物，或者用加入少许盐和醋的水沐浴。
关于'对于有油腻且火力特强者，应给予天然凉水'这句话，对于食用油腻且消化火力特别强而口渴的人，应该给予自然凉爽而非人工冷却的水。
关于'油未消化时给予热水，消化后口渴给予粥'这句话，对于油未消化而口渴的人应该给予热水，对于油消化后而口渴的人应该给予单纯的粥。
关于'因食用油腻食物而口渴，应给予等量糖调和的糖水'这句话，对于因食用油腻食物如酥油和奶粥等而口渴的人，应该给予用等量白糖调和的糖水。
关于'因食用糖等食物而口渴，应给予温水并使其软化'这句话，对于因食用糖等食物而口渴的人，应该给予温水并使食物软化。
关于'因重病而生的口渴对重病有益，一切虚弱都应补益'这句话，对于因消耗性重病而引起的并发性口渴，应该采用对重病有益的饮食、行为和药物等一切方法，同样，采用补益的药物也有帮助。

།སྐེམ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་ཁོང་རྩུབ་ལ། །ཤ་ཁུའམ་ར་ཡི་འོ་མ་བླུད། །སྟོད་རྒྱུའི་རླུང་ལ་འོ་མ་དང་། །ཟད་བྱེད་ལུད་ པའི་སྨན་བསྐོལ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང་བཅས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི། རའི་འོ་མ་དང་ཟད་བྱེད་དང་། ལུད་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ནད་རྐྱེན་ལས་གྱུར་འུ་སུ་ཡི། །འབྲས་བསྐོལ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་ བཅས།།ནད་དམིགས་ལ་ནི་ལྟོས་ནས་ནི། །བཏུང་བའི་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་སྐོམ་དད་ལ་ནི་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ཆུར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་གང་དག་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ ནས་བཏུང་བའི་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐོམ་ཞིང་སྔར་གྱི་ནད་ཀྱིས་གཟིར། །ཆུ་དང་ཕྲད་པར་མ་གྱུར་ན། །འཆི་བའམ་ཡུན་རིང་བ་ཡི་ནད། །རྙེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གོམས་པའི་ཟས་སྐོམ་སྨན་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་སྐོམ་དད་མྱུར་ བསལ་བྱ།།དེ་བསལ་ནད་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་། །གསོ་བ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྐོམ་པས་གདུངས་ལ་སྔར་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བས་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཆུ་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཆུ་དང་ཕྲད་པར་མ་གྱུར་ན་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ ན་ཡུན་རིང་ཞིང་འབྱང་དཀའ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་སྐོམ་ཞིང་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི་མི་དེ་ལ་གང་གོམས་པར་གྱུར་བའི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་། སྨན་གྱིས་དེའི་སྐོམ་དད་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་གསོས་ནས་དེ་ལས་གྱུར་བའི་ནད་ཀྱི་བླ་བརྣན་གཞན་ དག་བདེ་བླག་ཁོ་ནར་གསོ་ཞིང་བསལ་བ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་ཆང་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ནད་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསོ་བ་ཡང་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པས་འདིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་གང་ཞིག་ཤས་ཆེར་མཐོང་། །དེ་ནི་དང་པོར་གསོ་བར བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དེ། ཆང་གི་ནད་འདི་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་ཉེས་པ་གང་ཤས་ཆེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོར་དེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གསོ་ཞིང་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས་པར་བྱ་ སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཆང་ནད་ནད་གཞི་མ་སྙོམས་པར་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆང་ནད་ནད་གཞི་མཚུངས། །བད་ཀན་གནས་ཀྱི་རིམ་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཆང་ནད་ནད་གཞི་མཚུངས་ཤིང་གང་ཞིག་ལ་གང་ཡང་ལྷག་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ གནས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ནད་གསོ་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་དང་པོར་ནི་བད་ཀན་གསོ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཁྲིས་པ་ཐ་མར་ནི་རླུང་གསོ་བར་བྱའོ། །གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མཁྲིས་པ་རླུང་གི་མཐར་ཐུག་པར། །ཆང་ནད་ཕལ་ ཆེར་འབྱུང་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཆང་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་གི་མཐར་ཐུག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཆང་ནད་ཕལ་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་ནི་བད་ཀན་ལྷག་ཅིང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་མཁྲིས་པ་ དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

对于消瘦、虚弱和内部粗糙的人，应给予肉汤或羊奶。对于上行风，应给予牛奶和治疗消耗病及咳嗽的药物煎煮后服用。
对于由上行风引起的口渴，应服用羊奶和治疗消耗病及咳嗽的药物煎煮后的汤剂。
对于由疾病因缘引起的口渴，应服用乌苏果实煮水加入白糖和蜂蜜。根据病症的不同，推荐各种饮品。
如果口渴且被先前的疾病折磨，得不到水分，就会死亡或得到长期难愈的疾病。因此，应当用习惯的饮食和药物迅速消除口渴。消除口渴后，其他疾病也能治愈。
如果一个人被口渴折磨，又被先前的疾病所困扰，身体精华耗尽，渴望饮水却得不到水，就会很快死亡，或者产生长期难以治愈的疾病。因此，对于口渴且被疾病折磨的人，应当用他习惯的饮食和药物迅速治疗其口渴。治愈口渴后，由此引起的其他并发症也能轻易治愈和消除。
这是《八支心要注释·词义月光》中，由亲近月亮的阿阇黎所作的医疗篇第六章注释。
现在将讲解治疗酒病的章节。如前所述病因，治疗也应按此顺序讲解，因此开始此篇。
应首先治疗表现最严重的病因。由于所有酒病都是由三种病因产生的，所以这样说：对于这种酒病，应首先治疗风等病因中最严重的那个，这样就是治疗酒病时病因不平衡的方法。
或者当酒病的病因相等时，应按照痰病的位置顺序治疗。当酒病的病因相等，没有任何一种特别严重时，应按照痰病的位置顺序进行治疗。
首先应治疗痰病，然后是胆病，最后是风病。为了说明这个顺序，所说：'酒病大多以胆病和风病为终。'因为所有酒病都会随着时间的推移最终发展成胆病和风病，这是大多数酒病的本性。最初是痰病过多且严重，之后胆病和风病会变得严重。

།དམན་དང་ལོག་པ་དྲགས་འཐུངས་ལས། །ནད་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཆ་མཉམ་འཐུངས་པ་ཡིས། །ཆང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོམས་པའི་དབང་ལས་ཤས་ཆུང་བར་འཐུངས་པའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཐུངས་པའམ། འཐུངས་དྲགས་པ་ལས་ནད་གང་ཞིག་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ནད་དེ་ལ་ནི་ཆང་དེ་ཉིད་ཆ་མཉམ་པར་འཐུངས་ཤིང་རན་པར་འཐུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་། མཁས་པས་ཆང་ནི་དུས་ཀུན་དུ། །ཇི་སྲིད་མཐོང་བ མ་འཁྲུལ་ཅིང་།།ཇི་སྲིད་ཡིད་ནི་མ་གཡོས་པ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཏུང་བ་ནི་ཆང་ཆ་མཉམ་པར་འཐུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པའི་ཆང་ངམ། སྦྲང་ཆང་ངམ། བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་འཐུངས་ཉེས་པ་ ལས་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཆང་དེ་ཉིད་རན་པར་འཐུངས་པས་དེ་ཞི་བར་འགྱུར་གྱི། ཆང་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། །ཇི་ལྟར་ན་གང་གིས་ནད་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆང་ནི་དུག་དང་མཚུངས་པ་ལས། །དུག་ནི་རྣོ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི། །ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ ན།།དུག་གཞན་ལ་ནི་ལྟོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་དུག་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆང་ཡང་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཆང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་ཆང་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དུག་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་ནུས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པས་དུག་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། གཞུང་ལས་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་དུག་།མཚུངས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆང་དང་དུག་གཉིས་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ མཚུངས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་བའི་དབྱེ་བས་ཆང་ནི་ཆང་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་རང་གི་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།རྣོ་ཚེ་ལྷག་པར་འཐུངས་པ་དང་། །ཚ་ཞིང་སྐྱུར་བ་དག་གིས་ནི། །ཆང་གིས་ཟས་ཀྱི་རོ་བསྲུལ་ཞིང་། །འཇུ་ཉེར་བ་ཚ་བྲོ་ གང་ཡིན།།མྱོས་དང་སྐོམ་རྨོངས་ནད་དུ་ཚ། །རིམས་དང་མགོ་འཁོར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཆང་གིས་བསླངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ནི། །རླུང་རྒྱུའི་བུ་ག་བཀག་གྱུར་པས། །མགོ་དང་རུས་པ་ཚིགས་རྣམས་སུ། །མི་བཟད་པར་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །སྦྱོར་བ་རྗེས་མཐུན་གྱུར་པ་ཡི། །ཆང་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་སེལ་འགྱུར།།ཆང་ནད་མ་ཞུ་ཞུ་གྱུར་ན། །ཟས་འདོད་ལུས་ནི་ཡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་ཚད་ལས་ཆེར་འཐུངས་ན་ཟས་ཀྱི་རོ་བསྲུལ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇུ་བར་ཉེ་བར་ཞུ་བ་དང་། མ་ཞུ་བའི་བར་མཚམས་རོ་སྐྱུར་བར་སོང་བའི་གནས་སྐབས་བར་མར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བ་ཚ་བྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་རོ་དུ་མ་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་དང་ལན་ཚྭ་བྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ནད་ཆར་གྱིས་གློངས་ཤིང་། བསླངས པའི་ནད་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བས་རླུང་གི་རྒྱུ་བའི་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་གང་དག་ཡིན་པ་བཀག་པར་གྱུར་པས་མགོ་དང་རུས་པ་དང་།ཚིགས་སུ་ན་བ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ནི་ཆང་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་ པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཆང་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་གྱི།སྨན་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于'由于饮酒过少、错误或过量，所生任何疾病，以适量饮用酒本身即可平息'这句话，是说由于习惯的缘故饮酒太少，或饮酒方式错误，或饮酒过量而产生的任何疾病，用适量饮用那种酒就能平息。
正如所说：'智者饮酒应当在任何时候，只要视觉未混乱，只要意识未动摇，就可以一直饮用。'这就是适量饮酒的方法。
因此，无论是葡萄酒等酒类，或蜂蜜酒，或甘蔗酒等，因饮用不当而致病，以适量饮用该酒即可平息，而非其他酒类。
若问为何能以致病之物平息疾病，'酒与毒相似，因毒具锐利等功效，威力极大，故需依赖其他毒。'这是说，譬如毒具有锐利等功效，同样，酒也具有锐利等功效，因此由酒引起的病，以酒本身可以平息，而非其他物。
毒因具有锐利等十种功效，威力特别强大，故需依赖其他毒。如典籍所说：'虽然流动与不流动的毒相似，但需依赖其他。'
如此，酒与毒二者虽然在锐利等方面相似，但因威力大小的差别，酒不需依赖其他酒，而是以同类即可平息。
过量饮用锐利、炎热、酸性之物，酒会腐败食物的味道，在消化过程中会产生炎热、咸味。会引起醉酒、口渴、昏迷、发热、发烧、头晕等病症。
由酒引起的疾病会阻塞风气通道，在头部、骨骼、关节处产生难以忍受的疼痛。以相应配制的酒本身可以消除这些症状。
酒病未消化时会消化，会产生食欲，身体会变轻盈。
酒因本性具有锐利等功效，若过量饮用会腐败食物味道，在完全消化与未消化之间的中间状态会变成酸味，此时会产生咸味，大多数味道会变得苦涩和咸味，因此会引起醉酒等疾病。
由此病症引起的痰病会阻塞风气通道，在头部、骨骼和关节处产生难以忍受的剧痛。这种病症唯有用酒本身才能消除和净化。'本身'是确定的意思，即只能用酒来消除，而非其他药物。

།དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཕྲོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དང་མཐུན་པར་བྱས་པ་ སྟེ།བསྡུས་པ་ལས། ཁྲུས་བྱས་ནས་ནི་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ་ལྟར་འཐུངས་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆང་ནད་ཞི་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆང་ནད་ཀྱིས་མ་ཞུ་བ་ཞུ་བར་གྱུར་ན། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་ཡང་བར་འགྱུར་རོ། །བ་ཚ་རོ་ནི་སྐྱུར་དང་ཕྲད། །མངར་བ་ཉིད་དུ་མྱུར་དུ་འགྱུར། །ནད་ནི་འཇུ་བར་བྱེད་ནུས་པས། །སྐྱུར་བ་ཀུན་ལས་ཆང་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བ་ཚའི་རོ་དེ་རོ་སྐྱུར་བ་དང་ཕྲད་ན་རོ མངར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ།ཆང་ནི་རོ་སྐྱུར་བའི་རྫས་ཞོ་དང་དར་བ་དང་། རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་ཀུན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་འཇུ་ཞིང་འཛག་པར་བྱེད་པར་ནུས་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་རྣོ་དང་དྲོ་སོགས་དང་། ། དེ་བཞིན་དྲོད་སྐྱེད་སོགས་ཡོན་ཏན། །དེ་ཉིད་གོམས་པའི་དབང་གིས་ནི། །འདི་ཡིས་ལུས་ཟུངས་མཉམ་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ཆང་གི་ཡོན་ཏན་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་པར་ནད་གཞིའི་གནས་སུ་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས པའི་ཡོན་ཏན་སྔར་མདོའི་གནས་སུ།ཆང་ནི་དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དེ་ཉིད་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཆང་ནད་དང་ལྡན་པ་འདིས་ལུས་ཟུངས་སྙོམས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ནི་ཆང་ དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཞག་བདུན་ནམ་ནི་ཞག་བརྒྱད་བར། །ཆང་ནད་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །དུས་འདི་ཙམ་གྱིས་ལམ་ལོག་པར། །གནས་པའི་ཆང་ནད་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གི་ནད་ལ་ཞག་བདུན་ནམ། །ཞག་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ། དུས་འདི་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཀྱིས་ལམ་ལོག་པར་གནས་པའི་ཆང་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང་འཇུ་བར་འགྱུར་རོ། །སྨན་ནི་བྱས་གྱུར་ནས་ཆང་ནད། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་རྗེས་འབྲེལ་པའི། །ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྨན། །ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན ནམ་ཞག་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ངེས་པ་དེ་ཕན་ཆད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་ཆགས་པའི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནད་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྨན་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ད་ཏྲིག་ དང་།།རྒྱ་ཤུག་སེའུ་འབྲུ་གོ་སྙོད་དང་། །ལ་ལ་ཕུད་དང་ཧ་པུ་ཤ་།ཟི་ར་ཚ་གསུམ་ལན་ཚྭ་གསུམ། །སྒེའུ་གཤེར་ཕྱེ་ཆང་སྦྱར་བ་བླུད། །སྲེག་ཤ་ལྡུམ་རྔད་བཅས་པ་དང་། །སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་ཟས་སྦྱིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཕན་ཆད་དེ་སྨན་དམིགས་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ནི།ནད་དེ་གལ་ཏེ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འབྲས་སཱ་ལུ་བཏབ་པ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ལ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའོ། །ད་ཏྲིག་ནི་བྲྀཀྵ་ཨ་མ་ལའོ། ། རྒྱ་ཤུག་ནི་བི་ད་རི་བ་ལའོ། །ལ་ལ་ཕུད་ནི་ཨརྫ་མ་ལའོ། །ཧ་པུ་ཤ་ནི་བྷ་མ་བྷོ་ཤའོ། །ལན་ཚྭ་གསུམ་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་དང་། ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོའོ། །སྲེག་ཤ་ནི་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བསྲེགས་པའི་ཤའོ། །ལྡུམ་རྔད་ནི་ཀུ་ཐེར་ལ་སོགས་པ་ལྡུམ་རྔད་རྗེན་པར་ཟ་བའི སྐབས་སུ་བཤད་པའོ།

此外，通过与相应的配伍相适应而得以平息。这也是如医疗论典中所说的仪轨相应而做，即在《摄要》中说：'沐浴后而行礼拜'等文句所说那样服用则有益。
如此酒病得以平息后会如何呢？酒病所致的不消化得以消化后，会生起对饮食的欲望，同样身心肢体也会变得轻盈。
'碱味遇酸味，迅速变甜味，能消化疾病，酒为酸中胜。'对此，因为碱味遇到酸味时迅速变成具有甜味的特征，而酒在酸性物质如酸奶、乳清、自然发酵物等一切酸味中最为殊胜。为什么呢？因为能够消化并排出疾病故为最胜。
'前说锐热等德，如是生暖等功德，由于习惯力故，此为调身最胜者。'对此，前面在病根处已说明酒的功德有锐利等十种，同样在前面经典处说'酒能生暖开胃'等所说的生暖等功德，同样由于习惯和熟悉此酒的力量，对于有酒病者来说，调节身体平衡的最胜者就是酒本身。
'七日或八日间，当施酒病药，此时间足以，治愈错乱酒病。'对此，对酒病应当用药七日或八日，以这样的时间量，错乱的酒病就会平息并消化。
'施药后酒病，其后相关联，任何病症者，随症予对治。'对此，在七日或八日的时限之后，对于随之相关连的任何病症，都应当对症下药，即根据病症的情况给予相应的药物。
'其中风分偏重者，大酸汁达特里，拘杞诃子枯萎，拉拉普及哈普夏，孜然三热三盐类，酸奶粉与酒调服，烤肉配以生菜食，并予含油之饮食。'对此，此后根据病症给药的方法是：如果病症是风分偏重，则应以撒卢稻所制之酒调配大酸汁等药物适量服用。大酸汁即马度伦嘎，达特里即无忧子，拘杞即毗达利巴拉，拉拉普即阿尔查马拉，哈普夏即帕玛波夏，三盐即舌尝盐、岩盐及黑岩盐。烤肉即用铁签烤制的肉。生菜即在生菜类章节中所说的茴香等生菜。

།སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་མར་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའོ། །སྣུམ་ཞིང་དྲོ་སྐྱུར་ལན་ཚྭར་བཅས། །ཤ་ཚོན་ཁུ་བ་བླུད་པའམ། ། མྲ་ཨ་མྲ་ཏ་ཀ་གཏུབས། །གཡོས་སྦྱར་བ་ཡི་དྲུག་པའམ། །གྲོ་དང་མ་ཤ་ལས་བྱས་པ། །རྙིང་ ཞིང་ཡི་གར་འོང་བ་དང་།།སྒེའུ་གཤེར་བཅས་པའི་ཁུ་བ་ནི། །ཚ་དང་ཤ་སོགས་ནང་བཅུག་པའམ། །ཆང་ནི་དྲི་ཞིམ་བསིལ་བ་དང་། །ལེགས་ལངས་དྭངས་ཤིང་ཚར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཆང་ནད་ལ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ པའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པའམ།ཡང་ན་ཨ་མྲ་ཏ་ཀ་གཏུབ་པ་དང་སྦྱར་ཅིང་གཡོས་པའི་རོ་དྲུག་པ་ཤ་ཏ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པའམ། གྲོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཟས་སྦྱིན་པའམ། ཡང་ཆང་དྲི་ཞིམ་ཞིང་བསིལ་བ་དང་ལེགས་པར་ལངས་པ་དྭངས་མར་གྱུར་པ་ལ་ལན་ཚྭ་ཅུང་ ཟད་བཏབ་པ་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།སེའུ་འབྲུའམ་རྩ་བ་ཆུང་ལྔ་བསྐོལ། །བཅའ་སྒ་འུ་སུ་བསྐོལ་བའམ། །ཞོ་ག་ཆུ་འམ་ཚ་ཆུའམ། །རང་སྐྱུར་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཆང་ནད་ལ་སེའུ་འབྲུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་བཅའ་སྒ་དང་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་བསྐོལ་བ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་ཞོ་ག་ཆུའམ་ཚ་ཆུའམ། རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བའི་དྭངས་མ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བཏུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུས་བསྐུ་དྲིལ་དང་བཀྲུ་བ་དང་། །གོས་ནི་དྲོ་ཞིང་མཐུག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཆད་ནད་དེ་ཉིད་ལ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པས་ལུས་བསྐུ་བ་དང་ལུས་དྲིལ་ཞིང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ནོ། ། ཀ་རུ་ཡི་དུད་པས་བདུག་།གུར་གུམ་ཨ་ཀ་རུ་ཡིས བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་ཨ་ཀ་རུའི་དུད་པ་སྟུག་པོས་བདུག་པ་དང་། གུར་གུམ་དང་ཨ་ཀ་རུའི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཆུང་མ་ནུ་མ་རོ་སྨད་མཛེས། །ལང་ཚོར་ལྡན་ཞིང་ཡན་ལག་དྲོ། །དགའ་བས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བསྙེན་བཀུར་བྱས པར་གྱུར་པའང་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་ཆུང་མ་ནུ་མ་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་བདེ་བར་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་ཆུ་མང་བའི། །སྦྲང་རྩི་ཁར་དང་ལྡན་པའི། ། སེའུ་འབྲུ་འབྲ་གོའི་ཁུ་བ་དང་། །བྷ་བྱ་རྒུན་འབྲུ་བ་རུ་ཤའི། །ཁུ་བསྒྲངས་ཕྱེ་དང་ཁ་རར་བཅས། །བཏུང་བའང་དེ་འདྲ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ལ་ནི། ཆུ་མང་པོ་དང་བསྲེས་པའི་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་ལ་སྦྱར་བའི་ཆང་གི བྱེ་བྲག་གི་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒུན་ཆང་ཆུ་མང་པོ་དང་བསྲེས་པ་བསྒྲངས་པའམ།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་དང་ཁ་རར་བཅས་པ་ལས་མ་གཡོས་པ་སྟེ། བཏུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བཏུང་བར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །ཁུ་བ་ཆང་བསྲེས་སྦྲང་ རྩི་བཏབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་ཁུ་བ་དང་ཆང་བསྲེས་ལ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བསིལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་དང་། །རི་བོང་གོང་སྲེག་གཙོད་ཀྱི་ཤ་།ཙ་ན་མུངྒ་སྐྱུ་རུ་ར། །སེའུ་འབྲུ་པ་ཏོ་ལ་གཡོས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཡང་ན་དེ་དང་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ཆན་རི་བོང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

有油是指放入酥油等。油腻而温热带酸和盐，肉汤汁灌服，或者切碎阿摩罗果，烹调具六味，或者用青稞和豆子制成，陈旧而可口，加入酸浆的汁液，放入盐和肉等，或者酒香气芬芳清凉，发酵清澈带涩味有益。
对于偏风的酒病，给予具有温热等特点的肉汤，或者切碎阿摩罗果调配烹煮的六味沙塔帕，或者给予用青稞等烹煮的食物，或者给予具有芳香、清凉、充分发酵、澄清并加入少许盐的酒也有益处。
煮酸浆子或五小根，煮生姜和乌苏，或者酸奶清或温泉水，或者灌服自然发酵的澄清液。
或者对于偏风的酒病，灌服煮酸浆子的汁液，或者灌服煮五小根即勃里哈蒂等的汁液，或者灌服煮生姜和乌苏果的汁液，或者灌服酸奶清或温泉水，或者灌服自然发酵的甘济澄清液，这是说明应当如此饮用。
身体涂抹按摩和沐浴，衣服温暖而厚实。
对于偏风的酒病，用芝麻油等涂抹身体和按摩沐浴等也有益处。
用沉香熏烟熏，用藏红花和沉香涂抹。
或者用浓厚的沉香烟熏，用藏红花和沉香调制的药膏涂抹也有益。
妻子乳房腰臀美丽，年轻而四肢温暖，以爱意拥抱，得到照顾也有益。
或者对于此病，被乳房美丽等的妻子拥抱，得到照顾和舒适按摩等也有益。
偏胆较重用较多水，蜂蜜和糖调和，酸浆子和葡萄汁液，以及巴比亚、葡萄、诃子的汁液冷却加粉和糖，饮用也应如此灌服。
对于偏胆的酒病，用较多水调和的蜂蜜和糖调配的酒的特殊品种，加入酸浆子等汁液的葡萄酒用较多水调和后冷却，或者同样加入粉和糖未经烹煮，应当灌服这样的饮品。
或者煮甘味类药，汁液加酒混合加蜂蜜。
或者煮甘味类药的汁液与酒混合加入蜂蜜后冷却灌服。
六十日成熟稻米饭，兔子、野牛、羚羊肉，豌豆、绿豆、诃子，酸浆子、苦瓜烹煮给予。
或者与此同时给予六十日成熟稻等米饭配合兔子等肉一起给予。

།བད་ཀན་མཁྲིས་འདྲེས་ལས་གྱུར་པ། །ཚ་དང་སྐོམ་དད་ལྡན་པ་ཡི། །ཆང་ངམ་ཆུ་གྲང་བུ་རམ་ཤིང་། །ཁུ་བའམ་རྒུན་ཆུ་མང་བླུད་ལ། །སློན་གཞུག་འདྲེས་པའི་ ནད་ལ་ནི།།སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་རིམ་པས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཆང་ནད་དུ་གྱུར་པ་ཚ་བ་དང་སྐོམ་དད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཆང་ངམ་ཆུ་གྲང་ངམ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའམ། རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་མང་དུ་བླུད་ལ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་ པར་བྱའོ།།སློན་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱུག་སྨན་གྱི་རྗེས་ལ་བྱ་བར་འོས་པའི་སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བླུད་པར་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ཡིས་མེ་དྲོད་འབར་གྱུར་པས། །ཟས་དང་ཉེས་ལྷག་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདྲེས་ པའི་སྦྱང་བ་བྱས་པ་རིམ་པ་ལྟ་བུས་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འབར་བར་གྱུར་པས་ཟས་དང་ནད་ཀྱི་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་པ་མེ་དྲོད་དེས་སྨིན་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།ལུད་པ་མཆིལ་མ་ཁྲག་བཅས་འབྱུང་། །རྩིབ་ལོགས་ནུ་མར་གཟེར་བ་དང་། ། ཚ་དང་བཅས་པའི་སྐོམ་དད་དང་། །སྙིང་དང་བྲང་ནི་ན་བ་ལ། །སླེ་ཏྲེས་ག་དུར་བསྐོལ་བའམ། །ཡང་ན་པ་ཏོ་ལ་བསྐོལ་ཁུ། །བཅའ་སྒར་བཅས་པ་བླུད་བྱ་ཞིང་། །གོང་མ་སྲེག་གི་ཤ་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ལ་ལུད་པ་མཆིལ་མ དང་ཁྲག་ཏུ་བཅས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་རྩིབ་ལོགས་ནུ་མར་གཟེར་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ནད་ལ་སླེ་ཏྲེས་དང་། ག་དུར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བཅའ་སྒ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་ ཁུ་བ་བཅའ་སྒ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་།གོང་མ་སྲེག་གི་ཤ་རན་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་རླུང་ནི་རྒྱས་གྱུར་པས། །ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་སྐོམ་གྱུར་ན། །རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བྱེད་པའི། །རྒུན་ཆུ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ དང་རླུང་ཤས་ཆེར་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་པར་གྱུར་པ་ལ་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་བཏུང་བ་བསྐོལ་ལ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཞུ་ནས་ར་ཤའི་ཁུ་བ་ནི། །མངར་དང་སྐྱུར་བའི་སྨན་སྦྱར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་ཆུའི་བཏུང་བ་དེ་ཞི་བར་གྱུར་ནས་ ར་ཤའི་ཁུ་བ་དང་སྨན་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་སྦྱར་བའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སྐོམ་ན་ཆུ་མང་བསྲེས་པ་ཡི། །ཆང་བླུད་ར་རོར་མི་འགྱུར་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ན་ཆང་ཉུང་ཟད་ལ་ཆུ་མང་པོ་བསྲེས་ལ་བླུད་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ར་རོ་བར་མི་འགྱུར་ བ་དེ་ལྟར་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་པར་བྱའོ།།གླ་སྒང་སེའུ་འབྲུ་འབྲས་ཡོས་ཆུའམ། །ཡང་ན་འདབ་མ་བཞི་བསྐོལ་བའམ། །ུཏྤལ་པ་ཏོ་ལ་སོགས་སམ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བསིལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ། ཨུཏྤ་ལ་ དང་།པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་བསིལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།

对于痰和胆汁混合所引起的，伴有发热和口渴的病症，应多饮用酒或冷水或甘蔗汁，或葡萄汁，对于混合性的病症，稀粥等依次有益。
这是说，由痰和胆汁完全混合而成的酒病，伴有发热和口渴时，应多饮用酒或冷水或甘蔗汁，或葡萄汁，使其呕吐。在呕吐之后，对于痰胆混合引起的呕吐药后，应依次饮用稀粥等食物则有益。
由此使消化之火旺盛，能使食物和病邪残余成熟。这是说，通过混合性治疗，如此净化后，使胃火旺盛，能使食物和病邪残余通过这种消化之火成熟并得到净化。
咳痰带血，肋部和乳房疼痛，伴有发热和口渴，以及心胸疼痛时，应煮沸獐牙菜和伽陀罗，或者煮苦瓜汤，加入荜茇后饮用，并应食用山鸡肉。
这是说，对于由胆汁引起的酒病，会出现带血的咳痰，同样会出现肋部和乳房疼痛，对于伴有发热等病症，应饮用煮沸的獐牙菜和伽陀罗等的汤汁加入荜茇，或者饮用苦瓜等的汤汁加入荜茇，并适量食用山鸡肉。
当胆汁和风增盛，如果极度口渴，应饮用能使风顺行的凉葡萄汁。这是说，当胆汁和风大量增盛而极度口渴时，应饮用能使风顺行的煮沸后冷却的饮品。
消化后，应给予羊肉汤配合甜味和酸味药物。这是说，当葡萄汁饮品平息后，应给予配合甜味和酸味药物的羊肉汤食物。
口渴时，应饮用掺入大量水的酒，注意防止醉酒。这是说，如果口渴，应在少量酒中掺入大量水后饮用，务必注意防止醉酒。
应饮用藜芦、小豆、炒米水，或者煮沸四叶草，或者乌巴拉、苦瓜等，或饮用天然凉水。这是说，应饮用藜芦等煮沸的水，或者乌巴拉和苦瓜等煮沸后冷却的水，或者饮用天然凉水。

།ཆང་མང་འཐུངས་པས་ཆུ་ཡི་ཁམས། །འབྲི་ཞིང་མེ་ཤས་རྒྱས་པར་འགྱུར། །གྲེ་བ་རྐན་མཆུ་སྐམ་འགྱུར་ཞིང་། །ལྕེ་ནི་འབྱིན་ཅིང་གཅོད་བྱེད་ ལ།།མཚན་མོ་རླུང་གིས་བསིལ་བྱས་པའི། །ཆུ་ནི་ཡོག་ཚད་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་མང་དུ་འཐུངས་དྲགས་པས་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་ཆུའི་ཁམས་འབྲི་བར་འགྱུར་ཞིང་། མེའི་ཁམས་ཀྱི་ཤས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས། གྲེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐམ་པར་འགྱུར་ ཞིང་ལྕེ་ཕྱིར་འབྱིན་ཅིང་ས་ལ་འགྲེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ལ་མཚན་མོ་རླུང་གིས་བསིལ་བར་བྱས་པའི་ཆུ་ཡོག་ཚད་དུ་ཅི་འདོད་པར་བླུད་པར་བྱའོ།།རྒྱ་ཤུག་སེའུ་འབྲུ་ད་ཏྲིག་དང་། །ཙུག་ཀྲ་ལ་ཆུ་བའི་ཁུ་བ། །སྐྱུར་བ་ལྔ་ཡིས་ཁར་བསྐུས་ན། །འཕྲལ་དུ་སྐོམ་དད་སེལ་ བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་ཁར་བསྐུས་ན། དེའི་མོད་ལ་སྐོམ་དད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆང་འཐུངས་དྲོད་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །འདྲེས་པས་པགས་པ་ཁྱབ་གྱུར་པས། །མི་བཟད་ཚ་བ་སྐྱེད་བྱེད་དེ། ། དེར་ནི་རབ་བསིལ་ཆོ་ག་བྱ། །མ་ཞུ་ཤ་ཁུས་ཚིམ་བྱས་ལ། །རོ་ཧི་ནི་ལས་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་འཐུངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དྲོད་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་པགས་པར་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྱི་ནས་ཤས་ཆེར་མི་བཟད་པ་ཚ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད པ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་དག་བྱའོ།།བསིལ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ཀྱང་ཚ་བ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་ནད་པ་དེ་ཤ་ཁུས་ཚིམ་པར་བྱས་ལ་རོ་ཧི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྲག་སྐྱོན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་བའི་རྩ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་གཏར་གའི་ཆོ་ག་ལས་ཇི་ལྟར་སྨོས་པ་ ལྟར་བྱའོ།།སློན་དང་སྨྱུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་སྐྱུག་སྨན་དང་། །སྨྱུང་བ་བཅའ་སྒ་སྟི་ར་དང་། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བ་ལ་ཀ་།གང་ཡང་རུང་བའི་ཆུ་བླུད་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ཞིང་སློན་པ་ དང་།སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་ཟས་བཅད་པས་བསལ་བར་བྱ་ཞིང་། བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །མ་ཞུ་མེད་ཅིང་བཀྲེས་དུས་སུ། །སྦྲང་རྩི་མང་པོ་བླུད་པར་བྱ། །ཤ་ཁར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། ། ཆང་རྙིང་དག་གམ་རྒུན་ཆང་ངམ། །རྩུབ་པའི་སྐྱོ་མར་སྦྱར་བ་ནི། །དོང་གྲ་ལ་ལ་ཕུད་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་མ་ཞུ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་བཀྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཚམས་པའི་དུས་སུ་སྦྲང་རྩི་མང་པོ་འམ། ཁར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའམ། ཆང་རྙིང་བའམ། རྒུན་ཆང་འབའ་ཞིག་གམ། རྩུབ་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པའི་སྐྱོ་མ་སྟེ། འདི་དག་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལ་ལ་ཕུད་དང་དོང་གྲ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནས་དང་གྲོ་ཟན་ཉུང་ཤས་ལ། །རྒྱ་སྲན་ཡུ་ཤ་ཉུང་ཟད་བཅས། །ཆུ་ཚན་ཁ་དང ཚ་བར་བཅས།།མར་ནི་ཅུང་ཟད་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་དང་གྲོ་སྲན་ཉུང་ཤས་ལ་རྒྱ་སྲན་གྱི་ཡུ་ཤ་ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་ཆུ་ཚན་ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་དང་བཅས་ཤིང་ཞུན་མར་ཅུང་ཟད་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་ར་ཤའི་ཁུ། ། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁུ་ནི། །སྟར་བུ་ད་ཏྲིག་པ་ཏོ་ལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་སེའུ་འབྲུར་སྦྱར། །བཅའ་སྒ་ན་ལེ་ཤམ་མང་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ར་ཤའི་ཁུ་བའམ། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་སྟར་བུ་ལ་སོགས པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་སྤགས་པའི་ནས་དང་གྲོའི་སྲན་ཆུང་ཉུང་ཟད་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于'饮酒过多则水界减少，火界增长，喉咙上颚嘴唇干燥，舌头伸出而割裂。夜晚用风吹凉的水，随意饮用。'这是说，由于过量饮酒，身体中的水界减少，火界的部分增长，导致喉咙等处干燥，舌头伸出并在地上翻滚的病症，应在夜晚用风吹凉的水随意饮用。
关于'枣子、诃子、大黄和醋果，以及醋浆果的汁液，用五种酸味涂抹口中，能立即消除口渴。'这是说，用枣子等五种酸味制成的药膏涂抹口中，能立即消除口渴。
关于'饮酒的热量与血液胆汁，相混合遍布皮肤，产生难忍的热症，对此应施以清凉疗法。用未消化的肉汤滋养后，从罗希尼脉放血。'这是说，饮酒产生的热量与血液和胆汁混合，遍布皮肤后逐渐产生难以忍受的热症，对此应施以极度清凉的疗法。若清凉疗法后热症仍未平息，应用肉汤滋养病人，然后从罗希尼脉（即只有纯血流动的脉）放血，且应按照放血疗法中所述方法进行。
关于'通过呕吐和禁食，对痰液偏重者用催吐药和禁食，以及用姜黄、天门冬、刺柏、波罗果任一煎水饮用来治疗。'这是说，对因痰液偏重引起的酒病，应使用催吐药并进行呕吐和禁食治疗，同时用姜黄等任何一味药煎煮的水饮用来治疗。
关于'在无消化不良且饥饿时，应多饮用蜂蜜。糖和蜂蜜以及陈酒或葡萄酒，或粗糙的稀粥调配，加入独活和拉拉普德饮用。'这是说，当病人无消化不良且感到饥饿时，在适当时候可多饮用蜂蜜，或糖加蜂蜜，或陈酒，或单独的葡萄酒，或粗糙无害的稀粥，这些任选其一饮用。所有这些都要加入拉拉普德和独活一起服用。
关于'少量大麦和小麦粥，加入豆汤少许，以及热水加盐和辛香料，再加入少许酥油服用。'这是说，应给予少量大麦和小麦粥，加入豆汤少许，以及加入盐和辛香料的热水，并加入少许酥油服用。
关于'干萝卜和羊肉汤，干地动物肉汤，加入木瓜、大黄、蛇瓜，三辛香和诃子调配。加入姜黄和肉豆蔻较多。'这是说，或者用干萝卜煮汤，或羊肉汤，或干地动物的肉汤与木瓜等药材的汁液调配的少量大麦和小麦粥可以服用。

།རྗེན་རྔད་གཏུབས་པ་དད་ལྡན་ཞིང་། །སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བས་སྐྱུར། །བརྔོས་ཤིང་ཁུ་མེད་པ་དང་། །ཀ་ར་མར་དང་ཀ་རི་ར། །ལ་སོགས་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། །ལན་ཚྭ་བརྒྱད་པོ་ ལེགས་བྲོ་དང་།།གཏུབས་ཤིང་བེ+ེ་རེག་ལྟར་བཙོས་པ། །མེ་དྲོད་ཚོད་ལས་ཤ་སྦྱིན་ཞིང་། །སྦྲང་ཆང་ནད་མེད་གྱུར་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གི་ནད་ལ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱི་ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ། ཤ་དང་སྦྲང་ཆང་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྦྱིན་ཞིང་བླུད་པར་བྱ་ལ། ཤ་དེ་ ཡང་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མང་པོ་བཏབ་པ་དང་།སྔོ་རྔད་གཏུབས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འོག་ནས་བཤད་པའི་ལན་ཚྭའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་བཅུད་མེད་པར་བྱས་པ་བེ+ེ་རེག་གི་ཚུལ་བརྔོས་ཏེ་ཤ་དང་རྗེན་རྔད་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་གཏུབས་ཏེ།བག་ཟན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བསྲེགས་པ་ལ་ནི་བེ་རེག་ཅེས་བྱའོ། །ཁ་ར་དང་ནི་ཁ་རུ་ཚ། །གོ་སྙོད་ད་ཏྲིག་སྟར་བུ་དང་། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ན་ལེ་ཤམ། །ཆ་ཕྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་བཤད། །ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ཆང་ནད་སེལ། ། བུ་གའི་རྒྱུན་སྦྱོང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་ནི་ལན་ཚྭ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་སེལ་ཅིང་བུ་གའི་རྒྱུན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སྦྱར་བའི ཚུལ་ནི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྔ་ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ་ཤིང་ཚ་དང་།སུག་སྨེལ་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དེའི་ཆ་ཕྱེད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྩུབ་དང་དྲོ་བས་མཉེ་ཞིང་དྲིལ། །ཁྲུས་དང་ཁ་ཟས་སྨྱུང་བྱས་དང་། །འདོད་བཅས་བུད་མེད་ལྷན་ཅིག་གནས། །མཚན་ཉིད་མ་ལོག་ རིག་པས་བསྟེན།།ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི། །ཆང་ནད་མྱུར་དུ་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པས་བསྟེན་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སེལ་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ནད་ གཞི་སོ་སོའི་ཤས་ཆེ་ལས།།ལས་རྣམས་གང་དག་བསྟན་པ་འདི། །འདི་ནི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ། །ལྷག་མ་བཅུ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་སོ་སོའི་སྟོབས་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གསོ་བའི་ཐབས་གང་དག་བྱེད་པའི་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་ དང་།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ཆང་ནད་གསུམ་པོ་འདི་དག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདུས་པ་བཅུ་པོ་རབ་དང་། རབ་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆང་ནད་རྣམ་པ་བཅུར་བརྟག་པར་བྱས་ལ། ལ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆང་ནད་གསུམ་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་ མ་ཟད་ཀྱི།གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཆང་ནད་ལ་གསོ་བ་གང་དག་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་གང་དག་བཤད་པ་དེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་ལ།དེ་ལྟར་ཕྱོགས་འདིས་ནད་གཞིའི་ཤས་ལ་མཚོན་ནས། ཆང་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་གསོ་བར་བྱའོ། །མདོའི་གནས་ལས་འདུས་པའི་ནད་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ལས། འདིར་ནི་ནད་གཞི་གཅིག་ཤས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསོ་བ་བསྟན་པ་ ཡིན་གྱི།ནད་གཞི་གཉིས་ཤས་ཆེ་བའམ། རབ་དང་མཆོག་རབ་བརྟག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདུས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་གསོ་བར་བྱའོ།

将生肉切碎并加入有信心的田地中，用大醋汁浸泡，煮熟使其无汁，白糖、酥油和卡日拉等开胃之物，以及八种盐调味，切碎后如贝热克般煮制。根据胃火程度给予肉食，并饮用无害的蜂蜜酒。
对于酒病，要根据胃火程度来判断，给予肉食和无害的蜂蜜酒。其肉要加入多种药材如荜茇等，并与切碎的生菜一起，配以下述八种盐为成分，同样要使其无汁，如贝热克方式烹煮。将肉和生青菜等切碎，放入面团中烤制，这就叫做贝热克。
白糖和岩盐，戈纽和达契克、荜茇，以及桂皮、豆蔻、诃子，减半称为八支，多能治疗痰饮酒病，通畅孔窍生暖热。
白糖等八种称为八支盐，这主要能治疗由痰饮引起的酒病，能通畅孔窍，并能生发暖热。其配制方法是：将白糖等五味药各取一份，桂皮、豆蔻、诃子各取半份调配。
用粗糙温热之物按摩揉搓，沐浴饮食要节制，与有欲望的女子同住，依照特征不违理地运用。主要能迅速平息由痰饮引起的酒病。
各种病根据其严重程度，所说的这些治疗方法，不仅适用于混合性疾病，其余十种也可应用。
这是说，对于各种病根据其严重程度所施行的治疗方法，无论是风、胆汁、痰饮为主的三种酒病，这些治疗方法不仅适用于混合性的十种情况，也可用于其他情况。这就是其含义。对于风为主的酒病所说的治疗方法，同样也可用于胆汁为主的情况，如此类推，以此为例治疗所有酒病。在经典中虽然将混合性疾病分为十三种，但这里主要是针对单一病素为主的治疗方法，而不是针对两种病素为主或最重与极重的情况。因此，其余十种混合性病症也应该依此类推进行治疗。

།ཤིང་ཚ་ནཱ་ག་པུཥྤ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། ། གོ་སྙོད་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང་། །འུ་སུ་སུག་སྨེལ་མ་དུ་ཀ་།ཐང་ཤིང་ཁ་ར་དཀར་དང་བཅས། །ཀ་པིད་ཐ་ཡི་ཁུ་བ་བཏབ། །ག་བུར་དྲི་ཡིས་བསྒོས་གྱུར་པ། །བཏུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་བ། །ཆང་ནད་ཀུན་ལ་བླུད་གྱུར་ན། །ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་དང་ནཱ་ག་པུཥྤ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་བཏུང་བའི་ནང་དུ་ཀ་པིད་ཏའི་ཁུ་བ་བཏབ་ཅིང་ག་བུར་གྱི་དྲིས་བསྒོས་པར་གྱུར་པའི་བཏུང་བ་དེ་ཆང་ནད་ཀུན་ལ་བླུད་ཅིང་བྱིན་པར་གྱུར་ན་ཡི་ག་འབྱེད་པ་དང་། མེ་དྲོད་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ ཡིན་ནོ།།ཆང་གིས་ཡིད་ནི་མ་དཀྲུགས་ཤིང་། །ལུས་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པར། །ཆང་ནད་མི་སྐྱེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སེམས་དགར་འགྱུར་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་གིས་ཡིད་མ་དཀྲུགས་ཤིང་གཡོ་བར་མ་བྱས་པར་ཆང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་བྱས་ནས་ཆང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་པས་ནད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱས་ནས་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་བྱ་བ བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དགའ་བར་གྱུར་པས་ན་ཆང་གི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ནད་ལ་ནི་སྦྱང་བ་དང་། །ཞི་བའི་ལས་ནི་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་མ་ཞི་བད་ཀན་ཟད། །ཉམ་ཆུང་ཡང་བ་ཉིད་གྱུར་ན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །ཆང་ ནད་ཀྱིས་ཟད་འོ་མ་བླུད།།སོ་ག་ཚ་བས་གདུངས་པ་ཡི། །ཤིང་ལ་ཆར་པ་བབ་དང་མཚུངས། །ཆང་གིས་ཟད་པར་བྱས་པའི་མདངས། །འོ་མས་མྱུར་དུ་བརྟས་བྱེད་དེ། །མདངས་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་མཚུངས་ལ། །ཆང་ལས་གོ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་གང་ཞིག་ལ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱང་བ་དང་། ཞི་བའི་ལས་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆང་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་བད་ཀན་ཟད་ཅིང་བྲི་བས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཡང་བར་གྱུར་ཅིང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཆང་ནད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤ ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འོ་མ་བླུད་པ་ཕན་ཏེ།དེ་ཡང་སོ་གའི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་ཤིང་ལ་ཆར་པ་བབ་པ་དང་འདྲ་བར་འོ་མ་དེ་དེའི་ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཆང་གིས་ཟད་པར་བྱས་པའི་མདངས་གང་ཡིན་པ་དེ། འོ་མས་མྱུར་བ་ཁོ་ ནར་བརྟས་ཤིང་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་མ་དང་མདངས་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྔུལ་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཆར་ཆུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཆང་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།

肉桂、龙花和
胡椒和诃梨勒
阿魏、波吕沙迦和
乌苏、丁香、木瓜
甘草加白糖
加入木瓜汁
以樟脑香熏制
这是非常悦意的饮品
若用于一切酒病
能开胃并生暖火
关于这些，像这样用肉桂、龙花等配制的方法，在饮品中加入木瓜汁并以樟脑香熏制的饮品，若用于一切酒病，能开胃并生暖火。
酒不扰乱心意
不损害身体
因此不生酒病
应行令心欢喜之法
关于这些，酒不扰乱心意，不令其动摇而生酒病，反之若令其扰乱则生酒病，同样不损害身体而生病，而是因损害身体而生病。因此，对一切酒病应行欢喜之行为，因为心生欢喜能对酒病有益。
对于酒病虽行
净化与平息之事
若未平息痰减
身体虚弱轻盈
风胆较重
因酒病消耗者饮乳
如夏季热所逼
树木遇雨相似
酒所消耗之光泽
乳能速生滋养
光泽功德皆相同
与酒正好相反
关于这些，某种酒病为除之而行净化与平息之事，若酒病未平息痰减，身体虚弱轻盈，风胆较重，因酒病消耗身肉者，饮乳有益。如同夏季热所逼迫的树木遇雨一般，乳对其身体极为有益。因为酒所消耗的光泽，乳能迅速滋养增长。为何如此？因为乳与光泽一切功德相同，具有汗液、油润等十种水般功德，而酒则与此十种功德相反。

།འོ་མས་ནད་ནི་བཅོམ་ གྱུར་ཞིང་།།སྟོབས་སྐྱེས་ནས་ནི་འོ་མ་ཡི། །ཆོ་ག་ཆང་ཡང་བཟློག་བྱས་ཏེ། །རིམ་གྱིས་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་སྤྱད། །ཅི་ནས་འཇོམས་དང་སྐོམས་གྱུར་པའི། །བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ལ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆང་ གི་ནད་དེ་འོ་མས་བཅོམ་ཞིང་བཟློག་པར་གྱུར་ལ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེས་ཤིང་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས།འོ་མའི་ཆོ་ག་དང་ཆང་དག་ལས་བཟློག་པར་བྱས་ལ། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་བཟློག་ལ། ཅིག་ཆར་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་བསྟན་དུ་གཞུག་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཅི་ནས་ ཀྱང་མི་དེ་ཆང་ནད་འཇོམས་པ་དང་།ལུས་སྐམས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལས་གྱུར་པའི་བླ་བརྣན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བླ་བརྣན་ཡང་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་བད་ཀན་གྱིས་མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་ བརྣན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།ལུས་སྐེམ་པའི་བླ་བརྣན་ནི་ཡན་ལག་དང་མགོ་བོ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་ཆང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་འོ་མ་མར། །འཇམ་རྩི་བཏང་བས་བརྟས་པ་བསྔགས། ། བསྐུ་དང་དྲིལ་ཕྱིས་ཁྲུས་དང་ནི། །བཟའ་བཏུང་རླུང་ནི་སེལ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འཇོམས་པ་དང་། ལུས་སྐེམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་གཉིས་ལ་ནི་འོ་མ་དང་མར་བླུད་པ་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་བརྟས་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ་བ་ལ སོགས་པ་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རླུང་སེལ་བ་ཕན་ནོ། །རིག་པར་ཆང་འཐུངས་གང་གིས་ནི། །ནད་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གིས་རན་ཅིང་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ཆང་འཐུངས་པར་བྱེད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལ།ཆང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཆང་དེས་བདེ་བའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པ་ལས། དེ་ནས་གཅིག་ཏུ་བདེར་གྱུར་པའི། །འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་བཤད་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནས།བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་དང་ཁྲུས་བྱས་དང་། །གོས་བཟང་སྡུག་པས་དྲིལ་ལྡན་པས། །ཟས་སྣུམ་རླུང་དྲོ་འདྲེན་མར་ནི། །རླུང་ཅན་གྱིས་ནི་ཆང་བཏུང་བྱ། །མཁྲིས་ཅན་བསིལ་སྤྱོད་དུ་མ་དང་། །མངར་དང་སྣུམ་དང་བསིལ་བ་ཡི། །ཟས་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ནི།།ཆང་འཐུངས་ནད་ཀྱིས་ཉེན་མི་འགྱུར། །བད་ཀན་ཅན་གྱིས་དྲོ་བ་ལ། །སྤྱོད་དང་ནས་དང་གྲོ་ཡི་ཟན། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་དང་ནི། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅས་ཆང་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལ་རླུང་ནད་ལ་ཕན་ཆང་།།ཕལ་ཆེར་ཟན་ཆང་བུ་རམ་ཆང་། །མཁྲིས་པ་རྒུན་ཆང་ཆུ་དང་བཅས། །བད་ཀན་ཆང་རྙིང་སྦྲང་རྒུན་ཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི། ཕལ་ཆེར་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཕྱེར་བཏགས་པ་ལས་ཟན་དུ་བྱས་པའི་ཆང་དང་ བུ་རམ་ལས་བྱས་པའི་ཆང་ཕན་ནོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ལ་ནི། རྒུན་ཆང་ཆུ་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆང་ནད་ལ་ནི་ཆང་རྙིང་པ་དང་སྦྲང་ཆང་རྒུན་ཆང་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ཅན་གྱིས་དང་པོར་བཏུང་། །མཁྲིས་པ་ཅན་གྱིས་ཟོས་རྗེས་བཏུང་། ། རླུང་ཅན་གྱིས་ནི་བར་དུ་བཏུང་། །ནད་གཞི་མཉམ་པས་ཅི་དགར་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་ནི། ཟས་ཀྱི་དང་པོར་ཆང་བཏུང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་སྐྱེས་བུས་ནི་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་ཆང་བཏུང་བར་བྱའོ། །རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་སྐྱེས བུས་ནི།ཟས་ཀྱི་བར་དུ་ཆང་བཏུང་བར་བྱའོ།

以牛奶制服病痛后，身体产生力量，就要戒除牛奶和酒的疗法，逐渐少量服用。要避免出现因制服和干渴而产生的副作用。对于习惯饮酒的人来说，之后用牛奶制服并消除酒病，身体获得力量后，要戒除牛奶疗法和酒，而且要逐渐戒除，不能一下子戒除，要让其少量少量地服用，要避免此人因酒病被制服和身体干枯而产生的副作用。这些副作用中，制服是指因痰液而产生大量唾液等症状，身体干枯的副作用是指四肢和头部疼痛等症状，详细内容在讲述酒病病因的章节中已经说明。
对于这两种病症，推荐服用牛奶、酥油和温和灌肠来增强体力。按摩、擦拭、沐浴以及能祛除风的饮食有益。对于身体被制服和身体干枯这两种病症，推荐服用牛奶和酥油，用温和灌肠来增强体力，同样，按摩等祛风方法以及祛风饮食有益。
懂得适量饮酒的人不会生病。对于那些适量并且正确饮酒的人来说，不会产生因酒而引起的疾病，反而会产生快乐。这在《医典》中有详细说明：'现在要讲述使人快乐的饮酒方法'等等，'涂抹、擦拭、沐浴后，穿着好衣服，风病者应食用油腻、温暖、助消化的食物后饮酒。胆病者应食用多种凉性、甜味、油腻、凉性的食物后饮酒，就不会生病。痰病者应食用温性食物、大麦和小麦饭、干燥地带的肉类和生姜后饮酒。'
其中，对风病有益的是酒，大多是饭酒和糖酒。对胆病有益的是葡萄酒加水。对痰病有益的是陈酒、蜂蜜酒和葡萄酒。痰病者应在饭前饮酒，胆病者应在饭后饮酒，风病者应在饭中饮酒，三病平衡者可随意饮酒。

།ནད་གཞི་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པས་ནི། ཟས་ཀྱི་ཐོག་མའམ། བར་རམ་ཐ་མར་ཅི་དགར་བཏུང་བར་བྱའོ། །མྱོས་དང་བརྒྱལ་ལ་ཕལ་ཆེར་ནི། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ལས་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་དང་ཁྲག་ དང་དུག་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མྱོས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བརྒྱལ་བ་དེ་ཕལ་ཆེར་དེ་མང་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གསོ་བའི་ལས་བྱ་བ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཁྱད་ པར་དུ།།མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆང་ནད་ཐམས་ཅད་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། བསྐུ་བྱུག་བསིལ་དང་ནོར་བུ་དང་། །ཆུས་གཏོར་རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལྡེ་གུའི་བསིལ་བས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནོར་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་བསིལ་བ་བརླན་ཞིང་གདགས་པ་དང་། ཆུ་བསིལ་བས་གཏོར་བ་དང་། རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡབ་པར་བྱའོ། །ཁ་ར་རྒུན་འབྲུ་བུ་རམ་ཤིང་། །འབྲ་ གོ་ཏང་པ་ལ་ཁུ་བ་དང་།།མངར་བའི་སྡེ་བསྐོལ་འོ་མ་ཁུ། །ཡུ་ཤ་སེའུ་འབྲུར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ར་དཀར་པོ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ དང་།བསྐོལ་བའི་འོ་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཤ་ཁུ་དང་། ཡུ་ཤ་སེའུ་འབྲུ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་དྲུག་ཅུ་པ། །ནས་དང་འཚོ་བྱེད་སྨན་མར་དང་། །དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཏིག་ཏ་ཆེ། །སྲང་དྲུག་འོ་མ་ཙི་ཏྲར་བཅས། །པི་པི་ལིང་དང་བྲག་ཞུན་ནི། །བཅུད་ཀྱིས་ ལེན་གྱི་ཆོ་ག་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུ་ལས་འབྲས་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྲུག་ཅུ་པ་དང་ནས་ལས་གཡོས་པ་དག་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བྱེད་གྱི་སྨན་མར་དང་། དགེ་བ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་དང་། ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་དང་། རོ་དྲུག་པའི་ སྨན་མར་དག་ཀྱང་ནད་གཞི་དང་།ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བཅས་པ་དག་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་གས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་། བྲག་ཞུན་དག་བཅུད་ལེན་གྱི་ཆོ་གར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་མར་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བའི་ནད་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཤུགས་དྲག་པ་ལ་ཁ་དང་སྣ། །བཀག་པར་གྱུར་པ་ ཕན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བའི་ཤུགས་དྲག་ཅིང་རྒྱུན་རིང་བ་ལ་ཁ་དང་སྣའི་བུ་ག་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ཅིང་རེ་ཞིག་དབུགས་བཀག་པ་དག་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་བུད་མེད་ནུ་ཞོ་ནི། །བླུད་པའམ་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་ དེ་དག་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་སྣར་བླུགས་པའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།པདྨའི་རྩ་སྡོང་པི་པི་ལིང་། ། རུ་ར་འམ་གླ་སྒང་ངམ། །བྱི་ཚེར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨའི་རྩ་བ་དང་། སྡོང་བུ་དང་པི་པི་ལིང་དང་། ཨ་རུ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གླ་སྒང་ སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའམ།བྱི་ཆེར་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ན་ལེ་ཤམ། །ནཱ་ག་གེ་སར་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཆུ་གྲང་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་ན་ལེ་ཤམ་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་གྲང་ལ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་ བྱའོ།

对于病根平衡稳定的情况，可在饮食之初、中间或最后随意饮用。
对于醉酒和昏厥，大多推荐用于祛除风和胆。这是说，对于由酒、血和毒引起的醉酒，以及同样由风、胆和痰聚集引起的昏厥，大多数情况下推荐并有益于进行祛除风和胆的治疗。
对于所有情况都应特别了解胆病占主要部分。这是说，对于所有酒病和昏厥，应当了解胆病特别占主要部分。
因此，要进行涂抹冷敷、宝石、洒水和扇风。这是说，对所有醉酒和昏厥者都要用冷膏涂抹，同样要佩戴天然冰凉的宝石，用凉水洒淋，用扇子扇风。
要服用白糖、葡萄、甘蔗、枣子、糖浆以及甜类煮成的乳汁、肉汤和木瓜。这是说，同样要给予白糖，以及葡萄等的汁液，同样还有甜味类别和煮沸的牛奶，以及肉汤和含有木瓜的汤液。
要按照补益仪轨给予优质稻米、六十日稻、大麦、养生酥油、大善酥油、大苦胆酥油、六味酥油，以及含有姜黄的牛奶，胡椒和石蜜。这是说，要根据病情和体质状况给予由谷物制成的优质稻米、六十日稻和大麦食物，同样要给予养生酥油、大善酥油、大苦胆酥油和六味酥油，同样要按照补益仪轨给予含有姜黄的牛奶，或者按照所说的补益仪轨给予胡椒和石蜜。
或者给予三果酥油和含蜂蜜白糖的配方。这是说，或者对这些醉酒和昏厥病给予三果酥油和含有蜂蜜白糖的配方。
对于严重的情况，堵塞口鼻是有益的。这是说，对于醉酒和昏厥情况严重且持续时间长的，用手等堵塞口鼻暂时屏住呼吸是有益的。
或者灌服或鼻导入女人乳汁。这是说，或者对这些病症将女人乳汁作为鼻药导入鼻腔。
将莲茎、胡椒、诃子或甘松或蒺藜与蜂蜜调配给予。这是说，将莲花根茎和胡椒、诃子与蜂蜜调配后给予。或者将甘松与蜂蜜调配，或者将蒺藜与蜂蜜调配后给予。
将枸杞、茴香、岩白菜、龙花、水晶与冷水调配灌服。这是说，或者对此病将岩白菜和枸杞茴香等与冷水调配后灌服。

།སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བའམ། ། རུ་ར་མར་བསྐོལ་བའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་འམ། ཨ་རུ་རའི་ཁུ་བ་དང་། མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱ་བ་དག་།ནད་གཞིའི་ཤས་ནི་ཇི་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱོས་པ་ དང་བརྒྱལ་བའི་ནད་ལ་དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གསོ་བ་དག་བྱའོ།།ལས་ནི་རྣམ་ལྔ་བྱ་བ་དང་། །གཏར་གས་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཤེས་དང་ལྡན། །ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་ལས་ རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་དང་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དང་།བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དང་། འགོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་དག་བྱ་བ་དང་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པས་གནས་པ་དང་། དངོས་པོའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་བརྐམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཕན་ནོ། །མྱོས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་གྱུར་དང་། །བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྨན་རྣོ་དང་། །དུག་ལས་ བྱུང་བ་དུག་སྨན་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱོས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་གསོ་བའི་སྨན་རྣོན་པོ་དག་གཏང་བར་བྱའོ། །དུག་ལས་བྱུང་བའི་མྱོས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་ལ་ནི་དུག་སེལ་བའི་ སྨན་གྱིས་གསོ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཀུན་ཏུ་ཞུགས་ལ་རབ་རྣོ་བའི། །སྣ་སྨན་དང་ནི་མིག་སྨན་དང་། །དུད་པས་བུད་དང་ཁབ་ཀྱིས་ནི། །སེན་མོའི་བར་དུ་གཟུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒྱལ་ནད་ཞི་བ་དང་འདྲ་བ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་རྣོ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུད་པ་རྣོན་པོས་བདུགས་པ་དང་། སྣ་ནས་དུད་པའི་ཕྱེ་མ་བཏང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁབ་ཀྱིས་སེན་མོའི་བར་དུ་གཟུགས་ཤིང་དབུག་པར་བྱའོ། །སྐྲ་འབལ་བསྲེགས་དང་སོས་བཏབ་དང་། །སྡིག་པ་ཤ་སྦྲང་གཙེས་པ་དང་། ། མཁུར་བར་ཚ་དང་སྐྱུར་བ་གཞུག་།ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་བདར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་ལ་སྐྲ་འབལ་ཞིང་འབྱིལ་བར་བྱ་བ་དང་། མེས་བསྲེགས་པ་དང་། སོས་བཏབ་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་སྡིག་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་འཚེ་ཞིང་ཟར གཞུག་པ་དང་།མཁུར་བའི་ནང་དུ་སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚ་བ་དང་། སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། དར་བ་དང་། སིངས་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱུར་བ་གཞུག་པ་དང་། ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཨད་མ་ཀུབ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་སུ་བདར་བར་ བྱའོ།།འདུ་ཤེས་རྙེད་ཅིང་ལྡང་གྱུར་ནས། །སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྨན་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣོན་པོས་འདུ་ཤེས་རྙེད་ཅིང་ཚོར་བ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་སྒོག་སྐྱ་བརྡུངས་ཏེ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་ལན་ཚྭར་བཅས། ། བི་ཛ་པུ་རའི་གེ་སར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འདུ་ཤེས་རྙེད་ཅིང་ལྡང་བ་དེ་ལ་བི་ཛ་པུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་གེ་སར་ཚ་བ་གསུམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་དག་བྱའི་ཕྱིར། །ཟས་ཡང་ཚ་དྲོ་རྣོ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འདུ་ཤེས་རྙེད་པ་དེའི བུ་གའི་རྒྱུན་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཁ་ཟས་ཡང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྣོ་བ་དང་། དྲོ་བའི་བག་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于'或者使用诃子汁，或者用诃子与酥油煎煮'这句话，即是说用诃子果实的汁液，或者阿如拉的汁液与酥油煎煮后服用也有效。
关于'如前所述的治疗方法，应根据病因的程度来使用'这句话，即是说对于醉酒和昏厥的病症，应当根据具体情况采用前述的治疗方法。
关于'应当进行五种治疗，以及放血疗法，具有坚强意志和智慧，对境无执著者有益'这句话，即是说对于这种病症，应当进行五种治疗：催吐药、泻药、温和灌肠、强力灌肠和上行泻药，以及进行放血疗法。具有坚强意志力和稳定性，对事物本质有正确认识，对色、声、香、味、触等境界无贪著和执着的人也会有所帮助。
关于'对于严重醉酒和昏厥者，应当使用强效通用药物，对于中毒引起的应使用解毒药'这句话，即是说对于醉酒程度深重且症状强烈的人，以及同样陷入昏厥状态的人，应当使用强效的通用治疗药物。对于因毒物引起的醉酒和昏厥，则应当使用解毒药物进行治疗。
关于'对于昏迷状态，应使用强效鼻药和眼药，以及熏烟，还要用针刺入指甲缝'这句话，即是说对于类似于昏迷病症的状态，应当使用强效鼻药，同样要用强效熏烟熏蒸，从鼻子灌入熏烟粉末，同样要用针刺入指甲缝中。
关于'拔头发、灼烧、掐捏，以及用蝎子蚊虫叮咬，在腮部放入辛辣酸性物质，用卡斯拉尔药擦拭'这句话，即是说对于这种昏迷病症，要拔头发并揉搓，用火灼烧，掐捏，让蝎子和蚊虫叮咬，在腮部内放入辣椒汁等辛辣物质，以及大酸果汁、辛辣物、酸奶、醋等酸性物质，还要用卡斯拉尔药（一种药物名称）擦拭身体各个部位。
关于'当恢复意识能够起身后，应当饮用葱汁'这句话，即是说这样用强效药物等强烈治疗方法后，当病人恢复意识有知觉时，应当给其饮用捣碎榨取的葱汁。
关于'三辛香与盐，以及毗迦布拉花蕊'这句话，即是说当病人恢复意识能够起身时，应当给予毗迦布拉（即大酸果）的花蕊配合三辛香和盐服用。
关于'为了清通孔窍，应当给予轻便、热性、辛辣的食物'这句话，即是说对于已经恢复意识的病人，为了使其孔窍通畅，应当给予性质轻便、辛辣、热性的食物。

།བརྗེད་པ་དྲན་ཕྱིར་ངོ་མཚར་དང་། །ཡིད་འོང་ལྟ་དང་ཐོས་པ་དང་། །གླུ་དང་རོལ་མོ་སྙན་པ་ཡི། །སྒྲ་སྙན་རྩོལ་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་།སློན་སྨན་བཀྲུ་སྨན་བཏང་དུས་བརྔུབ། ། ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དག་།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྤྱད་པར་བྱ། །སེམས་སྟོར་བ་ཡི་རྒྱུ་ལས་ནི། །སླར་ལྡང་འབྲེལ་པའི་འཇིགས་པ་ཡིས། །དེ་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་པའི་དོན་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་དེ་སླར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་བྱ་བ དང་།ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ལྟ་བ་ཐོས་པར་བྱ་བ་དང་། གླུ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྙན་ལ་གསང་མཐོ་ཞིང་གསལ་པོ་ཉན་དུ་གཞུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ཞིང་སློན་དུ་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ གིས་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་ནད་ཞི་བ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་ལ།ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་སེམས་སྟོར་ཞིང་མི་དྲན་པ་མུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟར་མུན་ཐིབས་ཞེས་བྱེད་པ་དེ་ལས་བསྲུང་ཞིང་གང་གིས་སླར་དེ་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ དུ་དེ་ལེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།དེ་ནས་གཞང་ འབྲུམ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བརྩམས་སོ། །ཐུན་མོང་དུས་སུ་སྤྲིན་མེད་པར། །གཞང་འབྲུམ་ཅན་རབ་ཉམ་ཆུང་མིན། །ལྟོ་སྦྱངས་ཁ་ཟས་ཡང་ལ་ཉུང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཟོས་པ་ལ། །གཙང་བྱས་བདེ་ ལེགས་འགྱུར་བར་བྱས།།བཤང་དང་གཅི་བསལ་གནོད་པ་མེད། །ཁྲི་འམ་སྤང་ལེབ་མི་གཞན་གྱི། །པང་པར་ལེགས་བརྟེན་གནས་ནས་ནི། །གན་རྐྱལ་འདུག་ཅིང་རོ་སྟོད་སྨད། །དྲང་འདུག་ཉི་མར་རྐུབ་བསྟན་ལ། །རྐེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྟོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་བརླ་དང་གཉའ་བར་ ནི།།བཅིངས་པའི་གོས་ཀྱིས་བསྡམས་ནས་སུ། །གཟུང་སྟེ་དྲང་པོར་འདུག་པ་ལ། །ནད་གཡོག་གིས་ནི་བཟུང་ནས་སུ། །རྐུབ་ནི་ཞུན་མར་དག་གིས་བསྐུ། །དེ་ནས་མར་གྱིས་བསྐུས་པ་ཡི། །ཆ་སྤྱད་དྲང་པོར་དེར་གཞུག་བྱ། །རྐུབ་ནས་ཕྱོགས་པར་རིམ་གྱིས་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུན་མོང་ གི་དུས་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་།སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ལ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་དག་གི་ཚེ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་ཤས་ཆེར་ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ནད་པ་ལྟོ་སྦྱངས་ཤིང་སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་བྱས་པ་ཁ་ཟས་ཡང་བ་ལས་ཉུང་ཤས་ཅིག་ཟོས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་ པ་དང་།ཚད་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པར་བཟའ་ཞིང་རླུང་དང་བཤང་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་ཞིང་ན་བར་བྱེད་པ་ཟོས་པ་དང་། གཙང་ཞིང་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་། བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོ་ག་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཤིས་པ་བརྗོད་ཅིང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བརྗོད་ པས་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་བསལ་ཞིང་དོར་བའི་ནད་པ་དེ་ཁྲིའམ་སྤང་ལེབ་བམ།མི་གཞན་གྱི་པང་པར་ལེགས་པར་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་རོ་སྟོད་གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་ཅིང་། ཡིད་ཙམ་སྨད་ལ་ཉི་མའི་ཐད་ཀར་རྐུབ་བསྟན་ཏེ། རྐེད་པའི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་བསྟོད་དེ་གཞག་པར་བྱའོ།

为了忆起遗忘之事，应当让其观看稀有奇特之物，令人愉悦之物，聆听悦耳之声，歌声和美妙的音乐声，并让其进行适度运动。
应当让其服用催吐药、泻药，并适时吸入药物。应当放血。
这些治疗应当持续不断地进行。由于丧失意识的原因，为防止再次发作的恐惧，应当好好地护理。
对于上述内容的解释：为了使忘记的事情重新记起，应当让病人看稀有奇特的事物，观看令人愉悦的景象，聆听悦耳的声音，让其听高亢清晰的歌声和音乐，同样也要让其进行适度运动，给予催吐药等药物并让其服用，通过这些方法来治疗遍布全身的疾病，要持续不断地进行治疗。
对于意识丧失，如同进入黑暗一般的状态，应当防护，并以不会再次发作的方式好好地护理。
这是《医方八支心要释·词义月光》，由大师月官所作的第七章医疗篇的注释。
接下来将讲解痔疮治疗章节。按照前述次序开始本章。
在晴朗无云的适宜时节，痔疮患者若非体弱，应当空腹，食用清淡少量且适宜的食物，保持清洁，这样会变得安适。
排除大小便后无不适，应当靠坐在椅子、平板或他人膝上，仰卧，上身挺直，臀部向阳，腰部应当抬高。
然后用布带绑住大腿和颈部，保持端正坐姿，由护理人扶持，用酥油涂抹臀部。
之后将涂抹了油的器具正确放入，从臀部逐渐插入。
关于这些的解释：在适宜的时节，即夏末、秋末和仲春时节，天空无云时，痔疮病人若非体弱者，应当空腹并服用催吐药、泻药后，食用少量清淡食物，即本性轻便且量少的食物，风气和大便运行正常的食物。
保持清洁沐浴，行吉祥仪式，由修行者和婆罗门诵念吉祥语，行吉祥仪式后，排除大小便的病人应当妥善靠坐在椅子、平板或他人膝上，上身仰卧，稍微下压，臀部正对阳光，腰部应当抬高固定。

།དེ་ནས་དེའི་ འོག་ཏུ་འཆིང་བའི་རས་ཀྱིས་བརླ་གཉིས་དང་།གཉའ་བའི་བར་དུ་ལེགས་པར་བསྡམས་ཤིང་བཅིངས་ནས། དྲང་པོར་འདུག་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཡོག་མཁས་པས་དམ་དུ་བཟུང་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྐུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞུན་མར་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐུས་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆ་སྤྱད་ ཀྱང་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ།དྲང་ཞིང་གཞུག་བདེར་བྱས་ནས་རྐུབ་ཕྱོགས་དེར་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་རིམ་གྱིས་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འབྱུང་འགྱུར་མཐོང་བ་དང་། །ཆ་སྤྱད་ཆུད་པར་ཤེས་གྱུར་ནས། །གཞང་འབྲུམ་ཐུར་མ་གོས་གཤེར་བས། །སྨན་པས་ལེགས་པར་བཙིར་ནས་ནི། ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །རླན་ཅན་ཐལ་སྨན་བསྲེག་ཅིག་ཤོས། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོའི་མེ་ཡིས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྐུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་གཞང་འབྲུམ་བཏེག་སྟེ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིར་ཕྱུང་བ་དེ་ལས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ཆ་སྤྱད ནང་དུ་ལེགས་པར་ཆུད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས།རས་མ་འཇམ་པོ་རློན་པས་དཀྲིས་པའི་ཐུར་མས་བཙིར་ལ། མདོའི་གནས་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་གས་གཞང་འབྲུམ་གཤེར་ཞིང་རླན་ཡོད་པ་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲེག་པར་བྱས་ལ། ཅིག་ཤོས་དེ་གཞང་ འབྲུམ་སྐམ་པོ་དག་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོའམ་མེས་ཉེ་བར་བསྲེག་པར་བྱའོ།།སྟོབས་ལྡན་ཆེ་བ་བཅད་དེ་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞང་འབྲུམ་ཆེ་བ་ཡིན་ན་བཅད་ལ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཆ་སྤྱད་ཕྱུང་ནས་ནི། །ནད་པའི་རྐུབ་དང་རོ་ སྨད་བསྐུ།།སྣུམ་གྱི་ནང་དུ་འབྱིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆ་སྤྱད་ཕྱུང་ཞིང་བསལ་ལ། ནད་པ་དེའི་རྐུབ་དང་། རོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་གྱིས་གང་བའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ནད་པ་དེའི་སྨད་སྦྱིངས་ཤིང་ནུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞག་ནི་བདུན་ བདུན་ཞིང་།།རེ་རེ་ཉེ་བར་བཅོས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་འདིས་ཚུལ་འདི་ལྟར་གཞང་འབྲུམ་རེ་རེ་གཅད་པར་བྱ་ཞིང་གསོ་བར་བྱའི། ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་བཅད་ཅིང་གསོ་བར་ནི་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་མེད་ཁང་པར་ནི། །བཞག་ལ་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པར་གནས་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ།།གཞང་འབྲུམ་མང་ལ་དང་པོར་གཡས། །དེ་ནས་གཡོན་བསལ་དེ་འོག་རྒྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གཞང་འབྲུམ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལ། དང་པོར་གཡས་ན་ཡོད་པའི་ གཞང་འབྲུམ་བསལ་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་གཡོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱབ་ཀྱི་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དེ་བསལ་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཉིན་གཅིག་ལ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པར་གྱུར་ན། སྦྱོར་བ་དྲག་པར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞང་འབྲུམ་མང་པོ་བསྲེགས་ལེགས་ ན།།རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། །ཁ་ཟས་འདོད་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །བདེར་གནས་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གཞང་འབྲུམ་དེ་བསྲེགས་པ་དང་། བཅོས་པའི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གྱུར་ན། རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་ཞིང་ལུགས་སུ་ འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་།ཁ་ཟས་ལེན་ཅིང་འདོད་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བླ་བརྣན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། སྟོབས་དང་ཁ་དོག་གཉིས་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།

然后用绑缚的布料将两腿和颈部之间妥善束缚捆绑，使其正直而坐，由熟练的护理人员紧紧扶持。之后用酥油充分涂抹臀部，然后将器具也涂上酥油，使其平直易入，将其插入臀部并逐渐深入。
然后见到病灶出现，知道器具已经插入后，医者应用湿润的布包裹探针，充分挤压痔疮。按照所说的仪轨，对于湿润的痔疮应用灰药烧灼，对于其他痔疮则用锐利的火烧灼。
对于体力强健且痔疮较大者，应切除后烧灼。
然后取出器具后，涂抹病人的臀部和下身，使其浸入油中。
如此每七天，对每一个痔疮进行治疗。
然后将病人安置在无风的房间里，指导其遵循疗养方法。
对于多处痔疮，首先处理右侧，然后是左侧，之后是后方。
如果一天内烧灼所有痔疮，会产生强烈治疗所说的过失。
当多处痔疮烧灼良好时，气息流通顺畅，能够食欲增进，生起消化之火，安乐而住，产生气力与容色。

།ཆུ་སོ་གཟེར་གྱིས་བཏབ་པ་ ལ།།བ་སྤྲུ་བ་དང་རུ་རྟ་དང་། །གན་དྷ་མུ་ར་ཨ་ཀ་རུ། །ཤ་ཏ་པུཥྤ་ཐང་ཤིང་རྣམས། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཆུ་སོ་གཟེར་གྱིས་བཏབ་པ་ལ་བ་སྤྲུ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་བ་ཤ་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།རུ་རྟ་དང་། གན་དྷ་མུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་དུ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །བཤང་དང་གཅི་བ་འགགས་གྱུར་ལ། ཨ་ལམ་བུ་ས་བ་ར་ན། །བ་སྤྲུ་གཟེ་མ་ཨེ་རཎྜ། ། ཟ་གན་དྷ་ མུ་ར་རྣམས།།བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་བྱས་པ་ཡིས། །བླུགས་དང་འབྱིང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འགགས་ཤིང་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ། ཨ་ལམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ལུས་ལ་བླུགས་པའམ་བྱིང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་ཞིང་། རྒྱབ་དང་། རྐེད་པ་དང་ བཤང་སྒོ་སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བྱུག་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་འོ་མ་སྣུམ་བཅས་པ། །རླུང་སེལ་སྨན་བསྐོལ་ཏིལ་མར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་འོ་མ་སྣུམ་དང་བཅས་པའམ། རླུང་སེལ་བའི་སྨན་དང་། བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་།ལུས་བྱིང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །ཟས་ནི་བཤང་བ་སླ་བྱེད་ཅིང་། །སྣུམ་དང་རླུང་འཇོམས་དྲོད་སྐྱེད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་བསྲེགས་པར་གྱུར་ནས་བཤང་བ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ཟས་ནས་ལ་སོགས་པའི་ཟན་དུར་བྱིད་དང་། རྒྱ་སྣེའུའི་ཚོད་མ་ དང་བཅས་པ་ཞོ་ག་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཀྱང་རླུང་བསྲུང་ཞིང་། མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་། མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་དག་རླུང་ནད་བསལ་ཞིང་ལུས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་བསྲེག་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །བད་ཀན་རླུང་སྐྱེས་ཕྱིར་བྱུང་བ། །འགགས་ཤིང་གཡའ་ལ་ན་ཞིང་སྐྲང་། །གཞང་འབྲུམ་བསྐུ་པ་བྱས་ནས་ནི། །བིལ་བའི་རྩ་བ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐལ་སྨན་རུ་རྟ་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཏིལ་མར་བླུགས་པའམ་སྦྲུལ་བྱི་ལ། །རྔ་མོ་ཕག་ རྒོད་ཞག་གིས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་བསྲེག་པར་མི་བྱ་ཞིང་བཀག་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འགགས་ཤིང་གཡའ་བ་དང་། ན་ཞིང་སྐྲང་བ་དག་ནི་དང་པོར་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ནས། བིལ་བའི་རྩ་བ་ལ སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུགས་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་སྦྲུལ་དང་བྱི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞག་གིས་དེ་ལ་བླུགས་ཤིང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་རླན་དུགས་ཀྱིས་དུགས་བྱ། །ཡང་ན་གཤེར་དུགས་སྤྱད་པར་བྱ། །ཡང་ན་ཟན་ནི་ཏིལ་མར་དང་། །ཞུན་མར་སྣུམ་བཅས་ གྱིས་དུགས་བྱ།།ར་སྣ་ཧ་པུ་ཤ་དག་གམ། །ཤི་ཀྲུའི་ལོ་མའི་གོང་པོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་ལ། དེ་ལྟར་སྣུམ་བླུགས་པའི་རྗེས་ལ་རླན་པའི་དུགས་སམ། ཆུའི་གཤེར་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པས་དུགས་བྱའོ། །དྲང་ སྲོང་ཙ་ར་ཀས་རླན་པའི་དུགས་བཤད་པ་ནི།ཏིལ་དང་མ་ཤ་རྒྱ་སྲན་ཟན། །མར་དང་ཏིལ་མར་འབྲས་ཆན་ཤ། །ཀྲི་ས་ར་དང་ཤ་སློན་ནི། །རླན་པས་དུགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཤེར་དུགས་ནི་ཡུང་བ་དང་། པོ་སོན་ཆ་དང་། བ་གཅིན་ལ་སོགས་ པ་བསྐོལ་བ་ལས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་ནས་ཟན་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་གྱི་སྣུམ་དང་སྦྱར་བའི་ཟན་དུགས་བྱའོ།

对于痔疮患者小便疼痛时，用巴朱巴花和茜草，甘达穆拉，阿伽楼，百叶草和唐木等，细细研磨成糊状，涂抹于脐下部位。
对于大小便闭塞者，用阿兰布、萨巴拉那、巴朱巴、芝麻、鸢尾草、甘达穆拉等煎煮成温和的药液，用于灌洗和浸浴。
或者用含油的牛奶，或用祛风药煎煮的芝麻油。
食物应当易于排便，且要有油性，能够降伏风气，生热。
对于痔疮灼热时，为使大便容易，应给予大麦等食物，配以杜尔比达和野芥菜的汤，以及含有酸奶、酪浆等的米饭。同样，通过油性配方来护风，为了生热，应给予降伏风病和生热的药物，以祛除风病和滋养身体。
此后不可灼烧，对于由痰和风引起的外痔，以及闭塞、发痒、疼痛和肿胀的痔疮，先做涂抹后，用木苹果根、叉德拉迦、碱性药、茜草等煎煮的芝麻油灌注，或用蛇、猫、骡、野猪的油脂涂抹。
之后要做湿敷，或者使用液体熏蒸，或者用芝麻油和酥油调和的粥团熏蒸，用茜草、哈普、白芷，或者用希克如叶团进行熏蒸。
查拉迦仙人对湿敷的解释是：'用芝麻、豆类、大麦粥、酥油、芝麻油、米饭、肉、杂粮粥和肉汤，这些都可用于湿敷。'
液体熏蒸则是用芥子、波孙查和牛尿等煎煮配制。或者用大麦粥配以芝麻油和酥油做成的粥团进行熏蒸。

།ཡང་ན་ར་སྣ་བཏགས་པའི་གོང་པོའམ། ཧ་པུ་ཤའི་གོང་བུའམ། ཤི་ཀྲུའི་ལོ་མའི་གོང་པོས་རླན་པའི་དུགས་བྱའོ། །འདི་དག་ལ་ཡང་ཏིལ་མར་དང་། ཞུན་མར་གྱི་སྣུམ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒའི་རྩ་བ་ཤལ་མ་ལིའི། །ལོ་མ་མི་སྐྲ་སྦྲུལ་ལྤགས་དང་། །བྱི་ལའི་པགས་པ་མར་སྦྱར་བའི། །དུད་བདུགས་གཞང་འབྲུམ་དག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ཤིང་ཨརྒའི་རྩ་བ དང་།ཤལ་མ་ལིའི་ལོ་མ་དང་། མི་སྐྲ་སྤྲུལ་གྱི་པགས་པ་དང་། བྱི་ལའི་པགས་པ་དང་མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བསྐམས་པའི་དུད་པས་བདུགས་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤྭ་གནྡྷ་བྲི་ཧ་ཏི། །བྱིའུ་རུག་པི་པི་ལིང་མར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ལ་སོགས་ པ་སྦྱར་བའི་དུད་པས་བདུགས་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ས་བོན་དང་། །ཡལ་ག་འཇམ་པོར་རང་སྐྱུར་སྦྱར། །ལྡེ་གུ་གྲིབ་མར་བསྐམས་པ་ཡི། །རེང་བུ་རྐུབ་བཅུག་གཞང་འབྲུམ་འཇིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ས་བོན་དང་། དེའི་ཡལ་ག་འཕྲོས་ པ་འཇམ་པོ་དེ་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་དང་སྦྱར་ཞིང་ལྡེ་གུས་བཏགས་པ་འཇམ་པོ་དེ་གྲིབ་བསྐམ་བྱས་པའི་རེང་བུ་རྐུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་གཞང་འབྲུམ་འཇིག་ཅིང་འབྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཡལ་ག་རྩ། །ཐལ་སྨན་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ནི། །འོལ་མ་སེ་དང་སུ་ར་ ན།།བུམ་ཤ་ཡི་ནི་ས་བོན་ལས། །རེང་བུར་བྱས་པ་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཡལ་ག་དང་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ལྡེ་གུར་སྦྱར་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་བཅས་པའི་རེང་བུ་རྐུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཞང་འབྲུམ་འབྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་ཡུང་ལྡེ་གུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་ཡུང་བ་ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་རེང་བུ་རྐུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བྱའི་རྟུག་པ་པི་པི་ལིང་། །ཡུང་དང་འོལ་མ་སེ་དག་ནི། །བ་གཅིན་བཏགས་པའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ ཁྱིམ་བྱའི་རྟུག་པ་ལ་སོགས་པ་བ་གཅིན་དང་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་རྐུབ་ཏུ་བཅུག་ན་ཡོན་ཏན་གོང་མ་དང་འདྲའོ།།སྣུ་ཧའི་འོ་མར་བཏགས་ཤུ་དག་།ཏ་མ་ལ་རུས་པྲི་ཡང་ཀུ། །རྣམ་རྒྱལ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།རུ་རྟ་སྤངས་མ་གོ་བྱེ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་ལ་ཕུག་ས་བོན་དང་། །ནིམ་པ་ཀ་ ར་བཱི་རའི་ལོ།།པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། །བིལ་རྩ་ཤིང་ཀུན་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སུ་དྷཱའི་འོ་མ་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་རྒྱལ་ནི་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བའོ།།གོ་བྱེ་ནི་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའོ། །ཤི་ཀྲུ་དང་ལ་ཕུག་གི་ས་བོན་དང་སྦྱར་རོ། །ནིམ་པ་དང་ཀ་ར་བཱི་རའི་ལོ་མ་གཞུག་གོ། །པི་པི་ལིང་དང་བིལ་བ་ནི་རྩ་བ་གཞུག་ཅིང་སྨན་འདི་དག་ཤིང་ཀུན་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །རུ་རྟ་ཤྲི་ཤའི་ས་བོན་ དང་།།རྒྱམ་ཚ་བུ་རམ་པི་པི་ལིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ཡང་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

或者用涂抹了马鼻的团块，或者用哈布沙的团块，或者用芥菜叶的团块来做湿敷。这些都应该知道是要和芝麻油以及酥油一起使用。
阿迦树根和木棉树叶，人发和蛇皮，以及猫皮与酥油调配，熏烟可治痔疮。也就是说，对于痔疮病，用阿迦树根和木棉树叶，人发和蛇皮，以及猫皮与酥油调配成膏药，晒干后用其烟熏也有效果。
马兜铃、茄子、胡椒与酥油调配。也就是说，同样用马兜铃等药物调配的烟熏，也能治疗痔疮病。
白色枳实的种子，和柔软的枝条与自然发酵物调配。制成膏药在阴凉处晒干，做成栓剂放入肛门可消除痔疮。也就是说，白色枳实的种子和其柔软的新生枝条与自然发酵的甘醋调配，制成柔软的膏药在阴凉处晒干后做成栓剂，放入肛门内可以消除和祛除痔疮。
白色枳实枝条和根，与碱性药物调配的膏药，以及欧尔玛色和苏拉那，布姆沙的种子制成的栓剂也是相同效果。也就是说，白色枳实的枝条和根一起制成膏药，这膏药与强效碱性药物一起制成栓剂放入肛门内，也有相同的功效，能够祛除痔疮。
苏达克希拉与姜黄制成膏药。也就是说，苏达克希拉和姜黄制成膏药做成栓剂放入肛门内也是值得称赞的。
家鸡粪便、胡椒、姜黄和欧尔玛色等，用牛尿研磨也是相同效果。也就是说，同样用家鸡粪便等用牛尿研磨制成膏药放入肛门，效果与上述相同。
用乳香树汁研磨白芷、多摩罗、普里扬古、胜阿魏、螃蟹壳、茜草、莎草、枳实和芥菜、萝卜种子，以及楝树、夹竹桃叶，胡椒根，木苹果根加入石斛。也就是说，同样用白芷等药物用名为苏达的乳香树汁研磨制成的膏药涂抹，也能消除痔疮。胜阿魏即殊胜诃子。枳实即贝树果实。要加入芥菜和萝卜的种子。要放入楝树和夹竹桃的叶子。胡椒和木苹果要放入根部，这些药物要和石斛一起调配成膏药涂抹就有效果。
茜草、希利沙种子，岩盐、糖蜜、胡椒。也就是说，用茜草等制成的膏药也能消除痔疮等病。

།རྒ་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །རྒའི་འོ་མ་སྣུ་ཧའི་སྡོང་། །ཀུ་བ་ཁ་བོའི་འདབ་མ་ དང་།།ཀ་རཉྫ་དང་ར་ཐུག་གཅིན། །ལྡེ་གུས་གཞང་འབྲུམ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤིང་ཨརྒའི་འོ་མ་དང་། ཤིང་སྣུ་ཧའི་སྡོང་བོ་དང་། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་འདབ་མ་དང་། ཀ་རཉྫ་དང་ར་ཐུག་གི་གཅིན་དག་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ། ལྡེ་གུ་དེས་བསྐུས་ན་ཡང་གཞང་ འབྲུམ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འཇམ་རྩིའི་སྨན་ནི་པི་པི་ལིང་། །ལ་སོགས་ལྡེ་གུའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འཇམ་རྩི་བྱ་བའི་སྨན་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། པི་པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་སྨོས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱས་ཏེ་བསྐུས་ན་ ཡང་གཞང་འབྲུམ་ལ་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྨན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏིལ་མར་ནི། །བསྐུ་བའི་དོན་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྐུ་བའི་དོན་དུ་ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་བསྐུ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱའོ། །དུད་པས་བདུགས་དང་ལྡེ་གུ་ནི། ། བསྐུས་པས་གཞང་འབྲུམ་དག་གི་ཁྲག་།སོགས་པ་འཛག་པར་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། ལྡེ་གུས་བསྐུས་པས་གཞང་འབྲུམ་ནང་དུ་ནད་ཁྲག་སོགས་པ་དེ་འཛག་པར་བྱེད་པར འགྱུར་ལ།དེ་ལྟར་ནད་ཁྲག་བྱུང་བས་སྐྱེས་བུ་དེ་བདེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། སྐྲངས་ཤིང་འཛག་པར་མ་གྱུར་ན། །སྲ་བ་ལས་ནི་ཁྲག་དབྱུང་སྟེ། །པད་པ་གཙགས་བུ་ཁབ་ཀྱི་ནི། །པིར་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་ཁྲག་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་སྐྲངས་པར་གྱུར་ཅིང་སྲ་བ་ལས་ ཁྲག་འཛག་པར་མ་གྱུར་ན།སྲིན་བུ་པད་པ་དང་། གཙགས་བུ་དང་། ཁབ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་པིར་ལྟར་བྱས་པ་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །བསིལ་དྲོ་སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་ཡིས། །ནད་ནི་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་སྨན་པས་ནད་ཁྲག་ཉིད། །དབྱུང་བ་ལ་ནི་འབད་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཁྲག་དང་བཅས་པར་གྱུར་པས་ཞི་བར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གཏར་ག་གདབ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འོ་མ་ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་ཕྱེ། ། བཏབ་པ་ལས་བྱུང་དར་བ་གང་། །བླུད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ནི། །བྱིན་ན་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དར་བ་གང་ལོ་མའི་ནང་དུ་ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ནད་པ་ལ་བླུད་ཅིང་དར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས ཟས་དང་སྦགས་ཏེ་བྱིན་ན་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཀ་པི་ད་རིའི་རྩ་བའི་ཕྱེ། །དར་བ་སར་པ་བཏབ་པ་བླུད། །ཞུ་ནས་ཕན་པའི་ཟས་བྱིན་ན། །གཞང་འབྲུམ་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་པི་ད་རིའི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་སར་པའི་ནང་དུ་བཏབ་ནས་བླུད་ ནས།དེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དང་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་བྱིན་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །གཞང་སྐྲང་གཟེར་བཅས་མེ་དྲོད་འབྲི། །སྐྲན་ཅན་ལ་ནི་ཕན་པའི་སྨན། །ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་བླུད་པའམ། །བུ་རམ་ཨ་རུ་ར་སྦྱར་བ། །བྱིན་ནས་དེ་རྗེས་དར་བ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་གཞང་ཁ་སྐྲངས་ཤིང་གློ་བ་དང་། གཞང་ཁ་གཟེར་བས་ཉེན་ཅིང་མེ་དྲོད་བྲི་བར་གྱུར་ན། སྐྲན་ཅན་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རྩི་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འོག་ནས། ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་རྣམ་རྒྱལ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

用阿迦树的乳汁和三果的膏药涂抹。阿迦树的乳汁、斯努诃树的茎、白色库巴树的叶子、卡兰加和山羊尿制成的膏药是治疗痔疮的最佳方法。即用阿迦树的乳汁、斯努诃树的茎、白色库巴树的叶子、卡兰加和山羊尿研磨成膏药，用此膏药涂抹可以最好地治愈痔疮。
温和的药物如胡椒等制成的膏药也是值得称赞的。即温和的药物胡椒等，如胡椒和波索恰等下文所述的药物制成膏药涂抹，也对痔疮有益且值得称赞。
用这些药物煮芝麻油用于涂抹。即用这些制成膏药的药物煮芝麻油用于涂抹。
用熏烟熏制和涂抹膏药，会使痔疮出血等分泌物流出，从而获得安乐。即对痔疮病如前所述用熏烟熏制和涂抹膏药，会使痔疮内部的病血等流出，这样病血流出后，病人就会获得安乐。
如果肿胀但没有分泌物流出，应从坚硬处放血，用蚂蟥、针刺工具、针制成的笔反复放血。即如果痔疮肿胀且坚硬但没有血液流出，应用蚂蟥、针刺工具和多根针捆扎成笔状的工具反复放血。
如果用冷热、油腻和粗糙的方法都不能平息疾病，因此医生应努力放血。即因为即使使用了冷热等治疗方法，由于痔疮伴有病血而未能平息，所以明智的医生应该专注于放血和针刺。
将吉达拉根粉放入牛奶中搅拌所得的酸奶，饮用并食用这种食物可以治愈痔疮。即将吉达拉根粉放入叶子中的酸奶里搅拌而成的酸奶，让病人饮用，并将这种酸奶和食物混合给予，可以治愈痔疮。
将卡皮达里根粉放入新鲜酸奶中饮用，消化后给予有益的食物，就能从痔疮病中解脱。即将卡皮达里根粉放入新鲜酸奶中饮用，待其消化后，给予适合的食物，也能从痔疮病中解脱。
对于肛门肿胀伴有疼痛、消化力减退、有肿块者，有益的药物是：饮用阿魏等，或者将糖和诃子混合，服用后再饮用酸奶。即病人肛门肿胀并伴有咳嗽，肛门疼痛且消化力减退时，应给予对有肿块者有益的大药，即下文所说的'阿魏、白芷、胜利草'等。

། དེ་ལྟར་རྫས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐུག་པའམ། ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོའམ། ཆང་ངམ་ཆུ་དྲོན་ནམ། དར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་གོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་དང་ཨ་རུ་ར་བཅས་པ་བྱིན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་དར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཨ་རུ་བྱི་དང་ག་། དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དར་བ་དང་སྦྱར་བླུ་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་པི་པི་ལིང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སུ་ར་ན། །ཆ་རེས་བསྐྱེད་པ་ཆུ་དྲོན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས པའི་སྨན་ཆུ་དྲོན་ནམ།དར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སུ་ར་ན་ནི་སུ་ར་གན་དྷའོ། །ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། དུག་མོ་ཡུངས་ཞོ་གཅིག་།པི་པི་ལིང་ཞོ་གཉིས། ཙི་ཏྲ་ཀ་ཞོ་གསུམ། སུར་ན་ཞོ་བཞིར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚ་གསུམ་ལན་ཚྭ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་བཅས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་ཚ་གསུམ་དང་ལན་ཚྭ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དྲོན་པོ་བླུད་པར་བྱའོ། །བིལ་བ་ཀ་པིད་ཏར་བཅས་པའམ། །བཅའ་སྒ་ཁ་རུ་ཚར་བཅས་པའམ། །གོ་བྱེ་ལ་ལ་ཕུད་བཅས་པའི། །སྐྱོ་མ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་དང་ཀ་པིད་ཏ་གཉིས་དར་བའི་ སྐྱོ་མ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།བཅའ་སྒ་དང་ཁ་རུ་ཚ་དང་བཅས་པའི་དར་བའི་སྐྱོ་མ་འམ། གོ་བྱེ་དང་བཅས་པའི་དར་བའི་སྐྱོ་མ་འམ། ལ་ལ་ཕུད་དང་བཅས་པའི་དར་བའི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཀུན་སྤ་མའི་འབྲས། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་དར་བ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྤ་མའི་འབྲས་བུ་ཧ་པུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །པི་ལུའི་འབྲས་བུ་དར་བར་བཅས། །ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་པི་ལུའི་འབྲས་བུ་དར་བར་བཅས་པ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བྱིན་ན་ཡང་གཞང འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཟས་ཀྱི་སྔོན་ཉིད་རེ་རེ་ཞིང་། །ཅི་འདོད་པར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་ཉིད་དུ་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་དར་བ་ཇི་ཙམ་འདོད་པར་ཡོག་དྲོད་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ། །དར་བ་ཁོ་ན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དག་ལ་ནི་དར་བ་སར་པ་ཆུ་མ་རེག་པ་འབའ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྨན་གཞན་དང་བསྲེས་ནས་སྦྱིན་པར་ནི་མི་བྱའོ། །ཉམས་སྟོབས་དུས་དང་གནས་ཤེས་པའི། །སྨན་པ་ཡིས་ནི་དར་བ་དག་།ཞག་བདུན་ནམ་ནི་ཞག་བཅུའམ། །ཟླ་བ་ཟླ་གཅིག་བར་དུ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དེས་དར་བ་ཞག་བདུན་ནམ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་གྱི་དུས་ཚིགས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་དྲོ་འབྲས་ཡོས་ཀྱི། །ཕྱེ་དང་དར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཕྱི་འབྲེད་ཀྱི་དུས་སུ་འབྲས་ཡོས་ཀྱི་ ཕྱེ་དང་།དར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དར་བ་ཞུ་ནས་དར་བ་ནི། །ཐུག་པ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དར་བའི་སྐྱོ་མ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་དར་བ་ལས་གཡོས་པའི་ཐུག་པ་ལ་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་དར་བས་གཡོས་པའི་ཟན། །སྣུམ་ཅན་བྱིན་ལ་དར་ བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཐུག་པ་བླུད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། དར་བ་དང་བསྐོལ་བའི་ཟན་སྣུམ་པོ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ཞིང་། དེའི་རྗེས་ལ་སྐོམ་དུ་དར་བ་སར་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡུ་ཤའམ་ཤ་ཁུ་དར་བ་ཅན། །སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་རན་པར་བཟའ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡང་ན་ཡུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་སྲན་བུ་ལ་དར་བ་བཏབ་པའམ། ཤ་ཁུ་ལ་དར་བ་བཏབ་པའམ། སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བར་བྱའོ།

如是所说药物，应以汤或单独的汤，或酒或温水，或酪浆任何一种，根据习惯灌服。
或者加入糖和诃子后服用，之后饮用酪浆。
或者诃子、胡椒、芥子皮、火筒树，与酪浆调和服用。
或者诃子等药粉与酪浆调和服用。
芥子、胡椒、火筒树、天南星，按比例增加用温水服。
或者芥子等药用温水或酪浆服用。天南星即素罗干陀。
按比例增加的方法是：芥子一两，胡椒二两，火筒树三两，天南星四两。
或者三辛三盐，阿魏茴香一起用水服。
或者三辛和三盐等药用温水服用。
木苹果、酸橙加酪浆，或生姜盐加酪浆，或牛膝、葫芦加酪浆，制成糊状饮服。
木苹果和酸橙二者与酪浆糊一起服用，或生姜和盐与酪浆糊，或牛膝与酪浆糊，或葫芦与酪浆糊服用。
或者阿魏、诃子果，火筒树与酪浆调。
或者诃子果即诃子，与火筒树粉末加酪浆服用。
毕露果实加酪浆，服用一个月时间。
或者毕露树果实加酪浆服用一个月也能治疗痔疮。
饭食之前每一次，随意多少来饮服。
又在未食饭之前，每日一次酪浆随意多少温热饮服。
对于消化力特别弱者，单独饮用酪浆。
对于病人消化力特别弱的，只给予新鲜未加水的酪浆。不要与其他药物混合使用。
了解体力、时节与地方，医生应当用酪浆，七日或者十日或，一月期间来饮服。
医生了解病人体力等情况者，应在七日或一个月期间内服用酪浆。
或者傍晚炒米粉，与酪浆调成糊服用。
或者在傍晚时分，将炒米粉与酪浆调成糊状服用。
酪浆消化后酪浆，煮汤加盐来饮服。
酪浆糊消化后，用酪浆煮成的汤加盐饮服。
之后酪浆煮成饭，加油给予饮酪浆。
如此饮汤之后，给予用酪浆煮成的油性饭食，之后饮用新鲜酪浆。
豆汤或肉汤加酪浆，细米饭食适量食。
或者豆汤即豆类加酪浆，或肉汤加酪浆，或细米饭适量食用。

།རྩུབ་དང་མར་ཕྱེད་བྱུང་བ་དང་། །གང་ལས་མར་ནི་མ་ཕྱུང་བ། །དར་བ་ནད་དང་མེ་དྲོད་ཀྱི། །སྟོབས་ལས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དར་བ་རྩུབ་པ་སྣུམ་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་མར་གྱི་ཕྱེད་བྱུང་བའི་དར་བ་དང་། དར་བ་གང་ཞིག་ལས་མར་མ་བྱུང་ཞིང་ཕྱེ་མར་མ་བྱས་པ་སྟེ། དར་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ནད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་། མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དར་བས་ལེགས་བཅོམ་གྱུར་པ་ ཡིས།།གཞང་འབྲུམ་སླར་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དར་བས་ལེགས་པར་བཅོམ་ཞིང་བསལ་བའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་སླར་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བླུགས་གྱུར་ན་རྩ་ཡི་ནི། །ཚོགས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དར་བ་དེ་བླུགས་ ཤིང་རྒྱུན་དུ་བཏང་བ་ལས་ཀྱང་རྩའི་ཚོགས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི།རྩ་བ་དང་བཅས་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །རྩ་སྦུབས་དར་བས་དག་བྱས་པས། །ལུས་ཟུངས་དྭངས་མར་གྱུར་པ་གང་། །དེ་ནི་ཉམས་དགའ་མདོག་དང་སྟོབས། །མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དར་ བས་རྩ་སྦུབས་དག་པར་བྱས་པར་གྱུར་ན།དྭངས་མ་སྟེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ཟུངས་སུ་གྱུར་ནས་དེ་ཉམས་དགའ་ཞིང་མགུ་བ་དང་། ཁ་དོག་གི་གཟི་མདངས་དང་། སྟོབས་ཏེ་ནུས་པ་དང་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དག་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་དག་གི་ ནད།།བརྒྱ་ཕྲག་དར་བ་རྙིང་པས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གང་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྒྱ་ཕྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཞང་འབྲུམ་ གཞིག་པར་འདོད་པ་ཡིས།།ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །སྣོད་དུ་དར་བ་སར་པ་ནི། །ནུབ་གཅིག་བཞག་སྟེ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་འཇིག་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུས་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་འབྲས་བུའི་ལྡེ་གུས་རྫ་མའི་སྣོད་བསྐུས་ལ། དེའི་ནང་དུ་དར་བ་ནུབ་གཅིག་ བླུགས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།འུ་སུ་ཟི་ར་གོ་སྙོད་དང་། །པི་པི་ལིང་གཉིས་ཧ་པུ་ཤ་།ཤུ་ཏི་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཡ་བ་ན་གིའི་ཕྱེ་མ་དང་། །དར་བ་སྦྱར་བ་མར་གྱི་སྣོད། །བཞག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་སྐྱུར། །ཁ་བ་དང་ནི་རབ་སྐྱུར་མིན། །སྒྱུར་དང་ཁ་བ་བྲོ་བར་ ནི།།ལྡང་བའི་དར་རྙིང་ཅི་འདོད་བླུད། །དྲོད་སྐྱེད་མདོག་བཟང་ཡི་ག་འབྱེད། །རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །གཞང་སྐྲང་ན་བས་ཉམ་ཐག་པ། །འཇོམས་ཤིང་སྟོབས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུ་དང་ཟི་ར་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། དར་བ་ལྷན་ཅིག་ མར་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་སྟེ་བཞག་པར་གྱུར་པ་དེ་མནན་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱུར་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི།ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བར་གྱུར་པའི་དར་བ་རྙིང་པ་སྐྱུར་བ་དང་ཁ་བའི་རོ་ཤས་ཆེར་བསལ་བར་གྱུར་པའི་དར་བ་རྙིང་པ་དེ་ཅི་འདོད་པར་བླུད་པར་བྱས་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་བཟང་བར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།པི་པི་ལིང་གཉིས་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། ཧསྟི་པི་པི་ལིང་ངོ་། །སྨན་གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།

关于'粗糙和半酥油生成以及未提取酥油的酸奶，由于病情和消化力的强度，这三种应当结合使用'这句话：粗糙的酸奶是指无油性的，或者是已提取一半酥油的酸奶，以及完全未提取酥油也未制成酥油粉的酸奶，这三种酸奶应当根据病人的病情和消化力的强度来使用。
关于'被酸奶彻底治愈的痔疮将不会再复发'这句话：被酸奶彻底治愈和消除的痔疮不会再生长和出现。
关于'如果注入它，血管群也不会生长'这句话：因为持续注入和使用酸奶，血管群不会生长，而且会连根破坏。
关于'血管通道被酸奶清净后，身体精华变得清澈，这会让容貌悦人，肤色和体力得到最大增长'这句话：当血管通道被酸奶清净后，精华即食物的精华成为身体组织，这会让人容光焕发且令人愉悦，肤色光泽和力量即能力与身体组织会得到最大程度的增长。
关于'陈年酸奶能够消除数百种风病和痰病'这句话：同样，它能消除数百种风病和痰病，即不会出现任何由风和痰引起的疾病。这就是'数百'一词的含义。
关于'想要破坏痔疮的人，应当用刺梨膏涂抹容器，将新鲜酸奶放入容器中一夜后饮用'这句话：想要消除痔疮病的人应当用刺梨果实制成的膏药涂抹陶器，然后在其中倒入酸奶放置一夜后饮用。
关于'乌苏、孜然、戈涅、两种胡椒、诃子、白胡椒、胡椒根、拉拉普、吉达拉以及药叶的粉末与酸奶混合，放入酥油容器中，变得略酸而不是特别酸。具有酸味和苦味的陈年酸奶可随意饮用。它能生热、改善肤色、开胃，消除风病和痰病，能够消除因痔疮肿痛而受苦的症状，并能增强体力'这句话：将乌苏、孜然等磨成粉末，与酸奶一起放入酥油容器中，经过压制后不要使其变得特别酸，而是稍微发酸的陈年酸奶，其酸味和苦味较重的陈年酸奶可以随意饮用，这样可以生成体热、改善肤色等功效。两种胡椒是指胡椒和象胡椒。其他药物易于理解。

།ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤུན། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བུམ་པ་བསྐུ། །དེར་ནི་འོ་མ་དར་བ་བཞག་།སྨིན་པའི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བྱེད་བླུད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤུན་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་སྣོད་ཀྱི་བུམ་པ་བསྐུས་ལ། དེར་ཞོའམ་དར་བ་བཞག་སྟེ། སྐྱུར་ཞིང་སྨིན་པར་གྱུར་ནས་བླུད་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཨ་རུ་ར། །སླེ་ཏྲེས་ཚ་བ་ལྔ་དག་ལའང་། །ཆོ་ག་འདི་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ག་བྲའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ཀྱང་སྤྱོད་བ་དང་ཕན་ཡོན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །པ་ཏ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་ཏི་རྩ་བ་ལྔ་གཡེར་མ། །ཟིར་འུ་སུ་བིལ་བའི་རྐང་། །ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱ། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་མར་ཏིལ་མར། །ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་ཐུག སོགས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དང་། ཐུག་པ་དང་ཡུ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་འམ། འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་། མར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་བརྔོས་པ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །སྨན་ འདི་ཉིད་དང་མར་ཆུ་དང་།།བསྐོལ་བའང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་འདི་དག་ཉིད་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་དག་ཀྱང་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་འདི་བཤང་བ་སླ་བ་ཡིན། །རྟུག་པ་འགགས་པ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་ པའི་རིམ་པ་འདི་ནད་པ་བཤང་བསླ་བར་གྱུར་པའི་སྨན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་རྟུག་པ་འགགས་པ་གསོ་བ་ནི་འདི་མན་ཆད་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྣུམ་སོགས་ཟན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཆང་དྭངས་ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟུག་པ་འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི་ སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པའི་ཟན་དང་།ཆང་གི་དྭངས་མ་ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་དང་ལྡན་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དར་བ་བུ་རམ་ཆང་། །རང་སྐྱུར་ཆང་དྭངས་ལན་ཚྭར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྟུག་པ་འགགས་པས་དར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལན་ཚྭ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་ བྱའོ།།ཟས་མངར་མར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས། །བརྔོས་པའི་ཀ་རཉྩའི་ལོ་མ། །སྟེང་དུ་ཕྱེ་བཏབ་བྱིན་གྱུར་ན། །རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་དུ་ཀ་རཉྫའི་ལོ་མ་མར་དང་བརྔོས་པ་ལ་ཕྱེ་བཏབ་པ་བྱིན་ན་ཡང་རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་ པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བཅའ་སྒ་བུ་རམ་བཅས་པའམ། །པ་ཏ་བུ་རམ་མར་ལན་ཚྭ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྟུག་པ་འགགས་པས་བཅའ་སྒ་དང་བུ་རམ་དུ་བཅས་པའམ། ཡང་ན་པ་ཏ་ལ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །བ་གཅིན་ལ་སྦངས་ཨ་རུ་ར། །བུ་རམ་བཅས་ པ་བྱིན་པའང་རུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་བ་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྦངས་པ་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། རུ་ར་ནི་ཉིས་བརྒྱ་གཅིན། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གཅིན་དུའི་བར། །བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་དག་།གཉིས་གཉིས་ཟོས་ན་བད་ཀན་གྱི། །གཞང་འབྲུམ་ མཛེ་དང་འོར་ནད་དང་།།སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་གཅིན་སྙི་འབུ། །རྨེན་བུ་ཤུ་བས་ཁྱབ་ཚོ་ཆེས། །སྐྱ་རྦབ་རླུང་འཁྱིལ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་རྡོག་མ་ཉིས་བརྒྱ་བ་གཅིན་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་གཅིན་དེ་དུ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་ པའི་འོ་མ་ཨ་རུ་ར་གཉིས་གཉིས་ཉིན་རེ་ཟོས་ན་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

将克如楚特的根皮磨成糊状涂抹瓶子，在其中放入牛奶或酪浆，待其发酵后饮用可以治疗成熟的痔疮。
对于嘎布拉根、诃子、列特、五辛等，也应当按照这个方法使用。
把巴塔、哈提、胡椒、舒提、五根、嘉耶玛、孜然、苏比拉的茎磨成粉末调配。酸果、酥油、芝麻油、肉汤、肉汁等做成汤。
这些药材与酥油、水一起煎煮也能生热。
这个方法是为了使大便通畅，下面将讲述大便阻塞的治疗方法。
将含有油脂等的食物与澄清的酒加入盐后饮用。
或者将酪浆、糖蜜酒、发酵酒、澄清酒与盐调配。
用甜食、酥油和芝麻油炒制的卡兰加树叶，上面撒上面粉服用，可以治疗由风引起的大便阻塞。
生姜配糖蜜，或者巴塔配糖蜜、酥油和盐。
用牛尿浸泡的诃子配糖蜜服用也可以。
二百颗诃子用十六升牛尿煎煮至尿干，加入蜂蜜，每次服用两颗，可以治疗痰引起的痔疮、麻风病、肿瘤病、瘤、水肿、尿糖、淋巴结肿大、疥疮、浮肿、风胀等疾病。

། ཟ་སྲིང་གི་རྩ་བ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ར་གཅིན་སྦྱར་འཐུང་ཞིང་། །བུ་རམ་བརྟ་ཀ་ཟོས་ན། །གཞང་འབྲུམ་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཟ་སྲིང་གི་བརྟ་ སྲིང་གི་ཞེས་བྱ་བར་ཐུག་གི་གཅིན་འདྲ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྩ་བ་ལྡེ་གུར་བཏགས་པར་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ཤིང་བུ་རམ་དང་བརྟ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོད་མ་ཟོས་ན་གཞང་འབྲུམ་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།དུར་བྱིད་འབྲས་བུ་གསུམ་ཁུར་སྦྱར། །ཡང་ན་དར་བ་ཨ་རུ་རའམ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཡང་ན་དུར་བྱིད་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་དར་བའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་བཅས་ཨ་རུ་ར། །མར་དང་བརྔོས་པའི་བུ་རམ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་ བརྔོས་པའི་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་ཡང་རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དུར་བྱིད་དན་དར་བཅས། །ཟོས་ན་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུར་བྱིད་དང་དན་དར་བཅས་པ་ཟོས་ན་ཡང་རྟུག་པ་འགགས་པ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞང་ན་ གནས་པའི་ནད་བསལ་ན།།གཞང་འབྲུམ་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའི་ནད་རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ཞིང་བཅོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་མེད་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ཟི་ར་དང་། །བཅའ་སྒ་བུ་རམ་ལ་ལ་ཕུད། ། པ་ཏ་དང་སྦྱར་དར་བ་ནི། །རླུང་གིས་རྟུག་འགགས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དར་བ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒུན་ཆང་ཡང་ན་བུ་རམ་ཆང་། །བཅའ་སྒ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་སྦྱར། །ཡང་ན་ཆང་ནི པ་ཏ་དང་།།སྤ་འབྲས་ཁ་རུ་ཚར་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒུན་ཆང་ངམ། བུ་རམ་ཆང་གང་ཡང་རུང་བ་བཅའ་སྒ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བླུད་པའམ། ཡང་ན་ཆང་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་ནི་བཅུ་བཅུས་ བསྐྱེད།།ཏིལ་ནི་སྲང་ཕྱེད་བཏགས་གྱུར་པ། །འོ་མ་བཅས་འཐུངས་ལུས་སྟོབས་དང་། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་རྡོག་མ་བཅུ་བཅུས་བསྐྱེད་པའི་ཏིལ་ནག་པོ་དྲུག་པ་སྲང་ཕྱེད་བཏགས་པ་དེ་པི་པི་ལིང་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོ་མ་དཀྲུགས་ཏེ་འཐུངས་ན་ལུས་ཀྱི་ ཉམས་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ་པི་པི་ལིང་བཅུ་དང་། ཏིལ་སྲང་ཕྱེད་བཏགས་པའི་འོ་མ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཉིན་རེ་ཞིང་པི་པི་ལིང་བཅུ་བཅུ་དང་། ཏིལ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་ལ། ཞག་བཅུའི་བར་དུ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་མའི་ཚད་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚད་ནི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ནད་དང་། ལྟོ་སྲ་སྙི་དང་། ཉམས་སྟོབས་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་གཉིས་ལས་བརྟགས་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་བླུད་པར་བྱའོ། །བྱི་ཚེར་བ་དང་བིལ་བ་དང་། །ལ་ལ་ཕུད་དང་དོང་གྲ་རྣམས། །རེ་རེ་དང་སྦྱར་པ་ཏས་ཀྱང་། ། གཞང་འབྲུམ་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཐ་བྱི་ཚེར་བ་དང་བཅས་པའམ། བིལ་བ་དང་བཅས་པའམ། ལ་ལ་ཕུད་དང་བཅས་པ་དང་དོང་གྲ་སྦྱར་བ་སྟེ། རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ལ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གསུམ་གསུམ་མམ་བཞི་ཆར་ཡང་སྦྱར་བའི་པ་ཏས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于阿扎姐的根，将其磨成粉末与尿液混合饮用，并食用糖和巴塔卡蔬菜，能迅速消除痔疮。阿扎姐，即类似凝乳尿液的药物的根部，将其磨成粉末与尿液混合饮用，并食用糖和名为巴塔卡的蔬菜，能迅速消除痔疮。
杜比德果实与三果煎汤混合，或者将酸奶与诃子混合。也就是说，将杜比德和三果煮成汤后混合饮用有效。或者在酸奶中加入诃子粉末服用也有效。
胡椒配诃子，以及用油炒过的糖。也就是说，胡椒和诃子粉末配合油和炒制的糖一起食用，也能治疗大便秘结。
或者杜比德配酸奶，食用后能使排便顺畅。也就是说，食用杜比德和酸奶的混合物，也能使秘结的大便顺利排出。
如果治疗肛门处的疾病，痔疮就会消除。也就是说，如果治疗依附在肛门处的疾病如干燥的大便等，痔疮也会消失殆尽。
小豆汁、孜然、荜茇、糖、拉拉普德、巴塔与酸奶混合，能治疗因风引起的便秘。也就是说，含有小豆等的酸奶也能治疗因风引起的便秘。
葡萄酒或糖酒，配合荜茇和楝树，或者酒配巴塔、诃子和卡如查。也就是说，用葡萄酒或糖酒任何一种配合荜茇和枳得拉卡两味药服用，或者用酒配合巴塔等服用也有效。
胡椒每次增加十粒，芝麻半两磨碎，配合牛奶饮用，能增强体力和消化之火。也就是说，胡椒每次增加十粒，黑芝麻六分之一两磨碎，按照胡椒增加的方式搅拌牛奶饮用，能增强体力和消化之火。
第一天用十粒胡椒和半两磨碎的芝麻配合牛奶服用。此后每天各增加十粒胡椒和半两芝麻，持续十天配合牛奶服用。牛奶的用量要自行判断，这个用量并没有固定标准，要根据疾病、胃的强弱、体力、地域和季节来判断合适的用量。
蒺藜、木苹果、拉拉普德和冬瓜，分别与巴塔配合，都能治疗痔疮病。也就是说，巴塔配合蒺藜，或配合木苹果，或配合拉拉普德和冬瓜，要一一配合。'也'字的含义是，三种或四种一起配合的巴塔也能消除痔疮的疼痛等症状。

།ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་། ། རུ་རའི་ཤུན་བྲེ་ཕྱེད་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བྲེ་གང་དང་། །ཀ་པིད་ཏ་ནི་སྲང་བཅུ་དང་། །པི་ཤ་ལ་ནི་སྲང་ལྔ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་ཤིང་ཚ་ན་ལེ་ཤམ། །པི་པི་ལིང་དང་བྱི་དང་ག་།སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་ཚད་བྱས་ བསྐོལ།།བཞི་ཆ་ལུས་བཙགས་བུ་རམ་ནི། །སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་བཅུག་ནས་ནི། །ད་ཏ་ཀི་ནི་བྲེ་གང་བཅུག་།མར་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་ནས་ནི། །ཟླ་ཕྱེད་ནས་ནི་ཆང་སྙིང་འཐུངས། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཕོ་ནད་སྐྱ་རྦབ་མཛེ་དམུ་རྫིང་། །དབྱིག་དུག་རིམས་སྐྲན་མཆིན་ནད་ དང་།།སྙིང་ནད་སྐྲན་དང་གཅོང་ཆེན་དང་། །སློན་དང་སྲིན་བུའི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་། བ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་དྲོན་བཞིའི་ཚད་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ནི་ཆུ་སྲང་ཉིས་སྟོང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་རའི་ཤུན་པ་བྲེ་ཕྱེད་དེ་སྐམ་པོ་ཡིན་ན་ནི་སྲང་ བརྒྱད་བཅུག་ལ།རློན་པ་ཡིན་ན་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བྲེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྐམ་པོ་ཡིན་ན་ནི་བྲེ་ཕྱེད་དེ་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུག་ལ། རློན་པ་ཡིན་ན་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། ཚད་ནི་སྐམ་པོ་ཚད་ཡིན་གྱི། །རློན་དང་གཤེར་ ལ་ཉིས་འགྱུར་བྱ།།ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀ་པིད་ཏ་ནི་སྐམ་ཡང་རུང་། རློན་ཡང་རུང་སྟེ། སྲང་བཅུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་ཀ་པིད་ཏའི་ཕྱེད་སྲང་ལྔ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྔ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་བསྐོལ་ ལ་བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ནས་བུ་རམ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་གཞུག་གོ། །ད་ཏ་ཀི་ནི་བྲེ་གང་སྟེ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཅུག་ལ། སྔ་མར་བཅུག་པའི་སྣོད་དུ་བཅུག་ནས། ཆང་ཨ་རི་ས་ཏ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་འཐུངས་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་གཞང་འབྲུམ་ལ་ སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དན་ཏི། །རྩ་བཅུ་འབྲས་གསུམ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྲང་རེ་བསྐོལ་བ་བཞི་ཆ་ལུས། །བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ། །ཐམས་ཅད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལས། །རྗེས་མཐུན་ཅིག་ཤོས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དན་ ཏི་དང་།རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་རེ་རེ། ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། དེ་བཙགས་ནས་བསྒྲངས་ལ་དེའི་ནང་དུ་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་གཞན་དག་ནི་སྔར་གྱི་ཨ་རུ་རའི་ཆང་རྙིང་དང་ཚུལ་ འདྲ་བར་བྱ་སྟེ།དེས་ནད་ཏ་ཀི་ནི་བྲེ་གང་བཅུག་པ་དང་། མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་ལོན་ན་ས་བླུད་པ་སྟེ། དེས་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་བར་སྔ་མ་དང་། ཐུན་མོང་གི་ཨ་རུ་རའི་ཆང་རྙིང་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་ པ་སེལ་བར་བྱེད་ལ།འདི་ནི་མཐུན་པར་རྒྱུ་བའི་ཅིག་ཤོས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

在六十四升水中，阿如拉皮半升，訶子一升，诃频得十两，毗沙拉五两，生姜、肉桂、诺勒善、毕毕零、必栗迦各二两煮，剩四分之一后过滤，加入糖二百两，再加入达塔基一升，放入油器中，半月后饮用此酒精华。能生火力，能治痔疮、男科疾病、白癞、麻风、疮疖、金石毒、瘟疫、肿瘤、肝病、心病、肿块、重症、浮肿以及虫病。
解释如下：在六十四升水中，一巴哈等于四升，即二千四十八两水。其中加入干阿如拉皮半升即八两，若是湿的则加十六两。同样，一升訶子若是干的则加半升即十六两，若是湿的则加三十二两。如经中所说：'量以干品为准，湿品加倍使用。'诃频得无论干湿都加十两。毗沙拉加入诃频得的一半即五两。生姜等五味药各加二两。煮至剩四分之一后，用滤具过滤，加入糖二百两。加入达塔基一升即三十二两，放入先前盛油的容器中，待其变成阿利萨塔酒后饮用，能生火力并能治愈痔疮等疾病。
在十六升水中，檀香、十根药、三果、吉达拉各一两煮至四分之一，加入糖八两。其余都与前法相同，但能治疗相反的病症。解释如下：檀香、十根药、三果、吉达拉各一两，在十六升即一百二十八两水中煮至四分之一，过滤后冷却，加入糖八两。其他步骤与前述阿如拉陈酒相同，加入达塔基一升，放入油器中，半月后服用。它能生火力，治疗痔疮等疾病，与前述阿如拉陈酒的区别在于：前者能治顺行的风等病，而此方能治不顺行的相反病症。

།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དག་ཏུ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་བྲེ་གང་དང་། །དན་ཏི་པ་ཏ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རྣམ་རྒྱལ་དོང་གྲ་བ་ཤ་ཀ་།སྐྱུ་རུ་ར་ནི་ཁྱོར་རེ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པ་ དེའི་ནང་དུ།།ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་།གཞན་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར། །རྫ་མའི་སྣོད་ཀྱང་པྲི་ཡང་ཀུ། །པི་པི་ལིང་དང་དབྱི་མོ་དང་། །མར་དང་སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་བྲེ་གང་། ཞེས་བྱ་བ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དན་ཏི་ལ་སོགས་པ་ཁྱོར་རེ་ཞེས་བྱ་ བ་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ།དེའི་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། བཙགས་ལ་བསྒྲངས་ཏེ་ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱའོ། །འདིར་མ་སྨོས་པ་གཞན་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དན་ཏི་བྲེ་གང་གཞུག་པ་ནས། སྲིན་བུའི་ནད་འཇོམས་པའི་བར་ གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། རྫ་མའི་སྣོད་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་ཁྱད་པར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བདེ་བར་འབྱུང་ཕྱིར་ཟས་ཀྱི་སྔར། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་བཅས་མར་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་གཅིག་ཅིང་བདེ་ བར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་དུ་མར་དང་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།དབྱི་མོ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་བསྐོལ་མར། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བུ་རམ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དབྱི་མོ་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ནས་ཚིག་འཁུས་ པའི་ཐལ་བ་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་དག་རླུང་བདེ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔར་བླུད་པར་བྱའོ།།པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བར་བསྐོལ། །བུ་རམ་དོང་གྲ་ནས་ཚིག་འཁུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། མར་བསྐོལ་བའི་མར་བུ་རམ་ནས་ཚིག་འཁུས་ པའི་ཐལ་བའི་བར་གྱི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།པི་པི་ལིང་རྩ་པི་པི་ལིང་། །སེའུ་འབྲུ་འུ་སུ་དག་དང་མར། །བཞི་འགྱུར་ཞོ་དང་བསྐོལ་བས་ནི། །འཕྱེན་དང་བཤང་གཅི་འགགས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཞོ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་ གྱི་མར་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་འཕྱེན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།པ་ལ་ཤ་ཡི་ཐལ་བའི་ཆུ། །སུམ་འགྱུར་དང་ནི་མར་དུ་བསྐོལ། །དུག་མོ་ཡུངས་སོགས་ཕྱེ་མ་བཏབ། །དྲོད་སྐྱེད་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ལ་ཤའི་ཐལ་བའི་ཆུའི་དྭངས་ མ་གཟགས་པར་མར་གྱི་སུམ་འགྱུར་དང་བསྐོལ་ཞིང་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་གཞང་འབྲུམ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་ལྔ་དང་ཨ་རུ་ར། །ཡ་བཀྵ་ར་ལ་ལ་ཕུད། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ། །པ་ཏ་འུ་སུན་ལེ་ཤམ། ། བིལ་བ་ཞོ་དང་བཅས་པའི་མར། །བསྐོལ་བ་དེས་ནི་ཆུ་སོ་གཞང་། །འཁྲུ་ཞིང་གཞང་ནི་ཉམས་པ་དང་། །གཅིན་སྲི་འཛག་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། ཞོ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་བཅས་པའི་མར་དེས་ནི་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མྱུར་དུ་སེལ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

在十六升水中，一升蒺藜，丹提、巴塔、即得拉、胜利、冬瓜、婆沙卡，每种一勺煮沸。剩余四分之一后，加入八两白糖。其他如前配制。陶器容器也要涂抹普里央姑、胡椒、茴香、酥油和蜂蜜调制的膏药。
即一升蒺藜，也就是三十二两，丹提等每种二两，在十六升水中煮沸，剩余四分之一，过滤冷却后加入八两白糖。这里未提到的其他部分，应如前理解，从加入一升丹提到消除虫病为止，都如前所述。但与前面的区别在于，陶器容器涂抹普里央姑等膏药这一点不同而已。
为了顺利排便，饭前服用果实配合酥油，即在未进食前，服用酥油和酸果实、大酸果等配制的药物。
茴香、土茯苓煮制的酥油，配合炒麦灰和糖蜜。即茴香和土茯苓煮制的酥油，加入炒麦灰和糖蜜，为使风气顺利排出而提前服用。
用胡椒根煮制，糖蜜、冬瓜和炒麦灰。即为了顺利排出，将胡椒根和煮制的酥油、糖蜜、炒麦灰等药物配合服用。
胡椒根、胡椒、诃子、乌苏草和酥油，加入四倍的酸奶煮制，能消除呕吐和大小便阻塞。即将胡椒等制成膏状，与四倍于酥油的酸奶一起煮制的药油，能消除呕吐等症状。
巴拉夏树灰水，三倍量与酥油煮制，加入芥子等粉末，是生热和治疗痔疮的最佳药物。即将巴拉夏树灰水过滤后取清液，与三倍量的酥油煮制，并加入芥子等粉末煮制的药油，能极好地生热并治愈痔疮。
五辛香、诃子、硝石、萝卜、甘草、岩盐、巴塔、乌苏、列衫、木苹果配合酸奶的酥油，煮制后能治疗尿道、痔疮、腹泻、痔疮损伤、尿病和漏症。即五辛香等药物制成膏状，与四倍酸奶一起煮制的酥油，能快速治愈尿道等疾病。

།པ་ཏ་འུ་སུ་ལ་ལ་ཕུད། །ཚ་བ་ལྔ་དང་གཟེ་མ་དང་། །བིལ་བ་ཞོ་དང་ཙང་གི་རི། །ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བསྐོལ། །ལྟོ་སྦོས་གཅིན་ནི་སྲི་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་འཁྲུ་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ཕོ་བའི་ནད་རྣམས་དང་། །བད་ཀན་རླུང་ནི་འཇོམས་པར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། ཞོ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། ཙང་གི་རིའི་ཁུ་བའི་བཞི་འགྱུར་དང་། བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །རྨ་བྱ་བསྲེགས་པ་འུར་བྱ་ཡི། །ཤ་ཁུ་སྐྱུར་པོ་ལེགས་སྦྱར་བ། ། ཁྱིམ་བྱའམ་བྱེའུའི་ཤ་ཁུ་ནི། །འཕྱེན་དང་ཕྱི་ས་འགགས་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་གཡོས་སུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་འཕྱེན་དང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱ་སྣེའུ་དུར་བྱིད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དན་ཏི་བ་ལ་ཨམ་ལི་ཀ་།ལ་སོགས་ལོ་མ་གཞན་ཡང ནི།།བད་ཀན་རླུང་འཇོམས་ཚོད་མ་ནི། །ཡང་ཞིང་བཤང་བ་སླ་བར་བྱེད། །ཤིང་ཀུན་མར་དང་ཏིལ་མར་བརྔོས། །ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མ་བསྐོལ་བ་དང་། །འུ་སུ་དང་ནི་ཚ་བ་ལྔ། །བཏགས་པའི་ཕྱེ་དང་སེའུ་འབྲུའི་བཅུད། །འུ་སུའི་འདབ་མ་གཞོན་ནུ་དང་། །སྒེའུ་གཤེར་གཤགས་ པར་གྱུར་པ་དང་།།སྤོས་ཞིམ་ལེགས་བདུགས་དྲི་ཞིམ་བྱས། །ཟི་ར་ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅས། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་ཤས་ཆེར་བྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པའི་འདབ་མའི་ཚོད་མ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བད་ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ ཚོད་མ་ཡང་བ་དང་བཤང་བ་སླ་བར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཤིང་ཀུན་དང་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པ་བརྔོས་པ་ཞོའི་སྤྲིས་མར་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པ་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་དང་། ཚབ་ལྔ་པོ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བཅུད་དང་། འུ་སུའི་ལོ་མ་གཞོན་ ནུ་དང་བཅས་པའི་སྒེའུ་གཤེར་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཏུབས་ལ།སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོས་ལེགས་པར་བདུགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་ནུས་པར་བྱས་པ་ཟིར་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་བཏབ་ཅིང་ཁ་རུ་ཚ་ཤས་ཆེར་བྲོ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་འཕྱེན་དང་ཕྱིས་འགགས་པ་སེལ་ཏོ། །རླུང་ཤས་ཆེར་ རྩུབ་དྲོད་ཆུང་ལ།།སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་འབྲས་ཆན་ནི། །བ་ལང་གོ་ཏ་རྔ་མོ་རའི། །ཤ་ཁུ་ཚོད་ལྟར་གཡོས་པ་དང་། །མཆོག་ཏུ་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་།རྟུག་སྐམ་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་གྱི་ཆན་དང་། ཚོད་ མ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་།བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོད་མ་ལྟར་གཡོས་པ་དང་། ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ཤའི་ཤ་ཁུ་ཚོད་མའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆང་དང་བུར་ཆང་ཁ་རའི་ཆང་། །རྒུན་ཆང་དར་བ་རྩབ་མོ་དང་། །ཆང་རྙིང་ དང་ནི་ཞོག་ཆུ།།ཡང་ན་ཆུ་ཉུང་བསྐོལ་བའམ། །འུ་སུ་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བའམ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཟས་ཀྱི་ཐོག་མའམ་བར་དག་ཏུ། །རླུང་གི་རྟུག་སྐམ་སེལ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་ཆང་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་ པའི་རྟུག་སྐམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

帕塔乌苏拉拉菩提，五辛香和芝麻，毕尔瓦酸奶和藏红花，熬煮四倍于油的汁液。腹胀尿闭结，常泻和痔疮，痔疮胃病诸症，以及能降伏痰风。即用帕塔等药制成的药膏，以及四倍的酸奶油，四倍的藏红花汁，熬煮的药油能降伏腹胀等病。
孔雀烧烤野鸡肉，汤汁酸味调配好，家鸡或雀鸟肉汤，用于便秘闭结时。即孔雀等肉汤煮熟后用于便秘和大便闭结。
印度芦荟、杜尔比德、契特拉卡、丹提瓦拉、阿姆利卡等其他叶子，能降伏痰风的蔬菜，轻盈且易于排便。辛香料与油和芝麻油炒，酸奶凝乳煮沸，乌苏和五辛香，研磨成粉与野果汁，乌苏嫩叶，切碎的生姜，熏以香料芳香，茴香那勒山姆俱全，多加盐味可口。
即印度芦荟等叶子的蔬菜，以及其他能降伏痰风的轻盈易于排便的蔬菜。这些与辛香料、油、芝麻油一起炒制，在酸奶凝乳中煮沸，加入乌苏果实和五辛香粉，以及野果汁、乌苏嫩叶，切碎的生姜，用香料熏制使其芳香悦意，加入茴香等调味，多加盐调味，这也能治疗便秘和大便闭结。
风性偏粗热量小，沙露稻米饭，牛、山羊、骆驼肉，汤汁如菜般烹饪，尤其肉食者之肉，用于干便者。即对于痔疮风性偏大等症，应给予沙露稻米饭，如前所述的蔬菜，牛等肉汤与辛香料等，如菜般烹饪，特别是肉食动物的肉汤作为蔬菜用。
酒和甘蔗酒糖酒，葡萄酒发酵酸味，陈酒和酸奶水，或者少水煮沸，或煮乌苏和姜，或煮甘达卡利。饭前或饭中，用于治疗风性干便。即饮用酒等，这能治疗由风引起的干便。

།རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྟུག་སྐམ་རྣམས། །བདེ་བར་འབྱུང་ཞིང་དྲི་མ་སྦྱང་། །གཞང་ཁར་གཞང་འབྲུམ་ཞི་འགྱུར་ཞིང་། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་རྟུག་སྐམ་རྣམས་ སྨན་དེ་དག་གིས་སེལ་ཞིང་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱས་ལ།དྲི་མ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ན་གཞང་ཁར་འབྱུང་བའི་གཞང་འབྲུམ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་འགྱུར་ལ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྟུག་སྐམ་གྱིས་ནི་གཟིར་བ་དང་། །གང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཁོང་རྩུབ་དང་། །རླུང་ འཁྱིལ་གཟེར་གྱིས་ཉེན་གང་དག་།དེ་ལ་འཇམ་རྩི་བྱ་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ཅན་གང་རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང་འཕྱེན་དང་བཤང་གཅི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །པི པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ།།བིལ་བ་ཤུ་ཏི་ཤིང་མངར་དང་། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཟུར་པ་མ་ནུ་ཐང་ཤིང་རྣམས། །བཏགས་ཏེ་ཏིལ་མར་ལ་བཙོས་ཤིང་། །འོ་མ་ཏིལ་མར་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་།གཞང་འབྲུམ་རླུང་གིས་འཁྱིལ་བ་ལ། །འཇམ་རྩི་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། ། གཞང་བྱུང་བ་དང་གཟེར་བ་དང་། །གཅིན་སྲི་འཁྲོག་ཅིང་འཁྲུ་བ་དང་། །བརླ་རྐེད་རྒྱབ་ན་ཉམ་ཆུང་དང་། །ལྟོ་སྦོས་ཆུ་སོ་བརྟེན་པ་དང་། །བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་དང་གཞང་སྐྲང་དང་། །རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་། །གང་ཞིག་མང་དུ་འབྱུང་འདོད་པ། །དེ་དག་འཇམ་རྩིས་སེལ བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་དེ་ཡང་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་སྙོམས་སུ་བྱས་པ་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ན། གཞང་འབྲུམ་གྱི་རླུང་འཕྱེན་ ཞེས་བྱ་བའི་འཁྱིལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཞིང་།གཞང་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརླ་དང་རྐེད་པ་དང་རྒྱབ་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་ནུས་པ་ཞན་པའོ། །ལྟོ་སྦོས་པ་ནི་རྐྱལ་བ་བུས་པ་ལྟར་རྒྱས་པ་སྟེ་ཡང་ཆུ་སོ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའོ། །བེའུ་ སྣབས་སུ་འཁྲུ་བ་ནི་འབྲུམ་སྨིན་པ་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའོ།།རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་རྟུག་པ་འགགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་བའོ། །མང་དུ་འབྱུང་འདོད་པའི་བཤང་བ་ནི་མང་དུ་འབྱུང་འདོད་ཅིང་མང་དུ་བཤང་བའོ། །ཡང་ན་མས་གཏོང་བཀྲུ་ སྨན་དྲག་།རྩ་བ་ལྔ་དང་འོ་མར་བཅས། །བ་གཅིན་ཏིལ་མར་ལན་ཚྭ་དང་། །སོན་ཆ་ལ་སོགས་ལྡེ་གུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་ལྔ་ལས་སྦྱར་བ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཞིང་ཏིལ མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བཅུག་པ་ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་ནས།པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་གཏང་བར་བྱའོ།

对于风、胆和痰引起的干燥大便，能够使其顺利排出并清净污垢。能够平息肛门处的痔疮，并且能够生起消化之火。这是说，由于这些药物能够祛除风、胆和痰引起的干燥大便，使其顺利排出，清净污垢，因此能够平息和消除肛门处生起的痔疮，并且能够增长和生起胃部的消化之火。
对于干燥大便所困扰，以及极度便秘，和被风盘绕疼痛所困扰的人，对他们推荐使用灌肠疗法。这是说，对于患有痔疮，被干燥大便等疾病所困扰，以及大小便阻塞等疾病的患者，推荐使用温和灌肠疗法。
胡椒、五味子、木苹果、生姜、甘草、白芷、土茯苓、荜茇、芦根、马兜铃根等，将这些研磨后用芝麻油煎煮，加入双倍的牛奶和芝麻油。对于痔疮引起的风盘绕，这种灌肠疗法被誉为最佳。
对于痔疮出血、疼痛、小便不利、腹泻、腿部腰部背部虚弱、腹胀、水肿、脓血便、痔疮肿胀、风引起的大便阻塞，以及想要多次排便的人，这些都可以通过灌肠疗法来治愈。
这种灌肠疗法是将胡椒等药材等量研磨成膏，加入双倍的牛奶和双倍的水，按照正确方法煎煮的芝麻油进行灌肠，对于痔疮引起的风胀被誉为最佳，并且能够治愈痔疮出血等疾病。腿部、腰部和背部虚弱是指体力衰弱。腹胀是指像吹起的皮囊一样鼓起，并且伴有水肿。脓血便是指排出像熟透的脓液一样的物质。风引起的大便阻塞是指被风引起的大便阻塞疾病所困扰。多次想要排便是指频繁想要排便并且多次排便。
或者使用强力通便灌肠药，五种根药加牛奶，牛尿、芝麻油、盐和五味子等制成膏剂灌注。这是说，或者使用强力通便灌肠药，即称为'如哈'的由五种根药配制，加入牛奶、牛尿混合，加入芝麻油等油脂，加入盐和五味子等药物制成的膏剂进行灌注。

།དེ་ནས་གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་འཛག་པ། །རླུང་ངམ་བད་ཀན་དང་འབྲེལ་བ། །བརྟགས་ནས་དེ་ལ་སྣུམ་པ་དང་། །རྩུབ་དང་བསིལ་བ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ནི། སྐམ་པོ་དང་རློན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཞང་འབྲུམ་སྐམ་པོའི་གསོ་བ་བཤད་ཟིན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རློན་པ་ཁྲག་འཛག་པའི་གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་གསོ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ནས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲག་གི་གཞང་འབྲུམ་ལ་ནི་རླུང་ངམ་བད་ཀན་གང་དང་འབྲེལ་པ་བརྟགས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གཞང་འབྲུམ་དེ་རླུང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་སྣུམ་པ་དང་བསིལ་བས་གསོ་བར་བྱ་ལ། བད་ཀན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་རྩུབ་པ་དང་བསིལ་བས་ གསོ་བར་བྱ་སྟེ།འདིར་བྲོ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་མི་བྱ་སྟེ། མཁྲིས་པ་དང་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རླུང་དང་རྗེས་འབྲེལ་བ། །བཤང་བ་གནག་ཅིང་སྲ་ལ་རྩུབ། །རླུང་ནི་ཐུར་དུ་འབྱུང་མི་བྱེད། །རྐེད་པ་བརླ་དང་གཞང་ཁར་གཟེར། །རྩུབ་བའི་རྒྱུར་ནི་གྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་ལ་རླུང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་དེ་ཤས་ཆེ་བའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་གལ་ཏེ་བཤང་བ་གནག་པ་དང་། སྲ་བ་དང་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། འཕྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྐེད་པ་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། གལ་ཏེ་རྩུབ་པའི་རང་བཞིན་ལས་དེ་དག་ རྒྱུར་གྱུར་ན།དེ་ནི་རླུང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་རྗེས་འབྲེལ་བཤང་བ་སླ། །སྐྱ་ཞིང་སེར་ལ་ལྕི་ཞིང་སྣུམ། །སྤྱི་བག་གཞང་ཁ་ཚོར་བ་ཆུང་། །རྒྱུ་ནི་སྣུམ་ལྕི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་དེ་གལ་ཏེ་བད་ཀན་ དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་བཤང་བ་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གཞང་ཁ་ཚོར་བ་བེམ་བེམ་པོར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སྣུམ་པ་ལྕི་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཁྲག་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་བརྟགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མཚན་ཉིད་འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ ཀྱི།རང་རང་གི་ཁྲག་གི་མཚན་ཉིད་གཏར་ག་གདབ་པའི་ཆོ་ག་ལས། གནག་དང་དམར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནད་ཁྲག་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། །ཉམས་ སྟོབས་ཇི་བཞིན་སྨྱུང་བ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ནད་ཁྲག་དག་ནི་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་དང་། དེ་བསལ་ཞིང་གདོན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ནད་ཁྲག་ནག་པོར་བྱུང་། །དེ་སྲིད་ཁྲག་འཛག་གཅད་ མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ཇི་སྲིད་ཁྲག་དེ་ནད་ཁྲག་རྙོག་པ་ཅན་ནག་པོར་བྱུང་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཁྲག་འཛག་པ་དེ་བཅད་ཅིང་འཕྲལ་དུ་དགག་པར་མི་བྱ་བར་གཟག་པར་བྱའོ། །ནད་ནི་སྨིན་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཁྲག་ནི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཕན་ཆད་ ནི་ཁ་བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཁྲག་མི་བཅད་པའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་སྨིན་ཞིང་མ་ཞུ་བ་དེ་སྨིན་ཞིང་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲག་གཅད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བཅད་པར་དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཕན་ཆད་སྨན་ཁ་བས་ནད་པ་དེ་གསོ་བར་ བྱའོ།

然后对于痔疮出血，伴随风或痰，观察后，应当使用油性的，粗糙的和凉性的药物进行治疗。
对于这段文字的解释：'然后'是表示另一种情况的意思。痔疮病有干性和湿性两种区别，在讲完了干性痔疮的治疗之后，接着要治疗湿性出血的血性痔疮，所以说'然后'。
对于血性痔疮，要观察是与风还是与痰相关，之后如果痔疮与风相关，就用油性和凉性药物治疗；如果与痰相关，就用粗糙和凉性药物治疗。
这里不要使用任何味道的药物，因为总是与胆相关。
对于与风相关的症状：大便黑色、坚硬而粗糙，下行风气不通畅，腰部、大腿和肛门疼痛，这是由粗糙性引起的。
对于这些症状的解释：如果与风相关且风气偏重的痔疮，会出现大便黑色、坚硬和粗糙，下行风气不通畅，腰部疼痛等症状，如果是由粗糙性引起这些症状，就应该知道这是与风相关的。
与痰相关的症状：大便松软，色白偏黄，沉重而油腻，整体肛门感觉迟钝，原因是油腻和沉重。
如果血性痔疮与痰相关，就会有大便松软等症状，肛门感觉麻木，同样要知道这是由油腻沉重引起的。
还要根据本身血液的特征来观察。
不仅要观察这些血液特征，还要根据放血疗法中所说的'黑色和红色'等内容的方法，来观察和了解与风和痰相关的特征。
要清除病血，根据病人的体力状况进行禁食。
对于由风等引起的病血，要根据病人的体力状况进行禁食，并努力清除病血。
只要病血呈黑色流出，就不要止血。
在病血浑浊发黑流出期间，不要止住出血，应该让它流出。
为了使病情成熟，为了生发体内暖性，为了止血，此后要服用苦味药物。
这样不止血之后，为了使病情成熟，消化不消化的，为了生发体内暖性和增强体力，要进行止血，到了适合止血的时候，要用苦味药物治疗病人。

།གང་ཞིག་ནད་ཀྱིས་སྟོབས་ཟད་པ། །ཁྲག་ནི་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ལ། །བཏུང་དང་བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་རུ། །རིགས་པས་སྣུམ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ནད་གང་ཞིག་གིས་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ། རླུང་གི་ཤས་ཚེ་ཞིང་འདར་བར་གྱུར་ པའི་ཁྲག་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་ཅི་རིགས་པར་སྣུམ་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།གང་ཞིག་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པའི་ཁྲག་།ཚ་བའི་དུས་སུ་འབྱུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་གཅད་པར་བྱ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ནད་གང་ཞིག་ ཚ་བའི་དུས་སོ་གའི་ཚེ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཁོ་ནར་གཅད་ཅིང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ན་གཅད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་བཅས་ཁྲག་བཅའ་སྒ་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་བསྐོལ་བ་བླུད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་ནད་ལ་ནི་བཅའ་སྒ་དང་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྩ་མཁྲིས་བཅའ་སྒ་དང་། །བྱི་ཚེར་ཙནྡན་དམར་པོའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་རྩ་མཁྲིས་བྱ་བ་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བླུད་ན ཡང་ཕན་ནོ།།སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ནིམ་པའམ་སེའུ་འབྲུའི་ཤུན་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་ནད་དེ་ལ་སྐྱེར་པའི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་སྨན་བླུད་པའམ། སེའུ་འབྲུའི་ཤུན་པ་འབའ་ཞིག་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དུག་མོ་ ཡུངས་ཤུན་འབྲས་བུ་དང་།།བོང་ང་སྦྲང་རྩི་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཡང་ན་ཨ་པ་མརྒ་ཡི། །ལྡེ་གུ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་། དེའི་ས་བོན་ཨིནྡྲ་ཡ་བ་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ་སྟེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འབྲས་བཀྲུས་ པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཨ་པ་མརྒའི་ལྡེ་གུ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དེ་ཉིད་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་པ་རློན། །སྲང་བརྒྱ་ཆར་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཤུན་ཕྲགས་ཁུ་བ་བཙགས་པ་རུ། །བཙོད་དང་མོ་ཙ་པྲི་ཡང་ཀུའི། །ཁུ་བ་སྲང་རེ་དག་དང་ནི། ། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཅུག་།དེ་ནས་གཟར་བུར་ཆགས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །ཐུག་པ་ཐུག་སླའི་འོ་ཐུག་གམ། །ར་འམ་བ་ཡི་འོ་མ་འམ། །མེ་སྟོབས་ཇི་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། །ལྡེ་གུ་འདིས་ནི་ཁྲག་གི་ནི། །ཚད་འཁྲུག་ཞང་འབྲུམ་སེལ་བྱེད་ཅིང་། ། ཁྲག་མཁྲིས་ནད་ནི་སྟོབས་ལྡན་པ། །སྟེང་ངམ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་པ་རློན་པ་སྲང་བརྒྱ་ཆར་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། འདིར་བསྐོལ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྨོས་པ་ན་སྨན་གྱི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ། ཤུན་པ་ཇི་སྲིད ལེགས་པར་འཁུས་ཤིང་ཁུ་བ་མེད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ།ཁུ་བ་དེ་བཙགས་པའི་ནང་དུ་བཙོད་ཅེས་བྱ་བ་ས་མང་ག་ལ་སོགས་པ་སྨན་གསུམ་པོ་སྲང་རེ་རེ་བཅུག་ལ། བཙོད་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ཆ་མཉམ་པའི་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་གཞུག་བར་བྱའོ། །དེ་ ཡང་བཙགས་ལ་གཟར་བུར་ཆགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ་ལྡེ་གུ་དེ་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚད་དུ་བྱིན་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ལྡེ་གུ་འདིས་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དང་། ཁྲག་གི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་ལ། ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་རྒྱས་ཤིང་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་སྟེང་ངམ་འོག་ནས་འབྱུང་ཞིང་འཛག་པ་དག་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

对于那些因病而体力衰竭，血中风气偏重者，应当依理在饮品、涂敷和软膏中加入油脂。即对于因血病而使病人体力衰竭，或因风气偏重而出现颤抖的出血症状，应当在饮品等中适当加入油脂来治疗。
对于胆热旺盛的血症，在炎热季节发作时，应当单纯地止血，而非由风和痰引起的血症。即对于在炎热季节发生的血症，如果确定是单一的，就应当止血，如果不是由风和痰引起的，就应当止血。
对于伴有痰的血症，应服用荜茇和芥子皮煎剂。即对于伴有痰的血症，应服用荜茇和芥子皮煎煮的药液。
或者用根性胆药、荜茇和蒺藜、赤檀香。即对于该病，也可服用根性胆药，如楝树等药物煎煮的药液也有效。
或用棘皮、布谢则、楝树或酸枣皮煎煮服用。即对于伴有痰的血症，可服用棘皮等煎煮的药液，或单独服用酸枣皮也有效。
芥子皮、果实、白附子、蜂蜜、棘树糖，或者土荆芥的糊剂与米汤调和服用。即芥子树皮、其种子因陀耶婆、白附子、蜂蜜和棘树糖，这些全部与洗米水调和服用。或者用土荆芥的糊剂与同样的米汤调和服用。
取新鲜芥子皮一百两，在雨水中煎煮。将皮层的汁液过滤后，加入红花、摩遮、补骨脂各一两的汁液，以及芥子粉。然后煎煮成糊状后服用，可配合易消化的粥汤，或羊奶、牛奶，根据火力大小服用。这种糊剂能治疗血热紊乱、痔疮，以及能治愈强烈的血胆病，无论是从上部还是下部出血都能治愈。即取新鲜芥子皮一百两在雨水中煎煮，这里未说明具体煎煮方法时，应在十六倍量的水中煎煮。直到皮完全煎出汁液为止，将汁液过滤后加入红花等三味药各一两，再加入与这三味药等量的芥子粉。再次过滤后煎煮成糊状，根据火力大小服用，之后喝粥。这种糊剂能治疗血热腹泻、血痔，以及能治愈严重的血胆病，无论是从上部还是下部出血都能治愈。

།དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་སྲང་བརྒྱད་ཆུ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལས། །དེར་ནི་ཚ་གསུམ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །སེང་ཕྲོམ་གཉིས་དང་མོན་ཆ་ར། །སེའུ་འབྲུ་གཞོན་ནུའི་ཤུན་ཕྲགས་དང་། །བིལ་བ་གཞོན་ ནུ་གླ་སྒང་དང་།།བཙོད་དང་ད་ཏ་ཀིའི་འབྲས་བུ། །སྲང་ནི་རེ་རེ་བཏགས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་གཞུག་པར་བྱ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་སྲང་བཅུ་དང་། །ཞུན་མར་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དང་། །བུ་རམ་སྲང་ནི་སུམ་ཅུ་གཞུག་།བསྐོལ་ལ་གཟར་བུར་ཆགས་པ་དང་། །འབྲུ་ནང་ཟླ་ཕྱེད་བཅུག་སྟེ་ བལྡག་།གཞང་འབྲུམ་ཀུན་དང་ཕོ་བའི་ནད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་ལས་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ དེ་བཞིན་དུ་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་སྲང་བཅུ་དང་།མར་སྲང་ཉི་ཤུ་དང་། བུ་རམ་སྲང་སུམ་ཅུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བ་ལ་གཟར་བུར་ཆགས་པའི་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་། རྡུལ་གྱིས་མ་གོས་པའི་འབྲས་ལ་སོགས་པ་འབྲུའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་བཞག་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྡེ་གུ་དེ་བརྡག་ཅིང་ཟོས་ན་ གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཀུན་དང་ཕོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སེང་ཕྲོམ་མོ་ཙ་ར་ས་ཏིལ། །བཙོད་དང་ཙནྡན་ཨུཏྤ་ལ། །ར་ཡི་འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད། །དེ་ཉིད་དང་ནི་འབྲས་ཆན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་གཞང་འབྲུམ་ལ་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཙོས་པའི་རའི་འོ་མ་བླུད་ ཅིང་འོ་མ་དེ་ཉིད་དང་འབྲས་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་ཤུན་པ་བྱི་ཚེར་བ། །འོ་མ་དཱུར་བ་པ་ཡ་སྱ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་ཆུའམ། །ར་ཡི་འོ་མར་སྦྱར་བ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་རའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་བཙོད་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཤ་མ་ལིའི་ཤུན་དུག་མོ་ཡུངས། །ཙནྡན་ཤིང་མངར་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ནཱ་ག་གེ་སར་འབྲས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལ་ལ ཕུད་དང་དུག་མོ་ཡུངས།།པ་ཏ་བཅའ་སྒ་སྐྱེར་ཁཎྜའི། །ཕྱེ་མ་གཟེར་དང་བཅས་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁྲག་གི་གཞང་འབྲུམ་གཟེར་དང་བཅས་པ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཁྲག་ནི་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་པ་ཡ་སྱ། །གཉིས་ དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་དྲག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་པ་ཡ་སྱ་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར་བྱིན་ན་བསྔགས་སོ། །ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་ད་ཏ་ཀི་།དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་འབྲས་བུ་དང་། །ུཏྤལ་པདྨ་གེ་སར་མར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ཁྲག་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡ་བཀྵ་ར་སེའུ་འབྲུའི་བཅུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཡ་བཀྵ་ར་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། སེ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་དེ་ལ་ཕན་ནོ། །ཁ་ར་པདྨའི་གེ་སར་ དང་།།མར་སར་སྦྱར་བ་ཏིལ་བཅས་པའམ། །མར་སར་སྦྱར་བས་ཁྲག་ལས་ནི། །གྱུར་བའི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཁ་ར་དང་པདྨའི་གེ་སར་དང་མར་སར་སྦྱར་བས་ཁྲག་གི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བ་ཟོས་པས་སེལ་ བར་འགྱུར་རོ།།ར་ཡི་མར་སར་འོ་མ་དང་། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁྲག་དང་། །རྒྱ་སྣེའུ་ཁུ་བར་བཅས་ཤ་ཁུ། །ཅུང་ཟད་སྐྱུར་དང་སྐྱུར་མེད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་མར་སར་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

取毒芥壳八两，水十六升煮至八分之一。在其中加入三辛、诃子、
两种诃子和芒硝、青稞、嫩芽皮屑、
幼木榴和没药、蓝靛和达塔基果实，
各一两研磨成膏剂。
毒芥壳十两、酥油二十两、糖三十两加入，煮至凝固成膏剂，
放入未受尘污的谷物中半月，然后服用此膏剂，
能治疗一切痔疮和胃病、咳嗽、呼吸不畅。
即取毒芥壳八十两放入十六升水中煮，剩余八分之一，在其汤中加入三辛等各一两研磨成膏。同样，取毒芥壳十两、酥油二十两、糖三十两加入煮制，凝固成膏剂后，放入未受污染的谷物中半月，之后服用此膏剂，能治疗一切痔疮和胃病等。
诃子、芒硝、芝麻、蓝靛、檀香、青莲，
与羊奶调和服用，
并以此和米饭一同食用。
即对血痔，以诃子等煮羊奶服用，并以此奶和米饭同食。
甘草皮、蒺藜、
牛奶、茅草、帕雅斯亚，
加白糖和蜂蜜用水或
羊奶调和饮用。
即甘草等加白糖和蜂蜜用水调和，或用羊奶调和服用。
诃子、蓝靛和布谢尔则、
木棉皮、毒芥、
檀香、甘草、布谢尔则、
龙花用米汤服。
即对此，以诃子等药与米汤调和服用。
拉拉普德和毒芥、
巴塔、荜茇、诃子的
粉末对伴有疼痛者有效。
即对伴有疼痛的血痔，服用拉拉普德等粉末也有效。
对于大量出血，
以刺果和帕雅斯亚
二者煮制的酥油最佳。
即对痔疮大量出血，以刺果和帕雅斯亚二者的膏与煮制的酥油服用为佳。
或者诃子、达塔基、
毒芥壳、果实和
青莲、莲花蕊酥油。
即或以诃子等药煮制的酥油对大量出血有效。
碱和青稞精华。
即或以碱制成膏剂，和青稞汁四倍量煮制的酥油服用也对此有效。
白糖和莲花蕊
与酥油调和，加芝麻或
与酥油调和，能治疗
由血引起的痔疮。
即白糖和莲花蕊与酥油调和能治疗血痔，或加入芝麻油调和食用也能治愈。
羊酥油、牛奶和
旱地动物肉血和
芦苇汁及肉汤，
稍带酸味或无酸味。
即羊酥油等也能治疗疾病。

།དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཝ་ལ་སོགས་ པའི་རྒྱ་སྣེའུ་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱུར་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཁྲག་ལས་གྱུར་བའི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་ཏོ།།སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ཞོ་ཡི་སྤྲི། །དྲུག་ཅུ་བ་དང་ཆང་སར་དང་། །ཆང་གི་དྭངས་མ་སར་པ་ནི། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་ གི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་སྨན་གྱི་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།ཆང་སར་པ་ནི་ཤས་ཆེར་མ་ལངས་པ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་མངར་བའོ། །ཆང་གི་དྭངས་མ་ནི་ཆང་གཞོན་ནུ་ཤས་ཆེར་སྐྱུར་བར་མ་གྱུར་པའོ། །ཐུག་པ་ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་སོགས། །ཡང་ན་ཀུན་དོང་འབའ་ཞིག་གིས། །ཁྲག་རྒྱས་གྱུར་པ་སེལ་ བྱེད་དེ།།རླུང་ལས་གྱུར་པའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་པ་ཀུན་དོང་པ་ལན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། དེ་འབའ་ཞིག་བྱིན་ན་ཁྲག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་བའི་གཞང་འབྲུམ་དང་རླུང་ལས་གྱུར་བ་འཇོམས་བར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ཤས་ཆེ་གཞང་ འབྲུམ།།ཁྲག་འཛག་དྲག་ལས་འབྱུང་འགྱུར་བས། །དེ་བས་ལྷག་པར་དེ་ལ་ནི། །དེ་བསལ་བ་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཤས་ཆེར་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་གྱུར་བ་ལས། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་གཞང་འབྲུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེ་བས་ན་ལྷག་པར་ཡང་ གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དེ་ལ་རླུང་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པས་འབད་པར་བྱའོ།།ཁྲག་མཁྲིས་ཤས་ཆེ་བད་ཀན་དང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་བར་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ཞི་བྱ་ཕྱིར་རྣམ་ཀུན་དུ། །བསིལ་བའི་ཆོ་ག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་ དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ལ།བད་ཀན་དང་རླུང་གཉིས་ནི་ཤས་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པར་མཐོང་ན། དེ་ལ་མ་སྨིན་པའི་སྐབས་སུ་ཁྲག་མཁྲིས་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསིལ་བའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་སྤྱད་པར་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེས་ཀྱང་མ་ཞི་ན། །དེ་ཚེ་སྣུམ་དང་དྲོ་བས་བརྟ། །ཤ་ཁུ་དྲོ་འཇམ་ཞུན་མར་ནི། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བའི་སྨན་དང་ཟས་ཀྱིས་བརྟ་བར་ བྱ་ཞིང་།ཤ་ཁུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བླུད་པ་དང་། ཞུན་མར་ཡང་ཁྲག་འབྱུང་བའི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བཏང་ཞིང་བརྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་མར་དང་ནི། །འོ་མ་དྲོ་འཇམ་བླུད་པའང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་ལ་ཏིལ་མར་རམ་འོ་མ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་ བྱས་པ་ཅི་འདོད་པར་བླུད་པ་ཡང་ཕན་ནོ།

同样，陆地动物狐狸等的肉汤略带酸味，也能治疗血性痔疮。
'稻谷根尖和酸奶油，六十天陈酿新酒和，新鲜酒的清澈液体，是血性痔疮的最佳药物。'这是说，稻谷根尖等是血性痔疮的最佳或主要药物。新鲜酒是指尚未完全发酵的、大多带甜味的酒。酒的清澈液体是指尚未变酸的新酒。
'汤、肉汤、肉汁等，或者单独用葱，能治疗血性肿胀，也可用于治疗风性痔疮。'这是说，大葱（也叫葱头）与汤等配合服用，或单独服用，都能治疗严重的血性痔疮和风性痔疮。
'大多数风性较重的痔疮，是由于剧烈出血而产生，因此对于这种情况，应当特别努力消除它。'这是说，由于大量出血而引起风性较重的痔疮，因此医生应当特别努力消除这种痔疮病中的风。
'如果发现血胆较重，痰和风较重时，为了平息它，应当在各方面采用清凉疗法。'这是说，当发现血性痔疮中血和胆两者非常重且有力，而痰和风两者较轻且力弱时，在未成熟阶段，为了平息血和胆，应当在所有方面采用清凉疗法。
'如果这样仍未平息，那时应用油和温热调理。温和的肉汤和酥油，应当首先配用。'这是说，即使这样治疗，血和胆仍未平息，之后应当用油性和温热的药物、食物调理，稍微服用肉汤，在出血最初时就应当服用和调理酥油。
'对此，温和的芝麻油、酥油和牛奶也受推崇。'这是说，对这种病人服用温和的芝麻油或牛奶都有益处。

།བྱི་ཚེར་ཀུ་ཤ་འཇག་མའི་རྩ། །ཤལ་མ་ལི་ཡི་མེ་ཏོག་དང་། །ུ་དུམ་བཱ་ར་ནྱ་གྲོ་དྷ། ། ཤྭདྠ་ཡི་མྱུ་གུ་སྲང་། །གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་གསུམ་དང་ནི། །འོ་མ་བྲེ་གང་ནང་དུ་བསྐོལ། །འོ་མ་ལུས་ནས་ཚིགས་མ་བཙགས། །ཁུ་བ་དེར་ནི་མོན་ཆ་ ར།།བཙོད་དང་ཙནྡན་ཨུཏྤ་ལ། །ུཏྤལ་པདྨའི་གེ་སར་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། །འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྲེས། །འདི་ནི་སྤྱི་བག་འཇམ་རྩིར་གྲགས། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས། །མཁྲེགས་དང་གཞང་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །ཁྲག་འཛག་རིམས་ནི་འཇོམས་ པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་དང་། ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་མེ་ཏོག་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་བྲེ་གང་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་འོ་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཚིགས་མ་བཙགས་ ལ་ཁུ་བ་དེར་མོན་ཆར་དང་།བཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྲེས་པ་འདི་ནི་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེ་དང་མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྲེས་ལ། ཅི་རན་ཙམ་བྱིན་ན་མཁྲེགས་ཤིང་འཁྲུ་བ་དང་གཞང་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། ། ཤིང་མངར་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་།དེ་བཞིན་མོན་ཆར་ལ་སོགས། །ཉིས་འགྱུར་གྱི་ནི་འོ་མ་བསྐོལ། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་། མོན་ཆ་ར་དང་བཙོད་ལ་སོགས་པ་བཟླས་མ་ཐག་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། འོ་མ་མར་གྱི་ཉིས འགྱུར་དང་ཆུ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་ཨུཏྤལ་སེང་ཕྲོམ་བཙོད། །བིལ་བ་ཙནྡན་པ་ལེ་ཀ་།དབྱི་མོ་གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར། །པ་ཐ་ཡ་བཀྵ་ར་མཆོག་།སྐྱེར་པ་ཤིང་ཚ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དོང་ག་སྤང་སྤོས་ཐང་ཤིང་དང་། །ཙང་གི་རི་ཡི་ ཁུ་བ་མར།།བསྐོལ་བ་དེས་ནི་ཉེས་གསུམ་འཇོམས། །གཞང་འབྲུམ་ཚད་འཁྲུ་ཕོ་བའི་ནད། །སྐྱ་རྦབ་རིམས་དང་ཡི་ག་འཆུས། །གཅིན་སྲི་གཞང་ནི་ཉམས་པ་དང་། །ཆུ་སོ་སྦོ་དང་མཁྲེགས་པ་དང་། །བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་དང་གཞང་འབྲུམ་སེལ། །དེ་བླུད་སྨན་གྱི་དམ་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་དང་ཙང་གི་རིའི་ཁུ་བ་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་ནད་གཞིའི་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་འཇོམས་ཏེ། སྨན་མར་དེ་ནི་གཞང་འབྲུམ་དང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་པར་དེ་བྱིན་ན་དེ་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་དམ་པ་ ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་མངར་ཞིང་སྐྱུར་བ་དང་། །གྲང་དྲོ་ལ་སོགས་རྟག་ཏུ་ནི། །མེ་དྲོད་སྟོབས་ལས་ལྟོས་ཏེ་བཏང་། །གཞང་འབྲུམ་ནད་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་རིམ་གྱིས་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བའི་སྨན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་ དང་།དྲོ་བ་དག་རྟག་པར་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨན་པས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་དང་ཉམས་སྟོབས་ལས་བརྟགས་ཏེ་བཏང་བར་གྱུར་ན་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཇི་ནས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་བསལ་བར་བྱའོ།

荆棘、吉祥草、芦苇根，木棉花，
优昙钵罗树、尼拘陀树，
白树芽各二两，
水三升和一升牛奶一起煮，
等到只剩牛奶时过滤，
在其汁液中加入红花、
郁金、檀香、乌巴拉花，
乌巴拉花、莲花花蕊和
芥子种子，
将这些研磨成膏混合。
此为著名的通用软膏，
加入酥油、蜂蜜和糖，
能治疗硬结、痔疮出现、
出血和发热。
也就是说，荆棘等的根和木棉花，优昙钵罗等的芽，每味药各二两，水三升，同样用一升牛奶煮，等到只剩牛奶时，过滤后在其汁液中加入红花等药制成的软膏混合，这就是著名的通用软膏。与之混合酥油和蜂蜜，适量服用可以治疗硬结、腹泻、痔疮等疾病。
甘草、白莲，以及红花等，
用两倍的牛奶煮，
制成油性软膏使用。
也就是说，将甘草、白莲、红花和郁金等前面提到的药物制成软膏，用两倍于酥油的牛奶和水一起煮制成油性软膏。
甘草、乌巴拉花、升麻、郁金，
木苹果、檀香、帕勒卡，
防风、香附子、白附子，
帕塔雅巴克沙最佳，
醋栗、肉桂、吉达拉，
冬瓜、香草、甘松和，
恒河水的汁液与酥油，
煮制后能平息三病，
痔疮、热泻、胃病，
中风、发热和食欲不振，
尿病、痔疮损伤和，
水肿、硬结和，
小儿泻痢及痔疮都能治愈，
此为最殊胜的药物。
也就是说，将甘草等药与酥油和恒河水的汁液四倍量一起煮制的药油能平息三种病根，这种药油给予患有痔疮、热泻等病的病人服用，是能治愈这些疾病的最殊胜药物。
逐渐使用甜味、酸味和，
冷热等药物，始终要，
根据消化之火的强度来服用，
就能战胜痔疮疾病。
也就是说，对痔疮患者逐渐使用甜味和酸味的药物，同样冷性和热性的药物，医生要始终根据病人胃火和体力来判断使用，这样就能治愈痔疮疾病，因此一定要用这种方法来治疗痔疮病。

།རྟུག་སྐམ་གྱིས་ཉེན་ཏིལ་མར་གྱི། །གྲང་བའི་རིམས་ ལ་ཕན་པས་བསྐུ།།རླན་དུགས་སྣུམ་ཅན་གྱིས་དུགས་བྱ། །དེ་ནས་རེང་བུ་གཞུག་བྱ་སྟེ། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་དན་ད་དང་། །ནི་ལི་ནི་འབྲས་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་ལན་ཚྭ་ཉིས་འགྱུར། །ཕྱེར་བཏགས་བུ་རམ་བ་གཅིན་སྦྱར། །མར་བསྐུས་རེང་བུ་མཐེ་བོའི་ཚད། །བཅུག་ན་རྟུག་སྐམ་ བདེར་འབྱུང་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟུག་སྐམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ཞིང་གཟིར་བའི་ནད་པས་གྲང་བའི་རིམས་ལ་ཕན་པར་བཤད་པའི་ཏིལ་མར་སྔར་བཤད་པས་ལུས་ལ་བསྐུས་ལ་རླན་པའི་དུགས་མང་པོ་དང་བཅས་པས་དུགས་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་རེང་བུ་ གཞུག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་ལ་བུ་རམ་དང་བའི་གཅིན་སྦྱར་ཏེ། ལན་ཚྭ་སྨན་སྤྱིའི་ཉིས་འགྱུར་བཅུག་ལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ། རེང་བུ་ལག་པའི་ཚད་ཙམ་བཅུག་ན་རྟུག་སྐམ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །པི་པི་ལིང་དང་པོ་སོན་ཆ། །ཁྱིམ་གྱི་ དུད་པ་ཡུངས་ཀར་བཅས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་རེང་བུ་མཐེ་བོའི་ཚད་ཙམ་བྱས་ཏེ། སྔ་མ་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་རྟུག་སྐམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ནི། །རྐུབ་ནས་གཅེ་འུས་འབུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རེང་ བུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་རྐུབ་ནས་གཅེའུའི་སྦུ་གུ་ལས་བུས་ཏེ་བཏང་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་དོན་མེད་ན་རབ་རྣོ་སྣུམ། །མས་གཏོང་བས་ནི་བཙིར་ཏེ་གཏང་། །དེས་ནི་གཞང་རྩ་དྲང་པོར་འབྱེད། །བཤང་གཅི་འཕྱེན་ནི་བདེ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེང་བུ་དང་ཕྱེ་ མ་དུད་པ་དེ་དག་དོན་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་ནད་སེལ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་རྣོ་ཞིང་སྨན་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་སྨན་མས་གཏོང་ཞིང་བཙིར་བར་བྱས་ཏེ་མས་གཏོང་བ་དེ་ནི་ནད་པ་དེའི་གཞང་གི་རྩ་དྲང་པོར་བྱེད་ཅིང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། སླར་ཡང་འགགས་ན་རླུང་འཇོམས་པའི། །བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་ཅན་གཏང་བྱ་ཞིང་། །འཇམ་རྩི་དག་ནི་གཏང་བར་བྱ། །རྩུབ་ལས་རླུང་ནི་རྟུག་སྐམ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླར་ཡང་རྟུག་པ་འགགས་པར་གྱུར་ན་རླུང་འཇོམས་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་བ་མར་ལ་སོགས་པ་བཀྲུ་སྨན གཏང་བ་དང་།རྟུག་སྐམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རླུང་གི་རྟུག་སྐམ་ནི་རྩུབ་པ་ལས་རྟུག་སྐམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཀྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་སྣུམ་བག་གཏང་བར་བྱའོ། །ལན་ཚྭ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་ བུ་གསུམ་དང་དན་ཏི་དང་།།བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་སྦྲུས། །རྫ་སྐྱོགས་ཁ་སྦྱར་འཇིམ་པས་བྱུགས། །དུ་བ་ནང་འཁྱིམས་བསྲེག་པར་བྱ། །ཐལ་བ་དགེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ། །མར་དང་ལྷན་ཅིག་བླུད་པའམ། །འབྲས་ཆན་སྣུམ་ཅན་དང་སྦྱར་ཟོས། །རྟུག་ སྒམ་འགགས་དང་གཞང་འབྲུམ་ཅན།།སྐྱ་རྦབ་དམུ་རྫིང་རྡེའུ་གཅིན་སྲི། །སྙིང་ནད་འོར་ནད་ཕོ་བའི་ནད། །གཅིན་སྙི་མཆིན་པ་གཟེར་དང་གློ། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལན་ཚྭ་གསུམ་ནི་ས་དེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་། སོ་བར་ཚ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ཁ་རུ་ཚ་དང་།བི་ད་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་སྟེ་གསུམ་དང་ཚབ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་མར་དང་བ་གཅིན་གྱིས་སྦྲུས་ཏེ། རྫ་སྐྱོགས་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་དུ་བ་ནང་དུ་འཁྱིམས་ཤིང་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་བྱས་ནས་བསྲེག་པར་བྱའོ།

对于干燥大便病，应涂抹对治寒热病的芝麻油。应进行湿热敷和油性热敷。然后应插入栓剂。
用夏摩杜尔比德、丹达、尼利尼果、胡椒、波松，盐量加倍。磨成粉末后与糖和牛尿调和。涂抹酥油的栓剂大拇指大小，插入后能使干燥大便顺利排出。
这是说，对于被干燥大便病折磨的病人，应涂抹前面所说的对治寒热病的芝麻油，并进行多次湿热敷。然后插入由夏摩杜尔比德等药物制成的栓剂。
即将夏摩杜尔比德等药物磨成粉末，与糖和牛尿调和，加入两倍于药物的盐，涂抹酥油，制成手指大小的栓剂插入，能使干燥大便顺利排出。
胡椒和波松、家烟和芥子。
同样，用胡椒等制成拇指大小的栓剂，按前法使用也能去除干燥大便。
这些药物的粉末，应用管子从肛门吹入。
即两种栓剂中所说的药物粉末，用管子从肛门吹入也有同样效果。
如果无效，应用极猛烈的油性灌肠剂挤压灌入。这能使痔疮直立，大小便能顺利排出。
如果栓剂和粉末熏烟等无效且无法治愈疾病，则应使用极其猛烈的药物配制的油性灌肠剂挤压灌入，这能使该病人的痔疮直立，大小便顺利排出。
如果再次堵塞，应使用对治风的油性泻药，应进行温和灌肠。因为粗糙会使风引起干燥大便。
如果再次出现大便堵塞，应使用对治风的泻药如蓖麻油等泻药，对干燥大便病人进行温和的油性灌肠。为什么呢？因为风性干燥大便是由粗糙引起的，所以应使用泻药和温和的油性灌肠。
三种盐和三辛香，三果和丹提，贝树果和吉达嘎，粉末与酥油蜂蜜调和。两个陶碗相合涂泥，让烟在内部环绕燃烧。其灰称为'具德灰'。与酥油一起服用，或与油性粥一起食用。
能治疗干燥大便堵塞和痔疮，白浊、淋巴肿、结石、尿病，心病、胸病、胃病，尿频、肝痛和咳嗽，咳痰和呼吸不适。
三种盐是指萨德瓦盐即舌尝盐、索巴尔盐即岩盐、比达即黑色有异味的岩盐，与三辛香等药物磨成粉末，用酥油和牛尿调和，放入两个相合的陶碗中，使烟气在内部环绕不外泄地燃烧。

།དེ་ལྟར་བསྲེགས་ པའི་ཐལ་བ་དེ་ནི་མིང་དགེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་མར་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །འབྲས་ཆན་སྣུམ་ཅན་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་ན་རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞང་འབྲུམ་ལ་ནི་གང་ཞིག་བཤད། །དེ་ཀུན་རྟུག་སྐམ་དག་ལའང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ འབྲུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བཟའ་བ་དང་།བཏུང་བ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟུག་སྐམ་གྱི་ནད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཀ་རཉྫ་ཤུན་སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེར། །བུ་རམ་སྲང་ནི་བརྒྱད་ཅུ་ཚ་བ་གསུམ། །སྲང་བརྒྱད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ པའི་ཕྱེ་མ་གཞུག་།འདི་དག་ཟླ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལངས་གྱུར་ནས། །ཚ་བྱས་མཆོག་ཏུ་དྲོད་སྐྱེད་ཟས་འཇུ་བའི། །ནུས་སྐྱེད་རླུང་བདེར་རྒྱུ་བྱས་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མཆེར་ནད་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་ཕྲགས་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལེགས་པར་བསྐམས པ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་སྟེ།བྲེ་བཞི་ལུས་པ་དེ་བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པ་དེར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཚ་བ་གསུམ་སྲང་བརྒྱད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཅུག་ལ་སྨན་འདི་དག་ལྡེ་གུར་བསྐོལ་བ་མར་སྣོད་ཀྱི་རྫ་མར་བཅུག་སྟེ། ཟླ་ བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བཞག་ནས་ལངས་ཤིང་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཀ་རཉྫའི་ཚ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ཟས་འཇུ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དང་། །ཙི་ ཏྲ་ཀཎྜ་ཀ་རི་སྲང་ཉིས་བརྒྱ།།ཆུ་བྲེ་བཞི་བཅུ་བརྒྱད་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་།དྲི་སྣ་གསུམ་དང་ཚ་གསུམ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་སྲུ་སྲུའི་རྩ། །གུ་གུལ་མ་ནུ་འུ་སུ་དབྱི་མོ་དང་། །སྤ་མའི་འབྲས་བུ་སྒེའུ་གཤེར་སྟར་བུ་ནི། ། སྲང་རེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ། །བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་གཞུག་།སྒེའུ་གཤེར་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་རྒུན་འབྲུ་རློན། །བུ་རམ་ཤིང་གི་རྩ་བ་བཙིར་བར་བྱ། །མར་གྱི་སྣོད་བཅུག་ཟླ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལངས། །སྐྱུར་གྱུར་འདི་ནི་གཞང་འབྲུམ་སོག་ལེ སྟེ།།མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ལ། །སྐྱ་རྦབ་དབྱིག་དུག་དམུ་རྫིང་སྐྲན་མཆེར་བ། །ལྟོ་སྦོས་རྡེའུ་ཆགས་གཅིན་སྲི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་སྲང་བརྒྱ་དེ་བཞིན་དུ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ།བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དྲི་སྣ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་རེ་རེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཅུག་ནས་བསྐོལ་ཏེ། དེ་བསྒྲངས་ལ་སྦྲང་རྩི་སྲང་ཉི་ཤུ་གཞུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒེའུ་གཤེར་ དང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་རྒུན་འབྲུ་རློན་པའི་ཁུ་བ་སྲང་ཉི་ཤུ་བཅུག་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུ་རམ་ཤིང་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་ཅི་རན་ཙམ་དུ་བླུགས་པ་ལ། མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལངས་པ་དང་། སྐྱུར་རྩི་ཚར་གྱུར་པ་འདི་ནི་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ཚོགས་སོག་ལེས་ཤིང་ལྟར་ གཅོད་པ་ཡིན་ཞིང་།མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是焚烧后的灰烬名为'具善'，应将其与酥油调和后服用。与油性粥一起食用可以治疗干粪等病。
凡是针对痔疮所说的治疗方法，也都可用于干粪病。
迦兰阇树皮二百一十两，用十六升水煮至剩四分之一，加入糖八十两，三辛香八两细末。将这些药物存放一个月发酵后，能够极大地生热、助消化、增强功效、使风气顺行，并能治疗痔疮、脾病、瘤病和水肿。
所谓迦兰阇树皮二百两晒干后，放入十六升水（即五百一十二两）中煮，剩余四分之一即四升，过滤冷却后加入糖八十两和三辛香八两细末，将这些药物熬成膏状放入油器的陶罐中，存放一个月发酵成熟，称为迦兰阇辛香，此药能够极大地生热、助消化、增强功效，使风气顺行等，从而治愈痔疮等疾病。
迦兰阇八两，枳椒、刺棘二百两，用四十八升水煮至四分之一，过滤冷却后加入糖一百两。三香、三辛、诃子、毕钵梨根、须须根、安息香、阿魏、乌梢、毕波、酸浆果、石榴各一两细末煮沸。冷却后加入蜂蜜二十两。酸浆、大酸汁、鲜葡萄、甘蔗根汁挤压。放入油器中存放一个月发酵。此酸味药物如同剑斩痔疮，是生火力的最佳药物，能够治疗白癞、砒霜中毒、水肿、瘤病、脾病、腹胀、结石、尿病。
所谓迦兰阇药一百两，同样枳椒和刺棘根二百两，放入四十八升水中煮，剩余四分之一后过滤冷却，加入糖一百两，然后加入三香等药各一两细末煮沸，冷却后加入蜂蜜二十两，同样加入酸浆和大酸汁、鲜葡萄汁二十两，同样加入适量甘蔗挤压汁，放入油器中存放一个月发酵，此酸味药物如同剑斩痔疮群，能够极大地生热，并且能够治疗白癞等疾病。

།པི་ལུའི་ཁུ་བ་རས་བཙགས་བྲེ་བཅུ་དྲུག་།མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ནི། །ད་ཏ་ཀི་དང་རྒུན་འབྲུམ་འབྲ་གོ་དང་། །སྒྱུ་རུ་ར་ཡི་འབྲས་བུ་སྲང་གཉིས་ གཉིས།།པ་ཏ་བོང་ང་དཀར་པོ་བྱི་ཚེར་བ། །སྟར་བུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ཤིང་ཚ་དང་། །སུག་སྨེལ་འུ་སུ་སྤྲི་ཀ་ཀ་ཀོ་ལ། །ལི་ཤི་པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་སྲང་རེ་རེ་བུ་རམ་ནི། །སྲང་བརྒྱད་རླུང་མེད་གནས་སུ་ཟླ་ཕྱེད་གཞག་།དེས་ནི་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་བཅས་ཞི་ བྱེད་ཅིང་།།མེ་ཡི་སྟོབས་ནི་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་ལུ་ཕ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁུ་བ་རས་ཀྱིས་བཙགས་པའི་བྲེ་བཅུ་དྲུག་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་མར་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས། ད་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྲང་གཉིས་དང་པ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་རེ་རེ་སྦྱར་ལ། དེ་བུ་ རམ་སྲང་བརྒྱད་དང་བསྲེས་ནས་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པར་ཟླ་ཕྱེད་བཞག་སྟེ།དེ་ནས་ནད་པ་ལ་ཅི་རན་ཙམ་དུ་བླུད་ན་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་བཅས་པ་ཞི་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྟོབས་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་བ་དུར་བྱེད་ དང་།།པ་ཐ་ཨརྒ་གཉིས་དང་བོང་ང་དཀར། །ཀད་པ་ལ་རྣམས་རེ་རེ་སྲང་བཅུ་བཅུ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་དབྱི་མོ་ཨ་རུ་ར། །སྲང་ལྔ་ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། ། ཡ་བཀྵར་སྲང་གཉིས་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །གཟར་བུར་ཆགས་པའི་བུ་རམ་ལྡེ་གུ་ཡིས། །སྐྲན་དང་མཆེར་ནད་གཞང་འབྲུམ་མཛེ་ནད་དང་། །གཅིན་ནད་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་བཅུ་བཅུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྲེགས་ཏེ ཐལ་བར་བྱས་ལ།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ནས་བཞི་ཆ་ལུས་པར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་། དབྱི་མོ་དང་། ཨ་རུ་ར་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་ལྔ་ལྔ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་སྲང་གཉིས་དང་། ཡ་བཀྵ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིག་ འཁུས་པའི་ནས་སྲང་གཉིས་བཅུག་སྟེ།ཡང་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་བའི་བུ་རམ་གྱི་ལྡེ་གུ་འདིས་ནི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ཡི་རྩ་བ་སྲང་ལྔ་བཅུ། །ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་ལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས། །དེར་ནི་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་། སླར་བསྐོལ་སྐ་བར་གྱུར་བ་དེ་ནང་དུ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཤུ་ཏི་ཨ་རུ་ར། །རུ་རྟ་གླ་སྒང་ཤིང་ཚ་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སུག་སྨེལ་ཕྱེར་བཏགས་བསྲེས། །དེས་ནི་གཞང་འབྲུམ་མཛེ་དང་སྐྲན་དང་ནི། །མཆེར་པ་དམུ་རྫིང་ནད་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་བསྟེན་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ། དེར་བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་བརྒྱ་བཅུག་སྟེ། ཡང་བསྐོལ་ནས་སྐ་ཞིང་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་བ་དང་། ལྡེ་གུ་དེའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བསྲེས་ལ། དེ་ལུས་ ཟུངས་དང་ནད་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟེན་ན་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

将十六升经过布过滤的毕露果汁，放入装有酥油的容器中。大枣、葡萄、无花果和诃子各二两。白芷、白附子、蒺藜、木瓜、三辛香、桂皮、荜茇、乌苏、毕力迦、豆蔻、丁香、胡椒根、姜黄各一两，以及糖八两，放置在无风处半月。这能治愈痔疮和肿瘤，并迅速增强消化之火。
或者，取十种根药、毒黄芪、两种巴塔、白附子、颅骨各十两。如前所述将其烧成灰，放入十六升水中煮沸，剩余四分之一时加入一百两糖、三辛香、小檗木、诃子各五两，枳椒二两，碱二两煮沸。用勺子盛起的糖浆可以治疗肿瘤、脾病、痔疮、麻风病、尿病和消化力减退。
取五十两枳椒根，用十六升水煮至剩八分之一。加入陈年糖一百两，再次煮至浓稠。在其中混入三辛香、干姜、诃子、茜草、甘松、桂皮、姜黄、枳椒、荜茇研成的粉末。这能治疗痔疮、麻风、肿瘤、脾病和水肿，若经常服用能增强消化之火。

།ཚ་བ་གསུམ་དང་ཏིལ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་གོ་བྱེ་ཅི་ཏྲ་ཀ་།བུ་རམ་ རི་ལུར་བྱས་བསྟེན་གཞང་འབྲུམ་དང་།།པགས་པའི་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་ན་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། པགས་པའི་ནད་མཛེ་ནད་ཅེས་བྱ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།སོ་ར་ན་ཡི་རྩ་བ་ཁ་སྦྱར་བཅུག་།འཇིམ་པས་བསྐུས་ཏེ་ཆོ་ག་བཞིན་བསྲེགས་པ། །ལན་ཚྭ་ཏིལ་མར་བཅས་པ་ཟོས་གྱུར་ན། །གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་རྫ་སྐྱོགས་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་འཇིམ་པས་བསྐུས་ནས་ འོ་མའི་རིམ་པས་དཀྲིས་ཏེ་བསྲེག་པའི་ཆོ་གས་བསྲེགས་པ་ལན་ཚྭ་དང་ཏིལ་མར་བཅས་པར་ཟོས་ན་ཡང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ན་ལེ་ཤམ་དང་པི་པི་ལིང་དོང་གྲ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པ་དང་། །ཙི་ཏྲའི་བཞི་འགྱུར་སུ་ར་ན་དང་སྦྱར། །བུ་རམ་རི་ལུས་གཞང་འབྲུམ་ གཅོད་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྡུས་པ་ལས། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ཀྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་སུ་ར་ན་དང་སྦྱར་ལ། བུ་རམ་དང་རི་ལུར་སྦྱར་བས་ཀྱང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚད་མ་བཤད་པར་བུ་རམ་ནི། །ཕྱི་མའི་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་ པར་བྱ།།ཞེས་སྨོས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་གཅིག་།པི་པི་ལིང་ཞོ་གཉིས། དོང་གྲ་ཞོ་གསུམ། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་བྱ་བ་ཙི་ཏྲ་ཀ་ཞོ་བཞི། སུ་ར་ན་ཙི་ཏྲ་ཀའི་བཞི་འགྱུར་ཏེ་ཞོ་བཅུ་དྲུག་སྦྱར་ལ་བུ་རམ་ནི་ཕྱེ་མ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱའོ། །སུ་ར་ན་ཡི་བཅུ་དྲུག་ཕྱེར་བཏགས་ ཤིང་།།ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་དེ་ཡི་ཆ་ཕྱེད་བྱ། །བཅའ་སྒ་ཆ་གཉིས་ན་ལེ་ཤམ་ཆ་གཅིག་།བུ་རམ་རི་ལུར་བྱས་པས་གཞང་འབྲུམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུ་ར་ན་བཅུ་དྲུག་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དེའི་ཕྱེད་དེ་སྲང་བརྒྱད་བྱ། བཅའ་སྒ་ཆ་གཉིས། ན་ལེ་ཤམ་ཆ་གཅིག་སྟེ། འདི་དག་ཀུན་གྱི་ཉིས་ འགྱུར་གྱི་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་བསྟེན་པས་ཀྱང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།། རུ་ར་དང་དོང་ག་པི་པི་ལིང་། །ཀ་རཉྫ་དང་ཙི་ཏྲ་བྱི་དང་ཀ་།ཁ་ར་མཉམ་ཕྱེ་རྒོད་མའི་ཁ་ལྟ་བུར། །ཟས་ལྕི་མང་དུ་ཟོས་ཀྱང་འཇུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ ཁ་ར་དང་ཆ་མཉམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ཟོས་ན་ཡང་ཟས་ལྕི་བ་མང་དུ་ཟོས་ཀྱང་འཇུ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རྒོད་མ་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་མེ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ལང་ག་ལི་པི་པི་ལིང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཨ་བ་མརྒ་ཡི། །ས་བོན་རྩ་མཁྲིས་རྒྱམ་ཚ་བུ་རམ་རྣམས། །རི་ ལུར་བྱས་པས་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་ཡང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞང་འབྲུམ་གཞིག་པར་འདོད་ན་ནི། །རྒྱམ་ཚ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཙི་ལི་བིལ་བ་ནིམ་པར་བཅས་ པ་དག་།བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དར་བར་བཅས་པ་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགའ་ཞིག་གལ་ཏེ་གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་གཞིག་པར་འདོད་ན་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་སར་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

三辛香、芝麻和三果，毕达迦和戈比、枳得拉迦，制成糖丸服用能够，治疗痔疮和皮肤病。也就是说，三辛香等药物与糖制成丸剂，经常服用能够治疗痔疮病，并且能够消除皮肤病即麻风病。
苏拉那根茎对合放入，涂抹泥巴如法焙烧，加入盐和芝麻油食用，是治疗痔疮的殊胜方。也就是说，把苏拉那根茎放入对合的陶碗中，涂抹泥巴，用牛奶层层包裹后用焙烧法焙烧，加入盐和芝麻油食用也能治疗痔疮。
诺勒显和胡椒荜拨，姜黄各增加一份量，枳得拉四倍苏拉那，制成糖丸能断除痔疮。也就是说，诺勒显等药物各增加一份，其总量中加入四倍的枳得拉迦的苏拉那，与糖制成丸剂也能治疗痔疮。
关于剂量说明糖分量，应当加入后药二倍。因此这里配方是：诺勒显一两，胡椒荜拨二两，姜黄三两，枳得拉迦四两，苏拉那是枳得拉迦的四倍即十六两，糖分量是所有药粉的二倍。
苏拉那十六份研成粉，枳得拉迦用其半份量，荜拨二份诺勒显一份，制成糖丸能治疗痔疮。也就是说，苏拉那十六份研成粉末，枳得拉迦用其一半即八两，荜拨二份，诺勒显一份，这些药物的二倍量的糖制成丸剂服用也能治疗痔疮。
诃子姜黄与胡椒，卡兰迦与枳得毕达迦，白糖等分粉如海马，即使多食重食也能消。也就是说，诃子等药物粉末与白糖等分制成粉剂服用，即使吃很多重的食物也能消化。如同海中有一种名为海马口的火一样。
芥子郎伽力与胡椒，枳得拉迦和阿巴末迦，种子根胆盐糖诸药，制成丸剂能治疗痔疮。也就是说，芥子等药物与糖制成丸剂也能治疗痔疮。
如果想要摧毁痔疮病，岩盐枳得拉迦与芥子，枳利毕尔瓦与楝树等，研成粉末加酸奶饮用。也就是说，如果有人想要摧毁痔疮病的危害，应当将岩盐等研成粉末与新鲜酸奶调和使用。

།གཞང་འབྲུམ་སྐམ་ལ་བ་ལ་ཏ་ཀ་སྟེ། །གཤེར་ལ་དུག་མོ ཡུངས་ཤུན་སྨན་མཆོག་ཡིན།།ཀུན་ལ་དུས་ཀུན་དུ་ནི་དར་རྙིང་མཆོག་།སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་ནད་རྣམས་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་སྐམ་པོ་ན་བ་ལ་ནི་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བ་ལ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། གཞང་འབྲུམ་གཤེར་ བ་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ཕྲགས་མཆོག་ཡིན་ནོ།།གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་བ་རྙིང་པ་གཞང་འབྲུམ་གྱི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དར་བ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟུག་པ་འགགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།།རླུང་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡི། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་གང་ཡིན་དེ་བསྟེན་བྱ། །དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་ནི་རྟུག་པ་འགགས་ཤིང་རླུང་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་ལ་ སོགས་པས་རྟུག་པ་འགགས་པ་དེ་བསལ་ཞིང་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་གང་རླུང་སེལ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟེན་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་ལ།ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་རླུང་ལས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེ་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། ། གཞང་འབྲུམ་ཚད་འཁྲུ་ཕོ་བའི་ནད་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་ཡིན་པས་ན། །མེ་དྲོད་ཆུང་ན་ནད་སྐྱེའི་ཚེ་ན་མིན། །དེ་བས་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་མེ་དྲོད་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དང་། ཕོ་བའི་ནད་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་རམ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆུང་ན་ནི་ནད་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་འབར་བར་གྱུར་ན་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་འཁྲུ་བ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ གསོ་བའི་འོག་ཏུ་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་བཤད་པ་བརྩམས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁྲུ་བ་ཕལ་ཆེར་མ་ཞུ་བའི། །གནས་བརྟེན་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལས། །འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་རླུང་གྱུར་ལའང་། །དང་པོ་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུ་བ་ཕལ་ཆེར་ མང་དུ་ནི་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ཞིང་དེར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ན་གནས་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱས་ཞིང་བཅོམ་པ་ནས་འཁྲུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་ནད་འདི་ལ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དང་པོར་དེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་ཟས་གཅད་པར་བྱའོ། །གཟེར་སྦོ་བད་ཀན་གྱིས་ཉམ་ཐག་།འཁྲུ་བ་ཅན་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བའི་ནད་པ་གཟེར་ལ་སོགས་པས་ཉམ་ཐག་ཅིང་གཟེར་བ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བྱིན་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ།

对于干痔疮，巴拉塔卡是最佳药物；对于湿痔疮，毒芥子皮是最佳药物。对于所有痔疮，旧绸缎在任何时候都是最佳的，它能增强体力并消除疾病。
这是说，对于干痔疮，贝树果实即所谓巴拉塔卡是最佳药物。对于湿痔疮，毒芥子的外皮是最佳的。对于所有痔疮，在任何时候旧绸缎都是最佳的痔疮药物。或者说，这种绸缎能增强体力并消除各种疾病。
为了清除大便阻塞，应当服用能够祛除风气、增强消化之火的饮食。应当避免与此相反的。
这是说，对于痔疮病，为了清除大便阻塞以及祛除风气、痰液等，应当服用能使大便通畅的饮食、饮品和药物等。应当服用并使用能祛除风气和增强消化之火的饮食、饮品和药物，应当避免与前述相反的、会损害风气和减弱消化之火的东西。
痔疮、热泻、胃病等，大多互为因果，当消化之火弱时会生病，而非在消化之火强时。因此对此类病症最重要的是保护消化之火。
这是说，痔疮、热泻和胃病等大多或极其互为因果，相互引发，因为当胃的消化之火弱时会生这些病，而当消化之火强盛时则不会发生。因此对于痔疮等疾病，最重要的是要努力保护胃的消化之火。
《八支心要注释·词义月光》，由大师月喜所作，这是医疗品第八章的注释。
接下来将解说治疗腹泻的章节。这是说，在治疗痔疮之后开始讲述热泻，是因为它们有因果关系。
腹泻大多因食物未消化，依附于其处所，消化之火衰退而产生，因此即使是风引起的腹泻，最初也应当禁食。
这是说，因为腹泻大多与未消化的食物有关，依附于其处所，与其因缘相关，因此当其处的消化之火衰退时就会发生腹泻。因此对于这种热泻病，即使是由风引起的，最初也应当禁食以使其成熟。
对于因疼痛、胀气、痰液而痛苦的腹泻患者，应当使其呕吐。
这是说，对于因疼痛等而痛苦的腹泻病人，应当给予催吐药使其呕吐。

། ནད་ནི་གང་ཞིག་སོགས་པ་དག་།མ་སྨིན་ཟས་དང་འདྲེས་གྱུར་ན། །འཁྲུ་བ་དག་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཤིན་དུ་གློངས་ཏེ་འབྱུང་གྱུར་དང་། །རང་ཉིད་འཁྲུ་བྱེད་དག་ལ་ནི། །བཏང་སྙོམས་བཞག་པ་དེ་ཉིད་སྨན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གང་ཞིག་སོགས་ཤིང་ཀུན་ནས འདུས་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་མ་སྨིན་པའི་ཁ་ཟས་དང་གཅིན་དུ་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་འཁྲུ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ནད་ཤིན་དུ་གློངས་ཤིང་གཡོས་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་རྐྱེན་ གཞན་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཅིང་།རེ་ཞིག་བཅད་སྨན་མི་བླུད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ་དེ་ཉིད་དེའི་སྨན་ཡིན་ནོ། །མ་ཞུ་འཁྲུ་ལ་དང་པོར་ནི། །བཅད་པའི་སྨན་ནི་གཏང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་འཁྲུ་ བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བཅད་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཏང་བར་མི་བྱའོ།།གལ་ཏེ་འགགས་བྱེད་ལྟོ་སྦོས་ལྕི། །གཟེར་དང་ཚོར་བ་ཆུང་གྱུར་ལ། ། རུ་ར་བཏང་ནད་འཁྱིལ་བ། །འབྱིན་པས་སྲོག་ནི་སྟེར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱིས་གགས་བྱས་ཤིང་ཆུང་ཟད་འབྱུང་ བར་བྱེད་ལ་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནད་ལ་ནི་ཨ་རུ་ར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་དང་བཏང་ན་ནད་འཁྱིལ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།ནད་ཚབས་འབྲིང་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །བུ་ཏི་ཀ་དང་པི་པི་ལིང་། །བཅའ་སྒ་ཤུ་དག་ཨ་རུ་ར། །འུ་སུ་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་བླུད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བའི་ནད་ཚབས་འབྲིང་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ནད་པ་ལ་ནི། གསོ་བའི་ཁྱད་པར་བུ་ཏི་ཀ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱད་དུ་འཁྲུས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས། སྨན་ནི་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བསྐོལ། །འཁུས་པ་ཡིན་པར་དེ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་ཀྱང་། དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལེགས་པར་འཁྲུས་པར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བིལ བ་འུ་སུ་དང་།།གླ་སྒང་དོང་གྲ་བ་ལེ་ཀ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འཁྲུ་བའི་ནད་ཚབས་འབྲིང་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །པ་ཏ་ཤུ་དག་ཁ་རུ་ཚ། །དོང་ག་པི་ལིང་ཨ་རུ་ར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པ་ ཏ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།བཅའ་སྒ་གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར། །བིལ་བ་ཤིང་ཀུན་དུག་མོ་ཡུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་ཚབས་བར་མ་དེ་ལ་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནད་གཞི་ཆུང་བའི་ཚད་འཁྲུ་ལ། །སྨྱུང་བ་བྱ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཚད་པར་ན་བའི་ནད་པ་ནད་གཞི་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་སྨྱུང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤུ་དག་བོང་ང་དཀར། །གླ་སྒང་པར་པ་ཏ་བསྐོལ་བའམ། །བ་ལེ་ཀ་དང་དོང་གྲ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་དག་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་པ་ལ་ཤུ་དག་ དང་བོང་ང་དཀར་པོ་བསྐོལ་ཏེ་སྦྱིན་པའམ།གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་བ་ལེ་ཀ་དང་། དོང་གྲ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །བཀྲེས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་ཟས་དུས་སུ། །ཁ་ཟས་ཡང་བ་རིག་པས་སྦྱིན། །དེས་དེའི་ཁ་ཟས་ཡི་གར་འོང་། །མེ་དྲོད་ལུས་སྟོབས་སྐྱེད་ པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་སྦྱིན་པར་འོས་པའི་དུས་སུ་ནད་པ་དེ་བཀྲེས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་ཁ་ཟས་ཡང་བ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཚད་དང་ལྡན་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于任何疾病等积聚增长的情况，如果与未消化的食物混合，就会引起腹泻。对于严重的腹泻和自发性腹泻，最好的治疗方法就是保持平静。
对于未消化引起的腹泻，一开始不要使用止泻药。
如果出现阻塞、腹胀、沉重感、疼痛和感觉迟钝的情况，服用诃子可以排出积聚的病邪，从而保护生命。
对于中等程度的病情，特别要服用布提卡、胡椒、荜茇、白芷、诃子、乌苏煎煮的汤药。
或者使用木苹果、乌苏、羌活、冬瓜、巴列卡等煎煮。
或者使用巴塔、白芷、岩盐、冬瓜、胡椒、诃子等煎煮。
或者使用荜茇、羌活、白附子、木苹果、阿魏、芥子等煎煮。
对于轻度的热性腹泻，建议禁食。
或者用白芷、白附子、羌活、巴巴塔煎煮，或者用巴列卡和冬瓜煎煮的水服用。
当病人饥饿虚弱时，在适当的时候，应当给予容易消化的食物。这样的食物会增进食欲，促进消化之火，增强体力。

།དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་དེས་ནད་པ་དེའི་ཁ་ཟས་ཡི་གར་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དར་བའམ་རང་སྐྱུར་དག་གམ་ནི། །ནས་ཐུག་དག་གི་སྐྱོ་མའམ། །ཆང་ངམ་རྒུན་ཆང་དག་གི་ནི། །བཏུང་བ་གང་འོས་ཉེར་སྤྱད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྐོམ་དུ་ནི་དར་བ་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན པར་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ།།ཁ་ཟས་བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་ནི། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ཟུར་པ་དཀར། །འུ་སུ་ཤིང་ཀུན་ད་ཏྲིག་སེའུ། །ཟི་ར་སྤ་འབྲས་པ་ལ་ཤ་།ལ་ལ་ཕུད་དང་ཁ་རུ་ཚ། །རྒྱམ་ཚ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ། །ཚ་བ་ལྔ་དང་པ་ཐ་སྟེ། །སྨིན་གཅོད་དྲོད་ནི་སྐྱེད་ པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ནས་ཐུག་དང་། ཐུག་པ་དཀར་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་དང་། ཡུ་ཤ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་། འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཅོད་པ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དག་ཅི་རིགས་ པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་ལ། །ས་ལ་པརྞི་བ་ལ་དང་། །བིལ་བ་ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། །སེའུ་འབྲུ་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་ས་ལ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཕན་ནོ། ། པི་པི་ལིང་རྩ་ཨ་རུ་ར། །ཐུག་པས་རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་འཁྱིལ་བར་བྱེད་པའི་འཁྲུ་བའི་ནད་པ་ལ་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཕན་ནོ། །ནད་གཞི་མང་ལ་འགགས་པ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་བར་གང་ཞིག་འཁྲུ། །པི་པི་ལིང་དང འབྲས་བུ་གསུམ།།བྱི་དང་ཀ་བསྐོལ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བའི་ནད་པ་གང་ནད་གཞིའི་ཤས་མང་བས་འགགས་ཤིང་མཁྲེགས་པ་དང་བཅས་པར་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ལ་ཁྲུས་ བྱའོ།།སྦྱང་བྱས་ནས་ནི་ཐུག་པ་དག་།རླུང་འཇོམས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་མ་ཞུ་སྨིན་གྱུར་དང་། །མེ་དྲོད་སྐྱེས་ནས་འཁྲུ་ འགྱུར་ཞིང་།།འབྱར་བག་ལྦུ་བ་ཅན་ནད་བཅས། །སྲི་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །ཡང་ཡང་འཁྲུ་ཞིང་བཤང་ཆུང་བའམ། །བཤང་བ་མ་འདྲེས་མཁྲེགས་བཅས་ལ། །ཞོ་དང་འོ་མ་མར་ཏིལ་མར། །བཅའ་སྒ་བུ་རམ་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ གང་ཞིག་མ་ཞུ་བ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིང་དག་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་ཤས་ཆེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས། གང་འཁྲུ་ཞིང་བཤང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འབྱར་བག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉུང་ཞིག་འཁྲུ་བར་བྱེད་ལ། བཤང་བའི་ཤས་ཆུང་བའམ་མ་ འདྲེས་པ་འབྱར་བག་ཅན་གྱི་བེའུ་སྣབས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་མཁྲེགས་ཤིང་སྲི་བ་དང་བཅས་པ་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།མཁྲེགས་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལས་འདི་སྐད་བཤད་དེ། ཁྲག་འཛག་བཤང་བ་འབྱུང་བ་དང་། ། རླུང་གིས་བཤང་བ་མེད་པར་འབྱུང་། །ལྦུ་བ་ཅན་དུ་གང་ཞིག་འཁྲུ། །དེ་ནི་མཁྲེགས་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་བུ་རམ་དང་བཅའ་སྒ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་འབྲས་བུ སྤངས།།བུ་རམ་ཏིལ་མར་ལྡན་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་སྤངས་མ་དང་བུ་རམ་དང་ཏིལ་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བྱིན་ན་ཡང་འཁྲུ་བའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།

如此使用，能使病人食欲增进等。
酸奶或自然发酵物，或大麦粥汤，或酒或葡萄酒，应当使用适合的饮品。对于患腹泻者，应根据其习惯，依据病情给予酸奶等饮品进行治疗。
在进食之后，木苹果嫩果、白檀香、茴香、诃子、小豆蔻、孜然、胡椒、波罗叶、葫芦芭、岩盐、五小根、五辛香和巴塔，这些能促进消化和生热。在食用大麦粥、白汤、肉汤和米饭等食物之后，应适量服用木苹果嫩果等药物，以促进消化和生热。
对于痰胆较重者，服用萨拉帕尼、波罗、木苹果、黑叶和小豆蔻煮成的汤剂有效。
胡椒根和诃子汤能使风顺行。对于风引起的腹泻病人，服用胡椒根和诃子煮成的汤剂有效。
对于病因复杂、阻塞且火力大的腹泻，应服用胡椒、三果和毕达卡煮成的泻药。对于因多种病因而致阻塞坚硬的腹泻，以及胃火过旺的腹泻，应服用胡椒等泻药进行清洗。
清洗后应服用能降风和生热的汤剂。这样用泻药清洗后的病人，应服用含有五辛香等降风药的汤剂。
对于消化后成熟，火力生起而致腹泻，且粘稠有泡沫带病，坚硬并反复多次腹泻，大便量少或大便不调带硬的，应服用酸奶、牛奶、酥油、芝麻油和生姜加糖。
或者去除酸枣果实，加糖和芝麻油服用。或者也可以服用去除酸枣果实，加入糖和芝麻油的药物，这对腹泻病有效。

།བཤང་བ་སྲི་ལ་ཕན་ཚོད་མ། །སྣུམ་མང་དེ་བཞིན་ཤ་ཁུ་དང་། །ཞོ་དང་སེའུ་འབྲུ་གཡོས་པ་དང་། ། སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་མ་ཤ་ཏིལ། །མུད་ག་ལེགས་པར་གཡོས་པའི་ཟས། །དེ་ནི་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཚེ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཤང་བ་སྲི་བ་ལ་ཕན་པའི་ཚོད་མ་རྒྱ་སྣེའུ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་མང་བ་དང་། ཤ་ཁུ་སྣུམ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སཱ་ལུའི་འབྲས་སྦྱིན་པར བྱ་བའམ།ཡང་ན་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་གཡོས་ཤིང་སྦྱར་བའི་ཚོད་མ་དང་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ནད་པ་དེ་བཀྲེས་ཙམ་ན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཟུར་པའི་རྩ་བ་ཀ་པིད་ཏ། །པ་ཏ་སྭ་ཏི་ཀའི་ཚོད་མ། །ཤུ་ཤ་ལ་ལ་ཕུད་དང་ནི། །ཀར་ཀ་རུ་དང་ཤི་རི་དང་། །ཡང་ན་ཙིར་བི་ཏ་ ཡང་རུང་།།ུ་པོ་ད་ཀ་ཛི་བན་ཏི། །བ་གུ་ཙེ་དང་རྒྱ་སྣེའུ་དང་། །ལྕམ་པའམ་ཡང་ན་ཨེ་རཎ་དང་། །ལོ་ནི་ཀ་ཡི་ཁུ་བའམ། །རུས་སྦལ་བེའུ་ལོ་པ་ཀ་།རྨ་བྱ་སྲེག་པ་ཁྱིམ་བྱ་ཡི། །ཤ་ཁུ་དང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འཁྲུ་བ་ཅན་དེ་ལ་ཟུར་པའི་རྩ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང་།འབྲས་སཱ་ལུའི་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པ་ཤ་ཁུ་དང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །བིལ་བ་གླ་སྒང་བ་རུ་ར། །བཅའ་སྒ་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།དར་བ་བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་གམ། །ཞོ་དང་སྦྱར་བས་འཁྲུ་ བ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དར་བ་བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་དག་ཀྱང་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་སྨིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ཞོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀ་པིད་ཐ་དང་ཀ་ཙུ་ར། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ ཡུ་ཏི་དང་།།ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་རྡོ་དྲེག་དང་། །སེའུ་འབྲུ་སོ་མ་ར་བལ་དང་། །ཤལ་མ་ལི་ཡི་ལོ་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་པིད་ཐ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་བླུད་ན་ཡང་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀ་ཙུ་ར་ནི་ཀ་པ་ཀ་ཚུ་སྟེ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུའོ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུའི་ལྡེ་གུ་ དང་།།ཏིལ་བཏགས་ལྡེ་གུ་དེ་དང་མཉམ། །ཞོ་ཡི་སྤྲིས་སྐྱུར་སྣུམ་བཅས་དང་། །སྦྱར་དུག་མཁྲེགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་གཞོན་ནུ་པི་པི་ལིང་གི་འབྲས་བུ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ཆ་མཉམ་པ་དང་། ཞོའི་སྤྲིས་མ་ སྒྱུར་ཞིང་མངར་བག་མེད་པ་སྣུམ་སྟེ་མར་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དཔགས་ཏེ་བཅུག་པའི་སྦྱར་ཐུག་ནི་འཁྲུ་བའི་མཁྲེགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འུ་སུ་ཟི་ར་ན་ལེ་ཤམ། །ད་ཏྲིག་ཟུར་པ་ཁ་རུ་ཚ། །སེའུ་འབྲུ་པ་ཏ་ད་ཏ་ཀི་།འབྲས་གསུམ་ཆ་ལྔ་ཀ་པིད་ཐ། །ནས་ཚིག་ འཁུས་ཐལ་ལ་ལ་ཕུད།། མྲ་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུའི་རྐང་། །བིལ་བ་དྲུག་འགྱུར་ལྡེ་གུར་བཏགས། །ཞོ་དང་བུ་རམ་མུངྒའི་ཁུ། །ཏིལ་དང་མར་ནི་གཡོས་པ་དག་།གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་སྦྱར་དུག་འདི། །དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་བྱེད་འཁྲུ་བ་གཅོད། །ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་མཁྲེགས་པ་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ལ་བིལ་བའི་རྐང་དྲུག་འགྱུར་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྐོལ་ཞིང་གཡོས་པའི་སྦྱར་དུག་འདི་ནི་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕོ་ བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་།མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于大便干结有益的蔬菜，多油及肉汤，酸奶和豆子烹煮，以及稻米饭、豆子、芝麻，绿豆煮熟的食物，在饥饿时给予。也就是说，对于大便干结有益的蔬菜如萝卜等多油的，以及多油的肉汤等，给予稻米。或者给予肉等煮熟调制的蔬菜和稻米饭，在病人饥饿时给予。
姜根、木苹果、巴塔斯瓦提卡的蔬菜，萝卜叶和卡尔卡鲁、希利，或者奇尔维塔也可以，乌波达卡、吉万提，婆古车和萝卜及莲花，或者蓖麻和洛尼卡的汤，或者乌龟、贝乌洛帕卡，孔雀、烧鸡的肉汤也要给予。也就是说，对于腹泻的病人给予姜根等的蔬菜和稻米饭。'又'字的意思是也要给予乌龟等的肉汤。
木苹果、姜黄、诃子，荜茇、达塔卡花，发酵煮熟的大麦粥，或者与酸奶调和能止腹泻。也就是说，木苹果等和发酵煮熟的大麦粥也能治愈热性腹泻。或者将这些与酸奶调和服用也能止腹泻。
木苹果和姜黄，伽布拉根、尤提和尼亚格罗陀、矿物质和豆子、索玛拉、芭拉，木棉树叶有益。同样，用木苹果等调制的汤服用也能止腹泻。姜黄即卡帕卡楚，是一种小蛙。
幼嫩木苹果的糊和等量的芝麻磨成的糊，与酸奶凝乳、酸味、油脂调和，能克服顽固的腹泻。也就是说，幼嫩木苹果如胡椒小果实般制成的糊，与等量的芝麻磨成的糊，以及酸奶凝乳不酸且无甜味，油脂即酥油等根据病情加入调制的汤能克服顽固的腹泻。
乌苏、孜然、那勒善，达特里克、姜、岩盐，豆子、帕塔、达塔基，三果五份、木苹果，炒麦灰、萝卜叶，蒲桃果实茎，木苹果六倍磨成糊。酸奶和糖、绿豆汤，芝麻和酥油煮熟，此无敌调和药，生热助消化止泻，开胃消除硬结。也就是说，乌苏等磨成的糊加入六倍木苹果茎的糊煮熟，同样与酸奶等煮熟调制的药，这称为与功效相符的别名'无敌'，能生起胃火，使未消化的得以消化。

།རྒྱ་ཤུག་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ཡི། །ལྡེ་གུ་འབྲས་དང་ནས་དང་ནི། །མུངྒ་མ་ཤ་ཏིལ་རྣམས་དང་། །འབྲུ་ཡི་ཡུ་ཤར་རྣམ་པར་བཏགས། །བཤང་བ་ཟད་ཅིང་ཁ་སྐམ་ལ། །ཞོ་དང་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་། །མར་ དང་ཏིལ་མར་ལྷན་ཅིག་བརྔོས།།འབྲས་ཆན་དེ་དང་སྦྱར་བ་ནི། །བཤང་ཟད་ཁ་ནི་སྐམ་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུའི་ཡུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བར་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་ཤིང་མར་ལ་སོགས་པ་དང་བརྔོས་ པའི་ཡུ་ཤ་དེ་བཤང་བ་ཟད་ཅིང་བཤང་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་འཁྲུ་བ་འབྱུང་བ་དང་།ཁ་སྐམ་པར་བྱེད་པ་ལ་འབྲས་ཆན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཞོ་སྤྲིས་སྣུམ་གཉིས་བརྔོས། །བུ་རམ་བཅའ་སྒ་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཤང་བ་ཟད་པར་འཁྲུ་ཞིང་ཁ་ སྐམ་པ་ཞོའི་སྤྲིས་མ་སྣུམ་གཉིས་པོ་མར་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་དང་བརྔོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཆང་ནི་སྣུམ་གཉིས་བརྔོས། །ཚོད་མའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཆང་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བརྔོས་པའི་ཚོད་མའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སྣུམ་ གཉིས་བརྔོས།།སྒོག་པ་ལས་བྱས་ཡུ་ཤ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་པ་དེ་ལ་སྒོག་པ་[(]འགྲིན་[,]མགྲིན་[)]རྩ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུ་ཤ་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སྟེ། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྣུམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྔོས་པའི་ཚོད་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྣུམ་གཉིས་དང་བརྔོས་ཕྱེ་ཟན་ནི། །ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་ བཏབ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བཤང་བ་ཟད་པའི་ནད་ལ་སྣུམ་གཉིས་དང་བརྔོས་པའི་ཚ་བ་གསུམ་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་མ་ཤ་ལེགས་ཚོས་པ། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་བླུད་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཤ་ལེགས་པར་ཚོས་པར་གྱུར་པ་ལ་མར་གྱིས་བཏབ་པ་ཚ་བ་གསུམ་ གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ནད་དེ་ལ་ཕན་ནོ།།ར་ཐུག་ལུག་ཐུག་དག་གི་ཤ་།བཙོས་ཏེ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བའི་ཆུ་དང་ནི། །འུ་སུ་དོང་གྲ་སྣུམ་བཅས་བསྐོལ། །སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་བཅས་པ་ནི། །ཟ་ཞིང་དེ་ཉིད་འཐུངས་པ་ཡིས། །རྟུག་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་ བའི།།ནད་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ར་ཐུག་དང་ལུག་ཐུག་གི་ཤ་ལེགས་པར་བཙོས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་བཙགས་པའི་ཤ་ཁུ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བས་སྐྱུར་བར་བྱས་པ་འུ་སུ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་ཚོད་མའི་དོན་དུ་བསྐོལ་ལ། ཁུ་བ་དེ་དང་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་གྱི་ འབྲས་ཆན་ཟ་ཞིང་ཁུ་བ་དེ་ཉིད་འཐུངས་ན་རྟུག་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྒྱུ་མ་ཀྲུག་ཀྲུག་གཟར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།བུ་རམ་ཏིལ་མར་བིལ་བ་གཞོན། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་ཡི། །ལྡེ་གུས་རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་པའི། །གཟེར་བཅས་མཁྲེགས་པ་ སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་འཁྲུ་བའི་ནད་རླུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང་མཁྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སེང་ཕྲོམ་ཤུན་ཕྲགས་ད་ཏ་ཀའི། །མེ་ཏོག་རྒྱ་ཤུག་འདབ་མ་རྣམས། །ཞོ་སྤྲིས་སྦྲང་རྩི་ཀ་པིད་ཏའི། །ཁུ་བར་སྦྱར་བ་བླུད་ནའང་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་གྱི་ཤུན་ཕྲགས་ལ་སོགས་པ་ཞོའི་སྤྲིས་མ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །རླུང་གིས་རྟུག་འགགས་ཤས་ཆེར་ནི། །ན་ཞིང་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །བེའུ་སྣབས་ཁྲག་བཅས་སྐོམ་གདུངས་ལ། །འོ་མ་ཚིམ་པར་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ ལ།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྟུག་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་ཚིམ་པར་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

将石榴、木苹果嫩果的糊状物，大米和大麦以及
绿豆、豆类、芝麻等，
用谷物汤汁磨碎。
对于大便枯竭和口干者，
用酸奶和酸果汁，
以及酥油和芝麻油一起煎煮。
将此与米饭混合，
给予大便枯竭和口干者服用。
也就是说，将石榴等制成糊状的汤汁煮熟后，与酸奶等混合，并用酥油等煎煮的汤汁，用于大便枯竭且大便不混浊的腹泻以及口干者，与米饭一起服用。
或者用酸奶凝乳与两种油煎煮，
加入糖和姜一起服用。
也就是说，对于大便枯竭性腹泻和口干，将酸奶凝乳与两种油即酥油和芝麻油一起煎煮后服用。
或者用酒与两种油煎煮，
作为汤羹服用。
也就是说，将酒与酥油和芝麻油煎煮后作为汤羹服用。
酸果与两种油煎煮，
或用大蒜制成的汤。
也就是说，对该病人用大蒜（即喉根）制成的汤，与酸果即酸果等，和两种油煎煮成的汤羹服用。
用两种油煎煮面团，
加入三辛粉末服用。
也就是说，对大便枯竭病，用两种油煎煮并加入三辛粉末服用。
同样，将充分煮熟的豆类，
加入精炼酥油服用。
也就是说，将充分煮熟的豆类加入酥油和三辛粉末服用也对此病有益。
将山羊肉汤和绵羊肉汤，
煮后过滤取其汁液，
与酸果汁的水以及
乌苏、冬瓜与油一起煮。
与优质稻米和香草一起，
食用并饮用此汤，
能迅速治愈
因大便枯竭引起的疾病。
也就是说，将山羊肉汤和绵羊肉汤充分煮熟，然后过滤取其肉汤，用酸果汁调酸，与乌苏等一起作为汤羹煮熟，食用该汤汁和优质稻米香草饭，并饮用该汤汁，能治愈因大便枯竭引起的肠道蠕动等病症。
糖、芝麻油、嫩木苹果，
胡椒和姜的
糊状物能治疗风引起的
疼痛和硬结。
也就是说，用糖等制成的糊状物能治疗腹泻病中因风引起的损害和硬结等。
诃子皮、达塔卡
花和石榴叶，
与酸奶凝乳、蜂蜜、迦比陀
汁调配服用也有益。
也就是说，诃子皮等与酸奶凝乳等调配服用也有益。
对于因风引起大便阻塞严重，
疼痛且变硬，
并伴有粘液和血液且口渴者，
饮用牛奶至饱腹有益。
也就是说，对于因风引起的大便阻塞等病症，饮用新鲜牛奶至饱腹有益。

།ཏིལ་མར་མར་གྱི་སྟེང་དུ་ནི། །བཞོས་མ་ཐག་པའི་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་འཁྲུ་བ་ཅན་དེ་སྣུམ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞོས་མ་ཐག་པའི་འོ་མ་ དེའི་མོད་ལ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བའམ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་སྨན་འདི་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ཕན་ནོ། །གླ་སྒང་ཉི་ཤུ་འོ་མ་ཡི། །སུམ་འགྱུར་གྱི་ནི་ཆུ་བསྐོལ་བ། །འཁྲུ་བ་གཟེར་ བཅས་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་རྡོག་མ་ཉི་ཤུ་འོ་མ་སུམ་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་འོ་མ་ཉི་ཚེ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བླུད་ན་ཡང་གཟེར་དང་བཅས་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་གླ་སྒང་ཉི་ཤུ་སྨོས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་དེ་ཙམ་ལ་སྲང་གཅིག་ཡོད་དོ། ། དེ་ལྟར་འདིར་སྤྱིར་སྨོས་པ་ལས་ན་ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་ལ་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་འོ་མ་སྲང་བཞི་དང་། ཆུ་སྲང་བཅུ་གཉིས་དང་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་ལུས་པའི་འོ་མ་སྲང་བཞི་པོ་དེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་དང་སྦྱིན། །དེས ནི་ཡུན་རིང་གནས་པ་ཡི།།མཁྲེགས་པ་ལེགས་པར་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་བླུད་ན་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་འཁྲུ་བ་མཁྲེགས་པ་དང་བཅས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། མ་ཞུ་མེད་ཅིང་གཟེར་གྱིས་ཉེན། །སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སྨད། །ཁོང་རྩུབ་མེ་དྲོད་བརྟགས་ནས་ནི། །མར་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོ་བཅས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བ་གང་མ་ཞུ་ཞིང་མ་སྨིན་པ་མེད་པ་དང་། གཟེར་གྱིས་ཉེན་ཞིང་གཟིར་བ་དང་། སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སྨད་ཅིང སྐེམས་པར་བྱས་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཁོང་རྩུབ་པའི་ནད་པའི་མེ་དྲོད་ལ་བརྟག་ཅིང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མར་དང་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཆུ། །ཞོ་དང་ཆང་གི་དྭངས་མ་བསྐོལ། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ཚ་བ་ལྔ། །ཏིལ་མར་འཕྲལ་དུ་ནད་འཇོམས་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་། ཞོ་དང་ཆང་གི་དྭངས་མ་སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་དེས་ནི་འཕྲལ་དུ་སྟེ། དེའི་མོད་ལ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅའ་སྒ་སྲང་དྲུག་པི་པི་ལིང་། །མཱུ་ལ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། རྒྱམ་ཚ། །སྲང་གཉིས་ཏིལ་མར་བྲེ་གང་དང་། །ཞོ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ནི། །འཁྲུ་བའི་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་བྲེ་གང་། ཞོ་བྲེ་བཞི་དང་། བཅའ་སྒ་སྲང་དྲུག་དང་། པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བ་ནི་འཁྲུ་བའི གཟེར་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤ་དང་འོ་མ་མར་ཕྱོགས་གཅིག་།བཏུང་དང་འཇམ་རྩི་བསྐུ་བ་རུ། །ཏིལ་མར་འབའ་ཞིག་ཕྱོགས་གཅིག་སྦྱར། །བཤང་མཁྲེགས་གཟེར་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཤ་དང་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་འདི་ནི་བཤང་ བ་མཁྲེགས་པ་དང་གཟེར་བ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཏིལ་མར་འབའ་ཞིག་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བཏང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ནི་རླུང་སེལ་མཆོག་ཡིན་ལ། །རླུང་འཁྲུགས་མ་གཏོགས་གཟེར་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཏིལ་མར་དེ་ནི་རླུང་སེལ་བར་ བྱེད་པའི་མཆོག་གམ་དམ་པ་ཡིན་ལ།གཟེར་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在芝麻油和酥油之上，倒入刚挤的牛奶。对于前述的腹泻，在这两种油之上立即倒入刚挤的牛奶即有效果。
或者用蓖麻根或年幼的木苹果煮沸后服用。对于这种病，这两种药任何一种与牛奶一起煮沸都有效果。
二十颗姜黄与牛奶，以三倍的水煮沸，能够消除伴有疼痛的腹泻。即二十颗姜黄与三倍于牛奶的水一起煮沸，直到只剩下牛奶，服用后能够消除伴有疼痛的腹泻。这里提到二十颗姜黄，大约相当于一两。因此，根据这里的一般说法，应该用十六两水煮沸，即用四两牛奶和十二两水煮沸，剩下四分之一即四两牛奶来饮用。
胡椒和诃子，磨成细粉后服用。这能很好地消除长期存在的顽固腹泻。即胡椒和诃子磨成细粉，与牛奶等任何一种一起服用，也能消除长期持续的顽固腹泻。
无消化不良而被疼痛所困，因禁食等而虚弱，内部干燥，观察消化之火后，应给予酥油和辛烈的灰药。即对于没有消化不良的腹泻，被疼痛所困扰，因禁食等而虚弱消瘦，身体内部干燥的病人，要观察其消化之火，根据情况给予酥油和辛烈的灰药。
或者用十种根煮水，与酸奶和酒的清液煮沸。舌盐和五辛香，芝麻油能立即降伏疾病。即用十种根煮的水，酸奶和酒的清液通常是油的四倍，与舌盐等和芝麻油煮沸，这种芝麻油能立即，也就是当下降伏疾病。
六两荜茇和胡椒，姆拉根和土茯苓，岩盐各二两，一升芝麻油，与酸奶煮沸的芝麻油，能消除腹泻病。即一升芝麻油，四升酸奶，六两荜茇，胡椒、姆拉根等每味药各二两制成糊状煮沸，能降伏腹泻疼痛。
肉类和牛奶酥油一方，饮用和软膏涂敷时，单独芝麻油另一方配制，能降伏大便坚硬和疼痛。即一方面与肉类和牛奶配合，这能降伏大便坚硬和疼痛。另一方面单独使用芝麻油作为饮用等，效果也相同。
这是消除风的最佳方法，除了风动乱外不会产生疼痛。即因为这芝麻油是消除风的最佳或殊胜方法，而疼痛除了风动乱外不会从其他原因产生，所以这是消除疼痛的最佳方法。

།ཁམས་གཞན་འཇོམས་པས་འབར་གྱུར་པ། རླུང་ནི་རང་གནས་བརྟེན་ཁྱབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་ལྟོས་ནས་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གཞན་ཞེས་བྱ་ལ། །དེ་དག་ཉེ་བར་བཅོམ་ཞིང་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་གཞན་འཇོམས་པ་སྟེ། དེས་ན། འབར་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཁམས་གཞན་འཇོམས་པས་འབར་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ བུའི་རླུང་དེ་ནི་རང་གི་གནས་ཞུ་བའི་གནས་ན་བརྟེན་ཞིང་ལུས་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ།།མེ་དྲོད་ཆུང་ལ་ཏིལ་མར་ནི། །སྦྱར་བས་བདེ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཏིལ་མར་བཅས་པ་རླུང་གནས་སུ། །མཁྲེགས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དག་ མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཏིལ་མར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པས་བཏང་ཞིང་སྦྱར་ན་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ལ།འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་རླུང་གི་གནས་ཞེས་ བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཞུ་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཏིལ་མར་བཅས་ཤིང་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་མཁྲེགས་ཤིང་འཁྲུ་བའི་རླུང་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དྲི་མ་ཟད་ཅིང་ནད་གཞན་རང་གི་ནི། །གནས་ལས་འཕོས་པས་རླུང་ནི་སྟོབས་ཆེ་བ། །ཁོང་པ་གཟེར་ཞིང་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་ ལ།།ཕྱི་ནང་ཏིལ་མར་མ་བཏང་སུ་ཞིག་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་དེ་ཟད་ཅིང་ནད་གཞན་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་རང་གི་གནས་ལས་འཕོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རླུང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་དྲག་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ན་ཁོང་པ་ན་ཞིང་གཟེར་བ་ལ་ མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་ན།གལ་ཏེ་ཕྱི་དང་ནང་ནས་ཏིལ་མར་བཏུང་བ་དང་འཇམ་རྩི་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཅི་རིགས་པར་མ་བྱས་ན་སུ་ཞིག་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞང་ན་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ། །འོ་མར་བསྐོལ་བའི་མར་རྒྱ་ ཤུག་།སྐྱུར་པོ་ཙང་གི་རིའི་ཁུ་བ། །ཞོ་དང་དོང་གྲར་བཏགས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ན་ཞིང་གཟེར་བ་དང་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་འོ་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དང་། རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་དང་། ཙང་གི་རིའི་ཁུ་བ་དང་། ཞོ་དང་དོང་གྲར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྐྱུར་བ་དེ་ཉིད་བཅུག་པ་དང་། །འུ་སུ་ན་ལེ་ཤམ་ཟི་ར། །ཁ་རུ་ཚ་དང་ཚ་བ་ལྔ། །སེའུ་འབྲུ་དག་དང་སྦྱར་བ་ནི། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོ་དང་། ཙང གི་རི་དང་།ཞོ་བཅུག་ལ་འུ་སུ་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཡང་གཞང་ན་བ་དང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཕན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བ་ནི། །ཟུར་པ་ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་འམ། །ཤུ་དག་ཙི་ཏྲ་ཀ་བསྐོལ་བའི། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ རྩ་བ་བཅུ་བ་བསྐོལ་བའི་མར་དང་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཤུ་དག་དང་ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དང་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤུ་དག་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྦྱར་བའི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲེགས་དང་གཞང་ ནི་འབྱུང་བ་དང་།།གཅིན་སྲི་རྐེད་པ་ན་བ་དང་། །མངར་དང་སྐྱུར་བར་བསྐོལ་བ་ཡི། །མར་རམ་ཏིལ་མར་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲེགས་པ་དང་། འཁྲུ་བ་དང་། གཞང་ཕྱིར་བྱུང་ཞིང་གློ་བ་དང་། གཅིན་སྲི་ཞིང་འགགས་པ་དང་། རྐེད་པ་ན་ཞིང་འགྱུར་ མི་ཤེས་པ་ལ་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་མར་དུ་བསྐོལ་བའམ།ཏིལ་མར་དུ་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།

关于'由于摧毁其他界而燃烧，风依止自处遍满'这句话，相对于风来说，胆和痰等其他界称为'其他界'。由于摧毁并耗尽这些，所以称为'摧毁其他界'。因此，由于燃烧并增盛的缘故，称为'由于摧毁其他界而燃烧'。这样的风依止于自己的处所即下部处所，并遍满整个身体。
对于'火力小时用芝麻油，调配成为安乐最胜，芝麻油入风所处，坚硬之处将不住'这句话，对于患有腹泻病者，即使火力微弱时，若以适宜的芝麻油配方服用，是获得安乐无病的最胜方法。'即使'这个词的含义是，对于火力大的人来说就更不用说是获得安乐的最胜方法了。而且，在被称为风处的下部处所中，若配以芝麻油使用，坚硬和腹泻的风将不会停留。
关于'污物耗尽其他病，从自处所迁风力大，腹部疼痛并坚硬，内外不用油谁活'这句话，当粪便等污物耗尽，其他病如痰和胆从自己的处所迁移，因此风力增大且极为猛烈增盛时，会导致腹部疼痛和坚硬，如果不从内外使用芝麻油如饮用和按摩等适当的治疗方法，谁能存活呢？意思是不会存活。
关于'肛门出现病变时，牛奶煮炼酥油枣，酸味藏菊花汁液，酸奶冬瓜磨粉服'这句话，对于肛门疼痛、脱出和损伤时，应服用牛奶煮炼的酥油、酸枣、藏菊花汁液、酸奶和磨碎的冬瓜粉制成的糊剂。
关于'加入上述酸性物，乌苏荆芥小茴香，岩盐以及五辛料，配合槐子研细粉，研磨细腻糊剂效'这句话，将上述酸性物即酸枣、藏菊花和酸奶加入，与乌苏等磨成细粉的糊剂也对肛门疼痛和脱出有效。
关于'十根药物煎煮或，祖巴虎杖茯苓或，白芷昌蒿煎煮油，用作灌肠来治疗'这句话，或者用十根药物煎煮的酥油和油脂来灌肠。或者用白芷和虎杖等煎煮的酥油和油脂来灌肠。或者用白芷和昌蒿配制的油脂来灌肠。
关于'坚硬与肛门脱出，尿闭及腰部疼痛，甘味酸味煎煮的，酥油芝麻油灌肠'这句话，对于坚硬、腹泻、肛门脱出和咳嗽、尿闭、腰痛和行动不便等症状，应使用甘味和酸味药物类别煎煮的酥油或芝麻油来灌肠。

།གཞང་འབྱུང་གཞུག་པ་དཀའ་བ་ལ། །བསྐུ་ཞིང་དུགས་ནི་འཇམ་བྱས་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ཕྱིར་འབྱུང་ཞིང་གཞུག་པ་དཀའ་བ་ལ་ནི་དང་ པོར་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱས་ཏེ་འཇམ་པར་གྱུར་པ་དང་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དབུས་སུ་ཕུག་པའི་པགས་པ་ནི། །འུར་མཐིལ་བཅིང་བ་དག་ཀྱང་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཞང་བྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་པགས་པ་འཇམ་པོ་དབུས་སུ་ཕུག་པ་དེས་འུར་ མཐིལ་བཅིང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་གནས་ན་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ།།རྩ་བ་ལྔ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཁུ་བ་དང་ནི་འོ་མར་བསྐོལ། །བྱི་བ་རྒྱུ་མ་བཏོན་ནས་ཀྱང་། །རླུང་འཇོམས་ལྡེ་གུ་ལྟ་བུར་བྱ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་གཞང་འབྱུང་ལ། །བཏུང་དང་བསྐུ་བས་དེ་གསོ་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མར་བསྐོལ་བ་འོ་མ་དེའི་ནང་དུ་བྱི་བ་རྒྱུ་མ་བཏོན་པའི་ཤ་དང་བཙོས་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་འོ་མའམ་ཡང་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བ་རླུང་འཇོམས་པའི་ལྡེ་གུ་གཞུག་པས་ན། རླུང་འཇོམས་པའི་ལྡེ་གུ་ལྟ་བུར་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ ཏིལ་མར་དེ་གཞང་འབྱུང་བའི་ནད་ལ་བཏུང་བ་དང་བསྐུ་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་མ་ཞུ་རྣོ་དང་དྲོ། །སྤངས་ལ་སྔོན་བཞིན་སྨྱུང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་ཤིང་མ་སྨིན་པ་དག་ནི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྣོ་བ་དང་། དྲོ་བའི་བག་ སྤངས་ལ་སྔར་རླུང་གི་འཁྲུ་བའི་གསོ་བ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་ལུས་ཡང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །སྐོམ་བཅས་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཆུ། །རྩ་མཁྲིས་ཐལ་ཏྲེས་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།མཁྲིས་པའི་ཚད་པ་འཁྲུ་བ་དེ་སྐོམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་སྐོམ་དད་ཀྱིས་ཉེན་པར་གྱུར་ན། ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་གླ་སྒང་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་རིམས་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་འདི་ལ་རྩ་མཁྲིས་ཞེས་བྱ་བ་བུ་ནིམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐལ་ཏྲེས་ ཞེས་བྱ་བ་ཤ་རི་བ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།བཀྲེས་ན་ཁ་ཟས་ཐུག་པ་སོགས། །བྲི་ཧ་ཏི་སོགས་ཉེའུ་ཤིང་པ། །བ་ལ་རྣམ་གཉིས་པརྞི་གཉིས། །བསྐོལ་བ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱུང་བ་བྱས་པས་བཀྲེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་སྨྱུང་བ་ལེགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཉེའུ་ཤིང་བ་ལ་རྣམ་གཉིས་དང་མ་ཤ་པརྞི་དང་མུངྒ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་ཏེ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་དང་།ཐུག་པ་གར་ པོ་དང་།སྐྱོ་མ་དང་། ཡུ་ཤ་དང་། ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །བླུད་ཀྱང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་གྱུར་ན། །དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་འབྲས་བུ་དང་། །བོང་ང་དཀར་པོ་བཅས་བཏགས་ཕྱེ། །སྦྲང་རྩི་བསྲེས་པ་འབྲས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་ལྟར་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བླུད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུ་བ་དེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་རུང་བར་མ་གྱུར་ན། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ་དེའི་ས་བོན་དང་། བོང་ང་དཀར་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་བསྲེས་པ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། ། པ་ཐ་དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་འབྲས། །སྐྱེར་པ་པི་པི་ལིང་རྩ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པ་ཐ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆུ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ།

对于痔疮脱出难以推入时，应涂油并温和熏蒸后推入。
即对于痔疮脱出难以推入时，首先涂抹油脂，然后进行熏蒸，待变软后再推入体内。
中间打孔的皮革，也要系在肛门处。
又对于脱出的痔疮，要用柔软的、中间打孔的皮革，按照经典所说的方法系在肛门处。
五大根药煎汤与牛奶，取出老鼠的内脏后，制成平息风的软膏。用芝麻油煎煮，对痔疮脱出，以饮用和涂抹来治疗。
又对于此病，用五大根药煎汤与牛奶煮，在牛奶中加入去除内脏的老鼠肉煮熟，或者用芝麻油煎煮，制成平息风的软膏。将这样的芝麻油用于痔疮病，以饮用和涂抹来治疗。
胆病未消化、锐利和热性，应避免，如前所述禁食。
对于由胆引起的腹泻，伴有未消化和未成熟的症状，应避免辛辣和热性的饮食等，如前所述风性腹泻的治疗方法一样进行禁食，使身体变轻。
还要进行前面所说的一切熬汤等治疗。
伴有口渴时，六味水加入根胆药和萝藦给予饮用。
对于胆热性腹泻伴有口渴、被口渴所困扰时，应给予六味水，即用藿香和檀香等煎煮的水，如治疗热病章节所说，加入根胆药即印度楝树和萝藦即夏利巴来饮用。
饥饿时食物如汤等，婆罗醯提等小五根药，两种巴拉、两种帕尼，煎煮能生热有益。
如果禁食后产生饥饿，出现前述良好的禁食特征时，为了进食，用婆罗醯提等小五根药，以及同样的小茴香、两种巴拉和马沙帕尼、蒙格帕尼等煎煮的汤等食物，如清汤、浓汤、稀粥、肉汤、肉汁等能生热的食物服用有益。
即使服用后仍持续，黑芥子皮及果实，加入白洋葱磨粉，混合蜂蜜米汤服用。
这样服用汤等后，如果腹泻仍然持续未得到缓解，将黑芥子皮和其果实即种子，以及白洋葱一起磨成粉末，与蜂蜜混合，用淘米水调和后服用。
帕他、黑芥子皮果，酸刺果、胡椒根等。
或者用帕他等药磨成粉末，加蜂蜜和米汤服用。

།བོང་ང་བིལ་བ་དུག་མོ་ཡུངས། །གླ་སྒང་བ་ལེ་ཀ་བསྐོལ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པའི་ཚད་པར འཁྲུ་བ་དེ་ལ་ཡང་ན་བོང་ང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བོང་ང་དཀར་མུར་བ། །སྐྱེར་བ་དངུལ་རྡོ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བོང་ང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བོང་ང་བཅའ་ སྒ་དུག་མོ་ཡུངས།།གླ་སྒང་ཀད་པལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བོང་ང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་ནི། །སྲང་གཅིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད། །གང་ཞིག་ཤ་ཁུ་བཅས་སྦྱར་ཟ། །མཁྲིས་བཅས་ ལྟོ་བའི་ནད་སེལ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་འབའ་ཞིག་སྲང་གཅིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ནད་པ་གང་ཞིག་ཤ་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་ཟ་བ་ནི། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་པའི་ནད་མྱུར་དུ་སེལ་ཞིང་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གླ་སྒང་ བསྐོལ་བའི་ཁུ།།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གླ་སྒང་སྲང་གཅིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ལ་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པར་ཟས་ཟ་བ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལྟོ་བའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤལ་མ་ལི་ཡི་འདབ་མའི་རྩ། །བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤལ་མ་ལིའི་འདབ་མ་དང་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་ལ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྩ་མཁྲིས་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཡུངས། །སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་བཅས་པའམ། །ཡང་ན་སྐྱེར་པ་བ་ལེ་ཀ་།བིལ་བའི་རྐང་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ཏིལ་དང་སེང་ ཕྲོམ་མོན་ཆ་ར།།བཙོད་དང་པདྨ་ཨུཏྤ་ལ། །དོང་གྲ་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།སེའུ་འབྲུ་ཨུཏྤལ་ཤུན་པར་བཅས། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད་སྦྱོར་བ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་འབྲས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་མཁྲིས་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་ བ་བཞི་པོ་ལ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ས་མང་གི་ནི་ནམ་སྒ་རིའོ། །མོ་ཛ་ར་ས་ནི་མོན་ཛ་ར་ཛ་སྟེ་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུའོ། །སྐྱེར་པ་སེང་ཕྲོམ་དུག་མོ་ཡུངས། །སུག་སྨེལ་བསྐོལ་བས་སྨིན་འཁྲུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་བ་ལ་ སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ཡང་སྨིན་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།སེང་ཕྲོམ་དང་ནི་ཨ་བརྟ། །པྲི་ཡང་ཀུ་སོགས་སྡེ་ཚན་དང་། །བསྐོལ་བ་སོ་སོར་བླུད་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། ཨ་བརྟ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། སྐྱུག་སྨན་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྨིན་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།།པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །སེའུ་འབྲུའི་མྱུ་གུ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཞོ་དང་འུ་སུའི་འབྲས་བུར་བཅས། །ཐུག་པ་ལྡེ་གུས་སྦྱར་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པུ་ཙེ་ ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།སེའུ་འབྲུའི་མྱུ་གུ་དང་པོར་སྐྱེས་མ་ཐག་པའོ། །དེ་བཞིན་བིལ་བ་ཀ་པིད་ཐ། ། མྲ་འདམ་བུའི་རྐང་ལས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐུག་པ་དང་ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་ཐུག་ཁ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བིལ་བའི་རྐང་དང་ཀ་པིད་ ཐའི་རྐང་དང་ཨ་མྲའི་རྐང་དང་འདམ་བུའི་རྐང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

关于'葱、毕勒果、芥子'等，对于胆热引起的腹泻，可以用白葱等药材研磨成粉末煎煮后，如前所述服用。
关于'葱、没药、银矿石、芥子'等，或者用葱等煎煮的水加蜂蜜服用。
关于'葱、草果、芥子、葛根、头盖骨和蜂蜜'等，或者用葱等药材煎煮后加入蜂蜜等服用。
关于'芥子种子一两煎煮汤剂服用，若配合肉汤服用，可治疗胆热腹病'，单独用一两芥子种子煎煮成汤剂服用。若病人配合肉汤服用，能快速治愈胆热引起的腹病。
关于'同样葛根煎煮汤剂，配合蜂蜜服用有效'，或者用一两葛根煎煮的汤剂配合蜂蜜服用，并配合肉汤食用，这是治疗胆热引起的腹病的最佳方法。
关于'木棉树叶根煎煮后冷却'，木棉树叶和根部煎煮后冷却加入蜂蜜，效果相同。
关于'胆根、葛根、芥子、酸枣糖'等，或者'酸枣、毕勒果、毕勒果茎、蒺藜、芝麻、白芷、芒果、红花、莲花、乌巴拉花、冬瓜、达塔卡花、谷芽、乌巴拉皮'，以上半偈颂所述配方加蜂蜜用淘米水服用。
用上述四个半偈颂所示的胆根等配方加入蜂蜜，用淘米水服用也能治疗胆热引起的腹泻。
萨芒指的是南噶日。摩札汁是指木棉树汤。
关于'酸枣、白芷、芥子、豆蔻煎煮可治疗成熟的腹泻'，用酸枣等煎煮的汤剂可以治疗成熟的腹泻。
关于'白芷和阿瓦塔、青木香等类别煎煮分别服用'，用白芷等类别、阿瓦塔等类别、青木香等类别和催吐药等药物类别中所述的药材煎煮服用，如前所述可以治疗成熟的腹泻。
关于'布则谢尔、甘草、谷芽、青木香，配合酸奶和乌苏果实制成糊状敷用'，用布则谢尔等制成糊状等。谷芽指的是初生的嫩芽。
关于'同样毕勒果、卡皮塔、芒果、芦苇茎配制'，同样用糊状和糊剂配制，即用毕勒果茎、卡皮塔茎、芒果茎和芦苇茎配制。

།སྨིན་པའི་ཁུ་བ་རའི་འོ་མ། །མཆོག་ཏུ་ཕན་ཏེ་དེས་ཀྱང་ནི། །སྟོབས་ལྡན་ནད་གཞི་ཆེ་བའི་ཕྱིར། །མ་ཞི་ན་ནི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་པའི་མཁྲིས་པའི་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་རའི་འོ་མ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ མོད་ཀྱི།རའི་འོ་མ་དེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཞི་ཆེན་པོ་དང་། ལེན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་ནུས་ན་མཁྲིས་པའི་འཁྲུ་བ་སྟོབས་ཅན་དེ་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རིམ་གྱིས་བཤང་བ་ཁྲག་དག་ཏུ། །གང་ཞིག་འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་ ལའང་།།པ་ལ་ཤ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡི། །ཁུ་བ་དང་སྦྱར་འོ་མ་བླུད། །དེ་ནས་འོ་མ་དྲོ་འཇམ་ཙམ། །ཉམས་སྟོབས་ཇི་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། །དེས་ནི་དྲི་མ་བསལ་བས་ན། །ལྟོ་བའི་ནད་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བཤང་བ་དང་ཁྲག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བས་འཁྲུ་སྟེ། བཤང་བ་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཁྲག་འབའ་ཞིག་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལན་འགའ་ནི་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་ནས་བཤང་བ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལན་འགའ་ནི་བཤང་བར་འཁྲུ་ནས་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་པ་ལ་ཤའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་འབའ ཞིག་བླུད་པའམ།ཡང་ན་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་འབའ་ཞིག་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །འོ་མའི་སྦྱོར་བ་དེས་ནི་བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་བཏོན་པས་ལྟོ་བའི་འཁྲུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་ འགྱུར་རོ།།ཀྱི་ལྕེ་བ་ཡི་སྦྱང་བ་ཡང་། །པ་ལ་ཤ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱི་ལྕེ་པ་ལ་ཤ་ལྟར་བསྐོལ་བ་ལ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཐུག་སོགས་རིམ་པར་བྱས་ཀྱང་ནི། །གལ་ཏེ་གཟེར་དེ་མ་ཞི་ན། ། ཉེས་བསལ་དེ་ལ་མེ་དྲོད་སྟོབས། །ལས་དཔགས་འཇམ་རྩི་མྱུར་དུ་གཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཟེར་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་ཉེས་པ་བསལ་ཅིང་དྲིས་སྦྱངས་ཟིན་པ་དེ་ལ་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བའི ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ་འཇམ་རྩིའི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་མྱུར་དུ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཤ་ཏ་པུཥྤ་ཉེའུ་ཤིང་དང་། །བིལ་བ་དང་ནི་ཤིང་མངར་དག་།མར་འོ་ཏིལ་མར་བཞི་ཆར་བཅས། །བསྐོལ་བ་འཇམ་རྩིའི་ཏིལ་མར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩེ་དེ་ཡང་མར་དང་འོ་མ་དང་ བཅས་པའི་ནང་དུ་ཏིལ་མར་གྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་དང་།ཤ་ཏ་པུཥྤ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་ཚད་འཁྲུ་མ་ཞི་ན། །སྤྱི་བག་འཇམ་རྩི་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འཁྲུ་ བ་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་འོག་ནས་བཤད་པ་གཏང་བར་བྱའོ།

对于成熟的胆汁泻痢，羊奶最为有效，但是由于病根深重，如果未能平息，就应当施用泻药。
对于逐渐出现大便和血液的泻痢，应当使用波罗叶果汁调和牛奶服用。然后根据病人的体力状况，服用温热适度的牛奶。这样可以清除污浊，腹部疾病就会平息。
基列巴（植物名）也应当像波罗叶一样配制。
即使按照次第服用粥汤等，如果疼痛仍未平息，在清除病邪之后，应当根据消化之火的强度，迅速使用温和灌肠疗法。
百花、小茴香、木蓝果和甘草，加入酥油、牛奶和芝麻油四份，煎煮成温和灌肠用的芝麻油。
如果用这些方法热性泻痢仍未平息，那么使用一般的温和灌肠疗法最为有效。

།ཤལ་མ་ལི་ཡི་ལོ་མ་རློན། །ཀུ་ཤ་རློན་པས་དཀྲིས་ནས་ནི། །ས་ནག་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ནས་སུ། །ལྕི་བ་སྐམ་པོའི་མེ་ནང་བསྲེག་།འཇིམ་པ་ལུས་པ་དེ་བཀོག་སྟེ། །གོང་པོ་དེ་ལས་སྲང་གཅིག་ཙམ། ། འོ་མ་བྲེ་གང་ནང་དུ་མཉེ། །བཙགས་ལ་དྭངས་མར་རྒྱ་སྤོས་དང་། །ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་ལྡེ་གུ་མར། །ཏིལ་མར་ལྡན་པས་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཁྲུས་བྱས་འོ་མ་འབྲས་ཆན་སྦྱིན། །ཡང་ན་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །མཁྲིས་པའི་ཚད་འཁྲུ་རིམས་དང་འོར་ནད་སྐྲན། །རླུང་ནད་ཁྲག་དང་ཕོ་བའི་ནད་སེལ ཞིང་།།འདི་དག་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་དྲག་པོ་ཡི། །སྦྱོར་བྱས་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བའང་མྱུར་ཞི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤལ་མ་ལིའི་ལོ་མ་རློན་པ་འཇིམ་པས་བསྐུ་བའི་བར་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྲེགས་ལ་ནང་གི་ཚོས་ཏེ་ཕྱིའི་འཇིམ་པ་ལུས་པ་དང་། འཇིམ་པ་དེ་བཀོག་སྟེ་ ལོ་མའི་གོང་པོ་སྲང་གཅིག་ཙམ་འོ་མ་སྲང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནང་དུ་མཉེས་པ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དེ་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་བཅུག་པ་མར་དང་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཁྲུས་བྱས་པ་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་ཆན་བྱིན་པའམ། ཡང་ན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་ དང་འབྲས་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེས་ནི་མཁྲིས་པའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་དྲག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་སྦྱོར་བ་དྲག་པོའི་ནད་ལྟ་བུ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དུག་མོ་ཡུངས་ནི་བུ་རམ་ཕྲན། །ལྟར་བསྐོལ་དུག་ མོ་ཡུངས་སོགས་སྡེ།། བརྟ་སོགས་སྦྲང་རྩི་བཅས། །ལྡེ་གུས་འཁྲུ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་བུ་རམ་ཕྲ་མོ་ཕན་ཏི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་ནི་འཁྲུ་བ་ ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྨིན་ཅིང་ནད་མེད་མེ་དྲོད་ཆེ། །ཁྲག་དང་བཅས་པར་རིང་ནས་འཁྲུ། །སྣ་ཚོགས་མདོག་ཏུ་འཁྲུ་འགྱུར་བར། །སྨན་ཐུམ་བཙོས་པ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་གང་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་ མེད་པ་ལ་ནད་དང་གཟེར་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ལ།མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ཁྲག་དང་བཅས་པར་རིང་ཞིག་ནས་འཁྲུ་བར་བྱེད་ལ། འཁྲུ་བ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་འཁྲུ་བར་གྱུར་ན་དེ་ལ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཐུམ་པོ་བཙོས་པའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཀད་པ་ལ་ཡི་ཤུན་ ལྡེ་གུ།།བིལ་བའི་ལོ་མས་དཀྲིས་ནས་ནི། །འཇིམ་པས་བསྐུས་ཏེ་མེ་ནང་བསྲེག་།ཁུ་བ་བཙིར་ལ་བསྒྲངས་པ་ནི། །སྦྲང་རྩིའམ་ཁ་རར་བཅས་པ་ནི། །འཁྲུ་བ་ཅན་ལ་ཅི་རིགས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དིར་ག་སྤྲི་ན་དེའི་ཤུན་ལྤགས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་བིལ་ བའི་ལོ་མས་དཀྲིས་ཤིང་གཡོགས་ལ་འཇིམ་པས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་མེར་བསྲེགས་ནས་བཙོས་པ་འཇིམ་པ་བསལ་ནས་ཁུ་བ་བཙིར་བ་བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་གང་ཡང་རུང་བ་བཏབ་པ་འཁྲུ་བ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཀུན། ། དེ་ཡི་མྱུ་གུ་ལས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤུན་ལྤགས་དང་དེའི་མྱུ་གུ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པ་དག་ཀྱང་བླུད་ཅིང་གཏང་བར་བྱའོ།

将湿润的木棉树叶，用湿草茎包裹，涂上黑土泥浆，在干牛粪火中烧烤。除去剩余的泥浆，取其中一两重量，在一升牛奶中揉搓。过滤后取其清液，加入安息香、甘草、蜂蜜、泥状酥油、芝麻油调制成软膏。沐浴后给予牛奶和米饭，或者给予旱地动物的肉汤。
此方能治疗胆热腹泻、热病、肿瘤、风病、血病和胃病，还能迅速平息由强烈泻药和灌肠引起的剧烈症状。
具体做法是：将湿润的木棉叶涂上泥浆，然后烧烤，去除外层留下的泥浆。取一两叶团，在三十二两牛奶中揉搓，过滤后的汁液加入安息香等，用酥油和芝麻油调制成软膏。之后令病人沐浴，给予牛奶和米饭，或者给予旱地动物的肉汤和米饭。
这不仅能治疗胆热腹泻等症状，而且对于使用泻药等引起的剧烈症状也能迅速缓解。
黑芥子如细砂糖般煮沸，加入黑芥子等类药材，以及蜂蜜等制成的软膏，能治疗一切腹泻。
即将黑芥子如细砂糖般煮沸，其汁液加入黑芥子等类药粉制成的软膏能治疗一切腹泻。
对于已成熟无病痛、消化力强、伴有血液、长期腹泻、呈现各种颜色的腹泻，应当使用煮制的药包。
即对于热性腹泻已成熟且无消化不良，无病痛，消化力强，伴有血液且长期腹泻，而且腹泻呈现各种颜色时，应当用下文所说的煮制药包方剂治疗。
将芭蕉树皮软膏用木苹果叶包裹，涂上泥浆后在火中烧烤。挤出汁液冷却后，加入蜂蜜或糖，适量给予腹泻患者服用。
即将芭蕉树皮软膏用木苹果叶包裹覆盖，外面涂上泥浆，然后在火中烧烤，去除泥浆后挤出汁液，冷却后加入蜂蜜或糖，给腹泻病人服用。
同样也可用含乳汁的树木和它的嫩芽制作。
即用相同方法将榕树等含乳汁树木的树皮和嫩芽制成软膏，如前所述煮制成药包后服用。

།འཁྲི་ཤིང་ཤུན་པ་མར་དང་བཅས། །བསྐོལ་བའི་རླངས པས་བཙོས་པ་ནི།།སྦྲང་རྩི་བཅས་པར་ཚད་འཁྲུ་བ། །སྟོབས་ཅན་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བའང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲི་ཤིང་ཀ་ཏྲང་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུན་པ་མར་དང་བཅས་པ་དག་ཆུ་བསྐོལ་བའི་ཁ་རླངས་ལ་བཙོས་ལ། སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་ཟོས་པས་ནི། ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་ སྟོབས་ཅན་ཡང་མྱུར་དུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ།།མཁྲིས་པའི་འཁྲུ་བ་ཅན་གྱིས་ནི། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་གང་བསྟན་པ། །དེ་ཡིས་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་གྱུར་ནས། །ཁྲག་གི་ཚད་འཁྲུ་སྐོམ་དད་རིམས། །འདེབས་ཤིང་གཞང་ཁ་མི་བཟད་འདྲུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དེས་མཁྲིས་པ་འཁྲུ་ཞིང་ལྡང་བས་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།པདྨ་ཨུཏྤལ་ས་མང་ག་།མོན་ཆ་ར་ས་བསྐོལ་བ་ཡི། །ར་ཡི་འོ་མ་དེ་ལ་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་དེ་དང་། གཞང་འབྲུམ་འདྲུལ་བ་ལ་པདྨ་ལ་སོགས་པ་དང་རའི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཐལ་ཏྲེས་ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་མམ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་མྱུ་གུ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་བཅས་པ་ནི། །བཏུང་བའམ་གཞང་ཁར བླུགས་པས་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རའི་འོ་མ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་བཏབ་པ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཤ་ཁུ་སོགས་སྐྱོན་ མེད།།མར་བཅས་བསྒྲངས་པའི་ཟས་སྐོམ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དང་། གཞང་མནམས་ཤིང་འདྲུལ་བ་ལ་ཤ་ཁུ་དང་། ཐུག་པ་དང་། སྐྱོ་མ་དང་། སྦྱར་ཐུག་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་མར་དང་བཅས་པར་བསྒྲངས་པ་དག་ཟས་དང་སྐོམ་ དུ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ།།ཏང་པལ་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་ནི། །ཅུང་ཟད་སྐྱུར་ཞིང་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏང་པལ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་ཡུ་ཤར་བཅས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྐྱུར་བ་ལ་ཁ་ར་བཏབ་པའི་བསྒྲངས་པ་དག་ཟས་དང་སྐོམ་དུ་བྱས་པ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །ར་ཡི་འོ་མ་ཆུ་ཕྱེད་དང་ ཨུཏྤལ་དོང་གྲ་བ་ལེ་ཀ་།ཀྲྀཥྞ་པརྞི་ཁུ་བར་བཅས། །ཐུག་པས་ཁྲག་གི་ཚད་འཁྲུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་འོ་མ་ཆུ་དང་ཕྱེད་དུ་བསྲེས་པ་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ཅིང་ཀྲྀཥྞ་པརྞིའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་ཐུག་པར་བྱས་པ་ནི་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ། ། ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་མར་སར་ནི། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར་བ་བལྡག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་མར་སར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་རའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བལྡག་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཁྲག་འཁྲུ་ཚབས་ཆེ་ལ་རའམ། །རི་དྭགས་ཁྲག་གི་མར་བརྔོས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ བ་ལ།ཁྲག་གི་འཁྲུ་བས་ཚབས་ཆེར་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་རའི་ཁྲག་གམ། རི་དྭགས་ཀྱི་ཁྲག་དང་མར་བརྔོས་པ་ཕན་ནོ། །འོ་མ་དང་བཟའ་འོ་མ་བཏུང་། །འོ་མ་བསྲུབས་མར་ཞག་གསུམ་བསྟེན། །ཡང་ན་གོང་མ་སྲེག་གི་ནི། །ཤ་ཁུ་དང་ཟོས་ནད་མེད་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་སོགས་ཏེ་བཟའ་བ་དང་། འོ་མ་བཏུང་བ་དང་འོ་མ་བསྲུབས་པའི་མར་སར་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྟེན་པའམ། ཡང་ན་གོང་མ་སྲེག་གི་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ལ་འོ་མ་བསྲུབས་པའི་མར་ཟ་ཞིང་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

藤蔓树皮和酥油，煮沸蒸汽所熟制，加入蜂蜜治热泻，能除强烈突发者。即是说，名为迦当迦的藤蔓树皮与酥油一起在沸水蒸汽中熬制，加入蜂蜜食用，能迅速平息强烈的热性腹泻病。
胆病泻者若服用，所说能生胆病者，由此胆病受扰动，血热泻渴及发热，发作肛门难忍烂。即是说，患有胆病腹泻的病人若服用能引起胆病的饮食等，会导致胆病发作上升，引起血热泻等症状。
莲花青莲萨曼嘎，蒙恰拉萨煮制的，山羊乳汁对此效。即是说，对于胆热泻病和肛门溃烂，服用莲花等与山羊乳煮制的药汤有效。
槐树甘草升麻或，尼拘陀等嫩芽与，蜂蜜白糖一同用，饮用或注肛门效。即是说，或者服用槐树等药与山羊乳，或者将尼拘陀等嫩芽用乳煮制加入蜂蜜白糖，饮用等方式使用有效。
如是肉汤等无过，加酥冷却饮食效。即是说，对于血热泻和肛门腐烂臭气，以肉汤、汤羹、稀粥、杂粥等无害之物加入酥油冷却后作为饮食服用有效。
檀香果实之汁液，稍酸并加入白糖。即是说，檀香果实的汁液加入酸味剂稍带酸味并加入白糖冷却后作为饮食服用有效。
山羊乳汁水一半，青莲独活波黎卡，黑叶汁液共煮成，汤羹能除血热泻。即是说，山羊乳与等量水混合，加入青莲等并配以黑叶汁液煮成汤羹，能治疗血热泻。
饭前新鲜酥油中，蜂蜜白糖调和舔。即是说，在进食前舔食新鲜酥油与蜂蜜白糖调和成的糊状物也有效。
血泻严重用山羊，或野兽血炼酥给。即是说，对于严重的血泻，服用山羊血或野兽血炼制的酥油有效。
乳食与饮用牛乳，乳酪酥油三日用，或者上等野兽之，肉汤同食病可愈。即是说，食用乳制品、饮用牛乳、食用乳酪酥油连续三天，或者饮用上等野兽肉汤并食用乳酪酥油饮用牛乳，也能获得无病安康。

།ཉེའུ་ཤིང བཏགས་པ་འོ་མ་དང་།།ལྷན་ཅིག་བླུད་ཅིང་འོ་མར་བཟའ། །ཡང་ན་དེ་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །མར་གྱིས་ཚད་འཁྲུ་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཉེའུ་ཤིང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ལ་འོ་མ་དང་བཅས་པར་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་ཡང་ཁྲག་གི་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་མྱུར་དུ་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་ཉེའུ་ཤིང་དེ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་འཐུངས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་བཅས་བསྐོལ་མར། །ཐུག་སླ་ཐུག་པ་དང་སྦྱར་བས། །ནད་གཞི་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །མི་བཟད་འཁྲུ་ བའང་མྱུར་དུ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དང་ཐུག་པ་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པས་ཚད་པར་འཁྲུ་བའི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་བྱུང་བའི་མི་བཟད་པར་ན་བ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ས་ནག་དུང་དང་ཤིང་ མངར་དང་།།སྦྲང་རྩིར་ཁྲག་འབྲས་ཆུ་བླུད། །ཁྲག་གི་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་ནག་སོ་ར་ཏི་དང་དུང་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་སྦྲང་རྩིའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ སྦྲང་རྩིར་བསྲེས་པ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བསྲེས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་ལ་ཕན་ནོ།།ཏིལ་ནག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཤ་ཁར་ནི་ཆ་ལྔ་དང་། །ར་ཡི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བླུད། །འཕྲལ་དུ་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་ནག་པོ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུའི་ཆ་ལྔའི་ཤ་ཁ་ར་དང་བཅས་པའི་ རའི་འོ་མ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་འཕྲལ་དུ་སྟེ་དེའི་མོད་ལ་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་སེལ་ཏོ།།ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཙནྡན་བཅས། །འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བླུད་ན་ནི། །ཁོང་ཚ་སྐོམ་དད་གཅིན་ནད་དང་། །ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་ཙནྡན་དཀར་པོའི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་ པ་སྦྱར་བར་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞང་ཁ་ཚ་ཞིང་འདྲུལ་བ་ལ། །བསིལ་བའི་སྨན་གྱིས་བླུགས་ཤིང་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཚ་འུར་འུར་པོར་གྱུར་པ་དང་འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པར་གྱུར་ པ་ལ་ནི།བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་བླུགས་པ་དང་། སྨན་གྱིས་བསྐུས་པ་ཕན་ནོ། །གང་ཚེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུ། །ཁྲག་ཉུང་གཟེར་དང་བཅས་པར་འཁྲུ། །རླུང་གིས་གགས་ནི་བྱས་གྱུར་པས། །དཀའ་བས་འབྱུང་བའམ་མི་འབྱུང་བྱེད། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་སྤྱི་བག་ནི། ། འཇམ་རྩི་སྔར་བཤད་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁྲུ་བ་དེའི་ཚེ་ན། ཁྲག་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་འབྱུང་ཞིང་གཟེར་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གིས་འབྱུང་བའི་ལམ་བཀག་པར་གྱུར་པས་དཀའ་ཞིང་འཐོགས་ཏེ་འབྱུང་ངམ ཡང་ན་འབྱུང་མི་ནུས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་སྔར་བཤད་པའི་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།

将磨碎的柳树与牛奶一起服用，并食用牛奶。或者用其煮成的酥油，能迅速消除热性腹泻。即是说，将磨碎的柳树调和牛奶饮用，并食用含有牛奶的食物，也能迅速消除血热性腹泻。或者饮用与柳树一同煮成的酥油，效果也相同。
用没药、姜黄、胡椒、鹿角皮、明矾、芥子一同熬制的酥油，与稀粥调和服用，能迅速消除由三种病因引起的剧烈腹泻。即是说，将没药等药物制成糊状，与酥油煮制，再与稀粥等调和服用，能消除由三种病因引起的剧烈腹泻之痛。
黑土、贝壳、甘草与蜂蜜调和米汤服用，能治疗血性腹泻。即是说，黑土、贝壳等与米汤一同服用能治疗血性腹泻。
白檀香与蜂蜜也有效。即是说，将檀香与蜂蜜混合，加入米汤服用，也对血性腹泻有效。
将磨碎的黑芝麻糊与五份砂糖及羊奶调和服用，能立即消除血性腹泻。即是说，将磨碎的黑芝麻糊与五份砂糖及羊奶调和服用，能立即消除血性腹泻。
砂糖、蜂蜜与檀香，配合米汤服用，能治愈内热、口渴、尿病及血性腹泻。即是说，将砂糖、蜂蜜与白檀香糊调和，加入淘米水服用，也能消除发热等病症。
对于肛门灼热溃烂，应用凉性药物灌洗并涂抹。即是说，对于肛门部位发热疼痛和溃烂化脓的情况，用凉性药物配方等灌洗和涂抹有效。
当反复腹泻，少量出血并伴有疼痛，因风阻塞而难以排出或无法排出时，此时应给予前述温和灌肠。即是说，当反复腹泻时，如有少量出血并伴有疼痛，同时因风阻塞导致排便困难或无法排便时，应施用前面所说的温和灌肠疗法。

།ཀར་པུ་ད་ར་ཤིང་ཤ་པ། །ལ་སོགས་ལོ་མ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས། །ནས་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ། །མར་དང་འོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ། །སྤྱི་བག་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ནི། །བེའུ་ སྣབས་འཁྲུ་དང་གཞང་བྱུང་དང་།།མཁྲེགས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྐེམ་པོ་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀར་བུ་ད་ར་དང་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ནས་ཀྱང་བརྡུངས་ཤིང་དྲལ་ལ་ཆོ་ག་བཞིན་ དུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་འོ་མ་བཅས་པ་ཡང་བསྐོལ་ཏེ་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་།འཇམ་རྩི་འདི་བཏང་བས་ལུས་ཟད་ཅིང་སྐེམ་པར་གྱུར་པ་དག་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟག་ཚེར་བ་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །མར་གྱི་ འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བེའུ་སྣབས་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འདི་ལ། སྟག་ཚེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དང་པོར་བཤང་བ་ཁྲག་འདྲེས་འབྱུང་། །ཡང་ན་ཕྱིས་ནི་འཁྲུ་འགྱུར་ བ།།དེ་ལ་ཉེའུ་ཤིང་བསྐོལ་བའི་མར། །ལྡེ་གུའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་འཁྲུ་བ་གང་དང་པོར་བཤང་བ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པར་འབྱུང་བའམ་ཡང་ན་ཕྱིས་བཤང་བ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཉེའུ་ཤིང་གི་མར་ལྡེ་གུའི་སྦྱོར་བས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། ཁ་ར་ཆ་ཕྱེད་དང་སྦྱར་ལ། །སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་བཅུག་པ་ཡི། །མར་སར་ཕན་པའི་ཟས་ཟོས་ན། །ནད་དེ་མྱུར་དུ་སེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་སར་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཁ་ར་ཆ་ཕྱེད་དང་སྦྱར་ཞིང་སྦྲང་རྩི་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག་པའི་མར་དང་། ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པའི ཟས་ཟོས་ན་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བའི་ནད་དེ་མྱུར་དུ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ུ་དུམ་བཱ་ར་ནྱ་གྲོ་དྷ། ། ཤྭདྠ་ཡི་མྱུ་གུ་ནི། །བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་ནང་ཞག་གཅིག་སྦངས། །མཉེས་ཏེ་བཙགས་པར་མར་བསྐོལ་ལ། །ཁ་ར་དེ་ཡི་ཕྱེད་བཏབ་ཅིང་། །སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་བཏབ་སྟེ་བླུད། །གང་གི་ཁྲག་ནི་ཐུར་ དུ་འམ།།གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྦངས་ལ་ཆུ་དེ་དང་མཉེས་ཏེ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དེ་དང་མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ལ་མར་དེའི་ནང་དུ་ཁ་ར་མར་གྱི་ཕྱེད་བཏབ་ཅིང་སྦྲང་རྩི་མར་ གྱི་བཞི་ཆ་བཏབ་སྟེ།འཁྲུ་བ་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། ཡང་གང་གི་ཁྲག་ཐུར་དུ་འམ། གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་འཁྲུ་རླུང་བཤང་བ་ནི། །མ་ཞུ་སྨིན་བྱ་མཆོག་ཏུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ཉུང་བ་ དག་ལ་ནི་མ་ཞུ་བ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་མཆོག་ག་མ་ཁྱད་པར་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དེ་ལ་ནི། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་གླ་སྒང་དང་། ། རུ་ར་དང་བཅའ་སྒ་བསྐོལ། །སྨིན་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལ་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ནད་སྨིན་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དེ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤུ་དག་དོང་ག་བྱི་དང་ག། །པུ་ཏི་ཀ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་ བ་ཡང་སྨིན་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བླུད་པར་བྱའོ།

将卡普达拉树和沙巴树等的叶子捣碎，与大麦一起煮成汤，加入酥油和牛奶煮制。如果用作温和灌肠，能治疗小牛腹泻、痔疮、硬症等疾病，并能增强虚弱者的体力。
也就是说，将卡普达拉树和沙巴树等的叶子在臼中捣碎，同样将大麦捣碎研磨，按照规定煮成汤汁，加入酥油和牛奶一起煮制，用作温和灌肠，能治疗小牛腹泻等这些疾病，这种灌肠疗法能使身体消瘦虚弱者恢复体力。
用虎刺煮制的酥油作为温和灌肠剂。也就是说，对于小牛腹泻等这种病，用虎刺即白莲花煮制的酥油灌肠也有效。
最初大便带血排出，或者之后出现腹泻，对此应用小树煮制的酥油调制成软膏。也就是说，对于血性腹泻，无论是最初大便带血或者之后大便带血，都应该用下文所说的小树酥油按照软膏配方给予。
将糖加入一半量，蜂蜜加入四分之一量的新鲜酥油，配合有益的食物服用，能快速治愈这种病。也就是说，刚制成的新鲜酥油，加入酥油量一半的糖和四分之一的蜂蜜，配合有益适宜的食物服用，能快速治愈血性腹泻。
乌东巴拉树、尼亚格若陀树、白树的嫩芽捣碎后在水中浸泡一天，揉搓过滤后煮酥油，加入一半量的糖和四分之一量的蜂蜜服用。对于向下或向上出血者都可服用。也就是说，将乌东巴拉树等的嫩芽捣碎后在煮沸的水中浸泡一天，用这水揉搓过滤后的汁液与酥油按规定煮制，在酥油中加入酥油量一半的糖和四分之一的蜂蜜，给腹泻病人服用，对于向下或向上出血的人也可服用。
对痰性腹泻，首先要促进消化不良的成熟。也就是说，对于由痰引起的轻微腹泻，应该特别注重采用促进消化不良成熟的方法。
随后对于这种情况，用幼嫩木苹果、岩盐、诃子和姜煮制，能促进成熟并生发消化之火。也就是说，对于由痰引起的腹泻，即使按顺序治疗后仍未痊愈的，应该服用幼嫩木苹果等煮制的药物，它能促进病情成熟并生发消化之火。
莎草、冬瓜、毕达嘎、普提卡和小茴香等。也就是说，用莎草等煮制的药物也能促进成熟并生发消化之火，所以应该服用。

།པི་པི་ལིང་གཉིས་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པི་པི་ལིང་ཧ་སྟི་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །པ་ཐ་ཙི་ཏྲ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤུ་དག་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །པུ་ ཙེ་ཤེལ་དང་ཨ་རུ་ར།།བསྐོལ་བའམ་ཡང་ན་བཏགས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པ་ཐ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའམ་བཙགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་པས་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ཚ་བར་ འཁྲུ་སྨན་བླུད།།ཁ་རུ་ཚ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་བོང་ང་དཀར། ། རུ་ར་ཡི་ཆུ་ཚན་བཅས། །བད་ཀན་འཁྲུ་བས་ཉེན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་འཁྲུ་བས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་ལ་ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། ། ཀ་པིད་ཐ་ཡི་རྐང་དང་ནི། །ཚ་གསུམ་སྦྲང་རྩི་ཁ་རའམ། །ཀད་པ་ལ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ལྟོ་ཡི་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀ་པིད་ཐ་སྐྱུར་པོའི་རྐང་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་། སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་ལྟོ་བའི་ནད་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཀད་པ་ལ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་དར་བར་བཅས། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་བྱིན་ན་ཡང་། །འཁྲུ་བའི་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བྱིན་པའམ། ཡང་ཙི་ཏྲ་ ཀ་དང་དར་བ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ།བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དར་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ན་ཡང་འཁྲུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །པ་ཏ་གླ་སྒང་མོན་ཆ་ར། །བིལ་བ་དོང་གྲ་ད་ཏ་ཀའམ། །བུ་རམ་དར་བར་བཅས་པ་ཡིས། །འཁྲུ་བ་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་ ལ་སོགས་པ་བུ་རམ་དང་བསྲེས་པའི་དར་བ་དང་བླུད་ན་ཡང་འཁྲུ་བ་ཤིན་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།པི་པི་ལིང་རྩ་ལ་ལ་ཕུད། །དྲི་བཟང་བཞི་དང་དོང་གྲ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །འུ་སུ་ཟིར་བ་ལེ་ཀ་།ཁ་རུ་ ཚ་རྣམས་ཆ་མཉམ་དང་།།ད་ཏྲིག་དང་ནི་ད་ཏ་ཀི། །བིལ་བ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །སེའུ་འབྲུ་དང་ནི་ལ་ལ་ཕུད། །སུམ་འགྱུར་ཁ་ར་དྲུག་འགྱུར་དང་། །ཀ་པིད་ཐ་ནི་བརྒྱད་འགྱུར་བྱས། །ཕྱེ་མས་ཚད་འཁྲུ་ཕོ་བའི་ནད། །ཟད་བྱེད་སྐྲན་དང་ལྐོག་མའི་ནད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ དྲོད་ཉམས།།གཞང་འབྲུམ་ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་དང་། ད་ཏྲིག་ལ་སོགས་པ་སུམ་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བའི་སྨན་ལས་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དང་། ཁ་ར་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལས་དྲུག་འགྱུར་དུ་ བྱས་པ་དེ་དག་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་ཀ་པིད་ཐ་བརྒྱད་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དང་ཕྱེ་མར་བྱའོ།།ལ་ལ་དག་ནི་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྤྱིར་གཅིག་འགྱུར་ཁ་ར་དྲུག་འགྱུར་ཏེ་བདུན་ཀ་པིད་ཐ་ནི་ཆ་བརྒྱད་པ་སྟེ། ཆ་བདུན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེ་མ་འདིས་ནི་འཁྲུ་བ་ནས་ཡི་ག་འཆུས་ པའི་བར་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

关于'两种胡椒和荜拉'这句，或者用胡椒根等煮后服用。
关于'帕塔、枳得拉、毒芥子、白芷、胡椒根、补泽、水晶和诃子'这句，或者将帕塔和枳得拉等按照规定煮沸或过滤制成糊状，因为这是治疗痰症腹泻的温热药物，应当服用。
关于'对痰热腹泻服药，岩盐和三辛香、白芷、阿魏、白附子、诃子配以温水，用于治疗痰症腹泻患者'这句，对于受痰症腹泻折磨的病人，应当服用岩盐等粉末与温热适中的开水。
关于'木橘茎与三辛香、蜂蜜、糖或者尸陀林与蜂蜜，能够祛除腹部疾病'这句，或者用木橘酸茎与三辛香、蜂蜜和糖制成的糊状物服用，也能治愈由痰引起的腹泻。同样，用尸陀林和蜂蜜制成的糊状物服用也有相同效果。
关于'胡椒配蜂蜜，枳得拉配酸奶，以及嫩木橘，都能治愈腹泻疾病'这句，服用胡椒配蜂蜜，或者枳得拉配酸奶，或者嫩木橘配酸奶，都能治愈腹泻引起的疾病。
关于'帕塔、甘松、芒硝、木橘、冬瓜、达塔卡或者糖蜜配酸奶，能治愈极难治愈的腹泻'这句，用帕塔等配糖蜜的酸奶服用，也能治愈非常难治且病情严重的腹泻。
关于'胡椒根、拉拉普、四种香料、冬瓜、那烂善、荜拉、乌苏、孜然、列卡、岩盐等量，达特里克和达塔基、木橘和胡椒、小豆蔻和拉拉普三倍，糖六倍，木橘八倍制成的粉末，能治疗热泻、胃病、消耗症、肿瘤、喉病、咳嗽、呼吸不适、消化力减退、痔疮、感冒和食欲不振'这句，将胡椒根等药材等量配制，达特里克等三倍于基本药材，糖是胡椒根的六倍，这些制成粉末后加入八倍的木橘。有些人认为胡椒根等药材总体一倍，糖六倍共七份，木橘是第八份，因为是相对于七份而言。这种粉末能治愈从腹泻到食欲不振等疾病。

།སྨིག་རྐང་དང་ནི་དྲི་སྣ་བཞི། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ལ་ལ་ཕུད། །འུ་སུ་ཟི་ར་ཞོ་བཞི་བཞི། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཚ་བ་གསུམ། །སྲང་ནི་རེ་རེ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །ཁ་ར་སྲང་བརྒྱད་གཅིག་སྦྱར་འདི། །ཕྱེ་མ་སེ་འབྲུ་བརྒྱད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་གོང་མ་དག་ དང་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨིག་རྐང་དང་དྲི་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་འུ་སུ་དང་ཟི་ར་དང་ལ་ལ་ཕུད་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་བཞི་བཞི་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་རེ་སེའུ་འབྲུ་སྲང་བརྒྱད། ཁ་ར་སྲང་བརྒྱད་དེ་ལྟར་འདི་དག་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་འདི་ནི་སེའུ་འབྲུ་ བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གིས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཀ་པིད་ཐ་སྲང་བརྒྱད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུ་བ་དང་ཕོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་རླུང་གིས་འཁྲུ་བར་བཤད། །སྦྱར་ཐུག་ལ་སོགས་ཅི་རིགས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་སྐབས་འདིར་ཁ་ཟས་ནི་སྦྱར་ཐུག་དང་ཞོ་དང་སྦྱར་བ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རླུང་གི་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དག་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བྱི་དང་ག་།ཀ་པིད་ཐ་དང་དོང་གྲར་བཅས། །ཙང གི་རི་དང་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར།།སྦྱར་ཐུག་བད་ཀན་འཁྲུ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཟད་ལ་སྔར་བཤད་པའི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་སྲང་དྲུག་པ། །ནས་ཐུག་དང་ནི་བསྲེས་པ་ ཡི།།མར་ནི་རྙིང་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཟད་ཅིང་མ་སྨིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་སྔར་བཤད་པའི་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པ་སྲང་དྲུག་པའི་ཐུག་པ། རྒྱ་སྐྱེགས་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་སྐྱུར་ཞིང་མངར་བ་དང་། ཀན་ ཛི་དང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་ནས་ཐུག་པ་དང་བསྲེས་པའམ།ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་མར་རྙིང་པ་དང་ཐུག་པ་བསྲེས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་བཀག་པ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་འཁྲུ་བ་འམ། །གཟེར་ཞིང་མཁྲེགས་པར་བྱེད་པ་ལ། །སྤྱི་བག་ འཇམ་རྩི་བཏང་བ་བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་འཁྲུ་བ་འགག་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་གང་ཡིན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུ་དག་བིལ་བ་པི་པི་ལིང་། །རུ་རྟ་ཤུ་ཏི་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །བིལ་བའི་མར་རམ་ཏིལ་མར་ ནི།།ཤུ་དག་སོགས་དང་བསྐོལ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་བིལ་བའི་མར་རམ་ཏིལ་མར་དྲོ་འཇམ་དུ་སྦྱར་བའི་སྨན་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་ཤུ་དག་དང་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ ནོ།།བད་ཀན་རླུང་གིས་ཤས་ཆེར་གཟིར། །ཅུང་ཟད་དྲོ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་། །བད་ཀན་ཟད་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ། །འཁྲུ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཟད་པར་གྱུར་བས་ཡུན་རིང་དུ་འཁྲུ་ཞིང་བཤང་བའི་ལམ་གཞང་ཁ་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་ན། རླུང་རང་གི་ གནས་ན་གནས་པ་འདི་ནད་ཀྱི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་ན།དེས་ནི་དེ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རླུང་དེ་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱའོ།

茎草和四种香料各二钱，
茴香、孜然各四钱，
胡椒根和三辛各一两，
海枣八两，白糖八两，将这些混合，
这就是海枣八味散。
功效与前述相同。
即茎草和香料各二钱，茴香、孜然和茴香各四钱，胡椒根和三辛各一两，海枣八两，白糖八两，将这些混合成粉末，称为海枣八味散。其功效与木瓜八味散相同，能治疗腹泻和胃病等。
食物能治疗风引起的腹泻，应当适当给予汤羹等。
在这种情况下，食物如汤羹、酸奶、肉汤等，在风引起的腹泻等情况下，要根据病情适当给予。
诃子、毕达迦、木瓜、冬瓜、檀香、柏子和酸味，配制的汤羹能治疗痰引起的腹泻。
即诃子等配制的汤羹也能治疗痰引起的腹泻。
痰消耗时，如前所述，
五味子等六两，与大麦汤混合，
应给予陈年酥油。
当痰消耗且未成熟时，应给予前述的五味子等六味汤（即'五味子、生姜、胡椒'等经文所说的），与酸甜味、醋和大酸汁等煮成的大麦汤混合，或者与陈年酥油混合的汤。
风和痰阻塞，
或以痰为主的腹泻，
或疼痛僵硬时，
推荐使用通用软膏。
即对于风痰引起的腹泻阻塞等病症，推荐使用通用软膏。
白芷、木瓜、胡椒、
茯苓、生姜、岩盐等，
用木瓜油或芝麻油，
与白芷等煎煮有效。
即白芷等与木瓜油或温和的芝麻油调配的温和药物，或者从泻药等类别中选用白芷和藿香等药与芝麻油煎煮服用也有效。
痰风严重折磨时，
应服用稍温的软膏。
痰消耗且长期，
腹泻虚弱时，
即痰消耗导致长期腹泻，肛门虚弱时，风在其本位，如果病情特别严重，会导致死亡，因此应迅速治疗风。

།རླུང་ནི་ངེས་པར་སྟོབས་ཆེ་བ། །རང་གི་གནས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ། །དེ་སྟོབས་ཆེ་བས་འཕྲལ་གསོད་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་མྱུར་དུ་ གསོ།།རླུང་གི་རྗེས་ལ་མཁྲིས་པ་སྟེ། །མཁྲིས་པའི་རྗེས་ལ་བད་ཀན་ནི། །གསོ་བའམ་གསུམ་ལས་དང་པོར་ནི། །གང་ཞིག་ཤས་ཆེར་གྱུར་པ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གང་ ཤས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དྲག་པ་དེ་དང་པོར་གསོ་བར་བྱའོ།།འཇིགས་དང་མྱ་ངན་དག་ལས་ཀྱང་། །མྱུར་དུ་འཁྲུགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེར། །རླུང་བསལ་བ་ཡི་གསོ་བ་དང་། །དབུགས་དབྱུང་བ་དང་དགའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིགས་དང་མྱ་ངན་གཉིས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་ རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ་དེ་བས་འཇིགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་གྱུར་པའི་འཁྲུ་བ་ལ་རླུང་བསལ་ཅིང་གཞོམ་པའི་གསོ་བ་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་ཞིང་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་དགའ་བར་བྱ་བ་ དག་བྱའོ།།གང་ཞིག་གཅིན་མེད་ཕྱིས་དང་། །འཕྱེན་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་བ་ཡང་། །དེ་ཡི་ཁོང་ནད་ཞི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་གཅིན་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བའམ། ཡང་ན་འཕྱེན་འབའ་ཞིག་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཁོང་པའི་དྲོད་ཆེ་བ་དང་། ལྟོ་བ་ཁང་ཡང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཁང་པའི་ནད་འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་ བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཕོ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་འདི་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕོ་བ་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ནད། །མ་ཞུ་ བ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་ནད་དུ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་རང་རང་གི་མ་ཞུ་བའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་བའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བས་ཉེ་བར་གསོ་ཞིང་ བཅོས་པར་བྱའོ།།འཁྲུ་བར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །དེ་ཡི་མ་ཞུ་སྨིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཕོ་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་འཁྲུ་བ་གསོ་བར་བཤད་པ་འདས་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་ཀྱང་དེའི་མ་ཞུ་བ་དེ་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་ནས་ཐུག་སོགས། །ཚ་བ་ལྔ་སོགས་ ལྡན་པ་དང་།།ཚ་བྲོ་ཡང་བའི་ཁ་ཟས་དང་། །གཞན་ཡང་དྲོད་སྐྱེད་སྦྱོར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁ་ཟས་ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་ཟས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་ལུས་ཁོང་ཡང་བར་གྱུར་པའི་ནས་ཐུག་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཏེ། ཐུག་པ་དང་ཐུག་པ་གར་པོ་དང་། འབྲས་ ཆན་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་གཡོས་ཤིང་སྦྱར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ།རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་དང་ཚ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལིས་ཀྱི་ཕྱེ་མའམ། རི་ལུ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།མ་ཞུར་ཐུག་པ་བོང་ང་དཀར། །བཅའ་སྒ་སྐྱུར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་ཐུག་པའི་ནང་དུ་བོང་ང་དཀར་པོ་དང་བཅའ་སྒ་བཏབ་ཅིང་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པས་སྒྱུར་བར་བྱས་པ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ པར་བྱའོ།

风大力量强盛时，依靠自身所在而生。因其力量强大故能立即致死，因此应当迅速医治。风后是胆，胆后是痰。治疗时，三者中首先应治疗力量最强者。
对于这些风等，应当依次治疗，或者在三种病根中，首先治疗最为严重且力量最强者。
由于恐惧和忧愁，迅速引起紊乱，因此在此情况下，应当进行祛风治疗，以及进行呼吸调节和使之欢喜。
对于因恐惧和忧愁为因而引起的风病紊乱和升起，因此对于因恐惧和忧愁引起的腹泻，应当进行祛风和消除的治疗。同样，为了消除恐惧和忧愁，应当调节呼吸并给予无畏，以及使心生欢喜。
若是无尿后期，以及出现呕吐，体内热量增大且腹部轻盈，这是其内部疾病平息的征兆。
对于将要腹泻者，若后来不再排出而仅有小便，或者仅有呕吐，以及体内热量增大，腹部变得轻盈，这些都是其腹部疾病腹泻得到平息和痊愈的征兆。
《八支心要广释·词义月光》是由亲近月官的阿阇黎所确定编撰的第九章医疗处的广释。
此后将解说胃病治疗章节。按照次第，这是开始医治。
依附于胃的疾病，应当如消化不良般治疗。即依附和安住于胃的风等任何病，首先应当依据各自消化不良的情况来判断，如饮食调节章节中所说的那样，应当以禁食等治疗方法来进行治疗。
以腹泻所说的仪轨，使其消化不良得以成熟。即对于具有胃病者，也应当以刚才所说的治疗腹泻的仪轨，使其消化不良得以成熟和消化。
在进食时应给予大麦粥等，以及具有五种辛香等，咸味且轻盈的食物，以及其他生热的配方。即在饮食时机，当身体饥饿且生起食欲，体内轻盈时，应给予大麦粥等食物，即粥和稠粥，以及米饭等食物，配以五种辛香等能生热的药物调制，加入岩盐等盐类，以及本性轻盈的食物。此外，为了反复生热，也应当给予独活粉末或丸剂等配方。
对于消化不良，应给予含有白芦笋、荜茇和酸味的汤。即对于因消化不良引起的胃病，应当给予在汤中加入白芦笋和荜茇，并以酸枣等调制成酸味的汤药。

།བཏུང་བར་འཁྲུ་བ་ལས་བཤད་པའི། །ཆུ་དང་དར་བ་ཆང་སོགས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་འཁྲུ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་ཤིང་ནད་མི་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕོ་བའི་ནད་ལ་དར་བ་ནི། །དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་གཅོད་ ཡང་བས་ན།།ཕན་ཏེ་ཞུ་རྗེས་མངར་བའི་ཕྱིར། །མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྐ་ཞིང་དྲོ་ལ་སྦྱོང་བྱེད་དང་། །རྩུབ་ཕྱིར་བད་ཀན་ལ་ཡང་ཕན། །མངར་སྐྱུར་ཁ་བས་རླུང་ལ་ཕན། །བསྲུབས་མ་ཐག་ཏུ་ཚ་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བ་ན་བའི་མི་ལ་དར་བ་བླུད་པ་མཆོག་ཏུ་ ཕན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲུ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་བས་ན་ཕན་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དར་བ་སར་པ་ནི་ཞུ་རྗེས་མངར་བའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། འདིར་དར་བ་རྙིང་པ་ནི་མཁྲིས་པ་ལ་ཤིན་ དུ་གནོད་པས་བཀག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དར་བ་སར་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དར་བ་ནི་སྐ་ཞིང་སྐྱུར་བ་དང་དྲོ་བ་དང་སྦྱོང་ཞིང་འབྱེ་བར་བྱེད་པ་རྩུབ་པའི་ཕྱིར་བད་ཀན་ལ་ཡང་ཕན་ཏེ་འདིར་ཅུང་ཟད་རྙིང་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་དར་བ་བསྲུབས་མ་ཐག་པ་དེའི་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་རླུང་ལ་ཡང་ཕན་ནོ།།ཡང་དར་བ་སར་པ་དེ་ནི་ཚ་ཞིང་ཁོང་ཚ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུར་བ་བཞི་པོ་བྲེ་གང་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་གསུམ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་སྲང་བཞི་ཁ་ར་ནི། །སྲང་བརྒྱད་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དེས། །ཚོད་མ་སྲང་ ཚོད་བཏུང་བ་སོགས།།བཏུང་ངོ་དྲུག་སོགས་ལ་ཡང་གདབ། །མ་ཞུ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ཡི་ག་འཆུས་དང་སྐྲན་མཆིན་པ། །ཕོ་བ་སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུར་བ་བཞི་པོ་བལ་པོ་སེའུ་འབྲུ་དང་། ཀ་པིད་ཐ་དང་ད་ཏྲིག་དང་། པི་ཤ་ཨམ་ ལི་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྐམ་པ་ལས་ནི་ཕུལ་ཕྱེད་ཕྱེད་དེ་སྲང་བཞི་བཞི་གཞུག་ལ།རློན་པ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དེ་ཕུལ་རེ་རེ་སྟེ་སྤྱིར་བྲེ་གང་། ཚ་བ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་སྟེ་སྤྱིར་སྲང་གསུམ། ལན་ཚྭ་བཞི་ལ་སྲང་བཞི་ཁ་ར་སྲང་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་ཕྱེ་མ་དེ་ནི་ཚོད་མ་ ལ་སོགས་པ་གང་གི་ནང་དུ་བཏབ་ཅིང་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དོང་གྲ་གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར། །བསྐོལ་བ་མ་ཞུ་སེལ་བྱེད་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་ཡི་ལྡེ་གུ་ཆུ་ཚན་ ནམ།།བཅའ་སྒའམ་ཨ་རུ་ར་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཆུ་ཚན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་དང་ཆུ་ཚན་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤུ་དག་ལ་སོགས་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །ཡང་ན་ཆང་དང་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།ཡང་ན་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏེ་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་ཆུ་ཚན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བཤང་བ་མ་སྨིན་འཁྲུ་བཅས་པ། །སེའུ་འབྲུ་ཁུ་ བ་དང་བཅས་པའི།།བིལ་བ་དོང་གྲ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཁ་རུ་ཚ་ནི་བཏགས་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་མ་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་དང་འཁྲུ་བ་དང་མཁྲེགས་པར་བཅས་པར་གྱུར་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ།

关于饮品，在治疗腹泻时所说的，应给予水、酸奶和酒等饮品。即在饮用方面，应按照治疗腹泻时所说的，根据习惯且不会引起疾病的原则，给予水等饮品。
对于胃病，酸奶能生热、止泻，且因为轻盈而有益。由于消化后呈甜味，所以不会引起胆病。因为具有浓稠、温热和清洁作用，以及干涩的特性，所以对痰病也有益。由于具有甜、酸、苦的味道，对风病有益。刚搅拌时不会产生热。
对于胃痛的人来说，饮用酸奶最为有益。为什么呢？因为能够生热，能够止泻，且因为轻盈而有益。同样，新鲜酸奶因为消化后呈甜味，所以不会引起胆病。这里虽然禁止使用陈旧的酸奶，因为它对胆病极为有害，但新鲜酸奶则不是这样。
此外，酸奶具有浓稠、酸味、温热和清洁作用，因为干涩的特性，对痰病也有益，这里指的是稍微陈旧的酸奶。另外，刚搅拌的酸奶因为具有甜味等功效，对风病也有益。而且新鲜酸奶也不具有发热和引起内热的性质。
四种酸味药各一升，三种辛热药各三两，岩盐四两，糖八两，将这些研成粉末。可用于调味菜肴，饮品等六种用途。能够消除不消化、呕吐、呼吸不畅、食欲不振、肿瘤、肝病、胃病、心病和白色水肿。
四种酸味药即尼泊尔醋栗、木苹果、大枣和毗沙阿姆利，每种干药各用半升即四两，鲜品各用八两即一升，总共一升。三种辛热药各一两共三两，四种盐共四两，糖八两。将这些一起研成粉末，可加入菜肴等食物中服用，能够消除不消化等疾病。
冬瓜、独活、白附子煎煮后服用可消除不消化。
也可将其制成糊状与热水或细辛或诃子一起服用。
或者将白芷等药与岩盐一起服用，或者与酒调服。即白芷等催吐药类的药物与岩盐一起用热水调服，或者将白芷等药物的粉末与岩盐和酒调服。
对于大便未熟且伴有腹泻的情况，应服用醋栗汁调和的木苹果、冬瓜、枳椇、岩盐研磨后的药物。即对于大便未熟、不消化、腹泻和便秘的情况，应服用醋栗汁等药物。

།བད་ཀན་རླུང་གྱུར་བེའུ་སྣབས་ཅན། ། ཁོང་པ་གཟེར་ལ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤིང་ཀུན་བོང་ང་ཁ་རུ་ཚ། །ཤུ་དག་ཨ་རུ་ར་ཆུ་དྲོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ཕོ་བའི་ནད་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་ཤིང་ཁོང་པའི་ནད་གཟེར་ཞིང་ན་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་ཚན དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།སྐྱུག་པའི་རྗེས་ལ་གཟེར་ཞིང་བསྒོངས། ། རུ་ར་དང་ཁ་རུ་ཚ། །ཟི་ར་ན་ལེ་ཤམ་བཅས་ཕྱེ། །ཆུ་དྲོན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་བའི་ནད་སྐྱུག་པའི་རྗེས་ལ་གཟེར་ཞིང་བསྒོངས་པ་ལ་ནི། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་ མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།དོང་གྲ་པ་ཏ་པི་པི་ལིང་། །ཐལ་ཏྲེས་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཚ་བ་རྣམ་ལྔ་ཐལ་སྨན་གཉིས། །ཕྱེར་བཏགས་ཆང་ཞོ་དེའི་དྭངས་མ། །ཆུ་དྲོན་རང་སྐྱུར་དག་ལ་བླུད། །དེས་ནི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བྱེད་ཅིང་། །ཁོང་ པའི་རླུང་ནི་སེལ་མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཆང་ངམ་ཞོའི་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བླུད་ན་ཡང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་ཚྭ་ལྔ་དང་ཐལ་སྨན་གཉིས། །ཚ་བ་ལྔ་དང་ན་ལེ་ཤམ། །ལ་ལ་ཕུད་ དང་ཤིང་ཀུན་ལས།།སྒྱུར་རྩི་ཆེན་པོའམ་སེའུ་འབྲུ་འམ། །རྒྱ་ཤུག་ཁུ་བས་རི་ལུར་བྱས། །སྨིན་དང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་ལྔ་དང་། རྫི་ཀ་ཀྵ་ར་དང་ཡ་བཀྵ་ར་སྟེ་ཐལ་སྨན་གཉིས་དང་། ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་རི་ལུར་བྱས་པས་ནད་སྨིན་ཅིང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།བལ་བུའི་ལོ་མ་དབྱི་མོ་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་རེ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་སྲང་། །གཉིས་གཉིས་བཅའ་ སྒ་སྲང་གསུམ་དང་།།དྲི་སྣ་གསུམ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེར་ཞིབ་བཏགས། །བུ་རམ་སུམ་འགྱུར་དག་གིས་ནི། །རི་ལུར་བྱས་པ་རྟག་ཏུ་བཟའ། །དེ་རྗེས་ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་དང་། །ཆང་རྙིང་འོ་མ་ཞོ་ག་ཆུ། །ཐུག་པ་བླུད་ན་རླུང་དང་ནི། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སློན་བྲོ་ དང་།།ཕོ་བ་རྩིབ་ལོགས་སྙིང་ཁ་ན། །རིམས་དང་འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །སྐྲན་དང་ཆང་ནད་གཞང་འབྲུམ་དང་། །ཆམ་པ་མཆིལ་མ་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་རྣམས་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །བཤང་བ་འགགས་ལ་དེ་ཉིད་ནི། །བཅའ་སྒའི་གོང་དུ་ཨ་རུ་ར། །བཅུག་སྟེ་ དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ།།མཁྲིས་གྱུར་སློན་བྲོ་ལ་སོགས་ལ། །ཁ་ར་བཞི་འགྱུར་བཅས་པར་ནི། །བསྐོལ་བ་ལས་ནི་རི་ལུར་བྱས། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཁ་རར་བཅས། །མེ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ལས། །དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་ གསུམ་སྲང་རེ་པི་པི་ལིང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་སྲང་གཉིས་གཉིས་བཅའ་སྒ་སྲང་གསུམ་དྲི་སྣ་རེ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས།པུ་ཤེལ་ཙེ་ཞོ་གཉིས་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་ཕྱེ་མའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་ པ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་གྱིས་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་བཤང་བ་སྲི་ཞིང་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། རི་ལུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཅའ་སྒ་སྨོས་པའི་མགོར་ཨ་རུ་ར་བཅུག་ལ་བྱིན་ན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནི་རི་ལུ་ དེ་ལ་བུ་རམ་མི་གཞུག་པར་ཕྱེ་མའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཁ་ར་དང་སྦྱར་ཏེ་རི་ལུར་བྱའོ།

对于痰和风引起的胃病，伴有粘液且腹部疼痛时，应服用毒芥子等药与温水调和。
对于呕吐后腹痛胀满的情况，应将诃子和辣椒、孜然、诃子等研成粉末，用温水调服。
冬瓜、巴达、胡椒、草果、两种毕力迦地、毒芥子、枳椒、五辛香、两种碱性药，研成粉末，用酒、酸奶清液、温水或酸液服用。这能增强消化之火，是祛除腹部风气的最佳方法。
五种盐和两种碱性药、五辛香、诃子、拉拉普、阿魏，用大酸液或小豆或枣汁制成丸剂，是促进消化和增强消化之火的最佳方法。
槟榔叶、乌梅、胡椒各一两，胡椒及其根各二两，荜茇三两，三种香料和普舍子各二钱，研成细粉，加入三倍的糖制成丸剂，常服。之后饮用肉汤、陈酒、牛奶、酸奶、酸水或汤羹，能治疗风和痰引起的食欲不振、胃痛、肋痛、心口痛、发热、呕吐病、癫痫、肿瘤、酒病、痔疮、感冒、痰多、呼吸困难和咳嗽等症。对于大便秘结，在荜茇之前加入诃子服用即可。
对于胆引起的食欲不振等症状，加入四倍的白糖煮制成丸剂，或者用糖和白糖制作，经火加热后会变得更加轻盈。

།རི་ལུ་དེ་དག་བུ་རམ་མམ་ཁ་ར་གང་དང་སྦྱར་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་བསྐོལ་བ་དང་སྦྱར་ལ་དེ་རི་ལུར་བྱས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེ་དང་ཕྲད་ཅིང་བསྐོལ་བ་ལས་མཆོག་ཏུ་ཡང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་འདི་ནི་མ་ཞུ་སྨིན། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་ནད་ལ། །དྲོད་སྐྱེད་སྨན་དང་བཅས་པ་དང་། །མར་ནི་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེའི་མ་ཞུ་བ་སྨིན་ཅིང་བྱང་བར་གྱུར་ནས། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ ནད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི།མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་མར་ཉུང་ཟད་བླུད་པར་བྱའོ། །མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །བཤང་གཅི་རླུང་ནི་འགགས་གྱུར་ན། །ཞག་ནི་གཉིས་གསུམ་སྣུམ་དང་དུགས། །བསྐུ་བྱས་མས་གཏོང་དྲག་པོ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་ཅུང་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཞག་གཉིས་སམ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་དང་པོར་དུགས་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ཏེ་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཨེ་རཎྜ་ཡི་མར། ། སེང་ཕྲོམ་གྱི་ནི་མར་དང་ནི། །ཐལ་སྨན་གྱིས་ནི་རླུང་ཞི་ནས། །གཡོས་པའི་ནད་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་བསལ་བར་གྱུར་པའི་རྗེས་ལ། ནད་གཡོས་ཤིང་རླུང་གིས་འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཨེ་རཎྜའི་མར་རམ། སེང་ཕྲོམ་དང་བསྐོལ་བའི་ཞུན་མར ཐལ་སྨན་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།སྦྱངས་ནས་ཁོང་པ་རྩུབ་གྱུར་ཏེ། །བཤང་བ་འགགས་ལ་འཇམ་རྩི་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱངས་པའི་རིམ་པ་བྱས་ནས་ཀྱང་ཁོང་པའི་གནས་རྩུབ་པར་གྱུར་པས་བཤང་བ་འགགས་ཤིང་སྲི་བར་གྱུར་ན་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་ངོ་། ། དྲོད་སྐྱེད་སྐྱུར་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པའི། །སྨན་བཙོས་ཏིལ་མར་དེ་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བཙོས་པའི་འཇམ་རྩི་དེ་ལ་གཏང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་དྲག་བཀྲུ་སྨན། །འཇམ་རྩི་གོ་རིམས་བཞིན་བྱས་ནས། །ཁ་ཟས་ཡང་བ་དང་ལྡན་པའི། ། ཞུན་མར་སླར་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་བཏང་ནས་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་ཁ་ཟས་རང་བཞིན་དང་ཚད་ཡང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞུན་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་ལྔ་དང་ཚ་བ་གསུམ། ། རུ་ར་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ར་སྣ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཐལ སྨན་རྣམ་གཉིས་ཟི་ར་དང་།།བྱི་དང་ག་དང་ཟུར་པ་མར། །ཚ་དང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཁུ་བ་དང་ནི་སྒེའུ་གཤེར་དང་། །ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར། །སེའུ་འབྲུ་ཙུག་ཀྲི་ཀའི་ཁུ་བ། །དར་བ་ཞོ་དང་ཆང་དྭངས་དང་། །རྩ་བ་མོ་དངས་མ་རྩབ་མོ་དང་། ། སྐྱུར་རྩ་བས་དང་ནི་དེ་བསྐོལ་བ། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན། །གཟེར་དང་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། །རླུང་དང་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཡང་ན་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཁུ་བར་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་ལ སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བའི་རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་མཉམ་པོར་བྱས་ཏེ་མར་བསྐོལ་བར་བྱའོ།

这些丸药可以与糖或者白糖任何一种混合，与这两种煮沸后制成丸剂。为什么呢？因为这些药物与火接触并煮沸后会变得更加轻盈。
然后，这是关于消化不良成熟后，对于由风引起的胃病，应该服用能产生暖热的药物，以及少量少量地服用酥油。
当火力微弱而生起，大小便和风气阻塞时，应当用两三天时间进行油疗和热敷，涂抹后进行强力灌肠。
之后用蓖麻油，或者用白芥子油，以及碱性药物平息风气后，对于已经发作的病症进行导泻。
净化后腹部变得粗糙，大便阻塞时要进行润滑疗法。
要用能产生暖热、酸性且能降伏风气的药物煮制的芝麻油进行灌注。
这样依次使用导泻药、强力导泻药和润滑剂之后，配合易消化的饮食，还要继续服用酥油。
五根药和三辛香，诃子和甘草，生姜、胡椒根，两种碱性药物和孜然，毕达嘎和祖巴玛，热性和大酸性的汁液，以及葡萄汁，干萝卜、酸枣，婆罗门参、祖格日嘎的汁液，酸奶清、酒清和根部的清液、马札莫和酸根汤及其煮液，这是产生暖热的最佳方法。能够消除刺痛、瘤块、水肿、咳嗽、呼吸不畅，能够降伏风气和痰液。或者，也可以服用在大酸性汁液中煮制的酥油。

།དེ་ནས་གལ་ཏེ་བ་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་ཚ་དང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་དང་། སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཁུ་བ་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་ཁུ་བ་དང་། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བསྐོལ་བའི་ ཁུ་བ་དང་།སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་། ཙུག་ཀྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨམ་ལི་ཙང་གི་རིའི་ཁུ་བ་དང་དར་བ་དང་། ཞོ་དང་ཆང་གི་དྭངས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱུར་རྩབས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་ཁུའི་རང་སྐྱུར་དག་བྲེ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་ལ་མར་དེ་བསྐོལ་བ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་ གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མར་དེ་དང་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་འབའ་ཞིག་བྱིན་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །འདི་ཡི་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་ཡིས། །བསྐུ་བྱུག་བྱས་ན་རླུང་སེལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ མར་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱས་ན་ཡང་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་མ་འདྲེས་ཞུའམ། །བད་ཀན་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །སྨན་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱེ།། །ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་ བའི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་སྨན་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་བླུད་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པས་མེ་དྲོད་ཉམས་གྱུར་པ། །བཀྲུ་སྨན་དག་གམ་སློན་སྨན་གཏང་། །ཁ་དང་ཡང་དང་འཁྲུ་གཅོད་དང་། །ཚ་མི་སྐྱེད་པས་དྲོད་བསྐྱེད་བྱ། །ཕྱེ་མ་ སྣུམ་དང་ཁ་བ་ཡིས།།མེ་དྲོད་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་མཁྲིས་པ་འཁྲུ་བར་གྱུར་ནས་རང་གི་གནས་ན་གནས་པས་གློངས་བསྐྱོད་དེ་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ནམ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ཟས་ཁ་བ་དང་ ཡང་བ་དང་།འཁྲུ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚ་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མ་སྣུམ་དང་ཁ་བ་འོག་ནས་བཤད་པ་དག་གིས་ཀྱང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །ནིམ་པ་པུ་ཙེ་ཤེལ་རྩ་མཁྲིས། །པར་པ་ཏ་དང་དུག་མོ་ ཡུངས།།ཤུན་ལྤགས་འབྲས་བུ་མུར་བ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་མངར་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཤུ་དག་སྐྱེར་པའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། །ཤུག་པ་དང་ནི་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཙནྡན་གླ་སྒང་ལ་ལ་ཕུད། །ས་ནག་བོང་ང་ཚ་བ་གསུམ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ཐང་ཤིང་དང་། གན་དྷ་བྷ་དྲའི་ ཕྱེ་མ་ནི།།སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུར་བྱས་ཟ་བའམ། །ཆང་ངམ་ཆུ་དང་སྦྱར་འཐུངས་ན། །སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་ཕོ་བའི་ནད། །སྐྲན་གཟེར་རིམས་དང་ཡི་ག་འཆུས། །མིག་སེར་འདུས་པའི་ནད་དང་ནི། །ཁ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ ཕྱེ་མར་བྱས་ལ།སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་བཟའ་བའམ་ཆང་ངམ་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་དེས་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ས་ནག་ནི་སོ་ར་ཏའོ། །རྩ་མཁྲིས་གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཙེ་ཏྲ་ཀ་ནི་ཆ་གཉིས་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་ ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་ནི།།བཅུ་དྲུག་ཆ་སྦྱར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །དེ་ནི་བུ་རམ་ཆུ་གྲང་བླུད། །ཕོ་བའི་ནད་དང་སྐྲན་སེལ་ཞིང་། །མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་རིམས་ཀྱི་ནད། །ཡི་ག་འཆུས་དང་འཁྲུ་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་མཁྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་བར་དུ་སྨན་སྣ་ བདུན་ཆ་མཉམ་པོར་ཕྱེ་མ་བྱས་ལ།ཙི་ཏྲ་ཀ་རྩ་མཁྲིས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཤུན་ལྤགས་སྨན་གཅིག་གི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་དུ་བྱས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་ཕྱེ་མ་བུ་རམ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་གྲང་བླུད་ན་ཕོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།

然后，如果将一升热牛油与大酸果汁、酸醋汁、杜松子汁、干萝卜煮汤汁、酸枣汁、以及所谓的醋栗即阿摩罗果山汁、酸奶清、酸奶、酒清之外的物质，以及所谓的酸糟即米汤自然发酵物，各取一升混合后煮沸此牛油，这是产生消化之火的最佳方法，能够消除疼痛等症状。或者，仅用此牛油与大酸果汁一起服用，功效也与上述相同。
用芝麻油煮沸后涂抹，能够祛除风病。也就是说，或者用五根等药材与牛油和芝麻油一起煮沸后涂抹，也能祛除风病。
对于单纯的风病和痰病，或者以风力为主的痰病，应将这些药材研成粉末，用温水调服。也就是说，对于以风力为主的痰病等疾病，应服用这些药材的粉末与温开水。
胆病导致消化之火减弱时，应使用泻药或催吐药。通过辛辣、轻盈、止泻，以及不产生热性的方式来增强消化之火。用粉末、油性和辛辣物质来促进消化之火。也就是说，对于因胆病引起的胃病，当胆汁流动并停留在原处而导致消化之火减弱时，应使用泻药或催吐药，之后食用辛辣、轻盈、止泻且不产生热性的食物来增强消化之火，同样也可用下文所述的粉末、油性和辛辣物质来增强消化之火。
苦瓜、龙胆、楝树、补骨脂、胆草、波罗蜜叶、毒芥、树皮果实、木槿、甜果、白芷、醋栗树皮、杜松子、补骨脂、檀香、羌活、辣萝卜、黑土、洋葱、三辛香、肉桂、荜茇、甘松、旃陀婆达拉等药材研成粉末，用蜂蜜调制成糊状服用，或用酒或水调服，能够治疗心脏病、黄水病、胃病、肿瘤疼痛、发烧、食欲不振、黄疸、复合性疾病以及口腔疾病。也就是说，将苦瓜等药材研成粉末，用蜂蜜调制成糊状服用，或用酒或水调服，能够治疗心脏病等疾病。黑土即硝石。
胆草、羌活、补骨脂、三辛香、毒芥、枳椒各取等份，毒芥树皮取十六份，细细研磨。用糖和冷水服用，能够治疗胃病、肿瘤，并能祛除黄疸、黄水病、发烧、食欲不振和腹泻。也就是说，从胆草到毒芥的七味药材等份研粉，枳椒取胆草的两倍，同样地，毒芥树皮取一味药的十六倍，细细研磨后，将粉末与糖和冷水服用，能够治疗胃病等疾病。

།དོང་ གྲ་བོང་ང་གླ་སྒང་དང་།།པ་ཐ་བིལ་བ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་དང་། །ཏིག་ཏ་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །འབྲས་བཀྲུས་ཆུ་དང་བླུད་ན་ནི། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ཕོ་བའི་ནད། །མཁྲེགས་འཁྲུགས་གཞང་འབྲུམ་ གཞང་ཁ་ན།།ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་དག་ལའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་བླུད་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །ཙནྡན་ཤུག་པ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །པ་ཐ་མུར་བ་བླ་བ་དང་། །ཤུ་དག་ཐལ་ཏྲེས་དབྱི་མོ་དང་། ། ལོ་མ་བདུན་པ་བ་ཤ་ཀ་།པ་ཏོ་ལ་དང་ནྱ་གྲོ་དྷ། །ུ་དུམ་བཱ་ར་ཨ་ཤྭདྠ། །བླག་ཤ་ཀ་པིད་ཐ་ན་དང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ལི་གདུར། །ནིམ་པ་སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བ་དེར། །ཀི་ར་ཏིག་ཏ་དུག་མོ་ཡུངས། །རམ་ཉེ་ཨུཏྤལ་པི་པི་ལིང་། །བསྐོལ་བ་དེ་འཐུངས མཁྲིས་པ་ཡི།།ཕོ་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་གཉིས་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ཆུ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་དེ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་ཞུན་མར་བྲེ་གང་བཅུག་སྟེ། དེར་ཀི་ར་ཏ་ཏིག་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ལྡེ་གུར་ བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་མཁྲིས་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤི་རི་བའོ། །བླ་བ་ནི་ཀུན་ནད་ལ་ཐའོ། །ལོ་མ་བདུན་པ་ནི་ས་བ་ཏ་པརྞིའོ། །ཀི་ར་ཏ་ཏིག་ཏ་ནི་བུ་ནིམ་པ་སྟེ་རྩ་མཁྲིས་སོ། མཛེར་བཤད་ཏིག་ཏའི་མར་ཡང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཕོ་བའི་ནད། །སློན་སྨན་རྣོན་པོས་སློན་བྱས་ནས། །ཚ་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཐལ་སྨན་གྱིས། །རིམ་གྱིས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་ལ་ནི་སློན་སྨན་རྣོན་པོ་པི་པི་ལིང་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པས་སློན་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་རོ་ཚ་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཐལ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཚ་བ་ལྔ་དང་ཨ་རུ་ར། །འུ་སུ་པ་ཐ་པ་ལ་ཤ་། སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོའི་མྱུ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

取栀子、驴粪、毕力勃、酸橙、
毒芥子种子、龙胆草和达塔卡花，
研磨成粉末后与蜂蜜调和。
与洗米水服用，
可治疗胆病引起的胃病，
坚硬混乱的痔疮、痔瘘，
以及血痢等症。
关于这个方子，将栀子等药物研磨成粉末，与蜂蜜调和，用洗米水服用，可治疗胆病引起的胃病。
檀香、柏木、布谢尔泽、
毕力勃、木尔瓦、布拉瓦和
白芷、塔尔特雷、乌莫和
七叶树、婆沙卡、
波托拉和尼亚格若陀、
乌顿跋罗、阿湿波陀、
布拉格沙卡比塔那和
布泽谢尔与利都尔、
楝树各二两，
水十六升煮沸，
基拉提克塔、毒芥子、
染匀、乌特帕拉、胡椒，
煮好后饮用，用于
治疗胆病引起的胃病。
关于这个方子，将檀香等药物各取二两，放入十六升水（即五百一十二两水）中煮沸，剩余四分之一时加入一升酥油，然后加入基拉提克塔等药物各二钱制成糊状，与煮好的酥油一起服用，可治疗胆病引起的胃病。
塔尔特雷即是希日瓦。布拉瓦即是昆纳德拉。七叶树即是萨巴塔帕尔尼。基拉提克塔即是布尼姆巴，也就是苦胆。
麻风病中所说的龙胆草油也可服用。
关于这个方子，同样在治疗麻风病时所说的龙胆草药油也可用于治疗胆病引起的胃病。
痰病引起的胃病，
先用猛烈的催吐药催吐，
然后用辛热、酸味、盐类、灰药，
逐渐生起消化之火。
关于这个方子，对于痰病失调引起的胃病，先用猛烈的催吐药如胡椒、芥子等进行催吐，之后使用辛热味、酸味、盐类和灰药等粉末来增强消化之火。
五辛香和诃子、
乌苏、毕力勃、帕拉夏、
大酸果的嫩芽等，
煮成汤等服用。
关于这个方子，另外还可服用五辛香等药物和煮成的汤、肉汤等。

།མ་དུ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་བྲེ། །བཅུ་དྲུག་བྱི་དང་ག་དེའི་ཕྱེད། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་དེའི་ཕྱེད་དང་། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་བྲེ བཞི་དང་།།བཙོད་སྲང་བརྒྱད་དེ་འདི་དག་ནི། །ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོལ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ལུས་བསྒྲངས་པར། །སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་གཞུག་པ་དང་། །སུག་སྨེལ་པདྨའི་རྩ་བ་དང་། ། ཀར་ཙནྡན་ལྡེ་གུ་བྱུག་།བུམ་པར་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་སྟེ། །ལངས་ནས་མནན་ཆང་བླུད་གྱུར་ན། །འདི་ ཡིས་ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་།།ཉམས་བརྟས་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བར་བྱེད། །སྐེམ་དང་མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་དང་། །གཅིན་སྙི་བ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་བྲེ་བཅུ་དྲུག་བྱི་དང་ག་དེའི་ཕྱེད་དེ་བྲེ་བརྒྱད། ཙི་ཏྲ་ཀ་དེའི་ཕྱེད་དེ་བྲེ་བཞི། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བྲེ་ བཞི།བཙོད་སྲང་བཞི་སྟེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ལུས་པ་དེ་བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་བཅུག་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་དེའི་སྣོད་ཀྱི་བུམ་པར་བྱུགས་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་སྟེ་ལངས་པར་ གྱུར་པའི་མནན་པའི་ཆང་དེ་བླུད་པར་གྱུར་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།མ་དུ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ཕྱེད་དུ་བ། །བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་བཏབ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཆང་། །ཕན་པའི་ཟས་དང་བཅས་བསྟེན་ན། །ཕོ་བའི་ནད་ ནི་ཐམས་ཅད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ནས་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པའི་བར་དུ་བྱས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་པའི་སྣོད་དུ་བཅུག་སྟེ་ཟླ་བ་གཅིག་མནན་པའི་ཆང་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་འཕྲོད་ཅིང་ཕན་པའི་ཟས་དང་བསྟེན་ན་ཕོ་བའི་ནད་ ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་རྒུན་འབྲུ་བུ་རམ་ཤིང་། །འབྲ་གོའི་ཁུ་བ་མནན་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ཕྱེད་དུ་བའི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ་སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་བཅུག་ལ་སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པས་བསྐུས་ པའི་བུམ་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་ནས་ལངས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕོ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བོང་ང་བ་ཐ་དུག་མོ་ཡུངས། །གཟེ་མ་ཚ་བ་ལྔ་པོ་ཞོ། །གཉིས་གཉིས་ལན་ཚྭ་ལྔ་སྲང་རེ། །མར་དང་ཏིལ་མར་ཕུལ་དོ་དོ། ། ཞོ་བྲེ་གཉིས་དང་བསྲེས་ནས་ནི། །མེ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་བཙོས་ཏེ། །རྙིང་ཞིང་ཁུ་བ་ཐིམ་པ་དང་། །དེ་ནས་དུ་བ་འཁྱིམས་པར་བསྲེགས། །བཏགས་ཏེ་མར་དང་བསྲེས་ནས་ནི། །དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་འཐུངས་ནས་ནི། །ཞུ་ནས་ཁ་ཟས་མངར་ཟོས་ན། །དེས་ནི་བད་ཀན་རླུང་ནད་ནི། །ཀུན་དང་དུག་དང དབྱིག་དུག་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ནས་ཚ་བ་ལྔའི་བར་དུ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་ལ་སྲང་རེ་རེ་མར་དང་ཏིལ་མར་ཕུལ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་ཞོ་བྲེ་གཉིས་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སྨན་རྣམས་གཏུན་ལ་བརྡུངས་པ་དང་བསྲེས་ ནས་མེ་ཆུང་ངུས་བཙོས་ཏེ་ཁུ་བ་འཁུས་ཏེ་རྫས་ཐིམ་པ་དང་།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྣོད་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ཏེ་བཏགས་ལ་མར་དང་བསྲེས་ལ་དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་འཐུངས་ལ་སྨན་དེ་ཞུ་ནས་ཁ་ཟས་མངར་བག་ཟོས་ན་ཐལ་བའི་སྨན་དེས་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ནད་ཐམས་ ཅད་དང་།དུག་དང་དབྱིག་དུག་གི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།

马度卡花十六升，蓖麻子八升，吉达卡四升，犀角果实四升，红花八两，这些药材用三十二升水煮，剩余十六升水后过滤冷却，加入两升蜂蜜，以及姜黄、莲根和白檀香涂抹容器，放入瓶中一个月，取出后饮用这压制的酒，能增进胃部暖性，增强体力，清除血液和胆汁，消除消瘦病、麻风病、白癜风和糖尿病。
马度卡花汁煮至一半，冷却后加入四分之一的蜂蜜，如前法制成的酒，配合有益的食物服用，能治疗一切胃病。
同样，以葡萄、甘蔗、阿勒果汁压制后饮用。如同马度卡花汁一样，将葡萄等果汁煮至一半，加入四分之一的蜂蜜，用姜黄等涂抹瓶子，放置一个月后取出饮用，也能治疗一切胃病。
欣贡、白芷、普则谢尔、洋葱、巴塔、毒芥子、泽玛和五辛香各二钱，五种盐各一两，酥油和芝麻油各二升，酸奶二升混合，用小火煮，待陈化汁液吸收，然后烟熏焚烧，研磨后与酥油混合，服用二钱，待药物消化后食用甜味食物，这能治疗一切痰病、风病、毒病和金属中毒。

།རྩ་མཁྲིས་དང་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ནིམ་པ་པར་པ་ཏ། །བསྲེགས་ལ་མ་ཧེའི་གཅིན་དང་ནི། །འཐུངས་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་ བར་བསྲེགས་ཏེ།མ་ཧེའི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ཡང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤུ་དག་རུ་རྟ་སེར་པོ་གཉིས། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །གླ་སྒང་ར་ཡི་གཅིན་དང་ནི། །བསྐོལ་བ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་ནས་ར་ གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སུ་དའི་སྡོང་པོ་སྲང་གཉིས་དང་། །ལན་ཚྭ་གསུམ་ལས་སྲང་རེ་དང་། །པར་ཏ་ཀ་ནི་ཕུལ་གང་དང་། །རྐ་སྲང་བརྒྱད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྲང་གཉིས་བསྲེགས་ལ་པར་ཏ་ཀའི། །ཁུ་བས་རི་ལུར་བྱས་ནས་ནི། །ཟས་རྗེས་ཟོས་ན་ ཟོས་པའི་ཟས།།མྱུར་འཇུ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །གཞང་འབྲུམ་གསུད་དང་ཆམ་པ་དང་། །སྙིང་ནད་དེས་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སུ་ད་ཞེས་བྱ་ཞིང་སྣུ་ཧའི་སྡོང་པོ་སྲང་བཞི། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཚྭ་གསུམ་སྲང་རེ་རེ་སྟེ་སྲང་གསུམ་པར་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ འབྲས་བུ་སྐམ་པོ་ཕུལ་གང་སྟེ་སྲང་བཞི་ཤིང་ཨརྐ་སྲང་བརྒྱད་ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་གཉིས་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་སྣོད་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ལ་པར་ཏ་ཀའི་ཁུ་བས་རི་ལུར་བྱས་ནས་དེ་ལས་ཇི་ཙམ་ཟས་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་ཟོས་ན་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར་ལ།གཞན་ཡང་ལུད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ལུང་ཟུར་པར་སྣ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཨ་རུ་ར། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་སྭརྫི་ཀ་།ཐལ་སྨན་ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་དང་། །ཕྱེར་བཏགས་དྲོ་འཇམ་ཆུ་དང་བླུད། །མདོག་སྟོབས་མེ་དྲོད་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ལུང་ག་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུར་རྩི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་བླུད་ན་མདོག་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཕོ་བའི་ནད། །རླུང་བཅས་དེ་ལ་མར་དང་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་རླུང དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ལ་སྨན་དེ་དག་མར་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བྱའོ།།ཐང་ལ་འབར་དང་སྲང་དྲུག་པ། །དེ་བཞིན་གོ་བྱེའི་སྨན་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་རླུང་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པ་བཞིན་ ཕོ་ནད་ཀྱི་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྲང་དྲུག་གི་སྨན་མར་གཅོང་ཆེན་པོའི་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་གོ་བྱེའི་སྨན་མར་སྐྲན་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཁ་རུ་ཚ་དང་ཚ་ནག་དང་། །བུལ་ཏོག་དང་ནི་སྭརྫི་ཀ་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། །ཀཎྜ་ཀ་རི་སཔྟ་ལ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྲེགས། །ལན་བདུན་བར་དུ་གཟགས་པ་ཡི། །ཐལ་ཁུ་བྲེ་དོ་མར་བྲེ་བཞི། །བསྐོལ་ལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཕྱིར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་རུ་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྲེགས་ལ་ཐལ བ་དེ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཁུ་བ་གཟགས་པར་གྱུར་པའི་ཐལ་ཆུ་བྲེ་དོ་དང་མར་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་ལ་སྨན་མར་དེ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཏུང་བར་བྱའོ།།འདུས་པ་ལས་ནི་ལྔ་པོ་དང་། །འདི་དག་ཉམས་སྟོབས་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཕོ་བའི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་ གྱུར་པ་ལ་ནི་ལས་ལྔ་པོ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

根茎胆和普则谢，巴托尼巴巴巴塔，烧制后与水牛尿，饮用能够生火力。此句说明：将胆等药物放入密封容器中不使烟散地烧制，与水牛尿调和饮用也能生长火力。
菖蒲二种黄茯苓，吉达嘎和普则谢，甘松与山羊尿煎，能够生长胃火力。此句说明：将菖蒲等药物煎煮后与山羊尿调和服用也能生火力。
苏达茎干二两及，三种盐类各一两，巴塔嘎果一捧许，阿尔嘎八两吉达嘎，二两烧制巴塔嘎，汁液调制成丸剂，饭后服用所食物，速消化除咳喘症，痔疮肿胀及感冒，心病由此得消除。此句说明：苏达即牛奶菜茎干四两，舌尝盐等三种盐各一两共三两，巴塔嘎果干一捧即四两，阿尔嘎木八两，吉达嘎二两，将这些全部放入密封容器中不使烟散地烧制，用巴塔嘎汁液制成丸剂，在饭后服用能使所食之物迅速消化，并且能平息咳嗽等症。
玛杜龙嘎孜尔巴，三辛及与诃子果，炒麦灰和索尔基嘎，灰药五种盐调和，研磨温热水送服，能增肤色力火力。此句说明：玛杜龙嘎即大酸果等药物研成粉末，用温热水送服能增长肤色等。
痰病所致胃部病，伴有风病用酥煎。此句说明：对于痰病引起的胃病伴有风病者，应以这些药物和酥油煎煮成药酥。
如同唐拉巴六两，以及果比药酥服。此句说明：或者对痰病引起的胃病伴有风病者，如同仙人唐拉巴所说的胃病治疗章节中所述，以及六两药酥在重病治疗章节中所述的服用，同样果比药酥在瘤病治疗章节中所述的服用。
岩盐及与黑盐巴，碱石以及索尔基嘎，炒麦灰烬调和剂，刺柏果实萨布达，吉达嘎等一同烧，七次过滤灰汁液，二升配以四升酥，煎煮生火力而服。此句说明：将岩盐和黑岩盐等一同烧制，将其灰分七次过滤得到的灰汁二升与酥油四升煎煮，此药酥为生长胃火力而饮用。
复合病中五种法，随其虚实而施行。此句说明：对于复合引起的胃病即三病同时引起者，应当如实地运用五种方法即催吐药和泻药等。

།དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཕོ་བའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་འདི་ཉིད་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །བད་ཀན་མཆིལ་མང་དྲོད་ཆུང་ལ། །ཁ་རྩུབ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ པ་སྦྱར།།བད་ཀན་ལས་བྱུང་སྐེམ་པ་ལ། །སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་རེས་ཀྱིས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནད་མཆིལ་སྣབས་དང་ལྗན་ལྗིན་མང་དུ་འབྱུང་ཞིང་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ། སྨན་ཁ་བ་དང་རྩུབ་པ་དང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་ བར་བྱ་ལ།བད་ཀན་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་སྐེམ་ཞིང་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ནི། སྨན་དང་ཟས་སྣུམ་པ་དང་རྩུབ་པ་རེས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། སྣུམ་པ་བསྟེན་ནས་རྩུབ་པ་གཏང་བར་བྱ་ལ། རྩུབ་པ་བྱིན་ན་ཡང་སྣུམ་པ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་སྤོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྨན་ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཉམ་ཆུང་རིད་པའི་ལུས་ལ་ནི། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་སྣུམ་ལྡན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་མེ་དྲོད་བྲི་བར་གྱུར་པས་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པ་སྐེམ་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ ཤས་ཆེའི་དྲོད་ཉམས་ལ།།ཁ་དང་མངར་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་སྣུམ་སྐྱུར་དང་། །ལན་ཚྭར་ལྡན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རླུང་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་མེ་དྲོད་བྲི་བ་ལ་ནི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །རིད་པ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ། །སྣུམ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །སྣུམ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ། །རབ་ལྕིའི་ཟས་ཀྱང་སྦྱིན་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ པ་རིད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དུ་སྦྱར་བ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྣུམ་ཤས་ཆེ་བས་མེ་དྲོད་བྲི་བ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཁ་ཟས་ཧ་ཅང་ལྕི་བ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཞིག་དྲོད་ཆུང་བད་ཀན་ཟད། །བཤང་བ་སྨིན་ཀྱང་སླ་བ་ ལ།།དེ་ལ་སྨན་རོ་རྣོ་བཅས་པའི། །མར་ནི་ཉུང་ཟད་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་མེ་དང་མཉམ་གནས་རླུང་། །རང་གནས་བཀུག་སྟེ་རང་གི་ནི། །ལས་ལ་སྦྱོར་ཞིང་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །དེ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་བད་ཀན་ཟད་ཅིང་བྲི་བར་ གྱུར་པས་བཤང་བ་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་སླ་བ་ཉིད་དུ་འཁྲུ་བར་གྱུར་པའི་མི་དེ་ལ་སྨན་རོ་རྣོ་བ་དང་བཅས་པའི་མར་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མར་བཏང་བ་དེས་ནི་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་རང་གི་གནས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་བཀུག་སྟེ་ དེའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་དེ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འབར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་བཤང་བ་སྲ་བ་ཡིས། །དཀའ་བས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དག་།དེ་ལ་ལན་ཚྭ་བཅས་པའི་མར། ། ཟས་ནི་སླ་བར་བྱེད་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་བཤང་བ་སྲ་ཞིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པས་བཤང་བ་དེ་ལན་ཚྭ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་མར་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བླུད་ཅིང་བསྲུལ་བར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

不仅仅是这些，'དང'这个词的意思是说，对于胃病的治疗也应该按照这个方法来进行。这就是其含义。
对于痰多、体温低、口干的病症，应当使用辛辣和能生热的药物。对于痰引起的消瘦，应当交替使用油性和粗糙性的药物。
对于痰病引起的胃病，伴有大量痰液和粘液分泌，体温低下的情况，应当使用辛辣、粗糙和能生热的药物进行治疗。对于因痰增盛而导致的身体消瘦和体温低下的情况，应当交替使用油性和粗糙性的药物和食物。即先使用油性药物，后用粗糙性药物；用了粗糙性药物后，再用油性药物。应当以这种交替的方式给药。
对于体弱消瘦的身体，应当给予能生热的油性药物。即对于因风大而导致消化火力减弱，身体虚弱消瘦的情况，应当使用五热药等配合酥油等油性物质进行治疗。
对于胆汁过多导致的消化力减弱，应当使用苦味和甜味药物。即对于胆汁过多导致消化火力减弱的情况，应当使用能生热的药物治疗。
对于风大的病症，推荐使用油性、酸性和含盐的药物。即对于风大导致的消化火力减弱，使用油性和酸性等药物会有帮助。
对于消瘦和需要生热的情况，应当知道油性药物是最好的。对于油性过多的情况，不应给予过重的食物。
对于某些消化力弱、痰减少，虽然大便成熟但稀软的病人，应当给予少量含有辛辣味的酥油。这样可以使与火相应的风回到自己的位置，使其发挥作用并生热。这就是生热的方法。
对于某些因大便干硬而难以排出的病人，应当给予含盐的酥油，这能使食物容易消化。即对于大便干硬的人，应当在进食之前给予含有五种盐的酥油，这样可以使大便软化。

།རྩུབ་པས་མེ་དྲོད་ཆུང་ལ་མར། །ཡང་ན་ཏིལ་མར་དྲོད་སྐྱེད་བླུད། །སྣུམ་མང་འཐུངས པས་དྲོད་ཉམས་ལ།།ཐལ་སྨན་ཕྱེ་མ་ཆང་རྙིང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་རྩུབ་པས་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མར་རམ་ཏིལ་མར་དྲོད་སྐྱེད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ་ལ་སྣུམ་འཐུངས་དྲགས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་ཐལ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་ཆང་རྙིང་ངམ་མནན་པའི་ཆང་བླུད་པར་ བྱའོ།།རྟུག་འགགས་པ་ལ་མས་གཏོང་བའི། །དྲག་པོ་དང་ནི་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟུག་པ་འགགས་པ་ལས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བྲི་བ་ལ་ནི་མས་གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ནད་ཚབས་ཆེ་བས་མེ་དྲོད་ ཉམས།།སྦྱང་བྱས་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་ཚབས་ཆེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་ནད་སྦྱངས་ནས། ཐུག་པའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཟས་ཀྱི་རིམ་པ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།ནད་བྱང་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ། །ཞུན་མར་འབའ་ཞིག་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བྱང་ཞིང་ནད་ལས་ཐར་བའི་རྗེས་ལ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་ན་ཞུན་མར་ཁོ་ན་སྦྱིན་པར་བྱའི་སྣུམ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །ལམ་དང་སྨྱུང་བས་ཉམ་ཆུང་ལ། །ནས་ཐུག་མར་དང་སྦྱར་ བའམ།།ཟས་བཅས་བླུད་ན་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །དྲོད་སྐྱེད་བརྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལམ་ལ་སོགས་པས་དུ་བ་སྟེ་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ནས་ཐུག་དང་མར་དུ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་ཡང་ན་འབྲས་ཆན་ལ་མར་བླུགས་ཏེ་བཙིར་བ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ལུས་ ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུན་རིང་ཉལ་པོ་སྤྱད་པ་དང་། །མི་ནི་ཉམ་ཆུང་སྐེམ་གྱུར་ལ། །མཐུ་རྩལ་ཅན་གྱིས་ཟས་ཚོལ་བ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཁུ་སྐྱུར་སྦྱར་སྦྱིན། །ཡང་ཞིང་དྲོ་ཚ་སྦྱོང་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་མེ་དྲོད་མྱུར་དུ་སྐྱེད། །ཤ་ཡིས་སྐྱེད་པའི་ཤ་ ཡིན་ཕྱིར།།སྟོབས་ནི་མཆོག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུན་རིང་པོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉལ་པོ་སྤྱོད་ཅིང་བུད་མེད་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ལེན་པར་མ་ཞུ་བས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པ་སྐེམ་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ་ཞིང་ཤ་ཁུ་སེའུ་ལས་སྐྱུར་བར་བྱས་པ་ དང་སྦྱར་བའི་ཁ་ཟས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ་བ་ལ་ཟས་སུ་ཤ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ནི་ཡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཟོས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྣུམ་དང་མནན་ཆང་ཆང་རྙིང་དང་། །སྨན་ཁུ་ཕྱེ་མ་འཕྲོད་པ་ཟོས། །ལུས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ཡིས། །སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་དང་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་སྨན་དཔྱད་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་ ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱིན་ཞིང་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་གྱུར་པས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

对于因身体粗糙而消化之火微弱者，应服用酥油或芝麻油以增加暖性。对于因饮用过多油腻而消化之火衰退者，应服用矿物质药粉配以陈酒。
对于大便阻塞而导致消化之火减弱者，应施以强力灌肠或温和灌肠。
对于因病情严重而消化之火衰退者，应先以催吐药和泻药等净化体内，然后按照病情需要依次服用汤类等饮食。
对于病愈后消化之火微弱者，应单独服用熔化的酥油，不可服用其他油类。
对于因长途跋涉和禁食而虚弱者，应服用大麦汤配以酥油，或者服用配有食物的药物，这样可以增强体力，增进消化之火，使身体健康。
对于长期行房事而虚弱消瘦者，应以有力之法寻找食物，给予肉食者之肉汤配以酸味。因其轻盈温热且具有净化作用，能迅速增进消化之火。因为是以肉滋养肉，所以能最大程度地增强体力。
服用油类、发酵酒、陈酒、药汤、药粉等适宜之物，并使其与身体很好地相应，能增进体力和消化之火。

།དཔེར་ན་མེ་ནི་ཤིང་སྲ་བས། །སྦར་བ་ཡུན་རིང་གནས་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཁོང་པར་གནས་པའི་མེ། །སྣུམ་དང་བཅས་པས་བརྟན་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཕྱིའི་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་སྲ་བས་སྦར་བར་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་བརྟན་པར་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཁོང་པར་གནས་པའི་མེ་ཡང་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་ཟས་ཟོས་ན་བརྟན་པར་གནས་ཤིང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཤིང་མེད པའམ།།མེ་ཆུང་ཤིང་ནི་དྲགས་པ་ལྟར། །ལུས་མེ་ཟས་ནི་མ་ཟོས་པ། །ཟས་དྲགས་གྱུར་པས་འབར་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཕྱིའི་མེ་བུད་ཤིང་མེད་ན་འབར་བར་མི་འགྱུར་བའམ། མེ་ཆུང་ངུ་ལ་ཤིང་ཧ་ཅང་དྲགས་པ་མང་དུ་བཅུག་པས་ཀྱང་འབར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ ཀྱི་མེ་ཡང་ཁ་ཟས་མ་ཟོས་པའམ།ཁ་ཟས་ཅུང་ཟད་ཟོས་པའམ། ཁ་ཟས་ལྷག་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྭངས་མ་ཟོས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་མཆེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཚེ་བད་ཀན་ཟད་མཁྲིས་པ། །རང་གི་གནས་སུ་རླུང་ཞུགས་ན། །མེ་དྲོད་འཕེལ་ཞིང་རབ་རྒྱས་འགྱུར། །དེ་ཚེ་མེ་ནི་རླུང་ བཅས་པས།།ཟས་སྨིན་བྱས་ནས་ལུས་ཟུངས་ཀྱང་། །ཟད་ཅིང་མདངས་འཐོར་བྱེད་པས་གསོད། །ཟས་ཟོས་ནས་ནི་བདེར་འགྱུར་ལ། །ཞུ་ནས་མུན་ཞུགས་སྙམ་སེམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་ཟད་པར་གྱུར་ཅིང་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲིབ་པར་ གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མཁྲིས་པ་གང་གི་གནས་ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རླུང་ཞུགས་ཤིང་དེས་བསྐྱོད་པས་མེ་དྲོད་དེ་རྒྱས་ཤིང་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་གྱུར་ལ།དེའི་ཚེ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དེ་རླུང་དང་བཅས་པས་ཟས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བར་བྱས་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་སྨིན་ཅིང་ཞུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟས་མེད་ པས་དྭངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་སྨིན་ཅིང་བསྐམས་པར་བྱས་ནས་མི་དེ་གསོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ་མདངས་ཀྱང་འཐོར་ཞིང་འབྱེར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཟས་ཟོས་ན་ནི་ལུས་བདེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ལ། ཟས་ཞུ་ནས་ནི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་མུན་འཐིབས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྐོམ་དད་ཚ་བརྒྱལ་དབུགས་མི་བདེ། །ལ་སོགས་མེ་དྲོད་དྲགས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་ཞིང་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ཟས་ལྕི་སྣུམ་སླ་རྟུལ་བ་དང་། །གྲང་དང་འཇུ་དཀའ་མེ་དྲོད་འབྲི། །འབར་བའི་མེ་ལ་ཆུ་བླུགས་ལྟར། །མེ་དྲོད་ཤས་ཆེ་དེ་ཞི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མེ་དྲོད་དྲགས་པར་གྱུར་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་འབར་བར གྱུར་པ་དག་ལ་ཆུ་བླུགས་པར་གྱུར་པས་ཞི་བར་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞི་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་ཁ་ཟས་མ་ཞུ་ལའང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཟས་སྦྱིན་བྱ། །བུད་ཤིང་མེད་པའི་སྐབས་རྙེད་ལྟར། །ཇི་ནས་ཅི་འདོད་མི་འགྱུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་དྲགས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི། ཁ་ཟས་མ་ཞུ་ཡོད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཟས་ཕྱི་མ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་མེ་དྲགས་པ་དེ་ཞི་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་བུད་ཤིང་མེད་པའི་མེ་ལྟར་ནད་པ་དེ་ལ་གནོད་ཅིང་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །ཀྲི་སར་དང་འོ་ཐུག་སྣུམ། །སྣུམ་ཁུར་བུ་རམ་གཡོས་པ་དང་། །རླན་ཅན་ཆུ་ཡི་སྲོག་ཆགས་ནི། ། ཚོ་བ་ཡི་ནི་ཤ་སྦྱིན་ནོ།

比如说，木柴坚硬的火，能够持久地燃烧。同样，腹中的火，配合油脂能稳固存在。对此，比如外在的紫檀等坚硬的木柴点燃后能长久稳固地燃烧，同样，依靠胃部存在于腹中的火，如果食用带有油脂的食物，也能稳固存在而不衰减。
就像没有木柴的火，或者火小而木柴太多一样，身体之火没有食物，或食物太多都不会燃烧。对此，就像外在的火没有燃料就不会燃烧，或者火太小而放入太多木柴也不会燃烧。同样，身体之火如果不进食，或者只吃少量食物，或者过量反复进食精华，胃火的温度就不会旺盛。
当痰消尽胆汁，风进入自己的位置时，火热增长而旺盛。那时带有风的火，使食物消化后，也会使身体精华，消耗并使光泽消散而致死。吃完食物后会感到舒适，消化后会感觉进入黑暗。对此，当痰完全消尽并衰减时，风进入胆汁所在的脐部位置并被其推动，火热增长而更加旺盛，那时胃中的火热伴随着风快速地使食物成熟消化，之后为了使其成熟消化，因为没有食物而使精华等所有身体精华成熟干枯，从而致人于死，也会使光泽消散分散。那时此人进食后会感觉身体舒适，食物消化后会感觉进入黑暗并陷入昏暗。
口渴、发热昏厥、呼吸不畅，等等是由火热过盛而产生。对此，口渴等是由于腹中火热过度增长而产生，应当了知。
食物沉重、油腻、稀薄、迟钝，以及寒冷和难消化会减弱火热。如同向燃烧的火中浇水一样，应当平息过盛的火热。对此，这种过盛的火热一出现就应当用沉重等性质的饮食来平息，比如向燃烧的火中浇水使其平息一样来平息。
即使食物未消化，也应当反复给予食物。如同找到没有柴火的机会一样，应当使其不如意。对此，对于患有火热过盛病的人，即使有未消化的食物也应当反复给予后续食物，并应当尽力使过盛的火热平息，就像没有柴火的火一样会伤害并切断病人一样去做。
应当给予稀粥和乳汤油，油饼、糖煮物，以及湿润的水生动物的肥肉。

།མཆོག་ཏུ་ཉ་ནི་འཇམ་པོ་དང་། །མི་འགུལ་ཆུ་ལ་གནས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་དྲགས་པས་ཉེན་པར་གྱུར་པའི་མི་ལ་ཀྲི་སར་ཞེས་བྱ་བ་ཏིལ་དང་མ་ཤ་དང་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐུག་པའམ་འོ་ཐུག་ཅེས་བྱ་བ་འོ་མ་དང་འབྲས་བཙོས་པ་ལ་ཞག་ལ་སོགས པའི་སྣུམ་བཏབ་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཁུར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་རམ་གཡོས་ཤིང་དེ་བཏབ་པ་དང་ཁ་ཟས་ལྕི་ཞིང་སྣུམ་པ་སྦྱིན་པ་དང་། རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ངང་པ་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་སྲོག་ཆགས་ཉ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་དེ་དག་ཀྱང་ཚོ་ཞིང་ལུས་ཤིན་དུ་རྒྱས་ པའི་ཤ་སྦྱིན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཉ་གང་འཇམ་ཞིང་པགས་པའི་མཐའ་འཇམ་པ་དང་།ཤ་ཤིན་དུ་རྒྱས་པ་དང་མི་འགུལ་བའི་ཆུའི་ནང་ན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉའི་ཤ་བྱིན་ན་མེ་དྲོད་དྲགས་པ་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །ལུག་ཤ་ཚོན་པོ་དག་དང་ནི། །ཟོས་ན་མེ་དྲོད་དྲགས་པ་སེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ལུག་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཞིང་ཚིལ་ཆེ་བའི་ཤ་ཟོས་ན་ཡང་མེ་དྲོད་དྲགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འོ་མ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པའམ། །མར་དང་སྦྱར་བ་སྐོམ་ཚེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་སྐོམ་པའི་ཚེ་ན་ནི་འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའམ། མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་ན་མེ་དྲོད་དྲགས་པ་ དེ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།གྲོ་ཡི་ཕྱེ་ནི་འོ་མ་དང་། །མར་ནི་མང་པོར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་བསྐོལ་བ་ལ་བག་ཕྱེ་དང་འོ་མ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རླན་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁུ་དང་། །ཏིལ་མར་མ་གཏོགས་སྣུམ་ཅན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ སྐོམ་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་རླན་ཅན་ལ་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་ལ་མར་དང་ཚིལ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་མེ་དྲོད་དྲགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཤ་མ་དུར་བྱིད་དང་བསྐོལ་བའི། །འོ་མའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་ཤ་མ་དང་དུར་བྱིད་གཉིས་ དང་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་ཁ་ཟས་དང་། །འོ་ཐུག་ལན་མང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་ཁ་ཟས་དང་སྨན་ལན་མང་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་འོ་ཐུག་གི་ཐུག་པའི་རིམ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ལྕི་ ཞིང་ཚིལ་སྐྱེད་དང་།།བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་རྣམས། །ཐམས་ཅད་མེ་དྲོད་དྲགས་ལ་ཕན། །ཟོས་ནས་ཉིན་པར་ཉལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་སྨན་གང་ཞིག་ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྲུམ་དང་ཆུར་བ་དང་། ལུག་གི་ཤ་ལ་སོགས་པ་འདིར་སྨོས་པ་དང་ མ་སྨོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མེ་དྲོད་དྲགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཟོས་ནས་ཉིན་པར་ཉལ་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཟས་ནི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བྱེད། །ཟས་མེད་ནས་ནི་ནད་ཟད་བྱེད། །ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ལུས་ཟུངས་ཟད་ནས་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།མེ་དྲོད་དྲགས་པའི་ཚེ་དང་ཟས་ཟོས་པ་དེ་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བར་བྱེད་ལ་དེ་ནས་ཟས་མེད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ན་ཡོད་པའི་ནད་སྨིན་ཅིང་ཟད་པར་བྱེད་ལ་ནད་ཟད་ནས་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་བྱེད་ལ་ལུས་ཟུངས་ཟད་ནས་ནི་འཆི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

关于'最上等的鱼是柔软的，生活在静水中'这句话，对于因火热过盛而受困扰的人，应给予称为'克利萨'的由芝麻、豆类、绿豆等熬制的汤或牛奶粥，即用牛奶和米煮熟后加入酥油等油脂，
同样，还可以用各种油脂，以及加入熬制的糖，给予重而油腻的食物，以及水鸟如鹅、鹤等湿润生物，同样水生动物如鱼等肉类，这些肉应当肥美而丰腴，
同样，应给予皮肤柔滑、肉质丰满、生活在静水中的鱼肉，这样可以减轻火热过盛。
关于'食用肥美的羊肉，可以消除火热过盛'这句话，食用极为肥美多脂的羊肉也能平息火热过盛。
关于'牛奶加蜂蜜或与酥油调和，在口渴时饮用'这句话，在口渴时饮用加入蜂蜜的牛奶，或者酥油与蜂蜜调和的饮品，可以平息火热过盛。
关于'大麦粉与牛奶和大量酥油一起服用'这句话，或者将其煮沸后加入面粉、牛奶和酥油服用也有益处。
关于'湿润生物的肉汤和除芝麻油外的油脂饮品'这句话，另外对于口渴者，给予生活在湿润环境中的生物的肉汤，加入酥油、油脂和骨髓等也能消除火热过盛。
关于'夏摩与杜尔比德煮成的牛奶泻药应当服用'这句话，另外对于这种病症，应当服用夏摩和杜尔比德两味药与牛奶煮成的泻药。
关于'消除胆病的食物和牛奶粥应多次给予'这句话，另外对此还应多次给予消除胆病的食物和药物，以及牛奶粥汤。
关于'凡是重浊能生脂肪和能生痰湿的所有食物，都对火热过盛有益，食后应当日间卧息'这句话，任何能产生痰湿的重浊食物和药物，如酸奶、奶渣、羊肉等，无论此处提到的还是未提到的，这一切都对火热过盛的病症有益。同样，食用后在白天休息也有益处。
关于'食物由火热消化，无食则耗尽病症，会耗尽身体精华，精华耗尽则会死亡'这句话，在火热过盛时，食物被火热消化，之后无食物时，随后使已有的病症成熟并耗尽，病症耗尽后会耗尽身体精华，身体精华耗尽后就会死亡。

།ཟས་འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ མི་མཐུན།།འདི་ནི་སྦྱོར་དང་གཡོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོད་པ། །དེ་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཇི་དགའ་བར། །སྤྱོད་དེ་མེ་དྲོད་སྟོབས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བས་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་མེ་དྲོད་བསྲུང་། །དེ་ཉམས་ནས་ནི་མི་ཡི་སྲོག་ངེས་ཉམས། །ཉེས་པས་ཁྱབ་ན་ནད་ ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འདེབས།།མེ་དྲོད་མཉམ་ན་ནད་མེད་ཚེ་རིང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླན་ཅན་དང་ཆུ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་འདི་དག་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་མི་མཐུན་ཞིང་ལྕི་བ་དང་ཚིལ་སྐྱེད་པ་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་སྦྱོར་ བའི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཞིང་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འོ་མའམ་མར་དང་སྤྲ་ཚིལ་བསྲེས་ཏེ་བྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་། བག་ཕྱེ་དང་འོ་མ་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་སྣུམ་པ་ལ་ལ་བུ་ག་དང་། སྐ་བ་དང་ རྟུལ་བ་དང་བསིལ་བ་དང་འཇུ་དཀའ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དེ་ནི་གཡོས་སྦྱར་བ་ལས་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཕྲོད་པ་དང་། སྦྱོར་བས་མི་འཕྲོད་པ་དང་། གཡོས་སུ་བྱས་པས་མི་འཕྲོད་པ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཚད་དང་དུས་ལ་སོགས་ པའི་དབང་གིས་ཀྱང་འདི་དག་མི་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་མི་ཤེས་ཤིང་མི་རྟོགས་པས་ཅི་དགར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མེའི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་ ལ་སྤྱོད་པ་དང་།སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེ་དྲོད་ཉམས་ན་ནི་མིའི་སྲོག་ངེས་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཆི་བར་འགྱུར་གྱི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། ཡང་མེའི་དྲོད་དེ་ཉིད་ཉེས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པར་གྱུར་ན་ནད་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མས་འདེབས་ཤིང་ཉེན་པར་གྱུར་ལ་མེ་དྲོད་ཆ་མཉམ་པས་རིགས་པས་གནས་ནས་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ཚེ་རིང་ཞིང་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅུ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གཅིན་འགགས་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ལ་བབས་པས་ན་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་བའི་གཅིན་སྲི་ལ། །རླུང་འཇོམས་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བྱ། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་དུགས་བྱ་ཞིང་། །རླན་དུགས་ལུས་ནི་སྤྱིངས་པའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་ཞིང འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་།ལྟེ་བ་མན་ཆད་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ཞིང་རླན་པའི་དུགས་དང་ལུས་སྤྱིངས་པའི་དུགས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་བྱའོ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་ཨེ་རཎྜ། །བ་ལ་ནས་དང་ཉེའུ་ཤིང་པ། །བ་སྤྲུ་ བ་དང་ཀུ་ལངྠ།།རྒྱ་ཤུག་དང་ནི་བ་རུ་ར། །སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་བྲི་ཤི་བ། །ཏིལ་མར་ཞུན་མར་ཕག་དང་དྲོད། །ཞག་བསྐོལ་ལན་ཚྭ་བཅས་པ་ནི། །འཐུངས་ན་གཟེར་འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ནོ།

这些食物本性不相宜，调配烹饪也不适合，对此等不知随意而行，皆因消化之火力所致。因此当以一切努力护持消化之火，若其衰退人命必定衰退，若过失遍布则为病群所侵，若消化之火平衡则无病长寿。
关于上述内容，湿性及水生生物之肉等食物，本性不相宜且沉重，能生脂肪，能增长痰湿。同样，这些因调配而不相宜且不适合，例如牛奶或酥油与獐脂混合后食用，面粉与牛奶调配后食用等。同样，因烹饪方式而不适合，例如油腻、多孔、粘稠、冷却、难消化等烹饪方式，这些都是因烹饪调配而不适合。
如是，因本性不适合、因调配不适合、因烹饪不适合，等字所表示的还包括因分量和时间等原因也不适合。由于不知不解这些而随意食用，应知这完全是因消化之火力所致。因此，火力具有巨大能力，所谓'以一切努力'即是说，应当以一切饮食行为和生活方式勤于护持胃中消化之火。
正因为此，若消化之火衰退，人命必定衰退。所说'必定'的含义是，必定会死亡，不会有其他情况。又若该消化之火为过失所遍布而染病，则会被诸多病群所侵害，若消化之火平衡而如理安住，则无病安乐且长寿持久。
《医论八支心要注解·月光词义》由大师月官确定编撰，此为医疗品第十章注解。
其后当说尿闭品。关于此，因顺序轮到故而开始此篇。
对于风引起的尿闭，应以能降伏风的芝麻油涂敷，脐下应做熏蒸，并对身体做湿热熏蒸及紧缚熏蒸。
关于此，对于风引起的尿闭病，应以能降伏风的芝麻油涂敷全身，并对脐下部位善加熏蒸，应如所说般进行湿热熏蒸和身体紧缚熏蒸。
十种根药和蓖麻，巴拉谷与小茴香，巴沙巴与库兰塔，沙棘以及诃子，苏苏根与比西巴，芝麻油酥油猪油，温热煎煮加盐分，饮用最能止疼痛。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་ཞིང་བཙོས་པའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་ པ་དང་།ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བ་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་དང་བཅས་པར་འཐུངས་པར་གྱུར་ན་གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་འདི་དག་ནི་སྣུམ་པ་ཡི། །འབྲས་བུར་བཅས་ཤིང་སྐྱུར་བ་དང་། །སྣུམ་དང་ལྡན་པར་ཟས་སྐོམ་དང་། །གོང་པོ་དཀྲི་བའི་དུགས་དཔྱད་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གོང་པོ་དང་གླན་པའི་དུགས་བྱ་བ་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་སྟར་གའི་རྐང་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྐྱུར་རྩ་བས་ལ་སོགས་པ་དང་རྫས་སྐྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་། ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དུགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཁ་རུ་ཚ་མང་བཏབ་པའི་ཆང་། །འཐུངས་ན་གཅིན་གྱི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་རུ་ཚ་མང་དུ་བཏབ་ཅིང་ཤས་ཆེར་བྲོ་བའི་ཆང་འཐུངས་ན་གཅིན་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་གྱུར་བསྐུ་དང་བླུགས་པ་དང་། །ལུས བཅིང་བས་ནི་བསིལ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་བའི་ནད་ལ་ནི་ལུས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་བ་དག་གིས་བྱའོ། །ཉེའུ་ཤིང་གཟེ་མ་བི་ད་རི། །རྒུན་འབྲུ་རྩཝ་ཡི་རྩ་བ་ལྔ། །བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁ་ར་བཏབ་ པ་བླུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་ཉེའུ་ཤིང་དང་གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁར་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྩཝའི་རྩ་བ་ལྔ་ནི་འཇག་མ་དང་འདམ་བུ་དང་དཱུར་བ་དང་འབྲས་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལྔ་རྩཝའི་རྩ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། ། བ་ཤ་ཀ་དང་ག་གོན་དང་། །རྒྱལ་མོ་ག་གོན་ལེ་བརྒན་རྩིའི། །ས་བོན་གུར་ཀུམ་རྒུན་ཆུ་དང་། །འཐུངས་ན་གཅིན་འགགས་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད དོ།།ག་གོན་ནི་དྲི་བུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ས་བོན་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་ཞེས་བྱ་བ་ཨེར་པ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་ག་གོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ས་བོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལེ་བརྒན་རྩིའི་ས་བོན་གཟུང་ངོ་། །ཤིང་མངར་ཨེར་བ་རུའི་ས་བོན། །སྐྱེར་པ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ མངར་དང་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་།སྐྱེར་པའི་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་ཆུར་སྦྱར་བའམ། །རྒུན་འབྲུ་ཆུར་ནི་སྤངས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ་ཡང་ན་རྒུན་འབྲུ་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་གཅིག་ སྦངས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དུགས་བྱས་ལ། །སྐྱུག་སྨན་བཟའ་བ་རྣོ་དྲོ་སྦྱིན། །ནས་གཡོས་ཐལ་སྨན་རྣོ་བ་དང་། །དར་བ་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་བའི་ནད་ལ་ནི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུགས་ བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང་།བཟའ་བའི་བག་རྣོ་བ་དང་དྲོ་བ་སྦྱིན་པ་དང་ནས་ལས་གཡོས་པའི་ཟས་ཆག་ཚེ་དང་སྐྱ་ཁུར་ལ་སོགས་པ་དང་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །སུག་སྨེལ་ཆང་དང་སྦྱར་བའམ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ སུག་སྨེལ་དང་ཆང་དུ་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ།སུག་སྨེལ་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།

对此，将十种根药等与煮沸的芝麻油等，以及药膏和煮沸的五种盐一起服用，是消除疼痛的最佳方法。
这些药物应当与油性、带果实、酸性的食物饮品一起服用，并且要进行热敷疗法。
对于上述所说的十种根药等，应当与食物和饮品混合，同样地，要用含油的果实如枣子等，以及酸菜等酸性物质和油性物质进行热敷等治疗。
饮用加入大量岩盐的酒可以治疗小便疾病。
对于由胆病引起的小便疾病，应当用冷敷、灌注和包扎等方法进行降温。
将小茴香、芦苇、薇达利、葡萄、五种草根煮沸后，加入蜂蜜和糖调服。
或者对这种病，将小茴香和芦苇等药物煮沸后冷却，加入蜂蜜和糖调服也有效果。五种草根是：芦苇、芦草、香茅草、稻根和甘蔗根，这五种称为五种草根。
婆沙迦、葫芦、王葫芦、酸枣种子、姜黄与葡萄汁一起服用可以治疗小便闭塞疾病。
葫芦即是称为'底布达'的植物，其种子称为王葫芦，是一种特殊的葫芦种子。同样也要取用酸枣的种子。
甘草、王葫芦种子与酸枣果汁调服。
或者将甘草和王葫芦种子与酸枣果汁混合服用。
将葡萄膏与水调和，或用水浸泡葡萄后服用。
或者将葡萄膏与水调和服用，或者将葡萄在水中浸泡一夜后饮用其水也有效果。
对于由痰引起的病症，先进行热敷，然后服用催吐药，给予辛辣温热的食物。应当给予炒青稞、辛辣的灰药和酸奶。
对于由痰引起的小便疾病，应当按照规定进行热敷，使用催吐药，给予辛辣温热的食物，以及用青稞制成的食物、灰药等辛辣药物。
将荜茇与酒调和，或服用訶子汁。
或者将荜茇与酒调和服用，或将荜茇与訶子汁调和服用。

།བཞད་རུས་གཟེ་མ་སུག་སྨེལ་དང་། །ཚ་གསུམ་སྦྲང་རྩི་གཅིན་བཅས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བྱ་བཞད་ཀྱི་རུས་པ་དང་གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་གཅིན་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ ཡང་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜ་ཀ་རི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །ཤི་ཏི་བ་རའི་ས་བོན་ནི། །ཞིབ་བཏགས་དར་བར་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤི་ཏི་བར་ཞེས་ བྱ་བའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་དར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།བ་ད་སཔྟ་པརྞི་དང་། །སླེ་ཏྲེས་དོང་གྲ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཀེ་པུ་ཀ་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཀ་རཉྫ་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །དེས་སྦྱར་ཐུག་པའམ་བྱུ་རུ་ཡི། །ཕྱེ་མ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤིང་བ་ད་ལ་སོགས་ པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པའམ།བ་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་བའམ་བྱུ་རུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་འབྲས་ཀྱི་ཕྱེ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པ་ཐ་ལི་ཡི་ཐལ་བའི་ཆུ། །ལན་བདུན་བཙགས་ཏེ་ཏིལ་མར་བཅས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ པ་ཏ་ལི་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བའི་ཆུ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་བཙགས་ཤིང་གཟགས་པར་བྱས་པ་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་པ་ཐ་ལི། །པ་རི་པ་ཏྲ་ཏིལ་ཐལ་ཆུ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ན་ལེ་ཤམ། །ཆང་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་ཚིག་འཁུས་ པའི་ཐལ་ཆུ་དང་།པ་ཐ་ལིའི་ཐལ་ཆུ་དང་། པ་རི་པ་ཏྲའི་ཐལ་ཆུ་དང་ཏིལ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་ཆུའི་ནང་དུ་ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཆང་དུ་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འདི་དག་རེ་རེ་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །བུ་རམ་སོ་ཡིས་བཅད་ཅིང་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་དང་།བུ་རམ་སོས་བཅད་ཅིང་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀུན་ལ། །འདི་དག་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྲི་བ་ལ་ནི་འདི་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། གང་དང་གང་ཤས་ཆེ་བའི་ དབང་དུ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ།།ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་བསྟན་ནས། རྡེའུ་ཆགས་པའི་གསོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡེའུ་ཆགས་རིང་པོ་མ་ལོན་དང་། །རླུང་གི་ལྒང་ནད་སོགས་ལའང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ཏེ།སྔར་བཤད་པའི་སྨན་དེ་དག་ནི་འདུས་པའི་ནད་འབའ་ཞིག་ལ་སོ་སོའི་དམིགས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་རྡེའུ་ཆགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཡང་བཏང་ན་ཕན་པ་ཡིན་ལ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་གཅིན་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རྡེའུ་ཆགས་ནད་ནི་མི་བཟད་དེ། །འཆི་བདག་དང་ནི་འདྲ་བར་འདོད། །གཞོན་པའི་ཚེ་ན་སྨན་གྱིས་གསོ། །འཕེལ་ནས་འདྲལ་བར་འོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་མྱུར་དུ་སྲོག་ འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་འཆི་བདག་དང་འདྲ་བར་འདོད་དོ།།དེ་གཞོན་ཞིང་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ནར་མ་སོན་པ་ལ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྨན་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་གསོ་བར་བྱ་ལ། འཕེལ་ཞིང་རྡེའུ་དེ་ཆེ་ལ་སྲ་བར་གྱུར་ནས་ནི་མཚོན་གྱིས་བཅད་ཅིང་འདྲལ་ནས་དབྱུང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'鸟骨、茴香、姜黄以及三种热药、蜂蜜和尿液一起服用'这句话，或者说用鸟骨和茴香等药与蜂蜜和尿液调配服用也有效。
关于'或者刺天茄的汁液与蜂蜜调配服用'这句话，将刺天茄煮汁与蜂蜜调配服用也能治疗尿闭疾病。
关于'白花菜子细磨后与酸奶调配服用'这句话，或者将名为白花菜的种子磨成粉末与酸奶服用也有效。
关于'瓦达、七叶树、独活、冬虫夏草、黑芥子、克普卡、姜黄和卡兰加煮汁加蜂蜜，用其调配汤或珊瑚粉与米汤服用'这句话，或者将瓦达等煮汁加蜂蜜服用，或者用瓦达等药调配的汤，或者珊瑚磨粉与米粉调配饮用也有效。
关于'帕塔利灰水过滤七次后加芝麻油'这句话，或者将帕塔利木烧成灰，其灰水过滤七次后加入芝麻油服用也有效。
关于'炒青稞灰、帕塔利、帕日帕特拉、芝麻灰水，肉桂、姜黄、诃子与酒调配服用'这句话，将炒青稞灰水、帕塔利灰水、帕日帕特拉灰水和芝麻灰水中加入肉桂等粉末与酒调配服用也有效。
关于'将这些分别调制成膏，用糖块咬碎食用'这句话，将炒青稞灰等这些调制成膏，用糖块咬碎食用也有效。
关于'对所有综合性疾病，这些都能根据具体情况发挥作用'这句话，对于综合性尿闭，这些药方都能根据具体情况，依据哪种症状比较严重来使用就会有效。
在讲述了由所有病因引起的尿闭病的治疗之后，为了讲述结石的治疗方法，关于'对于新形成的结石和风引起的膀胱病等也可使用'这句话等，前面所说的那些药不仅仅对综合性疾病根据具体症状使用有效，对于新形成的结石使用也有效，并且'和'这个词的含义是不仅如此，对于由风引起的尿闭等也要按照前面所说的方法来调配。
关于'结石病非常难治，被认为与死神相似，年轻时可用药物治疗，发展后应当切开'这句话，所谓结石病是难以忍受和克服的，因为会迅速夺走生命，所以被认为与死神相似。对于年轻的、新生的、未发展的结石，应当用前面所说的药物适当治疗，当发展并且结石变大变硬后，就应当用器械切开取出。

། དེ་ཡི་སྔོན་བྱུང་ཚུལ་ལ་ནི། །སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་རིམ་པས་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་ཆགས་པ་དེ་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་སྤྲ་ཏོག་དང་། ། སྨན་ད་ཀ་བ་ས་རི། །ཉེའུ་ཤིང ལྕམ་པ་པུ་ཤེལ་ཙི།། ཏི་པ་ལ་བ་ལུ་ཀ་།སྤངས་མ་བྲིཀྵ་ད་ནི་དང་། །ཤ་ཀའི་འབྲས་བུ་བྱ་ཀྲི་གཉིས། །གུད་ཐ་གཟེ་མ་ཀུ་ལངྠ། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་པར་ན། །ཀ་ཏ་ཀ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ུ་ཤ་ཀ་སོགས་ཕྱེ་མ་བཏབ། །འདི་དག་ཁུ་བ་མར་བསྐོལ་བླུད། །རླུང་གྱུར་རྡེའུ་ འཇིག་པར་བྱེད།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ། ཨུ་ཤ་ཀ་དང་སྤངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བཏབ་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ ཆགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།སྤྲ་ཏོག་ནི་བ་སུ་ཀ་དང་མེ་ཏོག་སྦོམ། །སྤྲ་ཏོག་ཨི་ཤྭ་མ་ལ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བས་རི་ནི་ཀ་པི་པི་པ་ལིའོ། །ལྕམ་པ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ནི་ཉི་མ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བ་ལུ་ཀ་ནི་བྷུ་ཏ་བྲི་ཀྵིའོ། །སྤངས་མ་ནི་དུ་ཏ་ཀ་ཏེ་ཀ་ཙ་ཀ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བྲི་ཀྵ་ད་ ནི་ནི་ཏ་རུ་རུ་ཧ་དང་བན་ད་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ལས་བསླས་ཐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ཕྲེའུའོ།།ཤ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིང་ཤ་ཀའི་འབྲས་བུའོ། །བྱ་ཀྲི་གཉིས་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་དང་ཀཎྜ་ཀ་རིའོ། །གུངྠ་ནི་བྲིན་ཧ་ཏི་ན་དང་ན་གུན་ད་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་བཅའ་སྒ་འདྲ་བ་ལ་ལོ་མ་ཟླུམ་པོ་ཡོད་པའོ། །གཟེ་མ་ནི་གོ་ཀྲུ་ར་སྟེ་ཚེར་མ་ གསུམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།ཀུ་ལངྠ་ནི་རྒྱ་སྲན་ནོ། །བར་ནི་ནད་ཀན་ཐོ། །ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཀ་ཚ་སྟེ་ཆུ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱེད་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ེ་རཎྜ་དང་བྲི་ཧ་ཏི། །ཀཎྜ་ཀ་རི་གཟེ་མ་དང་། །བུ་རམ་ཤིང་ཕྲན་རྩ་བ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ཞོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །རྡེའུ་ཆགས་པ་ སེལ་བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་རྩ་བ་རྣམས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཞོ་ལྔ་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྡེའུ་ཆགས་པ་འཇིག་ཅིང་སེལ་ཏོ། །ཀུ་ཤ་འཇག་མ་འདམ་བུ་དང་། །ཀུ་ཐ་ཉེའུ་ཤིང་ཨིག་ག་ཐ། །སྲུ་སྲུའི་རྩ་བ་འཇག་ཟླུམ་དང་། །བི་ད་རི་དང་ བ་ར་ཧི།།འབྲས་ཀྱི་རྩ་བ་གཟེ་མ་དང་། །བ་ལུ་ཀ་དང་པ་ཏ་ལི། །བ་ཏུ་ལ་དང་བླ་བར་བཅས། །བ་སྦྲུ་བ་དང་ཤྲི་ཤ་དང་། །དེ་རྣམས་བསྐོལ་ཁུ་མར་དུ་བསྐོལ། །ཀ་གོན་ས་བོན་ལ་སོགས་དང་། །ུཏྤ་ལ་ཡི་ས་བོན་དང་། །ཤིང་མངར་དང་ནི་བྲག་ཞུན་ཕྱེ། །དེ་དག་མཁྲིས་གྱུར་རྡེའུ་ཆགས་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་ཤ་དང་འཇག་མ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་ཨུཏྤ་ལའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་དུ་བཙོས་པའི་མར་དེ་བླུད་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་སེལ་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །སྲུ་སྲུའི་རྩ་ བ་ནི་ཨ་སྨྲ་བེ་དའམ་པ་ཤན་བེ+ེ་དེ་ཞེས་བྱའོ།།ཞང་ཞུང་དག་གིས་ནི་བེ་ད་ཛེ་རེ་ཟེར། རྒྱ་གར་གྱིས་བྲག་འབིགས་ཞེས་ཟེར། དེ་ཕལ་ཆེར་ནི་བྲག་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་བྱ། འདི་ལྟ་བུའི་ལྡན་མར་དུ་གྲགས་པ་མི་བྱ། ཀུ་ཤ་དང་འཇག་མ་ནི་ཀུ་ཤ་དང་དཱུར་བ་དང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇག་མ་ སྦོམ་ཕྲའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།།འདི་ནས་བ་ར་ཧི་ནི་སུ་ག་རིའོ། །བ་ཏུ་རྒྱ་ནི་ཀུ་རུ་ཏ་ཀའོ། །བླ་བ་ནི་ཀུ་དན་ན་དའོ།

对于'其前生之缘由，润滑法等依次赞叹'这句话，对于前述石头形成的情况，如前所述，用润滑仪轨和热敷等方法进行治疗会有效果。
碎石草根、药草达卡巴萨日、小树、菖蒲、布谢尔孜、提巴拉巴鲁卡、草药布日克夏达尼和、沙卡果实、两种鸟刻、古达泽玛库兰达、大麦和沙棘巴尔纳、卡塔卡果实、乌沙卡等粉末。将这些药材的汁液与酥油煮沸服用，能破除由风引起的结石。
关于这些药材：碎石草根等药材煮汁，加入乌沙卡等粉末，将乌沙卡和草药等所述药材研磨成粉末调制成糊状，与煮沸的酥油服用，能破除由风引起的结石。
碎石草是巴苏卡和大花，碎石草也称为伊湿瓦玛拉。巴萨日是卡比比巴利。菖蒲的另一个名称是'日喜'。巴鲁卡是布塔布日克西。草药是杜塔卡特卡扎卡。布日克夏达尼是尼塔如如哈和班达哈，即从树上寄生生长的小树。沙卡果实是沙卡树的果实。两种鸟刻是布日哈提和堪达卡日。古达是布日哈提纳和纳贡达，其根似姜，叶子圆形。泽玛是果克如拉，也称为三刺。库兰达是豌豆。巴尔纳是纳德甘托。卡塔卡果实是卡塔卡果实卡查，也是净水之半。
蓖麻和布日哈提、堪达卡日、泽玛和甘蔗小树根制成糊状，与酸奶混合服用，能消除结石。
关于这句话，将蓖麻等药材的根部制成糊状，与五种酸奶混合服用，也能破除并消除由风引起的结石。
茅草、芦苇、莲茎和、库塔小树伊嘎塔、碎石草根、圆芦苇和、比达日和巴拉希、稻根、泽玛和、巴鲁卡和巴塔利、巴图拉和布拉巴、芭蕉和希日沙，将这些煮汁熬成酥油。与葫芦籽等和、莲子和、甘草以及岩脂粉，这些能消除由胆引起的结石。
关于这句话，将茅草和芦苇等煮汁，加入葫芦籽和王葫芦籽、莲子等粉末制成糊状，与熬制的酥油服用，能消除并破除由胆引起的结石。
碎石草根即阿斯玛贝达或巴善贝达。藏巴龙人称之为贝达杰热，印度人称之为破石。这主要指生长在岩石上的植物，不应与这类混合酥油混淆。茅草和芦苇即库夏和都尔巴和巴拉，芦苇按粗细分为两种。这里的巴拉希是苏嘎日。巴图加是库如塔卡。布拉巴是库丹纳达。

།བ་ར་ཎ་སོགས་རླུང་འཇོམས་ཏེ། །སུག་སྨེལ་ཧ་རེ་ཎུ་ཀའི་སྡེ། །གུ་གུལ་རུ་རྟན་ལེ་ཤམ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བྱིའུ་རུག་པ། །དེ་དག་ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་གཞུག་།ུ་ཤ་ཀ་ཡི་སྡེ་ཚན་བཅུག་།མར་བསྐོལ་བ་ཡིས་བད་ཀན་ལས། །གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་མྱུར་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་དང་། སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་དང་སུག་སྨེལ་དང་ཧ་རེ ཎུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀོན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བཅུག་ལ་དེ་དང་མར་བསྐོལ་ཏེ་བྱིན་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རང་རང་སྨན་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །ཐལ་ སྨན་འོ་མ་ཐུག་སོགས་སྦྱར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་རང་རང་གི་སྨན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཐལ་སྨན་དང་འོ་མ་དང་ནས་ཐུག་དང་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ཞིང་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པི་ཙུ་ཀ་དང་ཨང་གོ་ལ། །ཀ་ཏ་ ཀ་ལ་ཤ་ཀ་དང་།།ུཏྤ་ལ་ཡི་འབྲས་བུ་རྣམས། །བུ་རམ་བཅས་པའི་ཆུ་དྲོན་བླུད། །རྡེའུ་ཕྲན་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་ཙུ་ཀ་ལི་ལ་སོགས་པ་དང་བུ་རམ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་དྲོན་བླུད་ན་ཡང་། རྡེའུ་ཕྲན་གསེ་གུ་ཕྲེའུ་ལྟར་གནས་པ་དག་འཇིག་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ ཡིན་ནོ།།པི་ཙུ་ཀ་ནི་ཤི་ཏ་བི་ར་ཀའོ། །ང་གོ་ལ་ནི་ཨི་རི་བིལ་བའོ། །ུཏྤ་ལ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོ་དང་སྔོན་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ས་བོན་ནོ། །ཁྲུང་ཁྲུང་རྔ་མོང་བོང་བུའི་རུས། །གཟེ་མ་ཏ་ལ་བ་ཏྲི་ཀ་། ཟ་མོ་དང་ཀ་དམ་པའི། །རྩ་བ་དང་ནི་བཅའ་སྒ་ནི། །ཆང་ངམ་ཆུ་ དྲོན་བཅས་པ་བླུད།།རྡེའུ་ཕྲན་ཆགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲུང་ཁྲུང་ལ་སོགས་པའི་རུས་པ་ཆང་ངམ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་རྡེའུ་ཕྲན་གཟེག་ཏུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ཏ་ལ་བ་ཏྲི་ཀ་ནི་མོ་ས་ལིའོ། །མ་རི་ཙི་ཀའི་ས་བོན་གྱི། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་དང་། །ལུག་གི་འོ་མ་ཞག་བདུན་ ནི།།བླུད་ན་རྡེའུ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་རི་ཙི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་མྲི་ཏ་ཀུན་ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཏེ་ལུག་གི་འོ་མ་དང་བཅས་པར་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བླུད་ན་རྡེའུ་འཇིག་ཅིང་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤི་ཀྲུའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བ་ནི། །དྲོ་འཇམ་འཐུངས་པས་རྡེའུ་ ནད་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་ཀྲུའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཏིལ་དང་ཨ་བ་མརྒ་དང་། །ཆུ་ཤིང་དང་ནི་བ་ལ་ཤ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ལུག་གཅིན་བླུད། །ཕྱེ་མ་རྡེའུ་ཆགས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་ལུག་ གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕྱེ་མ་རྡེའུ་ཉིད་དུ་ཆགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་ལྕམ་པའི་རྩ་བ་ནི། །གཅིག་ཏུ་ཆང་ལ་སོགས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྕམ་པའི་རྩ་བ་འབའ་ཞིག་ཆང་ངམ་ཆུ་དྲོན་ནམ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་བསྐོལ་འོ་མ་ བླུད།།ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྕམ་པའི་རྩ་བ་དང་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ཅིང་གཟེར་བའི་རྡེའུ་ཆགས་པའི་ནད་ལ་ཡང་ཕན་ནོ། ། རུ་ར་ཡི་རུས་པ་བཙོས། །ཡང་ན་བ་སྤྲུ་བ་བཙོས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་རའི་ ནང་གི་རུས་པ་དང་བཙོས་པའི་འོ་མ་བླུད་ན་ཡང་རྡེའུ་ཆགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་བ་སྤྲུ་བའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

巴拉那等风平息药，诃梨努迦的种类，古古勒、如丹、列善，枳得拉迦和鸟茹巴，将这些制成药膏。放入乌沙迦的种类。用酥油煎煮，能迅速消除由痰引起的结石。
即巴拉那等药物种类以及平息风的种类，这两种类和诃梨努迦等药，将这些制成药膏，同样将乌沙迦等种类制成药膏放入，与酥油一起煎煮服用，能迅速破坏并消除由痰引起的结石。
各自药物即以此，灰药、牛奶、汤等配。
即以上所说的风等各自的药物，配以酥油等制剂，用灰药、牛奶、青稞汤和饮食等配制服用也有效。
毕祖迦和昂果拉，迦达迦拉沙迦和，乌巴拉的果实等，加糖的温水服用，是破坏小结石的最佳方法。
即服用毕祖迦等和糖配制的温水，能最好地破坏和消除如芝麻粒般的小结石。毕祖迦即希达比拉迦。昂果拉即伊利比勒瓦。乌巴拉即红白莲花两种。其果实即其种子。
鹤、骆驼、驴的骨头，杰玛达拉巴特利迦，扎摩和迦当巴的根以及甘松，用酒或温水服用，能破坏形成的小结石。
即用酒或温水配制鹤等骨头服用，能破碎小结石。达拉巴特利迦即莫萨利。
玛日齐迦的种子，粉末配蜂蜜，以及羊奶七日服用，能破坏结石。
即玛日齐迦也就是密里达昆达迦的种子粉末配蜂蜜，与羊奶一起服用七天，结石会破碎脱落。
希克如的根煎煮，温和饮用能消除结石病。
即服用希克如根煎煮的汤液也有效。
芝麻和阿巴玛嘎，水木和巴拉夏，炒青稞灰和羊尿服用，粉末能消除结石形成。
即芝麻等的灰烬配羊尿服用，也能消除形成粉末状结石。
或者单独的佳巴根，用酒等服用。
即单独的佳巴根配酒或温水或其他任何suitable之物服用也有效。
或者将其煎煮牛奶服用，能消除病痛的折磨。
即将佳巴根与牛奶一起煎煮服用，对被结石病痛折磨的病症也有效。
煮阿如拉的骨头，或者煮牛初乳服用。
即服用阿如拉内骨与煮过的牛奶也对受结石病折磨有效。或者服用牛初乳煎煮液也有效。

།ཡང་ན་འོ་མ་ཅན་ཟས་བཟའ། །ཡང་ན་བར་ཧི་ཤི་ཀ་ཡི། །རྩ་བ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཟས་ བཟའ་ཞིང་བར་ཧི་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་གྱི་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཆུར་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།གཅིན་འགགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི། །འདི་ཡི་གསོ་བ་ལྷག་མའང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ཉིད་གོང་དུ་བཤད་པའི་གསོ་བའི་རིམ་ པ་ལས་ཅི་རིགས་པར་གསོ་བར་བྱའོ།།བྲི་ཧ་ཏི་སོགས་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །གཟེམ་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱ། །ཆུ་དང་འོ་མ་ཞུན་མར་དང་། །བླུད་ན་གཅིན་གྱི་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དང་གཟེ་མ་ཉིས་འགྱུར་བཅུག་སྟེ། བསྐོལ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དེ་བླུད་ན་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཐང་ཤིང་གླ་སྒང་མུར་བ་དང་། །ཤིང་མངར་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །ཆང་ངམ་འོ་མ་ཆུར་སྦྱར་བ། །གཅིན་གྱི་ནད་ནི་ཀུན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན ཆང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་གཅིན་འགགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ།།བྱི་ཚེར་བ་བསྐོལ་ཁུ་བའམ། ། རྫུན་བསྐོལ་ཁུ་བ་ནི། །རྒྱམ་ཚ་འབྲས་བུ་གསུམ་བཏབ་པ། །ཆུ་ཚན་དྲོ་འཇམ་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ཚེར་བ་བསྐོལ་བའམ། ཨ་རྫུན་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཀཎྜ་ཀ་རི་གཟེ་མ་བསྐོལ། །ཡང་ན་ནས་ཐུག་ཕུན་སྲན་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རིལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །བི་ད་རི་སོགས་བསྐོལ་བའམ། །ཁྱིམ་བྱའི་ ཤ་ཡི་ཁུ་བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བི་ད་རི་ལ་སོགས་པ་དང་། །བསྐོལ་བའི་བྲག་ཞུན་སྦྱིན་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བྲག་ ཞུན་བསྐོལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཆང་ནི་ནད་མེད་བླུད། །རྟ་འམ་ཤིང་རྟར་བསྐྱོན་ནས་ནི། །མགྱོགས་པར་འགྲོ་བས་བསྐྱོད་གྱུར་ན། །རྡེའུ་དེ་ནི་གཡོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྡེའུ་ཆགས་པའི་ནད་ལ་ཆང་ནད་མེད་ཅིང་ལངས་པ་བླུད་ལ་ཤིང་རྟའམ། རྟ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་ ཤུགས་མགྱོགས་པར་འགྲོ་ཞིང་རྟ་དྲག་ཏུ་བསྐྱོད་ན་ཡང་དེའི་རྡེའུ་ཆགས་པ་དེ་ལུས་དྲག་ཏུ་བསྐྱོད་ནས་གནས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་ལས་གཡོ་ཞིང་ཕན་ཚུན་འཕོས་པར་འགྱུར་རོ།།བི་ད་རི་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྡེ་ཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་རྡེའུ་ཆགས་པ་དང་། གསེ་གུ་ཆགས་ པ་ལ་ནི་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཀྲུ་སྨན་དོན་དུ་སེང་ཕྲོམ་མར། །འཇམ་རྩིའི་ལས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱ། །མཆོག་ཏུ་འཇམ་རྩི་གོང་མ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བའི་དོན་ གྱི་ཕྱིར་སེང་ཕྲོམ་གྱི་སྨན་མར་རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་ལས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་འཇམ་རྩི་གོང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་མཚན་དང་མོ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇམ་རྩི་བཏང་བ་དེ་བསྟེན་པར་ བྱའོ།

或者食用含乳之食物。或者以巴尔希希卡的根和果实调服。这是说，食用含乳之食物，以及名为巴尔希希卡的药物的根和果实用水调服也有益处。
对于其余小便闭塞症，也应用此治疗方法。这是说，对于其余小便闭塞病，应当根据前述治疗方法适当治疗。
煎煮毗黎哈提等药类，加入双倍芝麻，以水、牛奶、酥油调服，能治一切小便病。这是说，如前所述的毗黎哈提等类药物和双倍芝麻一起煎煮，以水等调服可以治疗一切小便闭塞病。
唐木、甘松、木尔瓦、甘草以及诃子，以酒或牛奶、水调服，可治一切小便病。这是说，唐木等药物与酒等任何一种调和服用，也能治愈一切小便闭塞病。
野蓟煎汤或阿尔准煎汤，加入岩盐和三果，以温热水调服。这是说，野蓟煎汤或阿尔准煎汤中加入岩盐等，以温热水调服也有益处。
煎煮堪达卡里和芝麻，或者以青稞汤加豆类。这是说，或者煎煮堪达卡里等药物也有益处。
以毗达利等煎煮，或者以家鸡肉汤调服。这是说，以毗达利等类药物煎煮的青稞汤调服，或者以家鸡肉汤调服也有益处。
以毗达利等煎煮岩盐调服。这是说，或者以毗达利等类药物与岩盐一起煎煮服用也有益处。
或者饮用无病之酒，乘马或乘车，快速行进震动，则石块会移动。这是说，对于结石病，饮用无病且醇厚的酒，乘坐马车或骑马，快速行进剧烈震动，则其结石会因身体剧烈震动而从固定位置移动。
毗达利等药类，应当普遍使用。这是说，对于小便病、结石和砂石，应当在饮食和药物等各方面都普遍使用毗达利等类药物。
为了泻下，应当使用青蒿油，也要常用导油疗法，尤其要进行上部导油。这是说，为了泻下的目的，应当使用青蒿药油，如治疗风病章节所说的那样，同样也要反复使用和习惯导油疗法。其中最殊胜的是上部导油，即从生殖器官导入油剂的疗法。

།ཁུ་ཆུའི་རྡེའུ་ཆགས་དེ་ཡི་ནི། །གཅིན་ལམ་སྦྱངས་ལ་སྟོབས་ཆེ་བའི། །ཁུ་ཆུའི་གནས་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་པ་ཁུ་བ་འཕེལ་བྱེད་པའི། །ཤ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཤ་ཡིས་འགྲངས། །འདོད་པ་བདོ་བས་བུད་མེད་ནི། །དགའ་བ་སྐྱེད་ལ་ཉལ་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཁུ་ཆུའི་ རྡེའུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་མས་གཏོང་བ་དེ་གཅིན་འབྱུང་བའི་ལམ་སྦྱངས་ཤིང་བསལ་ལ་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཁུ་ཆུའི་གནས་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རླན་གྱི་ཤ་ཁུ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཤས་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ལ་བུད་མེད་ལ་ཉལ་པོ་བྱའོ།།གསོ་བ་འདི་ ཡིས་བཅོས་ཀྱང་ནི།།མ་ཞིན་ནི་སྨན་པ་ཡིས། །མཚོན་ནི་ལེགས་པར་བརྟག་བྱས་ཏེ། །གསོ་བ་མ་བགྱིས་ངེས་པར་འཆི། །བགྱིས་ནའང་དོགས་པར་བཅས་པ་ལས། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ནས། །ལས་ལ་བྱང་བའི་སྨན་པ་ནི། །མང་པོ་དང་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གསོ་བ་དུ་མ་འདི་དག་གིས་བཅོས་ཤིང་གསོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ནད་རྡེའུ་ཆགས་པ་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྨན་པ་དེས་འདི་ལྟར་བདག་གིས་རྒྱལ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞུས་ཤིང་དྲིས་ནས། །གཙགས་བུའི་མཚོན་གྱི་ལས་ལེགས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ཀྱི་ལས་བྱའོ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་གསོ་བ་མ་བགྱིས་ན་ནི་ནད་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པས་ངེས་པར་འཆི་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གསོ་བའི་མཚོན་གྱི་ལས་བགྱིས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དོགས་པ་དང་བཅས་ལགས་ཏེ་འདི་འཚོ་བར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་གཏོལ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །ཞེས་དེ་ལྟར རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ནས་ལས་བྱ་ཞིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པ་མང་པོས་རྗེས་སུ་དཔྱད་ཅིང་གྲོས་སུ་བགྲོས་ཏེ་བྱའོ།།དེ་ནས་ནད་པར་སྣུམ་བསྐུ་ཞིང་། །སྦྱངས་ཤིང་ཅུང་ཟད་ཉམས་སྨད་པའི། །ལུས་ནི་སྣུམ་བསྐུས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །ཟན་མ་ཟོས་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་ བྱས།།པུས་མོ་སླེབས་པའི་སྤང་ལེབ་ལ། །འདུག་པ་མི་ཡི་པང་པར་བརྟེན། །རོ་སྟོད་གན་རྐྱལ་བཞག་ནས་ནི། །གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་བཀྲ་ཤིས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་སྟོན་ པར་བཟུང་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེ་སྣུམ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་ནད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དེ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་སུ་བྱ་བ་འདི་དག་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ལུས་སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྐུ་བ་དང་ལགས་པར་སྦྱངས་པ་སྟེ། ནད་སྦྱང་ཞིང་དག་ པར་བྱས་པ་དང་ལུས་ཆུང་ཟད་ཉམས་སྨད་ཅིང་ཉལ་པོ་བྲི་བ་དང་ལུས་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ཤིང་དུགས་པར་བྱ་བ་དང་ཟས་མ་ཟོས་ཤིང་ཁ་ཟས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་།བཀྲ་ཤིས་དང་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་པུས་མོ་སླེབ་པ་ཙམ་དུ་སྤང་ལེབ་ལ་འདུག་པའི་པང་པར་བརྟེན་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་པ་ལྟེ་བ་ཡན་ ཆད་ཀྱི་རོ་སྟོད་གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོས་ཟླུམ་པོར་དཀྲིས་པའི་སྟེང་དུ་ནད་པ་དེ་འདུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།

对于小便结石，为了清净小便道路并增强体力，为了清净小便之处，为使男子精液增长，应食用肉和家鸡肉至饱，然后与女子行房事生欢乐。
对于小便结石，应当清净小便道路，为了清净小便之处及增强病人体力，应食用能增长精液的肉汤和家鸡肉至饱，然后与女子行房事。
即便用此疗法治疗，若未痊愈，医生应当善加观察手术，若不治疗必定死亡，即便治疗也有疑虑。因此，应向国王禀报，并与诸多精通医术的医生商议。
即便用诸多此类疗法治疗，若其结石病未能痊愈，那时医生应当这样向国王禀报询问，善加观察无误后进行手术。应这样向国王禀报：若不治疗此病必定死亡，若行手术治疗也有疑虑，不知是否能活命。
如此向国王禀报后，应与诸多精通医术的医生共同商议而行。
然后为病人涂油，清净并稍减体力，身体涂油熏蒸，未食饭食并作吉祥法事。令其坐于齐膝板凳上，靠在他人怀中，上身仰卧，置于包裹衣物之上。
此处'然后'一词表示吉祥和紧接，即做完吉祥仪式等之后，为病人涂油等准备，为使如此准备成就，应做这些事：善加涂油身体，善加清净即清除病患，稍减体力即减少房事，涂油身体并熏蒸，未食饭食善用饮食，行吉祥善缘仪式，令其坐于齐膝板凳上靠在他人怀中，上身以仰卧姿势置于圆形包裹的衣物之上。

།དེ་ནས་དེ་ཡི་སྒྱིད་ཁུང་དག་།བཀུག་ནས་རས་ཀྱིས་དམ་པ་རུ། །རྟེན་གྱི་མི་དང་བཅས་པ་རུ། །བཅིངས་ཏེ་དབུགས་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །ལྟེ་བ་མན་ཆད་བསྐུམས་ནས་ནི། ། དེ་ཡི་གཡོན་རོལ་ཕྱོགས་སུ་ནི། །མཉེས་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་མནན་ཅིང་། །འོག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བཙིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་པུས་མོ་སྒྱིད་ཁུང་ཅུང་ཟད་རས་ཀྱིས་དམ་དུ་བསྡམས་ཤིང་། རྟེན་གྱི་མི་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བར་བཅིང་ཞིང་བསྡམས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དབུགས དབྱུང་བའི་ཚིག་ལེགས་པར་སྤྲོ་བསྲིང་ཞིང་དབུགས་བྱུང་ནས།ལྟེ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་རོ་སྨད་ཀུན་ཀྱང་བསྐུམས་ལ་ཅུང་ཟད་མཉེས་ཏེ་ལྟེ་བ་དེའི་གཡོན་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མནན་ཅིང་རྡེའུ་ཇི་སྲིད་འོག་ཏུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་ལེགས་པར་བཙིར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་དང་། ། གུང་མོའི་སེན་མོ་བྲེག་ནས་ནི། །ཏིལ་མར་བསྐུས་ཏེ་རྐུབ་ཏུ་ནི། །སྲུབ་མཚམས་བར་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །རྡེའུ་ལྟེ་བའི་གཉེར་མ་ནས། །ཕོ་མཚན་གཞང་བར་ཕྱིན་པར་བྱ། །དེ་ནས་ཆུ་སོའི་གནས་སུ་ནི། །གཉེར་མ་མེད་ཅིང་དབྱུང་སླ་བ། །སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བཙིར་ནས་ནི། ། མདུད་པ་ལྟ་བུར་མཐོ་བར་བྱ། །སྲུབས་མཚམས་ནས་གང་མ་གཏོགས་པར། །གཙགས་བུས་ལེགས་པར་དྲ་ལ་ནས་ནི། །རྡེའུའི་ཚད་དུ་དབྲལ་བྱས་ལ། །ཅི་ནས་ཆག་གྲུགས་མེད་པར་ནི། །ཆ་སྤྱད་རྩེ་མོ་གུག་པ་ཡིས། །མ་ལུས་པར་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི རྗེས་ལ་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཛུབ་མོ་དང་གུང་མོ་གཉིས་ཀྱི་སེན་མོ་བྲེགས་ཏེ།ཏིལ་མར་བསྐུས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོར་བྱས་ནས་ནད་པའི་རྐུབ་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་མཚན་གྱི་འོག་སྲུབས་ལྟ་བུའི་བར་དུ་གཞུག་ཅིང་ཕྱིན་པར་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རྡེའུ་དེ་ལྟེ་བའི་གཉེར་མ་བཙིར་ཞིང་ཕུལ་ལ་ཕོ་མཚན་དང་གཞང་ གི་བར་གྱི་སྲུབས་མཚམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ཕྱིན་པར་བྱ་ཞིང་བསྐྱོད་ལ་དེ་ནས་མདོམས་ཀྱི་བར་དུ་ཆུ་སོའི་གནས་སུ་གཉེར་མ་མེད་ཅིང་པགས་པ་ཐང་ཆོད་པ་ལ་མཐོ་དམན་མེད་ཅིང་སྙོམས་ལ་དབྱུང་སླ་བ་ཁོ་ནར་བྱས་ནས་ནང་དུ་བཅུག་པའི་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བཏེག་ཅིང་དམ་དུ་བཙིར་ལ་གནས་དེར་མདུད པ་ཆགས་པ་ལྟར་ཏོག་ཏོག་པོ་མཐོ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་སྲུབས་མཚམས་ལྟ་བུར་མ་གཏོགས་ཤིང་དེ་ལས་ནས་གང་ཙམ་གྱིས་བཟུར་བ་ན་གཡས་ཕྱོགས་སུ་གཙགས་བུས་ལེགས་པར་བཏབ་ཅིང་དབྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྡེའུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་ཚད་དུ་དབྲལ་ལ་རྡེའུ་དེ་ཆག་ གྲུགས་མེད་པར་དབྱུང་བར་བྱ་ལ།དེ་ཡང་ཆ་སྤྱད་རྩེ་མོ་གུག་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེས་རྡེའུ་མ་ལུས་བར་ལེགས་པར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །བུད་མེད་ཆུ་སོའི་ངོས་སུ་གནས། །དེ་ནི་མངལ་གྱི་གནས་ལ་བརྟེན། །མཐོ་བར་གྱུར་ནས་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས། །ལེགས་པ་ཁོ་ནར་དབྲལ་བར་ བྱ།།གཞན་དུ་བྱས་ན་དེ་ཡིས་ནི། །རྨ་ནས་གཅིན་ནི་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་ཆུ་སོ་ནི་མཚན་མའི་ངོས་གཉིས་ན་ཆགས་ཤིང་གནས་ལ་དེས་ན་མངལ་གྱི་གནས་ལ་བརྟེན་ཅིང་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མྱང་ནས་བཙིར་ཏེ་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཐུང་དུ་ དྲལ་བར་བྱ་ཞིང་གཅིན་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལ་ནི་གནོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ན་བུད་མེད་དེའི་རྨ་ནས་གཅིན་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པའི་རྨ་ནི་དྲལ་ཉེས་ན། །གཅིན་འཛག་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་པའི་རྨ་གལ་ཏེ་དབྲལ་ཉེས་ཤིང་ སྦྱོར་བ་ལོག་པར་གྱུར་ན་གཅིན་འཛག་པ་དང་རྨའི་སྒོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཡོད་དོ།

然后弯曲其膝窝，用布带紧紧缚住，连同支撑的人一起，绑紧后呼出气息，从脐部以下收缩，在其左侧部位，轻轻按压并用拳头压住，一直挤压到下方。即：然后在其下方，用布带将膝窝稍微紧紧缚住，连同支撑的人一起牢固绑住，不使移动。之后，让其好好舒展呼气的语言并呼出气息，将脐部以下的下半身全部收缩，稍加按摩，在脐部左侧方向压住，逐渐地好好挤压直到石子下移为止。
然后剪去左手食指和中指的指甲，涂上芝麻油，插入臀部，直至缝隙之间。从脐部皱褶处，使石子到达阴茎会阴部。然后在尿道口处，无皱褶且易取出处，用两指挤压，使其隆起如结。除了缝隙处，用手术刀仔细切开，按石子大小剖开，务必使其无破损，用弯钩状器具，将其完全取出。即：然后在其之后，剪去左手食指和中指两指的指甲，涂上芝麻油使其非常柔滑，插入病人臀部内，直至阴茎下方缝隙处，然后将石子从脐部皱褶挤压推进，使其到达阴茎和会阴之间的缝隙处，移动后到达阴部之间尿道口处，在无皱褶且皮肤平整、高低均匀且易取出处，用插入的两指提起并紧紧挤压，使该处如同打结般突起，然后除了缝隙处外，向右侧用手术刀仔细切开剖开。要按石子大小切开，要在石子无破损的情况下取出，且要用弯钩状如铁钩般的器具将石子完全取出。
女性尿道位于两侧，依附于子宫位置，使其隆起后用器具，要仔细切开。若做其他处理，会从伤口漏尿。即：女性尿道位于阴部两侧且依附于子宫处，因此要按摩挤压使其隆起，要小心切开且不能伤及排尿口，若做其他处理，该女子会从伤口漏尿。
男性若切口有误，会与漏尿成为一体。即：男性的伤口如果切错且处理不当，会有尿液漏出和伤口成为一体的危险。

།ཆུ་སོ་དབྲལ་བའི་རྡེའུ་རྒྱུ། །གཅིག་ལས་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་ལས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཆུ་སོའི་གནས་ལས་རྡེའུ་དབྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་དབྲལ་ན་ལས་ ཀྱི་སྦྱོར་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི།ཕྱོགས་གཉིས་ལས་དབྲལ་བས་ནི་ལས་དེ་འགྲུབ་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ཆུ་དྲོན་གྱི། །ནང་དུ་དེ་ནི་སྤྱིངས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཁྲག་གིས་གང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་དུ་ཟུག་རྔུ་ལྟར་གནོད་པར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་དེ་ཕྱུང་ ནས་སྣོད་ཆེན་པོ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་གང་བའི་ནང་དུ་དུགས་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྤྱིངས་པར་བྱ་ལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཆུ་སོའི་ནང་དུ་ཁྲག་གིས་གང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་མཚན་ལས་འོ་མ་ཅན། །ཤིང་གི་ཁུ་བ་བཙིར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལྒང་པ་དེ་ཁྲག་གིས་གང་བར་གྱུར་ན། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ཕོ་མཚན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་དེའི་གཅེའུ་ལས་ཁུ་བ་ནང་དུ་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་ལྒང་པའི་ནང་དུ་ཁྲག་གིས་གང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་རྡེའུའི་ཕྱེ་མ་དག་གི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས། དེ་ལ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་། །ུ་དུམ་པཱ་ར་ནྱ་གྲོ་དྷ། ། ཨ་ཤྭདྠ་དང་པི་ཏ་ན། །པླག་ཤ་ལྔ་པོའི་འོ་མ་ཅན། །ཤིང་དུ་འོ་མ་ཅན་གྱིས་བླུད། །ཤིང་དུ་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཅིན་ནི་དག་བྱའི་ཕྱིར། །བུ་རམ་འགྲངས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཅིན་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པར་བྱ་བའི ཕྱིར་བུ་རམ་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པའི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།རྨ་ལ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྐུ། །དུས་གཉིས་ནས་ཐུག་མར་བཅས་པ། །དྲོ་འཇམ་གཅིན་སྐྱེད་ཞག་གསུམ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེའི་རྨ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་ནང་པར་དང་དགོངས་ཀྱི་དུས་གཉིས་ སུ་གཅིན་ལ་ཕན་ཞིང་གཅིན་མང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་དང་བུ་ཤ་དང་གཟེམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཙོས་པའི་ནས་ཐུག་མར་དང་བཅས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞག་གསུམ་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།།བུ་རམ་མང་པོའི་འོ་མ་དང་། །འབྲས་ཆན་ཉུང་ཟད་ཞག་བཅུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་གསུམ་ ཡན་ཆད་ནས་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བུ་རམ་མང་པོ་བཏབ་པའི་འོ་མ་ཉུང་ཤས་དང་འབྲས་ཆན་ཉུང་ཤས་སྦྱིན་པའོ།།དེ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱུར་བ་དང་། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བཅུ་འདས་ནས་དེ་ཡན་ཆད་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ བའི་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་བའི་འབྲས་ཆན་ཉུང་ཤས་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཁུ་བ་ཡིས། །རྨ་ནི་བཀྲུས་ནས་བཙོད་དང་ནི། །ཤིང་མངར་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་།སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ རྨ་བཀྲུས་ནས་བཙོད་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།རྨ་བསྐུའི་སྨན་ནི་འདི་དག་ཉིད། །སྐྱེར་བཅས་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བསྐུ་བ་ནི་བཙོད་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དག་ཉིད་སྐྱེར་པ་དང་བཅས་པ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་དེས་ཀྱང་རྨ་བསྐུ་བར་བྱའོ། ། འདི་ཡིས་རྨ་ཞག་བཅུ་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པའི་རྨའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཅུག་ཅིང་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་དུགས་བྱའོ། །གཅིན་གྱི་ལམ་ནི་ཞག་བདུན་དུ། །རང་གི་ལམ་ནས་མ་བྱུང་ན། །རྡེའུ་འི་རྨ་ནི་མེ་ཡིས་བསྲེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན་ནས་གཅིན་རྒྱུ་བའི་རང་གི་ལམ ཕོ་མཚན་ལས་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ན་རྡེའུ་དབྲལ་བའི་རྨ་དེ་སྨན་པས་མེས་བསྲེག་པར་བྱའོ།

关于'水道破裂的石子通过'这句话，就是说从水道处取出石子时，从一个方向取出则能完成治疗，若从两个方向取出则不能完成治疗且会产生过失。
关于'拔出刺后，应在温水中浸泡，这样就不会充血'这句话，就是说将体内如刺般造成伤害的刺拔出后，为了进行热敷，应将其浸入盛满温水的大容器中，这样做就不会使水道内充满血液。
关于'对于此处，应挤入乳树的汁液'这句话，如果膀胱充满血液，就应该从阴茎方向，通过尿道将煮过的乳树汁液注入其中，务必使膀胱内不会充满血液，并以石粉的方式将其排出。
然后，'关于乳树，乌昙钵罗树、尼拘陀树、阿湿婆荼树、毕钵罗树、钵罗叉树这五种乳树，医者说要用这些乳树灌注'。
关于'然后为了净化小便，应给予充足的糖蜜'这句话，之后为了使小便清净无害，应给予病人食用糖蜜直到饱足。
关于'在伤口上涂抹酥油和蜂蜜，每日两次服用温和的粥加酥油，能促进排尿，持续三日'这句话，之后要在病人伤口上涂抹蜂蜜和酥油，早晚两次服用对小便有益且能增加尿量的药物如皇后花、布夏花、嘎宗花等煮成的粥加酥油，温和地服用三天。
关于'加入大量糖蜜的牛奶和少量米饭，给予十日'这句话，从三日后直到十日期间，给予加入大量糖蜜的少量牛奶和少量米饭。
关于'然后给予酸性果实和旱地动物的肉汤'这句话，过了十日之后，应给予酸性果实如醋栗等配合旱地动物肉汤调制的少量米饭。
关于'用乳树汁液清洗伤口后，应涂抹红花、甘草、白莲花和白芥子'这句话，应用乳树煮汁清洗伤口后，用红花等药膏涂抹。
关于'这些就是涂抹伤口的药物，与酸枣一起熬制成油涂抹'这句话，涂抹伤口的药物就是刚才所说的红花等，与酸枣一起熬制成芝麻油后涂抹伤口。
关于'用此法对伤口进行十日热敷'这句话，还要在病人伤口内放入蜂蜜并进行十日热敷。
关于'如果七日内小便未从自然通道排出，应用火烧灼石子的伤口'这句话，如果七日后小便仍未从自然通道即阴茎排出，医者应对取石造成的伤口进行火烧灼治疗。

།རང་གི་ལམ་ནས་བྱུང་གྱུར་ནས། །ཕལ་ཆེར་མས་གཏོང་མངར་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་རང་གི་ལམ་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། ནད་པ་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་དེ་མང་དུ་མངར་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་ བའི་མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་དང་འཇམ་རྩི་དང་ནི་རུ་ཧས་གསོ་བར་བྱའོ།།རྨ་དེ་འཚོ་བས་ཀྱང་ལོ་གཅིག་པར། །རི་བོ་གླང་པོ་རྟ་དང་ནི། །ཤིང་ལ་འཛེག་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཤིང་རྟར་མི་ཞོན་ཉལ་པོ་སྤང་། །ཆུ་ལ་རྐྱལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་བཏོན་པའི་ ནད་པ་དེའི་རྨ་དེ་འཚོབས་ཤིང་སོབས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛེག་ཅིང་ཞོན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་།རྐྱལ་བའི་བར་དུ་མི་བྱའོ། །ཁུ་ཆུ་གཅིན་རྒྱུ་ལྒང་པ་དང་། །རླིག་སྦུབས་མཚམས་སྲུབས་གཞང་དང་ནི། །ཕོ་མཚན་མོ་མཚན་རྩེ་མོ་སྟེ། །བརྒྱད་པོར་མཚོན་ ནི་གདབ་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡེའུ་འབྱིན་པའི་མཚོན་གྱི་ལས་བྱེད་པ། ཁུ་ཆུ་རྒྱུ་བ་དང་། གཅིན་རྒྱུ་བའི་གནས་དང་ལྒང་པ་རླིག་པའི་ནང་ནི་སྦུབས་མཚམས་ཀྱི་སྲུབས་དང་ཕོ་མཚན་དང་མོ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་འཛག་པའི་ས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཏུ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་ པར་མི་བྱ་སྟེ།གཙགས་བུས་གདབ་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ གཅིན་སྙི་བ་ཟ་ཁུའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་འདིའི་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟ་ཁུ་ཅན་ནི་སྟོབས་ལྡན་ལ། །དང་པོ་སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་ནི། །སྣུམ་ཅན་ཡུངས་ཀར་ཨ་རིཥྚ། །བ་རུ་ར་དང་ཀར་ཉྫའི། །སྣུམ་དང་གཟེ་མ་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །རང་སྨན་ ཇི་བཞིན་བསྐོལ་བ་ཡི།།སྣུམ་ཅན་སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ཅན་གྱི་མི་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི། དང་པོ་ཁོ་ནར་གསོ་བ་གཞན་པས་སྔར་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣུམ་མམ། གཟེ་མ་ལ་ སོགས་པའི་སྨན་མར་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས་བཤད་པ་རང་གི་སྨན་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱའོ།།གླ་སྒང་ཐང་ཤིང་དོང་གྲ་བཅུག་།བྱེའུ་རུག་ལ་སོགས་ཁུ་བ་ཡི། །འཇམ་རྩི་དེ་ནས་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཉམས་བརྟས་ལ་གླ་སྒང་ལ་ སོགས་པའི་ལྡེ་གུར་བཅུག་པའི་བྱིའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་ནད་ཟ་གུ་ལ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བྱའོ། །སྦྱངས་ནས་ཤ་ཁུས་ བརྟ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པའི་གཅིན་ནད་དེ་ལ་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུས་བརྟ་བར་བྱའོ། །གཅིན་ནད་དང་ནི་སྐྲན་དང་ནི། །སྐེམ་ཞིང་ཉམས་མི་སྨད་པ་འབྱུང་། །དེ་བས་རྗེས་འབྲེལ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །ཞི་བར་བྱ་བ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ སྙི་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་གཅིན་སྲི་བ་དང་།ལྒང་པ་དང་ཕོ་མཚན་ན་བ་དང་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ནད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་ལས་བསྲུང་ཞིང་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་གཏང་བར་བྱའོ། །སྦྱང་བ་མ་བྱས་ལ་དེ་ཉིད། །གཅིན་ ནད་ཅན་ནི་ཀུན་ལ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་གཅིན་ནད་ཅན་ལ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་དག་ཉིད་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།

从自身通道出来后，大多用灌肠和甜药治疗。即小便从自身通道出来后，对那个病人大多用甜药和煎煮的三种灌肠法，即上述灌肠、软灌肠和润灌肠来治疗。
即使伤口愈合也要一年内，不要攀登山岳、大象、马匹和树木，不要乘坐马车，要戒除房事，不要游泳。即取出结石的病人，即使伤口愈合恢复，也要在一年内不要攀登山岳等，不要骑乘，不要游泳。
精液通道、小便通道、膀胱、阴囊内腔、接缝处、肛门、男根和女阴顶端这八处不可用刀。即取石时用刀施术，在精液通道、小便通道、膀胱、阴囊内腔、接缝处、肛门、男根和女阴顶端流出之处这八处不可用刀，应避免用手术刀。
此为《医论八支心要注解·词义月光》，由大师月官确定编撰的医疗品第十一章的注解。
下面讲解尿糖病品。按顺序开始治疗。
对于尿病患者体力充沛者，首先用含油的芥子、阿里斯塔、诃子和卡然加油，以及荠菜和芝麻油煎煮。按照本药煎煮的含油催吐药和泻药来治疗。即对于尿病患者体力充沛者，首先要在其他治疗之前进行催吐和导泻。用芥子等提炼的油或荠菜等药油，如下所述，按照本药煎煮的芝麻油来进行油疗。
然后用加入了甘松、檀香、冬瓜仁、苦菜等汁液的软灌肠来治疗。即之后体力恢复时，用加入甘松等药膏的苦菜等汁液煎煮的软灌肠来治疗。
胆病用尼亚格若陀等。即对于由胆引起的尿病糖尿，用尼亚格若陀等药煎煮的软灌肠来治疗。
净化后用肉汤来增强。即在此之后，对已经净化的尿病，用旱地动物的肉汤来增强。
尿病会引起尿闭、肿瘤和消瘦等不良症状。因此为了预防后遗症，应进行缓解治疗。即尿糖病患者特别容易出现尿闭、膀胱和生殖器疼痛、肿瘤等症状，因此为了预防这些并发症和缓解症状，应使用下文所述的药物。
对未经净化的所有尿病患者服用此药。即对未经催吐等净化的尿病患者，应服用前述的这些药汁。

།སྐྱེར་བ་སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་ཁུ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ནད་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་ རུ་ར་དང་སྐྱེར་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།སྐྱེར་པ་ཐང་ཤིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །གླ་སྒང་ཆུ་བསྐོལ་བླུད་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཙི་ཏྲ་སྐྱེར་པ་འབྲས་ བུ་གསུམ།།དུག་མོ་ཡུངས་ནི་སྤྲད་རྩིར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ཁུ་བའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སླེ་ཏྲེས་སམ། སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སེང་ཕྲོམ་གླ་སྒང་ཀད་པ་ལ་དང་ཨ་རུ་ར། །པ་ཏ་བྱི་ཚེར་བྱི་དང་ག་དང་ཨརྫུ་ན། །སེང་ལྡེང་སྐྱེར་པ་བྱི་དང་ག་དང་དར་བ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་གསུམ་པོ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་སྨོས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་པུ་ཤེལ་སེང་ཕྲོམ་ཙནྡན་ཨ་རྫུན། །ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ་དང་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་ར། །སེང་ཕྲོམ་བ་ལ་ཀ་དང་སྐྱེར་པ་ད་ཏ་ཀའི། །གསུམ་པོ་དེ་དག་བསྐོལ་ བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་ནི་པུ་ཤེལ་ཙི་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གསུམ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །འདི་དག་ཇི་བཞིན་ཟས་སྐོམ་དང་། །ནས་དང་གྲོ་དང་སྦྱར་བ་དང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་གཅིན་སྙི་ ལ།།སྣུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཁུར་བསྐོལ་བའི་སྨན་འདི་དག་གིས་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་དུ་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏང་བ་དང་ཡང་ཕན་ལ་རླུང་ཤས་རྒྱས་པར་གྱུར་བའི་གཅིན་སྙི་བ་ལ་ནི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་སྣུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།ལྕི་བ་རྟ་རྟུག་ལས་བྱུང་བའམ། །འོད་མ་ལས་ནི་སྐྱེས་བ་དག་།ཁུར་བ་ཟན་དྲོན་ཆག་ཚེ་སོགས། །ནས་ལས་བྱས་བའི་ཟན་ཀྱང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་རྟ་སྦངས་ལས་བྱུང་བའི་ནས་སམ་འོད་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཁུར་སྐྱ་དང་ཟན་དྲོན་ལ་སོགས་ པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།རྩ་འབྲུ་མུངྒ་ལ་སོགས་དང་། །འབྲས་རྙིང་དྲུག་ཅུ་པ་རྙིང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་འབྲུའི་རྣམ་པ་དང་ཁྲེ་དང་ཅི་ཙེ་ལ་སོགས་པ་དང་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་གང་བུ་ཅན་གྱི་འབྲུའི་སྡེ་ཚན་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲས་རྙིང་པ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་དང་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པ་རྙིང་པ་ལས་ བྱས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱང་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཡུངས་ཀར་ཏིལ་བཙིར་ལས་བྱུང་བའམ། །སྦྱར་ཐུག་སྐྱུར་དང་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་དང་ཏིལ་བཙིར་བའི་འབའ་ཆ་ལས་གཡོས་སུ་བྱས་པའམ། སྦྱར་ཐུག་ཁ་ལ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱུར་དང་བཅས་པ་ཡང་དེའི་ ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཀ་པིད་ཐ་དང་ཏིན་ཏུ་ཀ་།འཛམ་བུ་དེ་སྦྱར་བཏུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཀ་པིད་ཐ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཐོག་སྦྱིན་པའམ། ཡང་ན་དེ་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་རོ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཚོད་མ་ཁ་བོ་སྦྲང་རྩི་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཟན་བཟའ་ བ་སྐམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཏོ་ལ་དང་ས་བ་ཏ་ལ་ལས་བྱས་པའི་ཚོད་མ་རོ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཟའ་བ་སྐམ་པོ་སྟེ། ལ་དུ་དང་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ནོ།

关于'煎煮酸枣和黄连的汤汁，加入蜂蜜给病人服用'这句话，是指将酸枣和黄连煎煮后的汤汁过滤，加入蜂蜜后服用。
关于'黄连、汤药、三果、甘松，用水煎煮服用也有效'这句话，是指对于糖尿病，用黄连等药材煎煮服用也有效。
关于'枳椇、黄连、三果、芥菜与蜂蜜'这句话，是指用枳椇等药材煎煮，加入蜂蜜服用也有效。
关于'或者苦荞和酸枣，加入蜂蜜的汤汁也有效'这句话，是指用苦荞或酸枣煎煮的汤汁加入蜂蜜服用也有效。
关于'岩兔丝、甘松、诃子、阿魏、阿如拉、巴达、蒺藜、毕达那迦、阿朱那、紫檀、黄连、毕达那迦和达尔瓦煎煮，这三种汤汁加入蜂蜜可以祛除痰湿'这句话，是指用岩兔丝等三个偈颂中提到的药材煎煮的三种汤汁，对痰湿引起的糖尿病有效。
关于'对于胆病，水晶、岩兔丝、檀香、阿朱那、楝树、巴托拉、苦荞、酸枣、岩兔丝、波罗迦、黄连、达塔迦，这三种煎煮后加入蜂蜜服用'这句话，是指对胆病引起的糖尿病，用水晶等三个偈颂中提到的药材的三种汤汁服用有效。
关于'这些要根据情况与饮食、大麦和小麦配合，对于风气偏重的糖尿病，要与油脂配合服用'这句话，是指这些药汤要根据病情与饮食等配合使用也有效，对于风气偏重的糖尿病要与油脂配合服用。
关于'牛粪、马粪所生，或者芦苇所生的，粥、热饭、碎米等，用大麦制成的饭也有效'这句话，是指用牛粪、马粪中生长的大麦，或者芦苇中生长的大麦，制成粥、热饭等食用也有效。
关于'根谷、绿豆等，以及陈年稻米、陈年六十日稻有效'这句话，是指根谷类、绿豆等豆类，以及陈年稻米、陈年六十日稻制成的食物对糖尿病有效。
关于'芥子、芝麻榨出，或者与酸粥配合'这句话，是指用芥子和芝麻榨出的渣滓制成食物，或者与酸粥配合食用对该病有效。
关于'木苹果、天度果、蒲桃配合饮用'这句话，是指服用木苹果等果实，或者与之配合的六味饮料也有效。
关于'苦味蔬菜、蜂蜜，三果饭和干食'这句话，是指用巴托拉和萨巴塔拉制成的苦味蔬菜和干食，如拉度、油饼等也有效。

།སྐམ་སའི་ཤ་ནི་བསྲེགས་པ་དང་། །སྐམས་པའམ་ལྕགས་དང་གཡོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྐམ་ སའི་ཤ་ཐུར་མ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བསྲེགས་པ་བསྐམས་ཤིང་གཤེར་བག་མེད་པར་བྱས་པའམ།ཡང་ན་ལྕགས་དང་གསུར་ཞིང་གཡོས་པའི་བཏུང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས་བཤད་པ་ཕན་ནོ། །རྒུན་ཆང་ཆང་རྙིང་མནན་ཆང་རྙིང་། །རྒུན་ཆུ་བསྐོལ་བ་ལས་བྱུང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ རྒུན་ཆང་དང་ཆང་རྙིང་པ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ཡུན་རིང་དུ་མནན་པའི་ཆང་ཡང་ཕན་ནོ་དེ་དག་ཀྱང་རྙིང་པ་ཁོ་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཆུ་བསྐོལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྒུན་ཆང་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། ས་ན་སོགས་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །འཇག་མ་བསྐོལ་ཆུ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ ན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་འམ།འཇག་མའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆུའམ། སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་མཚན་མོ་སྦངས། །ཉིན་པར་བསྐམས་ལ་དེ་ནས་ནི། །ལེགས་པར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་དག་དང་། །བུར་ཆང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་ལ་ཆུ་དེ་མཚན་གཅིག་བཞག་ནས་དེ་སྤངས་ལ་ཉིན་པར་བསྐམས་ཏེ་ལེགས་པར་ཕྱེར་བྱས་ཏེ་བུ་རམ་ཆང་སྦྲང་རྩིར་བཙོས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སཱ་ལ་ལོ་མ་བདུན་པ་དང་། །ཀམ་བི་ལྱ་དང་བ་རུ་ར། །བྲི་ཀྵ་ཀ་དང་ཀ་པིད་ཐ། །རོ་ཧི་ནི་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །ཕྱེར་བཏགས སྦྲང་རྩིར་བཅས་སྦྱིན་ནམ།།སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་བླུད། །བད་ཀན་མཁྲིས་པའི་གཅིན་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་ཕྱེར་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པའམ། ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སཱ་ལ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་སེལ་ཏོ།།གཟེ་མ་སྐྱེར་པ་སེང་ཕྲོམ་དང་། །ཤུ་དག་ཀད་པ་ལ་ཨ་རྫུན། །ཤུག་པ་ལུང་ཐང་ཨ་སྨན་ཏ། །ཙནྡན་དང་ནི་ཨ་ཀ་རུ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་བ་ཏོ་ལ། །ག་དུར་བོང་ང་གོ་བྱེ་བཙོད། །བད་ཀན་རླུང་ལ་ཏིལ་མར་བཅས། །མཁྲིས་པར་མར་དེ་འདྲེན་ མར་བཙོས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་གཅིན་ནད་སེལ་ཏོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་གཅིན་ནད་ལ་ནི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་མར་དུ་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ འདྲེས་པ་ལ་ནི་སྨན་དེ་དག་མར་དང་ཏིལ་མར་འདྲེས་མར་བཙོས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།

关于'干燥的肉要烤制，或者晒干，或者用铁器烹煮'这句话，是说将干燥的肉用铁签穿起来烤制，使其干燥无水分，或者用铁器烹煮，这些饮品如下所述都有益处。
关于'葡萄酒、陈酿酒、浸泡陈酿、煮沸葡萄汁饮用'这句话，是说葡萄酒和陈年老酒，以及药材等汁液长期浸泡的酒也有益处，这些都是要用陈酿才有效。或者用煮沸的水制成的葡萄酒饮用也有益处。
关于'阿萨那等煮水，芦苇煮水，蜂蜜水'这句话，是说用阿萨那等药材类煮的水，或者芦苇根煮的水，或者蜂蜜水饮用都有益处。
关于'三果晚上浸泡，白天晒干，然后磨成细粉，加入甜酒和蜂蜜饮用'这句话，是说将三果放入青稞中煮，将这水放置一夜后弃去，在白天晒干，磨成细粉，加入甜酒和蜂蜜煮制后饮用也有益处。
关于'娑罗树七叶、甘比拉、诃子、毗利克沙卡、木槿、罗希尼花磨成粉末加蜂蜜服用，或者饮用余甘子汁，能治疗痰、胆引起的小便病'这句话，是说将娑罗树等生长的花朵磨成粉末加蜂蜜服用，或者在余甘子汁中加入娑罗树等花朵饮用，能治疗因痰和胆引起的小便病。
关于'芝麻、酸刺、百合、白芷、卡达帕拉、阿尔准、杜松、龙胆、阿斯曼塔、檀香、沉香、拉拉普德、婆都罗、伽度、葱头、戈比耶、蓝靛，痰和风用芝麻油，胆病用酥油，三病混合用混合油煎'这句话，是说将芝麻等药材制成糊状，用芝麻油煎煮服用可以治疗风和痰引起的小便病。对于胆引起的小便病，则要用这些药材用酥油煎煮服用。对于三种病因混合的情况，则要用这些药材用酥油和芝麻油混合煎煮后服用。

།རྩ་བ་བཅུ་པ་ཟིར་དཀར། །དན་ཏི་ཐང་ཤིང་བ་སྤྲུ་གཉིས། །སྣུ་ཧ་ཨརྐའི་རྩ་བ་དང་། །བྷུ་ཀའི་དམ་པ་ཨ་རུ་ར། །གོ་བྱེ་ཀ་རཉྫའི་རྩ་བ། །བ་རན་ཡི་རྩ་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་རྩ་མ་ནུའི་རྩ། །རེ་རེ་སྲང་ནི་བཅུ་ བཅུ་དང་།།ནས་དང་རྒྱ་སྲན་རྒྱ་ཤུག་ལས། །བྲེ་གསུམ་ཆུ་ནི་བརྒྱད་འགྱུར་དང་། །བསྐོལ་ལ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། །དེ་དག་པི་པི་ལིང་གཉིས་དང་། །དབྱི་མོ་ལྕང་མ་རོ་ཧི་ཤ་།དུར་བྱིད་བྱི་དང་ཀམ་བི་ལྱ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་བཅའ་སྒ་དང་། །མར་བྲེ་གང་དུ་བསྐོལ་ བ་ཡིས།།གཅིན་སྙིའི་ནད་ནི་དེ་ཉིད་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་དུག་དང་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ཁོང་འབྲས་སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །འོར་ནད་སྐེམ་དང་དབྱིག་དུག་དང་། །དམུ་རྫིང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སློན་དང་ཚིལ་ཆེས་མཆེར་བའི་ནད། །དྲེག་མཛེ་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་འཇོམས། །མར་འདི་ ཐང་ལ་འབར་གྱི་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་བཅུ་བཅུ་ནས་སོགས་པ་གསུམ་ལས་བྲེ་རེ་རེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་བརྒྱད་འགྱུར་དང་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་ལུས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་པའི་མར་བྲེ་གང་ བསྐོལ་བར་བྱའོ།།མར་དེ་བླུད་ན་ནི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་འབྲུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མར་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུ་ཧ་དང་ཀ་རཉྫ་ལ་སོགས་པའི་ནི་རྩ་བ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་མུར་བ་བྱི་དང་ཀ་། ཟུར་པ་རྒྱ་སྤོས་ག་བྲའི་རྩ། །ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་དུག་མོ་ཡུངས། །གླ་བ་རུ་རྟ་པྲི་ཡང་ཀུ། །གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།བོང་ང་བི་ཤ་ལ་གཉིས་དང་། །དྲི་བཟང་བཞི་དང་རྩ་མཁྲིས་དང་། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ལ་ལ་ཕུད། །པ་ཏ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་དང་། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། །དབྱི་མོ་དང་ནི་འབྲས བུ་གསུམ།།ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་ལ་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ནི། །སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་བཅུག་ནས་ནི། །ཟླ་ཕྱེད་ལེགས་པར་བཞག་པ་ཡི། །སེང་ཕྲོམ་མནན་ཆང་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་མཛེ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །སྲིན་བུ་སྐྱ་རྦབ་ཕོ་ བའི་ནད།།ཚིལ་ཆེས་པ་ཡི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་དེ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ལ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་བཅུག་ནས་མར་བཅུག་པའི་སྣོད་དུ་ཟླ་ བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ལེགས་པར་མནན་ནས་བཞག་པ་འདི་ནི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མནན་ཆང་ཨ་ས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

十种根药：白芷、檀香木、两种巴斯布、蓖麻根、阿迦根、布卡上品诃子、戈比耶、卡然扎根、巴兰根、胡椒根和曼奴根。每种各十两。
大麦、豌豆和杏仁各三升，加入八倍水煮至四分之一。
然后加入两种胡椒、乌梅、柳树、罗希沙、杜尔比、比当、甘比拉、嘎布拉根和荜茇，与一升酥油一起煎煮。
此药可治疗糖尿病、天花、黄疸、腹部肿瘤、痔疮、消瘦病、金属中毒、淋巴肿大、咳嗽、呼吸困难、肥胖、脾病、皮肤病、癫狂和健忘症。
此酥油方剂为唐拉巴所说。
以上说明了十种根药等药材各十两，大麦等三种各一升，加入八倍水煮至四分之一后，在药汁中加入两种胡椒等药膏和一升酥油一起煎煮。
服用此酥油可治疗所有糖尿病症及天花等疾病。此酥油方为大仙人唐拉巴所说。蓖麻和卡然扎等药要用其根部。
生姜、没药、比当卡、祖巴、檀香、嘎布拉根、水蛭爪、毒芥子、麝香、茯苓、普里扬古、果尔、佐沙、赤特拉卡、莨菪、两种毗沙拉、四种香料、胆汁、水晶、拉拉普、巴塔、布斯卡拉根、胡椒根、乌梅和三果。
每种二钱，加入十六升水煮至四分之一，过滤冷却后加入两升蜂蜜，密封存放半月。
此生姜浸酒可治疗糖尿病、痔疮、麻风、食欲不振、寄生虫、黄疸、胃病和肥胖症。
以上说明生姜等药材各二钱，加入十六升水煮至四分之一，过滤冷却后加入两升蜂蜜，放入容器中密封半月，此即为生姜浸酒（阿萨瓦）。适量饮用可治疗糖尿病等疾病。

། ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ། །སྣ་རེ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དག་།ཆུ་བྲེ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་། བསྐོལ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། །བུ་རམ་སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་དང་། །སྦྲང་རྩི་བྲེ་དོ་གཞུག་པ་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་སོགས་ལྡེ་གུ་ནི། །སྲང་རེའི་ཚད་ནི་བཅུག་པ་སྟེ། །སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ། །མར་གྱིས་བསྐུས་པའི་སྣོད་དག་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་བསྐུས་པར་བཅུག་ནས་ནི། །ནས་ཀྱི ནང་དུ་བཅུག་ནས་སུ།།ལྕགས་ནི་རྣོ་ལ་སྲབ་པ་དག་།སེང་ལྡེང་གི་ནི་མེ་མདག་བསྲེགས། །ཇི་སྲིད་ལྕགས་ནི་ཟད་པའི་བར། །མང་དུ་དེར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཆང་མནན་བླུད། །སྔོན་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུར་བྱས་པ་ཆུ་བྲེ་ནི་བརྒྱད་ལ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དེ་དེའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་ནས་རྒྱ་སྐྱེགས་བསྐུས་ཤིང་བྱུགས་པའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་པའི་བར་དུ་བྱས་ལ་དེ་ལྟར་ལྕགས་རྣོན་པོ་ལས་བརྡུངས་པའི་སྤྱད་སྲབ་མོ་ལེབ་ལེབ་མོར་བྱས་ལ་སེང་ལྡེང གི་མེ་མདག་གིས་བསྲེགས་པ་དེའི་བར་དུ་ལྕགས་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་བཅུག་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་མམ་བཞིའི་ནང་དུ་མནན་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆང་བླུད་ན་མནན་ཆང་དེ་ནི་སྔར་གྱི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མནན་པའི་ཆང་བས་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ།།རྩུབ་པ་དྲིལ་ཕྱིས་དམ་དུ་བསྡམས། །དྲག་ཤུལ་མཚན་མོ་གཉིད་ མི་ལོག་།ཚིལ་དང་བད་ཀན་འཇོམས་བྱེད་གང་། །དེ་ནི་ཕྱི་ནང་ལས་བཏང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་དེ་ལ་ལྡེ་གུ་རྩུབ་པས་ལུས་དྲིལ་ཞིང་ཕྱིས་པ་དང་། དམ་དུ་བསྡམས་པ་དང་། ལུས་ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་དྲག་ཤུལ་གྱི་ཚད་དང་། མཚན་མོ་ཉལ་ཞིང་གཉིད་མ ལོག་པ་དང་།གཞན་ཡང་བད་ཀན་དང་ཚིལ་འཇོམས་ཤིང་དབྲི་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་ནས་བསྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བྲག་ཞུན་སྲང་བརྒྱ་སྙིང་པོའི་ཆུ། །སྤངས་པ་སྙིང་པོའི་ཆུ་དང་ནི། །ལེགས་པར་བླུད་ཅིང་སཱ་ལུ་དང་། ། སྐམ་སའི་ཤ་ཁུར་བཅས་པ་བཟའ། །བླ་བརྣན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡི། །གཅིན་སྙིའི་ནད་ནི་ཀུན་ཀྱང་འཇོམས། །འབྲས་ཕྲེང་ཐོར་བུ་རྨེན་བུ་དང་། །ཚིལ་ཆེས་མཛེ་དང་མཚན་པར་རྡོལ། །སྲིན་ནད་རྐང་བམ་འོར་ནད་སེལ། །འདི་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མཆོག ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་ནང་དུ་བྲག་ཞུན་བཟང་པོ་སྲང་བརྒྱ་ལེགས་པར་སྤངས་ལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་གའི་ཚུལ་དུ་སྙིང་པོའི་ཆུ་ཉིད་དང་བླུད་ལ་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་དང་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པ་བཟའ་བར་བྱིན་ན་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་ཤིན་ ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།འདི་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ལམ་དུ་དུགས་དང་ལྷམ་དག་ནི། །མེད་པར་དྲང་སྲོང་ཚུལ་དུ་ནི། །དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཡི་བར་དུ་འགྲོ། །ཆུ་ཡི་གནས་ནི་བརྐོ་ པའམ།།བ་གཅིན་ལྕི་བ་བསྟེན་པའམ། །བ་ལང་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་འཁྱམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གཅིན་ནད་ཅན་གྱི་མིས་དུགས་དང་ལྷམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་དྲང་སྲོང་དག་གི་ཚུལ་དུ་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་ཟ་བ་དང་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་བར་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ཆུའི་གནས་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྐོ་བས་ལུས་དུབ་པའམ་ཡང་ན་བ་གཅིན་འཐུངས་ཤིང་ལྕི་བ་ཟ་བའམ།བ་ལང་དང་ལྷན་ཅིག་འཁྱམས་ཤིང་འགྲོ་བར་བྱའོ།

阿萨那等药物类，每种各二十两，水升二百五十六，煮至剩余四分之一，糖二百两，蜂蜜半升加入，毒芥子等药膏，各一两量加入，蜂蜜与胡椒粉，涂抹于器皿内，涂以红花后放入，置于大麦之中，薄而锋利的铁片，以紫檀木炭烧之，直至铁片消尽为止，多次放入其中。以铁制成的酿酒饮用，比之前更有功效。
即取阿萨那等药物，每种各二十两，水八升合二百五十六两，煮沸后至红花涂抹器皿放入为止，如此以锋利铁片打制成薄片，以紫檀木炭烧之，直至铁片消尽放入，三四个月内压制，饮用此酒比先前紫檀压制酒更有功效。
粗糙摩擦紧束缚，剧烈运动夜不眠，能降脂肪与痰湿，内外治疗皆有益。即对糖尿病，以粗糙药膏摩擦身体，紧密束缚，剧烈运动疲劳，夜间不睡眠，另外能降低痰湿与脂肪的饮食和生活方式等内外治疗，这些都有益处。
岩蜜百两精华水，去除精华之水和，善加饮用并稻米，干地肉汤一同食。重病极其严重的，糖尿病症皆能除，米珠散发腺体和，过度肥胖麻风溃，虫病脚肿瘿病除，此乃补益之上品。
即在阿萨那等药物煮水中，取上等岩蜜百两善加去除，以补益仪轨方式饮用精华水，配以稻米饭和干地肉汤食用，能治愈极重的重病，也能祛除米珠串等病。此为诸补益中最殊胜者。
路上无有熨具履，如同仙人之行止，行至百由旬距离，或者挖掘水之处，或服用牛尿粪便，或与牛群同游荡。即糖尿病人不用熨具和鞋子，如仙人般仅食用根果，行走百由旬，同样挖掘水井等处疲劳身体，或饮用牛尿食用牛粪，或与牛群一同游荡。

།སྐེམ་པའི་གཅིན་ནད་དག་ལ་ནི། །ཟས་དང་སྨན་ཚིལ་མི་བསྐྱེད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ནད་ ཅན་སྐེམ་པོ་དག་ཚིལ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ནད་པའི་ཁ་ཟས་དང་གྲོལ་སོགས་པས་བརྟ་བར་བྱའོ།།ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་འབྲས་ནད་ནི། །མ་སྨིན་སྐྲང་པའི་ནད་ལྟར་གསོ། །སྨིན་པ་ལ་ནི་རྨ་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁམ་ཕོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ཀྱི་ནད་བཅུ་པོ་མ་སྨིན་པ་ དག་ནི་སྐྲང་བའི་ནད་ལྟར་གསོ་བར་བྱ་ལ་སྨིན་པ་ལ་ནི་རྨ་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་དེ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།།དེ་ཡི་སྔོན་བྱུང་ཚུལ་ཉིད་ལ། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་བསྐོལ་ཆུ་དང་། །ར་ཐུག་གཅིན་ནི་བླུད་པ་བསྔགས། །གཅིན་སྙིའི་ནད་ཅན་ལྟོ་སྲ་བས། །ཕལ་ཆེར་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ནད་འདི་དག་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཇི་སྐད་བྱུང་བའི་ཚེ་ན་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་ར་ཐུག་གི་གཅིན་བླུད་པ་བསྔགས་སོ། །གཞན་ཡང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིན་ནད་ཅན་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྟོ་སྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སུག་སྨེལ་ སོགས་ཀྱི་ཏིལ་མར་སྦྱར།།རྨ་འཚོབ་པ་ཡི་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་རྨ་འཚོབ་པ་དང་འབྱོར་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དོང་གྲ་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནི། །བཏགས་པའི་ལྡེ་ གུས་དྲིལ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་དྲིལ་བར་བྱའོ། ། ས་ན་སོགས་བསྐོལ་ཆུ་བླུད། །དུག་མོ་ཡུངས་སོགས་ཟས་སྐོམ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་ཆུ་བླུད་པ་ནི། ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བས་བྱ་ལ། ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་སྦྱོར་ བའི་ནང་དུ་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།པ་ཏ་ཐལ་ཏྲེས་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཤ་རང་ཀ་ཏ་ཀན་ཏ་རི། །སཔྟ་པརྞི་དུག་མོ་ཡུངས། །ཀད་པ་ལ་དང་དོང་གའི་ཕྱེ། །སྦྲང་རྩིས་ལྡེ་གུར་བྱ་བའམ། །ལྕགས་དགུ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏ་དང་ ཐལ་ཏྲེས་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་རང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ལྡེ་གུར་བྱ་བའམ་ལྕགས་དགུ་བའི་སྦྱོར་བསྐྱ་རྦབ་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་ དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁོང་འབྲས་དང་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནང་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ ཀྱིས་ན་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།ཁམ་ཕོར་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ཀྱི་ནད་ནི་གསོ་སླ་བས་ལེའུ་སྔ་མར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གསོ་དཀའ་བས་འདིའི་སྐབས་སུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་འབྲས་མ་སྨིན་ཐམས་ཅད་ལ། །འོར་ནད་ལྟ་བུར་གསོ་བ་དང་། །རྒྱུན་དུ་ ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་མ་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འོར་ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གསོ་ཞིང་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྟག་པར་ཁྲག་རྒྱུན་དུ་དབྱུང་ཞིང་གཏར་གའི་ལས་བྱའོ། །སྨིན་པ་ལ་ནི་རྨ་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་ འབྲས་དེ་སྨིན་ནས་ནི་དབྲལ་ལ་རྨའི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱའོ།

对于消瘦的小便病，不宜食用滋补的食物和药物。对于消瘦的小便病患者，不宜生长脂肪，应当以病人的饮食和粥等来调养。
对于疖子等疮病，未成熟时如肿瘤般医治，成熟后如疮伤般医治。所谓疖子等十种疮病，未成熟时应当如肿瘤般医治，成熟后应当如疮伤般医治。
对于其初起的情况，推荐服用含乳汁树木煮水和山羊尿。小便病患者因腹部坚硬，大多应服用猛烈的泻药。
对于这些疖子等疮病初起时，推荐服用含乳汁树木煮水和山羊尿。另外还应服用猛烈的泻药，为什么呢？因为小便病患者大多腹部坚硬。
配制姜黄等香油，进行疮伤愈合的仪轨。或者用姜黄等类药物，如催吐药等类中所说的，以及用芝麻油煎煮进行疮伤愈合和调理的仪轨。
冬瓜等类药物，应以研磨成的药膏涂敷。或者以冬瓜等类药物涂敷。
服用阿萨那等煮水，以毒芥等配制饮食。药水服用应以阿萨那等类药物煮制，饮食配制中应加入毒芥等类药物后给予。
巴达、蓟根、枳椇、夏朗迦、迦达迦里、七叶树、毒芥、迦达帕拉和冬瓜粉末，用蜂蜜调制成药膏，或者同样给予九铁制剂。即巴达和蓟根等夏朗等药物细磨成粉，与蜂蜜调制成药膏，或者如治疗痰癫病时所说的九铁制剂与蜂蜜调制的药膏也同样给予。
《医论八支精华释·词义月光》，由大师月官确定编撰，这是医疗品第十二章的注释。
下面将讲解内疮和肠痈的医治章节。按照次第编撰此章，像疖子等疮病容易医治，故在前章讲述，这些难以医治，故在此处编撰。
对于所有未成熟的内疮，应如瘿病般医治，并且应当经常放血。对于所有未成熟的内疮病，应当如瘿病一样医治，并根据病情经常进行放血和针刺。
成熟后应如疮伤般医治。内疮成熟后应切开，如疮伤一般医治。

།རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་རྩ་བ་ལྔ། །བསྐོལ་བས་རྨ་ནི་བཀྲུ་བ་དང་། །ཐང་ཤིང་སོགས་སྡེ་ཤིང་མངར་དང་། །ཏིལ་སྦྱར་རྒྱམ་ཚས་རྨ་བསྐུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་རྨ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་ བསྐོལ་བའི་ཆུས་དང་པོར་བཀྲུ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་།ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྡེ་དང་ཤིང་མངར་དང་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ལ་རྒྱམ་ཚ་བསྲེས་པས་རྨ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། །དུར་བྱིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་སྦྱངས་ཤིང་། །བི་ད་རི་ཡི་སྡེ་བསྐོལ་བའི། །དུར་བྱིད་ཉིད་ཀྱིས་རྨ་སྦྱོར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་དུར་བྱིད་དང་ཞུན་མར་དང་ཚིལ་དང་རྐང་དང་བཅས་པས་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱས་ལ་བི་ད་རིའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་དུར་བྱིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྨ་འབྱོར་ཅིང་འཚོ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་འོ་མ་ཅན་ཆུས་བཀྲུ། །སླེ་ཏྲེས་ཤིང་མངར ཏིལ་གྱིས་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་རྨ་ལ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུ་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །བཙོད་དང་རྒྱ་ཤུག་པུ་ཤེལ་ཙི། །པ་ཡ་སྱ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །འབྲས་བུ་གསུམ་ དང་ཤིང་མངར་དང་།།འོ་མར་བཅས་པས་རྨ་འབྱོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་དེ་ལ་བཙོད་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་ཀྱང་བསྐུས་ལ་འབྱོར་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་པའི། །མྱུ་གུ་ཤུན་པ་འབྲས་བུ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མྱུ་གུ་དང་ཤུན་ལྤགས་དང་འབྲས་བུ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བས་བསྐུ་ཞིང་འབྱོར་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དོང་གའི་ཆུས། །བཀྲུ་ཞིང་ཕྱེ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །དུར་བྱིད་དང་ནི་ཏིལ་གྱིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཆུས་བཀྲུ་ཞིང་འཁྲུགས་པ་དང་ནས་ཕྱེ་དང་སེར་པོ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྲན་དན་ཏི་ཡི། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སེང་ཕྲོམ་རྒྱམ་ཚ་བ་གཅིན་བཅས། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་རྨ་འཚོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་སྲན་ཀུ ལངྠ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་རྨ་འཚོབ་བར་བྱའོ།།ཁྲག་དང་གློ་བུར་ལས་གྱུར་པ། །མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་སྣད་པར་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ ཁོང་འབྲས་དང་མཐུན་པའི་གསོ་བ་བྱའོ།།མ་སྨིན་ནད་དུ་བྱུང་བ་ལ། །བ་ར་ཎ་སོགས་སྡེ་བསྐོལ་བར། །ུ་ཤ་ཀ་ཡི་སྡེ་ཚན་བཏབ། །སྔ་དྲོ་ཁོང་འབྲས་ཅན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ནང་དུ་བྱུང་ཞིང་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་ལ་ནི་བ་ར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ ནང་དུ་ཨུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་སྔ་དྲོ་བད་ཀན་གྱི་དུས་སུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།བཀྲུ་སྨན་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་མར། །དེ་གཉིས་དང་ནི་ལྡན་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བ་ར་ཎ་སེའི་སྡེ་ཚན་དང་ཨུ་ཤ་ཀའི་སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བླུད་ ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ནི་རུ་ཧ་དང་སྣུམ་འཇམ་རྩི། །དེ་དག་གཉིས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མ་སྨིན་ཞིང་ནང་དུ་བྱུང་བའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་རུ་ཧ་དང་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་བ་ར་ཎ་དང་ཨུ་ཤ་ཀའི་སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་ཡང་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་ བྱའོ།

对于风分较大的情况，用五根煎煮的水清洗伤口，用檀香等药类、甘草、芝麻调和岩盐涂抹伤口。即对于风分较大的内疮，用五根煎煮的水首先清洗并调配，用檀香等药类和甘草以及芝麻膏调和岩盐涂抹伤口。
具有清洗药物的杜蕾斯进行清净，用毕达利类药物煎煮的杜蕾斯调配伤口。即用清洗药物组合的杜蕾斯和酥油、油脂、骨髓等进行清净，用毕达利药物类别煎煮的杜蕾斯调配并治愈伤口。
胆病用含乳汁的水清洗，用茜草、甘草、芝麻涂抹。即对于由胆引起的内疮，用尼拘律陀等含乳汁的树木煎煮的水清洗，然后用茜草等膏涂抹。
红花、枸杞、水晶、帕雅斯亚和两种黄色药物、三果和甘草，加入牛奶调配伤口。即对于由胆引起的伤口，也用红花等煎煮的酥油涂抹调配。
或者用尼拘律陀等的嫩芽、树皮、果实涂抹。即或者用尼拘律陀等类别的嫩芽、树皮、果实和酥油煎煮后涂抹调配。
痰病引起的用冬瓜水清洗，用面粉和两种黄色药物、杜蕾斯和芝麻涂抹。即对于痰引起的伤口，用冬瓜等的水清洗搅拌，用大麦面粉和两种黄色药物等膏涂抹。
或者用豆类、丹提、夏玛、杜蕾斯、吉达拉、姜黄、岩盐加牛尿，用芝麻油治疗伤口。即或者用豆类库兰塔等药物调配的芝麻油涂抹治疗伤口。
血和突发引起的，如同胆病内疮一样治疗。即对于血引起的和突然受伤引起的内疮，要按照胆引起的内疮相应的方法治疗。
对于未成熟的病症，用瓦拉纳等类煎煮，加入乌沙卡类，早晨给有内疮者服用。即对于内部出现而未成熟的内疮，用瓦拉纳等类别煎煮，加入乌沙卡等类别的粉末，在早晨痰时服用有益。
加入清洗药物煎煮的酥油，与那两者调配服用。即用清洗药物类别煎煮的酥油与瓦拉纳类和乌沙卡类这两者调配服用。
尼卢哈和油性软膏，要与那两者调配。即对于未成熟且内部出现的内疮，尼卢哈和油性软膏灌肠也要与瓦拉纳和乌沙卡类这两者调配，要根据病症具体情况调配。

།བཟའ་དང་བཏུང་དང་བསྐུ་བ་ལ། །སྦྲང་རྩི་ན་ལེ་ཤ་མ་དཀར་སྦྱར། །ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་བླུད་ན་ནི། །ཁོང་འབྲས་མ་སྨིན་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཀྱི་ལྕེ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་ གསུམ།།ཤིང་མངར་པུ་ཙེ་ཤེལ་ཆ་མཉམ། །དུར་བྱིད་པ་ཏོ་ལའི་རྩ་བ། །རེ་རེ་ཆ་ནི་བཞི་པར་བྱ། །སྲན་ཆུང་སྦུན་པ་མེད་སྲང་བརྒྱད། །དེ་བསྐོལ་མར་དང་བཅས་བ་བླུད། །ཁོང་འབྲས་སྐྲན་དང་མེ་དབལ་དང་། །ལུས་ཚ་རྨོངས་བག་མྱོས་རིམས་འདེབས། །སྐོམ་དང་ བརྒྱ་ལ་སློན་སྙིང་ནད་དང་།།ཁྲག་མཁྲིས་མིག་སེར་མཛེ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱི་ལྕེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་རྫས་སྔ་མ་དང་པོའི་ཆ་ལས་དཔགས་ཏེ་རེ་རེ་ཞིང་བཞི་ཆ་བཞི་ཆར་བྱས་པ་ལ་སྲན་ཆུང་སྣུམ་དང་ཤུན་པ་མེད་པ་ལས་ སྲང་བརྒྱད་བཅུག་སྟེ།དེ་རྣམས་བསྐོལ་བ་མར་དང་བསྲེས་པ་བླུད་ན་ཡང་ཁོང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་པོས་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་གཞན་དུ་བཤད་དེ། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནིམ་པ་དང་། ཤིང་མངར་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་པ་ཏོ་ལ་ ཞོ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུར་བྱིད་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ་ཞོ་གཉིས་སྲན་ཆུང་སྲང་གཅིག་ཆུ་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་མར་གྱིས་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བཤད་དོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་ནི་ཕུལ་གང་དག་།བརྒྱད་འགྱུར་ཆུ་དང་བསྐོལ་བ་ནི། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་ཕུལ་གང་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་ དང་།།འོ་མ་མར་ནི་ཕུལ་རེ་དང་། །ཏིག་ཏ་བྱི་ཚེར་ཀྲ་ཡན་ཏི། །གླ་སྒང་ར་མ་ཉེ་ཏ་མ་ལ། །ཙནྡན་ཨུཏྤལ་ཛི་བན་ཏི། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསྐོལ་བ་ཡི། །མར་དེ་ཡོན་ཏན་སྔ་མར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱི་ལྕེ་བ་ཕུལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྲང་བཞི་ཆུ་ཕུལ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ ཀྱི་ལྕེ་བའི་ཁུ་བ་ཕུལ་གང་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་གཤེར་བའི་རྫས་འདབ་ཏུ་ལྕེ་དགོས་པས་ཕུལ་དོ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ཡང་བརྒྱད་བརྒྱད་དུ་བྱས་ཏེ།དེའི་ནང་དུ་ཏིག་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁུ་བ་སྔ་ མ་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒུན་འབྲུ་འབྲ་གོ་མ་དུ་ཀ་།བི་ད་རི་དང་ཉེའུ་ཤིང་བཅས། །བ་རུ་ཤ་ཀ་འབྲས་བུ་གསུམ། །དེ་བཙོས་ཁུ་བ་མར་བསྐོལ་ལ། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་དང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་དང་། ། རུ་ར་ཡི་ལྡེ་གུར་བཅས། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་དེའི་ནང་ དུ།།ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་བཞི་ཆ་བཏབ། །ཡོན་ཏན་སྔ་མ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་དང་། འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་བཅུག་སྟེ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དེའི་ བཞི་ཆ་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཀྱི་ལྕེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་རྔབས་རྭ་སོགས། །ཡང་ན་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནང་གི་ཟུག་རྔུའི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྔབས་རྭ་དང་བསྐུ་བ་ དང་པད་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བའམ།ཡང་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཁོང་པར་གནས་པ་ཕྱིར་འབུར་བར། །ཤེས་ནས་དེ་ནི་བཅིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་སྨིན་ཅིང་རྣམ་པར་གྱུར་ན་ ཁོང་བར་གནས་པ་དེ་ཕྱིར་འབུར་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དེ་ལེགས་པར་བཅིང་བར་བྱའོ།

关于饮食和涂抹，将蜂蜜和白色那勒夏玛混合，根据病情服用，能够消除未成熟的内疮。
如果服用蜂蜜等饮食也会有帮助。
狗舌草、楝树、三果、甘草、普则谢尔等量，土茯苓、波托拉根，各取四分之一，无皮小豆八两，煮后加入酥油服用。能治疗内疮、肿瘤、热病、昏迷、醉态、传染病、口渴、百种病、心脏病、血胆病、黄眼病和麻风病。
关于狗舌草等药材等量配制，土茯苓等药材按照第一味药材的四分之一量配制，加入去皮小豆八两，将这些煮熟后与酥油混合服用，能够治疗内疮等疾病。
著作者在其他地方对这个配方有不同的说明：三果、楝树、甘草、普谢则和波托拉各半两，土茯苓和狗舌草各二两，小豆一两，在八倍水中煮沸，过滤后的汤液加入酥油服用。
狗舌草一升，与八倍水煮沸，取其汤液一升，加入余甘子汤液、牛奶、酥油各一升，胡黄连、蒺藜、格雅提、甘松、热玛涅、塔玛拉、檀香、乌巴拉、基万提，将这些混合煮制的酥油，其功效与前者相同。
所谓狗舌草一升即四两，在八升水中煮沸，虽然说狗舌草汤液一升，但因为需要液体药材，所以需要两升。余甘子等汤液也各取八份，在其中加入胡黄连等各二两，将这些全部混合煮制的药油，其功效与前述汤液相同。
葡萄、阿勒果、玛度卡、比达日和小茴香，巴如夏卡、三果，将这些煮成汤液后与酥油一起煮，加入牛奶、糖蜜汁、余甘子汤液和诃子糊，煮好后冷却，在其中加入砂糖和蜂蜜四分之一，功效应知与前者相同。
将葡萄等药材煮沸，牛奶、糖蜜汁、余甘子汤液等量，加入诃子糊后冷却，在其中加入四分之一的砂糖和蜂蜜服用，其功效应知与狗舌草等所说的功效相同。
根据病情使用拔罐、牛角等，或者用放血疗法放血。
关于放血，应根据内部疼痛的情况，用拔罐、牛角、涂抹和拍打等方法放血，或者进行针刺放血。
对于成熟的内疮，当知道它在腹内并向外突出时，应当进行包扎。
当内疮成熟发展时，会从腹内向外突出，知道这种情况后，应当妥善包扎。

།གཟེར་བ་དེར་གནས་གོང་བུར་འདུག་།དེ་ངོས་བཙིར་བས་ཚོར་བ་ཆུང་། །ཚ་བ་ལ་སོགས་ཆུང་གྱུར་ན། །སྨིན་པ་ཡིན་པས་ཁོང་འབྲས་ནི། ། བརྟོལ་ཏེ་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེར་བ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་གོང་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་ན་དེའི་ངོས་ནས་རིམ་གྱིས་བཙིར་བས་ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆུང་བར་གྱུར་ན། ཁོང་འབྲས་དེ་ཆུང་བ་ཡིན་པས་གཙགས སྤྱད་གདབ་པའི་སྐབས་ནས་སྨོས་པ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུས་སྨིན་པ་ཡིན་ན་དེ་བརྟོལ་ཏེ་རྨ་གསོ་བའི་ཚུལ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ།།ནང་གི་ཆར་གནས་ཁོང་འབྲས་ནི། །སྨིན་པའི་མཚན་མའང་འདི་ཉིད་ཡིན། །སྨིན་ནས་བུ་ག་རྣག་གྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་སྟེང་མ་འོག་ཏུ་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་ཆ་ལ་གནས་པའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ཡང་མཚན་མ་འདི་དག་ཉིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྨིན་ནས་བུ་གའི་ནང་དུ་རྣགས་པར་གྱུར་ཏེ། སྟེང་གི་སྒོའམ་འོག་གི་སྒོ་ནས་དབྱུང་ངོ་། །རང་ཉིད་རྡོལ་བའི་ནད་དེ་ནི། །ཟས་ཕན་བྱིན་ཞིང་བཏང་སྙོམས་བཞག་།ཞག་བཅུའམ་བཅུ་གཉིས བར་དུ་ནི།།སྨན་པས་བླ་བརྣན་ལས་བསྲུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་གསོ་བ་མ་བྱས་པར་རང་ཉིད་སྨིན་ཅིང་རྡོལ་བར་གྱུར་ན། རྨ་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཟས་ཙམ་བྱིན་ནས་ནད་པ་དེ་རེ་ཞིག་མི་བཅོས་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཅིང་ཞག་བཅུའི་བར་རམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ དུ་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་མི་འབྱུང་བར་སྨན་པས་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ།།རྣག་ནི་ལེགས་པར་མི་འཛག་ན། །བ་ར་ཎ་སོགས་ཆུ་དྲོན་ནམ། །ཤི་ཀྲུ་སྦྲང་རྩི་བླུད་པའམ། །དེ་དང་སྦྱར་བའི་ནས་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་ཅེས་བྱ་བའི་ ནད་ལེགས་པར་འཛག་པར་མ་གྱུར་ན།དེ་འཛག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཤི་ཀྲུ་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་ནས་ཀྱི་ནི། །ཡུ་ཤ་དང་ནི་བཟའ་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་ པའི་ཡུ་ཤ་དང་བཟའ་བ་བྱིན་ན་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཞག་བཅུ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྕེ་བ། །མར་རམ་སེང་ཕྲོམ་དག་གིས་ནི། །ཉམས་སྟོབས་ཇི་བཞིན་སྦྱང་བར་བྱ། །སྦྱངས་ནས་ཏིག་ཏ་སྦྲང་རྩི་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བཅུ་ལོན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཀྱི་ལྕེ་བའི་མར་འདི་ཉིད་ ལས་བསྟན་པ་དང་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་དག་གིས་དེ་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྦྱངས་པའི་ལས་བྱས་ཟིན་ནས་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་བླུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཀུན་ཀྱང་སྐྲན་ལྟ་བུར། །ནད་ཐབས་ཇི་བཞིན་ གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་སྐྲན་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་དམིགས་དང་སྦྱར་ཏེ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་ཀུན་དང་གནས་སྐབས་དང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་གུ་གུལ་དང་། །དེ་བཞིན་བྲག་ཞུན་རང་རང་གི། །སྦྱོར་བར་བཅས་ཏེ་ ཁུ་བ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨིན་པ་དང་། མ་སྨིན་པ་དང་རྨའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་རང་གི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་སྨོས་པ་དང་མ་སྨོས་པ་དག་དང་སྦྱར་བའི་གུ་གུལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བཏང་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་ རང་རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བའི་བྲག་ཞུན་དག་བཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

在疼痛处有肿块存在，按压该处感觉较轻，如果发热等症状减轻，说明已经成熟，应当切开脓肿并像治疗伤口一样医治。
对于疼痛处存在的肿块状物，从其表面逐渐按压时感觉减轻并变得麻木，同样发热等症状也减轻时，这个内脓肿较小，应当用手术器械切开，如前所述成熟的特征所示，若已成熟则应切开并按照治疗伤口的方式医治。
对于内部的内脓肿，其成熟的征兆也是如此。成熟后脓液从孔道流出，应当从上方或下方引流。
对于自行破溃的病症，应给予有益的食物并保持平静。医生应在十天或十二天内防止复发。
如果脓液不能很好地流出，应当用巴拉那等药物煎煮的温水，或者施格如与蜂蜜混合物，或者用这些配制的青稞粥灌服。
推荐食用枣子、豌豆、青稞等制成的汤和食物。
对于超过十天的病症，应当根据病人的体力状况用酥油或白芥子进行清洗。清洗后服用苦胆草和蜂蜜。
对于超过十天的病症，应当用此处所说的酥油或在治疗风病时所说的白芥子油进行清洗净化。完成清洗后，应当少量服用苦胆草药油和蜂蜜。
对于这种病症都应像治疗瘤子一样，根据病情采取相应的治疗方法。
对于所有内脓肿，在任何阶段都应当配合各自的药物，服用没药以及同样配合岩脂的汤剂。
对于所有内脓肿的病症，在所有阶段，无论是成熟的还是未成熟的，以及伤口阶段，都应当服用与各种已提及和未提及的配方相配的没药煎煮液，同样也要根据具体情况服用与各种配方相配的岩脂。

།འབད་དེ་སྨིན་པ་ལས་བསྲུང་བྱ། །སྨིན་ན་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་སྨིན་ཅིང་རྣག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དུ་བསྲུང་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་ སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁོང་འབྲས་ནང་དུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་བ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་ལས་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་མྱུར་དུ་ཚ་བྱེད་པས། །ཁོང་འབྲས་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མྱུར་དུ་ཚ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ནད་དེ་ལ་མིང་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཅིན་སྙི་ལས་གྱུར་ན། །གཅིན་སྙི་བ་ཡི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་གཅིན་སྙི་བའི་ཟ་གུའི་ནད་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་གཅིན་ནད་ཟ་གུའི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བྱའོ། །ནུ་མར་བྱུང་ ལ་འདི་ལྟར་ནི།།མི་བཅིང་ཐམས་ཅད་རྨ་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་མར་ཁོང་འབྲས་བྱུང་བ་ལ་ནི་འདི་ལྟར་བཅིང་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་མི་བྱ་བར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྨའི་ཚུལ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཅིངས་ཤིང་དཀྲིས་པར་ གྱུར་ན་དེའི་ཤ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣགས་ནས་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ།།དབྲལ་ཚེ་ནུ་ཞོ་འཛག་པ་དང་། །ནུ་སོར་ནག་པོར་མི་གནོད་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་མའི་ནུ་འབྲས་དེ་སྨིན་པར་གྱུར་ན་གཙགས་བུའི་ལས་བྱས་ཤིང་དབྲལ་བར་བྱ་ལ་དབྲལ་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནུ་ཞོ་འཛག་ པའི་རྩ་དང་ནུ་སོར་ནག་པོའམ་དེའི་ཉེ་འཁོར་ནག་ཏིལ་ཏིལ་པོར་འདུག་པ་དེ་ལ་མི་གནོད་ཅིང་མ་ཕོག་པར་བསྲུངས་ལ་གཙགས་བུས་གདབ་པར་བྱའོ།།མ་སྨིན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །དེ་ཡི་ནུ་ཞོ་བཙིར་ཞིང་བཞོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་སྨིན་པ་དང་སྨིན་པ་དང་ཕྱེད་སྨིན་ པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ནུ་ཞོ་དེ་བཙིར་ཞིང་མ་ལུས་པར་བ་ཞོ་བར་བྱའོ།།རྒྱུ་རླུགས་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །དུར་བྱིད་སྣུམ་ཅན་གྱིས་སྦྱང་ཞིང་། ། མྲའི་འབྲས་བུ་སེང་ཕྲོམ་མར། །ེ་རཎྜ་དང་སྐྱིད་དེ་བའི། །མར་དང་སྨན་མར་འདྲེས་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ནད་པ་དུར་བྱིད་སྣུམ་དང་ལྡན་པས་དུགས་བྱས་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའི་མར་དང་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་སྐྱིད་དེ་བའི་མར་དང་འདྲེན་མའི་སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བས་སྨིན་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་ སྦྱང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་རླུང་འཇོམས་སྨན་ཁུ་སྣུམ། །ལྡེ་གུས་མས་གཏོང་དྲག་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བཏང་བའི་འོག་ཏུ་དེས་བརྟས་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོའི་སྨན་ཁུ་དང་། སྣུམ་དང་ལྡེ་ གུའི་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏང་བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་བྱའོ།།ཤ་ཁུར་བཅས་པའི་ཟས་སྦྱིན་ཞིང་། །ཤིང་མངར་སྣུམ་བསྐོལ་འཇམ་རྩི་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་དེ་ལྟར་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱས་ནས་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པའི་ཟས་བྱིན་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཤིང་མངར་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་ འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།རླུང་འཇོམས་དུགས་དང་བསྐུ་བ་བྱ། །སྨིན་ནས་དབྲལ་ལ་རྨ་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བའི་དུགས་དང་བསྐུ་བྱུག་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །དེ་སྨིན་པར་གྱུར་ནས་ནི་དབྲལ་ལ་གསོ་ བའི་ཆོ་ག་རྨ་ལྟར་བྱའོ།

对于'要防止成熟，若成熟则极难医治'这句话，是说内痈的病症一定要防止成熟化脓，要以这种方式来保护和医治。因为内痈若在体内成熟，是极其难以医治的，只能依靠福德力才能痊愈而已。
另外'因为迅速发热，所以称之为内痈'这句话，是说因为迅速发热和成熟，所以这种病被称为内痈。
对于'如果是由糖尿病引起，则要医治糖尿病'这句话，是说如果内痈的病因是由糖尿病的瘙痒病引起的，那么就要采用治疗糖尿病瘙痒的方法来医治。
对于'乳房发生时要这样，不要包扎而要像治疗伤口一样医治'这句话，是说乳房发生内痈时，不要采用前面所说的包扎疗法，而是在饮食、饮用和行为等各方面都要像治疗伤口一样来医治。如果包扎缠裹的话，其极其柔软的肉体会全部化脓腐烂。
对于'切开时要保护乳汁流出处和乳头黑色部分不受损伤'这句话，是说乳房内痈成熟后要用手术刀切开，切开时要保护乳汁流出的脉管和乳头黑色部分或其周围的黑色斑点不受损伤，不要触及，要保护好再用手术刀切开。
对于'在未成熟的所有阶段，都要挤压其乳汁'这句话，是说在未成熟、成熟和半成熟的所有阶段，都要挤压其乳汁，要完全挤出。
对于'对于风力较大的呕吐，要用油性泻药清除，要服用芒果果实、白芥子油、蓖麻油、悉地巴油和混合药油'这句话，是说对于由风引起的呕吐病，要用含油的泻药熏蒸后进行清除，并用芒果果实油、白芥子油、蓖麻油、悉地巴油和混合药油中任何一种来使其成熟并用泻药清除。
对于'然后用止风药汤、油和软膏进行强力灌肠'这句话，是说这样用强力泻药治疗后，要等身体恢复后用止风药类的强力泻药药汤、油和软膏进行称为'如哈'的强力灌肠。
对于'给予带肉汤的食物，并服用甘草油煎煮的软膏'这句话，是说对病人进行了'如哈'灌肠后，给予带肉汤的食物，之后要服用甘草和芝麻油煎煮的软膏。
对于'进行止风熏蒸和涂擦，成熟后切开要像治疗伤口一样医治'这句话，是说对于由风引起的呕吐病，要进行所有能止风和消除风的熏蒸和涂擦。当其成熟后要切开，并按照治疗伤口的方法来医治。

།རྒྱུ་རླུགས་ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པ། །སྨིན་དང་མ་སྨིན་ཇི་བཞིན་དུ། །རྨ་དང་སྐྲངས་པའི་གསོ་བ་བྱ། །རྒྱུན་དུ་ཁྲག་ཀྱང་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་དག་ལ་ རྨ་དང་སྐྲངས་པའི་གསོ་བ་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨིན་པ་ལ་ནི་རྨའི་ཚུལ་དུ་གསོ་ལ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་སྐྲངས་པའི་ཚུལ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་ལ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྱེར་པ་ཡི། །ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་སྦྱར་བ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་སྐྱེར་བའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་མཉེད་བྱ་མ་གཏོགས་པར། །བད་ཀན་རྨེན་བུའི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་ནི་དེ་མཉེད་ཅིང་ཞུམ་ པར་བྱ་བའི་ཐབས་མ་གཏོགས་པ་བད་ཀན་གྱི་རྨེན་བུ་གསོ་བའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་བྱའོ།།སྨིན་ནས་དབྲལ་ཏེ་ཛཱ་ཏི་ཡི། །མེ་ཏོག་གོ་བྱེ་ཨང་ཀོ་ལ། །ལོ་མ་བདུན་པ་པ་ཏོ་ལ། །ནིམ་པ་ཡུང་བ་བྱི་དང་ག་།དུག་མོ་ཡུངས་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །རྨ་སྦྱང་ཕྱིར་ནི་བླུད་པ་བསྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་གཅགས་བུས་དབྲལ་ལ་ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུད་ཅིང་རྨ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ནི་སུ་མ་ནའོ། །གོ་བྱེ་ནི་བ་ལ་ཏ་གའོ། །ང་ཀོ་ལ་ནི་ཨིར་པ་ལའོ། །ཚིལ་ལས་གྱུར་ལ བྱིའུ་རུག་སོགས།།བ་གཅིན་སྦྱར་ཏེ་བཏགས་པའམ། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་དག་གིས་བྱ། །རླིག་པའི་སྲུབས་མཚམས་མ་གཏོགས་པར། །འཕེལ་གཙགས་ཀྱིས་ནི་དབྲལ་ནས་སུ། །ཚིལ་ནི་ལེགས་པར་དབྱུང་བར་བྱ། །རྨ་ནི་སྦྲང་རྩི་ནག་ཚུར་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ངེས་པར་བསྐུས་ནས་ བཙེམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ལ་ནི་བྱིའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའམ། མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ལེགས་པར་ཚོས་པས་དུགས་བྱས་ལ་རླིག་པའི་དབུས་ཀྱི་སྲུབས་མཚམས་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པར་འཕེལ་ གཙགས་ཀྱིས་དབྲལ་ཞིང་གཤགས་ལ་དེ་ལས་ཚིལ་ལེགས་པར་དབྱུང་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པར་བྱས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པས་བསྐུས་ནས་ལེགས་པར་བཙེམས་ཤིང་དྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚིལ་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །ལྡོང་རོས་སུག་སྨེལ་སུ་མ་ན། །གོ་བྱེ་པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ། ། ཏིལ་མར་དག་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་དེ་ལ་ཚིལ་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །རྨ་ནི་འབྱོར་བར་གྱུར་གྱི་བར། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འབྱོར་བར་གྱུར་གྱི བར་དུ་སྣུམ་དང་དུགས་དུས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།གཅིན་བྱུང་སྣུམ་གྱིས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །རས་མ་ཕྲ་མོས་དཀྲི་བར་བྱ། །སྲུབས་མཚམས་འོག་ཏུ་དམུ་རྫིང་བཞིན། །ལེགས་པར་དབྲལ་ཏེ་གཟགས་པར་བྱ། །རྨ་བཀག་བཅིང་དང་འབྱོར་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་ ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་ནི་སྣུམ་གྱི་སྨན་གྱིས་དུགས་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རས་ཀྱི་ཚལ་པ་ཕྲ་མོས་དཀྲིས་ལ་སྲུབས་མཚམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དམུ་རྫིང་གི་དཔྱད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའི་གཙགས་བུས་ཕུག་ལ་དེ་ལེགས་པར་འཛག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ དེའི་འོག་ཏུ་བཀག་ནས་སྒྱེའུ་ལྟ་བུའི་བཅིང་བས་དཀྲིས་ལ་དེ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་གས་དེ་འབྱོར་པར་བྱའོ།

对于由血液和胆汁引起的肿瘤，根据成熟与未成熟的情况，应当进行伤口和肿胀的治疗。也要经常放血。对于由血液引起和胆汁引起的肿瘤病，对于成熟和未成熟的情况，要进行伤口和肿胀的治疗。也就是说按照顺序，对于成熟的要按照伤口的方式治疗，对于未成熟的要按照肿胀的方式治疗。或者对此要经常持续进行放血的仪式。
对于由痰引起的肿瘤，要服用酸枣粉与牛尿调配的药。对于由痰引起的肿瘤病，要服用酸枣粉与牛尿调配的药。除了按摩以外，要进行痰性腺瘤的治疗。对于由痰引起的腹部肿瘤病，除了按摩和缓解的方法以外，要采用所有治疗痰性腺瘤的方法。
成熟后切开，以肉豆蔻花、婆罗门参、庵摩勒、七叶树、苦瓜、印度楝树、姜黄、毕拉康迦、黑芥子和芝麻油煎煮。为了清洁伤口建议服用。对于由痰引起的已经成熟的肿瘤，要用手术刀切开，然后服用肉豆蔻花等与芝麻油煎煮的药，并清洁伤口。肉豆蔻花即素摩那。婆罗门参即巴拉塔迦。庵摩勒即伊尔巴拉。
对于由脂肪引起的，用鸡冠花等与牛尿调配研磨，或者用洗头药进行。除了阴囊缝隙以外，用手术刀切开后，要很好地取出脂肪。伤口要涂抹蜂蜜、黑盐，然后缝合。对于由脂肪引起的肿瘤，要用鸡冠花等类与牛尿调配细细研磨，或者用洗头药与牛尿调配充分煮熟后进行热敷，除了阴囊中间的缝隙等处以外，用手术刀切开并划开，从中很好地取出脂肪使其无害，然后在伤口上涂抹蜂蜜等，并很好地缝合缀合。
对此为了清除脂肪，要涂抹龙脑香、豆蔻、素摩那、婆罗门参、胡椒根、芝麻油。对于由脂肪引起的肿瘤，为了清除和净化脂肪，要进行涂抹龙脑香等的配制。在伤口愈合之前，也要使用油和热敷。在伤口愈合之前，要经常使用油和热敷。
小便流出后要用油热敷，用细布包裹。在缝隙下方如同脓疮一样，要很好地切开使其流出。要阻止伤口、包扎和使其愈合。对于由小便引起的肿瘤病，要用油药热敷，然后用细布片包裹，在缝隙下方如同治疗脓疮一样，用尖端如稻芒的手术刀刺穿，要使其很好地流出。然后阻止后用如绷带般的包扎包裹，用治疗伤口的方法使其愈合。

།རྒྱུ་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དག་།རླིག་པར་ཕྱིན་པར་མ་གྱུར་ལ། །རླུང་གི་རྒྱུ་རླུགས་བཞིན་དུ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ལ་ནི་རླིག་པའི་ གནས་སུ་ཕྱིན་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རླུང་གི་རྒྱུ་རླུགས་ལྟར་དེ་གསོ་བར་བྱའོ།།བ་སྤྲུ་བ་ནི་སྲང་བརྒྱ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ཨེ་རཎྜ། ། ཤྭ་གན་དྷ་ཉེའུ་ཤིང་དང་། །པ་ཡ་སྱ་དང་དཱུར་བ་གཉིས། །འདམ་བུ་ཀུ་ཤ་བུ་རམ་ཤིང་། ། ཏ་ག་ལར་བཅས་པ་ནི། །རེ་རེ་སྲང་ནི་བཅུ་བཅུ་བྱས། །ཆ་བྲེ་བརྒྱ་ རྩ་ཉི་ཤུ་བརྒྱད།།བསྐོལ་ལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །དེར་ནི་བུ་རམ་སྲང་སུམ་ཅུ། །ེ་རཎྜ་ཡི་མར་བྲེ་དོ། །འོ་མ་མར་ནི་བྲེ་དོ་དོ། །པི་པི་ལིང་དང་དེ་རྩ་བ། །ཤིང་མངར་རྒུན་འབྲུ་ལྕེ་མྱོང་ཚ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་དོང་གྲ་གཞུག་།དེ་བཙོས་སྐྱིད་དེ་བ་ཞེས་བྱ། །གཞོན་ཤ་ཅན་གྱི་བཅུད་ལེན་ཡིན། ། རླུང་དང་ཐན་པ་ལམ་དུ་འགྲོ། །བཞོན་སོགས་བསྲུང་བ་བསྡམས་མི་དགོས། །སྐྱིད་དེ་བ་དང་ཕྱུག་པོ་དང་། །བདེ་བ་བསྟེན་དང་བུད་མེད་དང་། །བུད་མེད་རྒན་མོའི་ཁྱོ་དང་ནི། །དཔལ་སྐྱེད་རྩོད་པ་ཟློག་བྱེད་ཅིང་། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་བརྟེན་གྱུར་ན། །མདོག་མདངས་ཤ་ནི་རྒྱས་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱུ་རླུགས་ཁོང འབྲས་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ།།ཕོ་མཚན་མོ་མཚན་རླུང་གིས་ཉེན། །འོར་ནད་དམུ་རྫིང་མཆིན་པ་དང་། །རྟུག་སྐམ་ནད་ནི་སེལ་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་སྤྲུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་པུ་རྣ་རྣ་བ་སྲང་བརྒྱ། རྩ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་བཅུ་བཅུ་རེ་སྟེ་སྲང་བརྒྱ། ཆུ་བྲེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དེ་ནི་བཞི་ ཆ་བསྐོལ་ལ་དེའི་བརྒྱད་ཆ་སྟེ་བྲེ་བརྒྱད་ལུས་པ་དེ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ཤིང་བསྒྲངས་པའི་ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་བུ་རམ་སྲང་སུམ་ཅུ་ཨེ་རཎྜའི་མར་བྲེ་དོ་འོ་མ་བྲེ་དོ་མར་བྲེ་དོ་གཞུག་སྟེ།ཡང་བསྐོལ་བའི་པི་པི་ལིང་ནས་དོང་གྲའི་བར་དུ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་བཅུག་ལ་དེ་ ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བཙོས་པ་དེ་ནི་སྐྱིད་དེ་བའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ།གཞོན་ཤ་ཅན་གྱི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ཡིན་ཞིང་རྣོན་པོ་ཡིན་ལ། རླུང་དང་ཐན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡམ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་མི་དགོས་སོ། །དེ་ནི་སྐྱིད་དེ་བར་འདུག་པ་དང་ཕྱུག་ཅིང་ ནོར་མང་བ་དང་བདེ་བ་བསྟེན་ཅིང་སྡུག་མ་མྱོང་བ་དང་བུད་མེད་དང་བུད་མེད་རྒན་མོ་དང་བུད་མེད་རྒན་མོའི་ཁྱོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་བཟློག་ཅིང་དཔལ་སྐྱེད་པ་དང་། རྩོད་ཅིང་འཐབ་པ་བཟློག་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་ པར་བྱས་ན་མདོག་བཟང་བར་བྱེད་པ་དང་།མདངས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རླུགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་རྩི་ཡིས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རླུགས་མ་ཞི་ན། །དང་པོར་ འཇམ་རྩི་བཏང་ནས་ནི།།དེ་ནས་ཆུ་སོར་གནས་པ་ནི། །ཟླ་བ་ཁམ་པའི་ཁ་འདྲ་བས། །རླུང་ལམ་དགག་ཕྱིར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་དང་། འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དག་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ འོག་ཏུ་དང་པོ་ཁོ་ནར་འཇམ་རྩིའི་ལས་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཆུ་སོར་གནས་པའི་རྒྱུ་རླུགས་ཏེ་ཟླ་བ་ཁམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩེ་མོ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་འདྲ་བའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་རླུང་འཇུག་ཅིང་རྒྱུ་བའི་ལམ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལེགས་པར་བསྲེག་པར་བྱའོ།

对于未发生的肠病，未到达睾丸部位时，应当像治疗风引起的肠病一样医治。
波卢巴一百两，十根草的蓖麻，假马齿苋、牛膝草和，帕雅斯亚和两种杜尔瓦草，芦苇、吉祥草、甘蔗，以及塔嘎拉，每种各十两，水一百二十八升，煮至剩八分之一，加入糖三十两，蓖麻油二升，牛奶和酥油各二升，胡椒及其根、甘草、葡萄、细辛、拉拉普德和冬瓜，煮制后称为'安乐丸'，是年轻人的精华补品。
风病和干燥症患者可以行走，乘骑等无需约束。安乐丸使人富有和，享受快乐和女人，以及老妇人的丈夫，增长吉祥消除争议，若经常服用，增长肤色光泽和肌肉，能治疗肠病、腹内肿瘤、痔疮，男女生殖器风病，甲状腺肿、水肿、肝病，以及便秘等疾病的最佳药物。
如果用油性泻药和软膏，仍未能平息肠病，首先使用软膏，然后在水道所在处，用如半月形状的器具，为阻挡风道而施以灸法。

།མཐེ་བོང་སྟེང་གི་རྒྱུས་པ་ནི། །སེར་ཞིང་སྣལ་མ་འདྲ་བ་ གང་།།ཁབ་ཀྱིས་བཏེག་སྟེ་ཐད་ཀ་རུ། །གང་ན་ནད་ཡོད་བཅད་དེ་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱོགས་དང་ནད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེ་མཐེ་བོའི་སྟེང་གི་རྒྱུས་པ་སེར་ཞིང་སྣལ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུས་པ་དེ་ཁབ་ཀྱིས་གྱེན་དུ་བཏེག་ལ་ཐད་ཀར་བཅད་ནས་དེའི་ འོག་ཏུ་བསྲེག་པར་བྱའོ།།ཞེས་སྨན་པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་དེ་ལས་ལོགས་གཞན་ནམ། །སྲིན་ལག་སོར་མོ་བསྲེག་ཅེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལོགས་གཞན་པ་ཅིག་ཤོས་སུ་མཐེ་བོའི་སྟེང་གི་རྒྱུས་པ་སེར་པོ་སྣལ་མ་འདྲ་བ་གང་དག་ ཡོད་པ་དེ་ཁབ་[(]གྱིས་[,]ཀྱིས་[)]བཏེག་ལ་ཐད་ཀར་འཕྲེད་དུ་བཅད་དེ་བསྲེག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཡང་ན་གང་ན་ནད་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེའམ་ལོགས་གཞན་གྱི་སྲིན་ལག་གི་ཚིགས་ཀྱི་སྟེང་ན་རྩ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཏེག་སྟེ་བསྲེག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདི་ནི་བད་ཀན་རླུང་། ། ལས་གྱུར་སྐྲན་མཆེར་བྱ་ཞེས་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གཞན་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུས་པ་བཅད་ཅིང་བསྲེག་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་མཆེར་པའི་ནད་ལ་ཡང་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བི་ཤ་ཙེ་ནད་གང་ན་ཡོད། །མཐེའུ ཆུང་སྲིན་ལག་དག་ལ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་བི་ཤ་ཙེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞོགས་གང་ན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐེའུ་ཆུང་དང་སྲིན་ལག་གི་སྟེང་གི་རྒྱུས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཅད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་ དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྲན་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ལ་བབ་པས་ན་གསོ་བ་འདི་ བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་གྱུར་སྐྲན་ནི་མི་བཟད་ན། །ཕྱི་ས་འཕྱེན་ནི་འགགས་གྱུར་ན། །རྩུབ་དང་གྲང་བྱུང་རླུང་ནད་ལ། །ཕན་པའི་ཏིལ་མར་དག་གིས་གསོ། །ཟས་སྐོམ་འཇམ་རྩི་སྦྱར་བ་དང་། །བསྐུ་བྱུག་སྣུམ་ཆོས་དུགས་དཔྱད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནི་ བརྣག་མི་བཟོད་པར་ན་བ་དང་།ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་འགག་ཅིང་སྲི་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་རླུང་ནད་ལ་ཕན་པར་བཤད་པའི་ཏིལ་མར་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་སྣུམ་ཆོས་བྱ་བ་དང་། དུགས་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱའོ། ། སྦོ་དང་ཟུག་དང་རེངས་པ་དང་། །འགགས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དེ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་ལྷག་པར་ཡང་དུགས་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱའོ། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་བྱས་པ་ཡིས། །བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་མཉེན་བྱེད་ལ། །རླུང་ཤས ཆེ་བ་གཞོམ་བྱ་ཞིང་།།ཕྱི་ས་སྲི་བ་སེལ་སྐྲན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གས་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་གང་དག་འགགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེན་ཅིང་འཇམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ཤས་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེ་དེས་བསལ་ཞིང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ཕྱིས་སྲི་ཞིང་འགགས་ལ་སླ་བར་བྱ་ཞིང་རླུང་གིས་བསྡུས་པ་ལྷོད་པར་བྱས་ནས་སྐྲན་དེ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

对于'大拇指上的筋脉，黄色如线般，用针挑起后直接在病处切断后灼烧'这句话，身体的侧面和病处的大拇指上的筋脉，黄色如线般相似的筋脉，用针向上挑起后直接切断，然后在下面灼烧。有些医生是这样说的。
'其他人说在另一侧或无名指处灼烧'这句话，其他一些老师说，在另一侧的大拇指上有黄色如线般的筋脉，用针挑起后横向切断灼烧。或者在病处一侧或另一侧的无名指关节上的脉，如前所述挑起后灼烧。
'有人说这是治疗痰风引起的瘤和脾病'这句话，有些老师说这些切断和灼烧筋脉的方法也可用于治疗痰风引起的瘤和脾病。
'毗舍遮病在何处，要在小指和无名指处施治'这句话，对于名为毗舍遮的风病，在病症所在一侧的小指和无名指上的筋脉，如前所述进行切断和灼烧。
这是《医论八支心要注解·月光论》中，由月官上师所作的医疗篇第十三章的注解。
接下来要讲解治疗瘤病的章节。按照次第开始这个治疗。
对于'风性瘤若难忍，大便排出受阻，以对风病有益的芝麻油治疗。饮食要柔和调配，进行涂抹、油疗和热敷治疗'这句话，风性瘤难以忍受疼痛，大便等阻塞肿胀等症状，应用对风病有益的芝麻油配方治疗，同时采用饮食等方法进行油疗和热敷治疗。
对于'肿胀、疼痛、僵硬和阻塞最为适用'这句话，如果风性瘤伴有肿胀等症状，更应该用热敷来消除。
对于'通过油疗热敷，使通道变软，降伏重风，消除大便阻塞并消除瘤'这句话，通过热敷治疗使所有阻塞的通道变得柔软，同样也要消除严重的风邪，并使大便通畅，放松风的收缩，用油疗和热敷的方法消除瘤。

།ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་སྐྱེས་པ་ཡི། །སྐྲན་ལ་མཆོག་ཏུ་སྣུམ་བླུད་ཕན། །ཞུ་བའི་གནས་བརྟེན་འཇམ་རྩི་བྱ། །ལྟོ་བར་གནས་ལ་གཉིས་ཀ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྐྲན་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་སྐྱེས་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་སྨན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུ་བའི་གནས་ལྟེ་བ་མན་ཆད་གནས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ཕན་ནོ། །ལྟོ་བའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་སྣུམ་བླུད་ པ་དང་འཇམ་རྩི་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་ཕན་ནོ།།རླུང་ཅན་སྐྲན་ནི་དྲོད་ཆེ་ལ། །ཕྱི་ས་རླུང་ནི་འགགས་གྱུར་ལ། །བཟའ་བཏུང་ཉམས་བརྟས་བྱེད་པ་དང་། །སྣུམ་དང་དྲོ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ས་དང་འཕྱེན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱི་ས་རླུང་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཉམས་བརྟས་ཤིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྣུམ་པ་དང་དྲོ་བའི་བག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་གྱུར་སྐྲན་ལ་བད་ཀན་དང་། །མཁྲིས་པ་བསྲུང་ཞིང་ནི་རུ་ཧ། །འཇམ་རྩི་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི་སྨན་པས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་མི་ལྡང་བར་ཅི་རིགས་པར་བསྲུངས་ལ། བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏོང་བ་དང་སྣུམ་བླུད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་ཡང་དང་ཡང དུ་སྦྱིན་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།།འཇམ་རྩི་མཆོག་ཏུ་སྐྲན་འཇོམས་པར། །ཤེས་བྱ་དེ་ནི་རླུང་གི་ནད། །དང་པོར་རང་གི་གནས་སུ་བཅོམ། །འཕྲལ་དུ་སྐྲན་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་གནས་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་སྐྲན་འཇོམས་པར་ཤེས་ ཤིང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་རྩིའི་ལས་དེས་རླུང་གི་ནད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་རང་གི་གནས་སུ་བཅོམ་ཞིང་བསལ་བར་བྱས་ནས་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་སྐྲན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་སྐྲན་ལ་རྒྱུན་དུ་ནི། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་འཇམ་རྩི་བཅས། །བཏང་བར་ གྱུར་པས་རླུང་བད་ཀན།།མཁྲིས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྲན་ལ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡང་དང་ཡང་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་འཇམ་རྩི་དང་བཅས་པར་བཏང་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྲན་རྣམས་སེལ་ཞིང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།ཤིང་ཀུན་དང་ནི་ཚ་བ་གསུམ། །རྩབས་རུ་ཚ་དང་ཁ་རུ་ཚ། །སེའུ་འབྲུ་མ་ནུ་གོ་སྙོད་དང་། །ཟི་ར་འུ་སུ་ལ་ལ་ཕུད། །སྟར་བུ་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། །ཟུར་པ་ཤུ་དག་ཙི་ཏྲ་ཀ་། ཟ་གན་དྷ་སུག་སྨེལ་དང་། །བྱིའུ་ རུག་པ་ནི་ཞོ་དང་བཅས།།མར་བསྐོལ་རླུང་གི་སྐྲན་སེལ་ཞིང་། །གཟེར་དང་ལྟོ་སྦོས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཞོ་དང་བཅས་པ་དང་མར་བསྐོལ་བ་དེ་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་གཟེར་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

对于脐部以上生长的肿块，最适合服用油脂。对于消化部位应施用软膏。对于腹部的肿块，两种方法都要使用。
对于脐部以上生长的肿块，最适合服用药油等油脂类药物。对于消化部位即脐部以下生长的肿块，尤其适合使用油性软膏进行下部治疗。对于腹部内生长的风性肿块，服用油脂和使用软膏两种方法都有效。
风性肿块具有热性，大便和风气阻塞，应当进行饮食调养，并给予油脂和温热。
对于风引起的肿块，当腹部火热增大，同时大便和排气阻塞时，应当进行饮食调养和营养补充，并给予油性和温热性的食物。
对于风性肿块，要防护痰和胆汁，并反复进行灌肠和软膏治疗。
对于风引起的肿块，医生要适当防护痰和胆汁不要上升，使用强效灌肠药物进行下部治疗，并反复使用油性软膏治疗和服用油脂。
软膏最能克制肿块，应知这是风病，首先在原位消除，能迅速祛除肿块。
应当了解油性软膏下部治疗特别能够克制肿块，因为软膏的作用首先在风病的原发部位消除和清除风病，然后立即在当时就能祛除和克制肿块。
因此对肿块要经常进行强效灌肠配合软膏治疗，这样能祛除风、痰、胆汁性质的肿块。
因为软膏具有如此大的功效，所以对肿块要经常反复进行强效灌肠治疗配合软膏，这样能祛除和平息由风、痰、胆汁引起的各种肿块。
诃子、三辛香、酸味盐和黑盐、茴香、牛奶、枯子、葛缕子、茴香、乌苏、萝卜、木瓜、药碱、茅香、白芷、长胡椒、扎甘达、姜黄、胡椒与酸奶一起熬制成酥油，能祛除风性肿块，克制疼痛和腹胀。
用诃子等药物制成糊状，与酸奶和酥油一起熬制服用，能够克制由风引起的肿块和疼痛等症状。

།སྤ་ མའི་འབྲས་བུ་ཚ་བ་གསུམ།།ཟི་ར་གོ་སྙོད་ཚ་བ་ལྔ། ། ཟ་མོ་དང་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ཞོ་དང་འོ་མ་མར་དང་ནི། །སེའུ་འབྲུ་ལ་ཕུག་རྒྱ་ཤུག་གི་།ཁུ་བ་བསྐོལ་བས་རླུང་གི་ནི། །སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་ལྟོ་སྦོས་དང་། །རྩིབ་ལོགས་སྙིང་དང་ལྟོ་བ་གཟེར། །མངལ་ནང་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་བའི་ནད། ། ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། །རིམས་ནད་ཡི་ག་འཆུས་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤ་མའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་ཞོ་དང་འོ་མ་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་ཁུ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆ་མཉམ་པ་དང་མར་བསྐོལ བ་དེ་བླུད་ན་རླུང་གི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རྩ་བ་བཅུ་པ་སུ་ཤ་པི། །པ་ལ་ཤ་ཀ་མ་ནུ་དང་། །བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་ཨེ་རཎྜ། །ར་སྣ་ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཟུར་པ་དཀར། །སླེ་ཏྲེས་གན་དྷ་པ་ལ་ཤ། །སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་ཚད་བྱས་དང་། །ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ ནང་དུ་བསྐོལ།།ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་དང་། །མ་ཤ་བྲེ་རེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་དེར་ཞོ་བྲེ་བཞི་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་སླར་བསྐོལ་ལ། །སེའུ་འབྲུ་ཨ་མྲ་ཏ་ཀ་དང་། །ཁ་ལུང་ཁུ་བ་བྲེ་རེར་བཅས། །དེ་བཞིན་རྩབ་མོ་སྐྱུར་རྩབས་ཚྭ། །གཡེར་ མ་ཤུ་དག་ག་བྲའི་རྩ།།ར་སྣ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་འུ་སུ་དང་། །ཡ་བ་ན་ག་ལ་ལ་ཕུད། །སྟར་བུ་ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། །གོ་སྙོད་ཟི་ར་སྤ་མའི་འབྲས། །ཀ་ར་བི་ར་ཟངས་རྩི་བ། །ུ་ཤ་ཀ་དང་དུར་བྱིད་དང་། །དན་ད་མུར་བ་བྱི་དང་ག་།སེའུ་འབྲུ་ཧ་སྟི་པི་པི་ལིང་། །གཟེ་མ་སྤང་ སྤོས་སྲུ་སྲུའི་རྩ།།ག་གོན་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་གྱི། །ས་བོན་ཤུ་ཏི་ཐལ་སྨན་གཉིས། །བྱེའུ་རུག་པ་དང་ཐལ་ཏྲེ+ེས་དང་། །ནི་ལི་ནི་ལིའི་འབྲས་བུ་དང་། །ལན་ཚྭ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །བཅས་པའི་ཞོ་ཡི་སྨན་མར་དེས། །སྔར་བཤད་ནད་ནི་གསོ་དཀའ་དང་། །བརྗེད་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་ གཅིན་སྲི་དང་།།རླུང་ནད་གཞང་འབྲུམ་མྱུར་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས། ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་མོན་སྲན་གྲེའུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ལ་དྲོ་ན་གཅིག་ཡོད་དོ། །དེའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་ དང་།དེ་ཞོ་བྲེ་བཞི་དང་མར་བྲེ་གང་དང་། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་ཨ་མྲ་ཏ་ཀའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་དང་། ཁ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་མ་དུ་ལུང་གི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནས་སོ་བའི་རྩབ་མོ་བྲེ་གང་དང་། སྐྱུར་རྩབས་ཞེས་པ་ཀན་ཛི་བྲེ་གང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཡེར་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་མར་གྱི་བཞི་ཆར་བྱས་པ་དང་བསྲེས་ལ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་ཞོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཞོ་དང་བསྐོལ་བས་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྨན་མར་དེ་བླུད་པས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ནད་གསོ་དཀའ་བ་རླུང་གི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམས་དང་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་ པའི་ནད་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཀ་ར་བི་ར་ནི་ཙིན་ཏྲ་བི་ཟ་ཞེས་བྱའོ། །ཟངས་རྩི་བ་ནི་བྲི་ཤ་བའོ། །ུ་ཤ་ཀ་ནི་མུ་ཤ་པརྞི་སྟེ་རྟའི་རྣ་བ་འདྲའོ། །དན་ད་ནི་དན་དིའོ། །ལན་ཚྭ་གསུམ་ནི་ཁ་རུ་ཚ་སྣ་གཉིས་དང་ལྕེ་མྱང་ཚའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། ། འུ་སུ་དབྱི་མོ་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་ནི་ལྡེ་གུར་བྱས། །འོ་མ་མར་བསྐོལ་རླུང་སྐྲན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་འོ་མ་དང་། མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

三辛香、孜然、藿香、五辛香、芝麻和甘盐，酸奶、牛奶、酥油，以及榆钱、萝卜、枣子的汁液煎煮，可以治疗风性肿块、水肿、腹胀、肋痛、心痛、腹痛、子宫病、痔疮、胃病、咳嗽、呼吸不畅、热病和食欲不振。
关于这个，将三辛香等药材制成糊状，与酸奶、牛奶、榆钱汁、干萝卜煮汁和枣子汁等，所有这些药材等量，与酥油一起煎煮后服用，能够治疗风性肿块等疾病。
十种根药：苏沙比、帕拉夏、迦摩奴、两种巴布、蓖麻、拉纳、阿输甘陀、甘草根和白色祖巴。每味取二两，在二十八份水中煮。大麦、枣子、豌豆和绿豆各一升，在十六升水中煮。在其汁中加入四升酸奶和一升酥油再煮。加入榆钱、阿姆利塔果和卡龙果汁各一升。同样加入发酵物、醋、盐、姜黄、白芷、甘草根、拉纳、胡椒根、吉达拉、小茴香、亚瓦那、萝卜、茴香、黑孜然、藿香、孜然、三辛果、卡拉维拉、铜草、乌沙卡、杜尔比、丹达、木尔瓦、毕达嘎、榆钱、象胡椒、泽玛、藏香、速速根、嘎贡、王后嘎贡种子、生姜、两种灰药、鸟如巴、塔特热、尼里果实、三种盐和三辛香。用这种酸奶药油可以治疗前述难治之病、健忘症、癫狂、尿闭、风病和痔疮。
关于这个，十种根药等每味取二两，大麦、枣子、豌豆库兰塔和绿豆各十六升，相当于一卓那。在其中煮至剩四分之一药汁，加入四升酸奶和一升酥油，一升榆钱汁、一升阿姆利塔果汁、一升卡龙（又称玛杜龙）汁，同样加入一升大麦发酵物、一升醋（甘吉），同样将姜黄等药磨细成粉，取酥油的四分之一量混合煎煮，这种药油称为酸奶药油，因为与酸奶一起煮而得此名。服用此药油能快速治愈前述难治之风性肿块等疾病以及健忘症等病。卡拉维拉即钦札比匝，铜草即比沙巴，乌沙卡即木沙帕尼，形如马耳。丹达即丹帝。三种盐是指两种岩盐和甘盐。其他的都容易理解。
三辛香、三果、小茴香、土茯苓、毕达嘎、吉达拉制成糊状，与牛奶、酥油一起煎煮可以治疗风性肿块。
关于这个，将三辛香等药材制成糊状，与牛奶和酥油按正确方法煎煮成的药油也能治疗由风引起的肿块。

།སྒོག་སྐྱའི་རྩ་བ་སྲང བརྒྱ་དང་།།རྩ་བ་ཆེན་པོ་སྲང་ལྔ་ལྔ། །ཆུ་སྲང་སྟོང་དང་དེ་བསྐོལ་ལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པར་ཕྱེད་སེའུ་འབྲུའི། །ཁུ་བ་ཆང་དང་འབྲས་ཁུ་སྐྱུར། །ཞོ་རྣམས་དེ་ཡི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་དབྱི་མོ་ལ་ ལ་ཕུད།།དབྱི་མོང་སྟར་བུ་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ཐང་ཤིང་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །མར་ནི་བྲེ་གང་བཅས་པར་བསྐོལ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཀུན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱའི་རྩ་བ་ཤུན་པ་བཤུས་པ་སྲང་བརྒྱ་དང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་ལྔ་ལྔ། ཆུ་སྲང་སྟོང་ ཞེས་བྱ་བ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཙམ་དང་བསྐོལ་ལ།བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱེད་དང་སྙོམས་པའི་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་དང་ཆང་དང་འབྲས་ཁུའི་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞོ་རྣམས་དང་བསྲེས་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་ཐམས་ཅད་མར་བྲེ་གང་དང་བསྐོལ་ བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་གྱི་ནད་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།གཅོང་ཆེན་སྐབས་སུ་གང་བཤད་པའི། །སྲང་དྲུག་པ་ཡི་མར་ཡང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྔར་གཅོང་ཆེན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྲང་དྲུག་པའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་བ་བླུད་ན་ ཡང་སྐྲན་ལ་ཕན་ནོ།།འོ་མའི་སྐྱིན་པར་ཆང་དྭངས་སམ། །སེའུ་འབྲུ་ཞོ་སྤྲིས་སྦྱར་བའི་མར། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མར་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྐབས་སུ་འོ་མའི་སྐྱིན་པར་ཆང་གི་དྭངས་མའམ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བའམ། ཞོའི་སྤྲིས་མ་བཅུག་ ལ་དེ་དང་བཙོས་པའི་མར་གྱིས་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་ཏོ།།རླུང་གི་སྐྲན་ལ་བད་ཀན་འཕེལ། །དྲོད་ཉམས་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །སྙིང་རྒལ་ཁོང་ལྕི་སྙོམ་གྱུར་པ། །དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་གལ་ཏེ་བད་ཀན་འཕེལ་ ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་བད་ཀན་དེ་བསལ་བར་བྱའོ།།གཟེར་དང་ལྟོ་སྦོས་བཤང་སྲི་ལ། །གནས་ཤེས་བྱས་ནས་སྣུམ་བཅས་པའི། །སྨན་མར་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་། །ཁུ་བ་རི་ལུར་བྱས་པ་ ནི།།རྒྱ་ཤུག་སེའུ་འབྲུ་ཆུ་དྲོན་དང་། །དར་བ་ཆང་དང་སྐྱུར་རྩབས་དང་། །ཆང་དང་བཅས་པ་ནང་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེས་སྐྱེད་པའི་གཟེར་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ལྟོ་སྲ་སྙིའི་གནས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྣུམ་དང་བཅས་པ་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་གྱིས་བཟླས་མ་ཐག་ པའི་ཕྱེ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་རི་ལུར་བྱས་ནས་རྒྱ་ཤུག་གི་ཁུ་བའམ།སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བའམ། ཆུ་དྲོན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ། །ཐུག་པ་སླ་བོར་བྱས་པ་ནི། །ནང་པར་ཡང་ན་ཟས་སྔོན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ ན་སྨན་མར་གྱི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ཐུག་པ་སླ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ།ཟས་མ་ཟོས་པའི་ཐོག་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕྱེ་མ་ཁ་ལུང་ཁུ་བ་དང་། །ལན་མང་སྦྲུས་པར་གྱུར་པ་ནི། །ལས་ནི་བྱེད་པར་ནུས་གྱུར་པའི། །རི་ལུས་རླུང་ དང་བད་ཀན་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་གྱི་སྨན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། འོག་ནས་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བ་དང་། ལན་མང་དུ་སྦྲུས་ཤིང་བསྒོས་པར་གྱུར་པ་རི་ལུར་བྱས་པས་སྐྲན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ ཡང་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།

葱根一百两，五种大根各五两，水一千两煮至四分之一，再加入半量的酸枣汁、酒、酸性米汁、酸奶各半量，三辛香和三果，阿魏、土茯苓、拉拉布、土茯苓、菖蒲、甘草、细辛、桂枝各半两，以及一升酥油一起熬煮，能够消除一切由风引起的瘤。
即取去皮的葱根一百两，五种大根各五两，水一千两（约六十三升）煮至四分之一，加入等量的酸枣汁、酒、发酵的酸性米汁（称为甘醋）和酸奶混合，加入三辛香等各半两的粉末，与一升酥油一起熬煮的药油，能够消除一切由风引起的瘤病。
另外，也可服用前文重病章节中所说的六两药油。即前文治疗重病时所说的六两药油，对瘤也有效。
在牛奶凝结时加入澄清酒或酸枣汁、酸奶脂肪调配的酥油，能消除由风引起的瘤。即在熬制酥油和牛奶时，在牛奶凝结时加入澄清酒或酸枣汁或酸奶上层的脂肪，用这样熬制的酥油也能消除由风引起的瘤。
风性瘤若引起痰增长、消化力减退、食欲不振、心悸、腹胀、昏沉时，应当使用催吐药。即风性瘤若引起痰增长并扩散，导致腹部消化之火减退等症状时，应当使用催吐药来清除这些痰。
对于疼痛、腹胀、大便干结，在了解病位后，将含油的药油、药粉和药汁制成丸剂，用沙棘、酸枣温水、醪糟、酒、酸汤和酒一起在早晨服用。即对于由此引起的疼痛等病症，在了解腹部软硬的位置后，将含油配制的药油与刚研的粉末和煎煮的汁液制成丸剂，用沙棘汁或酸枣汁或温水等任何一种送服。
或者将药粉等制成稀粥，在早晨或饭前服用。即将药油粉末等药物与稀粥调配，在早晨时服用，或在未进食之前服用。
将药粉与卡隆汁多次揉制成的丸剂，能够发挥作用，消除风和痰。即用药油中所说的药粉和下文将要说明的药粉与卡隆汁多次揉制调配制成丸剂，能够发挥消除瘤的作用，特别是能消除由风和痰引起的瘤。

།ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་ཨ་རུ་ར། ། ཟ་གན་དྷ་ཀྲོསེའུ་འབྲུ་དང་། །འུ་སུ་པ་ཏ་ཏི་མུ་ས། །མ་ནུ་ཟུར་པ་དཀར་པོ་དང་། །སྤ་མའི་འབྲས་བུ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐལ་སྨན་གཉིས་དང་ལན་ཚྭ་གཉིས། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཟི་ ར་དང་།།དབྱི་མོ་ད་ཏྲིག་སྟར་བུའི་ཕྱེས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི། །སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ཆུ་སོ་དང་། །མཇུག་ཏོ་མངལ་དང་ཆུ་སོར་གཟེར། །བད་ཀན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད། །གསོ་དཀའ་སྐྲན་དང་འཕྱེན་དང་ནི། །གཅིན་དང་ཕྱིས་འགགས་པ་དང་། །ལྐོག་ མ་འགགས་ཤིང་ན་བ་དང་།།སྐྱ་རྦབ་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་སྐྱིགས་བུ་དང་། །རྒྱུ་རླུགས་ལྟོ་སྦོས་མེ་དྲོད་ཉམས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མར་བྱས་པས་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ པའི་སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པ་གཟེར་བ་འཇོམས་ཤིང་གསོ་དཀའ་བའི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྐོག་མ་བད་ཀན་གྱིས་འགགས་ཤིང་སུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།། ཟ་གན་དྷ་ནི་པ་ཤུ་དན་དའོ། །ཏི་མུ་ས་ནི་ཨི་ཟ་མོ་ད་དང་ནི་བྱ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། སྦ་མའི་འབྲས་བུ་ནི་ཧ་པུ་ཤའོ། །ཐལ་སྨན་གཉིས་ནི་སྭ་རྫི་ཀ་ཀྵ་ར་དང་ཡ་བཀྵ་རའོ། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལ་ལ་ཕུད། ། ཟ་མོ་དང་པི་པི་ལིང་། །དོང་གྲ་རིམ་བཞིན་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །ཐམས་ཅད་དང་ནི་ཆ་མཉམ་པའི། ། རུ་ར་བསྲེས་ཕྱེ་མ་འདི། །མེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མ་ཆ་རེ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱེ་མ་ཨ་རུ་ར་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཅིག་།ལ་ལ་ཕུད་ཞོ་གཉིས། ཨ་ཟ་མོ་ད་ཞོ་གསུམ། པི་པི་ལིང་ཞོ་བཞི། དོང་གྲ་ཞོ་ལྔ། དེ་ཀུན་སྤྱིར་བསྡོམས་པ་དང ཨ་རུ་ར་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱེ་མ་འདི་ནི་མེ་ལྟ་བུའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མེ་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དང་ནུས་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་ཏི་མུ་ས། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ཟི་ར་གཉིས། །ཆ་མཉམ་ཤིང་ཀུན་བརྒྱད་ཆའི་ཕྱེར། །མར་བསྲེས་ཁམ་གྱི་དང་པོར་ཟོས། །མེ་དྲོད་དྲག་པོ་སྐྱེད་ བྱེད་ཅིང་།།རླུང་གི་སྐྲན་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་ཤིང་ཀུན་ཆ་བརྒྱད་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་བདུན་དང་ཤིང་ཀུན་ཆ་བརྒྱད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་སྲང་གི་ བཅུ་ཆར་སྨན་གྱི་ཆ་བགོས་ལ།ཤིང་ཀུན་དེའི་བརྒྱད་ཆར་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱེ་མ་ནི་ཤིང་ཀུན་བརྒྱད་པའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མར་དང་བསྲེས་པ་ཟས་ཀྱི་ཁམ་གྱི་དང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཟོས་ན་དེས་མེ་དྲོད་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་ཁ་རུ་ཚ། །དོང་གྲ་དང་ནི་ལ་ལ་ཕུད། །རྣམ་རྒྱལ་མ་ནུ་རུ་རྟ་དང་། །དུར་བྱེད་དན་དའི་རྩ་བར་བཅས། །ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱེ་མ་འདི། །ཆུ་དྲོན་སྦྱར་འཐུངས་ལྟོ་བའི་ནད། །སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པ། །སེང་གེས་ རི་དྭགས་ཚོགས་རྣམས་ནི།།མཐུ་རྩལ་གྱིས་ནི་ཟིལ་གནོན་ལྟར། །ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་ནི་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་དེས་ ནི་ལྟོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་སེང་གེས་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་མཐུ་རྩལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དེ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ནད་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་འཇིག་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

诃子、白芷、诃子、
阿魏、黑胡椒、小豆蔻和、
乌苏巴塔提木萨、
白色曼努祖巴和、
诃子果实、吉达嘎、
两种碱性药和两种盐、
三辛香和孜然、
茴香、胡椒、星菜粉。
由风和痰引起的、
心部、肋部、关节和、
尾部、子宫和关节疼痛、
痰和风引起的疾病、
难治的瘤和肿块以及、
小便和大便阻塞、
喉咙堵塞疼痛和、
风湿、食欲不振和、
脾病、痔疮、呃逆和、
呕吐、腹胀、消化力减退、
咳痰、呼吸不畅等都能消除。
所谓，诃子等药物研成粉末可以消除由风和痰引起的心部和肋部等疼痛，并能治疗难治的瘤等病症，以及由痰引起的喉咙堵塞等症状。
阿魏即帕舒丹达。提木萨即茴香和尼加。诃子果实即哈普夏。两种碱性药即碱和碱。岩盐和食盐。茴香、胡椒、冬瓜，依次各增一份。全部与等量的诃子混合成粉。此即如火之药。
所谓，岩盐等药物按顺序每种增加一份，与等量诃子混合成粉，即岩盐一两，食盐二两，茴香三两，胡椒四两，冬瓜五两，这些总和与等量诃子混合的粉末，称为如火之粉，其功效如同真火一般。
三辛香和提木萨、
岩盐和两种孜然、
等量，诃子八分之一粉、
混合酥油，首先食用、
能产生强大的消化力、
并能消除风性肿瘤。
所谓，三辛香等药物等量，诃子为八分之一，即三辛香等七味药各一份，诃子八分之一；或者按十分法分配药量，诃子占八分。这样的粉末称为八分诃子粉，与酥油混合，在饭前服用，能产生强大的消化力，并能消除由风引起的肿瘤。
诃子、白芷、碱、
冬瓜以及食盐、
南瓜、曼努、土茯苓和、
毒药、丹达根茎一起、
依次增量的粉末、
与温水服用能治疗腹部疾病、
肿瘤和水肿等、
如同狮子以其、
威力降伏兽群一般、
能够降伏诸病。
所谓，诃子等药物后一味比前一味逐次增量研成粉末，称为狮子般的粉末，与温水调服，能治疗腹部疾病等，就像狮子以其威力降伏并杀死兽群一样，能够摧毁消除这些疾病。

།དེ་ལ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཤིང་ ཀུན་ཞོ་གཅིག་སྦྱོར་ན།ཤུ་དག་ཞོ་གཉིས། ཁ་རུ་ཚ་ཞོ་གསུམ། དོང་གྲ་ཞོ་བཞི། ལ་ལ་ཕུད་ཞོ་ལྔ། ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞོ་དྲུག་།མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ཞོ་བདུན། རུ་རྟ་ཞོ་བརྒྱད། དུར་བྱིད་ཞོ་དགུ། །དན་ད་ཞོ་བཅུ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་པི་པི་ ལིང་།། ཟ་མོ་དང་ཨ་རུ་རའི། །ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བླུད་ན། །སྐྲན་ཅན་བད་རླུང་ལས་གྱུར་ཚོགས། །ལྕགས་མདས་ཕུག་པ་བཞིན་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་མོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན། སྐྲན་ཅན་གྱི་རླུང་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ ཚོགས་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།དཔེར་ན་ལྕགས་མདའ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ལ་བསྣུན་ན་འཆི་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་ཕྱེ་མ་འདི་ལ་ལྕགས་མདའ་ལྟ་བུའི་ཕྱེ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཀ་རཉྫ་ཡི་ལོ་མ་དང་། །ིན་དྲ་བ་རུ་ཎ་དབྱི་མོ་། །ཀྲུ་ ཏྲུག་ཏྲེས་དང་བཅའ་སྒ་དང་།།པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །མ་ལུས་རིམ་བཀོད་རྒྱམ་ཚས་བཀབ། །བསྲེགས་ལ་བཏགས་ཏེ་ཞོ་དང་ནི། །ཞོ་ག་ཆུར་སྦྱར་བླུད་པ་དག་།སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་འོར་ནད་དང་། །སྐྱ་རྦབ་གཞང་འབྲུམ་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་རཉྫའི་ལོ་མ་ནི་བུ་ཏི་ཀའི་ལོ་མའོ། །ིན་དྲ་བ་རུ་ཎ་ནི་གརྫ་རྩིར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀོད་ཅིང་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་བཞག་ལ་ཀུན་གྱི་སྟེང་དུ་རྒྱམ་ཚ་བཞག་ཅིང་དེས་སྟེང་ནས་བཀབ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྲེགས་ལ་བཏགས་ཏེ་ཞོ་དང ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པས་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ཀུན་སུམ་འགྱུར་རྒྱམ་ཚ་དང་། །དེ་ལས་ཨེ་རཎྜ་ཡི་མར། །སུམ་འགྱུར་དེ་ལས་སྒོག་སྐྱ་ཡི། །ཁུ་བ་སུམ་འགྱུར་སྦྱར་བ་དག་།བླུད་ན་སྐྲན་དང་ དམུ་རྫིང་དང་།།རྒྱུ་རླུགས་གཟེར་གྱི་ནད་འཇོམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་གྱི་སུམ་འགྱུར་བྱས་པའི་རྒྱམ་ཚ་དང་། དེ་ལས་ཨེ་རཎྜའི་མར་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་ལས་སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་སུམ་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དང་མ་ལུས་པར་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ནས་བླུད་ན་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཤིང་ཀུན་ཆ་གཅིག་།རྒྱམ་ཚ་ཆ་གསུམ། ཨེ་རཎྜའི་མར་ཆ་དགུ། སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་ཆ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁ་ལུང་ཁུ་བ་ཤིང་ཀུན་དང་། །སེའུ་འབྲུ་ རྒྱམ་ཚ་ཁ་རུ་ཚ།།ཆང་གི་དྭངས་མར་སྦྱར་བླུད་ན། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆང་གི་དྭངས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་གྱི་ནད་རྣམས་འཇོམས་སོ། །བཅའ་སྒ་ཞོ་གཉིས་བུ་རམ་ཞོ། ། བཞི་དང་ཏིལ་ནག་བཀྲུས་སྲང་གཅིག་།གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་བྱིན་ཞིང་། །འོ་མ་དྲོ་འཇམ་རྗེས་བླུད་ན། །རླུང་གི་སྙིང་ནད་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ། །མངལ་གཟེར་རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ཞོ་གཉིས། བུ་རམ་ཞོ་བཞི། ཏིལ ནག་པོ་བཀྲུས་ཏེ་སྦུན་པ་མེད་པར་བྱས་པ་སྲང་གཅིག་སྟེ།དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་བྱིན་ལ་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་དེའི་རྗེས་ལ་བླུད་ན་རླུང་གི་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རླུང་གྱུར་སྐྲན་ལ་ཨེ་རཎྜའི། །མར་ནི་ཆང་དྭངས་སྦྱར་བ་བླུད། ། བད་རླུང་འདྲེས་ལའང་དེ་ཉིད་བླུད། །མཁྲིས་པ་འདྲེས་པའང་འོ་མར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཆང་དྭངས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།

关于按比例配制的意义是这样的：如果配制一钱香附子，则须配制二钱白芷，三钱硼砂，四钱独活，五钱萝卜子，六钱胜利余甘子，七钱称为马努的莲花根，八钱茯苓，九钱土茯苓，十钱丹参。
将舌香盐、胡椒、酸枣、余甘子的粉末与温水调和服用，能如铁箭穿透般消除由肿瘤、痰和风引起的疾病。
即舌香盐等药物的粉末与温水调和服用，能消除肿瘤患者的风、痰等病症。比如用铁箭这种武器射中某些生物会致其死亡一样。因此这种粉末称为如铁箭般的粉末。
卡兰加树叶和印度巴鲁纳、土茯苓、土三棱、荜茇、藏菖蒲、胡椒、诃子，按顺序排列后以岩盐覆盖，烧制后研磨，与酸奶和乳清水调和服用，能消除肿瘤、淋巴肿大、水肿、白癜风和痔疮等疾病。
卡兰加树叶即布帝卡树叶。印度巴鲁纳即伽扎汁。其他的都容易理解，按顺序排列如前所述，在所有药物上面放岩盐并覆盖，在其下燃烧后研磨，与酸奶和乳清水调和服用，能消除肿瘤等疾病。
香附子三倍的岩盐，蓖麻油是其三倍，韭菜汁又是其三倍，调和服用能消除肿瘤、淋巴肿大、肠痉挛和疼痛的疾病。
即香附子的三倍岩盐，以及比岩盐三倍的蓖麻油，再加上比蓖麻油三倍的韭菜汁，将这些全部调和服用能消除肿瘤等疾病。
这是说：香附子一份，岩盐三份，蓖麻油九份，韭菜汁二十七份调和使用。
将诃子汁、香附子、芥子、岩盐、硼砂与酒曲调和服用，能消除由风引起的肿瘤病。
即诃子汁等与酒曲调和服用，也能消除由风引起的肿瘤病。
藏菖蒲二钱、糖四钱和一两已洗净的黑芝麻，研成细粉后服用，随后饮用温和的牛奶，能消除风引起的心病、肿瘤、痔疮、子宫疼痛和便秘。
即藏菖蒲二钱，糖四钱，黑芝麻洗净去壳一两，将这些全部研成细粉服用，之后饮用稍微温热的煮牛奶，能消除风引起的心病等。
对于风引起的肿瘤，服用蓖麻油与酒曲调和；对于痰风混合也服用同样的药；对于胆汁混合的则加入牛奶。
即对于风引起的肿瘤和痰混合的情况，应与酒曲调和服用。

།མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཨེ་རཎྜའི ཏིལ་མར་དེ་ཉིད་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བླུད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་འཕེལ་གྱུར་ཏེ། །ཚ་གྱུར་རླུང་གི་སྐྲན་ཅན་ལ། །མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འབྱིན་བྱེད་པའི། །སྣུམ་བཅས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་སྐྲན་གྱི་ནད་པ་ལ་གལ་ཏེ་མཁྲིས་ པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏེ།ཚ་བའི་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་རླུང་གི་སྐྲན་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབྱིན་ཅིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་དང་བཅས་པ་བྱིན་ལ་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་ཚ་བ་མ་བྲི་ན། །དེ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་དེ་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཁྲིས་པའི་ཚ་བ་དེ་ནི་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་གཏར་ག་གདབ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སྒོག་སྐྱ་སྐམ་པོ་བཤུས་པ་ནི། །སྲང་བཞི་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི། །བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནི་ནང་དུ་བསྐོལ། །འོ་མ་མ་ལུས་པར་བླུད་ན། །རླུང་གྱུར་སྐྲན་ དང་རྟུག་འགགས་དང་།།རླུང་ནད་གཟུགས་འཁུམས་མི་བཟད་རིམས། །སྙིང་ནད་ཁོང་འབྲས་ཟད་བྱེད་རྣམས། །འོ་མ་དེ་ཡིས་རབ་ཏུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་ཤུན་པ་ལེགས་པར་བཤུས་ཤིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་སྲང་བཞི་ཆུ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་ བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ།དེ་ལས་འོ་མ་མ་ལུས་པར་བླུད་པར་གྱུར་ན། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིལ་མར་ཆང་དྭངས་བ་གཅིན་དང་། །རང་སྐྱུར་ཡ་བཀྵ་རར་བཅས། །བླུད་ན་སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །ལྟོ་སྦོས་ ཅིག་ཆར་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་ཆང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཙི་ཏྲ་པི་པི་ལིང་མཱུ་ལ། །བཅའ་སྒ་ཤིང་ཀུན་ཨེ་རཎྜ། །རྒྱམ་ཚ་ཁ་རུ་ཚར་བཅས་ པ།།བསྐོལ་བ་བླུད་ན་གཟེར་བ་དང་། །ལྟོ་སྦོས་རྟུག་འགགས་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མ་ནུ་ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ། །ནས་དང་བྱི་ཚེར་བ་ཤ་ཀ་།ཆུ་ དང་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ནི།།ལྟོ་ནད་སྦོས་དང་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ནུ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ལྟོ་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མ་ནུ་ཨེ་རཎྜ་འཇག་མའི། །རྩ་བ་ཐང་ཤིང་ བཅའ་སྒ་རྣམས།།ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད། །ཁོང་པ་ཕྲག་པ་རྒྱབ་གཟེར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཁོང་པའི་ན་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཏོ། །བྲག་ཞུན་དང་ནི་པ་ཡ་སྱ། །རྩ་བ་ ཆེན་པོ་ལྔ་བསྐོལ་བ།།རླུང་གྱུར་སྐྲན་ནད་ཅན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པས་བྲག་ཞུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཐུངས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྟུག་སྐམ་ནད་ལ་ནས་ཀྱི་ནི། །ཆག་ཚེ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན། །པི་པི་ལིང་ངམ་ལ་ཕུག་གི་། ཁུ་བ་དང་ནི་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟུག་སྐམ་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དག་ལ་ནས་པ་ཏྲལ་ཏེ་ཆག་ཚེ་ཅན་དུ་བྱས་པ་སྣུམ་གྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་བཏབ་པའམ། ལ་ཕུག་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ནས་ཀྱི་ཟན་དྲོན་འོ་མར་བཅས། །རླུང་གི་རྟུག་འགགས ནད་ལ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྟུག་འགགས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ནས་ཀྱི་ཟན་དྲོན་འོ་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཆན། །སྣུམ་མང་ལན་ཚྭར་ལྡན་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྟུག་འགགས་ཀྱི་ནད་དེ་ལ་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཆན་ལ་ སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་མང་པོ་བཏབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于胆和风混合的情况，应服用蓖麻籽油和牛奶。如果胆增盛，对于有风瘤且发热者，应给予适合的油性泻药。
即对于风瘤病人，如果胆增盛而生热病，应给予适合的油性泻药使其排泄。
如果这样还是热不减，就应当对其放血。
即如此服用泻药后，如果胆热仍未平息，就应当放血。
干大蒜去皮四两，在八倍的水和牛奶中煮，服用全部牛奶，能够降伏风性瘤、大便闭结、风病、身体萎缩、难忍的发热、心病、腹内瘤等疾病。
即将大蒜皮完全剥去并晒干四两，在八倍的水和牛奶中煮，服用其中全部牛奶，能够降伏风性瘤等疾病。
芝麻油、澄清酒、尿液、自然发酵物和岩盐一起服用，能够同时降伏瘤、水肿和腹胀。
即将榨芝麻油和酒等全部混合服用，也能降伏瘤等疾病。
枳椇、胡椒根、荜茇、阿魏、蓖麻、岩盐和糖一起煮服，是消除疼痛、腹胀、便秘的最佳方法。
即煮服枳椇等也是降伏疼痛等的最佳方法。
曼陀罗、蓖麻根、大麦、刺蒺藜、婆沙迦用水煮服，能降伏腹病、胀满和疼痛。
即煮服曼陀罗等的汤剂也能降伏腹病等。
曼陀罗、蓖麻、芦苇根、甘草、荜茇等用水煮汁服用，能降伏腹部、肩部、背部疼痛。
或者说，服用曼陀罗即莲花根等煮成的汤剂也能消除腹痛等。
岩沥青和帕雅斯亚以及五大根煮服，给予风性瘤病人。
即风性瘤的病人服用岩沥青等药也有效。
对于大便干燥病，应给予大麦碎与油，与胡椒或萝卜汁调和给予。
即对于大便干燥病，应将大麦打碎成糊状，在油汁中加入胡椒或与萝卜汁调和后给予。
温热的大麦饭配合牛奶，给予风性便秘病。
即对于风引起的便秘病，应给予温热的大麦饭配合牛奶。
或者绿豆粥，加入较多油和盐给予。
或者对于该便秘病，给予加入较多油和盐的绿豆粥。

།དུར་བྱིད་དན་ཏི་ནི་ལི་ནི། ། རུ་ར་དང་ཀམ་པི་ལྱ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཁ་རུ་ཚ། །དོང་གྲ་མར་དང་བཅས་པ་ནི། །དྲི་མར་བཅས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ནད་ཅན་གྱི་དྲི་མ་མ་ཐོན་པ་ལ་དུར་ བྱིད་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ནི་ལི་ནི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ར་སྣ་བ་ལ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་བྱི་དང་ག་།སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །མར་བྲེ་གང་དང་ཞོ་བྲེ་གང་། །སུ་དྷ་ཀྵི་ར་སྲང་གཅིག་བསྐོལ། །དེ་ ལས་མར་བྲེ་རེ་རེ་ནི།།ནས་ཐུག་ཐུག་སླ་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཞུ་ཞིང་ལེགས་པར་འཁྲུས་ནས་ནི། །ཤ་ཁུ་བཟའ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ནི་ལི་ནི་ལིའི་སྨན་མར་འདིས། །སྐྲན་མཛེ་དམུ་རྫིང་ངོ་ཁབས་དང་། །འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ་རིམས་ནད་དང་། །ཤ་བཀྲ་མཛེར་པ་སྨྱོ་བྱེད་ འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ལི་ནི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ་སྨན་མར་དེ། ནས་ཐུག་སླ་བ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་དེ་ཞུ་ནས་ནད་པ་ལེགས་པར་འཁྲུས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤ་ཁུ་དང་། འབྲས་ཆན་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ནི་ལི་ནིའི་ སྨན་མར་འདི་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ན་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཁྱིམ་བྱ་རྨ་བྱ་གོང་མ་སྲེག་།ཁྲུང་ཁྲུང་བྱིའུ་ཤ་ཁུ་བ་དང་། །སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ཆང་དྭངས་མར། །རླུང་གི་སྐྲན་ནི་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཤ་ཁུ་ནི་ཁྱིམ་ བྱའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའོ།།འབྲས་ཆན་ནི་བཟའ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །ཆང་ནི་བཏུང་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །མར་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་གཉི་གར་སྦྱར་ཏེ། འདི་དག་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉུང་ཞིང་སྣུམ་ལ་སླ་ཞིང་དྲོ། །ཁ་ཟས་རླུང་ སྐྲན་ཅན་གྱིས་བཟའ།།བཏུང་བར་ཆང་གི་དྭངས་མའམ། །འུ་སུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཚན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་སྐྲན་ཅན་གྱི་མིས་ནི་ཁ་ཟས་ཉུང་ཞིང་ཚོད་རན་པར་བཟའ་བ་དང་། སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བཟའ་བར་བྱ་ལ། བཏུང་བ་ནི་གོ་བར་ ཟད་དོ།།མཁྲིས་གྱུར་སྐྲན་ནི་སྣུམ་དྲོ་ལས། །བྱུང་བ་དེ་ལ་རྒུན་འབྲུ་དང་། ། རུ་ར་བསྐོལ་བུ་རམ་བཅས། །ཀ་མ་པི་ལྱ་དང་སྦྲང་རྩི་བཅས། །ཆོ་གའམ་ཁྲག་མཁྲིས་གསོར་བཤད་པའི། །བཀྲུ་སྨན་བླུད་དེ་འཁྲུས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་པའི་སྐྲན་སྣུམ་པ་དང་དྲོ་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ལ་ནི།རྒུན་འབྲུ་དང་། ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བུ་རམ་བཏབ་པ་བླུད་ལ་དེ་འཁྲུར་གཞུག་པའམ། ཡང་ན་ཀ་མ་པི་ལྱ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དེ་འཁྲུར་གཞུག་པའམ། ཡང་ན་ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལས་ བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་སྟེ་གསོར་གཞུག་པའམ།ཡང་ན་ཁྲག་མཁྲིས་གསོ་བར་བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་དེ་འཁྲུར་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །རྩུབ་དྲོ་ལས་བྱུང་སྐྲན་ལ་ནི། །ཏིག་ཏ་འམ་བ་ཤ་ཀ་བསྐོལ་བའི། །མར་ནི་ བླུད་པར་བྱ་བའམ།།རྩཝ་ཡི་རྩ་བ་ལྔ་པའམ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བཤད་པ་དང་། །མར་བསྐོལ་བླུད་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲན་ལ་ནི་ཏིག་ཏ་དང་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པའམ། བ་ཤ་ཀ་དང་མར་བསྐོལ་བ་ཁྲག་མཁྲིས་ གསོ་བའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པའམ། ཡང་ན་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སྔར་བཤད་པ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

杜尔比德、丹提、尼利尼、如拉和坎皮利亚、炒麦、灰、辛辣、洞格拉和酥油，对于有污垢者应施用泻药。即对于有瘤病且污垢未出者，应施用杜尔比德等泻药。
尼利尼和三果、拉纳、巴拉、普切谢尔、坎达卡日、比当嘎各一两，在四升水中煮，剩余八分之一的汤汁，加入一升酥油和一升酸奶，苏达克西拉一两煮。每次服用一升酥油，与稀粥混合服用。消化并充分排泄后，应给予肉汤食用。此尼利尼药油可以消除瘤病、麻风、淋巴肿、皮肤病、肿瘤、白癜风、热病、白斑、疖子和精神错乱。
即如前所述，将尼利尼等药材各一两煮制，将该药油与稀粥混合服用，待消化并充分排泄后，给予肉汤和米饭。如此配制的尼利尼药油可以消除瘤病等疾病。
家鸡、孔雀、鸽子、鹤、小鸟的肉汤，以及稻米饭、清酒、酥油可以消除风性瘤。即肉汤是由家鸡等肉制成。米饭是为了食用。酒是为了饮用。酥油则是食用和饮用都可以，这些可以消除由风引起的瘤病。
风瘤患者应食用少量、油腻、易消化、温热的食物。饮用清酒或煮沸的热水。即风瘤患者应少量适度进食，食用油腻等性质的食物，饮品已经说明。
对于由胆引起的瘤病是由油腻和温热引起的，应服用葡萄和诃子煮水加糖，或坎皮利亚加蜂蜜，或按照仪轨或治疗血胆所述的泻药，服用后排泄有益。即对于由胆引起的瘤病，是由油腻和温热引起并产生的，应服用葡萄和诃子煮水加入糖，使其排泄，或者服用坎皮利亚和蜂蜜混合使其排泄，或者按照仪轨圆满中所说的泻药进行治疗，或者按照治疗血胆所述的泻药服用后排泄有益。
对于由粗糙温热引起的瘤病，应服用苦胆或巴夏卡煮制的酥油，或五根药或如治疗生命中所述的药物与酥油煮制服用最为有效。即对于由粗糙和温热原因引起的瘤病，应服用苦胆和酥油煮制，或巴夏卡和酥油煮制如治疗血胆章节中所述服用，或者与所谓的五根药煮制的酥油服用，或者与前述治疗生命的药类和酥油煮制服用可以治愈疾病。

།ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནམ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་འོ་མ་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པའམ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེར་ཡང་བཤོལ་དུ་མེད་གྱུར་པར། །སྨན་པས་བཀྲུ་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི། །མར་རམ་འོ་མ་དག་གི་ནི། །བཀྲུ་སྨན་ ཉེ་བར་གཏང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པ་དང་དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དེ་ལ་བཤོལ་དུ་མེད་ཅིང་གདོན་མི་ཟ་བར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་དགོས་པའི་ནད་དུ་གྱུར་ན། སྨན་པས་བཀྲུ་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་རམ། བཀྲུ་སྨན་དང་འོ་མ་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་བཏང་ལ་ལེགས་ པར་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ།།སྐྱུ་རུ་ར་དང་བུར་ཤིང་གི་། ཁུ་བར་མར་ནི་བྲེ་གང་དང་། ། རུ་ར་ནི་བཞི་ཆ་བཅུག་།བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་མཁྲིས་སྐྲན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་དེའི་ནང་དུ་ ཨ་རུ་ར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་གསོར། །བཤད་པའི་སེང་ཕྲོམ་སྨན་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ པའི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་སྨན་མར་བླུད་ཅིང་འཁྲུར་བཅུག་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་པ་ཡ་སྱ། །ཤུག་པ་ཙན་དན་སྦྲང་རྩི་རྣམས། །འབྲས་བཀྲུས་ཆུ་དང་བླུད་ན་ནི། །མཁྲིས་པའི་སྐྲན་ནི་སེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཀྱི་ལྕེ་བ་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། །ཆུ་བྲེ་དོ་ནི་བསྐོལ་ནས་སུ། །བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་བཙགས་པ་ནི། །དྲོ་འཇམ་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བླུད། །ཡང་ན་དེ་སྟེང་འོ་ཚན་ནི། །མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་ནད་ནི་བསལ་བས་ན། ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་སྐྲན་ཞི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱི་ལྕེ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བས་བླུད་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་དྲོན་མོ་ཉིད་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་ནད་བསལ་ཅིང་བྱང་བར་གྱུར་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི སྐྲན་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།ཚ་ལ་མར་གྲང་བསྐུ་བའམ། །བསིལ་བའི་སྨན་ནི་མར་བཅས་བསྐུ། །ཆུ་སྐྱེས་ལོ་མས་རེག་བྱ་ཞིང་། །སྣོད་ཆུས་གང་ལ་རེག་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་སྐྲན་དེ་ལ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་མར་སར་གྲང་མོས་བསྐུ་བའམ། ཡང་ན་ཙན་དན་དཀར་པོ་དང་། པུ་ཤེལ་ཙི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་མར་དུ་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་ཕན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པདྨའམ། ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལོ་མས་རེག་ཅིང་གླན་པར་བྱ་བ་དང་། གསེར་སྐྱོགས་དང་ཁམ་སྐྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སྣོད ཆུས་གང་ཞིང་གཡོ་བ་ལ་རེག་ཏུ་བཅུག་པ་ཕན་ནོ།།གཟེར་དང་མེ་དྲོད་བྲི་གྱུར་ཞིང་། །ཚ་བའི་དང་པོའི་ཚུལ་ཅན་གྱི། །མཁྲིས་པའི་སྐྲན་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །ཁྲག་ནི་ལན་མང་དབྱུང་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་པོ་མ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན་ ཚ་བར་གྱུར་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་གཟེར་བ་དང་།མེ་དྲོད་ཅུང་ཟད་བྲི་ཞིང་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཁྲག་ལན་མང་དུ་དབྱུང་ཞིང་དབྲི་བ་ཕན་ནོ།

关于'尼拘陀等类别或医疗类别的牛奶有益'这句话，意思是用尼拘陀树等类别或医疗类别的药材与牛奶煮沸后服用有益处。
关于'在那里也无法推迟时，医生应当用泻药煮制的酥油或牛奶来施用泻药'这句话，对于由粗糙和热性引起的肿瘤，在不能推迟且必须使用泻药的病症时，医生应当使用与泻药调配的药用酥油，或者与泻药调配的牛奶来进行良好的泻下。
关于'诃子和甘蔗汁中放入一升酥油，加入四分之一诃子，煮制的酥油可消除胆肿瘤'这句话，在诃子和甘蔗汁中加入四倍量的酥油一升，再加入相当于酥油四分之一量的诃子，煮制后服用这种酥油可以消除由胆引起的肿瘤。
关于'或者服用治疗胆内疮时所说的白芷药油'这句话，服用在治疗胆内疮章节中所述的白芷药油并进行泻下也有益处。
关于'葡萄、甘草、婆罗梵木、柏木、檀香、蜂蜜等与淘米水服用可以消除胆肿瘤'这句话，服用葡萄等药材配合淘米水也有益处。
关于'狗舌草二两与两升水煮至剩八分之一，过滤后与等量温和牛奶服用，或者在其上加热牛奶，根据体内火力服用，由此清除病症，可平息胆性肿瘤'这句话，按照所说的狗舌草配方服用，之后再饮用煮沸的温热牛奶，要根据体内火力的强度来服用，通过这样的配方清除并消化病症后，胆性肿瘤也会平息。
关于'热时涂抹冷酥油，或涂抹带酥油的清凉药物，用水生植物叶片触摸，接触盛满水的容器有益'这句话，对于伴有发热的胆性肿瘤，应涂抹新鲜冷酥油，或者用白檀香、水晶等药物配合酥油涂抹有益处，同样用莲花或乌巴拉等水生植物的叶片接触并湿敷，以及接触装满水的金碗或瓷碗等容器也有益处。
关于'疼痛和消化力减弱，具有初期发热特征的胆肿瘤，尤其适合多次放血'这句话，对于由胆引起的未成熟初期肿瘤，当出现发热以及疼痛，消化力稍微减弱变小时，多次放血减少血量有益处。

།རྩ་བ་ཆད་སྐྲན་མི་ཚ་ཞིང་། །ཉེ་བར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ཁྲག་ནི་སྐྱུར་བར་མི་འགྱུར་ལ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱང་ མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ཆད་པར་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། ཚ་བ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཁྲག་ ཀྱང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྣགས་ཤིང་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཁྲག་མེད་པས་ན།དེ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྙིད་ཅིང་ནད་ནི་བསལ་བ་ལ། །སྐམ་སར་སྐྱེས་པའི་ཤ་ཁུས་བརྟ། །བརྟས་ནས་ཉེས་པ་ལྷག་ལུས་པ། །སླར་ཡང་ མར་ནི་བསྟེན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དེ་རྙིད་ཅིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁྲག་ནད་བསལ་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་པར་བྱས་ནས། དེ་ལ་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་བླུད་པས་ལུས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཉམས་བརྟས་ཀྱང་ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ན་མར་སར་ བསྟེན་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་གྱུར་པས། །སྐྲན་ནི་སྨིན་པར་ཕྱོགས་པ་ལ། །གསོ་བའི་བྱ་བ་མ་རྙེད་ཅིང་། །མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་ལྟར་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་རྒྱས་ཤིང་ འཕེལ་བར་གྱུར་པས་དེ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པས་གསོ་བའི་ཐབས་གཞན་མ་རྙེད་ན་ཟས་དང་།སྐོམ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་བ་དང་རའི་འོ་མ། །པ་ཏོལ་ སྐོམ་སའི་ཤ་མར་དང་།།པ་རུ་ཤ་ཀ་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒུན་འབྲུ་འབྲ་གོ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །ཁ་རར་སྦྱར་བའི་ཁ་ཟས་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུ་ནི་སྐྲན་ཅན་གྱིས་བཟའ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །བ་དང་རའི་འོ་མ་དང་པ་ཏོ་ལ་ནི་ཚོད་མ་དང་སྤགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། །སྐམ་སའི་ སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་མར་ནི་གཡོས་སུ་བྱ་བ་དང་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ།།བ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་བཟའ་བ་དག་ཏུ་བྱའོ། །བཏུང་བར་བ་ལ་བྲི་ཧ་ཏི། །ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་ བ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་པོར་ནི། །སློན་བྱ་མི་བཟོད་དེ་སྨྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །གལ་ཏེ་བྱར་ མི་བཟོད་པའམ།སློན་བྱར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་ཉམས་དམན་པར་བྱའོ། །ཁ་དྲོ་ཚ་བའི་ཐུག་སོགས་ཀྱི། །རིམ་པས་དེ་འོག་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་དང་ཐལ་སྨན། །ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་ཉིས་འགྱུར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་དང་སྨྱུང་ བ་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་དང་ཟས་དེ་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནད་པའི་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཤིང་ཀུན་དང་། ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་ཐལ་སྨན་དང་།ཤིང་ཀུན་དང་། སྟར་བུ་སྨན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

对于根部断裂的肿瘤不发热，并且会逐渐消失，血液不会变酸，也没有由血液引起的疾病。这是说，因为根部细小断裂的肿瘤，不会有很大的热性，同样地它会逐渐消失减少，同样地其中所含的血液也不会因酸性等形态而化脓产生危害，因为没有血液，所以也不会有由此引起的疾病。
对于消瘦且病已除去的情况，应以干燥地区所产的肉汤来增强体力。增强体力后，对于剩余的病邪，应再次服用酥油。这是说，对于由胆汁引起的肿瘤消瘦萎缩，血病已除去后，应给予干燥地区的肉汤使身体强壮，这样增强体力后，如果还有病的残余，就应继续服用和给予酥油。
当血液和胆汁增长，肿瘤趋向成熟时，如果找不到治疗方法，应如胆汁内疮那样治疗。这是说，由胆汁引起的肿瘤，血液和胆汁大量增长扩张，趋向成熟化脓时，如果找不到其他治疗方法，则饮食、饮品、行为举止和药物等一切治疗方法都应如同治疗胆汁内疮那样进行。
应食用白米、牛羊奶、蛇瓜、干地肉、酥油、诃子、醋栗、葡萄、无花果、枣子，以及与糖调配的食物。这是说，白米是为肿瘤患者食用，牛羊奶和蛇瓜是用于蔬菜和调味，干燥地区动物的肉和酥油是用于烹饪和蔬菜等，诃子等果实是用于烹饪和食用。
饮品应饮用含有巴拉等煎煮的汤剂。这是说，作为饮品，应饮用巴拉和布利哈提等五种小根煎煮的水。
由痰引起的肿瘤，首先应催吐，如不能耐受则应禁食。这是说，对于由痰引起的肿瘤，首先就应服用催吐药使其呕吐。如果不能耐受或不适合催吐，就应禁食使身体虚弱。
之后应以温热汤等逐步生起体内火力。辛香料等和灰药，辛香料和草果应加倍使用。这是说，这样催吐和禁食之后，应以寒热药物和食物配制的汤等逐步生起病人体内的火力。同样地，应以辛香料等粉末、辛香料和草果等前面所说的粉末，以及灰药、辛香料和草果药物比其他药物加倍使用来生起火力。

།གལ་ཏེ་འབུར་རམ་གཏིང་རིང་གྱུར། །ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་སྲ་ལ་བརྟན། །ལྟོ་སྦོས་ལ་སོགས་ལྡན་པའི་སྐྲན། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་སྙི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སྟེང་དུ་འབུར་བར་གྱུར་ཏམ། མི་མངོན་ཞིང་ཟབས་ཀྱི་གཏིང་རིང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང་། སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང་། བརྟན་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། ལྟོ་སྦོས་པའི་བླ་བརྣན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དང་པོར་དུགས བྱས་ལ་སྙི་ཞིང་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་ཅན་ལ། །མར་ཚ་ཐལ་སྨན་བཅས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཡོད་པའི་མི་ལ་ནི་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ནག་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཚ་བ་གསུམ། ། རྒྱམ་ཚ་ཤིང་ཀུན་ཁ་རུ་ཚ། །སེའུ་འབྲུ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་མར། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་མྱུར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་ནི། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲན་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། ། བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་སྲང་གཉིས་དང་། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་སྲང་རེ། །ཆུ་བྲེ་བཞི་ཡི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེ་དང་ནི། །མཉམ་པའི་འོ་མ་མཉམ་པའི་མར། །བྱི་དང་ག་དང་ཤིང་ཀུན་དང་། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ལྕེ་མྱང་ཚ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་རྩབས་རུ་ཚ། ཟུར་པར་སྣ་ཤིང་མངར་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་དོང་གྲ་རྣམས། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཅས་པར་བསྐོལ། །གོ་བྱེ་ཡི་ནི་སྨན་མར་འདིས། །བད་ཀན་སྐྲན་ནི་སེལ་བའི་མཆོག་།མཆིན་པ་མཆེར་པའི་ནད་དང་ནི། །སྐྱ་རྦབ་དང་ནི་ཕོ་བའི་ནད། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སྲང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་བྲེ་གང་དང་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འདི་ནི་གོ་བྱེའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མཆིན་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སྐྲན་ཅན་དེ་ཡི་ལུས། །མ་ལུས་པར་ནི་དུགས་བྱས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སྐྲན་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེ་ལ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་དུགས་བྱའོ། །སྐྲན་ཀུན་ལ་ནི་ཐོག་ མ་ཉིད།།སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་བྱས་གྱུར་ན། །གསོ་བ་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེས། །འགྲུབ་ཀྱི་རྩུབ་ཆོས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ནད་བརྒྱད་ཆར་ཀུན་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་བྱས་ནས་གསོ་བའི་ཆོ་ག་གང་དང་གང་བྱས་པ་དེས་འགྲུབ་ ཅིང་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི།སྐྲན་གྱི་ནད་དེ་ལ་རྩུབ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱས་པས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་གྱི་དུགས་ཀྱིས་བརླན་ལུས་ཀྱི། །སྐྲན་ནི་སྙི་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བུམ་པ་ནི། །བཞག་པས་བཀང་ལ་དེ་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་གྱི་ནད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ཤིང་དུགས་ཇི་སྐད་བསྟན་པས་ལུས་དྲོས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པས་སྐྲན་དེ་སྙི་ཞིང་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། སྔར་མདོའི་གནས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བུམ་པ་བཞག་ཅིང་གླན་ལ་དེས་བསྡུས་ཤིང་བཀང་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བུམ་པ་དེ་བསལ་ཅིང་གདོན་པར བྱའོ།།དེ་ནས་རས་ནང་ཆུད་བྱས་ཏེ། །ཚད་ཤེས་པ་ཡིས་སྐྲན་དབྲལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྲན་འབུར་བ་དེ་རས་ཀྱིས་དཀྲི་ཞིང་བསྡམས་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ་སྐྲན་གྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཤེས་པའི་སྨན་པས་སྐྲན་དེ་དབྲལ་ཞིང་གཤགས་པར་བྱའོ།

如果肿块凸起或深陷，触感微弱且坚硬稳固，伴有腹胀等症状的肿瘤，应先用热敷使其变软。对于这种情况，痰病引起的肿瘤表面凸起或不明显且深陷，触感微弱呈麻木状态，坚硬无柔韧性，稳固不动摇，伴有腹胀等并发症时，首先要进行热敷使其变软并稍微降低。
对于痰病引起的肿瘤患者，应服用含盐和灰药的酥油。即对于痰病引起的肿瘤患者，应服用配制有黑灰药的药用酥油。
炒青稞灰、三种辛热药、岩盐、阿魏、芒硝、萨乌子根等十味药煎煮的酥油，能迅速消除痰病引起的肿瘤。即用炒青稞灰等药物煎煮的酥油，能迅速消除痰病引起的肿瘤。
取二两贝子果实，五味小根各一两，放入四升水中煎煮，剩余四分之一。将此药汁与等量牛奶、等量酥油，加入吡哆、阿魏、炒青稞灰、岩盐、刺天茄、芒硝、诃子、甘草、胡椒、冬虫夏草各二钱，一同煎煮。这种名为'戈杰'的药油是消除痰病肿瘤的最佳药物，还能治疗肝脾疾病、黄水病、胃病、咳痰和呼吸不畅。即用二两贝子果实等煎煮的药汁，与一升酥油、一升牛奶和吡哆等药物调制煎煮的药油，称为'戈杰药油'，是消除痰病肿瘤的最佳药物，同时也能治疗肝病等疾病。
然后对肿瘤患者全身进行热敷。即之后按照前述方法对肿瘤患者进行热敷。
对所有肿瘤，如果最初采用油疗和热敷，任何治疗方法都会有效，而采用干燥疗法则无效。即对所有八种肿瘤，如果最初采用油疗和热敷的方法进行治疗，之后采用任何治疗方法都会有效果，而对这种肿瘤采用干燥疗法则不会有效果。
当用油性热敷使身体湿润，肿瘤变软后，应按照所说的放置罐子，吸满后取下。即对肿瘤患者进行油疗并按照所说的方法热敷，使身体温暖湿润，肿瘤变软松弛后，按照前面医典中所说的放置罐子，使其吸满后取下。
然后将其置于布中，由了解尺寸的医生切开肿瘤。即之后将凸起的肿瘤用布包裹固定，由了解肿瘤大小的医生进行切开手术。

།ཤིང་བཅད་ར་རྨིག་ མེ་ལོང་རྣམས།།ཇི་རྙེད་པ་ཡིས་ལེགས་པར་བཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཤིང་གི་ལྷམ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་གི་སྤྱད་པགས་པ་འབྱར་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རའི་རྨིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་བྱད་དམ་མེ་ལོང་གང་ཡང་རུང་བ་ཇི་རྙེད་པས་རས་ཀྱི་ནང་དུ་ལེགས་པར་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ། ། དེས་སྐྲན་གཅིག་པུ་དབྱི་བྱ་ཞིང་། །སྙིང་དང་རྒྱུ་མར་རེག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་སྤྱད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེས་སྐྲན་གཅིག་པུ་ཕྱི་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའི། ནང་གི་སྙིང་དང་རྒྱུ་མ་ལ་ནི་རེག་པར་མི་བྱའོ། །ཏིལ་དང་ཟར་མའི་ས་བོན་དང་། །ཡུངས་ཀར་ཨེ་རཎྜ་ཡིས་བྱུག་།བད་ཀན་སྐྲན་ནི ལྕགས་ཀྱི་སྣོད།།དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་དུགས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དབྲལ་ལ་དེ་ལ་བྱུགས་ལ། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཡུད་ཙམ་དྲོ་བར་བྱས་པས་དུགས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ལས་བསྐྱོད་ནས་ནི། །བད་ཀན་སྐྲན་ལ་སྣུམ་བཅས་པའི། །བཀྲུ་ སྨན་དང་ནི་འཇམ་རྩི་དག་།རྩ་བ་བཅུ་པ་ལྡན་པར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བར་བྱས་ལ་སྙི་བར་གྱུར་ནས་སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇམ་རྩིས་ཀྱང་དེ་སྦྱང་བར བྱའོ།།པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒུན་འབྲུ་ཤ་མ་དུར་བྱིད་སོགས། །སྲང་རེ་དང་ནི་བསྐོལ་བ་ལ། །ེ་རཎྜ་ཡི་ཞུན་མར་ནི། །བྲེ་རེ་འོ་མ་དྲུག་འགྱུར་དང་། །ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བར་གྱུར་པ་འདི། །འདྲེས་པའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སྐྲན་ཅན་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།རྒྱུ་རླུགས་ཁོང་འབྲས་ གཟེར་དང་ནི།།རླུང་གི་ནད་ལ་བདུད་རྩི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་དང་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུར་བྱིད་དང་དན་ད་དང་བན་ད་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་བྲེ་གང་ཞུན་མར་བྲེ་གང་འོ་མ་བྲེ་དྲུག་འགྱུར་དང་བསྲེས་ཏེ་བསྐོལ་བར་གྱུར་པ་འདི་ནི་འདྲེས་ པའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་སྐྲན་ཅན་དག་མཆོག་ཏུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་རླུགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་བདུད་རྩི་ལྟར་ཕན་པ་ཡིན་པས་བདུད་རྩི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ནི་ལི་ནི་སྨན་མར། །སྲང་གཉིས་ཚད་དུ་བླུད་པའམ། །དེ་བཞིན་སྐྱིད་དེ་བའི་སྨན་མར། དམུ་རྫིང་སྐབས་བཤད་མར་ཡང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནི་ལི་ནིའི་སྨན་མར་སྔར་བཤད་པ་ལས་སྲང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་བླུད་དེ་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱིད་དེ་བའི་སྨན་མར་རྒྱུ་རླུགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་སྲང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བླུད་ཅིང་ཡང་ན་དམུ་རྫིང་གི་སྐབས་སུ བཤད་པའི་སྨན་མར་སྲང་གཉིས་བླུད་ལ་འཁྲུར་བཅུག་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

对于'砍伐木材、马蹄、镜子等，应当用所获之物妥善捆绑'这句话，其后应当用木匠等人的木工具粘贴皮革，或者用所谓的马蹄工具或镜子等任何所获之物，在布料内妥善紧密地捆绑。
对于'仅应清除瘤块，不可触及心脏和肠'这句话，用任何木工具等物只应清除并净化瘤块，而不应触碰内部的心脏和肠。
对于'用芝麻和豌豆种子，以及芥子、蓖麻涂抹。痰瘤应用铁器，微温程度进行熨烤'这句话，其后应将芝麻等药膏涂抹在由痰引起的瘤块上，并用稍微加热的铁器进行熨烤。
对于'如此从原位移动后，对痰瘤应当配制含油的泻药和软膏，应当配合十种根'这句话，应当按此顺序使由痰引起的瘤块移位并搅动，变软后用含油的泻药清洗，并用十根药等软膏清洗。
对于'胡椒和诃子，葡萄、沙麻、土茯苓等，各一两煎煮，蓖麻油脂一升，牛奶六倍量，一同煎煮，此称为混合药油，是瘤患者最佳泻药。对于肠痈、腹内肿块、疼痛以及风病，是甘露'这句话，是说将胡椒等和土茯苓等，即土茯苓、檀香、槟榔等各一两，蓖麻油一升，油脂一升，牛奶六倍量混合煎煮，这称为混合药油，它是瘤患者最佳的泻药，对肠痈等病如甘露般有益，故称为甘露。
对于'或者尼利尼药油，服用两两剂量，同样斯吉德瓦药油，以及肿瘤章节所述之油也有益'这句话，或者服用前述尼利尼药油两两剂量进行泻下。同样，服用斯吉德瓦药油在肠痈章节中所述的两两剂量，或者服用肿瘤章节所述的药油两两进行泻下也有益处。

།དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཨ་རུ་ར། །སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྔ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བརྒྱད་ཆ་ལུས་བཙགས་ཨ་རུ་ར། །བཅས་པ་བུ་རམ་དན་དར་མཉམ། །བཅུག་ལ་ཏིལ་མར་དུར་བྱིད་ཕྱེ། །སྲང་བཞི་བཅའ་སྒ་པི་པི་ ལིང་།།ཞོ་གཉིས་བསྐོལ་བསྒྲངས་ལྡེ་གུ་དེ། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་ཆ་མཉམ་པ། །དྲི་སྣ་བཞི་བཞི་སྲང་རེ་གཞུག་།དེ་ལས་ཨ་རུ་ར་གཅིག་དང་། །ལྡེ་གུ་སྲང་གཅིག་བཅས་ཟོས་ན། །བདེ་བར་ནད་ནི་བྲེ་གང་འཁྲུ། །སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་གཞང་འབྲུམ་ནད། །འོར་ནད་ལྟོ་སྔོས་སྦྱར་བའི་དུག་། མཛེ་དང་དམུ་རྫིང་ནད་གློངས་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་དང་མཆེར་པའི་ནད། །སྐྱ་རྦབ་མིག་སེར་འཇོམས་པར་བྱེད། །འདི་ནི་དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཀ་། རུ་ར་ཡི་ལྡེ་གུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་དའི་རྩ་བསྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང དུ་བསྐོལ་ལ།དེ་ལས་བྲེ་དོ་ལུས་པའི་ཁུ་བ་བཙགས་ཏེ། ཨ་རུ་ར་དང་བཅས་པའི་བུ་རམ་དན་ད་དང་མཉམ་པར་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བཅུག་པ་དང་ཏིལ་མར་སྲང་བཞི་དང་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྲང་བཞི། བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཅུག་ལ་མེ་ཆུང་ངུས་བསྐོལ་ཏེ། ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དེ་ཕབ་སྟེ་བསྒྲངས་ པའི་ནད་དུ་སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་དང་ཆ་མཉམ་པ་སྲང་བཞི་བཅུག་ལ་དྲི་སྣ་བཞི་ལ་སྲང་རེ་རེ་སྟེ།སྲང་བཞི་བཅུག་ལ་ལྡེ་གུ་དེ་ལས་ཨ་རུ་ར་རེ་དང་ལྡེ་གུ་སྲང་གཅིག་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་གྱུར་པས་ན་བྲེ་གང་ཙམ་འཁྲུ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དན་ད་དང་ཨ་རུ་ར་དེས་ ནི་སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།སུ་དྷཱ་ཀྵི་རའི་རླན་དང་ནི། །དུར་བྱིད་དང་ནི་ལེགས་བསྲེས་ཏེ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཞོ་གཉིས་བཅས། །ལྡེ་གུས་ལེགས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སུ་དྷཱ་ཀྵི་རའི་འོ་མ་དང་བསྲེས་ཤིང་སྦངས་ལ་མར་དང་སྦྲང་ རྩི་ཞོ་གཉིས་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་ལེགས་པར་བདེ་བླག་ཁོ་ནར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ།།རུ་རྟ་དུར་བྱིད་ཨ་རུ་ར། །དན་ད་གུ་གུལ་ནས་ཚིག་འཁུས། །བ་གཅིན་བཅས་བླུད་ཡང་ན་ནི། །གུ་གུལ་ཉི་ཚེ་བ་གཅིན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་ འཁྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་གུ་གུལ་ཉི་ཚེ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལས་བཤད་པའི། །བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་སྐྲན་འཇོམས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་མས་གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་ པོ་སྐྲན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ།།རྩ་བ་ཟུག་ཅིང་ལྷུན་ཆེ་ལ། །སྲ་ཞིང་ལྕི་ལ་ཚོར་བ་མེད། །གཏིང་རིང་མ་སྨིན་པ་ཡི་སྐྲན། །ཐལ་སྨན་དང་ནི་ཆང་རྙིང་དང་། །མེ་ཡི་ལས་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་རྩ་བ་ཟུག་པ་སྟེ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། ལྷུན་ཆེ་ཞིང་སྟུག་པ་དང་མཉེན་བག་མེད་ཅིང་སྲ་བ་དང་ཁུར་ལྟར་ལྕི་བ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་འདུག་པ་དང་། གཏིང་རིང་ཞིང་ཤའི་ནང་དུ་ཟུག་པ་དང་། སྨིན་པར་མ་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་བ་དང་། ཆང་རྙིང་པ་བཏང་བ་དང་། མེས་བསྲེག་པའི་ལས ཀྱིས་དེ་བསལ་ཞིང་གཞོམ་པར་བྱའོ།

丹达支札阿如拉，每二十五两，在十六升水中煮，剩八分之一后过滤阿如拉，加入等量糖蜜丹达，放入芝麻油和独活粉，四两诃子和胡椒，二钱煮凉成膏药，蜂蜜芝麻油等量，四种香料各一两放入，取其中一颗阿如拉，和一两膏药一起服用，舒适地排出一升病症，能治疗瘤、心病、痔疮病，胸病、腹胀、合成毒，麻风、淋巴肿、喉病，以及食欲不振和脾病，能消除黄疸和眼黄。这就是丹达支札阿如拉膏药。
也就是说，丹达根二十五两和支札二十五两在十六升水（即五百一十二两）中煮，剩下二升的汤汁过滤后，加入阿如拉和等量的糖蜜丹达二十五两，以及四两芝麻油和四两独活粉，诃子和胡椒各二钱，用小火煮成膏状，冷却后加入等量的蜂蜜和芝麻油四两，四种香料各一两共四两，服用时取一颗阿如拉配合一两膏药，服用后舒适无病，因油腻而排出约一升。丹达和阿如拉能够消除瘤和心病等。
苏陀克西拉的液体和独活良好混合，配以酥油和蜂蜜二钱，用膏药能很好地清洗。也就是说，独活粉与苏陀克西拉乳汁混合浸泡，配以酥油和蜂蜜二钱制成的膏药服用后，也能轻易地清洗。
茜草、独活、阿如拉，丹达、安息香、炒麦配牛尿服用，或者单独安息香配牛尿服用。也就是说，独活等药与牛尿调配作为泻药服用，或者单独安息香配牛尿服用也能起到泻下作用。
依照仪轨成就中所说，施用猛烈泻药消除瘤。也就是说，或者依照仪轨成就中所说的下部施用的猛烈泻药也可用来消除瘤。
根部固着且巨大，坚硬沉重无知觉，深入未成熟的瘤，用灰药和陈酒，以及火疗法来去除。也就是说，瘤的根部固着即凝结成一体，巨大而厚实，不柔软而坚硬，如负重般沉重，无知觉而呆滞，深入肉中，未成熟的瘤要用猛烈的灰药治疗，用陈酒治疗，用火烧的方法来消除和治愈。

།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཐལ་སྨན་ནི། །གཞང་འབྲུམ་རྡེའུ་དང་ཕོ་བའི་ནད། །གསོ་བའི་སྐབས་བཤད་གཏང་བྱ་ཞིང་། །ཞག་གཅིག་ཞག་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ། །ཡང་ན་ཞག་གསུམ་ངལ་བསོས་ལ། །ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ནད་དག་ནི། ། འཕེལ་འབྲིའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་སྐྲན་ལ་ནི། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཞང་འབྲུམ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཞག་གཅིག་གིས་ཆོད་ཅིང་ངལ་བསོས་ཏེ་གཏོང་བའམ། ཞག་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱིས་བར ཆོད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་ནད་འབྲི་བར་བྱེད་པ་ལ་སྨན་པས་བརྩོན་ཞིང་འབད་པར་བྱའོ།།ཐང་ཤིང་དུར་བྱིད་དན་ད་དང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཚ་བ་ལྔ། །སྭ་རྫི་ཀ་ཐལ་ནས་ཚིག་འཁུས། །པ་ཐ་དང་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ། །རུ་རྟ་བས་ར་སུ་གན་ དྷ།།ཟི་ར་ནག་པོ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། །ལན་ཚ་ལྔ་ནི་སྲང་རེ་དག་།བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང་། །ཞག་དང་ཞོ་དང་མར་དང་སྦྲུས། །རྫ་མར་དུ་བ་མ་ཤོར་བསྲེག་།རྫ་མ་མེ་མདོག་འགྱུར་དེ་ཡི། །ཐལ་བ་བླངས་པ་འོ་མ་མར། །དར་བ་ཆང་སོགས་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །སྐྲན་དང་རྟུག་འགགས་ རྒྱུ་རླུགས་དང་།།གཞང་འབྲུམ་དམུ་རྫིང་ཕོ་བའི་ནད། །སྲིན་ནད་བརྗེད་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་གདོན། །མངལ་ནད་ཁུ་ཆུ་ལས་གྱུར་རྡེའུ། །བྱི་ལ་སྦྲུལ་གྱི་དུག་རྣམས་ཀྱང་། །ཐལ་བའི་སྨན་འདིས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ནས་ཟིར་ནག་པོའི་བར་དུ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་ ལན་ཚྭ་ལྔ་སྲང་རེ་རེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྲུས་ཏེ་རྫ་བུམ་གྱི་ནང་དུ་དྲི་མ་ཤོར་བར་ལེགས་པར་བསྲེགས་ཏེ་རྫ་མ་དེ་མེའི་མདོག་ཅན་དུ་དམར་པོར་གྱུར་པ་དང་།ཐལ་སྨན་བླངས་ལ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཅི་རིགས་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ཐལ་བའི་སྨན་འདི་སྐྲན་ ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་།བྱི་བ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སེལ་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་ལ་སྣུམ། །ཤ་ཁུ་འོ་མ་མར་བསྟེན་ལ། །ཐལ་སྨན་བཏང་ན་སྐྲན་དག་ནི། །གནས་ནས་དུམ་བུ་དུམ་བུ་རུ། །བཅད་ནས་ཐུར་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ སྐྲན་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་ཡ་བཀྵ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྣུམ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་ཁོང་པའི་གནས་ལས་དུམ་བུ་དུམ་བུའི་ཚུལ་དུ་བཅད་ཅིང་གཏུབས་ཏེ་ཐུར་དུ་འཁྲུ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །ཆང་གོམས་སྣུམ་བཅས་བཟའ་བ་ལ། །རྒྱུན་སྲང་དག་ཕྱིར་མནན་ཆང་དང་། །ཆང་ རྙིང་སྐྱོན་མེད་བླུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་ལ་བུ་ག་རྒྱུན་སྲང་དག་ཅིང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མནན་པའི་ཆང་ཨ་ས་བའམ། ཆང་རྙིང་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ལེགས་པར་ལངས་པ་དག་བླུད་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུ་པ་ རྙིང་པ།།རྒྱ་སྲན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་།ཙི་ཏྲ་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །ག་ནི་མན་ཏ་ལ་ལ་ཕུད། །པ་ར་ན་ཡི་མྱུ་གུ་དང་། །ཤི་བྲུ་བི་ལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུ་སྐམ་པོ་དང་། །ཁ་ལུང་ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་དང་། །སེའུ་འབྲུ་ནས་ཚིག་འཁྲུས་ཐལ་བ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་དར་བ་དང་། །མར་ དང་ཏིལ་མར་ཁ་ཟས་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པའོ། །དྲུག་ཅུ་བ་དག་ནི་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལོ་གཅིག་ལོན་ཞིང་རྙིང་པར་གྱུར་པ་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལངྠ་དང་། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་གཞོན་ནུ་དང་། ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་པ་ དག་ཀྱང་བཟའ་བ་དང་།ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཅི་རིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于痰多的病症，应使用灰药。痔疮、结石和胃病，应按照治疗章节所述进行治疗。可间隔一天或两天，或者休息三天。应致力于增强身体机能和减轻病情。
对于痰多的肿瘤，应使用在治疗痔疮等章节中所述的强效灰药，间隔一天休息后使用，或者间隔两三天，医生应努力增强病人的体力并减轻病情。
取木香、土茯苓、丹达、普次雪尔、五热药、碱灰、炒麦子、巴塔以及三果、茜草、婆萨、素甘地、黑茴香各半两，五种盐各一两，将这些研成粉末，与芝麻油、油脂、酸奶和酥油混合，放入陶罐中密封烧制。当陶罐变成火红色时，取出其灰，与牛奶、酥油、酸奶、酒等调配服用。
此灰药可治疗肿瘤、便秘、胃反、痔疮、淋巴肿、胃病、虫病、健忘症、精神病、鬼神病、子宫病、尿路结石，以及猫咬和蛇毒等。
对于痰症引起的肿瘤，应服用油脂、肉汤、牛奶和酥油，配合灰药服用，可将肿瘤分块切除并向下排出。
对于消化能力差、食欲不振、习惯饮酒和食用油腻食物的人，为了疏通经络，应服用压制酒和无害的陈酒。
应食用陈年六十天稻米、干豆、旱地动物肉、契特拉、普提卡、卡兰加、嘎尼曼塔、萝卜、巴拉纳嫩芽、希布、比拉瓦嫩芽、干嫩萝卜、卡隆、阿魏、星布以及芝麻籽、炒麦灰、三热药，并配以酸奶、酥油和芝麻油食用。

།བཏུང་བར་ཆང་གི་དྭངས་མ་དང་། །སྐྱུར་རྩབས་དར་བ་ཞོག་ཆུ། །བིད་ལ་ལ་ཕུད་ཕྱེ་མ། །རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་ཁུ་བའམ། །རྒུན་ཆང་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བཏུང་བའི་དོན་ཆང་དྭངས་མ་ལ་ སོགས་པ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཅན་གྱི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་བ། །གོ་སྙོད་རྒྱམ་ཚ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཆང་གི་སྙིགས་མར་བསྲེས་པ་ཡིས། །སྐྲན་ནི་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆང་གི་སྙིགས་མ་ འོག་ཏུ་ལུས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་སྐྲན་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སློན་དང་སྨྱུང་བ་དུགས་དང་ནི། །སྨན་མར་བླུད་དང་བཀྲུ་སྨན་དང་། །འཇམ་རྩི་ཐལ་སྨན་མནན་ཆང་དང་། །ཆང་རྙིང་རི་ལུ་ཕན་ཟས་ཀྱིས། །བད་ཀན་སྐྲན་ཅན་གཏིང་ཟུག་པས། །གལ་ཏེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ ཐ་མར་ནི།།མདེའུ་ལྕགས་སོགས་ཀྱིས་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་གཏིང་ཟུག་པའི་རྒྱུས་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་མདེའུ་ལྕགས་ལ་སོགས་ པས་ལེགས་པར་བསྲེག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་སྐྲན་ནི་མཐར་ཐུག་པར། །སྨན་པས་དོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་ནི། །ལྟེ་བ་ཆུ་སོ་རྒྱུ་མ་སྙིང་། །སྤུ་ཡི་ཕྲེང་ནི་མ་གཏོགས་པར། །ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཐུག་མ་ཡིན་པར། །མདེའུ་བསྲེགས་པའམ་ཡང་ན་ནི། །གཟོང་བུའི་ལྕགས་ནི་བསྲེག་པ་ པའམ།།ཏིན་དུ་ཀ་ཡི་ཤིང་གིས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་བསྲེག་པའི་ཚུལ་ནི་སྐྲན་གྱི་མཐའ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་གོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཀྲིས་ཤིང་བསྡམས་ལ་སྨན་པས་ལྟེ་བ་དང་ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་མ་རེག་ཅིང་གཏིང་ཐུག་པར་སླེབ་པར་མ་གྱུར་པར་ མདེའུ་ས་བསྲེག་པའམ།ཤིང་ཏིན་དུ་ཀ་བསྲེགས་པའི་བར་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བསིལ་བས་མེ་དབལ་ནི། །ཞི་ནས་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་བ་དང་། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བའི་བག་བསིལ་བར་གྱུར་པས་མེས་ བསྲེགས་པའི་མེ་དེ་ཞི་ཞིང་མེད་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསོ་བའི་ཚུལ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ།།མ་ཞུ་རྗེས་འབྲེལ་སྨྱུང་བྱས་ནས། །ཐུག་པ་སོགས་ཀྱིས་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རང་རང་རིམ་དང་འདྲེས་པ་ལ། །འདྲེན་པའི་གསོ་བས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ སྐྲན་མ་ཞུ་བ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅིང་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དང་པོར་སྨྱུང་བ་བྱས་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་རང་རང་གི་གསོ་བའི་རིམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། ནད་གཞི་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་གསོ་བ་དེ་དག་ལས་ འདྲེན་མའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།བཙས་པའི་དུས་ནི་འདས་གྱུར་པའི། །བུད་མེད་ལ་སྐྲན་ཁྲག་སྐྱེས་འབྱུང་། །དེ་ལ་ལུས་སྣུམ་དུགས་བྱས་པར། །སྣུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དག་ནི་བུད་མེད་བཙས་པའི་དུས་ཏེ། མངལ་དུ་ཆགས་ ནས་ཟླ་བ་བཅུ་འདས་པ་ཡན་ཆད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་ལུས་ལ་སྣུམས་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་པོར་བྱས་ནས་སྣུམ་ཅན་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།

饮用酒的清液、酸醋、酸奶清液、比达拉粉末、五根煎汤或陈酿葡萄酒。对此，饮用酒清液等，应给予痰病引起的瘤病患者服用。
胡椒及其根、高蒙、岩盐、枳实，与酒渣混合，能迅速消除瘤病。对此，胡椒及胡椒根等与酒渣混合服用也能消除瘤病。
软化、禁食、热敷及药油服用、泻药、软膏、灰药、压制酒、陈酒、丸药、有益食物，若痰病瘤病深入后仍未平息，则应放血，最后用铁箭头等烧灼。对此，痰病引起的瘤病虽经软化药等治疗，因深入体内而未能平息痊愈，则应进行放血治疗，之后用铁箭头等妥善烧灼。
然后瘤病到最后，医者用布包裹，除了肚脐、小便处、肠、心脏、毛发线外，不要太深入，用烧热的箭头或铁凿，或用天木烧灼。对此，烧灼方法是从瘤病边缘处用布妥善包裹捆绑，医者不触及肚脐和小便处等处，不要深入，用烧热的箭头或天木烧灼，根据适当方法进行烧灼。
然后用凉性物质平息火势，如同治疗伤口般医治。对此，之后用寒性、甜性、酸性的凉性物质平息烧灼的火势，之后按照治疗伤口的方式医治。
消化不良相关时禁食后，用汤等生起火力，各自次第相混时，用引导治疗来医治。对此，对于由不同病根引起的瘤病消化不良相关成熟时，首先禁食，之后用汤等生起胃火，各自运用治疗次第，对于病根混合引起的和具有复合病症，则用前述治疗方法中的引导方式治疗。
对于过了分娩时间的妇女会出现血瘤，对此应使身体油润热敷，施用油性泻药。对此，血瘤会在妇女分娩时期，即怀孕十个月以上时出现，对这种情况，首先对身体进行油润和热敷治疗，然后施用油性泻药。

།ཏིལ་བསྐོལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་། །ཚ་གསུམ་ག་བྲའི་རྩ་བའི་ཕྱེ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་ནི། །བུད་མེད་ཟླ་མཚན་མེད་ལ་བླུད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དང་བུད་མེད་ཟླ་མཚན་དུས་སུ་མ་བྱུང་ན། ནང་དུ་མར་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ག་བྲའི་རྩ་བ་པི་པི་ལིང་། །ཐང་ཤིང་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་པ། །པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ཡི། །ཕྱེ་མ་ཏིལ་བསྐོལ་ཆུར་སྦྱར་བ། །བླུད་ན་ཁྲག་སྐྲན་ནད་སེལ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ག་བྲའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་བླུད་ན་ཡང་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་སྐྲན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པ་ལ་ཤ་ཡི་ཐལ་བ་ནི། །བྲེ་བརྒྱད་ཏིལ་མར་མར་བྲེ་བརྒྱད། །བསྐོལ་ཏེ་ཚད་བཞིན་བླུད་ན་ནི། །སྐྲན་ནི་སྙི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ ལ་ཤ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བའི་ཁུ་བ་གཟགས་པ་བྲེ་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་དང་མར་སྤྱིར་བྲེ་བརྒྱད་བསྲེས་ཏེ་བསྐོལ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླུད་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སྙི་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྙི་བར་མ་གྱུར་ན། །མངལ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ བར་བྱ།།ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ཐལ་སྨན་བཅས། །ཡང་ན་སུ་དྷཱ་ཀྵི་རར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་དེ་སྙི་ཞིང་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ན་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའི་ཏིལ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་ གཏང་བར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་ཏིལ་མར་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་སྦྱར་བའི་མངལ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་གཉིས་དང་བསྲེས་པའི། །ཉ་ནི་ཁ་བོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་སྦྱར་བ་ཉ་ཁ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉའི་ཕྲུ་གུ་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་ སྨན་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ།།ཕག་རྒོད་ཉ་ཡི་མཁྲིས་པ་ཡིས། །བསྒོས་པའི་རས་མ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕག་རྒོད་དང་ཉའི་མཁྲིས་པ་གཉིས་བསྒོས་ཤིང་དེ་ལ་སྦངས་པའི་རས་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གོས་ཀྱི་དུ་མ་བུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བུ་རམ་ཐལ་སྨན་ གཉིས།།ཕབས་སྦྱར་མངལ་ནི་སྦྱང་ཕྱིར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མངལ་ནད་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུ་རམ་དང་ཐལ་སྨན་གཉིས་དང་ཕབས་སྦྱར་ཏེ། མངལ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་ཐལ་སྨན་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་ མཁྲིས་པ་སེལ་ཅིང་ཐལ་སྨན་ཨུཏྤ་ལའི་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྒོག་སྐྱའི་ཆང་ནི་རྣོན་པོ་དང་། །ཉ་ཡང་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་ ཐལ་སྨན་དང་།།འོ་མ་བ་གཅིན་མས་གཏང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བ་དང་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བ་གོང་མའམ། རྩ་བ་བཅུ་བ་དང་ཐལ་སྨན་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བའམ། རྩ་བ་བཅུ་དང་བཅས་པ་བ་གཅིན་མས་གཏོང་བ་གོང་མ་ ཡང་བྱའོ།།དེས་ཀྱང་ཁྲག་འཛག་མ་གྱུར་ན། །སྐྲན་འཇིག་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྲག་འཛག་ཅིང་ཟླ་མཚན་མི་སྣང་ན་སྐྲན་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱའོ།

关于'芝麻煮油和糖蜜以及三种辛香料和伽布拉根的粉末，对于血液引起的肿瘤以及妇女无月经者服用'这句话，是说对于血液引起的肿瘤和妇女月经不准时，内服油等物会有帮助。
关于'伽布拉根、胡椒、唐木、卡兰加树皮、胡椒根的粉末与芝麻煮水调和，服用能治疗血肿瘤病'这句话，是说伽布拉根等的粉末与芝麻煮水服用也能消除血液等引起的肿瘤。
关于'帕拉夏树的灰八升，芝麻油和酥油各八升，煮沸后按量服用能使肿瘤软化'这句话，是说帕拉夏树烧成灰的汁液过滤八升，同样芝麻油和普通酥油八升混合煮沸，按照规定服用，能使妇女血液引起的肿瘤软化并松弛。
关于'如果没有软化，应当施用子宫清洗药。芝麻糊与灰药一起，或者与苏达克希拉调和'这句话，是说如果这样做了血液引起的肿瘤仍未软化和消散，应当从子宫口施用清洗药，即芝麻磨成的糊与大麦烧成的灰调和的清洗药，或者芝麻油糊与苏达克希拉调和的子宫清洗药。
关于'或者与这两种混合的花斑鱼施用'这句话，是说或者与大麦烧成的灰和苏达克希拉调和的花斑鱼即鱼苗调和的清洗药从子宫口施用。
关于'用野猪和鱼的胆汁浸泡的布条应当插入'这句话，是说用野猪和鱼的胆汁两种浸泡过的布条即多条布条应当插入。
关于'或者糖蜜和灰药两种与发酵物调和用于清洗子宫'这句话，是说或者为了清洗子宫病，将糖蜜和灰药两种与发酵物调和，从子宫施用。
关于'清除血胆的灰药与蜂蜜和酥油调和成糊剂服用'这句话，是说清除血液和胆汁的灰药乌特帕拉茎等混合的，与蜂蜜调和的糊剂服用也有帮助。
关于'大蒜酒猛烈的，鱼也应当给予'这句话，是说再给那妇女服用大蒜等也有帮助。
关于'十根药和灰药，以牛奶和牛尿熏蒸'这句话，是说或者十根药煮沸与牛奶调和的上部熏蒸，或者十根药与灰药调和的熏蒸，或者十根药与牛尿的上部熏蒸也应当做。
关于'如果这样也不出血，肿瘤破坏的配方有效'这句话，是说如果这些配方也不出血且月经不现，应当配制破坏肿瘤的药物。

།བྱུང་ནས་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྐུ། །གཅད་པ་དག་ནི་མི་བྱ་ཞིང་། །ཤ་ཁུ་འབྲས་ ཆན་བཟའ་བ་དང་།།བཏུང་བ་ཆང་ནི་སར་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་གྱི་ཁྲག་དེ་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་ནི་ཞུན་མར་གྱིས་དེའི་ལུས་ལ་བསྐུ་བར་བྱ་ཞིང་། ཁྲག་དབྱུང་བ་དེ་མི་གཅད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ། ཤ་ཁུ་དང་འབྲས་ཆན་དུ་སྦྱར་བ་སྦྱིན་ཅིང་ཆང་སར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། ། ཁྲག་ནི་ཤས་ཆེར་བྱུང་གྱུར་ན། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཁྲག་བྱུང་བ་ལས་ཤས་ཆེར་རྒལ་ཞིང་མང་དུ་བྱུང་ན། ཁྲག་མཁྲིས་བསལ་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་བྱའོ། །རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་གྱུར་ན། །རླུང་གི་གསོ་བ་ཀུན་ཀྱང་བྱ། ། ལྟོ་སྦོས་སོགས་དང་རྟུག་སྐམ་ལ། །རླུང་བསལ་གསོ་བ་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་དེ་རྐྱེན་དེ་ལས་དེ་རླུང་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི། རླུང་བསལ་ཅིང་འཇོམས་པའི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟོ་སྦོས་པ་དང་རླུང་ནད་གཏུན་འདྲ་བ་དང་རྟུག་པ་འགགས པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནི་རྟུག་སྐམ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ།།སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙེད་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། ། @#། །སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་སྨད་དུམ་བཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་དམུ་རྫིང་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་གོ་རིམས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནད་གསོ་བ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ནི་ཤས་ཆེར་སོགས་པ་དང་། །བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང་འགགས་པ་ལ། ། དམུ་རྫིང་འབྱུང་བས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོར་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་ཤས་ཆེར་སོགས་ཤིང་ནང་ན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུ་གའི་རྒྱུན་སྲང འགགས་པ་རླུང་གིས་དཀྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་དམུ་རྫིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་བས་ན་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ནི་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས། །ེ་རནྜའི་ མར་བ་གཅིན་བཅས།།འོ་མར་བཅས་པའམ་བ་གཅིན་ནམ། །མ་ཧེའི་གཅིན་ནི་བླུད་བྱ་ཞིང་། །བ་ཡི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཨེ་རནྜའི་མར་བ་ གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ཉིན་རེ་ཞིང་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་བའི་འོ་མ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ཞིང་བླུད་པར་བྱ་བའམ། བའི་གཅིན་ནམ་མ་ཧེའི་གཅིན་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལྟོ་སྦོས་ཚ་ བས་ཉམ་ཐག་ཅིང་།།སྐོམ་དང་བརྒྱལ་བས་ནོན་པ་ལ། །རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དམུ་རྫིང་ཅན་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་བླ་བརྣན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི་རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་བར་བྱའོ། རྩུབ་ཅིང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ཡི། །ནད་ ནི་སྦྱང་བར་བྱ་འདོད་པས།།སྣུམ་ཆོས་དང་ནི་སྨན་མར་དག་།དམུ་རྫིང་འཇོམས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་ལྷག་པར་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱང་ཞིང་སེལ་བར་འདོད་པས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་སྨན་མར་གྱི་སྦྱོར་བ་དམུ་ རྫིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དག་གཏང་བར་བྱའོ།

月经来潮后涂抹酥油和芝麻油，不要阻止，应食用肉汤和米饭，饮用新酿造的酒。对此的解释是：月经血来潮后，应当用酥油涂抹其身体，不要阻止放血而应当放任自然，给予肉汤和米饭，并让其饮用新酿造的酒。
如果出血过多，应当进行治疗血胆病的疗法。对此的解释是：如果出血量超过正常范围且过多，应当采用前面所说的治疗血胆病的方法。
如果受到风病困扰，应当采用所有治疗风病的方法。对于腹胀等症状和大便干燥，应当按照治疗风病的方法进行治疗。对此的解释是：如果该女子因这种情况而产生风病，就应当采用前面所说的所有祛除和消灭风病的方法。如果出现腹胀、类似风病的绞痛、大便阻塞等病症，就应当采用前面所说的治疗大便干燥的方法。
《医药八支精要释·词义月光》，由亲教师月官确定编撰的医疗篇第十四章的注释。
《医药八支精要释·词义月光》后半部分
接下来将解说治疗肿瘤的章节。对此的解释是：按照这个顺序和特征来开始这个疾病的治疗。
当疾病严重增长，以及孔道通路阻塞时，会产生肿瘤，因此应当经常使用泻药。对此的解释是：因为所有肿瘤疾病最初都是病情严重增长并在体内蔓延，同样地，由于孔道通路被风所扰乱而阻塞，就会产生肿瘤。因此，对于患有肿瘤病的人应当经常持续使用泻药。
或者一个月或两个月，服用蓖麻油配合牛尿，或者配合牛奶，或者服用牛尿或水牛尿，应当饮用牛奶。对此的解释是：对于患有肿瘤病的人，应当在一个月或两个月期间每天服用蓖麻油配合牛尿的混合物，或者在一个月或两个月期间每天饮用牛奶，或者服用牛尿或水牛尿一个月或两个月。
对于腹胀发热而疲惫，以及被口渴和昏厥所困扰的人，应当饮用母驼奶。对此的解释是：对于肿瘤患者因腹胀等病症而疲惫的情况，应当让其饮用母驼奶。
对于粗糙且风气过重的疾病，想要清除的话，应当配制能够消除肿瘤的油疗法和药油。对此的解释是：对于肿瘤患者体内粗糙且风气特别重的病症群，想要清除和消灭的话，应当施用油疗法和能够祛除肿瘤的药油配方。

།སྲང་དྲུག་རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཆུ། །ཞོ་ག་ཆུ་ནི་བྲེ་བརྒྱད་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུ་ནི་ཆུ་གཉིས་དང་བསྐོལ་བ་སྲང་དྲུག་པ་སྨན་མར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དོང་གྲ་སྲང་གསུམ་མར་དང་ནི། །ཏིལ་མར་ བྲེ་ནི་རེ་རེ་དང་།།ཞོ་ག་ཆུ་ནི་བྲེ་བཞི་དག་།བསྐོལ་བ་འདི་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི། །སྐྲན་ལའང་མཆོག་དུ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་སྲང་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། མར་བྲེ་གང་དང་། ཏིལ་མར་བྲེ་ གང་དང་།ཞོ་ག་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ཞིང་། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་སྐྲན་ལ་ཡང་ཕན་ནོ། །བཞི་འགྱུར་ཆུ་དང་ཉིས་འགྱུར་གཅིན། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་སྲང་གཅིག་ལྡེ་གུ། །བྲེ་གང་མར་བསྐོལ་ཐལ་སྨན་བཅས། །དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་བླུད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་བྲེ་གང་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆུ་བཞི་འགྱུར་ཏེ་བྲེ་བཞི་བ་གཅིན་ཉེས་འགྱུར་ཏེ་བྲེ་དོ། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་སྲང་གཅིག་གི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ཐལ་སྨན་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་དམུ་རྫིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །ཆང་དང་རང སྐྱུར་བཅས་པ་དང་།།མར་བསྐོལ་བ་ཡང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྣུམ་འདི་སྣུམ་བྱས་ཉམས་སྟོབས་ནི། སྐྱེ་ཞིང་རླུང་ནད་ཞི་གྱུར་ནས། །ནད་ནི་གནས་ལས་བསྐྱོད་པ་དང་། །ཆོ་ག་གྲུབ་བཤད་ བཀྲུ་སྨན་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་མར་གྱི་སྣུམ་འདི་སྣུམ་པར་བྱས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཁོང་པའི་རླུང་ཞི་ཞིང་དག་པར་གྱུར་པ་དང་། ནད་རང་གི་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་བར་གྱུར་ན་ཆོ་ག་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་བཀྲུ་སྨན་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།པ་ཏོ་ལའི་རྩ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེར་བ་བྱི་དང་ག་ཞོ་རེ། །ཀམ་བི་ལ་དང་ནི་ལི་ནི། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ཞོ་གཉིས་གསུམ་བཞི། །ཕྱེར་བཏགས་བ་གཅིན་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །འཁྲུས་ནས་ཐུག་པ་ཤ་ཁུ་ནི། །སྐམ་སར་གནས་པའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །དེ་ནས་ ཞག་དྲུག་འོ་མ་དང་།།ཚ་བ་གསུམ་དང་བསྐོལ་བ་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བླུད་བྱས་ན། །འདི་ཡིས་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་ནི། །དམུ་ཆུར་གྱུར་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་རེ་རེ། ཀམ་བི་ལ་ཞོ་གཉིས། ནི་ལི་ ནི་ཞོ་གསུམ།ཙི་ཏྲ་ཀ་ཞོ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་དེ་འཁྲུས་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྦྱིན་ཞིང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་དྲུག་འོ་མ་དང་ཚ་བ་གསུམ་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་བདུན་པ་ལ་ཡང་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱེ་མ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བླུད་ན་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

关于'六两十种根的水，八升酸牛奶水煮'这句话，或者说十种根药与两份水煮成六两的药酥，如前所述给予服用。
'三两冬瓜，各一升酥油和芝麻油，四升酸牛奶水煮制，若服用此药，能够消除一切水肿，对风病和痰病引起的瘤块最为有效。'这是说，三两冬瓜膏，一升酥油，一升芝麻油，在四升酸牛奶水中煮制后服用有效，对风病和痰病引起的瘤块也有效。
'四倍水和二倍尿，一两苦胆草膏，一升酥油煮制加入灰药，给水肿患者服用。'这是说，一升酥油为基准，四倍的水即四升，二倍的尿即二升，一两苦胆草膏煮制的酥油加入灰药服用也能消除水肿。
'大麦、杜松子、豌豆和五种根药煮制的水，加入青稞酒和发酵物，以及煮制的酥油也要服用。'这是说，或者用大麦等的汁液和酥油煮制服用也有效。
'此油膏使身体滋润，恢复体力，平息风病，疾病从原处移动后，按照仪轨所说进行导泻。'这是说，前面刚说过的药油使身体滋润并增强体力，体内的风平息清净，疾病从原处移动并活动时，应按照仪轨所说给予导泻药。
'三果蛇瓜根，各一钱野苹果和牛奶，二三四钱的甘比拉、青黛、萨达拉，研磨成粉与牛尿调和服用。导泻后给予肉汤，应给予干燥处的肉汤。然后六天用牛奶和三辛香煮制，反复服用，这能消除一切水肿，即使变成水肿病也能降伏。'这是说，蛇瓜根等药材各一钱，甘比拉二钱，青黛三钱，萨达拉四钱，将这些全部研成粉末与牛尿调和服用，导泻后给予肉汤等配方，之后六天用牛奶和三辛香煮制服用，第七天再次服用，如此反复服用该粉末能消除一切水肿。

།བི་ཤ་ལ་དང་ཤང་ཁི་ནི། །དན་ད་སེང་ཕྲོམ་ཤུན་ཤུ་དག་།རྒྱ་ཤུག་ཕྲེའུ་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་སྦོམ་ཆུ་བུ་རམ་ཆང་། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བི་ཤ་ལ་ལ་སོགས པའི་སྨན་རྒྱ་ཤུག་ཕྲེའུ་ཀ་རི་ཀན་ད་ཞེས་བྱ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ།རྒུན་ཆུ་འམ། རྒྱ་ཤུག་སྦོམ་པོ་བི་དི་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཆུ་འམ། བུ་རམ་ཆང་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ཏེ། བུ་རམ་ཆང་དང་། བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་གཏང་ངོ་། ། ལ་ལ་ཕུད་དང་སྤ་མའི་འབྲས། །འུ་སུ་ཤུ་ཏི་ཟེ་ར་གནག་།པི་པི་ལིང་ཙ་ཀ་ར་བཱི། ། ཟ་མོ་དང་ཟུར་པ་དཀར། །ཤུ་དག་ཟི་ར་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཚ་བ་གསུམ་དང་ཁྲོན་བུ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཐལ་སྨན་གཉིས། །མ་ནུ་རུ་རྟ་ལན་ཚྭ་ལྔ། །བྱི་དང་ག་རྣམས་ཆ་སྙོམས དང་།།དན་ད་ཆ་གསུམ་དེ་བཞིན་དུ། །དུར་བྱིད་བི་ཤ་ལ་ཉིས་འགྱུར། །ས་ད་ལ་ནི་བཞི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱེ་མ་འདི་ནི་སྲེད་མེད་བུ། །ཞེས་བྱ་ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་བྱེད། །འདི་བསྟེན་ནད་ནི་མི་གནས་ཏེ། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་བཅོམ་ལྷ་མིན་མཚུངས། ། དམུ་རྫིང་ནད་ལ་དར་བ་བླུད། །སྐྲན་ཅན་རྒྱ་ཤུག་ཆུ་སྦྱར་བླུད། །རླུང་གིས་ལྟོ་སྦོས་ཆང་སྦྱར་བླུད། །རླུང་ནད་ཉིད་ལ་ཆང་དངས་སྦྱར། །ཕྱི་ས་འགགས་ལ་ཞོ་ག་ཆུས། །གཞང་འབྲུམ་ཅན་ལ་ཞོ་ག་ཆུས། །བཅད་སྙམ་སེམས་ལ་ད་ཏྲིག་ཆུས། །མ་ཞུ་བ་ལ་ཆུ་དྲོན་ལས། ། མཚན་བར་རྡོལ་དང་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྐད་འགགས། །སྙིང་ནད་འཕོ་བའི་ནད་དང་ནི། །མཛེ་དང་མེ་དྲོད་ཉམས་དང་རིམས། །མཆེ་བའི་དུག་དང་རྩ་བའི་དུག་།དབྱིག་དུག་སྦྱར་བའི་དུག་བཅས་ལ། །ཅི་རིགས་པར་ནི་ཕྱེ་མ་འདི། །ཁོང་པ་སྣུམ་དང་ལྡན པ་ལ།།བླུད་ནས་འཁྲུ་རུ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ལ་ཕུད་ནས་བྱི་དང་གའི་བར་གྱི་སྨན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ། སྨན་དང་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་དན་ད་ཆ་གསུམ་གཞུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་དུར་བྱིད་དང་། བྱི་ཤལ་དང་པོའི་ཉིས་འགྱུར་ས་ད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་ས་ད་ལ་དང་པོའི་ བཞི་འགྱུར་དུ་བྱས་ཏེ།ཕྱི་མ་འདི་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱེ་མ་འདི་བསྟེན་ཅིང་ཟོས་ན་ནད་ལ་གནས་ཤིང་འདུག་པའི་མཐུ་མེད་ཅིང་། དཔེར་ན་ཁྱབ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བཅོམ་ པར་གྱུར་ན་གནས་ཤིང་འདུག་པའི་མཐུ་མེད་པ་དང་འདྲའོ།།དེ་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་ནི་དར་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་བར་བྱ་བ་ནས་མ་ཞུ་བ་ལ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱ་ལ། བཅད་སྙམ་སེམས་པ་ནི་རྒྱུ་མའི་ནང་གི་བཅད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་དེ་ལ་ད་ཏྲིག་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ དང་བླུད་པར་བྱའོ།།མཚན་བར་རྡོལ་ནས་སྦྱར་བའི་དུག་གི་བར་དུ་ནི་ཕྱེ་མ་འདི་དང་པོ་ཁོང་པ་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་བྱས་ལ། སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླུད་དེ་ལེགས་པར་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ།

比沙拉和商企尼，丹达生晶和白芷，小枣和葡萄以及大枣、糖酒，牛尿调配服用。即是说，比沙拉等药物，小枣（梵语：卡利坎达）煎煮的汁液，或葡萄汁，或大枣（梵语：比底拉）的汁液，或糖酒任何一种调配服用都有效。糖酒和牛尿调配服用是为了泻下。
拉拉普和斯巴果，乌苏舒提黑芝麻，胡椒查卡拉比，扎莫和白孜然，白芷芝麻赤特拉，三辛香和井盐，三果和两种灰药，马努如达五种盐，必当嘎等量调配，丹达三倍同样地，土鳖倍增比沙拉，萨达则是四倍量。此药粉名无爱子，能够降伏诸病众，服用此药病不驻，如同遍入降伏阿修罗。
对于瘿病用酸奶喂服，有瘤者用枣水调服，风胀用酒调服，风病本身用清酒调服，大便秘结用乳清水，痔疮者用乳清水，肠绞痛用达特里克水，消化不良用温水。
阴部溃烂和白喉病，咳嗽呼吸困难声音嘶哑，心病和游走性病痛，麻风和消化力衰退及热病，獠牙毒和根部毒，金属毒和调配毒等，应当适量使用此药粉，对于体内有油脂者，服用后应当令其泻下。
即是说，从拉拉普到必当嘎的药物要等量，相对于第一味药，丹达用三倍，同样地土鳖和比沙拉用两倍，萨达用四倍，此药粉名为无爱子，能够降伏众多疾病。服用此药粉，疾病将无法停留，就像遍入天神降伏阿修罗后，阿修罗无法停留一样。对于瘿病患者用酸奶调服，一直到消化不良用温水调服。肠绞痛是指肠内感觉像切断一样，对此用达特里克煮水调服。从阴部溃烂到调配毒为止，先用油脂润滑体内，然后按照相应配方服用，使其充分泻下。

།སྦ་མའི་འབྲས་བུ་བྱ་རུ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི་ལི་ནི། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཀྱི་ ལྕེ་བ།།དུར་བྱིད་ཤུ་དག་ས་ལ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ཁ་རུ་ཚ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཕྱེ་མར་བཏགས། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བའམ་འབྲས་བུ་ནི། །གསུམ་གྱི་ཁུ་བའམ་ཤ་ཁུའམ། །བ་གཅིན་དྲོ་འཇམ་ཆུ་ལས་བླུད། །འདིས་ནི་སྐྲན་ནད་ཐམས་ཅད་དང་། །མཆེར་པ་དམུ་རྗིང་ཐམས་ཅད་དང་། ཤ་བཀྲ་མཛེ་ནད་མ་ཞུ་དང་། །དྲོད་ཉམས་མེ་དྲོད་མ་སྙོམས་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྐྱ་རྦབ་མིག་སེར་དང་། །རྐང་ལག་ཞ་བའི་ནད་དང་ནི། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རྣམས། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦ་མའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཧ་པུ་ཤ ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་ཕྱེ་མ་འདི་སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་བླུད་ན་སྐྲན་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཅིང་ཕྱེ་མ་དེ་བཀྲུ་སྨན་དུ་བཏང་བས་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ནི་ལི་ནི་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ལྕང་མ་ ཡ་བཀྵ་ར་དང་།།ལན་ཚྭ་ལྔ་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཕྱེ་མ་ཞུན་མར་བླུད་ན་ནི། །དམུ་རྫིང་སྐྲན་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ལི་ནི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་ཞུན་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་དམུ་རྫིང་དང་སྐྲན་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱང་བྱས་ཉམ་ཆུང་ བར་བར་དུ།།རྔ་མོ་འམ་བ་འམ་ར་ཡི་ནི། །འོ་མ་སྔོན་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་བ་ལ་ནི་བར་བར་ཏེ། སྐབས་སྐབས་སུ་རྔ་མོའམ་བའམ་རའི་འོ་མ་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བཤོལ་དུ་མེད་པའི་ ནད་ལ་ནི།།བཀྲུ་སྨན་ཕྱིར་ནི་སྣུམ་བཅས་གཏང་། །མཆོག་ཏུ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་གཏུགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། བཀྲུ་སྨན་སྣུམ་ཅན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཉམ་ ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བར་བྱའོ།། རུ་ར་ཡི་ཕྱེ་མ་ནི། །བྲེ་གང་མར་ནི་བྲེ་བཞི་དང་། །མེ་ལ་བཞུས་ནས་གཟར་བུ་ཡིས། །དཀྲུགས་ནས་ནས་ཀྱི་སྤུན་པའི་ནང་། །ཟླ་གཅིག་བཞག་ནས་དེ་རྗེས་ལ། །ཕྱུང་ནས་ལེགས་པར་བཞུས་ནས་ནི། ། རུ་ར་བསྐོལ་ ཁུ་བ་དང་།།ཞོ་ནི་སྐྱུར་པོ་བཅས་པར་བསྐོལ། །དེ་འཐུངས་དམུ་རྫིང་སྐྲན་ལྟོ་སྦོས། །གཏུན་འདྲའི་རླུང་ནད་ཁོང་འབྲས་དང་། །མཛེ་དང་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་རྣམས། །ཉེ་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་བྲེ་ གང་མར་བྲེ་བཞི་དང་བཅས་པ་མེ་ལ་བཞུས་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་གཟར་བུས་ལེགས་པར་དཀྲུགས་ལ་ལེགས་པར་འདྲེས་པར་བྱས་ཏེ། ནས་སམ་ནས་ཀྱི་སྦུན་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦངས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱུང་སྟེ། ཡང་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ཞོ་སྐྱུར་པོ་དང་བཅས་པར་ སྨན་མར་དེ་འཐུངས་ན་དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཤྲཱི་ཁཎྜ་བའི་འོ་མ། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་ནས་གཟར་བུས་དཀྲུགས། །ལས་བྱུང་མར་ནི་སྣུ་ཧ་ཡི། །འོ་མར་བཅས་བསྐོལ་སྔ་མར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤྲཱི་ཁཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་ཏེ་ བསྒྲངས་ནས་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ནས་བསྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤིང་སྣུ་ཧ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་མཚུངས་ཏེ་དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།འོ་མ་བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། །སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་བྲེ་ཕྱེད་བཅས། །ཞོར་གྱུར་བསྲུབས་ ལས་མར་བྱུང་དང་།།དུར་བྱིད་བསྐོལ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་དེའོ།

把斑马的果实、鸟果和三果以及尼利尼、布切晶石和狗舌、毒根、白芷、娑罗、岩盐以及黑盐、胡椒磨成粉末，用小豆汁或三果汁或肉汤或温和的牛尿水服用。这能治疗一切瘤病、脾脏、瘿瘤以及所有白癜风、麻风病、消化不良、体温降低、消化力不均衡、痔疮、白浊、黄疸、手脚麻痹的病症，以及风、胆和痰。用作泻药快速消除。
关于'斑马的果实'等，把哈普沙等药物磨成粉末，将此粉末与小豆汁等任何一种调和，适量服用可以治疗一切瘤病等，而且这种粉末作为泻药服用能治疗三种病根。
尼利尼和三辛香、柳树、药碱和五种盐以及土茯苓，将粉末与酥油服用，能治疗瘿瘤和瘤病。
关于尼利尼等，将药物磨成粉末与酥油调和服用，能治疗瘿瘤和瘤病。
对于因泻药而虚弱的人，应该间隔性地像之前一样服用母驼或牛或羊的奶。
关于不能推迟的病症，应该服用含油的泻药，尤其是对于极度虚弱的人要给予。
关于必须治疗且病情严重的瘿瘤病，应该用含油泻药治疗，对于更加虚弱的人要用油性泻药治疗。
诃子粉一升，酥油四升，在火上熔化后用勺子搅拌，放在麦壳中一个月后，取出后充分熔化，与诃子煮汁和酸奶一起煮。饮用此药能治疗瘿瘤、瘤病、腹胀、杵状风病、内痔、麻风病、癫狂症和健忘症。
关于诃子粉，将细粉一升与四升酥油在火上熔化，然后用勺子充分搅拌使其混合均匀，放在麦子或麦壳中浸泡一个月，之后取出，再与诃子煮汁和酸奶一起煮，服用这种药油能治疗瘿瘤等病。
白檀树的乳汁，煮沸后冷却用勺子搅拌，制成的酥油与牛奶树的乳汁一起煮，效果与前者相同。
关于白檀，将牛奶树的乳汁煮沸冷却后用勺子搅拌提炼出的酥油，再与该牛奶树的乳汁一起煮服用，其功效与前者相同，能治疗瘿瘤等病。
十六升牛奶和半升苏陀乳汁，变成酸奶后搅拌提取的酥油，与毒根一起煮也有同样的功效。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཞོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་གོང་དང་འདྲའོ། །མར་ནི་བྲེ་གང་དག་དང་ནི། །འོ་མ་བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་ནི། །སྣུ་ཧའི་འོ་མ་སྲང་གཅིག་དང་། །དུར་བྱིད་ སྲང་དྲུག་བསྐོལ་དེ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་ཤིང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་སྲང་གཅིག་དང་དུར་བྱིད་ཞོ་དྲུག་གི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། གོང་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་བླུད་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་དང་། །ཤ་ཁུ་མངར་པོ་འམ་ འོ་མ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མར་འདི་བླུད་པའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །མ་ཞུ་འཁྲུས་པར་གྱུར་བ་དང་། །བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་བླུད། །དེ་ནས་ཐུག་པ་དེའི་འོག་ནི། །ཀུ་ལད་ཐ་ཡི་ཡུ་ཤ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྨན་མར་ དེ་ཞུ་ཞིང་འཁྲུས་པར་གྱུར་པ་དང་།ནད་པ་ལ་བཅའ་སྒ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་བླུད་བར་བྱ་ལ། དེ་ནས་ནི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐ་གཡོས་པའི་ཡུ་ཤ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་རྩུབ་ཞག་གསུམ་བླུད། །སླར་ཡང་ཐུག་སོགས་རིམ་པ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་དག་གིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མར་གང་ཡང་རུང་བ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་ཅིང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་འདི་ཡང་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །རིམ་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཞུན་མར་ཡང་དང་ ཡང་དུ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་འདིས་སྨན་མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མར་ནི་བསྐོལ་བར་གྱུར་པ་འདི། །སྨན་པ་ལས་ལ་བྱང་བ་ཡིས། །སྐྲན་རྣམས་དང་ནི་དབྱིག་དུག་དང་། །དམུ་རྫིང་བསལ་ཕྱིར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་དེ་ལྟར་བསྐོལ་ བ་འདི་སྨན་པ་ལས་ལ་བྱང་ཞིང་རྨོངས་པ་མེད་པ་དག་གིས་སྐྲན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་པི་ལུ་ལྡེ་གུར་བསྐོལ། །ལྟོ་སྦོས་སེལ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པི་ལུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སེང་ཕྲོམ་ནི་ ལི་ནིའི་མར་རམ།།འདྲེས་པའི་སྨན་མར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་སེང་ཕྲོམ་གྱི་སྨན་མར་ནི་ལི་ནིའི་སྨན་མར་རམ། འདྲེས་པའི་སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནད་བསལ་ནས་ནི་རིམ་གྱིས་སེལ། །སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ཡང་ཞིང་ཉུང་། །བྱིན་ལ་དམུ་ རྫིང་ཅན་གྱི་ནི།།ནད་ཀྱི་ལྷག་མར་དག་བྱའི་ཕྱིར། ། རུ་ར་ནི་རྡོག་པོ་སྟོང་། །བ་གཅིན་དང་སྦྱར་འོ་མ་བླུད། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་རྡོག་སྟོང་། །སུ་དྷཱ་ཀྵི་རར་ལེགས་བསྲེས་པའམ། །པི་པི་ལིང་ནི་བསྐྱེད་སྦྱིན་པའམ། །འོ་མར་འཐུངས་ཤིང་བྲག་ཞུན་བཟའ། །དེ་བཞིན་གུ་གུལ་འོ་མ་དང་། ། ཆ་མཉམ་སྒེའུ་གཤེར་ཁུ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་བའི་ནད་བསལ་ཞིང་སྦྱངས་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ཡང་བཞིན་དུ་ཉུང་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་ཡང་ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཨ་རུ་ར་རྡོག་མ་སྟོང་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ། ། བླུད་པ་དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། པི་པི་ལིང་གི་རྡོག་མ་སྟོང་ཤྲཱི་ཁཎྜ་དང་བསྲེས་ཤིང་དེ་ལ་སྦངས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于这个，牛奶和甘露乳等所说的变成酸奶等的配制方法，其功效也与前述相同。
一升酥油和八倍牛奶中，加入一两蒴藤乳汁，六两蓖麻子，同样煮制。
即在一升酥油和其八倍牛奶中，加入一两蒴藤乳汁和六钱蓖麻子制成糊状后煮制服用，其功效也与前述相同，如前所述。
服用此药后，应服用粥和甜肉汤或牛奶。
即在服用此酥油后，应服用粥等任何一种。
当消化并排出后，服用煮过的生姜温水。然后服用粥，之后服用豆汤。
即当药油消化并排出后，应让病人服用煮过的生姜温水，然后单独服用粥，之后服用炒熟的豆汤。
如此对肠胃粗糙者连续三天服用，再次按顺序服用粥等。
即按此顺序，对肠胃粗糙且风气偏重者，应服用前述任何一种酥油三天，并按此顺序服用粥等三天。
按照这些次序，反复服用炼制的酥油。
即按此顺序反复服用并给予药油。
此煮制的酥油，由精通医术的医生，为了消除瘤、金属中毒和淋巴结肿而施用。
即此如是煮制的酥油，应由精通医术且无愚昧的医生为了消除瘤等而施用。
或者用毕露制成糊状煮制，服用可消除腹胀。
即或者用研磨的毕露制成糊状煮制的酥油服用也有效。
生姜的尼利尼油或混合药油应当服用。
即或者服用前述的生姜药油、尼利尼药油或任何一种混合药油。
除去病后逐渐减少，给予轻而少量的优质大米饭。为了清除淋巴结肿患者的病余，以牛尿调和一千颗诃子服用，之后饮用牛奶。或者一千颗胡椒与甘露乳良好调和，或者逐渐增加胡椒服用，或饮牛奶食用岩盐。同样，没药与牛奶等量调和，给予葡萄汁。
即清除腹部疾病后，应按粥等的顺序给予饮食，给予轻软的少量优质大米饭，为了完全清除病余，应服用用牛尿调和的一千颗诃子，之后饮用牛奶。或者为了清除那些病余，应给予与甘露乳调和的一千颗胡椒并使其浸润。

།ཡང་ན་པི་པི་ལིང་གིས་ཆ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པའི་ཆོ་ག་ལས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ སྦྱིན་པའམ་ཡང་ན་འོ་མ་བླུད་ཅིང་བྲག་ཞུན་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ།དེ་བཞིན་དུ་གུ་གུལ་དང་འོ་མ་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་འོ་མ་དང་སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཁུ་བ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཐང་ཤིང་ཙི་ཏྲ་ཀའི། །ལྡེ་གུ་འོ་མར་སྦྱར་བ་བླུད། །ཟླ་གཅིག་ཧ་ སྟི་པི་པི་ལིང་།།བཅའ་སྒ་འོ་མར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྟོ་བའི་ཉེས་པའི་ལྷག་མ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐང་ཤིང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀའི་ལྡེ་གུ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཧ་སྟི་པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་ པར་བྱའོ།།དན་ད་ཙི་ཏྲ་བྱི་དང་ག་།དབྱི་མོ་ཚ་གསུམ་ལྡེ་གུ་ནི། །ཞོ་གཉིས་འོ་མར་སྦྱར་བླུད་ན། །དམུ་རྫིང་འཕེལ་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་གི་ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་། དམུ་རྫིང་འཕེལ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་ པ་དག་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་མར། །བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ཟླ་གཅིག་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་། མར་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་བསྲེས་པ་ཁ་ཟས་ཟླ་གཅིག་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སུ་དྷཱ་ཀྵི་རར་ལ་སྤངས་པའི། པི་པི་ལིང་དང་ཁུར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་ལ་སྦངས་པའི་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པའི་ཁུར་བ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ཞིང་རེངས། །སྙིང་བརྒལ་རླུང་གི་ནད་ལྡང་ན། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་བིལ་བ་དང་། །ཐལ་སྨན་དང་ནི་ལྡན་པར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་དེ ལ་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ནད་ལྡང་པར་གྱུར་ན་ནད་པ་དེ་ལ་ཏིལ་མར་བིལ་བ་དང་ཐལ་སྨན་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཏུན་ཏུ་ཀ་དང་བ་ལ་དང་། །བ་ལ་ཤའམ་ཏིལ་སྡོང་དང་། ། བ་མརྐ་ཀ་ཏ་ལི། །ག་ནི་མན་ཐའི་ཐལ་བ་རྣམས། །སོ་སོར་གཟགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་ཏུན་ཏུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་སོ་སོར་གཟགས་པའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཏུན་ཏུ་ཀ་ནི་སོ་ན་ཀའོ། །ག་ནི་མན་ཐ་ནི་ཀརྐ་རའོ། །བད་ཀན་རླུང་ངམ་མཁྲིས་པའམ། །དེ་གཉིས་རླུང་དང་འདྲེས་གྱུར་པ། །སྟོབས་ལྡན་རང་གི་སྨན་བཅས་པའི། །ེ་ རཎྜ་ཡི་ཏིལ་མར་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་རླུང་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པའམ། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འདྲེས་པར་གྱུར་པའམ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་རླུང་གང་ཡང་རུང་བ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་རང་རང་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་ དང་བསྐོལ་བའི་ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ཐང་ཤིང་ཨརྒ་བ་ལ་ཤ། །ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་ཤི་ཀྲུ། ། ཤྭ་ཀརྞ་བ་གཅེན་བཅས། །ལྡེ་གུ་ལྟོ་ཡི་ཕྱི་རིམ་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བ་གཅིན་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་དམུ་རྫིང་གི་ལྟོའི་ཕྱི་རིམ་ནས་བསྐུ་ ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།།པྲི་ཤི་ཀ་ལི་ཤུ་དག་དང་། །བཅའ་སྒ་རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་། །འུ་སུ་རུ་རྟ་བ་སྦྲུ་གཉིས། །བསྐོལ་བ་བ་གཅིན་བཅས་པ་བླུད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲི་ཤི་ཀ་ལི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བས་དམུ་རྫིང་ཅན་དེ་ལ་བླུད་པའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ དག་ཀྱང་བྱའོ།

或者如同通过胡椒增益的方式，从精华吸收仪轨中所说那样给予，或者灌服牛奶并给予岩盐，或者同样将安息香与牛奶调配后给予，或者为了清净过失的残余，将牛奶与酸奶浆汁调配后灌服。
或者将唐木、枳答迦的膏与牛奶调配灌服。一个月内给予象胡椒、荜茇与牛奶。
也就是说，为了清净腹部过失的残余，将唐木和枳答迦的膏与牛奶调配后灌服，或者将象胡椒和荜茇的膏与牛奶调配后给予一个月。
檀香、枳答迦、毕达迦、鼬鼠、三辛膏，两两调配牛奶灌服，能消除增长的瘿病。
也就是说，将檀香等药物的膏量取两两与牛奶调配灌服，能消除增长且具力的瘿病。
或者苏陀乳与酥油，伴随的食物给予一个月。
也就是说，或者将苏陀乳与少许酥油混合的食物给予一个月。
在苏陀乳中浸泡的胡椒与粥一起给予。
也就是说，或者给予在苏陀乳中浸泡的胡椒伴随的粥一个月。
如果肋部疼痛僵硬，心晕风病起，则给予芝麻油、毕勒婆与灰药。
也就是说，如果瘿病患者出现肋部疼痛等风病，则给予芝麻油、毕勒婆与灰药调配。
吞都迦、婆罗、婆罗舍或芝麻茎，婆末迦、迦得里，迦尼曼他的灰，各自过滤煮沸灌服。
也就是说，或者将吞都迦等灰各自过滤的汁液煮沸后灌服。吞都迦即索那迦。迦尼曼他即迦尔迦罗。
痰风或胆或二者与风混合，具力伴随自药的蓖麻油有益。
也就是说，对于痰风混合或胆风混合，或痰胆二者任一与风混合的具力瘿病患者，以各自的药物煮沸的蓖麻油灌服有益。
唐木、阿尔迦、婆罗舍，象胡椒、希固路，舍迦尔那伴牛尿，膏涂腹外围。
也就是说，以唐木等伴随牛尿的膏从瘿病腹部外围涂抹。
毕利希迦利、菖蒲、荜茇、五根药、乌苏、如意、两种婆苏，煮沸伴牛尿灌服。
也就是说，将毕利希迦利等药煮沸的汁液与牛尿调配，对瘿病患者如前所述进行灌服仪轨。

།འཁྲུས་ཤིང་ལྟོ་བ་ཞུམ་གྱུར་བ། །ས་ར་ན་སོགས་དུགས་བྱས་ལ། །གོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཀྲི་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་རླུང་གིས་སྦོས་མི་འགྱུར། །ཞེ་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱིས་འཁྲུས་ཤིང་ལྟོ་བ་སྦྱངས་པས་སྲ་བ་དེ་ཞུམ་ཞིང་སྙི་བར་གྱུར་པ་དང་། ས་ར་ན་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་གྱི་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུགས་བྱས་ལ་གོས་ཀྱིས་བཅིང་ཞིང་ལེགས་པར་དཀྲི་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེའི་ལྟོ་བ་རླུང་གིས་སླར་སྦོས་ཤིང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ལེགས་པར་འཁྲུས་གྱུར་པ། །སླར་ཡང་སྦོས་གྱུར་དེ་ལ་ནི། །སྣུམ་བཅས་ སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་གཉིས།།བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་དྲག་པོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་འཁྲུས་ཤིང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་གྱུར་ནས་སླར་ཡང་སྦོས་པར་གྱུར་ན་ནད་པ་དེ་ལ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭའི་བག་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་ ནི་རུ་ཧ་བཏང་བས་དེ་ཚར་གཅད་ཅིང་གསོ་བར་བྱའོ།།རླུང་གིས་རེངས་དང་བཅས་གྱུར་པས། །གང་ཞིག་ལྟོ་སྦོས་གྱུར་པའི་མི། །དེ་ལ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ནི། །བ་གཅིན་བཅས་པ་མས་གཏོང་བྱ། །ཞེ་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་ནད་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི།ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་འདིས་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དམུ་རྫིང་སྤྱི་ཡི་ནི། །གསོ་བ་གྲགས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་གསོ་བ་སྨན་ དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ།མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པར་སྣང་བ་བཤད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རླུང་གྱུར་དམུ་རྫིང་ཅན། །བི་ད་རི་སོགས་མར་བསྐོལ་བླུད། །དེ་ནས་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་བྱས་ཤིང་། །ཡན་ལག་དུགས་བྱས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །འདི་ལ་སེང་ཕྲོམ་མར་ རམ་ནི།།འདྲེས་པའི་སྨན་མར་ལན་མང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སེང་ཕྲོམ་གྱི་སྨན་མར་རམ་ འདྲེས་པའི་སྨན་མར་གྱི་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་བྱས་ལ་ཡན་ལག་ལ་དུགས་བྱས་ནས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཐུག་སོགས་རིམ་པ་བྱས་ནས་ནི། །སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར་ནི་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུས་པར་གྱུར་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ལུས་ཀྱི་ སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཉམས་སྟོབས་རྙེད་ནས་རིམ་གྱིས་ནི། །འོ་མ་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དེས་ཉམས་སྟོབས་རྙེད་པར་གྱུར་ནས་ནི་རིམ་གྱིས་འོ་མ་དེ་མི་བཏུང་བར་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་སྐྱུར་དང་ནི། །ལན་ཚྭར་བཅས་པས་ མེ་དྲོད་སྐྱེད།།རྟུག་འགགས་གྱུར་ནས་སླར་སྣུམ་དང་། །དུགས་བྱས་དེ་འོག་མས་གཏོང་བྱ། །རྩུབ་ཅིང་མས་གཏོང་སྨན་བཅས་པའི། །རྩ་བ་བཅུ་པའི་མས་གཏོང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེ་ལ་སྲན་ཁུ་ཡུ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་ཤས་ ཆུང་བ་བླུད་ལ།མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་རྟུག་འགགས་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན་མས་གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།

洗浴后腹部消瘦时，用萨拉那等药物熏蒸，用衣物妥善包裹，如此风气不会膨胀。这是说，用泻药洗浴并清洁腹部后变得柔软，用萨拉那等药物，如药物熏蒸章节中所说的方法进行熏蒸，用衣物包扎并妥善包裹。如此处理，其腹部不会因风气再次膨胀肿大。
对于洗浴后再次膨胀者，应用含油、酸性和两种盐类的强力灌肠泻药。这是说，对于水肿病人洗浴并经过泻药调理后再次膨胀者，应对该病人使用含油、酸性物质和盐类调配的灌肠泻药进行治疗。
对于因风引起僵硬并腹部膨胀者，应使用牛尿调配的强效灰药进行灌肠。这是说，对于因风引起僵硬、行动不便等症状者，应使用上述强力灌肠泻药进行治疗。
以上所述是广为流传的水肿总体治疗方法。这是说，如上所述的是所有医典中广为流传的、明显有效的所有水肿病共同治疗方法。
然后对风性水肿者，服用毕达利等药熬制的酥油，之后涂抹油脂，对肢体进行熏蒸后实施灌肠。对此应多次服用生姜酥油或混合药油。这是说，此后对于因风引起的水肿病人，若体力充沛，应服用毕达利等药物熬制的酥油，之后涂抹生姜药油或混合药油，对肢体进行熏蒸后实施灌肠治疗。
依次服用汤等食物后，为增强体力而饮用牛奶。这是说，灌肠后依次服用汤等食物，之后为增强体力而饮用牛奶。
待恢复体力后，应逐渐停止饮用牛奶。这是说，通过牛奶恢复体力后，应逐渐停止饮用牛奶。
豆汤、肉汤配以酸性和盐类可生发胃火。若大便阻塞，再次涂油并熏蒸，之后进行灌肠。配制具有收敛性和灌肠药物的十根灌肠剂。这是说，之后对水肿病人服用豆汤、肉汤配以少量酸性物质和盐类，以生发胃火，若出现便秘症状，应使用配有灌肠泻药的十种根药熬制的灌肠药进行治疗。

།གཡོ་ཞིང་ཚིགས་རུས་ལ་འཇུག་པ། །རྩུབ་ཅིང་འཕྱེན་དང་ཕྱི་ས་འགགས། །མེ་དྲོད་ཆེ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། ། ཨེ་རཎྜའི་མར་རླུང་འཇོམས་པའི། །སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཁྲུས་མི་བྱ་ལ་འོ་མ་མར། །ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་ཞི་བྱེད་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཡོ་ཞིང་ཚིགས་དང་རུས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རླུང་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་མར་ཚུལ་བཞིན་དུ བསྐོལ་བའི་འཇོམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།དམུ་རྫིང་ཅན་གང་ལ་ཁྲུས་བྱར་མི་རུང་བའི་ནད་ཡོད་པ་དེ་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གཏོང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སྟོབས་ཆེ་ལ། །མངར་དང་སྦྱར་བའི་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །ཤ་མ་དུར་བྱེད་འབྲས་བུ་གསུམ། ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་ཉམས་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་འོག་ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་བསྐོལ། །ཁུ་བར་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི མར།།ལྡན་པ་ནི་རུ་ཧ་ཡང་ཕན། །དེ་བསྐོལ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩིའང་གཏང་། །ཉམ་ཆུང་དང་པོ་འཇམ་རྩི་གཏང་། །འོ་མ་མས་གཏོང་གིས་སྦྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེ་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ། ཁ་ར་དང་། སྦྲང་ རྩི་ཤས་ཆེ་བའི་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་བཏང་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བསྐོལ་བའི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པའི་ནད་པ་ལ་ནི་དང་པོར་འཇམ་རྩི་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མའི་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་བས་སྦྱང་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ། ། མེ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །འོ་མ་དུར་བྱིད་ལྡེ་གུ་འམ། །ེ་རཎྜ་དང་བསྐོལ་བའམ། །ས་ད་ལ་དང་གྱི་ལྕེ་བའམ། །དོང་ག་བསྐོལ་བ་དག་གིས་བྱ། །བད་ཀན་ཅན་ལ་བ་གཅིན་བཅས། །རླུང་ཅན་ཏིག་ཏ་མར་བཅས་པས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ བ་ལ།མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེས་ཤིང་རྙེད་ནས་ནད་པ་དེ་ལ་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་འོ་མ་དང་། དུར་བྱིད་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ། ཨེ་རཎྜ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། པ་ཏོ་ལ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བའམ། དོང་ག་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲུ་སྨན་ བཏང་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་ལ།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པར་བཅས་པ་ལ་ནི་བ་གཅིན་དང་བཅས་པའི་འོ་མས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ངོ་། །རླུང་གིས་དམུ་རྫིང་དེ་རླུང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཏིག་ཏ་དང་མར་དང་བཅས་པ་འོ་མས་ཡང་དང་ཡད་དུ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་འོ་མར་བཅས་བཟའ་ བའམ།།བི་ད་རི་སོགས་སྡེ་བསྐོལ་སྦྱིན། །དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་འོ་ཐུག་ནི། །སྦྱིན་ཞིང་ཉེ་བར་བསྐུ་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་སྨན་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་དང་བཅས་པ་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། ཡང་ན་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་དང་ ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་དམུ་རྫིང་ཅན་དེ་ལ་འོ་ཐུག་སྦྱིན་ཞིང་འོ་ཐུག་དེས་ལྟོ་བ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །སླར་ཡང་འོ་མ་འཇམ་རྩི་དང་། །བཀྲུ་སྨན་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏང་། །རིམ་པས་ངེས་པར་གནས་བྱས་ཏེ། །མ་ཡེངས་མཁྲིས་གྱུར་དམུ་རྫིང་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ དང་འཇམ་རྩི་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་བ་གནས་པའི་རིམ་པས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་ཤིང་དེ་ལ་གཏོད་བར་གྱུར་པ་དང་།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།

动摇并进入关节骨骼，粗糙且向外和大便阻塞。火热大，芝麻油和蓖麻油能制服风。药物和煮沸的软膏要施用。不要沐浴，牛奶、酥油、肉汤等能平息的要施用。
对于动摇并进入关节和骨骼的风病，应当按照正确方法煮沸蓖麻芝麻油的软膏来施用。对于有腹水病且不适合沐浴的病人，应当施用牛奶等能平息的药物。
对于胆病引起的力量大的，要用甜味调配的油疗法。用沙摩杜尔、三果煮沸的汤汁作为泻药来施用。
对于胆病引起的腹水病且体力强大的，首先要进行油疗，之后要施用如前所说的泻药。
之后用尼拘陀等煮沸，汤中加入砂糖、蜂蜜、酥油。灌肠疗法也有效。用这些煮沸的油软膏也要施用。体弱的首先施用软膏。用牛奶灌肠来清净。
之后对病人用尼拘陀等类别煮沸的汤汁中，加入较多的砂糖和蜂蜜的强力灌肠疗法，之后要施用用尼拘陀等煮沸的油软膏。对于变得体弱的病人，首先要做软膏，之后用牛奶泻药灌肠来清净消除。
增强火力并进行油疗。牛奶杜尔比德调和物，或与蓖麻煮沸，或与苦瓜和牛舌，或与冬瓜煮沸来进行。对于痰病者加入牛尿。对于风病者加入苦参和酥油。反复施用泻药。
在获得火热之力后，对病人进行油疗，用牛奶和杜尔比德调和的软膏，或用蓖麻和牛奶煮沸，或用苦瓜和牛舌与牛奶煮沸，或用冬瓜和牛奶煮沸，反复施用泻药来清净。对于有痰和胆的要用加入牛尿的牛奶作为泻药。如果风引起的腹水病伴有风，要用苦参和酥油加入牛奶反复施用泻药。
这些要与牛奶一起食用，或给予毗达利等类别煮沸。对腹水病人要给予酸奶，并涂抹。
要给予任何一种与牛奶和药物调配的食物，或者给予毗达利等类别煮沸的牛奶和食物。或者对腹水病人给予酸奶，并用酸奶涂抹腹部。
再次用牛奶软膏和泻药反复施用。按次第确定安住，不散乱地清除胆引起的腹水。
要反复使用牛奶和软膏等调配，按照安住的次第不散乱地专注于此，医治和治疗胆引起的腹水。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །དུག་མོ་ཉུང་སོགས་མར་བསྐོལ་གཏང་། །ཉམས་ སྟོབས་ལྡན་པས་དུགས་བྱས་ཏེ།།སུ་དྷཱ་ཀྵི་རིའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་། །ཐུག་སོགས་རིམ་དང་ཐལ་སྨན་ཚ། །ལྡན་བས་བད་ཀན་སེལ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་པའི་མར་བླུད་ཅིང་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། དེ་ ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དུགས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ལ།བད་ཀན་སེལ་བའི་ཁ་ཟས་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་ཐལ་སྨན་དང་ལྡན་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །བ་གཅིན་ཚ་གསུམ་ཏིལ་མར་བཅས། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་བྱ་བའང་ཕན། །མུདྒ་ཀ་སོགས་ལྡེ་ གུ་དང་།།སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་དེ་ནས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མས་གཏོང་བ་དྲག་པོ་དང་། འཇམ་རྩི་མུད་ག་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་བ་བཏང་ན་ཕན་ནོ། །ཁ་ཟས་འོ་མ་ཚ་བ་གསུམ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྲན་ཁུ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ཀྱང་འོ་མ་དང་ཚ་བ་གསུམ་སྦྱར་བའམ། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐའི་ཁུ་བ་སྦྱིན་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་འཐས་ཤིང་ལྟོ་བ་སྐྲང་། །རྨོངས་བག་སྙིང་འཕར་ཡི་ག་འཆུས། །མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ཆང་གོམས་ན། །ཆང་སྙིང་ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཅམ་གྱི དམུ་རྫིང་ཅན་དེ་འོ་མས་བད་ཀན་དེ་འཐས་པ་ནས་མེ་དྲོད་ཆུང་བའི་བར་དུ་ཡང་གྱུར་ལ།སྔར་ཆང་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པ་ཡིན་ན། ཆང་སྙིང་རྣོན་པོ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཀུན་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་གོ་བྱེ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སེང་ཕྲོམ་ཤུ་དག་བཅའ་སྒ་དང་། །བོང་ང་གླ་སྒང་རུ་རྟ་དང་། །ས་ར་ན་དང་ལན་ཚྭ་སྔ། །བཏགས་པ་ཞོ་དང་སྣུམ་བཞི་སྦྱར། །དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ལ། །ཐལ་བ་དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །ཆང་དང ཆུ་དྲོན་ཞོ་ག་ཆུ།།ཆང་རྙིང་མནན་ཆང་སྦྱར་བ་བླུད། །སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་གཏུན་འདྲའི་ནད། །རྩིག་པ་འདྲ་དང་གསུད་དང་སྐྲན། སྙིང་ནད་མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་དང་། །རྟུག་འགགས་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ནས་ལན་ཚྭ་ལྔའི་བར་དུ་ཞིབ་ཏུ་ བཏགས་ལ་ཞོ་དང་སྣུམ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་རྫ་སྣོད་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ལ།ཐལ་བ་དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་ལ་ཆང་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན། སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་ དོ།།བད་ཀན་དམུ་རྫིང་ཉམ་ཆུང་ལ། །ཆང་སྙིང་དང་ནི་བ་གཅིན་དང་། །ལྕགས་ཕྱེ་དང་སྦྱར་བཏུང་བ་དང་། །ཐལ་སྨན་ཏིལ་མར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་ནད་པ་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཆང་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། ། ཡུངས་ཀར་ཕབས་དང་ལ་ཕུག་གི་།ས་བོན་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །བསྐུ་ཞིང་དམུ་རྫིང་དུགས་བྱ་བ། །འདི་ལ་རྒྱུན་ཏུ་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ཞིང་དཀྲིས་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དུགས་བྱའོ། །འདུས་པ ལས་གྱུར་དམུ་རྫིང་ནི།།མེ་དྲོད་ཉམ་སྟོབས་མ་ཟད་ལ། །ནད་ཤས་ཆེ་ལྟར་རེ་ཐག་བཅད། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱའོ།

对于痰病引起的油疗法，用毒芥等熬制酥油涂敷。对于体力充沛者，先做热敷，再用苏陀克西日的泻药。用汤等次第和碱性药物，具有祛除痰病的功效。
对于痰病引起的水肿病，用毒芥等熬制的酥油服用并做油疗。如果病人体力充沛，热敷后服用配制苏陀克西日的泻药，并服用具有苦味、辛味和碱性药物的祛痰食物。
牛尿、三辛香、芝麻油，做强力灌肠也有效。绿豆等药膏，然后用油做温和灌肠。
对此，如前所述做强力灌肠，用绿豆等药物配制的温和灌肠也有效。
食物用牛奶配三辛香，或者给予豆汤。
食物也可用牛奶配三辛香，或者给予豌豆汤都有效。
痰病粘稠且腹部肿胀，昏沉、心悸、厌食，消化力弱，如果习惯饮酒，则用烈酒、炒青稞灰服用。
痰病水肿患者因牛奶使痰粘稠，直至消化力减弱，如果以前习惯饮酒，则应服用烈酒和炒青稞灰水。
欣荟、胡椒、三果、甘松、两种黄药、戈比、白芦荟、普则谢勒、藏菖蒲、白芷、荜茇、葱头、伽蓝菜、茜草、萨拉那和五种盐，研磨后与酸奶和四种油调配。密封燃烧使不散烟，取其灰分每次二两，配以酒、温水、酸奶、碱水、陈酒、压榨酒服用。能治疗瘤、水肿、杵状病、墙状病、瘘管、瘤、心病、脾病、痔疮和便秘等疾病。
将欣荟至五种盐细磨，与酸奶和酥油等四种油调配，放入密封陶器中燃烧使不散烟，取其灰分每次量为二两，配以清酒等任何一种服用，能治疗瘤等疾病。
对于痰病水肿体弱者，用烈酒和牛尿，配以铁粉服用，并服用碱性药物配芝麻油。
对于痰病引起的水肿病人体弱者，应服用陈酒等。
用芥子发酵物和萝卜籽研磨成的药膏，涂敷并对水肿处做热敷，这个要经常反复进行。
对此要用芥子等药膏涂敷包裹，并反复热敷。
对于三病合并引起的水肿，在消化力和体力未衰竭时，要根据病情严重程度决定，采用这些治疗方法。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུལ་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ཅན་གྱི་མེ་དྲོད་ཉམས་སྟོབས་ཤས་ཆེར་ཟད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ནད་ཤས་ཆེ་ཞིང་གསོར་མི་རུང་བའི་ཚུལ་དུ་རེ་ཐག་ བཅད་དེ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྒོ་ཞིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་ནི་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ལ།གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐེ་ཙོམ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་ལ་ནད་གཞི་གང་ཤེས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསོ་བ་འདི་བྱའོ། །དན་ད་ཏྲ་ པན་ཏིའི་འབྲས་བུ།།བཙིར་བའི་མར་ནི་བླུད་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུལ་པ་ལས་གྱུར་བའི་དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་ནི་དན་ད་དང་། ཏྲ་པན་ཏིའི་འབྲས་བུ་བཙིར་བའི་མར་བླུད་པ་ཕན་ནོ། །དམུ་རྫིང་གསོས་ཀྱང་མ་འཆོས་དང་། །མཆོག་ཏུ་ཉེས་གསུམ་ལས་གྱུར་ལ། །དེ་ཡི་ཉེ་ དུ་དྲིས་ནས་ནི།།ཀ་ཀ་ད་ནི་འོལ་མ་སེ། །ཀ་ར་བཱི་རའི་རྩ་བ་དག་།བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཆང་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གསོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དམུ་རྫིང་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་གསོ་བ་ལས་འདས་པ་དང་མཆོག་ཏུ་ཡང་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་འཆོས་པ་ན། ནད་པ་དེའི་ ཉེ་དུ་ལ་དྲིས་ནས་གྲོས་སུ་བྱས་པའི་རྗེས་ལ།ཀ་ཀ་ད་ནི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣོ་ཞིང་བརྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བཟའ་བཏུང་ནང་དུ་ནི། །དུག་ཀྱང་རིམ་པས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཙན་དུག་གི་རིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་བྱས་བཙོས་པའི་ ནང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གང་དུ་སྦྲུལ་ནི་ཁྲོས་གྱུར་ནས། །ཤིང་ཐོག་ལ་ནི་དུག་བསྒོས་པ། །དེ་ཡིས་འདི་ཡི་ནད་ཚོགས་ནི། །བརྟན་ཞིང་ཞེན་པ་ལམ་ལོག་ཞུགས། །བཤིག་སྟེ་ཕྱིར་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། །དུག་གིས་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ནད་མེད་གྱུར་པའམ། །འཆི་ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ཏོག་གང་ལས་སྦྲུལ་ཁྲོས་པས་དུག་གིས་བསྐོས་པར་གྱུར་པའི་ཤིང་ཐོག་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དུག་དེས་ནད་པ་དེའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་བརྟན་ཞིང་གཏིང་ཟུག་པ་དང་། རྩ་སྦུབས་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་ལ་ཞེན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ལམ་ ལོག་པར་ཞུགས་ཤིང་བདེ་བླག་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་རྣམས་བཤིག་ཅིང་ཕྱེ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་དུག་དེས་ནད་དེ་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཚེ་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་དུག་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་བསལ་ནད་ དེ་ཆུ་གྲང་གིས།།ཁྲུས་བྱས་འོ་མ་འམ་ཐུག་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དུག་དེས་ནད་བསལ་བར་གྱུར་ན་ནི་ནད་པ་དེ་ཆུ་གྲང་གིས་ཁྲུས་བྱས་ལ། འོ་མ་འམ་ཐུག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུར་བྱིད་ཀྱི་ནི་ཚོད་མ་འམ། །རྒྱ་སྣེའུ་པཱསྟུ་ཀ་པརྞི། །ཀ་ལ་ཤ་ཀ་སྣེའུ་ ཡི།།ཁུ་བ་དང་ནི་བསྐོལ་བ་ལ། །སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་སྣུམ་མེད་ཅིང་། །ཤིན་ཏུ་ཚོས་པའམ་མ་ཚོས་མིན། །ཟས་མེད་ཟླ་བ་གཅིག་སྦྱིན་ལ། །དེ་ནས་སྐོམ་ན་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ཀྱི་ནི་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྣེའུའི་བར་གྱི་ཁུ་བ་དང་བསྐོལ་བ་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཚོས་པའམ་མིན་པ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་ནོ།།དེ་ནས་སྐོམ་ན་ཚོད་མ་དེ་དག་གི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར། །ཚོད་མས་ནད་ནི་བསལ་གྱུར་ནས། །ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བརྟས་བྱེད་པ། །རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ རིམ་པ་འདིས་ཚོད་མའི་སྦྱོར་བས་ནད་བསལ་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་རྗེས་ལ་ཉམས་བརྟ་བའི་ཕྱིར།རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།

对此，对于由积聚引起的痈疽，其火热未大量衰减者，应当以疾病严重且不可治愈的方式断定，对于由积聚引起的病症则应告知不可治愈。若不治疗必定会死亡，即使治疗也是存疑的。应根据何种病症严重的情况，按照下文所述的治疗方法进行治疗。
对于由积聚引起的痈疽，应服用丹达和特拉潘提果实榨取的油。
即使治疗痈疽未愈，以及由三种病因引起的严重病症，应询问其亲属后，将卡卡达、奥玛色、卡拉维拉根磨成糊状，用酒调服。
如此治疗后痈疽仍未平息，且超出治疗范围，尤其是由三种病因引起的痈疽在治疗时，应询问病人的亲属商议后，给予卡卡达等具有刺激性和致昏迷作用的药膏。
或者在饮食中，也可以逐步添加毒药。
当蛇发怒时在果实上涂抹的毒药，能够破坏并排出这些牢固且粘附在错误通道中的病症群。毒药能迅速摧毁病症。这样要么痊愈，要么会死亡。
若病症消除，应用冷水沐浴，饮用牛奶或汤。
杜尔比德的汤或者印度槐、帕斯图卡帕尔尼、卡拉夏卡槐的汁液煮成的，不加酸味、盐和油，既不过熟也不生，一个月内不进食其他食物，若口渴则饮用其汁液。
如此一个月后，用汤药去除病症后，对于虚弱者，应饮用母驴乳汁以增强体力。

།མཆེར་བའི་དམུ་རྫིང་ནད་གཞི་ནི། །ཇི་བཞིན་སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱ་སྟེ། །ཞོ་དང་འབྲས་ཆན་བཅས་སྦྱིན་ལ། །ལག་པ་གཡོན་ལ་གཏར་ག་གདབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆེར་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ལ། ཞོ་དང་འབྲས་ཆན་དུ་བཅས་པ་སྦྱིན་ནམ། ཡང་ན་ཞོ་ཉི་ཚེ་བླུད་ལ་ལག་པ་གཡོན་པ་ནས་གཏར་ག་བྱའོ། །ཉམས་སྟོབས་རྙེད་ནས་སླར་ཡང་ནི། །སྣུམ་བླུད་ནས་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །རྒྱ མཚོའི་ཉ་ཕྱིས་ཐལ་སྨན་དང་།།འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་སྟོབས་རྙེད་ནས་ནད་པ་དེ་ལ་ཡང་སྣུམ་བླུད་ལ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་མཚོའི་ཉ་ཕྱིས་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །པུ་དི་ཀ་རཉྫའི་ཐལ་ བ།།སྐྱུར་ཁུ་ཁ་རུ་ཚ་དང་ནི། །པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་བཏབ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་པུ་དི་ཀ་རཉྫ་ཞེས་བྱ་བ་ཏ་མ་ལའི་ཐལ་བ་རོ་སྐྱུར་བའི་ཁུ་བ་དང་བཙགས་པའི་ཆུའི་ནང་དུ་ཁ་རུ་ཚ་དང་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤི་ཀྲུ་བསྐོལ་བར་པི་པི་ལིང་། །རྒྱམ་ཚ་ ཙི་ཏྲ་ཀ་བཏབ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་པི་པི་ལིང་དཀར་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཀུན་སོགས་ཕྱེ་ཐལ་སྨན་དང་། །མར་སྦྱར་མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་ མ་སྐྲན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་།ཐལ་སྨན་རྣམ་གཉིས་དང་མར་ཞེས་པ་སྲང་དྲུག་པའི་སྨན་མར་དག་ཀྱང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དོང་གྲ་དནྡ་པི་པི་ལིང་། ཆ་མཉམ་ཨ་རུ་ར་ཉིས་འགྱུར། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་ཆ་ཕྱེད་བཅས། །ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པོར་བྱས་ཤིང་ཨ་རུ་ར་དོང་གྲའི་ཉིས་འགྱུར་ཁ་རུ་ཚ་དོང་གྲའི་ཆ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་དང་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བྱི་དང་ག་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཕྱེ་དང་རྒྱ་ཚ་ཤུ་དག་རྣམས། །ཁམ་སྐྱོགས་ནང་བསྲེགས་འོ་མར་ བཅས།།བླུད་ན་སྐྲན་དང་མཆེར་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྫ་སྐྱོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་ལ་ཐལ་བ་དེ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་སྐྲན་དང་མཆེར་བའི་ནད་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཤུག་ལོ་མ་ཏིལ་མར་བསྲེས་པ་དག་།ལེགས་ པར་མཉེས་པ་བསྲེགས་ཏེ་དེ་འོག་ཏུ།།གཏུན་བུར་བཙིར་ལ་དེ་ནས་འོ་མ་བླུད། །མཆེར་པ་དམུ་རྫིང་སོགས་ནི་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་ལོ་མ་ཏིལ་མར་དང་བསྲེས་ལ། ལེགས་པར་མཉེས་པ་དེས་དཀྲིས་ཤིང་བཅིངས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མཆེར་པའི་ ཕྱོགས་དེར་གཏུན་ཤིང་གིས་མནན་ཅིང་བཙིར་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་པར་གྱུར་ན་ཡང་མཆེར་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ཕན་ནོ།།རོ་ཧི་ཏ་ཡི་ལྕུག་མ་གཏུབས། །དུམ་བུ་ཤ་རུ་ར་བཅས་ཆུའམ། །བ་གཅིན་ནང་དུ་ཞག་བདུན་ནི། །སྦངས་པ་དེ་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །མིག་སེར་མཆེར་པ་ སྐྲན་གཞང་འབྲུམ།།སྲིན་ནད་གཅིན་སྙི་དམུ་རྫིང་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཧི་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྕུག་མ་མཚོན་གྱིས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཏུབས་ལ། དུམ་བུ་དེ་དང་ཨ་རུ་རའམ་བ་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ལེགས་པར་སྦངས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁུ་བ་དེ་བཙགས་ཏེ་བླུད་ ན་ཡང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

关于脾脏积水病的病因，应当按照实际情况进行油疗和热敷，给予酸奶和米饭，并在左手放血。
对于脾脏积水，应当根据病情进行油疗和热敷，给予酸奶和米饭，或者仅给予酸奶，并在左手放血。
在恢复体力之后，再次给予油剂后进行清洗。将海洋鱼灰药与牛奶调和后服用。
在病人恢复体力后，再次给予油剂并用泻药清洗，将海洋鱼烧成灰后与牛奶调和服用。
将普蒂卡兰扎灰、酸液、岩盐以及胡椒粉调和服用。
同样，将普蒂卡兰扎（即多摩罗）烧成灰，与酸液和过滤水混合，加入岩盐和胡椒粉调和后服用。
将希克如煮沸，加入胡椒、岩盐和赤特拉卡后服用。
或者将希克如（一种药材）与白胡椒煮沸成汤，加入胡椒等药材后服用。
阿魏等粉末与灰药，调和酥油按照火力大小给予。
阿魏等粉末如治疗肿瘤章节所述，以及两种灰药和酥油，即六两药油，要根据胃火的强弱来给予。
冬瓜、檀香、胡椒等量，訶子加倍，岩盐减半，粉末与温水调和服用。
冬瓜等药材等量配制，訶子是冬瓜的两倍，岩盐是冬瓜的一半，将粉末与温水调和服用也有效。
萎蕤、枳椇子粉末与岩盐、白芷等，在瓦勺中烧制后与牛奶调和，服用可消除肿瘤和脾病。
将萎蕤等药材在瓦勺中烧制成灰，与牛奶调和服用，可以消除肿瘤和脾脏积水病。
将沙棘叶与芝麻油混合，充分揉捏后烧制，然后用杵压榨，之后饮用牛奶，可消除脾脏积水等病。
将沙棘叶与芝麻油混合充分揉捏，包裹绑缚后，用杵在脾脏部位按压榨取，之后饮用牛奶，也可治疗脾脏积水。
将罗希塔枝条切段，与訶子一起在水或牛尿中浸泡七天，服用后可消除黄疸、脾病、肿瘤、痔疮、虫病、尿频和积水。
将罗希塔树枝用刀切成小段，与訶子一起在水或牛尿中浸泡七天，之后过滤取汁服用，可以消除黄疸等疾病。

།རོ་ཧི་ཏ་ཀའི་ཤུན་ལྤགས་ནི། །སྲང་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ཚད། །རྒྱ་ཤུག་བྲེ་དོར་བཅས་པ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྱས་ནས་ནི། །ཚ་བ་ལྔ་ནི་སྲང་རེ་དང་། །དེ་དག་ཀུན་དང་མཉམ་པ་ཡི། །རོ་ཧི་ཏ་ཀའི་ཤུན་ ལྤགས་ཕྱེ།།མར་བྲེ་གང་དང་བཙོས་ནས་ནི། །འདི་བླད་པ་ཡིས་མྱུར་དུ་ནི། །མཆེར་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་ཧི་ཏ་ཀའི་ཤུན་སྤགས་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་མར་བྲེ་གང་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་ལ། སྨན་མར་དེ་བླུད་ན་ཡང་མཆེར་པ་ རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཆུ་ཤིང་ཏིལ་གྱི་སྡིང་བུ་དང་། །བུ་རམ་ཤིང་བསྲེགས་ཐལ་བ་ནི། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་གྱུར་ན། །བད་རླུང་ལས་གྱུར་མཆེར་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་དང་། ཏིལ་མར་ བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ནད་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།མ་ཞི་སྐྲན་གྱི་ཆོ་ག་ལྟར། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ལ། །མཆེར་ནད་སྤྱི་བག་མ་གྱུར་ན། །མེ་ཡི་ལས་ནི་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན། བད་ཀན་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་མཆེར་ པའི་ནད་སྤྱི་བག་ཅན་གྱི་ཆུ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་བ་ལ་སྐྲན་གྱི་ཆོ་ག་ལས་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་ལྡེ་གུ་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་མེའི་ལས་བྱའོ།།མཁྲིས་གྱུར་འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུ་དང་། །མར་དང་འོ་མའི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཁྲག་དབྱུང་སྦྱང་བ་བྱ་བ་དང་། །འོ་མ་བླུད་པར་གྱུར་བའང་བསྔགས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།མཁྲིས་པ་ལ་གྱུར་པའི་མཆེར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་བླུད་པ་དང་། འོ་མའི་འཇམ་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་། སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སྦྱོང་བར་བྱ་བ་དང་། འོ་མ་བླུད་པར་བྱ་བ་བསྔགས་སོ། །མཆིན་བར་ མཆེར་པ་ལ་ལྟར་གསོ།།གཏར་ག་ལག་པ་གཡས་ནས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆིན་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་མཆེར་པའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་གིས་བྱ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལག་པ་གཡས་པ་ལ་གཏར་ག་བྱའོ། །རྒྱུ་མ་འགགས་གྱུར་དུགས་བྱས་ལ། །བ་གཅིན་སྨན་ནི་ རྣོ་བཅས་པའི།།ཏིལ་མར་ལན་ཚྭ་བཅས་པ་ཡི། ནི་རུ་ཧ་ནི་འཇམ་རྩིར་བྱས། །ཕྱི་ས་སླ་གྱུར་ཁ་ཟས་དང་། །བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་འདི་ལ་བཏང་། །རྟུག་འགགས་བསལ་བའི་གསོ་བ་ནི། །རླུང་ནི་འཇོམས་པ་གང་ཡིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་འགགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ དམུ་རྫིང་ལ་ནི་དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ།བ་གཅིན་སྨན་རྣོན་པོ་དང་ཏིལ་མར་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པའི་ནི་རུ་ཧ་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འཇམ་རྩི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་ས་སླ་བར་བྱ་བའི་ཟས་དང་བཏུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་ཀྱང་བཏང་བར་བྱས་ལ། དེ་ བཞིན་དུ་རྟུག་པ་འགགས་པའི་ནད་གསོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་བྱའོ།།རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ། །དུགས་མ་གཏོགས་པའི་གསོ་བ་ཀུན། །བད་ཀན་དམུ་རྫིང་ལྟ་བུར་བྱ། །སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཆུ་གཟགས་ཤིང་། །སྨན་པས་དེ་ལྟར་འཚེ་ཙམ་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་བད་ཀན་གྱི་གསོ་བ་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེར་ནི་དུགས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་སོགས་ཤིང་འདུས་བ་བཞིན་དུ་གཟགས་ཤིང་བསལ་བར་བྱ་ལ། །སྨན་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་བཞིན དུ་ནད་པ་དེ་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུའོ།

罗希塔卡树皮二十五两，配以一升枣子，煎煮成汤。五种热性药材各一两，与等量的罗希塔卡树皮粉末，加入一升酥油煎煮。服用此药可迅速消除脾脏肿大。
如上所述，将二十五两罗希塔卡树皮等药材与一升酥油按照配方煎煮，服用此药膏可消除脾脏肿大增生。
水生芝麻茎和甘蔗灰，与芝麻油煎煮服用，可消除由风痰引起的脾病。
如上所述，以水生植物等燃烧后的灰烬与芝麻油煎煮服用，可消除此病。
若未能平息，按照瘤病的治疗方法，对于风痰偏重且未成为普遍性脾病者，应当施以火疗。
如此治疗后若病情仍未平息痊愈，对于风痰偏重的非普遍性脾病，应当按照瘤病治疗法中所述，用药膏灸烧等火疗方法治疗。
对于胆病型脾水肿，应服用十味安宁散配制的药油，使用牛奶制成的软膏，放血净化，并推荐饮用牛奶。
对于由胆引起的脾脏积水，应服用十味安宁散配制的药油，使用牛奶软膏等，进行泻下和催吐净化治疗，并建议饮用牛奶。
肝病如脾病般医治，放血应从右手进行。
肝积水应按照上述脾病的治疗方法进行，特别是要在右手放血。
肠梗阻应先熏蒸，用含有牛尿和辛辣药材的芝麻油加盐制成灌肠剂和软膏。给予易于排便的饮食和强效泻药。应采用治疗便秘的方法来消除风病。
对于因肠梗阻引起的积水，首先要进行熏蒸，用牛尿、辛辣药材、芝麻油和盐配制灌肠剂，之后使用软膏。此外，还要提供易于排便的饮食，使用上述强效泻药，同时采用治疗便秘的各种祛风方法。
对于肠穿孔积水，除了熏蒸外，其他治疗方法都按照痰型积水来治疗。排出积水后，医生只能维持生命。
对于肠穿孔积水，除了不能使用熏蒸外，其他治疗方法都按照痰型积水的方法进行治疗。同样要排出积水，医生这样治疗只能维持病人的生命。

།དམུ་ཆུ་ལ་ནི་ཆུ་ཡི་ནི། །ཉེས་སེལ་སྨན་ནི་དང་པོར་ནི། །སྨན་རྣོ་བ་གཅིན་ལྡན་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཐལ་སྨན་ལྡན་པར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་ཆུའི་རྫིང་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་རྣོ་བ་བ་ གཅིན་དང་ཐལ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དྲོད་སྐྱེད་བད་ཀན་འཇོམས་པ་ཡི། །ཟས་ཀྱིས་དེ་ནི་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་ཅན་དེ་ལ་ནི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བད་ཀན་འཇོམས་པའི་ཟས་བྱིན་ལ་བཅོས་པར་བྱའོ། །ར་ཡི་རིལ་མའི་ཐལ་ བའི་ཆུ།།བ་གཅིན་བཅས་གཟགས་མེ་བསྐོལ་བ། །སྐ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ནང་དུ། །པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་བ། །བཅའ་སྒ་དུར་བྱིད་ལན་ཚྭ་ལྔ། །དན་ད་ཁྲོན་བུ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤ་དག་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ཡ་བཀྵ་ར་བ་ཏ་ལ། །སྭ་རྫི་ཀྵ་ར་ཞེས་བྱ་བ། །ཞོ་ནི་གཉིས་ གཉིས་བཏགས་ཕྱེ་གཞུག་།རྒྱ་ཤུག་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་བྱ། །དེ་ནས་སྐྱུར་རྩབས་དང་སྦྱར་ལ། །བླུད་ན་མ་ཞུ་འོར་ནད་དང་། །དམུ་ཆུའི་ནད་ནི་འཕེལ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་རིལ་མ་ལེགས་པར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་བ་གཅིན་དང་བསྲེས་ཏེ། བཙགས་པ་གཟགས་པའི ཁུ་བ་མེས་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་ལ་ཐལ་ཆུ་སྐས་པར་གྱུར་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཅུག་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཤུག་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་སྐྱུར་རྩབས་ཀན་ཛི་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་སྨན་གྱིས་མ་ཐུབ་ན། རྒྱུ་འགགས་ལ་སོགས་དམུ་རྫིང་གསུམ། །གཉེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ཏེ། །མཚོན་གྱི་ལས་ནི་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་དེ་མ་ཐུབ་ཅིང་། ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་རྒྱུ་མ་འགགས་པའི་དམུ རྫིང་དང་།རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་དང་། ཆུའི་དམུ་རྫིང་སྟེ། གསུམ་ལ་མཚོན་གྱི་ལས་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ནད་པ་དེའི་གཉེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ཤིང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ། དེ་ཡི་གནང་བ་མནོས་ཏེ་མཚོན་གྱི་ལས་བྱའོ། །རྒྱུ་འགགས་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ། །སྣུམ་ ཞེན་དུགས་བྱས་ལྟེ་བའི་འོག་།གཡོན་ལོགས་སུ་ནི་སོར་བཞི་ཡི། །ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ནས་ནི། །སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་ཚད་དབྲལ་ལ། །དེ་ལས་རྒྱུ་མ་ཕྱུང་ནས་ནི། །བརྟགས་ཏེ་སྤུ་དང་དྲི་མ་དང་། །འབྱར་བག་རྡོ་བ་ལ་སོགས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་འགགས་པ་དང་། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་དང་པོ་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ཅིང་དུགས་བྱས་པའི་ནད་པའི་ལྟེ་འོག་གཡོན་ལོགས་སུ་སོར་བཞིའི་ཚད་གཞལ། དེ་དོར་བའི་ལྟོ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་ཚད་ལེགས་པར་དྲལ་ལ་སྒོ་དེ་ནས་རྒྱུ་མ་དྲངས་ལ་ཕྱུང་སྟེ་བརྟགས་ནས། གལ ཏེ་སྤུ་འམ་རྒྱུ་མ་དྲི་མ་ལ་འབྱར་བའི་ལྗན་ལྗིན་ནམ།།རྡོ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་མ་འགགས་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་བསལ་ཅིང་གདོན་པར་བྱའོ། །བརྟོལ་ལ་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །རྣམ་པར་བསལ་ལ་གཟགས་པར་བྱ། །བུ་ག་དབྲལ་ལ་ཆར་གཞུག་ཅིང་། ཟིན་ནས་དེ་ཡི་ལུས་ ཀྱི་ནི།།མགོ་བོ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཡིས། །བསྐུད་ནས་རྒྱུ་མ་ལེགས་པར་གཞུག་།དེ་འོག་ཕྱིའི་ངོས་ནས་རྨ་བཙེམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། ནང་ནས་འཛགས་པའི་སྒོ་དེ་ནས་ནང་གི་ཟུག་རྔུའི་གནོད་པ་ཕྱུང་སྟེ་ལྗན་ལྗིན་ རྣམ་པར་བསལ་ཞིང་ཆུ་ཅི་ཡོད་པ་ལེགས་པར་གཟགས་ལ།དེའི་བུ་ག་མ་ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲིན་བུའི་སོས་འདེབས་སུ་གཞུག་གོ་།སྲིན་བུ་དེས་ཟིན་པ་དང་། དེའི་ལུས་ལས་མགོ་བ་ཨུ0f7ཅགཅད་པར་བྱའོ།

对于水肿病的水的过患，首先应给予具有锐性药、牛尿和各种灰药的药物。即对于水肿池，首先应给予能够消除水等过患的锐性药物，以及牛尿和各种灰药。
应以能生热和克制痰的食物来治疗。即对于有水肿池的病人，应以特别能生火热并且能克制痰的食物来治疗。
山羊粪灰的灰水，与牛尿混合过滤后煮沸，当变稠时，在其中加入胡椒及其根、荜茇、土茯苓、五种盐、檀香、井中果实三种、白芷、螃蟹、药叶、碱和盐碱等，各二两研磨成粉末加入。制成如枣核大小的丸剂。然后与酸汁调和服用，能消除不消化、呕吐病和增长的水肿病。即将山羊粪便充分焚烧成灰，与牛尿混合，过滤后的液体用火充分煮沸，成为浓稠的灰水后，在其中加入胡椒等药物各二两份量研磨成的粉末，然后制成枣核大小的丸剂，与酸汁调和服用，能消除不消化等病。
如果这样用药物治不好，对于肠梗阻等三种水肿池，请示亲属之长后，应施行手术。即如此所说的药物配方虽已使用，但仍未能克制病情，未能平息时，对于肠梗阻的水肿池、肠破裂的水肿池和水肿池这三种，需要进行手术，而且应向病人的亲属之长请示祈求，得到他的允许后进行手术。
对于肠梗阻和破裂的水肿池，涂油热敷后，在脐下左侧四指处，朝向脐部位置，切开四指宽度，从那里取出肠子后，检查并清除毛发、污垢、粘物和石块等。即对于因肠梗阻和肠破裂引起的水肿池，首先用油涂抹并热敷病人的脐下左侧四指宽处，除去那里朝向腹部方向切开四指宽度，从那个开口处拉出肠子后检查，如果有毛发或粘附在肠子上的污垢粘物，或者造成肠梗阻的石块等，都要清除取出。
对于破裂处，取出刺痛物后，完全清除后过滤。切开孔洞后放入虫，当其咬住后，应切断其头部。之后用酥油和蜂蜜涂抹，妥善放回肠子。然后从外面缝合伤口。即对于肠破裂的水肿池，从内部渗漏的开口处取出内部刺痛物后，完全清除粘物并充分过滤所有积水，然后在其孔洞中放入名为'马卡拉'的虫，当虫咬住时，切断其头部。

།དེ་ནས་དེ་རྗེས་ལ་རྨ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་། བུ་རམ་གྱིས་བསྐུས་ནས། རྒྱུ་མ་གནས་ག ཨང་ཡིན་པར་ལེགས་པར་བཅུག་ནས་རང་གི་གནས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བཞག་པའི་རྗེས་ལ་ལྟོའི་ཕྱི་རོལ་ནས་རྨ་བཙེམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ས་ནག་ཤིང་མངར་གྱི། །ལྡེ་གུས་ལེགས་པར་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ས་ནག་སོར་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་ཤིང་མངར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ལེགས་པར་བསྐུས་ལ་རྨ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ།།དེ་འོག་རླུང་མེད་གནས་སུ་ནི། །བཞག་ནས་འོ་མས་གསོས་པ་དང་། །སྣུམ་གྱིས་སྣོད་ནས་སྤྱིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཅིངས་པའི་རྗེས་ལ་ནད་པ་དེ་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པའི་ ནང་དུ་བཞག་ལ་འོ་མ་བླུད་ཅིང་བརྟེན་པ་དང་།སྣུམ་གྱིས་གང་བའི་སྣོད་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལུས་སྤྱིང་བར་བྱའོ། །ཆུ་བཅས་དམུ་རྫིང་ཏིལ་མར་ནི། །རླུང་འཇོམས་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ནས་ནི། །ཆུ་དྲོན་བླུགས་པས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །ལྟོ་བ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་ནི། །རྒྱུ་འགགས་རྡོལ་ བར་བཤད་ནས་སུ།།སོར་གཅིག་ཙམ་ནི་དབུག་པར་བྱ། །དེར་ནི་གཅེའུ་བཅུག་ནས་སུ། །ད་ལ་ཆུ་ཕྱེད་གཟགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་དང་བཅས་པའི་དམུ་ཆའི་དམུ་རྫིང་ཆགས་པ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ནད་པའི་ལུས་བསྐུས་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ ག་བྱས་ནས།ཆུ་དྲོན་པོ་སྣུམ་ཅན་བླུགས་པ་དེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་དུགས་བྱ་ཞིང་ལྟོ་བ་མཆན་ཁུང་མན་ཆད་རས་ཀྱིས་དཀྲི་ཞིང་བཅིངས་ནས་རྒྱུ་མ་འགགས་པ་དང་། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་གཡོན་ལོག་སུ་སོར་བཞི་བཅལ་བ་མ་ གཏོགས་པའི་འོག་གི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲས་ཀྱི་དབྱིབས་ལྟ་བུའི་རྩེ་མོ་ཡོད་པས་གཙགས་བུས་སོར་གཅིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་མཐེ་བོང་ཤོང་བ་ཙམ་དབུག་ཅིང་དྲང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་རྨ་ཁ་དེར་དེ་དང་འཚམ་པའི་གཅེའུ་དེ་ལས་ནད་ཀྱི་ཆུ་དེའི་ཕྱེད་ཙམ་གཟགས་ཤིང་གདོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གཅེའུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཏིལ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །རྨ་བསྐུས་ནས་ནི་བཀག་ནས་སུ། །རས་ཀྱིས་ལྟོ་བ་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞག་གསུམ་ཡང་ན་ཞག་བཞི་ཞིང་། །ཞག་ནི་བཅུ་དྲུག་བར་གྱིས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་གསུམ་པའམ། ཞག་བཞི པ་འམ།ལྔ་པ་འམ། ཞག་བཅུ་གཉིས་པའི་བར་རམ། ཞག་བཅུ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས། ནད་པའི་ཉམས་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དཔགས་ཏེ། ཆུ་གཟགས་པར་བྱས་ལ་དེ་ལྟར་གཟགས་པའི་ཚེ་གཅེའུ་ནས་གཟགས་ཤིང་བཏོན་པའི་འོག་ཏུ་གཅེའུ་དེ་ཕྱུང་ནས་ཏིལ་ དང་ལན་ཚྭ་བཏག་པའི་ལྡེ་གུས་རྨ་བཀག་ཅིང་གླན་ཏེ་ལྟོ་བ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཤིང་བཅིང་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་བར་བར་དུབ་བསྟི་ཞིང་། །ཆུ་ནི་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེའི་ཆུ་འབྱིན་པ་ན་བར་སྐབས་སུ་ཞག་ཚིགས་ཀྱིས་བཅད་ཅིང་ངལ་སོས་པའི་དུབ་བརྟས་ ནས་ནད་ཀྱི་ཆུ་རིམ་གྱིས་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱུང་ན་ནི་སྐོམ་དད་དང་རིམས་དང་རྐང་ལག་བཅོམ་པ་སྙམ་དུ་ན་བ་དང་། འཁྲུ་བ་དང་། ལུད་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། རྐང་པ་སྦྲིད་ཅིང་ཚ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ པའམ།སླར་ཞིང་ཤས་ཆེར་ཆུས་འགེངས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ།

然后在那之后，用蜂蜜和糖涂抹伤口，将肠子妥善放回原处。放置好后，从腹部外面缝合伤口。
然后用黑土和甘草的药膏涂抹。即在那之后，用黑土索尔塔和研磨的甘草制成的药膏涂抹好，包扎伤口。
之后将病人安置在无风的房间内，用牛奶滋养，并在盛满油的容器中浸泡。
对于有水的水肿，用能够降伏风的芝麻油煮沸后涂抹，用温水熏蒸，用布包裹腹部。如同治疗肠梗阻和肠破裂时所说的那样，应当扎一指宽的孔。在那里插入导管，放出一半的水。
即对于有水的水肿积水，用能够降伏风的药物煮沸的芝麻油涂抹病人身体，进行油疗后，用温热的油水按照所说的方法进行熏蒸，用布包裹腹部腋下以下部位。在治疗肠梗阻和肠破裂时所说的身体部位，即脐下左侧四指处以下的位置，用针状工具扎一指宽（约拇指宽）的孔。然后在伤口处插入相应的导管，放出病水的一半。
然后取出导管，用芝麻和盐的药膏涂抹伤口，包扎好后用布包裹腹部。每隔三天或四天，直到十六天。
即在那之后，每隔三天、四天、五天，或者十二天到十六天，根据病人的状况和时间等自然情况来判断，放水。放水时，从导管中放出后，取出导管，用芝麻和盐研磨的药膏堵住并涂抹伤口，用布包裹并绑扎腹部。
期间要休息，少量少量地放水。
即对那病人放水时，要在间隔期间休息恢复体力，逐渐少量少量地放出病水。如果一次性全部放出，会出现口渴、发烧、手脚感觉疼痛、腹泻、咳嗽、呼吸不适、脚麻木发热等问题，或者会再次大量积水的问题。

།ལྟོ་ནི་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཤིན་ཏུ་དམ་དུ་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་ཆུ་དེ་གཟགས་ནས་ལྟོ་བ་ལེགས་པར་མཉེས་པ་ལ་ལྟོ་བ་དེ་ལྷོད་ཅིང་སྙི་བར་གྱུར་པ་ནི་ལུག་གི་པགས་ རླན་ནམ།རི་བོང་ལ་སོགས་པའི་པགས་རློན་གྱིས་ཤིན་དུ་དམ་དུ་བཅིང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རླུང་འཇུག་ཅིང་ལྟོ་སྤོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆུ་ནི་གཟགས་པ་སྨྱུང་བྱས་ལ། །ཐུག་པ་ལན་ཚྭ་སྣུམ་མེད་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་ཆུ་གཟགས་ཤིང་བཏོན་ནས་ནད་པ་དེ་སྨྱུང་བ་བྱས་ ཤིང་།ནས་ཀྱི་ཐུག་པ་ལན་ཚྭ་དང་སྣུམ་མེད་པ་ཚད་ཙམ་ཞིག་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཟླ་དྲུག་བར་དུ་འོ་མས་གསོ། །ཟླ་གསུམ་ཐུག་པ་འོ་ཐུག་བླུད། །ཟླ་གསུམ་བར་དུ་འོ་ཐུག་གམ། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་བཅས་ཤ་ཁུ་ནི། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་ནི་ཉུང་བ་བླུད། །ཁྲེ་དང་ཅི་ཚེ་རྙིང་བ་སྦྱིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་འོ་མ་བླུད་ཅིང་འོ་ཐུག་སྦྱིན་པ་དང་། དེའི་འོག་ཟླ་བ་གསུམ་ནས་ཐུག་པའམ་འོ་ཐུག་བླུད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འོ་ཐུག་གམ་འབྲས་ཐུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱུར་བ་བཏབ་པ་དང་། ཤ ཁུ་ལན་ཚྭ་དང་སྣུམ་ཉུང་བ་བླུད་པར་བྱ་བ་དང་།ཁྲེ་དང་ཅི་ཚེ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་འབྲུ་རྩུབ་ཅིང་ཡང་བ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་སྦྱིན་ཞིང་། མདོར་ན་ཁ་ཟས་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་འབད་པ་ཡིས། །ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ལེགས་པར་གསོ། །སྤང་བ་རྣམས་ནི་བསྡམས་པ་ དང་།།བརྟེན་པར་བྱ་ཞིང་སྐོམ་མེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་འདིས་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་འབད་ཅིང་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་དམུ་ཆུའི་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་གནོད་པའི་བག་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་དང་། སྲོག་འཚོ་བའི་སྨན་ པས་བསླབས་ཤིང་བསྟན་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་བརྟན་པར་བྱ་ཞིང་བཀག་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་སྐོམ་པ་མེད་པར་བྱའོ།།གང་ཕྱིར་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་ནི། །ནད་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་བསལ་བ་ཡི། །གསོ་བ་ཀུན་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ཆེར་ནད་སོགས་ཤིང་འདུས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་བསལ་བའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པར་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱིས་ལྟོ་བ་གང་གྱུར་བས། །མེ་དྲོད་འབྲི་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བས ནང་ན་དྲོད་སྐྱེད་པའི།།རྩ་བ་ལྔ་བཅས་ཉུང་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་དང་ཁ་བ་ཉུང་། །འཇུ་སླའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེ་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཁོང་པའི་ནང་གང་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་འབྲི་ཞིང་ཞན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམུ་རྫིང་ ཅན་ལ་ཁ་ཟས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་།དྲོད་བསྐྱེད་པ་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པའི་ཞད་ཉུང་བ་འཇུ་སླ་བ་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于'当腹部变松软时，应当紧密缠绑'这句话，是说把积水排出后，腹部按摩良好，腹部变得松软时，应当用湿润的羊皮或兔皮等紧密缠绑。这样做的话，风不会进入，腹部也不会膨胀。
关于'排出积水后应当禁食，给予无盐无油的汤'这句话，是说把病人的积水排出后应当禁食，给予适量的无盐无油的青稞汤。
关于'用牛奶调养六个月，三个月给予汤和奶汤，三个月给予奶汤或加酸味果实的肉汤，盐和油要少，给予青稞和陈年小麦'这句话，是说之后六个月主要给予牛奶和奶汤，然后三个月给予汤或奶汤，之后三个月给予奶汤或加入酸枣等酸味果实的粥汤，以及少盐少油的肉汤，给予青稞和陈年小麦等粗糙轻便的谷物。总之，应当给予轻便粗糙的食物。
关于'这样努力一年，能够很好地治愈水肿，约束应当避免的事物，应当坚持并且不渴'这句话，是说用上述方法努力一年，具备精进，能够很好地治愈水肿病，应当严格约束有害的事物，坚持医生教导的饮食和行为规范，克制感官，不要口渴。
关于'因为所有水肿都是由病等引起的，所以推荐治疗所有祛除风等的方法'这句话，是说大多数是病症积聚所致，因此祛除其病因风等疾病的方法，是所有治疗中最为推荐和有益的。
关于'因病腹部充满，导致消化力减弱，因此应当给予能在体内生热的五种根部，少量盐油和辛味，容易消化的食物'这句话，是说当风等病充满腹内膨胀时，腹部的消化力会减弱，因此对水肿患者应当给予轻便的、能生热的带根部的食物，以及少量盐等调味品的易消化食物。

།བ་གཅིན་དང་ནི་སྤངས་པ་ཡི། །དྲུག་ཅུ་པ་ཡི་འབྲས་དག་ལས། །ཐུག་པ་འོ་ཐུག་བཙོས་ནས་ནི། །ཅི་འདོད་པར་ནི་སྦྱིན་པར་ བྱ།།དམུ་རྫིང་སྐྱོན་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྗེས་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུད། །དེས་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྣམས། །རང་རང་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་དྲུག་ཅུ་བ་བ་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྦངས་པ་ལས་ཅི་འདོད་པར་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་ རྗེས་ལ་དམུ་རྫིང་གི་ནད་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།སྦྱོང་བ་དེས་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རང་རང་གི་གནས་སུ་སོང་སྟེ་བདེ་བར་གནས་པར་གྱུར་རོ། །དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྤང་བར་བྱའོ། ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་ཆུ་ལན་ཚྭ། །རྩུབ་ཅིང་བཤང་སྲི་གྲང་ཞིང་ལྕི། །བུ་རམ་ཏིལ་གཡོས་ཚོད་མ་དང་། །ཆུ་འཐུངས་ལུས་ནི་འཁྲུ་བ་དང་། །རྩོལ་དྲགས་ལམ་དུབ་ཉིན་མོའི་གཉིད། །བཞོན་པས་འགྲོ་བ་སྤང་བར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་སྐ་སླ་མིན་ཞིང་མངར། །དར་བ་སྐོམ་དུ་བླུད་པར་བསྔགས། རླུང་ལ་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་། །མཁྲིས་པར་ཁ་ར་ཚ་བ་གསུམ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ལ་ལ་ཕུད། །རྒྱམ་ཚ་ཟི་ར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཤུ་དག་ཏིལ་མར་བཅའ་སྒ་དང་། །ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་ལྕེ་མྱང་ཚ། །མཆེར་པ་རྒྱུ་འགགས དམུ་རྫིང་ལ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་ལ་ལ་ཕུད། །རྒྱམ་ཚ་གོ་སྙོད་སྦ་འབྲས་བཅས། །རྒྱུ་རྡོལ་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དར་བ་ཤིན་ཏུ་སྐ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སླ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དར་བ་སར་པ་རོ་མངར་ བ་བླུད་པ་བསྔགས་པ་དེ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི།དར་བ་འཇམ་པོ་རྒྱམ་ཚྭ་དང་པི་པི་ལིང་བཏབ་པ་བླུད་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་ཚ་བ་གསུམ་བཏབ་པའི་དར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལ་ནི་དར་བ་དེ་ལ་ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ བཏབ་བ་བླུད་དོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའི་དར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །མཆེར་པ་དང་མཆིན་པ་དང་རྒྱུ་མ་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི། ཚ་བ་གསུམ་དང་སྤ་མའི་འབྲས་བུ་ཧ་བུ་ཤ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་བཅས་པར་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་ རྫིང་ལ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་དར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་ནི། །ཚ་བ་གསུམ་བཅས་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུའི་དམུ་རྫིང་དམུ་ཆུ་ཅན་ལ་ནི་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་དར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་གཟིར་ཞིང་། །ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྦོས་ ཡི་ག་འཆུས།།ཚད་འཁྲུ་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ། །དར་བ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་པའི་ནད། ལུས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཉམ་ཐག་པ་ལ་དར་བ་བླུད་པ་ནི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱི་རྗེས་ལ་ནི། ། འོ་མ་ཉེ་བར་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་བརྟན་བྱེད་ཅིང་། །སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ནི་ལྷག་ལུས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུ་རྫིང་གི་ནད་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སམ་རྟིང་ཐོག་ལ་འོ་མ་བླུད་ཅིང་སྦྱིན་པ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་མ་དེས་ལུས་ཟུངས་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་བརྟན པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་།ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་སེལ་ཞིང་ཕྱིས་ནད་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

用牛尿和清洗过的六十种稻谷，煮成粥和酸奶粥，随意施与。为了清除水肿病的过患，之后饮用甘蔗汁。这样风、胆和痰就会各自回归原位。
就是说，将六十种稻谷在牛尿中浸泡，随意做成粥等食物施与，之后为了清除和净化水肿病，应该饮用甘蔗汁。这种清除方法使得风等病回归各自的位置而安住。对于所有水肿病，应该避免极热等饮食和行为。
极热的水和盐，粗糙且便秘、寒重，芝麻糖、炒芝麻、蔬菜，饮水和洗身，过度劳累、路途疲劳、日间睡眠，乘骑行走都应避免。不太稠也不太稀且甜美的酸奶被推荐用来饮用。
风病用岩盐和胡椒，胆病用白糖和三辛香，痰病用辣蓟、岩盐、枯茗和蜂蜜，以及三辛香一起服用。三病俱发时用蜂蜜、白芷、芝麻油、荜茇、茴香、甘草和岩盐。脾病、肠梗阻和水肿用三辛香和辣蓟、岩盐、枯茗和诃子。肠穿孔用蜂蜜、胡椒和三辛香服用。
就是说，推荐饮用不太稠也不太稀的新鲜甜味酸奶，对于风引起的水肿，饮用加入岩盐和胡椒的温和酸奶也有益。对于胆引起的水肿，饮用加入白糖和三辛香的酸奶有益。对于痰病，则在酸奶中加入辣蓟等药物服用。对于三病俱发的水肿，饮用加入蜂蜜等的酸奶有益。对于脾、肝和肠梗阻的水肿，加入三辛香和诃子等服用有益。对于肠穿孔的水肿，饮用加入胡椒和蜂蜜的酸奶有益。
对于水肿病人，加入三辛香服用有益。就是说，对于水肿和积水的人，饮用加入三辛香的酸奶有益。
被风和痰折磨，身体沉重、腹胀、食欲不振，热泻、消化力减退时，酸奶如同甘露。就是说，对于被风和痰折磨的病，身体沉重等病痛折磨时，饮用酸奶如同甘露一般有益且受推崇。
在所有配方之后，应该加入牛奶，这能稳固所有身体组织，增长力量并消除余患。就是说，在所有治疗水肿病的配方之后或随后应该饮用和施与牛奶。为什么呢？因为牛奶能稳固身体组织精华等，增长身体力量，并且能消除病的余患，防止日后发病。

།སྨན་གྱིས་ཉམས་སྨད་གྱུར་ལུས་ལ། །འོ་མ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་གང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྨད་ཅིང་རེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ། འོ་མ་ བླུད་པ་ནི་བདུད་རྩི་ལྟར་ཕན་པ་ཡིན་ཞིང་སྲོག་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།དེ་ ནས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་གསོ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྩམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ལ་བབ་པས། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱ་རྦབ་ནད་ལ་དང་བོར་ནི། །དགེ་བ་ཆེན་པོའི་ སྨན་མར་རམ།།བ་ཡི་ལྔ་དང་ཏིག་ཏ་ཆེའམ། །དོང་ག་སོགས་བསྐོལ་སྨན་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པའི་མི་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་མར་རམ། བའི་རྣམ་ལྔའི་སྨན་མར་རམ། ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་རམ། དོང་ག་ ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚེན་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།སེའུ་འབྲུ་ཕུལ་གང་འུ་སུ་ཕྱེད། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བཅའ་སྒ་ལས། །སྲང་རེ་པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་མར་སྲང་ནི། །ཉི་ཤུ་ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་བསྐོལ། །སྐྱ་རྦབ་སྙིང་ནད་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན། །མཆེར་རླུང་བད་ཀན་ གྱིས་ཉེན་སེལ།།དྲོད་སྐྱེད་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སེལ་ཞིང་རླུང་འཁྱིལ་བདེར་འབྱུང་བྱེད། །བུ་བཙས་དཀའ་དང་མོ་གཤམ་ལ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་ལས་ཕུལ་གང་སྟེ་སྲང་བཞི། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ཕུལ་ཕྱེད་དེ་སྲང་གཉིས་ ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བཅའ་སྒ་སྲང་རེ་རེ།པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་དོ། དེ་དག་བཏགས་ལ་ལྡེ་གུར་བྱས་ནས་མར་སྲང་ཉི་ཤུ་དང་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བྱིན་ན་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དྲོད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བུད་མེད་བུ་བཙས་ པའི་ཚེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མ་ཐོན་པ་དང་།བུད་མེད་མོ་གཤམ་སྟེ་བུ་མེད་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་བྱས་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་། །སླར་ཡང་སྣུམ་བྱས་བཀྲུ་སྨན་ནི། །འོ་མ་གཅིན་སྦྱར་བཏང་བའམ། །མཁུར་བཀང་ལན་མང་བྱས་པས་སྦྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ། དང་པོར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལེགས་པར་བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ལ་སློན་དུ་གཞུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་བརྟས་ལ་སླར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ནས། འོ་མ་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའམ། འོ་མ་མཁུར་བར བཀར་བ་ལན་མང་དུ་བསྟེན་པས་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱའོ།།དན་དའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་དྲོད། །ཏང་པལ་ཡང་ན་རྒུན་འབྲུམ་ནི། །སྲང་བརྒྱད་ཞག་གཅིག་སྦངས་མཉེས་པ། །དེ་འཐུངས་སྐྱ་རྦབ་ནད་སེལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དན་དའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དྲོ་བར་ཏང་པལ་སྲང་ བརྒྱད་དམ།རྒུན་འབྲུམ་སྲང་བརྒྱད་དང་མཚན་མོ་སྦངས་ལ་དེ་ནང་པར་མཉེས་ཏེ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་དེ་འཐུངས་ན། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། རུ་བཏགས་པ་བ་གཅིན་སྦྱར། །ཡང་ན་དེ་བསྐོལ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་བཏགས་ཏེ་བ་ གཅིན་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པའམ།ཡང་ན་བ་གཅིན་དེའི་ནང་དུ་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལ་ཡང་ཕན་ནོ།

对于被药物损害而衰弱的身体，牛奶如同甘露一般。这是说，对于因药物配伍而导致身体衰弱和虚弱的人，饮用牛奶如同甘露一般有益，能够赋予生命。这是由月官所作的《八支心要义释·文义月光》中，医疗篇第十五章的注释。
现在开始讲解治疗白浊病的章节。按照前述病因的次序，治疗方法也应当相应展开，因此按照顺序，开始论述白浊病的治疗。
对于白浊病，首先应当服用大善药酥油，或牛五味药酥油，或大苦胆药酥油，或使用椒目等煎煮的药酥油。
取芝麻四两，乌苏果实二两，叉根和荜茇各一两，胡椒半两，将这些研磨成糊状，与二十两酥油在四升水中煎煮。此方能治疗白浊、心病、痔疮、肿瘤、脾风、痰病，能生热、祛痰、平喘，并能疏通风气，使其顺畅流通。对于难产和不孕症，此方尤为推荐。
先进行油润治疗，然后使用强力催吐药。之后再次进行油润治疗，使用牛奶和牛尿调配的泻药，或者多次含漱牛奶进行清洁。
取温热的石榴汁，加入八两椒目或葡萄，浸泡一夜后揉搓，饮用此液可治疗白浊病。
将诃子研磨后与牛尿调配，或者用牛尿煎煮三果，饮用也可治疗白浊病。

།ཁྲོན་བུ་མ་ཤ་དུར་བྱིད་དང་། །ཐང་ཤིང་བཅའ་སྒའི་ལྡེ་གུ་ནི། །བ་གཅིན་སྲང་བརྒྱད་སྦྱར་བའམ། །བ་གཅིན་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བླུད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲོན་བུ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བ་གཅིན་སྲང་བརྒྱད་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། ཁྲོན་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དང་བ་གཅིན་སྲང་བརྒྱད་བསྐོལ་བ་དེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་མར་བསྐོལ་བ། །བླུད་ནའང་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁྲོན་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་དེ་དག་ཉིད་དང་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་སེལ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ལྕགས་ཕྱེ་བ་གཅིན་ནམ། །འོ་མར་ཞག་བདུན་གཞག་པ་བླུད། །ཞུ་ནས་ཁ་ཟས་འོ་འམ། །ཤ་ཁུ་མངར་པོ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་ལྕགས ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བ་གཅིན་ནམ་འོ་མའི་ནང་དུ་བཞག་པ་བླུད་ན་སྨན་དེ་ཞུ་ནས་ཁ་ཟས་འབྲས་ཆན་འོ་མ་འམ།ཤ་ཁུ་མངར་པོ་དང་སྤགས་ཏེ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྟོད་སྨན་སྦྱངས་ནས་ཨ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ གྱིས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ནད་སྦྱངས་ནས། རུ་ར་དང་། མར་དང་། སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བི་ཤལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །གླ་སྒང་རུ་རྟ་ཐང་ཤིང་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་ནི་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །མུར་བ་སྲང་ཕྱེད་བོང་ང་ནི། །ཞོ་གཅིག་དེ་རྣམས་ཕྱེར་བཏགས་ཆུ། །དྲོ་ འཇམ་སྦྱར་བླུད་སྦྲང་རྩི་སྦྱིན།།སྐྱ་རྦབ་རིགས་དང་ཁོང་ཚ་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་སྐྲན་སྦོ། །ཡི་ག་འཆུས་དང་མ་ཞུ་རླུང་། །ཁྲག་མཁྲིས་དེས་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བི་ཤ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་མུར་བ་སྲང་ཕྱེད་དང་བོང་ང་དཀར་པོ་ ཞོ་གཅིག་སྟེ།དེ་རྣམས་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ་ཆུ་བསྐོལ་བ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྲང་རྩི་བྱིན་ན་ཕྱེ་མ་དེས་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་བ་ཤ་ཀ་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཏིག་ཏ་ནིམ་པ་རྩ་མཁྲིས་རྣམས། །བསྐོལ་ཏེ་ བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་ནི།།བཏབ་པ་བླུད་ན་སྐྱ་རྦབ་དང་། །མིག་སེར་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ ཀ་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བྱི་དང་ག་།ག་དུར་དང་མཉམ་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་དར་བའམ། །ཆུ་དྲོན་འོ་མར་སྦྱར་བ་བླུད། །མིག་སེར་སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །མཛེ་དང་གཞང་འབྲུམ་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དགུ་པོ་ཆ་མཉམ པའི་ཕྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་མཉམ་པའི་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མར་ལ་སོགས་པའམ།ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་མིག་སེར་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོང་གྲ་ལྕགས་ཕྱེ་ཏིལ་དང་ནི། །བུ་རམ་ཆ་སྙོམས་པ་ཡི་ཚད། །པི་པི་ལིང་ནི་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་།རི་ལུ་སྐྱ་རྦབ་ཅན་ལ་སྦྱིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་པི་པི་ལིང་དོང་གྲའི་ཉིས་འགྱུར་བཅུག་ནས་རི་ལུའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ་སྐྱ་རྦབ་ཅན་ལ་བྱིན་ན་ཕན་ནོ།

关于'井中的马杜尔比达和唐兴、甘蔗的糊剂，与八两牛尿调配，或者与牛尿一同煮沸后服用'这句话，是指将井中草等研磨成的糊剂与八两牛尿调配后服用，或者将井中草等与八两牛尿一同煮沸后服用也有效。
关于'将这些用酥油煮沸后服用也能祛除疾病'这句话，是指将井中草等药材与酥油一同煮沸后服用，也能祛除黄水病并起到清除作用。
关于'或者将铁粉放入牛尿或牛奶中浸泡七天后服用。消化后可食用米饭、牛奶或甜肉汤'这句话，是指将铁粉在牛尿或牛奶中浸泡七天后服用，药物消化后可食用米饭、牛奶或加入甜肉汤一起服用也有效。
关于'上部净化后，将诃子与蜂蜜、酥油调配成糊剂服用'这句话，是指用催吐药和泻药净化上下部的疾病后，将诃子与酥油和蜂蜜调配成糊剂服用。
关于'毕夏拉、普策谢尔、獐竹、茜草、唐兴和芥子各二钱，木尔瓦半两，白附子一钱，将这些研磨成粉与温水调配服用，之后服用蜂蜜。能祛除各种黄水病、胸闷、咳嗽、呼吸不畅、肿块、食欲不振、消化不良、风病、血胆病'这句话，是指将毕夏拉等药材各二钱、木尔瓦半两和白附子一钱研磨成粉，与温开水调配服用，之后服用蜂蜜，这种粉剂能祛除黄水病等疾病。
关于'雪莲花和巴夏卡、三果、普策谢尔、龙胆、楝树、胆草等煮沸后冷却，加入蜂蜜服用能祛除黄水病和黄疸、血胆病'这句话，是指将雪莲花等药材煮沸后的汤药冷却，加入蜂蜜服用，也能祛除黄水病等疾病。
关于'三辛香和吉达卡、三果和毕当嘎、嘎杜尔与等量铁粉，用酥油和蜂蜜调配，或用温水、牛奶调配服用。能祛除黄疸、心病、黄水病、麻风和痔疮等疾病'这句话，是指将三辛香等九味药材等量的粉末与等量的铁粉用酥油等或温水调配服用，能祛除黄疸病等疾病。
关于'冬瓜、铁粉、芝麻和糖稀等量，加入两倍的胡椒，制成丸剂给黄水病患者服用'这句话，是指将冬瓜等药材等量调配，加入两倍于冬瓜量的胡椒，制成丸剂给黄水病患者服用有效。

།ཏ་བྱ་སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་དང་། །དབྱི་མོ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཐང་ཤིང་རྩ་བ་གསུམ་སོགས་དགུ། །ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་ཉིས་འགྱུར་གྱི། ། མན་དུ་རའི་ཕྱེ་དངུལ་རྡོ་འདྲ། །དེ་དག་གི་ནི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི། །བ་གཅིན་ནང་དུ་སོ་སོར་བསྐོལ། རི་ལུར་བྱ་བར་བཟོད་པ་དང་། །གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་རི་ལུར་བྱ། །དེ་ནི་མན་དུ་རིའི་རི་ལུ། །དེ་ཟོས་དར་བ་འཐུངས་ནས་ནི། །སྐྱ་རྦབ་ཅན་ལ་སྲོག་སྟེར་རོ། །མཛེ དང་མ་ཞུ་འོར་ནད་དང་།།བརླ་རེངས་ཡི་ག་འཆུས་པ་དང་། །གཞང་འབྲུམ་མེ་གསེར་གཅིན་སྙི་དང་། །མཆེར་པའི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏ་བྱ་ནི་པ་ཊ་མ་ཀྵི་ཀའོ། །ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་དགུ་པ་ནི་ཚ་བ་གསུམ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བི་ད་ཀ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། གླ་སྒང་སྟེ་དགུའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་དེ་ཕྱེ་མ་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱི་མན་དུ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལྕགས་ནག་པོའི་ཕྱེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉི་མ་འཆར་ཀའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་པ་ཟེར་རོ། །སྨན་པ་རྒན་པོ་གཞན་དག་ནི་གཙིགས་མ་ཚ་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མན དུ་རའི་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་མ་བྱིང་པོའི་ཉིས་འགྱུར་གནག་ཅིང་འཚེར་བས་དངུལ་རྡོ་འདྲ་བར་བཏགས་ལ། དེ་ནས་ཕྱེ་མ་དེ་སོར་བཞག་སྟེ། བ་གཅིན་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་སོ་སོར་བསྐོལ་ལ། །རི་ལུར་བྱ་བར་བཟོད་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ལ་རི་ལུར་ བྱའོ།།འདི་ནི་མན་དུ་རའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་ཟོས་ཤིང་དེའི་རྗེས་ལ། དར་བ་བླུད་ན་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རྟ་བྱ་བྲག་ཞུན་རྡུལ་ལྕགས་ཀྱི། །དྲི་མ་སྣ་རེ་སྲང་ལྔ་ལྔ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་བྱི་དང་ག་།སྲང་རེ་ཁ་ར་ སྲང་བརྒྱད་སྦྱར།།ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིས་སྤྲུས་པ་ཡིས། །སྐྱ་རྦབ་དུག་དང་ལུད་པ་ལུ། །གཅོང་ཆེན་མི་བཟད་རིམས་དང་ནི། །མཛེ་དང་མ་ཞུ་གཅིན་སྲི་དང་། །སྐྲན་དབུགས་མི་བདེ་ཡི་ག་འཆུས། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བརྗེད་བྱེད་དང་། །མིག་སེར་གཞང་འབྲུམ་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།།ཏ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཞི་པོ་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་ལྔ་ལྔ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་རེ་ཁ་ར་སྲང་བརྒྱ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩིས་སྤྲུས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ། བྱིན་ན་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

取塔布亚树皮和
野胡椒根、
唐树根等九味药。
研磨成粉后取其二倍量的
曼度拉粉末，如银石般。
再取其八倍量的
牛尿分别煮沸。
待可制成丸剂时，
混合后制成丸剂。
这就是曼度拉丸，
服用后饮用酸奶，
能救治白癞病人的性命。
能治疗麻风病、消化不良、胸痛、
腿僵硬、食欲不振、
痔疮、黄疸、尿频和
脾脏疾病。
其中，塔布亚即帕塔玛克西卡。九味药中的三辛香等是指：三辛香、
吉德拉卡、比达卡、三果和
甘松，共九味。将这些都研磨成细粉，取其二倍量的曼度拉，也就是黑铁粉，这是日出时分的医生所说。其他老医生则说曼度拉是指齿状矿物。取与主药二倍量的黑色发亮如银石般的粉末，然后将粉末放置一旁，在八倍量的牛尿中分别煮沸。待可制成丸剂时，混合后制成丸剂。这就是曼度拉丸，适量服用后饮用酸奶，能治愈白癞等疾病。
塔布亚、岩脂、铁屑的
杂质各五两，
吉德拉卡、三果、
三辛香和毕当伽各一两，
白糖八两调配。
粉末用蜂蜜调制，
能治疗白癞、中毒、咳嗽、
重症顽疾、严重发热、
麻风病、消化不良、尿病、
肿瘤、呼吸困难、食欲不振。
特别是能治疗健忘症、
黄疸和痔疮等疾病。
塔布亚等四味药各五两，吉德拉卡等各一两，白糖八两调配，研磨成细粉后用蜂蜜调制成膏，服用后能消除白癞等疾病。

།དུག་མོ་ཡུངས་དང་འབྲས་བུ་ གསུམ།།ནིམ་པ་གླ་སྒང་བ་ཏོ་ལ། །དོང་གྲ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ནི། །བྲག་ཞུན་སྲང་བརྒྱད་ཞག་བཅུ་འམ། །ཉི་ཤུ་འམ་སུམ་ཅུའི་བར་དུ་སྦངས། །ཁ་ར་དཀར་པོ་དེ་མཉམ་དང་། །སྨིག་རྐང་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །ཀརྐ་ཏ་སྲིང་སྐྱུ་རུ་ར། །སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་རྩ་འབྲས་བུ། །སྲང་གཅིག་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་། །དྲི་སྣ་གསུམ་པོ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །སྦྲང་རྩི་སྲང་གསུམ་བཅས་པར་ནི། །རི་ལུ་ཞོ་གཉིས་ཚད་བྱས་ཟོས། །སེའུ་འབྲུའི་ཁུ་བ་འོ་མ་དང་། །བྱ་ཡི་ཤ་ཁུ་ཆུ་དྲོན་དང་། ། ས་བ་དང་ཆང་རྙིང་དང་། །དེ་ནི་ཟོས རྗེས་བླུད་པའམ།།ཟས་སྔོན་ཟས་ཀྱི་རྗེས་བླུད་ན། །སྐྱ་རྦབ་མཛེ་དང་རིམས་མཆེར་པ། །མགོ་འཁོར་གཞང་འབྲུམ་མཚན་བར་རྡོལ། །རྣམས་དང་སྙིང་ནད་ཁུ་བའི་ནད། །གཅིན་ནད་དྲོད་ཉམས་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །སྐེམས་དང་སྦྱར་དུག་དམུ་རྫིང་དང་། །ལུད་པ་ཁྲག་མཁྲིས་ གསར་པ་དང་།།འོར་ནད་སྐྲན་དང་ལྐོག་མའི་ནད། །རྒྱུ་རླུགས་མགོ་འཁོར་བཅས་པ་ཡི། ནད་ཀུན་སེལ་ཞིང་དགེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བྲག་ཞུན་བཟང་པོ་སྲང་བརྒྱད་ཞག་བཅུ་ཉི་ཤུའམ་སུམ་ཅུ་སྟེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ བར་དུ་སྦངས་ལ་ཁ་ར་དཀར་པོ་བྲག་ཞུན་དང་མཉམ་པ་སྲང་བརྒྱད་དང་།སྨིག་རྐང་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རེའི་རྩ་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྲང་གཅིག་དང་། དྲི་སྣ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཚ་དང་། སུག་སྨལ་དང་། གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཅི་རིགས་པར་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྦྲང་རྩི་སྲང་གསུམ་བསྲེས་ཏེ། རི་ལུ་དེ་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་། སེའུ་འབྲུ་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ཅི་རིགས་པར་བླུད་ཅིང་དེ་ཡང་ཟས་ཟོས་པའི་སྔོན་དུ་བླུད་ན་དེས་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་དང་། བདེ་ལེགས་སྐྱེད་པར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒུན་འབྲུམ་པི་པི་ལིང་བྲེ་རེ། །ཁ་ར་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་དང་། །ཤིང་མངར་བཅའ་སྒ་སྨིག་རྐང་དག་།སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་མར་བྱ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་།ནང་གཞུག་ལྡེ་གུ་དེ་བཞིན་བསྐོལ། །བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་བྲེ་གང་གཞུག་།དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་ ཚད་ཟོས་ན།།གཟུགས་འཁུམས་སྐྱ་རྦབ་ནད་དང་ནི། །མིག་སེར་གྱི་ནི་ནད་འཇོམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་བྲེ་གང་དང་། པི་པི་ལིང་བྲེ་གང་དང་། ཁ་ར་སྲང་ལྔ་བཅུ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཏེ། དེ་མ་ལུས་པར་ ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ།སྐྱུ་རུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། མེ་ཆུང་ངུས་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བསྒྲངས་པའི་སྦྲང་རྩི་བྲེ་གང་བཅུག་ལ། དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་ཟོས་ན་གཟུགས་འཁུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ ངུའི་ཆུ།།རྒུན་འབྲུམ་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ། །བཟའ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་བ་ནི། །སྐྱ་རྦབ་མིག་སེར་ནད་སེལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱིས་ཉེན་པའི་མི་ལ་རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟེན་པ་བསྔགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐྱ་རྦབ་ནད་ ལ་ནི།།སྤྱི་ཡི་སྨན་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །མཁས་པས་ནད་དམིགས་སོ་སོས་ཡི། །སྟོབས་དབང་ལས་ཀྱང་སྦྱར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་སྨན་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།

毒芥子和三果，楝树、夏枯草、婆萄罗，冬瓜煮汁中，加入岩脂八两，浸泡十日或二十日或三十日。白糖等量，茴香及胡椒，螃蟹、酸枣，各一两，刺棘根果一两，三香料各二钱，蜂蜜三两，制成丸剂二钱服用。
以枣汁、牛奶、鸡肉汤、温水、酸奶和陈酒送服。饭前或饭后服用，可治疗黄水病、麻风、热病、脾病、眩晕、痔疮、生殖器溃烂等症，以及心病、精液病、小便病、阳虚，并能治疗消瘦、合成毒、淋巴结肿、咳痰、新发血胆病、喉病、肿瘤、喉咙病、肠胃紊乱、眩晕等诸病，效果良好。
即取毒芥子等药煮汁，将上等岩脂八两浸泡十日、二十日或三十日即一个月。白糖与岩脂等量八两，茴香等每味一两，刺棘根和果实一两，三香料即桂皮、豆蔻、甘松适量。加入蜂蜜三两，制成二钱重的丸剂，以枣汁等任意送服。饭前服用可治疗黄水病等疾病，能带来福祉安乐。
葡萄、胡椒各一升，白糖五十两，甘草、荜茇、茴香各二两研粉。酸枣汁十六升，放入熬成膏，冷却后加入一升蜂蜜。服用二钱剂量，可治疗身体萎缩、黄水病和黄疸病。
即取葡萄一升、胡椒一升、白糖五十两，甘草等药各二钱，全部研成粉末，放入十六升酸枣煮汁中，用小火熬成膏状，冷却后加入一升蜂蜜，每次服用二钱，可治疗身体萎缩等疾病。
小五根汤，葡萄、酸枣汁，配制饮食，可治疗黄水病、黄疸病。
即对患黄水病者，以五根煮汤等配制饮食服用为佳。
如是已说明，黄水病的一般用药，智者当根据，病症强弱来配制。
即如上所述，为治疗黄水病而说明的一般用药方法。

།སྨན་དེ་གསོ་བ་ལ་མཁས་པའི་ སྨན་པས་རླུང་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ནད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཤས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དེ་ཅི་རིགས་པའི་གསོ་བར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།།རླུང་གྱུར་ཕལ་ཆེར་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །མཁྲིས་པར་ཁ་དང་བསིལ་བ་གཏང་། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྩུབ་ཚ་དྲོ། །འདུས་པར་འདྲེན་མར་སྦྱར་བར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྔར་སྨས་པའི་སྨན་ལས་ཕལ་ཆེར་སྣུམ་གྱིས་ཤས་ཆེར་གསོ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལ་ནི། སྨན་ཁ་བ་དང་བསིལ་བ་བཏང་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ སྨན་རྩུབ་པ་དང་།ཚ་བ་དང་། དྲོ་བའི་བག་གཏང་བར་བྱའོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ནད་ལ་ནི་སྨན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་འདྲེན་མར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །ས་ཟོས་ལས་གྱུར་སྦྱང་བ་ནི། །རྣོན་པོས་ལུས་ལས་བསལ་བར་བྱ། །དེ་འོག་ལྟོ་སྦྱངས་སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཞུན་མར་ སྦྱིན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱ་རྦབ་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་བཀྲུ་སྨན་དང་སློན་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་བས་ལུས་ལས་བསལ་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྟོ་བའི་ནད་སྦྱངས་པའི་སྐྱ་རྦབ་ཅན་གྱི་ནད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ཚ་བ་གསུམ་དང་བིལ་བ་དང་། །སེར་པོ་གཉིས་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བ་སྤྲུ་བ་གཉིས་གླ་སྒང་དང་། །ལྕགས་ཕྱེ་པ་ཐ་བྱི་དང་ག་།ཐང་ཤིང་བྲི་ཤྩི་ཀ་ལི་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་འོ་མ་མར། །བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ས་ཞག་ཟོས། །ལས་གྱུར་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི སྨན་འདི་དག་འོ་མ་དང་མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཤིང་མངར་ཀུ་ཤ་པི་པི་ལིང་། །འོ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནཱ་ག་གེ་སར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་འོ་མ་ བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་སྲེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །བྱི་དང་ག་དང་པ་ཐ་དང་། །ནིམ་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། །མུར་བ་དང་བསྲེས་ས་ཞག་དག་།སྲེད་པ་དགག་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱ་རྦབ་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེས་ཞག་ལ་སྲེད་ཅིང་དེ་ ལ་དགའ་བར་གྱུར་ན་དེའི་སྲེད་པ་དག་ག་ཅིང་དེ་དང་འགལ་འགྲས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ས་ཞག་ཏུ་བསྲེས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་མུར་བ་དང་བསྲེས་པའི་ས་ཞག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ས་ཞག་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་ནད། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཞག་གི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་ པར་ཟོས་པ་ལས་ནད་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་རོ་བསྐ་བའི་ས་ཞག་ཟོས་པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ་ཚ་སྒོ་ཅན་གྱི་ས་ཟོས་པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་བ་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་ སྦྱིན་པར་བྱ་ལ།ས་མངར་པོ་ཟོས་པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མིག་སེར་ལ་ནི་མཁྲིས་འཇོམས་སྨན། །སྐྱ་རྦབ་གནོད་པ་མེད་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སེར་གྱི་ནད་ལ་ནི་འཁྲིས་པ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བའི་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ་དེ་ཡང་སྐྱ་རྦབ་ལ་གནོད་ཅིང་མི་མཐུན་པ་ མེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于这些药物，精通医疗的医生应当根据风等各种疾病的力量孰强孰弱来相应地配制和施用药物。
风病多用油性疗法，胆病用苦凉之药，痰病用粗猛温热，三病合并则混合使用。
对于风引起的黄水病，应当主要用前述药物中的油性药物来治疗。对于胆引起的黄水病，应当用苦味和凉性的药物来治疗。对于痰引起的黄水病，应当用粗猛、温热性的药物来治疗。对于三病合并引起的疾病，应当将这些药物混合使用。
对于食用泥脂引起的病症，应当用猛烈的泻药从身体中清除。之后为了清净腹部和增强体力，应当给予熔化的酥油。
对于食用泥脂引起的黄水病，首先要用猛烈的泻药和催吐药从身体中清除。之后为了增强已经清净腹部的黄水病患者的体力和健康，应当给予熔化的酥油。
三辛香、毕力勒果、两种黄药、三果、两种巴布、格桑、铁粉、必栗养格、檀香、蝎子、甘草根，用牛奶和酥油煎煮后饮用，能消除一切因食用泥脂引起的疾病。
同样，龙花、甘草、古夏、必哩必哩，用牛奶煎煮后饮用也有效。
如果对泥脂产生贪恋，应当将必栗养格、巴塔和楝树煎煮的汁液，或者与没药混合的泥脂给予病人，以遏制贪欲。
对于黄水病患者如果对泥脂产生贪恋和喜爱，为了遏制和对抗这种贪欲，应当给予必栗养格等药与泥脂的混合物。或者给予与没药混合的泥脂。
对于食用不同种类泥脂引起的不同疾病，应当给予相应的药物。
这是说，对于食用涩味泥脂引起的疾病，应当给予平息风的药物；对于食用辛辣泥脂引起的疾病，应当给予消除胆的药物；对于食用甜味泥脂引起的疾病，应当给予消除痰的药物。
对于黄疸病，应当给予不会危害黄水病的消胆药物。
对于黄疸病，应当给予消除和平息胆病的药物，而且这些药物不应当对黄水病有害或不相宜。

། རུ་ར་ནི་བརྒྱའི་ཁུ་བར། ། རུ་ར་རྡོག་ལྔ་བཅུའི་ཕྱེད། །མར་ནི་བྲེ་གང་ནང་དུ་བསྐོལ། །སྐྲན་དང་མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་བརྒྱ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་ལྔ་བཅུ་བཏབ་པའི་ ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་སོ།།དོང་ག་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འམ། །བི་ད་རི་དང་སྐྱུ་རུ་རའི། །ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ་བཅས་པ། །སྲང་གཅིག་བླུད་ན་མིག་སེར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་། །དོང་ག་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་སྲང་གཅིག་ཙམ་ བྱིན་ན་ཡང་མིག་སེར་གྱི་ནད་འཇོམས་སོ།།ཡང་ན་བི་ད་རི་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་སྲང་གཅིག་ཙམ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དན་ད་བུ་རམ་ཉིས་གྱུར་གྱི། །ལྡེ་གུ་ཆུ་གྲང་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དན་ད་བུ་རམ་ཉིས་འགྱུར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཆུ་ གྲང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།དུར་བྱིད་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུན་ན་ཕན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་མམ་སླེ་ཏྲེས་སམ། །སྐྱེར་ པའམ་ནིམ་པའི་ཁུ་བ་དག་།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་ནང་རེ་ནི། །མིག་སེར་གྱིས་ནི་ཉིན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའམ། སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའམ། སྐྱེར་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའམ། ནིམ་པའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར སྦྱར་བ་སྟེ།དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བས་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ནང་རེ་ཞིང་བླུད་ན་ཕན་ཏེ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེར་བ་ཡུག་སྣུམ་སྐྱུ་རུ་ར། །མིག་སེར་སེལ་བའི་མིག་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་དང་བཙག་ཡུག་སྣམ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ན་ཡང་ མིག་སེར་གྱི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།མིག་སེར་ཅན་གང་དྲི་མ་ནི། །ཏིལ་བཏགས་ལྟ་བུར་བྱུང་གྱུར་ན། །བད་ཀན་ལམ་འགགས་དེ་ལ་ནི། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ་བས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སེར་ཅན་གྱི་མི་གང་ཞིག་བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་ཏིལ་བཏགས་པའི་ མདོག་འདྲ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་བད་ཀན་གྱིས་མཁྲིས་པ་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་པ་ཡིན་ནོ།དེ་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྩུབ་གྲང་ལྕི་དང་མངར་བ་དང་། །དྲག་ཤུལ་རླུང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །རླུང་དང་བད་ ཀན་གཅིག་གྱུར་པ།།མཁྲིས་པ་ཕྱིར་འབྱིན་དེ་ཡི་ཚེ། །མིག་དང་པགས་པ་སེར་བ་དང་། །ཕྱི་ས་སྐྱ་བར་གྱུར་པ་དང་། །བཤང་འགགས་རྒྱུ་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། །སྙིང་ག་ལྕི་བ་ཉིད་གྱུར་ལ། །མཁྲིས་པ་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ན། །རིད་ཅིང་དྲོད་ཆུང་རྩིབ་ལོག་གཟེར། སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་ཡི་ག་འཆུས། །རིམས་འདེབས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མཁྲིས་པ་ཁོང་པ་ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ་དེའི་ཚེ་མིག་དང་པགས་པ་སེར་པོར་འགྱུར ཞིང་ཕྱི་ས་ཤིན་ཏུ་སྐྱ་རྦབ་ཤིང་དཀར་བར་འགྱུར་བ་དང་།བཤང་བ་འགགས་ཤིང་རྒྱུ་མ་ཀྲུག་ཀྲུག་ཟེར་ཞིང་ལྦོ་བ་དང་བཅས་ཏེ། སྙིང་ག་ཤིན་ཏུ་ལྕི་ཞིང་ན་བར་གྱུར་ན་མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བྱེར་ཞིང་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་དང་། འབྲི་བར་གྱུར་པ་ན། རིད་ཅིང་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་ སོགས་པའི་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

在阿如拉百颗的汤汁中，阿如拉五十颗的一半，在一升酥油中煮，能消除瘤、黄眼病和白翳。即在一百颗阿如拉煮出的汤汁和一升酥油煮沸后，放入五十颗阿如拉制成的药膏，服用后能消除瘤等疾病。
冬瓜、甘蔗汁或者，毕达日和酸枣的汤汁，加入三种热性药材，服用一两能消除黄眼病。即甘蔗汁和冬瓜加入三种热性药材约一两服用也能消除黄眼病。或者毕达日和酸枣的汤汁加入三种热性药材约一两服用也有效。
檀香加入双倍糖，制成药膏用冷水调服。即檀香加入双倍糖制成的药膏用冷水调和服用有效。
土鳖虫粉末加蜂蜜，三果的汤汁服用。即土鳖虫根部粉末加蜂蜜制成的药膏与三果煮出的汤汁调和服用有效。
三果或者茜草或者，醋栗或楝树的汤汁，加入蜂蜜调和，每天给黄眼病人服用。即三果的汤汁加蜂蜜调和，或茜草煮出的汤汁加蜂蜜调和，或醋栗的汤汁加蜂蜜调和，或楝树的汤汁加蜂蜜调和，这些任何一种给黄眼病患者每天服用都有效且能治愈。
醋栗、矿物油、酸枣，是治疗黄眼病的眼药。即醋栗、矿物油和酸枣调和的眼药涂抹后也能治愈黄眼病。
黄眼病人若粪便，如同芝麻磨碎般，这是痰阻塞通道，应以祛痰祛胆方法治疗。即黄眼病人若有粪便呈现如同磨碎的芝麻颜色，这是痰阻塞了胆汁运行的通道。对此应当用祛除痰液和胆汁的饮食、生活方式和药物来治疗。
粗冷重和甜味以及，剧烈风被阻塞时，风和痰结合一起，胆汁外泄之时，眼睛和皮肤发黄，粪便呈灰白色，便秘肠道紊乱，心窝部沉重，胆汁依附肢体时，消瘦少热胁下痛，打嗝咳嗽食欲差，发烧逐渐出现。即当粗糙、寒冷等原因导致风和痰混合在一起时，胆汁从体内排出，这时眼睛和皮肤发黄，粪便极其灰白，便秘并伴有肠鸣，腹胀，心窝部极其沉重疼痛，当胆热病侵及肢体并依附时，会消瘦，并出现发热减少等并发症。

།དེ་ལ་རྨ་བྱའམ་ཁྱིམ་བྱ་དང་། །སྲེག་པའི་ཤ་ཁུའམ་ལ་ཕུག་ནི། །སྐམ་པོའི་ཁུ་བའམ་རྒྱ་སྲན་ཁུ། །རྩུབ་ཁ་སྐྱུར་བར་སྦྱར་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པའི་མིག་སེར་གྱི་ནད་དེ་ལ་རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ ཁུ་དང་།ལ་ཕུག་སྐམ་པོའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དེ་དག་རྩུབ་པ་དང་ཁ་བ་དང་སྐྱུར་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རབ་ཚ་སྐྱུར་དང་རྣོ་བ་དང་། །ལན་ཚྭ་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་ཟས་སྐོམ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ནོ། །ཁ་ ལུང་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ།།སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སེར་གྱི་ནད་དང་ལྡན་པས་ཁ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེས་ནི་མཁྲིས་པ་རང་གནས་སུ། །འཇུག་ཅིང་བཤང་མདོག་ཐ་མལ་འགྱུར། །རྒྱུ་མ་འཁྲུག་སོགས་བླ་བརྣན་བཅས། །རླུང་ ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་བྱས་ལ། དེས་ནང་གི་རླུང་དང་བད་ཀན་བསལ་བས་ཡན་ལག་བྱེར་བའི་འཁྲིས་པ་རང་གི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེར་འཇུག་ཅིང་འོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བཤང་བ་ཡང་སྔ་མ་ལས་མདོག་འགྱུར་ཏེ། ཏིལ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ལས་སེར་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་བླ་བརྣན་དང་བཅས་པ་ཡང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡིས་བླ་བརྣན་ཞི་ནས་ནི། །མིག་སེར་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དེའི་བླ་བརྣན་ཞི་བར་གྱུར་ནས། །མིག་སེར་ལ་ཕན་པའི་གསོ་བ་བྱའོ། །མིག སེར་ཁོང་དུ་ཞེན་པ་ན།།བྲག་ཞུན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ། །གསེར་གྱི་དྲི་མའམ་ཏ་བྱ་ནི་།བ་གཅིན་སྦྱར་བ་ཟླ་གཅིག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མིག་སེར་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཞེན་པ་ལ་ནི་བྲག་ཞུན་དང་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླུད་པའམ། གསེར་བཞུས་པའི་དྲི་ མ་དང་།བ་གཅིན་ནམ། ཏ་བྱ་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཧ་ལི་ས་ཀ་སླེ་ཏྲེས་ཁུ། །འོ་མ་མ་ཧེའི་མར་བསྐོལ་བའི། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །དུར་བྱིད་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད། །འཁྲུས་ནས་ཁ་ཟས་མངར་བག་ནི། །རླུང་འཇོམས་མཁྲིས་པ་ འཇོམས་པར་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི། ཧ་ལི་ས་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི། སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། །འོ་མ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་དང་མ་ཧེའི་མར་བསྐོལ་བས་ལུས་སྣུམ་པར་བྱས་ལ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་དང་། དུར་བྱིད་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་ནས་འཁྲུས་པར་གྱུར་ བ་དང་།མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་མངར་བག་སྦྱིན་པར་བྱའི་གཞན་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །སྔར་བཤད་རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་དང་། །མངར་བའི་སྨན་མར་ཞུན་མར་སྦྱིན། །འོ་མ་མས་གཏོང་སྨན་དང་ནི། །འཇམ་རྩིར་བྱས་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ལེའུ་འདི་ཉིད་ ལས་བཤད་པའི་རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་དང་།མངར་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་མར་དང་། འོ་མའི་མས་གཏོང་བ་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་། སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྒུན་ཆང་ཆང་རྙིང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ རྒུན་ཆང་དང་ཆང་རྙིང་དག་ཀྱང་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།ལུད་པའི་སྐབས་བཤད་ཨ་རུ་རའི། །ཤིང་མངར་བ་ལ་པི་པི་ལིང་། །འོ་མ་སྦྱར་བ་ནད་དམིགས་དང་། །མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཧ་ལི་ས་ཀའི་ནད་དེ་ལ་ལུད་པ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་ བཤད་པའི་ཨ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་རྀ་ཥིས་བཤད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།ཡང་ན་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དང་། མེ་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于这个，孔雀或家鸡，以及烧烤的肉汤或萝卜，干燥的汁液或豆汤，应与粗糙、苦、酸味调配服用。
对于依附于肢体的黄眼病，应服用孔雀等禽类的肉汤，以及干萝卜汁等汁液，这些都要与粗糙、苦、酸味调配。
极热、酸、辛辣，以及盐分非常温热为佳。对于该病，饮食和药物等极热和酸味等有益。
卡隆汁液和三种热性药物，调配成糊状也可服用。黄眼病患者服用卡隆等糊状物也有益处。
由此胆汁回归原位，大便颜色恢复正常。肠道紊乱等上行气及风也会完全平息。
按照刚才所说的方法，由此内风和痰被清除，散布在肢体的胆汁会回到原位，因此大便也会从之前的状态改变颜色，从如磨碎的芝麻样变成黄色。同样，上行气伴随的风也会平息。
通过这个方法平息上行气后，进行治疗黄眼病的仪轨。对此人的上行气平息后，进行对黄眼病有益的治疗。
当黄眼病深入体内时，岩脂与牛尿调配，或金屑或塔比亚与牛尿调配服用一个月。当黄眼病深入体内时，应将岩脂与牛尿调配服用一个月，或者将熔化的金屑和牛尿，或塔比亚与牛尿调配服用一个月。
哈利萨卡、独活汁，牛奶、水牛油煮沸，余甘子汁液和土牛膝调配的泻药服用。清洗后给予甜味食物，能降伏风和胆汁。
对于有此哈利萨卡病者，用独活汁液和牛奶（是油的两倍）以及水牛油煮沸使身体润滑，余甘子汁液和土牛膝调配的泻药服用后清洗，应给予对胆病有益的甜味食物，不应给予其他。
如前所述葡萄糊状物，甜味药油和精炼油给予。牛奶灌肠药物以及软膏应当使用。
如本章前面所说的葡萄糊状物，与甜味药物调配的油和下文所说的牛奶灌肠，以及油性软膏都应给予。
为了生起消化之火，应给予葡萄酒和陈酒。同样也应服用葡萄酒和陈酒以增强腹部的消化之火。
咳嗽章节所说的诃子，甘草、胡椒，与牛奶调配，根据病灶和消化之火相应给予。对于这个哈利萨卡病，应给予咳嗽治疗章节中仙人所说的诃子糊状物。或者根据病情和消化之火的强度相应地给予胡椒等。

།མཁས་པས་འོར་ནད་སྐབས་བཤད་པའི། །གསོ་བ་སྐྱ་རྦབ་ལ་ཡང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པ་ མཁས་པས་འོར་ནད་ཀྱི་གསོ་བར་བཤད་པ་དག་ཀྱང་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་ པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་འོར་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་འོར་ནད་གསོ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོར་ནད་ཡན་ལག་ཀུན་ཞུགས་ཤིང་། །ནད་སྐྱེས་མ་སྨིན་ལ་དང་པོར། །སྨྱུང་བྱས་ཁ་ཟས་ཡང བ་བཟའ།།བོང་ང་ཐང་ཤིང་བྱི་དང་ག་།དུག་མོ་ཡུངས་དང་ན་ལེ་ཤམ། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཤིང་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་། གཉིས་དང་ཀུན་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨྱུང་བ་ བྱས་པས་དེའི་རྗེས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་མང་པོ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བོང་ང་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་འཇམ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་བཅས་དང་། །ཐང་ཤིང་བ་སྤྲུ་བསྐོལ་བའམ། །ལྕགས་ཕྱེ་དགུ་པར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྨྱུང་བར་བྱས་ཤིང་།ཁ་ཟས་ཡང་བཟོས་པའི་འོག་ཏུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལྕགས་ཕྱེ་དགུ་པ་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཆུ་དྲོན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །འོར་ནད་ཤས་ཆེར་ཨ་རུ་ར། །བ་གཅིན་བཅས་པ་སྦྱང་ཕྱིར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ ནད་ཤས་ཆེར་བདོ་བ་ལ་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བ་བླུད་ཅིང་སྦྱངས་ནས་དག་པར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་པུ་ཙེ་ཤེལ་ནས་ཚ་བ་གསུམ་གྱི་སྨན་ཡན་ བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་དེ་བཞིན་གུ་གུལ་ལམ། །བྲག་ཞུན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གུ་གུལ་ལ་བྲག་ཞུན་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་མ་སྨིན་ལ། །ལྕི་ཞིང་རྟུག་འགགས་ཡང་ན་འཁྲུ། ། ཚ་བ་གསུམ་དང་རྩལ་རུ་ཚ། །སྦྲང་རྩི་དར་བར་སྦྱར་བའམ། ཨ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་བཅས། །བུ་རམ་བཅའ་སྒར་བཅས་པ་དང་། །ཟོས་རྗེས་དར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཅན་གྱི་ནད་པ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དར་བ་བླུད་པའམ། ཡང ན་ཨ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་དར་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་བུ་རམ་དང་སྒར་སྦྱར་བཟོས་ནས། །དེའི་རྗེས་ལ་དར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྒེའུ་གཤེར་བུ་རམ་ཆ་སྙོམས་པ། །སྲང་ཕྱེད་ཚད་ཀྱིས་བསྐྱོད་ནས་ནི། །ཆེ་ཚད་སྲང་ལྔའི་བར་དུ་ནི། །ཟླ་གཅིག་ཟ་ཞིང་ཡུ་ཤ་དང་། །འོ་མ་ ཤ་ཁུ་བཅས་ཟོས་ན།།འོར་ནད་དམུ་རྫིང་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ། །གཅིན་ནད་དབུགས་མི་བདེ་ཆམ་པ། །སྒྱིད་སྙོམ་མ་ཞུ་མིག་སེར་དང་། །ལུས་སྐེམ་གདོན་གྱི་ནད་རྣམས་དང་། །ལུད་པ་བད་ཀན་སྦྱོར་འདིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྒེའུ་གཤེར་བུ་རམ་དང་ཆ་མཉམ་པ་སྲང་ཕྱེད་ ཕྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་ནས་ཆེ་ཚད་སྲང་ལྔར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བཟའ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱའོ།

对于智者在治疗'奥尔病'时所说的治疗方法，也可应用于'甲热病'的治疗。也就是说，医生智者所说的治疗'奥尔病'的方法，也要根据具体病情应用于'甲热病'的治疗。这是《医典八支精华释·词义月光》中，由上师月官所确定编撰的医疗篇第十六章的注释。
现在开始讲解治疗'奥尔病'。按照次第，为了解释'奥尔病'的治疗方法而作此章节。
'奥尔病'遍及全身各肢节，在疾病初起未成熟时，首先要禁食，然后食用清淡饮食。用葱头、桂皮、吉提迦、毒母芥子、那勒占（药名）煮成温水饮用。也就是说，当'奥尔病'的症状遍及全身各肢节，由各种病因单独或共同引起但尚未成熟时，首先要禁食，之后给予汤类等少量饮食。然后饮用葱头等药材煮成的温和汤药。
或者，用诃子等药材，与桂皮、巴布（药名）一起煮，或者与九种铁粉一起服用。也就是说，或者用胜诃子等药汁在禁食后、进食清淡饮食之后服用。或者用九种铁粉，如同治疗'甲热病'时所说的方法，配以温水服用。
对于严重的'奥尔病'，用诃子配牛尿服用以作清除。也就是说，对于严重发作的'奥尔病'，要服用诃子和牛尿的混合物进行清除净化。
三果煮汤加入普则谢（药名）。也就是说，或者在三果煮汤中加入从普则谢到三热药的药材服用。
或者同样可以配以愈创木脂或岩脂服用。也就是说，或者将三果煮汤的汁液与愈创木脂或岩脂任意一种配合服用。
对于消化力弱、病未成熟、大便粘滞阻塞或腹泻者，用三热药和岩盐，配以蜂蜜和酪浆，或者诃子配糖，或糖配姜黄，食后饮用酪浆。也就是说，对于患'奥尔病'者如有消化力弱等症状，可服用含三热药的酪浆，或者食用诃子和糖后饮用酪浆，或者食用糖和姜黄后饮用酪浆。
将酸奶油和糖等量，从半两量开始，逐渐增加到五两量，服用一个月，配以肉汤、牛奶和肉汤食用，可以治愈'奥尔病'、淋巴肿大、肿瘤、痔疮、泌尿疾病、呼吸不适、感冒、腿部麻木、消化不良、黄眼病、身体消瘦、魔症等疾病，以及咳嗽、痰症，这个药方都可以去除。也就是说，或者将酸奶油和糖等量，从半两开始逐渐增加剂量，直到最大剂量五两，持续服用一个月。

།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། སྒེའུ་གཤེར་དང་བུ་རམ་ཆ་མཉམ་སྟེ་བསྲེས་པ་ཉི་མ་དང་པོ་ལ་སྲང་ཕྱེད་བཟའ། ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་སྲང་གཅིག་བཟའ། གསུམ་པ་ལ་སྲང་ཕྱེད་དང་གཉིས། བཞི་ པ་ལ་སྲང་གཉིས།ལྔ་པ་ལ་སྲང་ཕྱེད་དང་གསུམ། དྲུག་པ་ལ་སྲང་གསུམ། བདུན་པ་ལ་སྲང་ཕྱེད་དང་བཞི། བརྒྱད་པ་ལ་སྲང་བཞི། དགུ་པ་ལ་སྲང་ཕྱེད་དང་ལྔ། ཞག་བཅུ་པ་ལ་སྲང་ལྔ། ཞག་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་གྱི་ཞག་ཉི་ཤུ་ལ་སྒེའུ་གཤེར་དང་བུ་རམ་ཡོད་ན་ སྲང་ལྔ་ལྔ་བཟའ་བར་བྱའོ།།སྨན་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་འོར་ནད་ལ་ནི་ཡུ་ཤ་སྲན་ཁུ་བླུད་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཤ་ཁུ་དང་བཅས་པར་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་འོར་ནད་ལ་སོགས་པ་ནས་བད་ཀན་གྱི་མཐའི་ནད་ སེལ་བར་བྱེད་དོ།།གདོན་གྱི་ནད་ནི་སྨྱོ་བྱེད་དང་། བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ། །སྒེའུ་གཤེར་དོང་གྲའི་ལྡེ་གུའི་ཁུ་བ་དང་། །འོ་མ་དག་དང་མར་ནི་བསྐོལ་བླུད་ན། །འོར་ནད་སྦྲིད་པ་དམུ་རྫིང་མེ་དྲོད་ཉམས། །ནད་ཀྱིས་ཟིལ་མནན་ན་ཡང་ནད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒེའུ་གཤེར་དེ་ ཉིད་དོང་གྲ་ཡིན་པས་ན།སྒེའུ་གཤེར་དོང་གྲའོ། །ཡང་ན་གསར་ཞིང་རང་གི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་བཟང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བའི་སྒེའུ་གཤེར་ཉིད་ལ་སྒེའུ་གཤེར་དོང་གྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ལྡེ་གུའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་གཉིས་དང་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་འོར་ནད་ལ་སོགས་པས་ཉམ་ཐག་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་ མནན་ན་ཡང་ནད་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།མ་ཞུ་མེད་ཅིང་ཕྱི་ས་འགགས། །འོར་ནད་ཀྱིས་གཟེར་ཚ་བ་གསུམ། །དུར་བྱིད་དན་ད་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་མེད་ཅིང་མ་ཞུ་བའི་ནད་དེ་བྱང་བར་གྱུར་ནས་ཀྱང་ཕྱི་ས་འགགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ འོར་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བར་གྱུར་པ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ།།མ་ཧེའི་གཅིན་ནམ་བ་གཅིན་ནམ། །འོ་མ་བཏུང་ཞིང་དེ་དང་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་དང་བཅས་པར་ཟས་བཟའ་ཞིང་། མ་ཧེ་འམ། བའི་གཅིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ འོ་མ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཞག་བདུན་ཡང་ན་ཟླ་གཅིག་བར། །རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞག་བདུན་ནམ། ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཟས་གཞན་མི་སྦྱིན་པར་རྔ་མོའི་འོ་མ་བླུད་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཏི་མུ་ས་དང་ནས་ཚིག་ཐལ། །ལ་ལ་ཕུད་དང་ཚ་བ་ ལྔ།།ན་ལེ་ཤམ་དང་སེའུ་འབྲུ་དང་། །བ་ཏ་འུ་སུ་སྟར་བུ་དང་། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །ཆུ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་མར་བྲེ་གང་། །བསྐོལ་བ་བླུད་ན་འོར་ནད་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་ཟ་གུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འོར་ནད་ལ་ཏི་མུ་ས་ཞེས་བྱ་བ། ཡང་བ་ན་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ།དེའི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཙགས་པ་བྲེ་གང་། མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་འོར་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཞོ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀར་བསྲེས་ལས། །བྱུང་བའི་མར་ནི་དར་བར་ བཅས།།ཙི་ཏྲ་ཀ་བཏབ་བསྐོལ་བ་ནི། །ཡོན་ཏན་གོང་མ་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བསྲེས་པའི་ཞོ་བསྲུབས་པ་ལས་མར་སར་གང་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དར་བ་ཉིད་དང་བཅས་ལ་ཙི་ཏྲ་ཀའི་ལྡེ་གུ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། འོར་ནད་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

这是这样说的：将蒜和糖等量混合，第一天吃半两，第二天吃一两，第三天吃两两半，第四天吃两两，第五天吃三两半，第六天吃三两，第七天吃四两半，第八天吃四两，第九天吃五两半，第十天吃五两。从第十一天到一个月的二十天内，如果有蒜和糖，每天应吃五两。
当药物消化后，对于痰多的呕吐病，应服用豆汤；对于胆汁多的，应服用牛奶；对于风多的，应与肉汤一起进食。这样可以治愈从呕吐病到痰病等疾病。
魔鬼病是指癫狂、健忘等病。将蒜和独活的汁液，与牛奶和酥油一起煮沸服用，可治愈呕吐病、打嗝、瘿瘤、消化力减退，即使被疾病压倒也能恢复健康。
所谓'蒜独活'，是因为蒜就是独活。或者说，新鲜且带有自身汁液的优质特殊蒜称为蒜独活。将其汁液与牛奶和酥油煮沸服用，即使被呕吐病等折磨压倒，也能使人恢复健康。
对于消化良好但大便阻塞，被呕吐病折磨的情况，应煮沸杜尔比德、丹达、苦菜、独活和三种热药，加入牛奶服用。
或者与牛奶一起进食，服用水牛或牛的尿液与牛奶的混合物。
七天或一个月内，服用母驼奶治疗。
将帝母、炒麦灰、拉拉普德、五种热药、诺勒香、小豆、巴达乌素、星布和幼嫩木苹果各二钱，用四升水煮沸，加入一升酥油煮沸服用，可消除呕吐病、痔疮、肿瘤和疥疮。
将酸奶与吉达拉混合制成的酥油，加入酸奶清和吉达拉粉末煮沸，其功效与上述相同。也就是说，将含有吉达拉的酸奶搅拌成酥油，与酸奶清一起加入吉达拉粉末煮沸的药油服用，其功效与前述相同，可消除呕吐病、痔疮等疾病。

།ཐང་ལ་འབར་དང་ཏིག་ཏ་ཆེ། །དགེ་བའམ་ཨ་རུ་རའི་སྨན་མར། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ཤེས་པའི་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་དམིགས་ཀྱི་ཤས་གང་ཆེ་བ་ལས་དཔགས་ཏེ། ཐང་ལ་འབར་གྱིས བཤད་པའི་སྨན་མར་གཅིན་ནད་ཟ་གུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་།ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། དགེ་བ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་སྨྱོ་བྱེད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། ཨ་རུ་རའི་སྨན་མར་དམུ་རྫིང་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱིན་ པར་བྱའོ།།རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་བ་ནི། །བྲེ་བཞིར་ཨ་རུ་ར་བརྒྱ་བསྐོལ། །དེར་ནི་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་།ཚ་བ་གསུམ་དང་དྲི་སྣ་གསུམ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཅུང་ཟད་བཏབ། །བསྒྲངས་ནས་སྦྲང་རྩི་བྲེ་ཕྱེད་གཞུག་།དེ་བྱིན་ན་ནི་འོར་ནད་དང་། །རིམས་སྐྲན་གཅིན་ནད་ལུས་ སྐེམས་པ།།མ་ཞུ་མཁྲིས་པ་རླུང་དང་ནི། །སྒེགས་སྐྱུར་ཁ་དོག་མི་སྡུག་དང་། །གཅིན་ནད་རླུང་གི་ཁུ་ཆུའི་ནད། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །མཆེར་པའི་ནད་དང་སྦྱར་བའི་དུག་།དམུ་རྫིང་གི་ནི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞིའི་ ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་རྡོག་མ་བརྒྱ་བསྐོལ་ལ་དེར་བུ་རམ་སྲང་བརྒྱ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ། གཟར་བུར་ཆགས་པའི་ཚད་ཀྱི་ལྡེ་གུར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། བཅའ་སྒ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དྲི་སྣ་གསུམ་པོ་སུག་སྨེལ་དང་། ཤིང་ཚྭ་དང་། གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཅི་རིགས་པར་བཏབ་སྟེ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་ལ་བསྒྲངས་པ་དང་། སྦྲང་རྩི་བྲེ་ཕྱེད་དེ་སྲང་བཅུ་དྲུག་གཞག་གོ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་། དྲི་སྣ་གསུམ་དང་། ཡ་བཀྵ་རའི་ཚད་འདིར་སློབ དཔོན་གྱིས་མ་བཤད་མོད་ཀྱི།དེ་གཞུང་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལས། ཚ་བ་གསུམ་ལས་སྲང་བཞི་དང་། །དྲི་སྣ་གསུམ་ལས་སྲང་གཉིས་དང་། །ཡ་བཀྵ་ལ་སོགས་ཞོ་གཉིས། །བསྒྲངས་པའི་སྦྲང་རྩི་བྲེ་ཕྱེད་གཞུག་།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་དེ་ བྱིན་ནས་འོར་ནད་ནས་དམུ་རྫིང་གི་ནད་ཀྱི་བར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ནས་དང་སཱ་ལུ་འབྲས་རྙིང་ཟས། །རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཆུ་དང་བསྐོལ། །ལན་ཚྭ་ཉུང་སྣུམ་ཤས་ཆུང་བ། །བྱིན་ན་འོར་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །རྒྱ་སྲན་མུ་དྒའི་ཁུ་བ་ནི། །ཐལ་སྨན་ཚ་བ་གསུམ་ལྡན་དང་། །དེ་བཞིན་ སྐམ་སའི་ཤ་རུས་སྦལ།།སྐྱིན་གོར་བྱི་དུར་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ལ་ནི་ནས་དང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་རྙིང་པ་རྩ་བ་བཅུའི་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ལན་ཚྭ་དང་སྣུམ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱིན་ན་ཕན་ནོ། །རྒྱ་སྲན་མུདྒའི་ཁུ་བ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཁུ་ལ་ཐལ་སྨན་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བཏུང་བར་དར་བ་སར་པ་དང་། །ཆང་ནི་སྨན་དང་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཅན་ལ་བཏུང་བ་ནི་དར་བ་སར་པ་བསྲུབས་མ་ཐག་ གམ།ཆང་སྨན་དང་ལྡན་པ་མནན་པའི་ཆང་ཨ་ས་དང་། ཆང་སྙིང་དང་། རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

对于'在地上燃烧和大苦胆，吉祥或者余甘子药酥，应由知时者给予'这句话，由知时的医生根据病症的轻重程度来判断。在地上燃烧所说的药酥在小便病和痔疮的章节中讲述，大苦胆药酥在麻风病的章节中讲述，大吉祥药酥在治疗精神病的章节中讲述，余甘子药酥在治疗淋巴肿瘤的章节中讲述，应当根据具体情况选择使用。
十根药汤方：用四升水煮百颗余甘子，加入百两糖，三辛香和三香料，加入少许炒麦芽灰，冷却后加入半升蜂蜜。服用此药可以治疗浮肿病、热病肿瘤、小便病、身体消瘦、消化不良、胆病、风病、酸性胃病、肤色不美、小便病、风引起的小便病、呼吸不适、食欲不振、脾病、合成毒和淋巴肿瘤等疾病。
关于十根药煎汤，在四升水中煮百颗余甘子，然后加入百两糖，按正确方法煮至糊状。加入三辛香（胡椒、肉豆蔻、荜茇）和三香料（豆蔻、桂皮、安息香），以及适量的炒麦芽灰粉，混合后冷却，加入半升（即十六两）蜂蜜。虽然此处导师未说明三辛香、三香料和岩盐的用量，但可从其他典籍得知：'三辛香用四两，三香料用二两，岩盐等用二钱，冷却后加入半升蜂蜜。'服用此药可治疗从浮肿病到淋巴肿瘤等疾病。
以大麦、稻米和陈米为食，用十根药水煮制，加入少量盐和油，服用可治疗浮肿病。绿豆汤配合灰药和三辛香，以及干地龟肉、山羊肉和野兽肉汤服用。
对于浮肿病，用大麦、稻米等陈米配合十根药水煮制，加入少许盐和油服用即有效果。绿豆汤配合炒麦芽灰和三辛香，同样可用干地龟等动物的肉汤配合灰药和三辛香服用也有效果。
饮用新鲜酸奶和配有药材的酒。对于浮肿病患者，饮品可用刚搅拌的新鲜酸奶或者含药的酒，如阿萨酒、酒精和葡萄酒等，服用即有效果。

།ཟི་ར་ཟུར་པ་ཛི་བན་ཏི། །མ་ནུ་ཙི་ཏྲ་ཀ་ར་བཱི། །ཡ་བཀྵ་ར་བིལ་བའི་རྐང་། །ད་ཏྲིག་ཞོ་རེའི་ཚད་དུ་བྱས། །མར་དང་ཏིལ་མར་ནང་དུ་བརྔོས། །བྱིན་ན་འོར་ནད་སྐྲན་ གཞང་འབྲུམ།།ཚད་འཁྲུ་དང་ནི་སྙིང་གི་ནད། །མེ་དྲོད་ཆུང་དང་གཅིན་ནད་སེལ། །ཚ་བ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །ཐུག་པའང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟི་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དང་། ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་བརྔོས་ནས་ཐུག་པར་བྱས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་འོར་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ མཆོག་ཏུ་ཕན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ཡང་འོར་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་དྲེག་རུ་རྟོ་ནེ་ཡ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཨ་རུ་ར། །ཤི་བེ་ཏ་ཀ་ཤུ་པ་དང་། །ཆུ་སྲིན་སྡེར་མོ་པྲི་ཡང་ཀུ། །སྤྲི་ཀ་ཐང་ཤིང་སྤང་སྤོས་དང་། །པི་པི་ལིང་ དང་དབྱི་མོ་དང་།།ཀུན་ཏན་ཏ་ན་བྱ་མ་ཀ་།བ་ལ་ཀ་དང་དྲི་སྣ་བཞི། །བལ་བུའི་ལོ་མ་གླ་སྒང་དང་། །གནྡྷ་པ་ལ་ཤ་ལ་ནི། བསྐུས་པའི་ཏིལ་མར་དག་དང་ནི། །ཁྲུས་ཀྱི་ཆུ་དང་ལྡེ་གུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོ་དྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་མར་དུ་བཅས་ པས་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་།ཡང་སྨན་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དང་། ཡང་སྨན་དེ་དག་ཉིད་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུས་ལུས་ཁྲུས་བྱའོ། །རྡོ་དྲེག་ནི་ཤིལ་པུས་པའོ། །སྟོ་ན་ཡ་ནི་ཏ་ལ་བིད་ཀའོ། །ཤི་པེ་ཏ་ཀ་ནི་ཐང་ཤིང་ཕྲ་མོ་འཐིང་ཆུའོ། །པྲི་ཀ་ནི་དེ་བི་ལ་ཏའོ། །ཀུན་ ཏན་ཏ་ནི་པ་རི་བི་ལའོ།།ནིམ་པ་ཨརྒ་བ་སྤྲུ་དང་། །ནག་ཏ་མ་ལིའི་ཆུས་ཁྲུས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་ནིམ་པ་དང་། ཨརྒ་དང་། །བ་སྤྲུ་བ་དང་ནག་ཏ་མ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཆུས་ཁྲུས་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་པ་ལ། །ཀ་ར་བཱི་ར་བ་སྤྲུ་བ། །ཀིང་ཤུ་ཀ་དང་བི་ཤ་ ལ།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སེང་ཕྲོམ་དང་། །ན་ལི་ཀ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། སྤང་སྤོས་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། །བོང་ང་ཏ་ལའི་ལོ་མ་དང་། །ཛ་ཡན་ཏི་དང་འོལ་མ་སེ། །ཀ་ཀ་ཏ་ནི་ས་ལི་ཤིང་། །པྲི་ཤ་ཀ་རྞི་དབྱི་མོ་དང་། །རིད་ཏི་བྲི་ཏི་གླང་པོའི་སྣ། །ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇོམ་བསྐུས་པ་ཕན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་པའི་ནད་ལ་ནི། ཀ་ར་བཱི་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བསྐུས་པ་ཕན་ནོ། །བ་སྤུ་བ་ནི་དུ་རྒའོ། །ཀིང་ཤུ་ཀ་ནི་པ་ལ་ཤའོ། །ན་ལི་ཀ་ནི་པ་དྲུ་མ་ལ་ཏའོ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ནི་ཀྲི་ཏ་ཙི་ཏྲའོ། །བོང་ང་ནི་ཨ་ཏི་བི ཥའོ།།ཏ་ལིའི་ལོ་མ་ནི་མོ་ས་ལིའོ། །ཛ་ཡན་ཏི་ནི་ཨག་ནི་མན་ཏའོ། །འོལ་མ་སེ་ནི་གུན་ཛའོ། །པྲི་ཤ་ཀརྣི་ནི་མུ་ཤ་ཀར་ནིའོ། །རིད་ཏི་ནི་དུད་སྟིའོ། །བྲི་ཏི་ཏྲ་བ་ནི་ཤིར་ཤའོ། །ཧ་སྟི་ཀ་ར་ཎ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྣ་བ་སྟེ་བ་ར་དདའོ། །དེ་ནས་འོར་ནད་རླུང་གྱུར་ལ། །ཟླ་ཕྱེད་བར་དུ་དུར་བྱིད་ དམ།།ཡང་ན་ཨེ་རཎྜའི་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ལ་དུར་བྱིད་དང་བསྐོལ་བའི་མར་རམ། ཨེ་རཎྜ་ལས་བྱུང་བའི་མར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །རླུང་གིས་རྟུག་འགགས་ལ་དེ་ཉིད། །ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འོ་མ་འམ། །ཤ་ཁུ་བླུད་ཅིང་ རླུང་འཇོམ་པའི་།།སྨན་གྱི་དུགས་དང་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ལ་རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་མར་དེ་ཉིད་ཟས་མ་ཟོས་པའི་སྔོན་དུ་འོ་མ་འམ། ཤ་ཁུ་དང་སྦྱང་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ལ་རླུང་འཇོམ་པའི་སྨན་གང་ དག་ཡིན་པ་དུགས་དང་བསྐུ་བའི་རྣམ་པ་དག་བྱའོ།

取枯茗子、月月草、芒果、小茴香、毕拨、榄香果的茎，每种取一两的量。用酥油和芝麻油炒制。服用可治疗痔疮、肿瘤、痔瘘、热泻、心脏病、消化不良和小便疾病。与五辛配合的汤剂也有相同的功效。
以上是说，将枯茗子等药材用酥油和芝麻油炒制后煮汤服用，对痔疮等病特别有效。同样，与五辛配合的汤剂对痔疮等病也特别有效。
取矿石垢、土茯苓、诃子、白檀香、鳄鱼爪、毕拨、檀香、藿香、胡椒、茅根、昆檀、鸟麻迦、婆罗迦和四种香料、芭蕉叶、藿香、甘地波罗叶等。用这些药材制成药膏，与芝麻油一起涂抹，也可用来沐浴。
以上是说，将矿石垢等药材制成药膏，与芝麻油一起涂抹，或将这些药材研细成膏涂抹，或用这些药材煮水沐浴。矿石垢即石脂。土茯苓即多罗必达迦。白檀香即细小檀香青色者。毕拨即得毕拉达。昆檀即波利毕拉。
用楝树、阿迦瓦、杜若、黑檀木煮水沐浴。
以上是说，或者用楝树、阿迦、杜若、黑檀木煮水沐浴。
对于肢体一侧肿胀，用夹竹桃、杜若、基孔树、毗沙拉、三果、白芷、那利迦、檀香、藿香、苦瓜、天南星、多罗树叶、札雅提、乌麻子、迦迦达尼、娑罗树、毗利沙迦尔尼、茅根、利地、毗利地、象鼻等。将这些制成温和的药膏涂抹有效。
以上是说，对于肢体一侧肿胀的病，用夹竹桃等药材制成温和的药膏涂抹有效。杜若即度尔迦。基孔树即波罗叶。那利迦即波德鲁玛拉达。苦瓜即格利达吉德拉。天南星即阿帝毗沙。多罗树叶即莫娑利。札雅提即阿格尼曼达。乌麻子即衮札。毗利沙迦尔尼即目沙迦尔尼。利地即度德斯帝。毗利地德拉瓦即希尔沙。象鼻即象耳，也就是瓦拉达达。
然后对于风性痔疮，半月内服用土茯苓，或者服用蓖麻油。
以上是说，对于由风引起的痔疮，服用土茯苓煮制的油或蓖麻油，服用时间持续半个月。
对于因风导致大便闭塞者，在饮食之前服用此药配合牛奶或肉汤，并用能够平息风的药物进行熏蒸和涂抹。
以上是说，对于痔疮伴有风引起的大便闭塞者，在进食之前将蓖麻油与牛奶或肉汤调和服用。或者对于风性痔疮，使用能够平息风的药物进行熏蒸和涂抹治疗。

།ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་ལ་ཁ་ལུང་དང་། ཨག་ནི་མན་ཐ་སྡང་སྤོས་དང་། །བཅའ་སྒ་ཐང་ཤིང་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ཁ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ བར་བྱའོ།།མཁྲིས་གྱུར་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་རམ། ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་རམ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །སྐོམ་དད་ཆེ་དང་རྨོངས་བག་ཚ། །འོ་མ་བསྐུ་བྱུག་བསིལ་བ་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་འོར་ནད་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། རྨོངས་བག་དང་ཁོང་ཚ་བ་གྱུར་པ་ལ་ནི་འོ་མ་བླུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་དང་རེག་པ་དང་ནུས་པའི་སྨན་གྱིས་བྱས་པ་ཕན་ནོ། །པ་ཏོ་ལ་རྩ་ཀྱི་ལྕེ་བ། །ཤིང་མངར་ཐང་ཤིང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སྐྱེར་པ་ ཙཎྜན་ཨ་རུ་ར།།ད་ན་ལྕང་མ་བི་ཤ་ལ། །པི་པི་ལིང་དང་མར་བསྐོལ་བླུད། །ཁོང་ཚ་མགོ་འཁོར་སྐོམ་དད་ཆེ། །འདུས་པའི་ནད་དང་མེ་དབལ་སྐྲང་། །ལུས་ཚ་རིམ་དང་བཅས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཁོང་ཚ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དོང་ག་སོགས། །ཏིལ་མར་དང་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ལ་ནི་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱུན་སྲང་འགགས་ཤིང་མེ་དྲོད་ཉམས། ། རྨོངས་བག་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ། །ཐལ་སྨན་ཆང་སྙིང་མནན་ཆང་དང་། །བ་གཅིན་དར་བར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ནད་རྒྱུན་སྲང་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བླུད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང དང་འབའ་ཆ་རྙིང་།།ཤི་ཀྲུའི་ཤུན་པ་ཟངས་མ་དང་། །བ་གཅིན་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་སྦྱར། །བསྐུ་དང་དྲིལ་བའི་ལས་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་བ་གཅིན་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་ལུས་ལ་བསྐུ་བ་དང་དྲིལ་ཕྱིས་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རུ་རྟ་ཨག་ནི་མན་ ཐ་དང་།།རྒྱ་སྲན་དོང་ག་ཙི་ཏྲ་ཀ་།བ་གཅིན་ཆུ་བསྐོལ་བས་ཁྲུས་བྱ། །ཙ་རོང་ཨ་ཀ་རུ་ཡིས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེས་ཁྲུས་བྱས་ལ། ཙ་རོང་དང་ཨ་ཀ་རུའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་ནི་བྱུག་པར་བྱའོ། །ནཱ་ག་བ་ལ་ས་ར་ལ། ། ཨ་ཟ་སྲིང་གི་ཨ་མ་བ་ཏ། ། ཟ་གནྡྷ་ཞེས་བྱ་དང་། ། ཤྭ་གནྡྷའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ཡན་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྲངས་པའི་འོར་ནད་ལ་ནི་ནཱ་ག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ས་ར་ལ་ནི་ཙི་ཏྲའོ། །མ་བ་ཏ ནི་ཨེའི་ཤ་ཤི་ཀའོ།། ཟ་གནྡྷ་ནི་བད་གབྡྷའོ། །ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་ཡན་ལག་ནི། །ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་གཏར་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྲན་ནད་ལ་ནད་གཞི་སོ་སོ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གང་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་གཏར་ ག་བྱ་བ་ལ།སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་པར་བྱའོ། །འདྲིས་པའི་ནད་ལ་ནད་གཞི་ནི། །ཤས་ཆེའི་དབང་དུ་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདྲིས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི། ནད་གཞི་གང་ཤས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་གསོ་བ་ཉིད་ཅི་རིགས་ པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

对于身体一侧肿胀，应以卡隆等药、火神草、檀香、荜茇、生姜、木香制成的药膏涂抹。
对于胆病，应服用根茶药酥油或尼拘陀树等煎煮的酥油。
对于口渴严重、昏迷和发热，应以牛奶涂抹并进行降温。
将波托拉根、牛舌草、甘草、木香、普则谢、醋栗、檀香、诃子、达那、柳树、毗沙拉、荜茇与酥油煎煮后服用，可以治疗内热、头晕、口渴严重、复合病、火毒肿胀、身热及发烧等症。
对于痰病引起的病症，应服用冬瓜等与芝麻油煎煮的药物。
对于经脉阻塞、消化力减退、昏迷和食欲不振，应服用碱性药物、酒精、压制酒和牛尿及其发酵物。
将荜茇、陈旧的皮革、石榴皮、铜和牛尿调制成温和的药膏，用于涂抹和按摩。
用苦根、火神草、豆类、冬瓜、吉陀迦与牛尿和开水沐浴，并以樟脑和沉香涂抹。
那伽巴拉、萨拉拉、阿扎桑吉、阿玛巴特、匝甘达和夏甘达的药膏对肢体一侧肿胀有效。萨拉拉即吉陀。阿玛巴特即艾夏希卡。匝甘达即巴甘达。
根据病因和肢体相近的部位进行放血。
对于慢性病，应根据主要病因进行治疗。

།གོ་སྙོད་པ་ཐ་གླ་སྒང་དང་། །ཀཎྡ་ཀ་རི་ཚ་བ་ལྔ། །སྐྱེར་བ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བླུད་པ། །རྩ་མཁྲིས་བཅའ་སྒ་ཆུ་དྲོན་བླུད། །ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་འོར་ནད་ནི། །ཡུན་རིངས་ལོན་ཞིང་ཚབས་ཆེན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་སྙོད་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་ བླུད་ན།ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ཅིང་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩ་མཁྲིས་ཞེས་བྱ་བ་བུ་ནིམ་པ་དང་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོན་བླུད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲའོ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། ཐང་ཤིང་གུ་གུལ་བ་ སྤྲུ་བ།།བ་གཅིན་སྦྱར་བླུད་དམུ་རྫིང་དང་། མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་སྲིན་བུའི་ནད། །གཅིན་ནད་ཟ་ཁུ་བད་ཀན་དང་། །རླུང་ནི་སྟོད་དུ་འཇོམས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་དམུ་རྫིང་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ རང་རང་ནད་ཀྱི་དབང་བྱས་བཤད།།སྣད་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་། བསིལ་སྨན་མར་ཁུས་བྱུགས་ཤིང་བྱུགས་ཤིང་བླུགས་པར་བྱ། དུག་སྐྱེས་སྐྲངས་ལ་དུག་སེལ་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་རང་རང་གི་ནད་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འོར་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། མཚོན་ལ་སོགས་པས་སྣང་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཏར་ག་བྱ་བ་དང་། བསིལ་བའི་སྨན་དང་མར་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ་དུག་གིས་ཕོག་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲངས་ནད་ལ་ནི་དུག་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །གྲོང་དང་རླན་ཅན་ཆུར་གནས་ཤ་རིད་རློན། ཚོད་སྐམ་ཏིལ་གྱི་ཟས་དང་བུ་རམ་ཅན། །ཕྱེ་བཏགས་ཟས་དང་ཞོ་དང་ལན་ཚ་དང་། །ཁ་ཟས་རུལ་བག་ཆང་སྐྱུར་ཡོས་ཤ་སྐམ། །འདྲིས་པའི་ཟས་དང་ལྕི་དང་མ་གོམས་ཟ། །ཚ་བ་བསྐྱེད་དང་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་དང་། །མཚན་མོ་གཉིད་མ་ལོག་དང་ཉལ་པོ་རྣམས། །འོར་ནད་ཅན གྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲང་ནད་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོད་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོད་མ་སྐོམ་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤང་པར་བྱའོ། །ཆུར་གནས་ནི་ཆུ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤའོ། །ཆུར་གནས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་རླན་ཅན་གྱི་ ཤའི་སྒྲས་ཀྱང་སྤང་བ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི།འདིར་གཙོ་བོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རླན་ཅན་ཉིད་ཆུར་གནས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །ཤ་རིད་ནི་སྲོག་ཆགས་སྦེག་པའི་ཤའོ། །ཤ་རློན་ནི་མ་བཙོས་པའོ། །ཚོད་མ་སྐམ་པོ་ནི་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཚོད་ མའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའོ།།ཏིལ་གྱི་ཁ་ཟས་ནི་ཏིལ་ལས་བྱས་པའི་ལ་དུ་ལ་སོགས་པའོ། །བུ་རམ་ནི་བུ་རམ་ལས་བྱས་པའི་ཟས་སམ་བཏུང་བའོ། །ཕྱེ་ཟན་ནི་འབྲས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ལས་ཟན་དུ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ སྐྲང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་ཟས་རུལ་ཅིང་སྤྱི་བག་ཏུ་གྱུར་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆང་འབའ་ཞིག་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུར་བའི་རྣམ་པར་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ནས་བརྔོས་པའི་ཡོས་དང་ཤ་སྐམ་ དང་འདྲིས་པའི་ཟས་དེ་ཕན་དང་མི་ཕན་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་ཅིང་ཉལ་ལ་མཚན་མོ་གཉིད་མ་ལོག་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཉལ་པོ་ བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོར་ནད་ཅན་གྱིས་སྤང་པར་བྱའོ།

以下是关于药物配方：将戈涅（一种药材）、塔拉冈、甘达嘎日（一种药材）、五味子、酸枣，用温水调配服用。又或者将扎赤（一种药材）用温水服用。这些方法可以治疗由三种病根引起的长期严重的肿瘤病。
具体而言，将戈涅等药材制成糊状，与温水调配服用，可以治疗由三种病根积聚而成的长期严重的肿瘤病。同样，将扎赤（即印度楝树）和甲噶（一种药材）煮水饮用，也有相同的功效。
将列彻（一种药材）、诃子、香柏、古古勒（一种树脂）、巴布（一种药材）与牛尿调配服用，可以治疗淋巴肿瘤、麻风病、白癜风、虫病、尿病、关节炎、痰病以及上部风病。
如上所述，根据各种疾病的不同情况来治疗。对于创伤引起的肿胀，要放血并涂抹清凉药膏和油脂。对于毒物引起的肿胀，要使用解毒配方。
这样，根据各种病因来说明肿瘤病的治疗方法。对于被武器等创伤引起的肿胀，要进行放血治疗，涂抹清凉药物和油脂等。对于中毒引起的肿胀，要使用相应的解毒配方。
肿瘤病患者应当避免以下这些：城镇肉、潮湿肉、水生动物肉、瘦肉、生肉、干蔬菜、芝麻食品、含糖食品、面粉食品、酸奶、盐、腐败食物、酒、酸性食物、炒青稞、干肉、习惯性食物、重口味食物、不习惯的食物、发热性食物、白天睡觉、晚上不睡觉以及房事。
所有肿瘤病患者都应避免食用腹部肉类等和干蔬菜等。水生动物是指生活在水中的生物的肉。虽然'水生'一词已经包含在'潮湿肉'的含义中，但在这里特别提出是为了强调其重要性。或者可以理解为潮湿即是水生。瘦肉是指瘦弱动物的肉。生肉是指未煮熟的肉。干蔬菜是指在蔬菜类中提到的巴托拉等。
芝麻食品是指用芝麻制成的拉都（一种甜点）等。糖食是指用糖制成的食物或饮品。面粉食品是指用大米等磨成粉后制成的食物。同样，单独的酸奶也会引起肿胀，所以要避免。
同样要避免盐和腐败变质的食物。单独的酒也要避免。还要避免各种酸性物质如自然发酵的酸等，以及炒青稞、干肉和习惯性食物，不管是有益还是无益的。
同样要避免其他具有重口味等特征的食物，以及白天睡觉而晚上不睡觉的习惯，还有与女性行房等行为，所有这些肿瘤病患者都应当避免。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམས་པར་འགྲེལ་ པའོ།། །།དེ་ནས་མེད་བལ་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསོ་བ་བཤད་དགོས་པས་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་བལ་ནད་ལ་ཐོག་མ་ཉིད། །སྨྱུང་བ་དང་ནི་རྩུབ་ཆོས་དང་། །ཁྲག་དབྱུང་སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་ཕན། །སྣུམ ཆོས་སྦྱད་པར་མི་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མེ་དབལ་གྱི་ནད་ལ་ནི་ནད་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་སྐྱེས་པའི་ཐོག་མ་ཉིད་ལ་སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་ཉམས་སྨད་པ་དང་རྩུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་། གཏར་ག་བཏབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བླུད་པས་སྦྱང་བ་བྱས་ན་ཕན་གྱི་མེད་དཔལ་ གྱི་ནད་གང་ལ་ཡང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྣུམ་ཆོས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།པོ་སོན་ཆ་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤིང་མངར་བཅས་བ་པ་ཏོ་ལ། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་པི་པི་ལིང་། །སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་མེ་དབལ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའམ། ཡང་ན་པོ་སོན་ ཆ་དང་པ་ཏོ་ལ་ལས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ཡང་མེད་དབལ་གྱི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཀྱི་ལྕེ་བ་ཡི་ཁུ་བའམ། །རྒུན་འབྲུའི་འབྲས་བུ་གསུམ་ཡང་རུང་། །དུར་བྱིད་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་འམ། །འོ་མ་མར་སྦྱར་བཀྲུ་སྨན་ནི། །ཁོང་ན་ཞེན་པའི་ནད་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྦྱང་བ་བཏང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཀྱི་ལྕེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། རྒུན་འབྲུའི་ཁུ་བ་འམ། འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའམ། ཡང་ན་དུར་བྱིད་དང་། འོ་མ་དང་མར་དུ་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཞེན་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱའོ།།སྦྱང་མིན་ནད་ཚ་བས་ཆུང་བ་ལ། །ཞི་སྨན་ཙནྡན་ཨུཏྤལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལས་སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་སྦྱང་བར་མི་རུང་ལ་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་ཡིན་ ན་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་ཙནྡན་དང་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་གཏང་བར་བྱའོ།གླ་སྒང་ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ། །པ་ཏོ་ལ་སོགས་ཉིད་དག་གམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྦྱར་བ་བྱར་མི་རུང་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་ ནི་པ་ཏོ་ལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ།།ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་ཏྲེས་གླ་སྒང་སྐྱུ་རུ་ར། །པུ་ཙེ་ཤེལ་གྱི་ཆུ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། མེ་དབལ་སྐོམ་དད་ཅན་ལ་ནི། །བྱི་ཚེར་བ་དང་པ་ར་པ་ཏ། །སླེ་ ཏྲེས་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བ་ནི།།ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་སྐོམ་དད་ཅན་གྱིས་བཏབ་པ་ལ་ནི་བྱི་ཚེར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པ་བླུད་པར་བྱ། སྐྱེར་པ་སྲན་ཆུང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ལ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། ། ནིམ་པ་ཤིང་མངར་ཀྱི་ལྕེ་བ། །བསྐོལ་བ་མར་དང་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མེ་དབལ་སྐོམ་དད་ཅན་ལ་སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཉིད་བླུད་པའི་སྦྱོར་བར་བསྐོལ་ལ་དེའི་ནང་དུ་མར་བཅུག་སྟེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

《八支医典精要注释·词义月光》是由大师月官所作的确定注释中，医疗篇第十七章的注释。
现在将讲解火热病的治疗。关于这个，按照次第，需要讲解这个病的治疗方法，所以开始此篇。
火热病最初，应当禁食和采用粗糙疗法，放血、催吐药、泻药有益，不可使用油性疗法。对于火热病，在疾病最初发生时，应当禁食并使用降低体力和使身体粗糙的疗法，以及放血疗法，用催吐药和泻药进行净化治疗有益处，但对任何火热病，最初都不应使用油性疗法，这是无益的。
波斯尼夏和毒芥，甘草配合巴托拉，楝树叶和胡椒，服用催吐药可制服火热病。关于这个，用波斯尼夏等药，或者波斯尼夏和巴托拉制成催吐药服用，也能制服火热病。
牛舌草的汁液或，葡萄果实三果皆可，杜蕾粉末加入或，牛奶酥油配泻药，对于体内粘着的病，尤其要进行净化治疗。关于这个，用牛舌草煮成的汁液，或葡萄汁液，或三果煮成的汁液，任选其一加入杜蕾粉末制成泻药服用，或者将杜蕾与牛奶和酥油调配成泻药服用。特别是对于粘着在体内的病，要用催吐药和泻药进行净化治疗。
不宜净化且病情轻微者，应服用檀香乌巴拉等平息药。关于这个，对于有火热病而不适合净化治疗的孕妇等，如果病情轻微，应当服用檀香和乌巴拉等平息药物。
甘松楝树巴托拉，巴托拉等药物或。关于这个，对于不适合调配药物且病情轻微者，应服用甘松等平息药物。巴托拉等是指巴托拉和普切谢尔。
香薷甘松诃子，普切谢尔煮水服。关于这个，或者对此服用香薷等平息药物。
对于火热病口渴者，刺蒺藜和巴拉巴塔，香薷荜茇煮成的，冷却汁液应服用。关于这个，对于火热病引起口渴的病人，应当服用刺蒺藜等药物煮成的汁液，或者将其煮好后冷却服用。
酸刺小豆普切谢尔，巴托拉和三果，楝树甘草牛舌草，煮后加入酥油服。关于这个，对于火热病口渴者，也可服用酸刺等药物的汁液，在煮好的药汁中加入酥油服用也有益处。

།ཡན་ལག་ནད་ཞུགས་ནད་ཁྲག་ཉིད། །ཐོག མ་ཉིད་དུ་ཁྲག་དབྱུང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་དར་དད་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ནད་ཁྲག་ཡོད་པ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཁྲག་དེ་ཕྱུང་བས་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལས་རྔབས་རུ་དང་། ཀུ་བ་དང་། སིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བའམ། གཏར་ག་བཏབ་སྟེ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །པགས་པ་ཤ་དང་རྒྱུས་པ་འདྲུལ། །ཁྲག་རུལ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲག་རུལ་པ་ལས་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི ཕྱིར་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།སྨིན་ཞིང་བད་ཀན་ཟད་པ་དང་། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། །ཏིག་ཏ་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་མར། །ཀྱི་ལྕེ་བ་བསྐོལ་མར་ཕན་ནོ། །ཞེ་བྱ་བ་ལ། སྨིན་ཅིང་བད་ཀན་ཟད་པར་གྱུར་ནས། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ པ་ལ་ནི་ཏིག་ཏ་དང་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་།ཀྱི་ལྕེ་བའི་སྨན་མར་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཕན་ནོ། །ཁྲག་ཕྱུང་ཁོང་པ་དག་གྱུར་ནས། །ནད་ནི་ཤ་ལྤགས་ལ་གནས་ལ། །ཕྱི་རོལ་ནས་ནི་བྱུགས་ སོགས་ཀྱིས།།འཕྲལ་དུ་མེ་དབལ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཕྱུང་ཞིང་བསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྦྱང་བ་བྱས་པས་ཁོང་པ་དག་པར་གྱུར་ནས་ནང་གི་སྐྱོན་མེད་པར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་མེད་པར་ཤ་དང་པགས་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ། ཕྱི་ རོལ་ནས་སྨན་གྱི་བྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་མེ་དབལ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།རླུང་གྱུར་ཤུ་ཏི་གླ་སྒང་དང་། །འོ་མ་འུ་སུ་བ་ར་ཧི། །ར་ཏ་ཀ་ལ་པི་པི་ལིང་། །ཐང་ཤིང་ཤི་ཀྲུ་རུ་རྟ་ཡི། །ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་བྱས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་མེ་དབལ་ནི་ཤུ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤ་ཏ་པུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ།།བ་ར་ཧ་ནི་བི་ན་མ་ལི་ཀའོ། །ར་ཏ་ཀ་ལ་ནི་རུ་ཛ་ག་རའོ། །འུ་སུ་ནི་འུ་སུའི་འབྲས་བུའོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །མཁྲིས་པར་ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་ཏེ། །དེ་ བཞིན་པདྨ་ཨུཏ་པ་ལ་སོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་བསྐུ་བའམ། ཡང་ན་པདྨ་དང་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ལས་བཤད་པས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ལས་མཁྲིས་པ་ལ་ནི་པདྨ་དང་ཨུཏྤལ་དང་ཉ་ ལྕིབས་དང་།འདམ་དང་པདྨའི་རྩ་བ་དང་། སྲིང་ག་ཏ་ག་དང་། ཀ་ཤི་དུ་ཀ་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་། བ་ལ་ཀ་དང་། ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། ནོར་བུ་དང་། བཙག་ཡུག་སྣུམ་དང་། པ་ཡ་སྱ་དང་། པྲ་དུ་ན་ཌ་རཱི་ཀ་དང་། ཤིང་མངར་དང་། ཤུག་པ་དང་ མར་སར་དང་།འོ་མའི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ནྱ་གྲོ་དྷའི་རྩ་གཞོན་ནུ་དང་། །ཆུ་ཤིང་ནང་གི་ལོ་མར་བཅས། །པདྨའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ལན་བརྒྱར་བཀྲུས་པའི་མར་གྱིས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་རྩ་བ་གཞོན་ནུ་སར་པ་དང་ཆུ་ཤིང་གི་ནང་ གི་ལོ་མ་དང་བཅས་ཤིང་བསྲེས་པ་དང་།པདྨའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་དུ་བཀྲུས་ཤིང་བཙིར་བའི་མར་དང་སྦྱར་བས་བྱུག་པར་བྱའོ། །པདྨ་ཅན་གྱི་འདམ་བསིལ་བའམ། །མུ་ཏིག་བཏགས་པར་གྱུར་པ་ལ། །དུང་ངམ་བྱི་རུ་ཉ་ཕྱིས་སམ། །ཡུག་སྣམ་མར་དང་བཅས་ པས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ན་པདྨ་སྐྱེས་པའི་འོག་གི་འདམ་བསིལ་བས་བྱུག་པའམ། མུ་ཏིག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུག་པའམ། དུང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བཏགས་ནས་མར་དང་བཅས་པས་བྱུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

关于'对于肢体疾病和血液病，首先要放血'这句话，对于手臂等肢体中由血液引起的火毒病，首先要通过放血来治疗。根据病情的不同，可以用水蛭、角罐或用虫子吸血，或者用针刺放血。
关于'皮肤、肌肉和筋脉腐烂，是由血液腐败引起'这句话，因为血液腐败会导致皮肤等组织腐烂化脓，所以要放血。
关于'当病情成熟且痰液消耗，风和胆汁偏盛时，龙胆草、大龙胆草的酥油和牛舌草煮制的酥油有效'这句话，当病情成熟且痰液消耗，风和胆汁偏盛增长时，应使用龙胆草和大龙胆草的药用酥油（在治疗胆汁引起的麻风病时曾提到的），以及牛舌草的药用酥油（在治疗内痔时曾提到的）。
关于'放血后体内清净，疾病只存在于肌肉和皮肤时，从外部涂抹等方法能立即平息火毒'这句话，放血清除后，通过净化使体内清净，内部没有风等任何疾病，只存在于肌肉和皮肤时，从外部进行药物涂抹等治疗，能立即在当时平息火毒。
关于'风引起的病用白芷、獐竹、牛奶、乌苏、野猪、若大迦、胡椒、檀香、辛夷、甘草的膏药涂抹有效'这句话，风引起的火毒病用白芷等药物研磨成的膏药涂抹有效。野猪指毗那摩利迦，若大迦指如札迦拉，乌苏指乌苏果，辛夷指索班札那。
关于'胆病用尼拘陀等，同样莲花、乌巴拉等'这句话，胆汁引起的火毒病用尼拘陀等类药物涂抹，或者用莲花和乌巴拉等概要中所说的药物涂抹有效。其中对于胆病，用莲花、乌巴拉、鱼鳃、泥土、莲根、青莲、迦尸度迦、糖、婆罗迦、白檀、珍珠、宝石、毛织物、巴雅斯亚、白莲、甘草、柏树、新鲜酥油和牛奶制成的膏药涂抹有效。
关于'尼拘陀树的新根和水生树的叶子，莲根膏药和百次洗涤的酥油涂抹'这句话，将尼拘陀树的新鲜嫩根和水生树的内叶混合，与莲根制成的膏药和经过百次洗涤挤压的酥油混合后涂抹。
关于'莲池的清凉泥土，或研磨的珍珠，贝壳或珊瑚或鱼鳞，或毛织物与酥油一起涂抹'这句话，用生长莲花的池底下的清凉泥土涂抹，或用细磨的珍珠涂抹，或用贝壳等任何一种研磨后与酥油一起涂抹也有效。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་འབྲས་བུ་གསུམ། ཤུག་བ་བཙོད་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཀ་ར་བཱི་ར་འདམ་བུའི་རྩ། ། ནན་ད་ཡི་ལྡེ་གུས་བསྐུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ད་བ་ལོ་མ་བདུད་པ་དང་། །སེང་ལྡེང་ཐང་ཤིང་བཀྲུ་སྨན་དང་། །གླ སྒང་དོང་གར་བཅས་པའམ།།བ་ར་ན་སོགས་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ར་སྦྱར་བའམ། བ་ར་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་མེ་དབལ་སེལ་ཏོ། །དོང་ག་ཡི་ནི་ལོ་མ་དང་། །སླེ་སྨན་ཏ་ཀའི་ཤུན་ལྤགས་ དང་།།ིནྡྲ་བ་རུ་ནའི་ལོ་མ། །ཤྲཱི་ཥ་འོལ་མ་སེའི་མེ་ཏོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གའི་ལོ་མ་དང་། སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། ཨེནྡྲ་བ་རུ་ནའི་ལོ་མ་དང་། ཤྲཱི་ཥ་དང་། འོལ་མ་སེའི་མེ་ཏོག་ལྡེ་གུ་ར་བྱས་པ་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། ཆུ་བླུགས་མར་བསྐུ་སྨན་མར་དང་། །ལྡེ་གུ་ཕྱེ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྨན་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་སྨན་ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་བླུགས་པ་དང་། རྨའི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བའི་མར་དང་ལྡེ་གུ་དང་ཕྱེ་མའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་གཏང་བར་བྱའོ།།རླུང་རྒྱས་མར་ནི་ཤས་ཆེར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ལྡེ་གུའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་མར་ཤས་ཆེ་བས་བྱའོ། །བད་ཀན་གནས་ཞེན་མ་སྨིན་ལ། །དྲོ་དང་རྩུབ་ཤས་ཆེ་བ་སྦྱར། །དེ་བཞིན་མཁྲིས་པའི་གནས་ ཞུགས་ལ།།ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ནི་མར་ལྡན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་གནས་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་པའི་མེ་དབལ་མ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དྲོ་བ་དང་རྩུབ་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་མེ་དབལ་དང་ཁྲག་དང་། མཁྲིས་པ་ ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་མར་སར་དང་ལྡན་པའི་སྨན་དེ་དག་གི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཤིན་ཏུ་བསིལ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། །གོས་སྲབ་ནང་དུ་བཞག་པ་ནི། །ནུས་པ་ཆུང་ལས་ཡང་དང་ཡང་། །གཞན་དང་གཞན་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་བསིལ་ཞིང་ གྲང་ལ་སྲབ་ཅིང་ཆུང་བ་དང་།གོས་སྲབ་མོའི་ནང་དུ་གཏུམས་ཤིང་བཞག་པའི་ལྡེ་གུ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཞན་དང་གཞན་སྤོས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡེ་གུ་དེ་དེ་ལྟར་བསྐུས་པ་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པའི་ནད་ལ་ལས་འདི་ནི། ། འདྲེན་མར་བྱ་བ་ལ་བསྔགས་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་བའི་མེ་དབལ་ལ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་གསོ་བའི་ལས་དེ་འདྲེན་མ་བྱས་ན་བསྔགས་ཤིང་ཕན་ནོ། །མེ་ལྟར་ཚ་ལ་ལན་བརྒྱར་ནི། །བཀྲུས་པའི་མར་སར་འབའ་ཞིག ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ལྟ་བུར་ཚ་བའི་མེ་དབལ་ནི། མར་སར་ཆུ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་ལན་མང་དུ་མཉེས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་བླུགས་པ་འམ། །ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་ཆུ་གྲང་ངམ། །ུཏྤལ་པདྨ་ཁ་རའི་ཆུ། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ བླུགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མེ་ལྟར་ཚ་བའི་མེ་དབལ་ལ་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་དངས་མ་བླུགས་པ་འམ། ཡང་ན་ཆུ་གྲང་བསྐོལ་པའི་ཆུ་བསྒྲངས་ཏེ་བླུགས་པའམ། ཡང་ན་ཨུཏྤལའམ། ཁ་རའམ། འོ་མ་འམ། བུ་རམ་ཤིང་ཁུའི་ཁུ་བ་གྲང་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །བཏུང་བ་ བསྐུ་དང་བླུགས་པ་དང་།།ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ལྟ་བུའི་མེ་དབལ་ལ་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན་ནོ།

关于从痰产生的三果。杜松、茜草和水晶草。卡拉维拉和芦苇根。以南达药膏涂抹。对此，对于从痰产生的火疮，用三果等药膏涂抹有效。
用达瓦叶煎煮，檀香、汤药、清洗药和岩兰草、冬瓜根配合，或者用瓦拉那等药膏涂抹。对此，用达瓦等配制的药膏，或者用瓦拉那等类别的药膏涂抹，也能祛除从痰产生的火疮。
冬瓜的叶子和，斯列门塔卡的树皮和，因陀罗瓦鲁那的叶子。希利沙和乌尔玛赛的花。对此，冬瓜叶和，从斯列门塔卡生长的树皮和，因陀罗瓦鲁那叶和，希利沙和，乌尔玛赛花制成药膏涂抹也有效。
注水、涂抹酥油、药油和，药膏、粉末如法。用这些药物制作。对此，为清洗所说的药物舒提等这些，用其注水，从伤口外部涂抹的酥油和药膏和粉末的配方也如法制作使用。
风盛者应多用酥油。对此，这些药膏等药物，对于风分较重的火疮，应多用酥油制作。
对于痰病位固着未成熟者，应配制温和粗糙性较重的药物。同样对于胆病入位者，对于血胆应加入酥油。对此，对于在痰病位置停留固着的未成熟火疮，用温热和粗糙的药膏涂抹有效，同样对于进入胆病位置的火疮和血和胆产生的火疮，应用含有新鲜酥油的这些药物的药膏涂抹。
极其清凉而稀薄和，置于薄布内的，因效力微弱应反复，配制不同的药物。对此，极其清凉寒冷而稀薄轻微和，包裹放置在薄布内的药膏，应当每一刹那反复更换配制不同的药物，因为那样涂抹的药膏效力微弱的缘故。
对于混合病这些治疗，推荐交替进行。对此，对于由两种病基混合产生的火疮，如上所说的治疗方法交替进行则推荐且有效。
如火般炽热者百次，清洗的新鲜酥油单独有效。对此，如火一般炽热的火疮，用新鲜酥油在冷水中多次揉搓后单独涂抹即有效。
注入酥油精华或，甘草煮沸的冷水或，莲花、莲花、糖水。牛奶、糖蜜汁注入。对此，又对如火般炽热的火疮注入酥油精华净液，或者用水煮沸后冷却的水注入，或者用乌特帕拉或，糖或，牛奶或，甘蔗汁的冷液注入。
饮用、涂抹和注入和，大苦药油有效。对此，对如火般的火疮，用麻风病章节中所说的大苦药油服用等配制最为有效。

།རྨེན་བུ་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བ་ཡི། །གསོ་བ་ཅི་རིགས་ལེགས་བྱས་ ལ།།རླུང་དང་བད་ཀན་འཇོམས་བྱེད་ལ། །གླན་དང་དཀྲི་བ་ལ་སོགས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས། བཀྲུ་སྨན་གྱི་བར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་གསོ་བ་ལེགས་པར་བྱས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་རླུང་ དང་བད་ཀན་ལ་ཕན་པའི་གསོ་བ་གླན་པའི་དུགས་དང་།དཀྲི་བའི་དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་གཟེར་བཅས་ལ། །ཏིལ་མར་རྩ་བ་བཅུ་དང་བསྐོལ། །བ་གཅིན་དྲོན་མོ་ཆུ་དྲོན་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་གཟེར་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བ་ ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུགས་པའམ།དེ་བཞིན་དུ་བ་གཅིན་དྲོན་མོའམ་ཆུ་དྲོན་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤི་ཀྲུའི་ལྡེ་གུའམ། །ན་ཏ་མ་ལའི་ཤུན་པའམ། །ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བ་རུ་རའི། །ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་བསྐུ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤི་ཀྲུའི་ཤུན་ པ་ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བསྐུ་བའམ།ཡང་ན་ན་ཏ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་ལྤགས་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བསྐུ་བ་འམ། བ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བསྐུས་ན་ཡང་རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་ གཟེར་དང་བཅས་པ་ལ་ཕན་ནོ།།དན་ད་ཤིང་ཚ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རྐ་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་། །བུ་རམ་གོ་བྱེའི་རུས་ནག་ཚུར། །ལྡེ་གུས་རྡོ་ཡང་འབིགས་བྱེད་ན། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྨེན་བུའི་ནད། །ཕྱི་རོལ་གནས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་ པ་དང་།ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བའི་ཤུན་སྤགས། ཨརྐ་དང་། ཤིང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་། བུ་རམ་དང་། གོ་བྱེའི་ནང་གི་རུས་པ་དང་། ནག་ཚུར་གྱི་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་བསྐུས་ན་རྡོ་ཡང་འབིགས་པར་བྱེད་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨན་བུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་ ངེས་པར་འབིགས་པར་བྱེད་དོ།།ཡུན་རིང་གནས་པའི་རྨེན་བུ་ལ། །ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐའི། །ཁུ་བ་ཐལ་སྨན་སེའུ་འབྲུར་བཅས། །གྲོ་ཡི་ཟན་དང་ནས་ཀྱི་ཟན། །རྒུན་ཆང་སྦྲང་རྩི་བུ་རམ་དང་། །ཁ་ར་ཆང་གི་དངས་མར་བཅས། །ཁ་ལུང་ཁུ་བར་བཅས་པ་དང་། །འབྲས་ བུ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལྡེ་གུ།།པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་སླེ་ཏྲེས་དང་། །བྲག་ཞུན་གྱི་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། །གླ་སྒང་གོ་བྱེའི་སྦྱོར་བའམ། །སྦྲང་རྩི་ཡི་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། །མགོ་བཀྲུ་སྨན་དུད་རྔུབ་པ་དང་། །སྔར་བཤད་སྐྲན་ནི་གཞིག་པ་དང་། །ལྕགས་གསེར་ ལན་ཚྭ་བསྲེགས་པ་དང་།།རྡོ་བས་བཙིར་བར་བྱ་བ་ཡིན། །སྨན་འདི་ཡིས་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་ནད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱུན་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལ་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྨན་འདི་དག་གིས་བཤིག་པར་བྱའོ།

对于消除淋巴结、血液和胆汁的治疗方法，要善加运用。对于克制风和痰的治疗，热敷和包裹等方法有效。这是说，对于淋巴结火毒，从前面所说的与胆汁混合而产生的开始，直到泻药为止，要善加运用清除血液和胆汁的治疗方法。之后对于有益于风和痰的治疗，如热敷和包裹等方法都会有效。
对于伴有疼痛的淋巴结火毒，用芝麻油与十种根药煮制。或者注入温热的牛尿或温水。这是说，对于伴有疼痛的淋巴结火毒，要注入用十种根药煮制的芝麻油，或者同样地注入温热的牛尿或温水。
或者用诃子的糊剂，或者用印度楝树皮，或者用干萝卜、诃子的糊剂温和涂抹。这是说，或者用诃子皮研成糊剂适度温热涂抹，或者用所谓的印度楝树，即楝树皮研成的糊剂适度温热涂抹，或者用干萝卜研成的糊剂适度温热涂抹，或者用诃子糊剂适度温热涂抹，这些都对伴有疼痛的淋巴结火毒有效。
檀香、肉桂、昌蒲根、牛奶草、蛇毒树的乳汁，以及糖蜜、牛膝的黑骨和黑盐制成的糊剂，连石头都能钻透，更何况是由痰引起的淋巴结病在体表的存在。这是说，用檀香、昌蒲根的根皮、牛奶草、蛇毒树的乳汁、糖蜜、牛膝内骨和黑盐制成糊剂涂抹，能钻透石头，那么对于由痰引起的位于体表的淋巴结，就更不用说了，一定能穿透。
对于长期存在的淋巴结，用萝卜、豆类、苦菜的汁液，矿物药和芥子，以及小麦粥和大麦粥，葡萄酒、蜂蜜、糖蜜，以及白糖、酒精精华，加入姜黄汁液，以及三果的调配糊剂。加入胡椒和蜂蜜，以及桂皮和独活，岩盐的配方，以及甘松、牛膝的配方，或者蜂蜜的配方，以及洗头药、熏吸药，前面所说的破除肿瘤的方法，烧制的铁、金、盐，以及用石头压榨。这些药物会使其消除。这是说，对于长期存在并持续不断的淋巴结病，要用下面所说的这些药物来破除。

།ལ་ཕུག་གི་ཁུ་བ་ཐལ་སྨན་རྣམ་གཉིས་ གང་ཡང་རུང་བ་དང་བཅས་པ་སེའུ་འབྲུ་དང་བཅས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐའི་ཡུ་ཤའི་ཁུ་བ་དང་ཐལ་སྨན་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲོའི་ཟན་དང་ནས་ཀྱི་ཟན་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་། རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པ་བླུད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གསུམ་མམ། པི་པི་ལིང་ གི་སྦྱོར་བ་ལྡེ་གུའམ།ཕྱི་མར་བྱས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེས་བྱ་བ་དང་། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་དུ་གཏོགས་པའི་རྨེན་བུ་ལ། མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་དང་། དུད་པ་རྔུབ་པའི་རྣོན་པོ་དང་། ལྔར་བཤད་པའི་སྐྲན་ གཞིག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པས་བཙིར་ཞིང་མནན་པས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྨེན་བུ་འཇིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །བྱས་ཀྱང་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། །ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་གནས་ གྱུར་ལ།།ནད་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་འོག་འདི་ལ་ཐལ་སྨན་ནམ། །ལྡེ་གུའམ་གསེར་གྱིས་བསྲེགས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་གོང་དུ་སྨོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གིས་གསོ་བ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། རྡོ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་གནས་པར་གྱུར་ལ་ནད་ ཀྱི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ན་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བར་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་རྨེན་བུའི་ནད་འདི་ལ་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྲེག་པའམ།ལྡེ་གུ་མེས་བསྲེགས་པས་བསྲེགས་པའམ། གསེར་མེར་བསྲེགས་པས་བསྲེགས་ན་ཕན་ནོ། །སྨིན་པར་བྱེད་པས་རྣགས་བྱས་ལ། །དབྲལ་ནས་དེ་ ནས་དབྱུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨེན་བུ་དེ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱིས་སྨིན་ཅིང་བསྲུབས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་བསལ་ཏེ། །རྨེན་བུ་གང་ཡོད་པ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཁྲག་འདི་རྣགས་འདོད་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་གདོན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་རྣགས་པར་འདོད་ཅིང་གནས་པ་ལས་གཡོས་ཤིང་ཕྱེད་ཙམ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁྲག་གདོན་ཅིང་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁྲག་བསལ་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་ནི། །རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ བསལ་ཞིང་བཏོན་ནས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཚ་ཞིང་སྨིན་པས་རྣགས་གྱུར་ལ། །ཕྱི་ནང་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་མེ་དབལ་དེ་དང་སྨིན་པས་རྣགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྨའི་གསོ་བ་ལྟར་ གསོ་བར་བྱའོ།སྐྱེར་པ་སྲིན་སྨན་ཀམ་བི་ཁྱཻ། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་རྨ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་རྨ་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། །དཱུར་བའི་ཁུ་བ་མར་བསྐོལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ ཆེར་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་ལ་ནི་དཱུར་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་མར་བསྐོལ་བ་ཕན་ནོ།།གསོ་བའི་ལས་ཀུན་ཕྱོགས་དང་སྟེང་། །ཁྲག་དབྱུང་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན། །མེ་དབལ་དེ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །མ་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་མི་འགྱུར། །འདི་ཡི་རྟེན་ནི་ཁྲག་ ཉིད་ཡིན།།དེ་བས་ཁྲག་ནི་མང་དུ་དབྲི། །ཞེས་བྱ་བ། མེ་དབལ་གྱི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བའི་ལས་ཀུན་ནད་སེལ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་དང་། ཁྲག་དབྱུང་བ་གཅིག་ཏུ་གསོ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ་ཕྱེད་ཡིན་ནོ།

萝卜汁和两种灰药中任何一种以及芝麻籽，同样地豌豆、枯萝卜、泰于肉汁和灰药，同样地经常给予小麦饭和大麦饭，灌服葡萄酒等，同样地三果或胡椒的调配制成糊状或粉末，同样地桂皮等的调配，根据情况使用这些调配，对于锁骨以上部位的瘿病，使用头部清洗药和吸入强烈熏烟，以及前面所说的五种消瘤调配，用铁等烧灼挤压，长期按压可以破坏瘿病。以上这些适用于所有情况。
虽然使用了这些各种调配，但未能平息，且变得非常坚硬，如果病势变得很大，那么之后对此使用灰药或糊剂或用金子烧灼会有帮助。
对于上述提到的各种调配治疗后仍未平息，且像石头一样非常坚硬，病势非常大而未能破坏的情况，在这些药物调配之后，对这种瘿病用灰药烧灼，或用糊剂加热烧灼，或用金子加热烧灼会有帮助。
用成熟药使其化脓后，切开后取出。即用使其成熟的药使其成熟并搅拌，之后用手术刀切开，取出所有瘿块。
对于此处想要化脓的血，应反复放出。即对于称为瘿病之火的情况，对于想要化脓且已经移动并半熟的血，应该反复放血取出。
放血之后，再次使用祛除风和痰的药。即放血取出后，之后使用任何祛除风和痰的药。
因发热成熟而化脓时，应像内外伤口一样治疗。即对于瘿病之火成熟化脓时，应该像内外伤口一样进行治疗。
醋木、杀虫药、甘必开煮沸的芝麻油对伤口有效。即醋木等药和芝麻油煮沸对伤口有效。
对于痰和胆汁比重大的情况，杜尔瓦汁煮沸的酥油有效。即对于痰和胆汁比重大的火症，杜尔瓦煮沸的汁液和酥油煮沸有效。
所有治疗工作方向和上部，放血是其中一个方向。这火症不会从未混合血和胆汁而产生。此病的依据就是血本身。因此应大量放血。即对于火症病，使用催吐药和泻药等所有治疗工作作为治病工作的一个方向，放血单独作为治疗的一个方向即一半。

། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མེ་དབལ་དེ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་མ་འདྲིས་ཤིང་དེ་ལ་མེ་བརྟེན་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་མེ་དབལ་འདིའི་རྟེན་ནམ། གནས་ནི་ཁྲག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྲག་མང་དུ་དབྲི་ཞིང་དབྱུང་བ་ཁོ་ན་འདིའི་དཔྱད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ནད་གཞི་མང་པོ་མེ་དབལ་ལ། །བཀྲུ་སྨན་མ་གྱུར་མར་མི་སྦྱིན། །དེ་ཡིས་ནད་ནི་སྲ་གྱུར་པས། པགས་པ་ཁྲག་དང་ཤ་འཚོང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ནད་གཞི་མང་པོ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་དེ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་གང་ཞིག་བླུད་ན་འཁྲུ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་མར དེ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུ་བར་མི་བྱེད་པའི་མར་དེས་སླར་ཞིང་སྲ་ལ་རེངས་ཤིང་འཐས་པར་འགྱུར་བས་པགས་པ་དང་ཁྲག་དང་ཤ་འཚོད་ཅིང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་ དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མཛེ་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་མཛེ་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཛེ་ཅན་ཀུན་ལ་ཐོག་མ་ཉིད། ། སྣུམ་བླུད་པས་ནི་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྨན་མར་བླུད་ཅིང་སྣུམ་སྦྱིན་པས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཤ་རང་ཀ་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །མེ་ཤ་སྲིང་གི་མར་རམ་ནི། ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཛེ་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དེའི་ཤས་ཆེ་བའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མར་རམ། ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །ནིམ་པ་པ་ཏོ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སྐྱེར་པ་པ་ཏ་བྱི་ཚེར་བ། །པར་པ་ཏ་དང ཀྱི་ལྕེ་བ།།སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་ཀྱི་ནི། །ནང་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །གླ་སྒང་རྩ་མཁྲིས་ཀྱི་ལྕེ་བ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་པི་པི་ལིང་། །ཙནྡན་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཞུན་མར་སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་བསྐོལ། །ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་དེ་འཐུངས་ན། །མཁྲིས་པའི་ མཛེ་དང་མེ་དབལ་དང་།།འབྲུམ་ཕྲན་ལུས་ཚ་སྐོམ་དད་ཆེ། །མགོ་འཁོར་གཡན་པ་སྐྱ་རྦབ་འབྲས། །རྨ་འགྲམས་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། །ཐོར་བུ་ཁོང་འབྲས་སྐྲན་དང་ནི། །ཟད་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་མྱོས་པ་དང་། །སྙིང་ནད་རབ་རིབ་ངོ་ཁབས་དང་། །ཤ་བཀྲ་མིག་སེར་ཕོ་བའི་ ནད།།མཚན་པར་རྡོལ་དང་བརྗེད་བྱེད་དང་། །དམུ་རྫིང་ཟླ་མཚན་མི་ཆོད་དང་། །སྦྱར་དུག་གཞང་འབྲུམ་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ། །གཞན་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའི་རྣམས་ལའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་ ཀྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་བསྐོལ་བ་དེ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་ཞུན་མར་སྲང་བཅུ་གཉིས་དང་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཏེ་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་བླུད་ན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་དང་མེ་དབལ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་མ་སྨོས་པའི་མཁྲིས་པ་དག་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གཞན་དག་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

此外，由于火热病不与血液和胆汁相混，也不依附于火而产生。因此，基于这个原因，此火热病的依托或所在即是血液本身，所以大量放血正是此病最殊胜的治疗方法。
对于由多种病因引起的火热病，不可给予非泻药的酥油。因为这会使病情变得坚硬，会烧灼皮肤、血液和肉。
对于由多种病因引起的火热病，不应给予那些不具有泻下作用、服用后不能起到泻下作用的酥油。为什么呢？因为不具有泻下作用的酥油会使病情更加坚硬、僵硬和粘着，会产生烧灼皮肤、血液和肉的过患。
这是《医论八支精华》词义月光注释，由大师月官所作的医疗篇第十八章的注释。
接下来将讲解麻风病的治疗。按照次第开始讲解麻风病的治疗。
对所有麻风病患者，首先应当用油剂治疗。即对所有患麻风病者，首先应当服用药用酥油并给予油剂来治疗。
对于其中风气偏重者，十根药、独活、肉豆蔻、蓖麻、羊肉的酥油或芝麻油煎煮后服用有效。
取楝树、补骨脂、石榴皮、醋栗、五味子、蒺藜、胡黄连、龙胆草各一两，用八升水煮至八分之一，加入檀香、诃子各二钱，以及酥油十二两煎煮。服用此苦味药油可治疗：胆病性麻风、火热病、小疮、身热、口渴、头晕、瘙痒、白癜风、疮疡蔓延、疮疡串联、散发性疮疡、内疮、肿瘤、消耗病、狂病、醉病、心病、目眩、面部浮肿、白斑、黄疸、胃病、生殖器溃烂、健忘症、淋巴肿大、月经不调、合成毒、痔疮和血胆病。此外，对其他由胆引起的难治之病也有效。

།ལོ་མ་བདུན་པ་པར་པ་ཏ། །དོང་ག་ཤུ་དག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུག་པ་པ་ཏ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེར་བོ་གཉིས་དང་ཐལ་ཏྲེས་གཉིས། །ནིམ་པ་ཙནྡན་ པི་པི་ལིང་།།ཤིང་མངར་སླེ་ཏྲེས་བེ་ཤ་ལ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྩ་མཁྲིས་མུར་བ་བ་ཤ་ཀ་།ཉེའུ་ཤིང་བུ་ག་པ་ཏོ་ལ། །གླ་སྒང་བྱི་ཚེར་ཀྱི་ལྕེ་བ། །སྐྱུ་རུའི་ཁུ་བ་ཉིས་འགྱུར་དང་། །དེ་རྣམས་མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་ཆུར། །བསྐོལ་བའི་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ ཡང་ནི་སྔར་བས་ལྷག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལོ་མ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་ཉིས་འགྱུར་དང་། མར་གྱི་བརྒྱུད་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་སྔར་སྨོས པའི་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་བས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།ལོ་མ་བདུན་པ་ནི་སབ་ཏ་ལའོ། །པར་པ་ཏ་ནི་ལྡུམ་བུ་སྐྲ་བཟངས་སོ། །སེར་པོ་རྣམས་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །ཐལ་ཏྲེས་གཉིས་ནི་ཤ་རི་པ་དཀར་ནག་གཉིས་སོ། །པི་པི་ལིང་གཉིས་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་ ངོ་།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནིམ་པ་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།རུ་རྟ་དོང་གྲ་ཚ་བ་གསུམ། །པི་ལ་ཡ་ཡི་མར་བླུད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། ཀུན་ལ་གོ་བྱེའི་མར་རམ་ནི། །ཡུངས་དཀར་དུ་བ་རའི་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བྱེ་ཞེས་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བཙིར་བའི་མར་རམ། ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་རམ། དུ་བར་བཙིར་བའི་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བྱི་དང་ག་དང་ཨ་ཀ་རུ། །གོ་བྱེའི་ལྡེ་གུ་མར བསྐོལ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིན་སྨན་བྱི་དང་ག་དང་། ཨ་ཀ་རུ་དང་། གོ་བྱེ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་དོ། །དོང་གའི་རྩ་བ་དག་དང་མར། །ལན་བརྒྱའི་བར་བསྐོལ་མར་ཡང་བླུད། །སེང་ལྡེང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྟེན་ན། །མཛེ་ ནད་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱའོ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གའི་རྩ་བ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་གཉིས་ལན་དུ་མའི་བར་དུ་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ། སེང་ལྡེང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་འཐུངས་ན་མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར། །སྣུམ་ཆོས་བསྐུ་བ་བྱས་པའང་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྣུམ་དེ་དག་གིས་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལས། ཅི་རིགས་པས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པ་དང་། བསྐུ་བ་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ལ་མེད་དབལ་གྱི། །སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱར་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ དེ་ལུས་སྣུམ་གྱིས་ཁེབས་པར་བྱས་ནས།མེ་དབལ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དཔྲལ་བ་ལག་པ་རྐང་པ་ལས། །འདི་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེ་ལ་ཉམས་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་དཔགས་ཏེ་ དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པར་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།མཛེ་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞལ་ཞལ་གདབ། །རྭ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ནི་གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ནད་ དམིགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ།གཏར་ག་གདབ་པའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་རྔབས་རུ་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་ཕྱུང་ན་ཕན་ནོ།

七叶草、帕巴达、冬瓜、白芷、普切谢尔、杜松果实、三果、两种黄色药材、两种灰蒿、楝树、檀香、胡椒、甘草、列特、贝沙拉、毒芥子、普切谢尔、胆草、木尔瓦、瓦沙卡、小树、布嘎、帕托拉、甘松、蒺藜、狗舌草，
以及两倍的醋栗汁，将这些药材与八倍的酥油和水一起煎煮，这就是大苦胆汤，其功效比之前更好。
关于这个，将七叶草等药材制成药膏，加入两倍的醋栗汁，在八倍酥油和水中煎煮的药油称为大苦胆药油，其功效比之前提到的苦胆药油更好。
七叶草即萨布达拉，帕巴达是一种草药，两种黄色药材是姜黄和黄柏，两种灰蒿是白黑两种沙日巴，两种胡椒是普通胡椒和长胡椒。
对于痰症引起的麻风病，楝树、七叶草、吉特拉卡、茜草、冬瓜、三辛香，以毕拉雅油服用有效。
对所有麻风病，可服用戈杰油或白芥子油或杜瓦拉油。
或者对所有麻风病，可用驱虫药比当嘎、沉香、戈杰研磨成膏与油一起煎煮服用。
冬瓜根与油一起反复煎煮百次后服用，同时饮用紫檀煎煮的水，能快速治愈麻风病。
用这些油适当进行油疗和涂抹也有效。
在身体被油覆盖后，应按照治疗火烧伤章节所述使用泻药。
应当在额头、手和脚部位进行放血。
对于轻度麻风病，应进行浅层划痕放血，也可用牛角等工具放血。
根据病灶情况，按照放血疗法章节所述，用牛角吸附等方法放血也有效。

།མཛེ་ནད་འཇོམས་པའི་སྣུམ་གྱིས་ནི། །འདི་ལ་བར་བར་བརྟ་བར་བྱ། །ཁྲག་བྱུང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་ཞིང་། །ལྟོ་སྟོང་གྱུར་པའི་ མཛེ་ཅན་ལ།།ཅི་ནས་རླུང་གིས་འདི་ཡི་ནི། །ལུས་ནི་འཇིགས་པ་དེ་ལྟར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཛེ་ཅན་དེ་ལ་མཛེ་ནད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྣུམ་གོ་བྱེ་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཉམས་བརྟ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱས་ན། དེ་སྔར་བྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་ སྨན་གྱིས་སྦྱང་བར་གྱུར་པས་རླུང་བརྟ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་ལུས་ལ་གནོད་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་བ་ཤ་ཀ་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་ཀ་རཉྗ། །ལྡེ་གུ་ཆུ་དང་མར་བསྐོལ་བ། །སྨན་མར་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེས་ནི་མེ་དབལ་མིག་སེར་ རིམས།།ཁྲག་ནད་ལུད་པ་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་བླུད་པས་ན་མེ་དབལ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ།།དུར་བྱིད་ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས། །དན་ད་དོང་ག་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་བོང་ང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ཐར་བཅས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། སྣུ་ཧའི་འོ་མ་སྲང་གཅིག་དང་། །བྲེ་གང་མར་བསྐོལ་ལྟོ་སྲ་བའི། །སྣུམ་བཅོས་བཀྲུ་སྨན་དག་ཏུ་སྦྱར། །མཛེ་དང་ཤ་ བཀྲ་མཆེར་པ་དང་།།རྒྱུ་རླུགས་རྡེའུ་འགགས་སྐྲན་འཇོམས་བྱེད། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་ལ། སྣུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་སུ་དྷ་ཀྵི་རའི་འོ་མ་སར་པ་སྲང་གཅིག་ དང་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ།ལྡེ་གུ་དེ་དང་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་ནི་ལྟོ་སྲ་བ་དག་ལ་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་བཏང་བ་དང་བཀྲུ་སྨན་གཉི་ག་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྨན་མར་དེ་ནི་ རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཀཎྜ་ཀ་རི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་བྲི་ཧ་ཏིའོ། །དན་ད་བྲེ་བཞི་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བ་དེ་མར་བསྐོལ། །ཀོ་ཤ་ཀ་ཏི་སྲང་གཅིག་བཏང་། །དེ་བླུད་སྟེང་འོག་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་བྲེ་བཞི་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་དེའི་བརྒྱད་ཆ་ ལུས་པར་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བ་མར་དང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་སྲང་གཅིག་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བསྲེས་ལ་དེ་ལས་ཅི་རིགས་པར་བླུད་ན་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་སྦྱོང་ཞིང་སློན་པ་དང་ཁྲུས་བྱས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། པར་ཏ་ཀི་སྲང་བརྒྱད་ཆུ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས། །ཁུ་བ་དེར་ནི་དེའི་རྩ་བ། མར་ནི་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །བླུད་བ་དེ་ནི་ཞག་གཅིག་གིས། །བར་དུ་ཆོད་དེ་ལེགས་ཞུ་ནས། །ཁྲེ་རྒོད་རང་སྐྱུར་མར་བསྐོལ་བླུད། །མཛེ་ནད་ཤ་བཀྲ་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་། །སེལ་ཞིང་བུ་མང་དྲན་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་པར་ཏ་ཀི་ནི་རཀྟ་པུཥྤེ་དང་། ཙར་མ་རང་ག དང་།རོ་ཧི་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ཏོག་དམར་པོ་ཅན་སག་ཏི་ཚོད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བྱའོ། །ལ་ལ་ནི་སབ་ཏ་ལ་ལ་ཨར་པ་ཏ་ཀི་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

用消除麻风病的油，应当间隔涂抹于此。用泻药清除出血，对于腹部空虚的麻风病人，要防止风气损害其身体。
对于麻风病人，应当用消除并祛除麻风病的油，如戈比和芥子油等，间隔涂抹使其满足，这样之前出现的病症，经泻药清除后，因为风气得到调理，就不会损害并摧毁身体。
楝树、续断、婆沙迦、三果和波托拉、刺柯、刺槐，将药膏用水和酥油煎煮，称为金刚药酥，它能消除火热、黄眼、热病、血病、咳嗽和麻风病。
将楝树等药物制成药膏，用水和酥油煎煮的药酥，上师称之为金刚药酥，服用后能祛除火热等疾病。
三果和三辛香、土茯苓、两种刺柯、檀香、冬瓜、补泽、白芷、菖蒲、牛膝、枳椇，加巴塔各二两，乳香树汁一两，和一升酥油煎煮，用于治疗腹部坚硬的油疗和泻药。能消除麻风、白癜风、脾病、肠痈、结石阻塞和肿瘤。此方称为大金刚。
将三果等每味药各取二两，与新鲜乳香树汁一两研磨成药膏，与一升酥油煎煮的药酥，用于治疗腹部坚硬者的油疗，并可根据情况用作泻药，能治愈麻风病等难治之症。此药酥称为大金刚。两种刺柯是指刺柯和补骨脂。
檀香四升用十六升水煎煮，再用其汁煎酥油，加入一两苦瓜，服用后能使上下通泻。
将四升檀香用十六升水煎煮至八分之一，加入一升酥油煎煮，并加入一两苦瓜制成药膏混合，适量服用后能使上下通泻，清洁体内污浊。
八两阿帕塔基用十六升水煎至八分之一，在其汁中加入其根和一升酥油煎煮。服用一日后，间隔时间充分消化，再服用野芥子和自然发酵的酥油，能消除麻风病、白癜风和痘疮，并能增进生育能力和记忆力。
阿帕塔基是指红花、察尔玛朗嘎和罗希，即一种带红色花的萨格提菜。有人说是萨布塔拉拉阿帕塔基。

།དེ་སྲང་བརྒྱད་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་ཆུ་བྲེ་དོ་ལུས་པ་དང་ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་ཨར་ག་ཏ་ཀི་དེའི་རྩ་བ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་ལ་མར་དེ་ཞག་གཅིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླུད་ལ་དེ་ལེགས་པར་ཞུ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཁྲེ་རྒོད་དམ་ཅི་ཚེའི་ཆན་དང་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བུ་ཚ་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་དྲན་པ འཛིན་ཅིང་མི་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ།།ནི་ལི་ཏ་ཀའི་ཚིལ་སྦྲང་རྩི། །ཛཱ་ཏིའི་ཁུ་བ་མར་བཅས་པའམ། །སེང་ལྡེང་ཨ་ས་ནའི་ཆུར་བཅས། །དབང་བོ་བསྡམས་བརྟན་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་བསྡམས་ཤིང་ཡུལ་ཐུབ་པ་དང་ནི་ལི་ཀའི་ཚིལ་སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ ཏོག་ཛཱ་ཏིའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ནི་ལི་ཏ་ཀའི་ཚིལ་མར་དང་ཆ་སྙོམས་པ་ཟོས་ན་ཡང་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་ལི་ཏ་ཀའི་ཚིལ་དང་སེང་ལྡེ་ང་དང་ཨ་ས་ན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་བཅས་པ་བླུད་ན་ཡང་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་ འགྱུར་རོ།།སཱ་ལུ་ནས་དང་གྲོ་དང་ནི། ཅི་ཚེ་ཁྲེ་དང་མུདྒ་དང་། །སྲན་ཆུང་དང་ནི་ཏུ་ཀ་རའི། །ཚོད་མ་ཁ་བོ་སྐམ་སའི་ཤ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ། །སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་གོ་བྱེ་སྦྱར། །ཆང་ནི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་དང་། །དར་བ་སར་པ་ར་དང་བཅས། །བཟའ་དང་བཏུང་ བ་མཛེ་ལ་ཕན།།སྐྱུར་ཚ་ལན་ཚྭ་ཅན་རྣམས་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུ་ནི་སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་ནས་དང་སྐམ་སའི་ཤའི་བར་གྱི་ཁ་ཟས་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་བཏུང་བར་ནི་ཆབ་ཀྱི་ནང་དུ་སྨན་བཅུག་པ་ལ་སོགས་ པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།།སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བ་དང་ལན་ཚྭའི་བག་དང་ལྡན་པའི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ནི་དེ་གནོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞོ་དང་འོ་མ་རླན་ཅན་ཤ། །བུ་རམ་མ་ཤ་ཏིལ་མར་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཛེ་ཅན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ།

将八两药材放入十六升水中煮沸，剩余二升水时，将阿尔伽塔基的根茎捣碎成糊状，与一升酥油一起煮沸，以间隔一天的方式服用，待其完全融化后，
与野生稻或小麦粥和自然发酵的甘醋一起煮沸服用，可以祛除麻风病等疾病，同时也能使子孙繁衍昌盛，增强记忆力而不会遗忘。
尼利塔卡的油脂、蜂蜜、豆蔻的汁液和酥油，或者与紫檀、阿萨那树的水一起，控制感官稳固可以祛除麻风病。
控制感官并能抵御外境，食用尼利塔卡的油脂、蜂蜜和豆蔻花的汁液，可以祛除麻风病。
或者食用等量的尼利塔卡油脂和酥油，也可以祛除麻风病。
或者服用尼利塔卡的油脂与紫檀、阿萨那树煮沸的水，也可以祛除麻风病。
稻米、大麦和小麦、野生稻、绿豆、小豆以及图卡拉的蔬菜、干地肉类、三果、苦瓜、紫檀、楝树、戈比耶配合，以及配有药材的酒和新鲜的酸奶，这些饮食对麻风病有益。酸、辣、咸味的食物有害。
稻米是指稻米等谷物，从稻米到干地肉类之间的食物与果实等配合食用，同样饮用时将药材放入水中等服用即有益处。
应当知道酸、辣、咸味的饮食都是有害的。
应当完全避免酸奶、牛奶、新鲜肉类、糖、豆类、芝麻油。

།པ་ཏོ་ལའི་ རྩ་འབྲས་བུ་གསུམ།།པི་ཤ་ལ་ནི་རེ་རེ་ནི། །ཆ་གསུམ་གྱིས་དབྲི་ཞོ་ཕྱེད་གསུམ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཞོ་ཕྱེད་དོང་གྲ་བཞི་ཆར་བཅས། །དེ་ལྟར་སྲང་གཅིག་བརྡུངས་པ་དག་།བསྐོལ་བའི་ཆུ་ནི་འཐུངས་གྱུར་ན། །ནད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །སྨན་དེ་ཞུ་ནས་ སྐམ་ས་ཡི།།རི་དགས་བྱ་ཡི་ཤ་ཁུ་དག་།འབྲས་རྙིང་ཆན་དང་སྦྱར་བ་བཟའ། །སྦྱོར་འདི་ཞག་དྲུག་བསྟེན་ན་ནི། །མཛེ་ནད་ཀུན་དང་སྐྲངས་པའི་ནད། །ཕོ་བའི་ནད་དང་གཅིན་སྲི་དང་། །གཟུགས་འཁུམས་གསོ་དཀའི་ནད་རྣམས་དང་། །སྙིང་ནད་ཆུ་སོར་གཟིར་རིམས་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སུམ་ཆ་སུམ་ཆ་དབྲི་བའི་ཞོ་ཕྱེད་སུམ་ཆ། དེས་ན་སྨན་ལྔ་པོ་དག་སྣ་རེ་ཞིང་ཆ་གསུམ་པས་ཕྲི་བའི་ཞོ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ད་ན་དྲུག་ལ་ཞོ་ཕྱེད་ཡོད་པས་དེ་ལ་པ་ཏོ་ལ་ཞོ་ཕྱེད་དང་ གཉིས།དེ་ལས་ཞོ་ཕྱེད་ཀྱི་སུམ་ཆ་ད་ན་གཉིས་ཀྱིས་དབྲི། དེས་ན་པ་ཏོ་ལ་ད་ན་བཅོ་བརྒྱད་ལས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་རུ་ར་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། བ་རུ་ར་དང་བི་ཤ་ལ་ཡང་ད་ན་ཞོ་གཉིས་བྲི་སྟེ། ད་ན་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་བྱ། དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་ལྔ་པ་ད་ན་ བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་ལ།ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ་གཉིས་ཆ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་དང་དོང་གྲ་བཞི་ཆ་དང་བཅས་པ་དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་ཀྱི་ལྕེ་བ་ཞོ་ཕྱེད་དེ། ད་ན་དྲུག་པུ་ཙེ་ཤེལ་ཡང་ཞོ་ཕྱེད་དེ། ད་ན་དྲུག་དང་གྲ་བཞི་ཆ་སྟེ། ད་ན་བཞི་སྟེ་སྤྱིར་ད་ན་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སྤྱིར་སྲང་དྲུག་ཡོད་དོ། སྨན་ གཅིག་པ་དེ་བརྡུངས་ལ་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་འཐུངས་ན་ནད་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་ལ་སྨན་དེ་ཞུ་ནས་སྐམས་རི་དགས་དང་བྱའི་ཤ་ཁུ་དང་འབྲས་རྙིང་པའི་ཆན་ཟོས་ཤིང་སྤྱོད་ལ་སྤྱོད་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་ཞག་དྲུག་གི་བར་བསྟེན་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་གྱུར་ན་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱི་དང་ག་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། ། རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །སྲང་རེ་དན་ད་སྲང་གསུམ་དང་། །བུ་རམ་སྲང་ནི་བཅུ་གཉིས་དག་།རི་ལུར་བྱས་འདི་བྱིན་གྱུར་ན། །མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་དབུགས་མི་བདེ། ལུད་པ་དམུ་རྫིང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཅིན་ནད་མཆེར་པའི་རྨེན་བུའི་ནད། །ཐོར་བུ་སྲིན་ནད་སྐྲན་རྣམས་འཇོམས། །གྲུབ་པའི་སྦྱོར་འདི་གནོད་སྦྱིན་ནི། །ནོར་བུ་བཟང་པོས་དགེ་སློང་ཞིག་།སྲོག་འདོར་ཉིད་ལ་བཤད་ཅེས་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་གའི་སྙིང་པོ་ལ སོགས་སྤྱིར་སྲང་རེ་རེ་སྲང་གསུམ།།དན་ད་གཅིག་པུ་སྲང་གསུམ། བུ་རམ་སྲང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་སྤྱིར་རི་ལུ་བྱས་པ་དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་བསྡམས་པའི་ནད་ལ་བྱིན་ན། མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་ ནོར་བུ་བཟང་པོས་དགེ་སློང་ཞིག་སྲོག་འདོར་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་འདི་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ།གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཟེར་རོ། །ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོར་བུ་ནི་ཚོགས་དག་ཏུ་རྩ་བ་ཆེར་འཆོས་པའི་འབྲས་ནད་ལ་བྱའོ། །ཏིག་ཏ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་ གསུམ།།ཤུག་པ་བོང་ང་པི་པི་ལིང་། །མུར་བ་དང་ནི་པ་ཏོ་ལ། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་ཨིནྡྲ་བ་རུ་ནི། །དུག་མོ་ཡུངས་བཅས་ཆ་སྙོམས་པ། །དན་ད་དུར་བྱིད་བྲ་མ་ཤ་མི། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཉིས་འགྱུར་བྱས། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་ཟོས། །མཛེ་ དང་ཟ་གུ་ཚོར་བ་ཆུང་།།སེལ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

帕托拉根茎果三种，毗沙拉各自，以三份减去半两三份。狗舌和普泽晶，半两加上四分之一铜。如此一两捣碎后，煮水饮用时，能清除病症群。药物消化后，干燥地的野兽鸟肉汤，配以陈米饭食用。此配方服用六日，能治愈麻风病和肿胀病，胃病和尿结石，身体萎缩难治之病，以及心病水肿发烧。
关于这个，帕托拉根等每味药减去三分之一的半两三份。因此五味药每味减去三分之一得半两二份，其中六钱有半两，其中帕托拉半两二份，从中减去半两三分之一即二钱。因此帕托拉从十八钱减至十六钱。同样，诃子、余甘子、毗黎勒和毗沙拉也减去二钱，各得十六钱。如此五个十六份共八十钱。狗舌和普泽晶二味增加一份，加上四分之一铜，这样配制时狗舌半两即六钱，普泽晶也是半两即六钱，铜四分之一即四钱，总共九十六钱，共六两。
将此药捣碎成粉，煮水饮用能清净诸病。药物消化后食用野兽和鸟肉汤配陈米饭，此配方服用六日，能治愈麻风病等疾病。同样也能治愈持续发烧等所有发烧。
必栗迦心和诃子、余甘子各一两，丹达三两，糖十二两，制成丸剂服用，能治愈麻风、白癜风、呼吸困难、咳嗽、淋巴肿大、痔疮、尿病、脾腺病、疱疮、虫病和瘤。此成功配方据说是夜叉宝贤对一位临终比丘所说。
关于这个，必栗迦心等各一两共三两，丹达单独三两，糖十二两，将这些制成丸剂给予感官衰弱的病人服用，能治愈麻风病等。此配方非常有效。据说是夜叉宝贤对一位临终比丘所说教示。'据说'是表示引用经典之意。疱疮是指在群体中主要治疗的痈病。
苦参、楝树、三果、柏树、葱、胡椒、摩芦婆、帕托拉、两种黄色药、普泽晶、白芷、印度瓜、毒芥子等份量相等。丹达、土蒲、婆摩沙米后三味加倍。粉末配蜂蜜和油服用，是治疗麻风和瘙痒麻木的最佳药物。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིག་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པོར་བྱས་ལ། དན་ད་དང་དུར་བྱིད་དང་བྲ་མ་ཤ་མི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་མ་བཞིན་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ཏིག་ཏ་ཞོ་གཅིག་བྱེད་ན་དན་ད་ཞོ་གཉིས་དུར་བྱིད་ཞོ་ བཞི་བྲམ་ཤ་མི་ཞོ་བརྒྱད་དང་སྦྱར་རོ།།སྨན་དེ་དག་ཕྱེ་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་རྟག་ཏུ་ཟོས་ན་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པི་པི་ལིང་། །བྱི་དང་ག་དང་སྦྲང་རྩི་ནི། །ཏིལ་མར་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་ སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཀ་ཀ་ཨུ་དུམྦཱ་ར་དང་། །ནིམ་པ་གླ་སྒང་བྱི་དང་ག་།ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ཁུ་བར་བཅས། །བླུད་ན་ལྤགས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཀ་ཀ་ཨུ་དུམྦཱ་ར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་ གུ་དུག་མོ་ཡུངས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ།བླུད་ན་མཛེ་ནད་དུ་གཏོགས་པའི་བགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀ་ཀ་ཨུ་དུམྦཱ་ར་ནི་ཕལ་གུ་སྟེ། ཕྲེད་དུ་ཞེས་བྱའོ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ནིམ་པ་ཐང་ཤིང་སེང་ལྡེང་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཨ་ས་ན། ། ཁུ་བ་སྐོལ་མར་དང་ཨ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩི་ལྡན་ཟོས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་བཏབ་སྟེ་ཟོས་ན་མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ དང་བྱི་ཚེར་བསྐོལ།།སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་ལྔ་པ་སྟེ། །ཁྱབ་འཇུག་གིས་ནི་ལྷ་མིན་བཞིན། །མཛེ་ནད་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་ལ། སེང་ལྡེང་ནས་བྱི་ཚེར་བར་སྨན་ལྔ་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ནི་སེང་ལྡེང་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་མཛེ་ ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཕྲལ་དུ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དཔེར་ན་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་གིས་ལྷ་མ་ཡིན་རྨེག་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །སྐྱེར་པ་ནིམ་པ་སེང་ལྡེང་གི་།ཤུན་ལྤགས་བསྐོལ་བས་མཛེ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ པས་ཀྱང་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྐྱེར་པ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པ་ཏོ་ལའི་རྩ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་བཅོད་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིས། །དམ་ཆོས་ལ་བརྟེན་འཁོར་བ་ལྟར། །ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་མཛེ་ནད་གཅོད། །སྨན་འདི་ཉིད་དང་བ་ཡི་མར། །བསྐོལ་བས་རླུང་གྱུར་མཛེ་ ནད་རྣམས།།མཆོག་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་བ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲི་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་ཅིང་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་གཅོད་པ་དང་འདྲའོ། ། ཡང་སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་དང་བའི་མར་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་གྱུར་རོ། །སེང་ལྡིང་ནིམ་པ་སྐྱེར་པ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ཐང་ཤིང་སྣ་རེར་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ བའམ་སྨན་དེ་དག་མར་དུ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།པ་ཐ་སྐྱེར་པ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དན་ད་དུག་ཡུངས་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བ་གཅིན་ཡང་ན་ཆུ་དྲོན་བཅས། །ཟླ་བ་གཅིག་བླུད་མཛེ་ནད་དང་། །གཞང་འབྲུམ་ཟ་ཁུ་སྐྲན་ནད་དང་། །སྐྱ་རྦབ་མ་ཞུ་སྲིན་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའམ། ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་སྟེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླུད་ན་མཛེའི་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

对此，将苦胆等药物等量配制，丹达、毒鼠子和婆摩沙米按照后者的量依次增加两倍。因此，如果苦胆用一两，丹达用二两，毒鼠子用四两，婆摩沙米用八两调配。将这些药物磨成细粉，与蜂蜜调和，经常服用可治疗麻风病。
三果和胡椒、毕澄茄与蜂蜜，芝麻油和酥油调和成膏。如此，服用三果等制成的药膏也可治疗麻风病。
迦迦乌昙婆罗和楝树、羌活、毕澄茄，三辛的药膏，加入芥子汁，服用可消除一切皮肤病。对此，将迦迦乌昙婆罗等制成的药膏与煮过的芥子汁调和，服用可消除属于麻风病的所有皮肤缺陷。迦迦乌昙婆罗即无花果，也称横果。
芥子和吉达迦、楝树、光皮木、紫檀和七叶树、阿萨那，煎煮成汁与酥油和诃子，加蜂蜜服用可消除麻风病。对此，将芥子等药物煎煮的汁液中加入诃子、蜂蜜和酥油服用，可消除一切麻风病。
紫檀、楝树、白芷和波托罗与蒺藜煎煮。这是紫檀等五味药，如同毗湿奴对付阿修罗般，能迅速消除麻风病。对此，从紫檀到蒺藜这五味药煎煮的汁液称为紫檀五味药，它能迅速消除和祛除各种麻风病症。就像大天神毗湿奴消灭阿修罗一样。
醋栗、楝树、紫檀的树皮煎煮可消除麻风病。对此，服用醋栗等煎煮的汁液也可消除麻风病。
醋栗、楝树、三果、波托罗根、补骨脂、白芷、白及煎煮，如同依靠正法对治轮回般，能断除血胆引起的麻风病。用这些药物与牛酥油煎煮，能最好地消除风引起的各种麻风病。对此，服用醋栗等药物煎煮的汁液也可消除由血液和胆汁引起的麻风病。就像善于依止和修习正法能断除轮回的束缚一样。另外，将醋栗等这些药物与牛酥油煎煮成药油服用，可消除由风引起的麻风病。
紫檀、楝树、醋栗和白芷、光皮木各自煎煮。对此，同样地服用紫檀等药物各自煎煮的汁液或将这些药物煎煮成油也对麻风病有益。
波托罗、醋栗、吉达迦、丹达、芥子、补骨脂，配以牛尿或温水，服用一个月可消除麻风病、痔疮、疥癣、肿瘤病、白癜风、消化不良和虫病。对此，将波托罗等药物制成的药膏与牛尿调和或与温水调和，服用一个月可消除麻风病等疾病。

།རྒྱ་སྐྱེགས་དན་དའི་འབྲས་བུ་གསུམ། །མུར་བ་པ་ཏ་ཙི་ཏྲ་ཀ་། པ་མར་ག་བྱི་དང་ཀ་།ལོ་མ་བདུན་པ་ཚ་བ་གསུམ། །བཙོད དང་སྐྱེར་པ་བ་ཤ་ཀ་།ནིམ་པ་ཐང་ཤིང་རྩ་བ་ལྔ། །གཉིས་པོ་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་སྦྱར། །ཟླ་བ་གཅིག་འཐུངས་ཕན་ཟས་བཟའ། །མཛེ་ཡི་ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་། ཆུང་ངུ་ལྔ། གཉིས་པོའི་བར་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དང བ་གཅིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླུད་ཅིང་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པའི་ཟས་ཟོས་ནས་མཛེའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྐྱེར་པ་པི་པི་ལིང་དོང་གྲ། །བྱི་དང་ག་དང་དོ་བ་རི། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཏ་བྱ་རྣམས། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །བ་གཅིན་སྦྱར་བའམ་རི་ལུ་ནི། །བྱིན་ ན་མི་བཟད་མཛེ་ཡང་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་བསྐོལ་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པ་བྱིན་ན་མཛེ་ནད་གསོ་དཀའ་བའམ་མི་བཟད་པ་ཡང་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ འབྲས་བུ་གསུམ།།ཏིལ་དང་གོ་བྱེའི་ཕྱེ་མ་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར། །རི་ལུར་བྱས་པ་ཆ་བདུན་པས། །མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལན་དང་རོ་ཙར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ཆ་གཅིག་།འབྲས་བུ་གསུམ་ཆ་གཉིས་པ། ཏིལ་གསུམ་པ། གོ་བྱེ་བཞི་པ། མར་ལྔ་པ། སྦྲང་རྩི་དྲུག་པ། ཁ་ར་བདུན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་བདུན་མཉམ་པོར་བྱས་པའི་སྨན་འདིས་ནི་མཛེའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རོ་ཙ་བ་དང་སྟོབས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། སོ་མ་ར་ཛ་ཙི ཏྲ་ཀ་།སྐྱེར་པ་དུ་བ་རའི་རུས་པ། །གོ་བྱེ་སྲིན་སྨན་འབྲས་བུ་གསུམ། །བསྟེན་ན་མཛེ་ནད་མ་ལུས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་བསྟེན་ཞིང་ཟོས་ན་མཛེ་ནད་མ་ལུས་པར་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སོ་མ་ར་ཛ་བྱི་དང ག་།གོ་བྱེ་ཙི་ཏྲ་བ་ར་ཧི། ། རུ་ར་དང་ལང་ག་ལི། །ཏིལ་ནག་པོ་དང་པི་པི་ལིང་། །བུ་རམ་དང་ནི་རི་ལུར་བྱས། །མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བུ་རམ་དང་རི་ལུར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གིས ཀྱང་མཛེའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།འདིས་སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་བུ་རམ་ཉིས་འགྱུར་དང་རི་ལུར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་། ཚད་ནི་རྣམ་པར་མ་བཤད་པར། །ཕྱེ་མ་བུ་རམ་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་།ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལང་ག་ལི་ནི་བི་ཤ་ལའོ། །སོ་མ་ར་ཛ་པི་པི་ལིང་། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱི་དང་ག་།སྙིང་པོ་ལྕགས་རྐྱག་སྐྱུ་རུ་ར། །ཏིལ་མར་ལྡེ་གུས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པ་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་རི་ལུ་བྱས་པ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། རུ་ར་དང གོ་བྱེ་ཏིལ།།བུ་རམ་རི་ལུས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་རི་ལུ་བྱིན་ན་ཡང་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །སོ་མ་ར་ཛ་བྱི་དང་ག་།བུ་རམ་རི་ལུར་བྱས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛ་དང་བུ་རམ་རི་ལུར་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སེང་ལྡེང་ བྲག་ཞུན་བྱི་དང་ག་།སྦྲང་རྩི་མར་དང་ལྡན་ཟ་ཞིང་། །ཕན་དང་རན་པར་ཟོས་ན་ནི། །འབྲུམ་ཕྲན་ཤ་བཀྲ་ཤུ་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་གི་ཕྱེ་མ་དང་བྲག་ཞུན་དང་བྱི་དང་ག་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཟ་ཞིང་མཛེ་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་འབྲུམ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར བྱེད་པ་ཟོས་ན་ཡང་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ།

红花、檀香果实三种，木尔瓦、巴塔、七特拉卡，巴玛尔嘎、毕当嘎，七叶草、三辛香，蓝靛、黄连、巴沙卡，楝树、汤树根五种。将两者研成粉末与牛尿调和。服用一个月并食用有益食物，能够消除一切麻风病。
即将红花等至大根五种和小根五种，两者研成粉末，与牛尿调和，服用一个月，并食用有益适宜的食物，能够祛除一切麻风病。
黄连、胡椒、冬瓜，毕当嘎和多巴日，七特拉卡和塔加等，依次各增一份量。与牛尿调和或制成丸剂，服用能够消除难治麻风。
即黄连等依次各增一份量研成粉末，与牛尿调和服用，或者煮制成丸剂服用，能够消除难治或严重的麻风病。
三辛香和三果，芝麻和戈杰粉末，与酥油、蜂蜜、糖调和，制成七份丸剂。能够消除诸麻风病，并具有滋补和壮阳功效。
即三辛香一份，三果二份，芝麻三份，戈杰四份，酥油五份，蜂蜜六份，糖七份，如此七份等量配制的药物能够消除一切麻风病，并具有滋补、壮阳和增强体力的功效。
索玛拉匝、七特拉卡，黄连、杜巴拉骨，戈杰、辛药、三果，服用能消除一切麻风病。
即服用索玛拉匝等药物与糖制成的丸剂，能够消除一切麻风病。
索玛拉匝、毕当嘎，戈杰、七特拉、巴拉希，如拉和朗嘎利，黑芝麻和胡椒，与糖制成丸剂，能够消除诸麻风病。
即将索玛拉匝等粉末合为一处，与糖制成丸剂，也能消除诸麻风病。此处索玛拉匝等粉末应加入两倍的糖制成丸剂，如所说：'未说明剂量时，粉末加入两倍糖'。朗嘎利即毗沙拉。
索玛拉匝、胡椒，其根、毕当嘎，心木、铁渣、诃子，芝麻油膏能消除麻风病。
即索玛拉匝等与芝麻油和糖制成丸剂服用也有效。
诃子、戈杰、芝麻，糖丸能消除麻风病。
即服用诃子等制成的丸剂也能治疗麻风病。
索玛拉匝、毕当嘎，制成糖丸也有效。
即索玛拉匝和糖制成丸剂也有效。
紫檀、岩脂、毕当嘎，与蜂蜜、酥油同食，并食用有益适量食物，能消除痘疮、白癜风和疥疮。
即紫檀粉末、岩脂和毕当嘎与酥油、蜂蜜调和食用，并食用对麻风病有益的食物，能够消除痘疮等病症，对麻风病也有效。

།ཁ་ར་ལྕགས་ཕྱེ་བྱི་དང་ག་།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །མཛེ་ནད་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཞིང་ལྕི་བའི་མཚན་ཉིད་འཇོམས་སོ། ། གླ་སྒང་ཚ་གསུམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་བ་ལྔ་ཉིད་ཐང་ཤིང་བཙོད། །ནིམ་པ་ཤིང་ཚ་ལོ་མ་བདུན། །ཤིང་ཚ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ནི། །མུར་བ་པི་ཤ་ལའི་ཕྱེ་མ། །ནས་ཕྱེ་དགུ་ཆ་སྦྲང་རྩི་ནི། །ཆ་གཅིག་སྦྱར་བ་འདི་རྟག་ཏུ། །འཐུངས་ན་མཛེ་ནད་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །འོར་ནད་སྐྱ་རྦབ ཤ་བཀྲར་བཅས།།ཕོ་ནད་གཞང་འབྲུམ་རྒྱུ་རླུགས་དང་། །མཚན་བར་རྡོལ་དང་འབྲུམ་ཕྲན་དང་། །གཡན་པ་ཤུ་བ་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་ནས་ཕྱེ་དགུ་ཆ་དང་། སྦྲང་རྩི་ཆ་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་སྐྱོ་མར་བྱས་པ་འཐུངས་ན་ མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཏུ་པ་ར་ཡི་རུས་པའམ། །གོ་བྱེ་སོ་མ་ར་ཛ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་བྲག་ཞུན་རྣམས། །བཅུད་ལེན་ཆོ་ག་ལྟར་བསྟེན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏུ་པ་རའི་ནང་གི་རུས་པ་བཅུད་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྟར་བསྟེན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་གོ་བྱེ་དང་།སོ་མ་ར་ཛ་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བྲག་ཞུན་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་བཅུད་ཀྱི་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ལྟར་བསྟེན་ན་ཡང་མཛེའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནད་བསལ་ནང་གི་ནི། །ནད་སྦྱངས་ནས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི། པགས་པར་གནས་ལ་སྨན་བྱུགས་ཕན། །ནད་ཀྱི་དྲི་མ་མ་ དག་ལ།།སྨན་རྣོན་བྱུགས་ན་མཛེ་ནད་ནི། །བསླངས་པས་སླར་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་མཛེའི་ནད་ནང་དུ་སྦྱངས་ཤིང་བསལ་ནས་པགས་པར་གནས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྨན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲི་མ་ཅན་གྱི་ལུས་མ་ དག་བར་གྱུར་པ་ལས་སྨན་རྣོན་པོས་བྱུགས་ཤིང་བསྐུས་ན་ནད་དེ་བསླངས་པས་སླར་ཞིག་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་ན་དང་པོར་ནང་གི་སྦྱངས་ནས་གཟོད་བསྐུ་བར་བྱའོ།།གཏིང་ཟུག་སྲ་ཞིང་ཀོར་ཀོར་པོའི། །མཛེ་ལ་དུགས་བྱ་སྙི་བ་དང་། །འབུར་བར་གྱུར་ནས་མཚོན་གྱིས་ནི། །ཞལ་ཞལ་ གདབ་ཅིང་བྱུག་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་གཏིང་ཟུག་ཅིང་ཞེན་པ་དང་། སྲ་ཞིང་མཁྲང་བ་དང་། ཟླུམ་བོ་ཀོར་ཀོར་བོའམ་ཏིལ་ཏིལ་དུ་ཆགས་པ་ལ་ནི་སྨན་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པས་དུགས་བྱ་ཞིང་དཀྲིས་ལ་འབུར་ཞིང་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དང་མཚོན་གྱིས་དྲིལ་ཞིང་ཞལ་ཞལ་བྱས་ལ་སྨན་ གྱིས་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བར་བྱའོ།།གང་ཞིག་པགས་པ་ཀུན་ཉམས་ཤིང་། །མཚོན་གྱིས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་གང་པགས་པ་ཀུན་ཉམས་ཤིང་ཞིག་སྟེ། མཚོན་གྱིས་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དེ་ལ་ ནི་ནད་ཀྱི་ཁྲག་ཕྱུང་ཞིང་བསལ་ལ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོས་བསྐུ་བར་བྱའོ།མཛེ་ནད་རབ་སྲ་རྩུབ་པ་དང་། །ཚོར་བ་མེད་བརྟན་ཡུན་རིང་ལོན། །སྔགས་བཅས་དུག་ཁུ་བླུད་པ་དང་། །དུག་གི་སྨན་ནི་རྗེས་སུ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་སྲ་ཞིང་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང་།བརྟན་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ཡུན་རིང་ཞིང་ལོ་མང་ཞིག་ལོན་པ་ལ་དུག་གིས་བྱུག་ཅིང་བླུད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པས་བྱུག་ཅིང་བསྐུ་བར་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དུག་གི་སྨན་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་བླུད་པར་བྱའོ།

以砂糖、铁粉、老鼠、栀子、诃子、胡椒制成的药膏，能治疗极难治愈的麻风病。关于这一点，如果服用砂糖等药物制成的药膏，也能治愈极难治愈且严重的症状。
伽蓝香、三种辛香、三果、五种根药、檀香、蓼蓝、楝树、肉桂、七种叶子、肉桂、栀子以及没药、毗舍罗的粉末，加入九份大麦粉，一份蜂蜜调制。若经常服用此药，能治疗麻风病，并能治愈浮肿病、白癜风、花斑病、男性疾病、痔疮、腹泻、生殖器溃烂、小疮、瘙痒和疥疮等疾病。关于这一点，将伽蓝香等药物研磨成粉末，与九份大麦粉和一份蜂蜜调制成糊状饮用，能治愈麻风病。
土巴拉的骨头或者牛黄、索玛拉匝、栀子和岩脂，按照精华提取仪轨服用有效。关于这一点，按照精华提取仪轨所说的方法服用土巴拉内的骨头也有效。同样，分别按照精华提取仪轨服用牛黄、索玛拉匝、栀子和岩脂，对麻风病也有效。
如此清除体内疾病，净化体内后，再对皮肤上的病灶涂抹药物有效。对于病邪未清净时，涂抹猛烈的药物，会导致麻风病复发并加重。关于这一点，按照这种方法清除并净化体内的麻风病后，对于存在于皮肤上的病灶，从外部涂抹药物等方法有效，因为如果在身体不清净的情况下涂抹猛烈的药物，会导致病情复发并再次加重，所以应该先净化内部然后再涂抹。
对于深入、坚硬、圆形的麻风，应当热敷使其软化，待其隆起后用刀划开并涂抹药物。关于这一点，对于深入、粘着、坚硬、僵硬、呈圆形或如芝麻般分布的麻风病，应当用猛烈的药物等热敷包裹，待其隆起突出后用刀划开，并涂抹药物。
对于皮肤完全损坏、不适合用刀划开的病灶，应当放血后涂抹猛烈的灰药。关于这一点，对于皮肤完全损坏破坏、不适合用刀划开的麻风病，应当放出病血清除后涂抹猛烈的灰药。
对于极其坚硬粗糙、无知觉、顽固且长期存在的麻风病，应当配合咒语服用毒液，并在之后涂抹毒药。关于这一点，对于坚硬且粗糙、无知觉呈麻木状态、顽固不变且存在多年的麻风病，应当涂抹和服用毒药，这也要用咒语加持后涂抹，之后再配合服用毒药。

། མཛེ་ནད་རེངས་ཤིང་ཚོར་བ་མེད། །རྔུལ་མི་འབྱུང་ཞིང་གཡའ་བ་ལ། །ལྕི་སྐམ་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་བའམ། །མཚོན་གྱིས་བདར་ལ་ལྡེ་གུས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་གང་ལུས་རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་འདུག་པ དང་།འབྱུང་མི་ཤེས་པ་དང་། གཡའ་བ་དང་ལྡན་པའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་ལྕི་བ་སྐམ་པོའམ། རྒྱ་མཚོ་དབུ་བའམ་མཚོན་གྱི་བདར་ཞིང་དྲུད་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གླ་སྒང་དོང་གྲ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པོ་སོན་ཆ་དང་ཀ་རཉྫ། །ལོ་མ་བདུན་པ་དུག་མོ་ཡུངས། ། རུ་རྟ་སྐྱེར་བ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཡུངས་ཀར་སྦྱོར་བས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་། །ལྡེ་གུས་སློན་སྨན་བཀྲུ་སྨན་དང་། །བཞར་ཞིང་ལུས་ནི་བསྐུས་གྱུར་ན། །པགས་པའི་ནད་དང་མཛེ་ནད་དང་། །སྐྲངས་ནད་སྐྱ་རྦབ་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ནི་དོན ཐམས་ཅད་གྲུབ་བའི་ལྡེ་གུ་སྟེ།དེ་ལ་ལུས་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་། ཡང་དེས་སློན་སྨན་དང་། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། བཞར་བའི་རྗེས་ལ་བསྐུས་ན་པགས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ར་བཱི་ར་ནིམ་པ་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་དོང་ག་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀའི་རྩ་བ་གཅིན་ བསྐོལ།།བསྐུས་ནས་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ར་བཱི་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བ་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་པ་ཙམ་ཞིག་བླུད་ན་ཡང་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །ཀ་ར་བཱི་ར་ཀར་རྩ་བ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་ཀ་རཉྫའི། །བྲས་བུ་སྐྱེར་པའི་ཤུན་ལྤགས་ ནི།།སོ་མ་ན་ཡི་མྱུ་གུར་བཅས། །བསྐུས་ན་མཛེ་འཇོམས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ར་བཱི་ར་དཀར་པོའི་རྩ་བ་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། ཀ་རཉྗའི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེར་པའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། སོ་མ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཛཱ་ཏིའི་མྱུ་གུ་དང་བཅས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ ཡང་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ཅིང་མཐོང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤྲི་ཤའི་ཤུན་པ་རས་བལ་གྱི། །མེ་ཏོག་དོང་གའི་ལོ་མདང་། །མོན་སྡེའུ་དམར་རུ་བཞི་པོ་ནི། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཤྲི་ཤའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། རས་ བལ་གྱི་ས་བོན་གྱི་མེ་ཏོག་དང་།དོང་གའི་ལོ་མ་དང་། མོན་སྲན་སྔེའུ་དམར་རུ་ཀ་ཀ་མ་ཙི་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་དང་ལོ་མར་བཅས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་མཛེའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ནིམ་པ་སེར་པོ་རྣམ་པ་གཉིས། །བྱེའུ་རུག་པ་དང་ པ་ཏོ་ལ།།རུ་རྟ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །ཐང་ཤིང་ཤི་ཀྲུ་ཡུངས་ཀར་དང་། །གཡེར་མ་འུ་སུ་གླ་བ་དང་། །ཙ་རོང་ཆ་སྙོམས་ཕྱེ་མར་བཅས། །དར་བ་སྦྱར་བ་ཏིལ་མར་གྱིས། །བསྐུས་པའམ་ལུས་བྱུག་དྲིལ་གྱུར་ན། །མཛེ་ནད་གཡེན་པ་འདུམ་པོར་བཅས། །འབྲུམ་ཕྲན་སྐྲང་ པའི་ནད་རྣམས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པོར་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ། ཕྱེ་མ་དེ་དག་དར་བ་དང་བསྲེས་ནས་དང་པོར་ལུས་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་བྱུགས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྡེ་གུ་དེས་བསྐུ་ཞིང་དྲེལ་ཕྱིས་བྱས་ནས་མཛེའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ བྱེད་དོ།གླ་སྒང་དངུལ་རྡོ་དང་ནི་སྐྱེར་བ་དང་། །ནག་ཚུར་ཀ་མ་བི་ལྱ་དང་རུ་རྟ་དང་། །སེང་ཕྲོམ་མུ་ཟི་པོག་ཀར་བྱི་དང་ག་།ལྡོང་རོས་བ་བླ་ཀ་ར་བཱི་རའི་ཤུན། །ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་པའི། །སྟེང་དུ་ཕྱེ་མའི་དོང་དུ་འདི་བླུགས་ན། །ཤུ་བ་གཡན་པ་འབྲུམ་བུ་ ཕྲ་མོ་དང་།།རྐང་ཤུ་ལ་སོགས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

麻风病僵硬且无知觉，不出汗且发痒时，应以干粪或海泡沫，或以刀刮后涂抹药膏。
对于使身体僵硬不能活动，完全无知觉而麻木，不能出汗，并伴有瘙痒的麻风病，应使用干粪或海泡沫，或用刀刮擦后涂抹药膏。
姜黄、冬瓜、三果、波逊茶和卡兰加，七叶树、毒芥、茜草、醋栗、普里扬古，白芥配制洗身体，以药膏浸润、清洗药物，剃除并涂抹身体，能够消除皮肤病、麻风病、肿胀病、白癜风和麻风病。
姜黄等药膏是成就一切的药膏，用其洗身，再用其浸润药和清洗药配制，剃除后涂抹能祛除皮肤病等疾病。
夹竹桃、楝树和毒芥、冬瓜和枳橘根用尿煮沸，涂抹后能够消除麻风病。
白色夹竹桃根、毒芥、卡兰加果实、醋栗树皮和肉豆蔻芽，涂抹后必定能治愈麻风。
白色夹竹桃根、毒芥、卡兰加果实、醋栗树皮和肉豆蔻芽磨成的药膏涂抹后，能明显治愈麻风病，亲眼所见令人信服。
合欢树皮、棉花花、冬瓜叶和红色四味，磨成药膏能消除麻风病。
合欢树皮、棉花种子花、冬瓜叶和红豆蔻根及叶四味磨成药膏涂抹后，能够消除并祛除麻风病。
楝树、黄色二种、苦苣、苦瓜、茜草、返魂香、木天蓼、白芥、鸢尾、乌苏、姜黄、茶荣等量粉末，加入酸奶和芝麻油，涂抹或擦拭身体，能祛除麻风病、瘙痒、肿块、小疱疹和肿胀病。
将楝树等药材等量研成粉末，粉末与酸奶混合，先用芝麻油涂抹身体，然后涂抹该药膏并擦拭，能祛除麻风病等疾病。
姜黄、雄黄和醋栗、黑盐、迦摩毗梨、茜草、白芷、雄黄、波格卡、毕丹嘎、没药、匍匐草、夹竹桃皮，研成粉末用芝麻油涂抹后，在上面撒上这些粉末，能防止疥疮、瘙痒、小疱疹、脚癣等疾病的发生。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྔར་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་པའི་ལུས་ལ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཏོར་ཞིང་བླུགས་པར་གྱུར་ན་ཤུ་བ་དང་། གཡན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱི་ རྣམ་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།སྐམ་པི་ལྱ་ནི་ར་ཛ་ན་གའོ། །མུ་ཟི་ནི་གནྡྷ་པ་ཤ་ན་སྟེ་རྡོ་དྲི་ཅན་ནོ། །ཀ་ར་བཱི་རའི་ཤུན་ལྤགས་ནི་ཨ་ཤྭ་མ་རའི་ཤུན་ལྤགས་སོ། །ཡུངས་ཀར་སྣུ་ཧའི་ཤིང་དུམ་བཏགས། །ལྡེ་གུ་མེ་མ་མུར་བཙོས་ཏེ། །འདོད་ཆགས་ཤུགས་ཀྱི་ངོ་ཚ་བཞིན། །བསྐུས་ ན་གླང་ཤུ་འཇིག་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་དང་སྣུ་ཧེའི་ཤིང་གི་དུམ་བུའི་ནང་བསྐོལ་བ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོ་བའི་ཚུལ་དུ་མེ་མ་མུར་གྱི་ནང་དུ་བཙོས་ཏེ་བསྐུས་ན་གླང་ཤུའི་ནད་འཇིག་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ ཤུགས་བདོ་བར་གྱུར་ན་ངོ་ཚ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ལྡེ་གུས་གླང་ཤུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།ལྡོང་རོས་བ་བླ་ན་ལེ་ཤམ་ཏིལ་མར། ། རྐའི་འོ་མའི་ལྡེ་གུས་མཛེ་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཏིལ་མར་ཨ་རྐའི་འོ་མ་དང་ལྡེ་གུས་བྱས་པ་བསྐུས་ན་ ཡང་ཕན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཙི་ཏྲ་མར་ད་ཀ་རཉྫ། །རུ་རྟར་བཅས་པ་བ་གཅིན་བཏག་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་མར་ད་དང་། ཀ་ར་ཉྫའི་ས་བོན་དང་། རུ་རྟ་དང་བཅས་པ་བ་གཅིན་དང་བཏགས་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གུ་གུལ་ཡུངས་ཀར་ ན་ལེ་ཤམ།།ནག་ཚུར་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།ཤྲཱི་པེ་ཥྚ་དང་སྲ་རྩི་པོག་།གླ་སྒང་ལྡོང་རོས་མུ་ཟི་དང་། །རུ་རྟ་དང་ནི་ཀ་མྦི་ལྱཻ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ནི། །འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་བསྲེས། །འདི་ནི་མཚོན་གྱིས་བཞར་ཏེ་བསྐུས། །ཉི་མར་བསྲེགས་ན་མཛེ་ནད་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གུ་གུལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་བསྲེས་པ་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་བཞར་ཞིང་བདར་བ་ལུས་ལ་བསྐུས་ནས་ཉི་མའི་འོད་ལ་བསྲེགས་ན་མཛེ་ནད་དེའི་མོད་ལ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཏ་མ་ལའི་ལོ་མ་ན་ལེ་ཤམ། །རུ་རྟ་ལྡོང་རོས་ནག་ ཚུར་བཅས།།ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ཏིལ་མར་དུ། །ཞག་བདུན་ལེགས་པར་སྦངས་པ་དེས། །ཞག་བདུན་བསྐུ་ཞིང་ཉི་མས་བསྲེག་།ཤ་བཀྲ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཤ་བཀྲ་སར་པར་ཟླ་བ་གཅིག་།བསྟེན་ཞིང་སྦྱངས་པ་བྱས་ན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏ་མ་ལའི་ལོ་མ་ལ་ སོགས་པ་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་ལ་ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་སྦངས་པ་དེས་བསྐུ་ཞིང་བྱུགས་ནས་ཉི་མའི་ཐན་པ་ལ་བསྲེགས་ན་ཤ་བཀྲ་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད།དེ་ཡང་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱང་བ་བྱས་ན་དེ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། ། པ་མརྒའི་ཐལ་བའི་ཆུ། །ལན་ བདུན་ལེགས་པར་གཟགས་པ་རུ།།པྲི་ཡང་ཀུ་ཡི་མར་བསྐོལ་བ། །བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་པ་མརྒའི་ཐལ་བའི་ཆུ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་ལེགས་པར་གཟགས་ཤིང་འཁུས་པར་བྱས་ལ། དེའི་ནང་དུ་པྲི་ཡང་ཀུའི་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་ སེལ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཀ་ཀ་ཛང་གི་རྩ་བ་དང་། །རས་བལ་ས་བོན་འདམ་མ་དང་། །ལ་ཕུག་ས་བོན་དར་བར་སྦྱར། །མིག་དམར་གཟའ་ལ་བསྐུས་ན་ནི། །ཤ་བཀྲ་སེལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ཀ་ཛའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དར་བ་དང་སྤྱར་བ་གཟའ་མིག་དམར་ལ་ བབས་པའི་ཞག་ལ་བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ།

对此，又如前所述，在涂抹芝麻油的身体上，撒上细磨的伽蓝菜等药粉，就不会出现疥疮、瘙痒等麻风病的症状。
甘必黎即是砒霜。硫磺即是香石。夹竹桃皮即是马杀树皮。
芥子和牛奶树木块研磨，药膏在余烬中煮，如同贪欲之力摧毁羞耻，涂抹能消除象皮病。
对此，将芥子和牛奶树木块熬煮研磨成的药膏，像煮药锥那样在余烬中煮制后涂抹，能摧毁并消除象皮病。就像贪欲之力兴起时会摧毁羞耻心一样，药膏能摧毁象皮病。
檀香、婆罗门参、芝麻油，用牛乳调制的药膏能降伏麻风。
对此，用檀香等药与芝麻油和牛乳调制成药膏涂抹也有效。
同样，枳答勒、卡然札，配合茜草用牛尿研磨也有效。
对此，将枳答勒、卡然札种子和茜草用牛尿研磨涂抹也能消除麻风病。
安息香、芥子、婆罗门参，黑盐和毕达嘎，室利贝斯塔和树脂，伽蓝菜、檀香、硫磺，茜草以及甘必黎，配合两种黄色药物，与压榨的芝麻油混合，此药先用刀具刮擦后涂抹，在阳光下晒则能除麻风。
对此，将安息香等药与压榨的芝麻油混合，用刀具等刮擦身体后涂抹，在阳光下晒，能立即消除麻风病。
多摩罗叶、婆罗门参，茜草、檀香配黑盐，在铜器中与芝麻油，精心调制七日后，涂抹七日晒太阳，能够降伏白癜风，新发白癜风一个月，配合净化疗法能除。
对此，将多摩罗叶等放入铜器中，在芝麻油中调制七日，涂抹后在烈日下晒，能在一个月内消除白癜风。若配合催吐药和泻药进行净化疗法，就能消除并降伏白癜风。
阿帕玛嘎灰烬水，精心过滤七遍后，与毕样古油煮制，涂抹能够除白癜风。
对此，将阿帕玛嘎灰烬水精心过滤七遍，在其中煮制毕样古油涂抹，也能消除白癜风病。
卡卡章嘎根和棉花籽、泥土，萝卜籽配酸奶，在火星日涂抹，确定能除白癜风。
对此，将卡卡章嘎根等药与酸奶调制，在火星当值之日涂抹，也能消除白癜风，这是亲眼所见可以确信的。

།ཛི་བན་ཏི་དང་སྐྱེར་བ་བཙོད། །ཀམྦི་ལྱེ+ེ་དང་སྤངས་མ་ནི། །འོ་མ་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །སྲ་རྩི་ཕོག་དང་སྤྲ་ཚིལ་ནི། །བཏབ་པ་བསྐུས་ན་དེ་ཡིས་ནི། །རྐང་ལག་ ཞིག་པ་སེལ་བར་བྱེད།།པགས་པ་གཅིག་པའི་མཛེ་དང་ནི། །འབྲུམ་ཕྲན་འབྲས་ནི་འབྱེར་བ་ཡི། །མཛེ་ནད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་འོ་མ་བཞིན་འགྱུར་བཅུག་སྟེ། མར་དང་ཏིལ་མར་དང་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་བསྐོལ་ལ་དེའི་ནང་དུ་ སྲ་རྩི་ཕོག་སར་ཛ་ར་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤྲ་ཚིལ་བརྟབ་སྟེ་བསྐུས་ན་རྐང་ལག་ཞིག་ཅིང་འབྲུལ་བ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་ལ་པགས་པ་གཅིག་པའི་མཛེ་ནད་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།ལོ་མ་བདུན་པའི་རྩ་བ་དང་། །ཤྲཱི་ཤ་ཡི་ནི་ཤུན་ལྤགས་དང་། །སུ་མ་ན་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐལ་ཏྲེས་ནིམ་པའི་ཤུན་པ་ དང་།།ཀ་རཉྫ་དང་ཡུངས་ཀར་དང་། །ཙི་ཏྲ་མར་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་ཚ་བ་གསུམ། །སེར་པོ་རྣམས་གཉིས་ཏིལ་མར་དང་། །བ་གཅིན་བཅས་པར་བསྐོལ་བས་ནི། །པགས་པའི་ནད་དང་རྨ་འགྲམས་དང་། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི། །མཛེ་ཡི་ནད་ ནི་སེལ་བྱེད་དེ།།འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་འདྲ་བས་ན། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོ་མ་བདུན་པའི་རྩ་བ་དང་། ཤྲི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་ལྤགས་དང་། ཀ་རཉྫ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བ་གཅིན་བཞི་འགྱུར་དང་ཏིལ་ མར་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ན་པགས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བས་ན་མིང་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ེ་རཎྜ་དང་དངུལ་རྡོ་དང་། །གླ་སྒང་ནིམ་པ་ཀ་དང་ནི། །ག་བྲའི་རྩ་བ་ཀ་མྦི་ལྱཻ། །བྱི་དང་ག་དང་ནི་རྒུན་ཐི། །གོ་བྱེ་ ཨིཎྜ་པ་རུ་ནི།།ཐང་ཤིང་ཁྲོན་བུ་གུ་གུལ་དང་། །ལྡོང་རོས་ཤྲི་པི་རུ་རྟ་དང་། །ལན་ཚྭ་ཏ་ལ་བཅའ་སྒ་རྣམས། །ཆ་སྙོམས་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་། །རྐ་ཏིལ་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །ལྡེ་གུ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་པས་ཡོན་ཏན་ལྷག་།ཤ་བཀྲ་དང་ནི་གཞང་འབྲུམ་དང་། །འབྲས་ ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་ཨརྒ་དང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་ཏིལ་མར་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་པས་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་ ཅིང་ཆེ་བ་ཡིན་ལ།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རུ་རྟ་ཀ་ར་བཱི་ར་དང་། །བྲིང་ག་ར་ཛ་ཨརྐ་དང་། །ཤུ་དག་ཤི་ར་རྒྱམ་ཚ་གཅིན། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བར་དུག་བཅུག་པ། །བསྐུ་བ་མཛེ་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པའམ།བ་གཅིན་དང་མར་བསྐོལ་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་དུག་བཅུག་པས་བསྐུས་ན་མཛེ་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྤྲ་ཚིལ་ལི་ཁྲི་གུ་གུལ་དང་། །སྦངས་མ་དངུལ་རྡོ་ཡུངས་ཀར་བསྐོལ། །གཡན་པ་གླང་ཤུ་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྤྲ་ཚིལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་བསྐོལ་བས་ནི་གཡན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་ཙི་ཏྲ་མར་ད་དང་། །ཤི་བེ་ཤྲི་ཏ་ཚ་བ་གསུམ། །རུ་རྟ་ཡུངས་ཀར་ལ་ཕུག་གི་།ས་བོན་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་དར་བར་སྦྱར་བསྐུས་ན། །ཤུ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དར་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཤུ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།

取吉瓦提和红花，甘比拉和草药，牛奶、酥油和芝麻油煮沸，加入松香和獐子脂肪，涂抹后可以治疗手脚破裂。能够治愈单层皮肤麻风病和小疱疹散布的麻风病。
七叶树根和合欢树皮，素摩那和枳橼，艾草和楝树皮，卡兰加和芥子，枳橼油和三果，毕达嘎和三辛香，两种黄色药材与芝麻油，加入牛尿煮沸，可以治疗皮肤病、扩散性溃疡、以及由风和痰引起的麻风病。此方因如金刚坚固，故称为'金刚方'。
蓖麻和银矿石，草药和楝树，甘草根和甘比拉，毕达嘎和葡萄，戈比耶和印度巴鲁，檀香和井水、安息香，没药和希毗、胡黄连，盐和多罗、荜茇等，等量配制，与牛奶和芝麻油同煮。此为大金刚膏，功效胜过金刚方。能够消除白癜风、痔疮和疱疹链。
胡黄连和夹竹桃，婆仙伽拉加和牛乳花，白芷和石榴、岩盐、牛尿，芝麻油煮沸后加入毒药，涂抹可最好地治疗麻风病。
獐子脂肪、红花、安息香，草药、银矿石、芥子煮沸，能快速治愈瘙痒和牛疮。
五倍子和枳橼末，希毗和希利达、三辛香，胡黄连和芥子、萝卜种子，两种黄色药材制成药膏，与酸奶调和涂抹，能治疗所有疥疮。这是仙人们所说的。

།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཤི་ཀྲུའམ། །སླེ་ཏྲེས་ཐང་ཤིང་ཨ་བ་མར། །སེང་ལྡེང་དྷ་བའི་ལྡེ་གུའམ། །དུར་བྱིད་དན་ད་ཏྲ་བན་ཏི། །རྒྱ་ སྐྱེགས་དངུལ་རྡོ་སུག་སྨེལ་ལམ།།པུ་རྞ་རྣ་པའི་ལྡེ་གུ་སྟེ། །ཚིག་རྐང་དྲུག་བཤད་ལྡེ་གུ་དྲུག་།ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ཡིས། །བསྐུས་ན་བད་ཀན་རླུང་ལས་ནི། །གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་བའི་པི་པི་ལིང་དཀར་པོ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ བའི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ན་ཡང་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སླེ་ཏྲེས་དང་ཨ་བ་མརྒ་དང་ཐང་ཤིང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཡང་སེང་ལྡེང་དང་། དྷ་བ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། དུར་བྱིད་དང་དན་ད་དང་ཏྲ་བན་ཏིའི་ལྡེ་གུའམ། རྒྱ་སྐྱེགས་ སམ།།དངུལ་རྡོ་དང་སུག་སྨེ་ལ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ་པུ་རྞ་རྣ་བ་གཅིག་པུའི་ལྡེ་གུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་པ་རེ་རེས་བཤད་པའི་ལྡེ་གུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་དེ་བསྐུས་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་ལ་ཀ་དང་མ་ནུ་དང་། ། གར་ ནཱ་ག་གེ་སར་དང་།།གནྡྷ་བྷ་དྲ་གླ་བ་དང་། །ཙནྡན་དང་ནི་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །བད་མཁྲིས་མཛེ་ནད་སེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་བརྒྱད་པོ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་བད་ཀན་དང་མཁྲི་པ་ལས་གྱུར་པའི་ མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་གྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བ་ལ་ཀ་ཞོ་གཅིག་།མ་ནུ་ཞོ་གཉིས། ། རུ་ར་ཞོ་གསུམ། ནཱ་ག་གེ་སར་ཞོ་བཞི། གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཞོ་ལྔ། གླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པེ་ལ་ཞོ་དྲུག་།ཙནྡན་ཞོ་བདུན། པུ་ཤེལ་ཙི་ཞེས་བྱ་བ་ཨུ་ཤི་ར་ཞོ་བརྒྱད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཏིག་ ཏའི་སྨན་མར་བརྒྱ་བཀྲུས་མར།།བསྐུས་ན་མཛེ་ཡི་ཚ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཚ་བ་དང་སྦྱར་བ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཏིག་ཏིའི་སྨན་མར་ཆུའི་ནང་དུ་ལན་དུ་མ་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཏིལ་མར་ཙནྡན་ཤིང་མངར་དང་། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ཨུཏྤལ། །བཅས་པ་ བསྐུས་ན་ཕན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་མཛེ་ནད་དེ་ལ་ཏིལ་མར་ཙནྡན་དང་ཤིང་མངར་དང་སྟག་ཚེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་པྲ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་དང་ཨུཏྤ་ལ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་དེ་ལ་ཕན་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣགས་ཤིང་ཡན་ལག་འདྲུལ་བ་དང་། །ལུས་ཚ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་། ། པགས་པ་མྱགས་དང་བཅས་པ་ལ། །བསིལ་བའི་སྨན་ཆུས་བླུགས་ཤིང་བྱུགས། །གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་བྱིན་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣགས་ཤིང་རུལ་བར་གྱུར་པས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་འདྲུལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ཚ། འབྲུམ བུ་ཕྲ་མོ་ཙག་ཙག་བྱུང་བ་དང་།པགས་པ་མྱགས་ཤིང་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྨན་བསིལ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཆུས་ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་དེ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་སྦྱིན་པ་དང་། ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བླུགས་པ་དང་། བསྐུ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ཕན་ནོ། །སེང་ལྡེང་ནིམ་པ་བ་ཤ་ཀ་།དུག་མོ་ཡུངས་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་སླེ་ཏྲེས་དང་། །པ་ཏོ་ལ་དང་བ་གཅིན་སྦྱར། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་བཏང་གྱུར་ན། །སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཞེས བྱ་བ་ལ།སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ཕྱི་ནས་བླུགས་པ་དང་། ནང་ནས་བཏུང་བར་སྦྱར་ན་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

白胡椒和辣椒，或者
苦参、甘松、阿魏，
檀香、达瓦的药膏，或者
毒黎、檀香、特拉班提，
红花、银矿石、藏红花，或者
普尔那尔纳的药膏。
以上六句所说的六种药膏，
与酸奶清水调和，
涂抹可以治疗
由风和痰引起的麻风病。
关于白胡椒和辣椒，即白胡椒与酸奶清水调和的药膏涂抹，也能治疗由风和痰引起的麻风病。
同样，苦参、阿魏、甘松与酸奶清水调和的药膏，以及檀香和达瓦磨成的药膏，毒黎、檀香和特拉班提的药膏，或红花或银矿石和藏红花调制的药膏，或单独普尔那尔纳的药膏，这样每句所说的六种药膏中的任何一种与酸奶清水调和涂抹，都能治疗由风和痰引起的病症。
巴拉卡和马努，
石榴和那伽格萨，
甘达巴德拉和麝香，
檀香和布谢尔则。
以等分配制的药膏，
能治疗痰热引起的麻风病。
关于巴拉卡等八味药材等分配制的药膏涂抹，能治疗由痰和胆引起的麻风病，这是已经证实和显现的。
其中巴拉卡一两，马努二两，如拉三两，那伽格萨四两，甘达巴德拉五两，麝香即贝拉六两，檀香七两，布谢尔则即乌西拉八两调配。
龙胆草药油百次洗涤的油，
涂抹能治疗麻风病的热症。
关于治疗麻风病的热症，前面所说的龙胆草药油在水中多次洗涤后涂抹有效。
芝麻油、檀香、甘草和
蒺藜以及乌巴拉
一起涂抹有效。
另外对于伴有热症的麻风病，用芝麻油、檀香、甘草和蒺藜即普拉蓬达里卡以及乌巴拉调制的药膏涂抹，对此有效且能治愈。
化脓和肢体腐烂，
身体发热出现小疮，
皮肤腐烂等症状，
应用凉性药水冲洗涂抹。
放血、导泻药服用，
服用龙胆草药油有效。
对于化脓腐烂导致肢体腐烂，身体发热，出现细小疮疱，皮肤腐烂破损等症状，用凉性药等药水冲洗身体和涂抹药膏有效。同样对于这种病症，应当放血，服用导泻药，以及服用、饮用、冲洗、涂抹龙胆草药油有效。
檀香、楝树、巴夏卡，
毒芥子和三果，
毕达嘎和苦参，
巴托拉和牛尿调配。
内服外用，
能降伏由虫引起的麻风病。
关于檀香等药材与牛尿调配，外用冲洗和内服，能治愈由虫引起的麻风病。

།རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །མར་བཏང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ལ། །སྐྱུག་སྨན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ལ། །གཏར་ག་ གདབ་ཅིང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཞུན་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་རྒྱས་པར་གྱུར་བའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི་དང་པོར་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་ལ་བཀྲུ་སྨན་ གཏང་བར་བྱའོ།ནང་སྦྱངས་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་བ་དང་། །གནས་ནི་དག་པར་གྱུར་པ་ལ། །བསྐུ་བ་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མོད་ལ་བྱང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་གང་ཞིག་ལ་ནང་གི་ནད་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་བསལ་ཞིང་ཁྲག་ཕྱུང་ནས་ལུས་ཀྱི་གནས་དག་པར་ བྱས་པ་ལ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་འཕྲལ་དུ་དེ་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ནད་གཞི་བསལ་ཞིང་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་བ་དང་། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་ཞི་བའི་གསོ་བ་བྱས། །སྨན་མར་ཡང་ནི་དུས་སུ་བྱིན་གྱུར་ན། །མཛེ་ཡི་ནད་ནི་གསོ་སླ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་གཞི་ སྦྱངས་ཞིང་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་མཛེའི་ནད་དེ་གསོ་སླ་ཞིང་བདེ་བླག་ཁོ་ནར་འབྱུང་དུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།མཛེ་ཅན་ནད་ནི་ལན་མང་སྦྱངས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་སྲོག་བསྲུང་ལན་མང་འབད་བྱ་སྟེ། །ནད་ནི་ལྷག་པར་མང་དུ་ཕྱུང་བས་ཉམ་ཆུང་བ། །རླུང་ལྡོང་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་ནད་ལན་མང་དུ་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ལ་སྲོག་བསྲུང་ཞིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བར་སྨན་པས་འབད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནང་གི་ནད་ལྷག་པར་མང་དུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ། ཉམས་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་བྲི་ཞིང་ཆུང་བར་ གྱུར་པ་ལ།རླུང་གི་ནད་ལངས་ནས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང་། །ཟླ་བ་རེ་རེ་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །མགོ་བོ་སྦྱང་བ་ཞག་ནི་གསུམ་གསུམ་དང་། །ཟླ་བ་དྲུག་དྲུག་ནས་ནི་གཏར་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ཅན་ལ་ ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་འདས་པ་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ཞིང་སློན་དུ་གཞུག་པ་དང་།ཟླ་བ་རེ་རེ་འདས་ནས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་འཁྲུར་གཞུག་པ་དང་། ཞག་གསུམ་གསུམ་འདས་པ་དང་མགོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་ཟླ་བ་དྲུག་དྲུག་ནས་གཏར་ག་བྱ་ཞིང་ནད་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། ། གང་ཞིག་སློན་དང་འཁྲུ་བ་དཀའ་འགྱུར་ཏེ། །མཛེ་ཅན་ནད་ཤས་ཆེ་བས་ཁྱབ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་གསོ་དཀའ་ཉིད་འགྱུར་བས། །དེ་བས་ནད་ནི་མ་ལུས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ཅན་གང་ཞིག་སྐྱུག་སྨན་བྱིན་ཡང་སློན་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་བྱིན་ཡང འཁྲུས་པར་དཀའ་བར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་སློན་ཞིང་འཁྲུས་ནས་ནད་འཐོན་པར་མ་གྱུར་པའི་མཛེ་ཅན་དེ་ནད་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ངེས་པར་གསོ་དཀའ་བའམ། གསོར་མི་རུང་བའི་མཛེ་ནད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་མཛེ་ནད་དེའི་ནད་ ཅི་ནས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་གཏིང་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ནད་ཅུང་ཟད་འབྲི་བ་ཙམ་གྱིས་གསོ་བར་ནི་མི་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཤ་བཀྲ་དང་སྲིན་བུའི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་ནས་གཞི་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་གསོ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

对于风分偏重者，首先要服用酥油；对于痰分偏重者，要服用催吐药；对于胆分偏重者，要放血并服用泻药。
对于风分偏重的麻风病，首先要服用熔化的酥油。对于痰分偏重的麻风病，首先要服用催吐药。对于胆汁增盛的麻风病，首先要放血后服用泻药。
内部清净并放血后，身体部位清净者，涂抹药膏，即可痊愈。
对于麻风病，若用泻药等清除体内病邪并放血后，使身体部位清净，再用上述药膏涂抹，立即可以痊愈。
清除病根并放血后，内外同时进行治疗，适时服用药油，麻风病就容易治愈。
对于麻风病，若进行清除病根等治疗后，此病就容易治愈，且能轻易康复。
对于多次清净的麻风病人，要多次努力保护其生命，因为过度清除病邪导致虚弱者，风邪上逆会迅速致命。
对于已多次清净治疗的麻风病人，医生要努力保护其生命，避免伤害。为什么呢？因为过度清除体内病邪会导致体力极度衰弱，若风病上升，会迅速致命。
每半月服用催吐药，每月服用泻药，每三天清洁头部，每六个月放血。
麻风病人每过半月要服用催吐药进行呕吐，每月要服用泻药进行泻下，每三天要如上所述清洁头部，每六个月要放血排出病血。
若难以呕吐和泻下，麻风病症状严重遍布者，必定难以治愈，因此要完全清除病邪。
麻风病人若服用催吐药难以呕吐，同样服用泻药难以泻下，或者仅能少量呕吐泻下而病邪未能排出者，说明病势严重遍布全身。这种情况必定难以治愈或不可治愈，因此一定要将病邪完全清除，达到根治，不能仅仅略微减轻病情就停止治疗。
《医论八支精华释·文义月光》由亲近月官的阿阇黎确定编撰，此为医疗品第十九章的注释。
下面将讲解白癜风和虫病的治疗。
按照前文所述基础的顺序，治疗也应如此讲解，因此在此处开始本章。

།གང་ཞིག་མཛེ་ནད་པས ཀྱང་འཇིགས་འགྱུར་ཞིང་།།མྱུར་དུ་གསོ་དཀའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན། །ཁང་པ་འབར་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་ནི། །ཤ་བཀྲའི་ནད་ཞི་བ་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲའི་ནད་ལ་ནི་མཛེའི་ནད་པས་ཀྱང་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་མ་བཅོས་ན་མྱུར་དུ་གསོ་དཀའ་ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དེ་བས་ན་ཤ་བཀྲའི་ནད་དེའི་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་འབད་ཅིང་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁང་པའི་མེ་འབར་བར་གྱུར་པ་ལ་གྱུར་པ་ལ་མྱུར་དུ་ཞི་ཞིང་བསིལ་བར་དགོས་པ་དང་འདྲའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དང་པོར་ལུས་ལ་ནི། །སྦྱང་བ་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ བཀྲའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་གསོ་བ་གཞན་པས་ཁྱད་པར་དུ་དང་པོ་ཁོ་ནར་ལུས་ཀྱི་ནད་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་འོག་ནས་སྨོས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་པར་བྱའོ།།ཤ་བཀྲ་ལ་ནི་སོ་མ་ར་ཛའི་ཁུ། བུ་རམ་ཆང་ངམ་ཤ་ཁུ་བཀྲུ་སྨན་ནི། །སྣུ་ཧའི་འོ་མར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་འཐུངས་ནས་ནི་ལུས་བཀྲུས་ཉམས་ སྟོབས་དག་།ཅི་ཡོད་པ་ལས་ཉིན་མཚན་བསྟེན་པར་བྱ། །སྐོམ་དང་སྐྱེས་ན་ཞག་གསུམ་ཐུག་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲའི་ནད་ལ་སོ་མ་ར་ཛ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བུ་རམ་དང་ཆང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་འམ། ཡང་ན་སོ་མ་ར་ཛ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ལ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བཀྲུ་སྨན གྱི་དམ་པའམ།མཆོག་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་བས་ན་སོ་མ་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དེ་འཐུང་ནས་ལུས་བསྐུས་ཏེ་ཉམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་བཟོད་པར་ཉི་ཚན་ལ་བསྟན་ཅིང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེས་ཤ་བཀྲ་ཅན་དེ་བཀྲུས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྐོམ་དང་སྐྱེད་ན་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཐུག་པ་རྐྱང་ རྐྱང་པོ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཤ་བཀའི་ལུས་ལ་ཆུ་བུར་བྱུང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་ཚེར་མ་དག་གིས་བརྟོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་གི་སྨན་དེས་བསྐུས་ནས་ཉི་མ་ལ་འདུག་པ་ན་ཤ་བཀྲ་ཅན་གྱི་ལུས་དེ་ལས་འབྲུམ་བུ་འམ་ཆུ་བུར་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཆུ་བུར་དེ་ཚེར་མས་བརྟོལ་ལ་ཆུ་གཟགས་པར་བྱའོ། ། ཆུ་བུར་གཟགས་པར་བྱས་ནས་ནང་རེ་ཞིང་། །སོ་མ་ར་ཛ་དང་ནི་ཨ་ས་ན། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཤུ་ཏི་ཆུར་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཆུ་བུར་དེ་བརྟོལ་ཏེ་ཆུ་གཟགས་པའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུར་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱ སྐྱེགས་ཤིང་ཐལ་བུ་རམ་ཕྲན་སྦྱར་བའི།།ཆུ་ནི་ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཆུ་བུར་གཟགས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཤིང་པ་ལ་ཤ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་དང་། །བུ་རམ་ཕྲ་མོ་ཕ་ནི་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བའི་ཆུ་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ བར་དུ་ནང་རེ་བླུད་པར་བྱའོ།།བལ་གུ་སྐྱུ་རུ་རའི་ཤུན་དུག་མོ་ཡུངས། །ཁུ་བ་སོ་མ་ར་ཛར་བཅས་པ་བླུད། །དྲོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ན། །ལན་ཚྭ་མེད་ཟས་དར་བར་བཅས་པར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛའི་ལྡེ་གུ་ཤིང་བལ་གུ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་པ་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ནས་ཤ་བཀྲ་ཅན་དེ་ཉི་ཚན་དྲོ་བ་ལ་འདུག་ཏུ་བཅུག་ནས་ཆུ་བུར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་།ཚྭ་མེད་པའི་ཟས་དར་བ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

凡是连麻风病人也会感到恐惧，且很快变得难以治愈，因此应当像扑灭燃烧的房屋一样，努力平息白癜风病。对于白癜风病，连麻风病人也会感到恐惧，如果不治疗，很快就会变得难以治愈。因此，应当努力精进于治疗白癜风病的方法，就像房屋着火时需要迅速平息降温一样。
特别是首先应当对身体进行净化。对于所有白癜风病，比其他治疗方法更特别的是，首先要按照下文所说的方法进行身体疾病的净化仪轨。
对于白癜风，应服用索玛拉扎汁液与糖蜜酒或肉汤泻药，以及牛奶藤的乳汁。服用后沐浴身体，根据体力在白天黑夜使用。如果口渴和饥饿，连续三天给予汤羹。对于白癜风病，应服用煮过的索玛拉扎汁液配合糖蜜和酒，或者将煮过的索玛拉扎汁液配合肉汤服用，这是最好的泻药。因此，服用索玛拉扎汁液后涂抹身体，根据体力所能承受的程度在阳光下停留。当白癜风患者经过泻下后，如果口渴和饥饿，连续三天只给予单纯的汤羹。
如果白癜风患者身上出现水泡，应当用刺刺破。在使用上述药物涂抹后晒太阳时，如果白癜风患者身上出现脓包或水泡，应当用刺刺破让水流出。
刺破水泡后，每天早晨服用索玛拉扎、阿萨那、普里扬古和舒提用水煮煮的汤药。这样刺破水泡放水之后，每天早晨都要服用索玛拉扎等药物用水煮成的汤药。
将阿魏树灰与细糖混合的水，根据体力多少服用。或者在刺破水泡之后，将阿魏树木灰和细糖混合的水，根据病人的体力，连续半月每天早晨服用。
棉花、余甘子皮、毒芥子的汁液配合索玛拉扎服用。在温暖处停留，当水泡出现时，给予无盐食物和酸奶。将索玛拉扎膏与棉花、余甘子等皮煮成的汁液混合服用后，让白癜风患者在温暖的阳光下停留，等到出现水泡时，给予无盐的食物和酸奶。

།བ་གཅིན་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་གཞག་།ཟླ་ཕྱེད་ལོན་ནས་ཤ་བཀྲ་ཅན་ ལ་བླུད།།འདི་ལ་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་གའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་གཅིན་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་ལ་རྫ་མར་བཅུག་པའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་འདི་ལ་མཛེའི་ ནད་ཀྱི་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་བྲིང་ག་ར་ཛ་ལྕགས་སྣོད་བཅུག་།ཏིལ་མར་ནང་དུ་བརྔོས་པ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། ། ས་ན་ཡི་ས་བོན་འོ་མར་བསྐོལ། །དེ་རྗེས་བླུད་ན་ཤ་བཀྲ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ ལ།བྲིང་ག་ར་ཛ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ཏིལ་མར་གྱིས་བརྔོས་པ་བྱིན་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ཨ་ས་ནའི་ས་བོན་ལོ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཤ་བཀྲའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དོང་ག་ཨརྐ་པུ་ཏི་ཀ་ར་ཉྫ། །སྣུ་ཧ་ཛཱ་ཏིའི་ལོ་མ་བ་གཅིན་བཏགས། །ལྡེ་གུ་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་གཞང་ འབྲུམ་དང་།།ཤུ་བ་གཡན་པ་རྨ་འགྲམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ནས་སྣུ་ཧ་དང་ཛཱ་ཏིའི་བར་གྱི་ལོ་མ་བ་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། གླང་ཆེན་གཟིག་གི་པགས་བསྲེགས་ ཏིལ་མར་དང་།།སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་དང་། །གཟིག་གི་པགས་པ་མེའི་ནང་དུ་བསྲེགས་པ་ལ་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦུར་བ་དྲི་ངན་དོང་གའི་འོ་མ་དང་། ། སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་པ་གཅིག་པུས་ཤ་བཀྲ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦུར་བ་དྲི་ང་ཞིང་གནག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོང་གའི་ཤིང་གི་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤ་བཀྲ་ལ་བསྐུས་ན་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་གཅིག་པུ་དེས་ཀྱང་ཤ་བཀྲའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ཆུ་བུར་བསྐྱེད་ཕྱིར་གོ་བྱེ་ཆམ་ཆོམ བརྡུངས།།ནུབ་མོ་བ་གཅིན་ལ་སྦངས་ཉི་གྲིབ་བསྐོམ། །དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །སྣུ་ཧའི་འོ་སྦྱར་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲ་ལས་ཆུ་བུར་བསྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་བྱེ་ཞེས་བྱ་བ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་ནུབ་མོ་བ་ གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྦངས་ནས་ཉིན་པར་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་ཏེ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་སྦངས་ཤིང་བསྐམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཞིབ་པར་བཏགས་ལ།ལྡེ་གུ་སྦྱར་ཏེ། ཤིང་སྣུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱི་ཁཎྜ་འབྱུང་བའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྲུལ་ནག་བསྲེགས་ པ་ལས་བྱུང་སྣག་ཚ་ནི།།བ་རུ་ར་ཡི་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ནག་པོ་སྣོད་ཁ་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་སྣག་ཚ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་བ་རུ་རའི་ཚི་གུ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་རྨ་བྱའི་མཁྲིས་པ་ བསྲེགས་པ་འམ།།བ་ལ་ཀ་བསྲེགས་རྨ་བྱའི་མཁྲིས་བསྲེགས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱའི་མཁྲིས་པ་བསྲེགས་པ་བསྐུས་པ་འམ། བ་ལ་ཀ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་འམ། རྨ་བྱའི་མཁྲིས་པ་བསྲེགས་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།

牛尿、吉达卡和三辛香，与蜂蜜调和后放入酥油容器中。半月后给白癜风患者服用。对此还要进行麻风病的治疗仪轨。
或者将白芥子放入铁器中，用芝麻油炒熟后服用，再用阿萨那种子用牛奶煮，之后服用可以消除白癜风。
冬瓜、阿尔卡、普提卡然加、乳香、豆蔻叶子与牛尿研磨，涂抹其膏可以消除白癜风、痔疮、疥疮、瘙痒和扩散性疮疡。
大象和豹子的皮烧焦后与芝麻油调和涂抹，是消除白癜风的最佳方法。
臭虫与冬瓜树汁调和涂抹，单独使用即可消除白癜风。
为了生成水泡，将戈比粗细研磨，晚上用牛尿浸泡，白天在阴凉处晾干。如此重复三次后细细研磨，与乳香树汁调和涂抹可以消除白癜风。
黑蛇烧成的墨与诃子油调和涂抹。
同样，孔雀胆汁烧焦，或者巴拉卡烧焦、孔雀胆汁烧焦都有效。

།སོ་མ་ར་ཛའི་ས་བོན་ཕུལ་གང་དང་། ། བ་བླ་བཞི་ཆ་དག་ནི་བསྲེགས་ནས་སུ། །པ་ཡི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏགས་བསྐུས་ན། །ཤ་བཀྲ་ལྤགས་མདོག་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛའི་ས་བོན་ལས་ཕུལ་གང་སྟེ་སྲང་བཞི། བ་བླ་དེའི་བཞི་ཆ་སྟེ། སྲང་གཅིག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་བའི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ བསྐུས་ན་ཡང་ཤ་བཀྲའི་ནད་དེ་པགས་པ་གཞན་དང་མདོག་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།གླང་ཆེན་རྟུག་པ་ལེགས་བསྲེགས་ཐལ་བ་ནི། །གླང་ཆེན་གཅིན་དང་བསྲེས་ཏེ་གཟགས་གྱུར་པ། །བྲེ་བཅུ་དྲུག་དང་སོ་མ་ར་ཛ་ཡི། །ས་བོན་བཅུ་ཆས་བཏབ་བསྐོལ་སྦྱིན་བག་གྱུར། །མང་དུ་ བདར་བ་དེ་ཡིས་བསྐུས་ན་ནི།།ཤ་བཀྲའི་ནད་ནི་རྣམ་པར་འཇོམས་འགྱུར་ཞིང་། །མཛེའི་ནད་དམ་སྨེ་བ་ནག་པོའམ། །ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པའི་རྨ་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་རྟུག་པ་ལེགས་པར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ཡང་། གླང་པོ་ཆེའི་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྲེས་ པ་ལན་མང་དུ་གཟགས་པའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་གྱི་ཚད་ལ་སོ་མ་ར་ཛའི་ས་བོན་བཅིན་ཁུའི་བཅུ་ཆ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་ལ་དེ་ཚོས་ནས་སྦྱིན་བག་འབྱར་བ་གཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་།ཤ་བཀྲའི་ནད་ལྕི་བ་སྐམ་པོ་ལ་སོགས་པས་མང་དུ་བདར་ཏེ། ལྡེ་གུ་དེས་བསྐུས་ན་ཤ་བཀྲའི་ནད་འཇོམས་པར་ འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཡང་དང་པོར་བདར་ཏེ་དེས་བསྐུས་ན་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གོ་བྱེ་ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྣུ་ཧ་དང་། ཨརྐའི་རྩ་བ་དང་ནི་འོལ་མ་སེ། །དེ་བཞིན་ཚ་བ་གསུམ་དང་དུང་དང་ནི། །སྤངས་མ་རུ་རྟར་བཅས་དང་ལན་ཆྭ་ལྔ། །ཐལ་བ་གཉིས་དང་ལངྒ་ ལི་བཏགས་ཕྱེ།།སྣུ་ཧ་ཨརྐའི་འོ་མར་བསྐོལ་ནས་ནི། །སྐ་བར་གྱུར་བ་ལྕགས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞག་དེ་ནི་ཐུར་མས་བསྐུས་ན་མཛེ་ནད་དང་། །ཤ་བཀྲ་སྨེ་བ་ནག་པོར་གྱུར་པ་དང་། །མཛེར་བ་གཞང་འབྲུམ་པགས་པའི་རྨེན་བུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་སྣུ་ཧ་དང་ཨརྒའི་འོ་མའི་ནང་དུ་ གོ་བྱེ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ་བསྐོལ་ནས་འོ་མ་དེ་སྐ་བར་གྱུར་པ་དང་དེ་ཐུར་མས་བླངས་ནས་བསྐུས་ན་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྦྱང་བྱས་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། །རྩུབ་ཆོས་ཕྱེ་ཟན་ཟོས་གྱུར་པས། །སྡིག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཡི། །འགའ་ཞིག་གིས་ནི་ཤ་ བཀྲ་འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བཀྲའི་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། རྩུབ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁ་བ་དང་། ཕྱེ་ཟན་ཟོས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྡིག་པ་ཟད་ཅིང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པའི་ མི་འགའ་ཞིག་གིས་ཤ་བཀྲ་འབྱང་བར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཁོང་པའི་སྲིན་ཡོད་སྣུམ་དུགས་བྱེད། །བུ་རམ་འོ་མ་ཉ་སོགས་ཀྱིས། །བད་ཀན་སྲིན་བུ་བསླངས་ནས་ནི། །ནུབ་མོ་དེ་ནི་བདེ་བར་གནས། །བྱེའུ་རུག་སོགས་སྡེ་བ་གཅིན་དང་། །ཆུ་ཕྱེད་བཅས་པ་བསྐོལ་ནས་ནི། ། ཁུ་བ་དེའི་ནང་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་དང་བྱི་དང་ག་།ཏིལ་མར་སྭ་རྫི་ཀྴ་རར་བཅས། །མས་གཏོང་བས་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ཁོང་པ་ན་ཡོད་པའི་ནད་པ་ལ་ནི་སྣུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དུགས་བྱས་ནས་བུ་རམ་དང་འོ་མ་དང་ཉའི་ཤ་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན དང་སྲིན་བུ་བསླངས་ཤིང་གནས་ལ་བཀོད་ལ་ནུབ་མོ་དེ་བདེ་བར་གནས་ཤིང་གཉིད་ལོག་ལ།ནད་པར་བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བ་གཅིན་དང་ཆུ་བ་གཅིན་ཕྱེད་བླུགས་པའི་ནང་བསྐོལ་ལ། ཁུ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བཏབ་ལ་ཏིལ་མར་དང་སྭ་རྗི་ཀ་ཀྵ་ར་དང་བཅས་པའི་ནས་ གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།

取一满把索玛拉扎种子和四分之一的牛黄，烧制后与牛尿调和涂抹，是使白癜风皮肤与正常肤色相似的最佳方法。
将大象粪便充分焚烧成灰，与大象尿混合过滤，取十六升的量，加入十分之一的索玛拉扎种子煮沸，成为粘稠状。多次研磨后涂抹，能够消除白癜风，还能清除麻风病、黑斑或肉瘤等疾病。
将戈比、栀子、乳香、阿尔卡根、乌尔玛赛，以及三辛香、贝壳、马蓬草、五种盐、两种灰和朗嘎里磨成粉末，用乳香和阿尔卡乳汁煮沸，待变稠后放入铁器中。用勺涂抹可治疗麻风病、白癜风、黑斑、疣、痔疮和皮肤肿块。
有些人因为净化治疗、放血疗法、食用粗糙食物和面饼，业障消除后，白癜风会自行痊愈。
对于腹中有虫者，先用油脂按摩，用糖、牛奶、鱼等引出痰和虫，当晚安然入睡。用鸟茉莉等类的牛尿和等量水煮沸，在其汁液中加入胡椒、波森茶、毕达嘎、芝麻油和碱，用作灌肠疗法。

།དེ་ཉིད་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དམ། །དུར་བྱིད་ལྡེ་གུ་པོ་སོན་ཆ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཁུ་བར་བསྲེས། །བཀྲུ་སྨན་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཉིན་ཞག་དེ་ཉིད་ལ། ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་བ་དེ་ཉིད་བླུད་པར་བྱ་བའམ། དུར་ བྱིད་དང་ལྡེ་གུ་པོ་སོན་ཆ་དང་པི་པི་ལིང་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བ་དང་བསྲེས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྟེང་འོག་སྦྱང་བྱས་ནས། །ཚ་བ་ལྔར་ལྡན་ཐུག་སོགས་བླུད། །ཚ་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་ཡི། །སྨན་བསྐོལ་ཆུ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྟེང་དང་འོག་དང་འོག་ནས་སྦྱང་བར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ ནད་པ་དེ་ལ་ཚ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་ཆུ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུས་སུ་བྱི་དང་གའི་ཏིལ་མར། །འཇམ་རྩེ་དེ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བའི་ རྗེས་ལ།སྲིན་བུ་ཡོད་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་འོས་པའི་དུས་སུ་བྱི་དང་གའི་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱའོ། །མགོ་ཡི་སྲིན་བུར་མགོ་ནད་ནི། །གསོ་བར་བྱ་བའི་རིམ་པ་བྱ། །ཚ་དང་ཁ་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །སྣུམ་ཉུང་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་ བོ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའི་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་མགོ་བོའི་ནད་གསོ་བ་ལས་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་གསོ་བའི་རིམ་པ་བྱ་ཞིང་ཁ་ཟས་ཚ་བ་དང་ཁ་བའི་ཤས་ཆེ་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་གཞི་བླངས་པ་སྦྱིན་ཞིང་སྣུམ་ཆུང་བའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།བྱི་དང་ག་དང་པི་པི་ལིང་། །པི་པི་ལིང་རྩ་ན་ལེ་ཤམ། །ན་ ལེ་ཤམ་ནི་དཀར་པོ་དང་།སྭ་རྫི་ཀ་ནི་ཐལ་བར་བཅས། །ནས་ཐུག་དར་བ་བཙོས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བཅས་པའི་ནས་ཐུག་དར་བར་བཙོས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །གི་རི་ཀར་ནི་ཤི་ཤ་ཀ་།པ་རི་པ་ཏྲ་ཀེ་དུ་ཀ། །པ་ལ་ཤའི་འབྲས་བ་ཏུ་ར། །སུ་ཏི་ཀ་ནི་སོ་སོར་ བསྐོལ།།ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གི་རི་ཀར་ནི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་གང་ཡང་རུང་བ་སོ་སོར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། བྱིའུ་རུག་པ་དང་སྦྲང་རྩི+ེར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །བྱིའུ་རུག་པ་སོགས་སྦྲང་རྩི་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བྱིའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།བྱིའུ་རུག་པ་གཉིས་དང་ཕ་ནི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱང་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རྟ་སྦངས་ཕྱེ་མ་བྱི་དང་ག་།བསྐོལ་བའི་ནང་སྦངས་མང་དུ་བཟའ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུའམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཁུར་སྦངས་པ་སྦྱིན། །མགོ་བོའི་སྲིན་བུའི་ ནད་ལ་ནི།།དེ་ཡི་ཕྱེ་མ་བུང་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྟ་སྦངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བྱི་དང་ག་དང་བསྐོལ་བའི་ནད་དུ་སྦྱངས་ཤིང་བསྲེས་པ་ལན་མང་དུ་བཟའ་བ་འམ། ཡང་ན་རྟ་སྦངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུའམ། འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ན་མགོ་ བོ་སྲིན་བུ་ཡོད་པའི་ནད་པ་ལ་ནི་རྟ་སྦངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྣའི་སྒོ་ནས་བུས་ལ་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

对于'就在那天，对于腹中有虫病人，应当服用灌肠剂，或者将独活、乐固布桑查和长胡椒煎煮的汁液混合的泻药'这句话，就是说在当天，对于腹中有虫的病人，要让他服用灌肠剂，或者服用独活、乐固布桑查和长胡椒煎煮后混合的泻药。
关于'如此上下净化后，服用具有五辛的汤等，应当饮用辛、苦、涩味的药煎水'这句话，就是说这样从上下净化之后，要让病人服用具有五辛的汤等食物。同样要饮用具有辛、苦、涩味的药物煎煮的水。
关于'适时用独活的芝麻油，应当对其进行软灌'这句话，就是说在使用泻药和催吐药之后，对有虫的病人在适合软灌的时候，应当用独活的芝麻油进行下部灌注。
关于'对于头部寄生虫，应当按照治疗头痛的次第进行。应当给予辛辣、苦味较重且油分少的饮食'这句话，就是说对于寄生在头部的虫，应当按照治疗头痛的医疗程序进行治疗，并且给予辛辣、苦味成分较多的食物，应当给予油分较少的饮食。
关于'独活和长胡椒、长胡椒根、诃子、白诃子和碱灰，煮熟的大麦粥汤要服用'这句话，就是说要服用加入独活等药物并煮熟的大麦粥汤。
关于'吉利迦尔尼、尸尸迦、巴日巴特拉、计都迦、波罗叶果实、土茯苓分别煎煮，汁液加蜂蜜'这句话，就是说将吉利迦尔尼等药物任选其一分别煎煮的汁液，与蓟和蜂蜜调配后服用。
关于'蓟等配蜂蜜'这句话，就是说或者将蓟等，即两种蓟和法尼塔等药物，每一种都与蜂蜜调配成糊状给予服用。
关于'马蓟粉末和独活，煎煮后浸泡多次食用，或加蜂蜜的糊状物，或用三果汁浸泡后给予。对于头部虫病，应当将其粉末吹入'这句话，就是说或者将马蓟粉末在独活煎煮液中浸泡调配后多次食用，或者将马蓟粉末与蜂蜜调配成糊状物，或者与果汁调配后给予服用。另外对于头部有虫的病人，将马蓟粉末从鼻孔吹入也有效果。

།མུ་ཤ་ཀརྞའི་འདབ་མ་ནི། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་བ་འབྲས་ཕྱེར་བཅས། །བཙོས་པའི་ཁུ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་རང་སྐྱུར་རམ། །དར་བ་སླ་བ་ཚ་བ་ལྔ། །ལན་ཚྭར་བཅས་པ་ བླུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་ཤ་ཀརྞ་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཁུ་ཀརྞའི་འདབ་མ་བྱི་བའི་རྣ་བ་འདྲ་བ་ཞིན་ཏུ་བཏགས་ལ། འབྲས་སཱ་ལའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་འདབ་མ་ལ་བཙོས་པའི་སྐྱ་ཁུར་བྱིན་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་ཀྱི་ཁུ་ལེའི་རང་སྐྱུར་ཀན་ཛེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་ལྔ་དང་ལན་ ཚྭར་བཅས་པ་བླུད་པ་འམ།དར་བ་སླ་བ་ཚ་བ་ལྔ་དང་བཅས་པ་བླུད་བར་བྱའོ། །ནིམ་པ་ཨ་པ་མརྒ་དང་། །ནི་རྒུན་ཐི་ལོའང་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་དང་ཨ་པ་མརྒ་དང་། ནི་རྒུན་ཐའི་ལོ་མ་ལ་ཡང་མུ་ཤ་ཀ་རྞའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།བྱི་དང་ག་ཡི་ཕྱེ་མ་དང་། །བསྲེས་པའི་འབྲས་ཕྱེའི་ཁུར་བ་སྦྱིན། །གོ་བྱེའི་མར་ནི་རྙིང་པ་ལ། །བྱི་དང་ག་ཡི་ཤུན་པ་བསལ། །ཆ་ཕྱེད་བཅུག་སྟེ་ཉི་མར་གཞག་།བཏུང་དང་འཇམ་རྩིར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཐང་ཤིང་ཤྲི་བེཥྚ་ཡི་སྣུམ། །སོ་སོར་དེ་ བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བྱི་དང་གའི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་པའི་འབྲས་ཀྱི་ཕྱེའི་ཁུ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ། གོ་བྱེ་བཙིར་བའི་མར་གྱི་ནང་དུ་བྱི་དང་ག་ཤུན་པ་དྲུས་པ་མར་དེའི་ཆ་ཕྱེད་བཅུག་ལ་ཉི་མ་ལ་བཞག་སྟེ་བཏུང་བ་དང་འཇམ་རྩིར་སྦྱར་ན་ཡང་སྲིན་བུའི་ནད་སེལ་ཏོ། ། ཐང་ཤིང་དང་ཤྲི་བེཥྚ་ཞེས་བྱ་བ་ས་ར་ལའི་ཤིང་གི་སྣུམ་ཁུ་སོ་སོར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱི་དང་ག་སྣུན་བ་ཆ་ཕྱེད་བཅུག་སྟེ། བཏུང་པ་དང་འཇམ་རྩིར་སྦྱར་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བཤང་བར་སྐྱེས་ལ་ལྷག་པར་ཡང་། །བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི སྲིན་བུ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྲིན་བུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་དང་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་མགོ་བའི་ནད། །བཀྲུ་སྨན་སློན་དང་ཞི་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་ལ་ནི་མགོ་བའི་བཀྲུ་སྨན་དང་སློན་སྨན་ ཞི་བའི་སྨན་བཏང་བས་བསལ་བར་བྱའོ།།ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་ལ། །གསོ་བ་མཛེ་ཡི་ཚུལ་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་ལ་ནི་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བྱའོ། །སྤུ་འབྱི་བྱེད་ལ་གསོ་བ་ནི། །ིནྡྲ་ལུབ་ཏའི་ཆོ་ག་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་སྤུ་ཟ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི། དེའི་གསོ་བ་ཨིནྡྲ་ལུབ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་མགོ་ན་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བྱའོ། །འོ་མ་ཤ་དང་མར་དང་བུ་རམ་དང་། །ཞོ་དང་འདབ་མ་ཅན་གྱི་ཚོད་མ དང་།།མདོར་ན་མངར་དང་སྐྱུར་བའི་ཁུ་བ་རྣམས། །སྲིན་བུ་གཞོམ་པར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིའི་སྲིན་བུའི་ནད་གཞོམ་ཞིང་བསལ་བར་འདོད་པས་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་འདབ་མ་ཅན་གྱི་ཚོད་མ་སྟེ་རྒྱ་སྣེའུ་དང་། ལྕམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཚོད་མ་སྤང་བ་དང་།མདོར་བསྡུ་ན་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བའི་བག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།།།དེ་ནས་རླུང་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ལ་བབ་པས་འདིའི་གསོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

将老鼠耳草的叶子细细研磨，与大米粉混合，煮成汤汁服用。之后，要么服用自然发酵的酸味液体，要么服用稀薄的酸奶加五辛和盐。这里说的老鼠耳草，就是形状像老鼠耳朵的叶子，将其细细研磨，与大米粉混合，煮成汤汁服用。之后服用大米发酵的酸液（称为甘杰），加入五辛和盐；或者服用稀薄的酸奶加五辛。
楝树、土茯苓和葡萄叶也同样处理。这是说，楝树、土茯苓和葡萄叶也按照老鼠耳草的方法煮汤服用。
将长胡椒粉与大米粉混合煮汤服用。将去皮的长胡椒放入陈年牛油中，用量为牛油的一半，放在太阳下暴晒，可用于饮用和软膏。松木和沙罗树油也同样使用。这是说，或者将长胡椒粉与大米粉混合煮汤服用；或者将去皮的长胡椒放入压榨的牛油中，用量为牛油的一半，放在太阳下暴晒，用于饮用和软膏，这样可以治疗虫病。松木和沙罗树油也同样加入一半量的去皮长胡椒，用于饮用和软膏也有效。
对于粪虫，尤其要使用泻药和软膏。这是说，对于粪便中滋生的虫子，特别要使用杀虫药配合泻药和软膏治疗。
痰湿引起的头痛，要用泻药、催吐药和平和药物治疗。这是说，对于痰湿引起的虫病，要用头痛的泻药、催吐药和平和药物来治疗。
血液引起的虫病，要按照麻风病的方法治疗。这是说，对于血液引起的虫病，要按照前面所说的麻风病治疗方法来治疗。
对于使毛发脱落的虫病，要按照脱发病的治疗方法。这是说，对于血液引起的、会啃食并使毛发脱落的虫病，其治疗要按照后续医典中头痛章节所说的脱发病治疗方法来进行。
牛奶、肉类、酥油、糖、酸奶、叶类蔬菜，总之，想要消除虫病的人应当完全避免甜味和酸味的汤汁。这是说，想要消除人体虫病的人应当避免牛奶等，同样要避免叶类蔬菜如菠菜、芥菜等的汤，总之要完全避免一切甜味和酸味的食物。
这是由月官所作的《医论八支心要注释·词义月光》中第二十章疗病处的注释。
接下来要讲述风病的治疗方法。这是说，按照次第轮到这个主题，所以开始讲述其治疗方法。

།མ་འདྲེས་རླུང་ལས་དང་པོར་ནི། །མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ནི། །ཏིལ་མར་ བླུད་ཅིང་སྣུམ་གྱི་ནི།།སྦྱོར་བས་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་མ་འདྲེས་པ་དེས། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་མེད་པ་ལ་ནི་དང་པོར་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བླུད་ཅིང་བསྐུ་བ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྣུམ་ཞེན་ ངལ་བསོས་སྟེ།།འོ་མས་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །རླན་ཅན་གྲོང་དང་ཆུ་ལ་གནས། །ཤ་ཁུ་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་གཏང་། །འོ་ཐུག་ཀྲི་སར་སྐྱུར་དང་བཅས། །ལན་ཚྭར་ལྡན་བླུད་འཇམ་རྩི་གཏང་། །སྣ་སྨན་སྐྱོ་བྱས་ཁ་ཟས་ནི། །སྣུམ་བྱས་བྱིན་ཞིང་དུགས་བྱས་ལ། །ལེགས་བསྐུས་ སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ལ།།གསེག་མ་ལ་སོགས་དུགས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་ནད་ཀྱིས་ཞེན་པའི་ནད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པས་དུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ། གསོ་ཞིང་དུབ་བརྟས་ཏེ་འོ་མ་བླུད་ཅིང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་བའམ། རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ ཤ་ཁུ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་ཅིང་འོ་ཐུག་དང་ཀྲིས་རའི་ཐུག་པ་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་ལྡན་པ་བླུད་པ་འམ།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དང་། སྣ་ནས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཏང་བ་དང་། སྐྱོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁ་ཟས་སྣུམ་ཅན་བྱིན་ལ་བརྟ་བར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་དུ་ལེགས་ པར་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པ་དང་གསེག་མ་ལ་སོགས་པའི་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་རྣམས་སྣུམ་དང་ལྡན་པས་དུགས་བྱའོ།།སྣུམ་གྱིས་ཞེན་བྱས་དུགས་བྱས་པས། །གཡོ་ཞིང་རེངས་དང་གཟེར་བཅས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་དང་། དུགས་ ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་ལུས་རླུང་ནད་ཀྱིས་གཡོ་ཞིང་སྒུལ་བ་ལྟར་རེངས་པ་དང་།གཟེར་དང་བཅས་པ་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགུགས་ཤིང་ལུས་སྡུད་པར་བདེ་བླག་ཁོ་ནར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགུགས་པ་ནི། །བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ནུས་ པར་འགྱུར།།ཇི་ལྟར་ཤིང་སྐམ་དག་ཀྱང་ནི། །སྣུམ་བསྐྲུས་བསྲོས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ལས་སུ་བྱ་བར་རུང་གྱུར་ན། །སྲོག་བཅས་ལུས་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་དཔེར་ན། ཤིང་སྐམ་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་སྣུམ་གྱིས་བསྐྲུས་ཤིང་མེ་ལ་བསྲོས་པར་གྱུར་ན་དགུག་ པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ན།འཚོ་བའི་དང་པོ་སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་མནོས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་ངེས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦུ་བརྩེ་གཟེར་ན་སྙོམ་པ་དང་། །ལུས་སྐེམ་རེངས་པའི་ནད་ ལ་སོགས།།དུགས་བྱས་མྱུར་དུ་ཞི་འགྱུར་ཞིང་། །མཉེན་པ་ཉིད་དུ་འང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་པའི་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་བ་སྤུ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མྱུར་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་བཏང་བས་ ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས།།བསྐམས་པ་མྱུར་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཉམས་སྟོབས་མེ་དྲོད་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་སྲོག་ཀྱང་རིང་ནས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་བཏང་བས། དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་བསྐམས་པ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་མང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ནི། །ཆོ་ག་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱིས་མཉེན་བྱས་ལྟོར། །རླུང་གི་ནད་ནི་གནས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ནད་ཅན་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ བྱས་ན་རླུང་ནད་དེ་ངེས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

对于未混合的风病，首先应当服用酥油、骨髓油、脂肪油以及芝麻油，用油性配方来进行良好的治疗。这是说，对于未与痰病和胆病混合的纯风病，首先应当服用酥油等油类，并进行涂油、热敷等油性疗法来治疗。
然后在油性治疗后休息，再用牛奶进行油性治疗。应当居住在潮湿的村庄和水边，服用含油的肉汤。应当服用含有酸味和盐的牛奶粥和大米粥，进行温和灌肠。使用鼻药，饮食要有油性，进行热敷。充分涂油后，用稻草等进行热敷。这是说，在此之后，对于被风病所困扰并因油性治疗而疲惫的病人，应当休息恢复后服用牛奶并进行油性治疗，或者服用任何潮湿生物等的肉汤，服用含有酸味和盐的牛奶粥和大米粥，或者进行温和灌肠，从鼻子施用药物配方，给予油性药物饮食来增强体力，之后充分涂油，用热敷章节中所说的稻草等含油物质进行热敷。
通过涂油和热敷，对于身体摇动、僵硬和疼痛的症状，这是说，通过充分涂油和良好的热敷，对于因风病而导致身体摇动、僵硬和剧烈疼痛的症状，都能轻易地按照意愿使身体收缩。
就像干木经过浸油加热后可以用于各种用途，更何况是有生命的身体。这是说，譬如干燥的木头经过浸油和加热后，可以按照意愿进行弯曲等加工，那么对于最初具有生命的身体通过油性治疗和热敷而得到舒适，就更不用说了，肯定能够达到效果。
对于毛发竖立疼痛、身体消瘦、僵硬等病症，热敷能快速平息，并使身体柔软。这是说，对风病患者进行油性治疗和热敷，能快速平息毛发竖立等病症，并使身体柔软舒适。
通过施用油性治疗，能快速滋养干枯的身体组织，增长体力和消化之火，并能延长寿命。这是说，对于被风病折磨的病人施用油性配方，能使精华等干枯的身体组织得到滋养和增长等功效。
应当多次妥善地进行油性和热敷治疗。这样通过油性使身体柔软后，风病就不会留存。这是说，对风病患者反复进行油性配方等治疗，就一定能消除风病。

།གལ་དེ་ནད་གཞན་བཅོས་པའི་ཕྱིར། ལས་འདིས་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། །འཇམ་ཞིང་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །སྣུམ་གྱིས་དེ་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བ་འདིས་རླུང་ནད་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ ནད་གཞི་གཞན་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་བར་མ་གྱུར་ན་སྣུམ་ཅན་གྱི་སྐྱུག་སྨན་ནམ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཞུན་མར་སེང་ཕྲོམ་བཙོས་པ་འམ། །སཔྟ་ལ་དང་བསྐོལ་བའམ། །འོ་མ་ཨེ་རཎྚ་ཡི་མར། །བསྐོལ་བ་ནད་སེལ་དགེ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱང་བ་ དེ་ཡང་སེང་ཕྲོམ་གྱི་མར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།སྣུམ་སྐྱུར་དྲོད་དང་ལན་ཚྭ་སོགས། །ཟས་ཀྱིས་དྲི་མ་སོགས་གྱུར་ནས། །བུ་ག་འགགས་ཏེ་རླུང་འགགས་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་སེལ་བའི་ཟས་སྣུམ་པ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་ བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་རླུང་རྒྱུ་བའི་བུ་ག་འགགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་ལ་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱའོ།།ཉམ་ཆུང་བཀྲུ་སྨན་བྱར་འོས་པས། །དེ་ལ་དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་བྱེད་པའོ། །ཁ་ཟས་སྨིན་པའང་དེ་བཅས་པའི། །མས་གཏོང་བཀྲུ་ སྨན་སྦྱར་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ཅན་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཉམ་སྟོབས་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་བཀྲུ་སྨན་གཏོང་བར་འོས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་། ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ། དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་མས་གཏོང་བའི་ནི་རུ་ཧ་གཏང་ བར་བྱའོ།།སྦྱངས་ཤིང་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་གྱུར་ནས། །སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱང་བ་བྱས་ན་མེ་དྲོད་ཀྱང་ལེགས་པར་སྐྱེད་པར་གྱུར་བ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་ན་རླུང་ནད་བདེ་བར་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུའི་ གནས་སུ་ཞུགས་པའི་རླུང་།།སློན་བྱས་ཟས་རིམ་བྱིན་ནས་ནི། །བ་ར་ཎ་སོགས་དྲུག་པའམ། །ཤུ་དག་སོགས་ཆུ་དྲོ་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བའི་གནས་ཕོ་བ་ཡན་ཆད་དུ་ཞུགས་པའི་རླུང་དང་པོར་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སློན་བྱས་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཁ་ཟས་ཀྱི་རིམ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་བ་ར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་ཕྱེ་མ་བ་ར་ཎ་དྲུག་པ་མཛེ་ནད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བཤད་པའམ།ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །མེ་དྲོད་བསྐྱེད་ནས་དེ་འོག་ཏུ། །རླུང་ ཅན་གཅིག་པུའི་གསོ་བ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཁོང་པའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་ཅིང་སྦར་ནས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རླུང་ནད་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རླུང་ནད་གཅིག་པུའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱའོ། །ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཞུགས་བིལ་བ་ནི། །གཞོན་དང་ཉ་ ཤས་གཡོས་བྱས་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཞུགས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་བིལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པ་གཞོན་ནུ་དང་། ཉའི་ཤ་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལྟེ་བའི་འོག་ཞུ་འཇམ་རྩི་དང་། །ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྣུམ་བཏང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟེ་བའི་ འོག་ཞུ་བའི་གནས་སུ་བརྟེན་པའི་རླུང་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་མ་ཟོས་བའི་སྔོན་དུ་མར་རམ། ཏིལ་མར་སྦྱིན་ན་ཕན་ནོ། །ཁོང་པར་ཞུགས་ལ་ཐལ་སྨན་སོགས། །ཕྱེ་མ་དྲོད་བསྐྱེད་སྨན་བྱིན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལྟོ་བའི་ནང་དུ་ ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཕན་ནོ།

如果为了治疗其他疾病，用这个方法未能平息，就应当用柔和而具有油性的油进行清洗。
这是说，如果刚才所说的这个配方，因为风病与痰病等其他病因相混合而未能治愈，就应当适当地使用含油的催吐药或泻药。
熔化的酥油煮入葱或者与七叶树煮在一起，或者牛奶与蓖麻油煮在一起，饮用这些都能消除病痛而有益。
这是说，清洗时应当饮用葱油等三种之中任何一种。
由于油性、酸性、温热和盐等食物，粪便等污物增多后，孔道堵塞而风被阻滞，因此应当使其通畅。
这是说，由于食用油腻、酸性等食物，使粪便等污物增多而堵塞风的通道，因此应当用泻药清洗使其通畅。
虚弱者适合使用泻药时，应当对其使用温热和成熟的药物。食物成熟后，应当配合灌肠和泻药。
这是说，患有风病者，即使身体虚弱，如果适合使用泻药，就应当给予能产生温热和促进成熟的药物和食物，或者配合产生温热和促进成熟的灌肠疗法。
清洗后产生体温，再次使用油和热敷有益。
这是说，如此清洗后，体温也能很好地产生，之后再次进行油疗和热敷，风病就能很好地治愈。
对于进入未消化处的风，先进行软化处理，然后依次给予食物，用波罗痆等六味药或者白芷等温水调配后饮用。
这是说，对于进入未消化处即胃部以上的风，首先用催吐药软化，然后按顺序给予汤等食物，之后用波罗痆等六味药的粉末（即在麻风病章节中所说的六味波罗痆散）或者在催吐药类章节中所说的白芷等药与温水调配后饮用。
在产生体温之后，然后进行单纯风病的治疗。
这是说，用汤的次第等配方使腹部产生和增强体温后，然后对未混合的风病进行前面所说的单纯风病的治疗。
对于进入脐部区域的风病，应当给予未成熟的木苹果和煮熟的鱼肉。
这是说，对于风病进入并固定在脐部区域的，应当给予未成熟的幼嫩木苹果和煮熟的鱼肉。
对于脐下部位，温和的油膏和饭前服用油脂有益。
这是说，对于固定在脐下消化部位的风，应当进行油性温和的灌肠，同样在未进食前服用酥油或芝麻油有益。
对于进入腹部的风，碱性药等粉末和能产生温热的药物有益。
这是说，对于风进入腹内的，用强效碱性药等配制的药粉有益。

།སྙིང་གནས་ས་ལ་པ་རྞི་དག་།འོ་མ་དང་ནི་བསྐོལ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ནི་སལ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་སྠིར་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །མགོ་བོར་གནས་ ལ་མགོ་སྣུམ་བསྐུ།།སྣ་སྨན་དུད་བརྔུབ་སྣུམ་ཅན་དང་། །རྣ་བ་སོགས་ལ་བརྟ་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ལ་ནི། མགོ་བོ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བ་དང་། སྣ་ནས་སྨན་སྣུམ་ཅན་བཏང་བ་དང་། དུད་པ་སྣུམ་ཅན་བརྔུབ་པར་བྱ་ བ་དང་།རྣ་བ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྟ་ཞིང་སྣུམ་གྱིས་དགང་བ་དག་ཀྱང་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །པགས་པར་གནས་ལ་བསྐུ་བྱུག་དུགས། །རླུང་མེད་གནས་སུ་གནས་པ་དང་། །ཁ་ཟས་ཡི་ག་འབྱེད་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱིས་ བསྐུས་པ་དང་།དུགས་བྱ་བ་དང་། རླུང་མེད་ཅིང་སེར་བུས་མི་འཕོག་པའི་གནས་ཁང་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཞིམ་ཞིང་བསོད་པ་ཕན་ནོ། །ཁྲག་གནས་བསིལ་སྨན་བསྐུ་བ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསིལ་བས་བསྐུ་བ་དང་།བཀྲུ་སྨན་བྱ་ཞིང་སྦྱང་བ་དང་། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་ཕན་ནོ། །ཤ་ཚིལ་བརྟེན་ལ་བཀྲུ་སྨན་དང་། །མས་གཏོང་དྲག་དང་ཞི་བྱའི་སྨན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་དང་ཚིལ་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ནི། བཀྲུ་སྨན་དང་མས་ གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་ནི་རུ་ཧས་སྦྱང་པ་བྱས་པ་དང་།ཕྱི་དང་ནང་ནས་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྨན་བསྟེན་པ་དག་ཕན་ནོ། །རུས་པ་རྐང་ལ་གནས་པ་ལ། །ཕྱི་དང་ནང་ནས་སྣུམ་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་དང་རྐང་ལག་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་ནས་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་བས་བསལ་ བར་བྱའོ།།ཁུ་ཆུར་གནས་ལ་སེམས་དགའ་དང་། །ཁ་ཟས་སྟོབས་སྐྱེད་རོ་ཙ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་ཆུ་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ནི། སེམས་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་རོ་ཙ་ལ་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཁུ་བ་རྒྱུ་བ་འགགས་གྱུར་ན། ། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་རྒྱུ་བ་འགགས་ཤིང་རྒྱུ་མི་ཤེས་པར་གྱུར་ན། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །འཁྲུས་ཤིང་ཟས་རིམ་བསྟེན་གྱུར་ནས། །སྔར་ཤེས་པ་ཡི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོར་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་འཁྲུས་པར་གྱུར ཅིང་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟེན་པར་གྱུར་ནས་སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།རླུང་ལས་མངལ་ཆགས་བསྐམས་གྱུར་དང་། །བྱིས་པ་སྐེམས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཁ་ར་ཏང་པལ་ཤིང་མངར་རྣམས། །འོ་མར་སྦྱར་བསྐོལ་བླུད་པ་ཕན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རླུང་ནད་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ཁུ་བ་ལས་མངལ་དུ་སེམས་ཅན་ཆགས་པར་གྱུར་ནས་དེའི་ལུས་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཙས་ནས་བྱིས་པའི་ལུས་དེ་སྐམ་པོར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་ཏང་པལ་ཤིང་མངར་འོ་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་ བླུད་ལ་བརྟ་ཞིང་ཤ་སྐྱེད་པ་ཕན་ནོ།།རྒྱུས་པ་ཚིལ་དང་རྩར་ཞུགས་ལ། །སྣུམ་ཚ་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུས་པ་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པའི་རླུང་ལ་ནི་སྣུམ་ཚ་བ་དང་དཀྲི་བའི་དུགས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཡན་ལག་འཁུམས་ལ་མ་ཤ་དང་། །རྒྱམ་ ཚ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་གི་གཟུགས་འཁུམས་ཤིང་འཇས་པ་ལ་ནི་མ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ།

关于'心脏所在之处，用萨尔巴尼与牛奶煮沸有益'，对于心脏中的风，用萨尔巴尼药与牛奶煮沸服用有益。
关于'头部所在之处，涂抹头油，鼻药熏吸油性药，耳等按摩有益'，对于依附头部的疾病，应以涂抹头油的方法治疗，从鼻子灌入油性药物，吸入油性烟熏，对耳朵和眼睛等部位进行按摩并注入油剂也有益处。
关于'皮肤所在之处，涂抹擦拭热敷，居住无风之处，食用开胃之食有益'，对于依附皮肤的疾病，应涂抹油剂，进行热敷，居住在无风且不受寒气侵袭的房屋等处所，食用美味滋补的食物有益。
关于'血液所在之处，涂抹凉药，泻药和放血有益'，对于存在于血液中的风，应涂抹檀香等凉性药物，使用泻药净化，放血疗法和抽血有益。
关于'依附肉脂之处，泻药，下部灌注，强烈和缓和的药物'，对于存在于肉和脂肪中的风，应使用泻药和下部灌注的泻药，即用灌肠法净化，并服用内外缓和的药物有益。
关于'存在于骨骼和四肢之处，从内外用油治疗'，对于存在于骨骼和四肢的风，应从内外使用油性配方来消除。
关于'精液所在之处，愉悦心情，食用增强体力和壮阳有益'，对于存在于精液中的风，应使心情愉悦，提供能增强体力和促进精液增长的壮阳食物。
关于'若精液运行阻塞，应用泻药治疗'，若精液运行阻塞无法流动，应用泻药净化治疗。
关于'净化后循序渐进进食，进行先前所知的治疗'，首先用泻药净化后，随后逐步食用粥等食物，然后用前面刚说过的配方进行治疗。
关于'因风导致胎儿干瘦，以及婴儿消瘦时，白糖、檀香、甘草等与牛奶混合煮沸饮用有益'，对于因风病较重的精液而受孕，导致胎儿身体干瘦，同样，出生后婴儿身体消瘦的情况，应饮用白糖、檀香、甘草与牛奶煮沸的药液，并进行按摩增长肌肉有益。
关于'进入筋脉、脂肪和脉络时，油性热敷和包裹有益'，对于进入筋脉等处的风，用油性热敷和包裹疗法如前所述进行治疗有益。
关于'肢体萎缩时，用豆类、岩盐、芝麻油煮沸涂抹'，对于肢体形态萎缩和僵硬的情况，用豆类、岩盐煮沸的芝麻油涂抹有益。

།ཁྲག་གཟགས་དྲགས་ལ་ཡན་ལག་ནི། །ཚོར་བ་མེད་ལ་ཁྱིམ་དུད་པ། །རྒྱམ་ཚ་ཏིལ་མར་ སྦྱར་བ་བསྐུ།།དཀྲི་བའི་དུགས་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གཟགས་ཤིང་ཕྱུང་དྲགས་པ་ལས་ཡན་ལག་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་དུད་པ་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་ཏིལ་མར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱས་ན་ ཡང་ཕན་ནོ།།གཞན་དབང་ཅན་གྱིས་གཟིར་གྱུར་ཅིང་། །མིག་འགྱུར་མི་ཤེས་འདར་བ་མེད། ཕོ་མཚན་མི་ལྡང་རྔུལ་མི་འབྱུང་། །ཕྱི་རོལ་རྩོལ་བ་མེད་གྱུར་བ། །ཁྲི་ཡི་བཅིངས་པས་མ་ནེན་པ། །དེ་ལ་མྱུར་དུ་གསོ་དཔྱད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ རླུང་གི་ནད་ཡོད་དེ།།དེས་གཟིར་བར་གྱུར་ཅིང་མིག་གི་འབྲས་བུ་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། །འདར་ཞིང་གཡ་ཨུ0f7ཅབ་མེད་པ་དང་། །ཕོ་མཚན་ལྡང་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་། །རྔུལ་འབྱུང་མི་ཤེས་པ་དང་། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩོལ་བ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པ་དང་། །ཁྲིའི་བཅིངས་པས་བསྡམས་ནས་མནོན་པ ཨ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་གསོ་དཔྱད་ཤིན་ཏུ་གསར་ཏེ་བྱའོ།།དེར་ནི་ཐོག་མར་སྣུམ་ཞེན་བྱ། །དུགས་བྱས་སྣ་སྨན་རྣོན་པོས་ནི། །བུག་སྦྱང་ཕྱིར་བཏང་བ་དང་། །བི་ད་ར་ཡི་སྡེ་བསྐོལ་དང་། །ཞོ་དང་འོ་མ་ཤ་ཁུ་དང་། །མར་བསྐོལ་བ་ཡི་དངས་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ དབང་ཅན་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དེ་དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་དང་།དུགས་ཀྱིས་བརླན་པར་བྱས་ནས་སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ཞིང་སྤྱི་བོ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་། ཚ་བ་གསུམ་དང་། བྱི་དང་ག་དང་། པི་པི་ལིང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཏང་ཞིང་བུ་གའི་ རྒྱུན་དག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྣ་སྨན་བཏང་ནས་དེ་ལ་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་དང་། ཞོ་དང་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བསྐོལ་བའི་མར་གྱི་དངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་རླུང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་འམ། །འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པར་གྱུར་ན་རླུང་ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་བའམ། འཕྲལ་དུ་ལུས་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འབྱེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་སྲན་ནག་དང་རྒྱ་ཤུག་སོགས། །ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནི། །རླན་ཅན་ཤ་ནི་བསྐོལ་བ་དང་། །སྐྱུར་དང་འོ་མ་དག་དང་ནི། །མངར་བའི སྡེ་ཚན་བཏབ་པ་ཡི།།སྣུམ་ཆེན་དག་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིས། །བླུགས་དང་བསྐུ་དང་ལུས་སྦྱིན་དང་། །བཏུང་དང་སྣ་སྨན་འཇམ་རྩི་བྱ། །སྣུམ་དང་དུགས་ནི་ལེགས་སྦྱར་བ། །དེ་དང་དེས་ནི་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྐྱུག་ སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་བའི་རླུང་འཇོམས་བའི་སྨན་སྡེ་དང་།རླན་ཅན་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པའི་སྐྱུར་དང་། སྣུམ་ཆེན་པོ་མར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། རྐང་དང་། ཚིལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོ་མ་ དང་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་བསྐོལ་བ་བྱས་ལ།དེ་ལྟ་བུའི་སྣུམ་ཆེན་པོ་དེས་ནི་ལུས་ལ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་བཏང་ན་དེས་རླུང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

对于出血过多导致肢体麻木，以及家中烟尘的情况，应涂抹岩盐和芝麻油的混合物，并进行包裹式热敷。
对于被他缚风病折磨，眼球无法转动，没有颤抖，阳具不能勃起，不能出汗，外部活动无力，不能被床榻约束的病人，应当迅速进行医治。
首先要进行油疗，热敷后用强效鼻药清洁通道，并用毕达拉类药物煎煮，以及酸奶、牛奶、肉汤和熬制的酥油精华服用。
这样做可以防止重症风病发作或迅速蔓延全身。
用黑豆、枣类等，以及檀香等药物类别，水生动物肉煮汤，加入酸味物、牛奶以及甘味类药物煮制的大油脂，可用于灌注、涂抹、沐浴、饮用、鼻疗和软膏。精心调配的油和热敷，这些方法都能降伏风病。

།ནད་ ཤུགས་པར་མ་དག་ལ་ནི།།བད་ཀན་སེལ་ཞིང་རྣོ་བ་ཡི། །སྤྱི་ཡི་བཀྲུ་སྨན་ལན་མང་གཏང་། །བུད་ཅིང་བཏང་བར་བྱས་པ་ཡིས། །དབུགས་རྒྱུའི་གནས་ནི་དག་གྱུར་ན། །དེས་ནི་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དབང་ཅན་གྱི་རླུང་ནད་ཀྱིས་བཏང་བའི་ཤུགས་དང་པོ་ལས། གཞན་པའི་ཤུགས་བར་མའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱིའི་བཀྲུ་སྨན་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏང་པར་བྱ་བ་དང་། སྣ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་བུད་ཅིང་གཏང་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དབུགས་རྒྱུ་བའི་བུ་གའི་གནས་དག་པར་གྱུར ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཁ་རུ་ཚ་དང་ཨ་རུ་ར། །ཚ་བ་གསུམ་བསྐོལ་རླུང་ཆེན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །སེང་ཕྲོམ་སྲང་བརྒྱད་འབྲས་བུ་གསུམ། བྲེ་གང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། ཨེ་རཎྜ་དང་བྲི་ཧ་ཏི། དུར་བྱིད་སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེ་དང་ནི། །མར་བྲེ་གང་དང་ཞོ་བྲེ་བཞི། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་སྲང་གསུམ་བསྐོལ། །དེ་བསྟེན་རླུང་ནད་མ་རུངས་པ། །ཡན་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་ཀུན་ལ་ཞུགས། །མངལ གྱི་ནད་དང་རྒྱུ་རླུགས་དང་།།སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་རོ་ཧ་སྲང་བརྒྱད། འབྲས་བུ་གསུམ་བྲེ་གང་། རྩ་བ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་རེ། ཨེ་རཎྜ་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་དང་། དུར་བྱིད་ཀྱང་སྲང་རེ་རེ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ ལ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་།མར་བྲེ་གང་དང་། ཞོ་བྲེ་བཞི་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་སྲང་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་ཡང་བསྐོལ་ལ་སྨན་མར་དེ་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱས་ན་རླུང་ནད་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་ཤིང་གསོ་དཀའ་བ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ། ཡན་ལག་ཀུན་ལ་ཞུགས་པའི་ ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རམ་ཉེ་བ་དང་ཨ་ཤོ་ཀ་ཆོ་ག་སེང་ཕྲོམ་ལྟ་བུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རམ་ཉེ་བ་དང་། ཨ་ཤོ་ཀ་།ཆོ་ག་ཡང་སེང་ཕྲོམ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེང་ཕྲོམ་ལས་སྲང་བརྒྱད་བཅུག་སྟེ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་ པའི་ཚད་གང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་།སྨན་མར་སྦྱོར་བ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོ་བ་འདི་ནི་གཞན་དབང་ཅན། །རླུང་ནད་མ་འདྲེས་པ་ལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་མ་ཐག་པའི་གསོ་བ་འདི་ནི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ནད་ནད་གཞི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།ནད་གཞི་འདྲེན་མར་འདྲེན་མས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་གཞན་དབང་ཅན་དེ་ཉིད་བད་ཀན་ནམ་འཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་གསོ་བ་ཡང་འདྲེན་མར་བྱའོ། །བད་ཀན་བཅས་པའི་གཞན་དབང་ཅན། །སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ། །གཡེར་མ་ཤིང་ཀུན་ཨ་རུ་ ར།།མ་ནུ་དང་ནི་ལན་ཚྭ་གསུམ། །ནས་བསྐོལ་ཁུ་བར་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་རླུང་ནད་སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་དག་ལ་ནི། གཡེར་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཤིང་ ཀུན་བཅའ་སྒ་རྩབས་རུ་ཚ།།སེའུ་འབྲུ་སྟར་བུ་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ནད་སྙིང་ག་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་བ་ལ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་རླུང་ནི་འདེས་པ་ལ། །སྙིང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་བཤད་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ནད་ལ་ནི། སྙིང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་ཕན་ནོ།

对于病情严重未清净者，应当多次服用能够祛除痰湿且具有锐利性的一般泻药。通过熏蒸和服用，当呼吸通道清净后，便能恢复意识。也就是说，对于被他缘性风病初发之后的中等程度阶段，应当反复使用能够祛除和消灭痰湿的头部泻药，并且要熏蒸和服用鼻药粉。这样做之后，当呼吸通道清净，此人就能恢复意识。
卡如札（碱性盐）、诃子和三辛香煎煮可以祛除大风。也就是说，对于风气偏重者，服用卡如札等煎煮的酥油有益。
取洛合八两，三果各一升，五大根药，蓖麻子、印度茄、甘遂各一两，在十六升水中煎煮至四分之一。与一升酥油、四升酸奶、三两炒麦灰同煎。服用此药可以治疗恶性风病，无论是侵入一侧肢体还是全身，以及子宫病、肠痈、瘤和水肿等。也就是说，取洛合即罗合八两，三果一升，五大根药各一两，蓖麻子、印度茄、甘遂也各一两，在十六升水中煎煮至药汁剩余四分之一，与一升酥油、四升酸奶、三两炒麦灰调制后再煎，经常服用此药膏，可以治疗极其恶性难治的风病，无论是侵入身体一侧还是遍及全身的疾病等。
罗勒和无忧树的制法如同洛合。也就是说，罗勒和无忧树的制法应当如同洛合一样，即如前所述洛合用量为八两，三果等用量和药油调制方法都应当如此理解。
此疗法适用于单纯的他缘性风病。也就是说，刚才所述的疗法适用于他缘性病未与其他病素混合的情况。
对于混合性病素应当用混合疗法。也就是说，如果他缘性风病与痰或胆混合，治疗也应当采用混合疗法。
对于伴有痰湿的他缘性病，心和胁部疼痛者，应服用芫荽、阿魏、诃子、曼努和三种盐与麦子煎煮的汤剂。也就是说，对于与痰湿混合的他缘性风病引起心和胁部疼痛者，应当服用芫荽等药粉煎煮的汤剂。
服用阿魏、荜茇、碱、卡如札、茴香和木瓜。也就是说，对于他缘性病引起心和胁部疼痛，也可服用阿魏等药煎煮的汤剂。
对于痰湿和风混合者，适用心病治疗章节所述方法。也就是说，对于痰湿和风混合的病症，心病治疗章节所述的任何配方都有效。

ད་རྒན་ཕྱིར་དགྱེ་ནང་གུག་གཉིས། །གླད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་ལྟར་གསོ། །ཏོལ་མར་གྱིས་བཀང་སྣོད་དུ་བསྙལ། །འདིར་ནི་ནང་གུག་རབ་ གསོ་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་རྒན་གྱི་ནང་ཕྱིར་དགྱེ་བ་དང་། ནང་དུ་གུག་པ་གཉིས་ལ་ཡང་བླུད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་གྱིས་སྣོད་ཆེན་པོ་བཀང་བའི་ནང་དུ་འུས་བཅིངས་ཀྱིས་ཉལ་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིར་དགྱེ་བ་དང་ནང་དུ་གུག་ པའི་ནད་འདི་ཉིད་ལས་ནང་དུ་གུག་པའི་ད་རྒན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཞིང་མི་བཟད་པའི་ནད་ཡིན་ནོ།།སོ་དང་བཞིན་གྱི་མདོག་ཉམས་ཤིང་། །ཡན་ལག་ལྷོད་ཅིང་དྲན་པ་ཉམས། །རབ་ཏུ་རྔུལ་བ་གཞུ་རེངས་ཡིན། །དེ་ནི་ཞག་བཅུ་ལས་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞུ་ལྟར་རེངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ད་རྒན་ གྱི་ནད་སོ་དང་བཞིན་རས་ཀྱི་མདོག་ཉམས་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྷོད་ཅིང་ཞིགས་པ། དྲན་པ་སྟོང་ཞིང་ཉམས་པ། རྔུལ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཞག་བཅུ་ལས་མི་འཚོ་སྟེ། དེ་ལས་མི་ཐུབ་པོ། དེ་ལས་གཞན་ཤུགས་སྨན་གྱུར་འཚོ། །ལུས་སྒུབ་དང་འོན་གླེན་དང་། །འཐེང་དང་ཞ་བོ་ གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས།།འཕྱེ་བོ་འམ་དབང་པོ་མ་ཚང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཞུ་ལྟར་རེངས་པའི་ད་རྒན་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཤུགས་དམན་ཞིང་ཞན་པར་འགྱུར་བས་ཞག་བཅུས་འཆི་སྟེ། གལ་ཏེ་འཚོ་བར་གྱུར་ན་ལུས་སྒུ་ཞིང་སྒུར་བ་དང་། འོན་ཞིང་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང་། འཐེང་ཞིང་རྐང་གིས་འགྲོ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཞ་ཞིང་ལག་པས་བྱ་བ་མི་ནུས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས་ཤིང་བསྐམས་པ་དང་། འཕྱེ་བོ་སྟེ་བརླ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་སྟེ་འོན་པ་དང ལོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འགྲམ་པ་ཉམས་པར་འགྲམ་པ་སྣུམ། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་རང་གནས་གཞུག་།ཁ་གདངས་པ་ལ་ཀོ་སྐོ་ནི། །བཏེག་སྟེ་མཁས་པས་གཞུག་པར་བྱ། །འཐམས་པར་གྱུར་པ་ལྷག་མ་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་གུས་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འགྲམ་པ་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་འཆུས་ཏེ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་དུགས་བྱས་ནས་རང་རང་གི་གནས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་ཁ་གདངས་པར་གྱུར་པའི་རླུང་གི་ནད་ལ་ཀོ་སྐོའི་ཕྱོགས་ནས་ལེགས་པར་བཏེག་སྟེ་རང་གི་གནས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་ལ། འཐམས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལྷག་མ་ལ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གུག་པའི་ད་རྒན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བའོ། །ལྕེ་ལྡིབས་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་དུ། །རླུང་ནད་ཀྱི་ནི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ལྡིབས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་ནད་ཀྱི་གནས ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྟགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གླད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ། །སྣ་སྨན་སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་དང་། །མིག་དང་རྣ་བ་དགང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བའི་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་བཏང་བ་དང་། སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་བསྐུ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མིག་དང་རྣ་བ་དགང་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ། །སྐྲང་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཚ་ཞིང་དམར་བཅས་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་དང་། སྐྲང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀླད་ནད་དེ་ཚ་ཞིང་དམར་བ་དང བཅས་པ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པས་གསོ་བར་བྱའོ།།གཞོགས་ཕྱེད་བསྐམས་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་། །སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞོགས་ཕྱེད་བསྐམས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།

关于'现在对于老年人向外伸展和向内弯曲两种情况，头部半边疼痛如何医治，用芝麻油装满容器后躺卧，在此向内弯曲最难医治'这句话，对于老年人向外伸展和向内弯曲两种情况，应当按照前述半边疼痛的治疗方法进行治疗即有效果。同样，用芝麻油装满大容器后用绳子固定躺卧也有效果。如此向外伸展和向内弯曲的疾病中，向内弯曲的老年病最为难治且是难以忍受的疾病。
关于'牙齿和面色衰败，四肢松弛且意识衰退，大量出汗是弓僵症，此病十日内必死'这句话，所谓弓僵症的老年病，牙齿和面色衰败，身体四肢松弛破损，意识空虚衰退，大量出汗，此病十日内必死，无法超过此期限。
关于'除此之外虚弱者经治疗可活，身体驼背且聋哑愚笨，跛足和瘫痪半身衰败，成为跛子或感官不全'这句话，如果弓僵症的老年病不同于前述情况而变得虚弱衰退，会在十日内死亡；如果能活下来，身体会驼背弯曲，耳聋听觉器官衰退，跛足不能行走，手臂瘫痪不能做事，身体半边衰退萎缩，成为跛子即用两腿行走，或者感官不全即成为聋子、瞎子等。
关于'面颊损伤时用油涂面颊，做热敷后归位，张口时从下颌抬起，由专家归位，对于其余紧闭情况，按一边弯曲样治疗'这句话，面颊错位扭伤损伤的病，应涂油并热敷后归回原位，对于张口的风病，应从下颌处妥善抬起归回原位，对于其余紧闭的病，应如同一边弯曲的老年病那样治疗。
关于'舌头僵硬按情况，按风病治疗'这句话，对于舌头僵硬的风病，应根据病情按照前述风病的治疗方法进行治疗。
关于'头部半边疼痛时，鼻药涂顶部芝麻油，并灌注眼耳'这句话，对于头部半边疼痛的风病，应从鼻子灌药，头顶涂抹芝麻油，以及按照所说的眼睛和耳朵灌注药物的方法进行治疗。
关于'肿胀时应下吐药，发热且发红时应放血'这句话，对于头部半边疼痛且伴有肿胀时应下吐药。或者当头痛发热且发红时，应通过放血来治疗。
关于'半边萎缩时用油疗法，并用含油泻药'这句话，对于半边萎缩的单侧风病，应进行油疗等治疗。

།དཔུང་བ་འཇས་ལ་སྣ་ སྨན་དང་།།ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྣུམ་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔུང་པ་འཇས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །བརླ་རེངས་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་། །སྦྱང་བྱས་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བད་ཀན་མཞུ་ཚིལ་མང་བས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩུབ་ཆོས་ཀྱི། །ཟད་ པར་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་རེངས་ཀྱི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་སྦྱང་བ་བྱ་བ་བཀྲུ་སྨན་དང་། སློན་སྨན་དང་། མས་གཏོང་བ་དང་གཏར་ག་གདབ་པ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བད་ཀན་དང་མ་ཞུ་བ་དང་། ཆིལ་མང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་ ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་ལ་རྩུབ་པའི་ཆོ་ག་བྱས་པ་དག་གིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཟད་ཅིང་བསྐམས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ནས་དང་ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་སྦྱིན། །ཚོད་མ་ལན་ཚྭ་མེད་པ་ནི། །ཏིལ་མར་ཅུང་ཟད་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། །སྐམ་སའི་ཤ་ནི་མར་མེད་དང་། ། སྦྲང་རྩི་ཆུ་དང་ཆང་རྙིང་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དེ་ཡང་ནས་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་ཞིང་ཚོད་མ་ཡང་ལན་ཚྭ་མེད་པ་ཏིལ་མར་ཅུང་ཟད་བཏབ་ནས་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་ལ། གཞན་ཡང་སྐམ་སའི་ཤ་མར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕྱུག་པོའི་རླུང ལ་དུག་མོ་ཡུངས།།ཡུང་བའི་སྡེ་ཚན་ཤུ་དག་སོགས། །བསྐོལ་ལ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པའམ། །བ་ར་ཎ་སོགས་ཕྱེར་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱ་བའི་བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཤུ་དག་གི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཡུང་ བའི་སྡེ་ཚན་གང་ཡང་རུང་བ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གདབ་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་བར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་བ་ར་ཎ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དབྱི་མོ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་ རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ན་དབྱི་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དབྱི་མོ་ཨ་རུ་ར། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཐང་ཤིང་དང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དབྱི་མོ་དང་། ཨ་ རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གུ་གུལ་བྲག་ཞུན་ཨ་རུ་ར། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་གཅིན་དང་གུ་གུལ་ལམ། བྲག་ཞུན་ནམ། ཨ་རུ་ར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །གླ་སྒང་ཙི་ཏྲ་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བྱི་དང་ ག་།གུ་གུལ་ཆ་མཉམ་ཕྱེ་མ་སྦྱིན། །ཚིལ་དང་བད་ཀན་མ་ཞུ་ལས། །གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱེ་མ་བྱིན་ན་ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར བད་ཀན་ཤས་ཆེ་ཞིང་།།ཚིལ་བཅས་རླུང་ནི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་གསོ་བའི་རིམ་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་གྱུར་པས་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་རླུང་གི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཐལ་སྨན་བ་གཅིན་སྦྱར་དུགས་དང་། ། བླུགས་དང་ལུས་ལ་དྲིལ་བའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་དེ་ལ་ཐལ་སྨན་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བའི་དུགས་བྱ་བ་དང་། ལུས་ལ་བླུགས་པ་དང་། བསྐུ་ཞིང་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱང་ཐལ་སྨན་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བར་བྱའོ།

关于'肩部疼痛时用鼻药，饭后用油'这句话，对于肩部疼痛的风病，应当使用鼻药等治疗。
对于大腿僵硬，用油疗法和清洗疗法都不适合，因为痰湿和脂肪过多，因此应当用干燥疗法来治愈。对于大腿僵硬的风病，不宜使用油疗、清洗疗法、泻药、催吐药、下部灌注和放血等治疗。为什么呢？因为这是由痰湿、消化不良和脂肪过多引起的，对此使用催吐药等是有害的。因此，应当用干燥疗法来消除和干枯痰湿等这些病因来治疗。
应当给予大麦、荞麦和野生荞麦。蔬菜不加盐，用少许芝麻油在水中煮，或者给予干地的肉类且不加酥油，以及蜂蜜、水和陈酿酒。关于干燥疗法，应当给予大麦等食物，蔬菜也要不加盐，放入少许芝麻油在水中煮熟后给予，另外还要给予干地的肉类且不加酥油等。
对于富人的风病，用黑芥子、萝卜类、白芷等煮沸后加入岩盐，或者用巴拉那等配成粉末服用。对于称为富人风病的大腿僵硬病，应当用黑芥子等类药物，或白芷类药物，或萝卜类药物任选其一煮沸后加入岩盐，用温和的温水服用。或者用巴拉那等药物粉末，即所谓的六味巴拉那散，用温和的温水调和后服用。
或者用毕力勃迦、三果、补骨脂、明矾和胡椒，调和蜂蜜制成糊状给予。或者用毕力勃迦等药与蜂蜜调和成糊状给予。
或者用毕力勃迦、诃子、枳椒、松香与蜂蜜调和成糊状给予。或者用毕力勃迦、诃子等制成糊状给予。
用没药、石脂、诃子与牛尿调和服用。或者用牛尿和没药，或石脂，或诃子任选其一服用。
用姜黄、枳椒、三辛、三果、毕力勃迦、没药等量制成粉末给予，能够祛除一切由脂肪、痰湿和消化不良引起的疾病。用姜黄和枳椒等药物等量制成粉末服用，能够祛除一切由脂肪等引起的风病。
如此可以祛除痰湿偏重且伴有脂肪的风病。这样，通过前面所说的治疗程序的运用，可以祛除和消灭痰湿偏重且由脂肪引起的风病。
用灰药与牛尿调配做熏蒸，也可以涂敷和按摩身体。对于大腿僵硬病，应当用灰药和牛尿调配做熏蒸，涂敷身体，涂抹和按摩时也要用灰药和牛尿调配。

།ཡུངས་ཀར་ཀ་རཉྫའི་འབྲས་བུ། །བ་གཅིན་སྦྱར་བས བསྐུ་བ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀ་རཉྫ་འབྲས་བུ་དང་ཡུངས་ཀར་བ་གཅིན་མང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རྐ་ཨག་ནི་མན་ཐ་དང་། ནིམ་པའི་རྩ་བ་ཐང་ཤིང་དང་། བོང་བ་དང་ནི་གྲོག་མཁར་ས། །ཡུངས་ ཀར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཨརྐ་དང་། ཨག་ནི་མན་ཐ་དང་། ནིམ་པ་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ཐང་ཤིང་ཡུངས་ཀར་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གྲོག་མཁར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོག་མས་བརྐོས་པ་ལས་ བཏོན་པའི་སའོ།།བད་ཀན་ཟད་ཕྱིར་དྲག་ཤུལ་ནི། །བཟོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བད་ཀན་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲག་ཤུལ་གྱི་རྩོལ་བས་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པ་དག་བཟོད་ཅིང་ནུས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ཞིང་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ འདི་ལྟ་སྟེ།ཐང་ལ་མཆོང་དང་ཅི་ནུས་ཀྱི། །ཉལ་པོ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞི་མཉམ་པའི་ས་གཞི་ལ་མཆོད་ཞིང་བརྒལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་བརྟེན་ཞིང་ཉལ་པོ་བྱའོ། །ཆུ་མིག་གཡོ་དང་ལྡེང་ཀ་ དང་།།ཆུ་རྒྱུན་བཟློག་པས་ཆུ་བོ་བརྒལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་མི་གཡོ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་པ་ལ། ཅི་བདེར་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཆུའི་རྒྱུན་བཟློག་ཅིང་གྱེན་དུ་བརྒལ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་ཚིལ་དང་བད་ཀན་དག་།ཟད་ནས་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་གཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་ཚིལ་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཟད་ཅིང་བྲི་བར་གྱུར་ནས་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་རླུང་གི་གསོ་བར་བཤད་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །གནས་དང་ལུས་ཟུངས་སོགས་བརྟགས་ལ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ལྷག མ་གཟུགས་འཁུམས་པ་ནས་རྐང་པ་ཚ་བའི་བར་གྱི་རླུང་ནད་ལ་གནས་དང་ལུས་ཟུངས་ཉམས་སྟོབས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ།ཅི་རིགས་པར་གསོ་བར་བྱའོ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཐང་ཤིང་དང་། །དོང་གྲ་བསྐོལ་བ་ཏིལ་མར་སྦྱར། །རླུང་གིས་ལུས་གཟེར་ལ་བླུད་ན། །ཅི་འདོད་ ཐོགས་པ་མེད་འགྲོ་ནུས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཧ་ར་ཛ་ཐང་ཤིང་དང་། དོང་གྲ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ། རླུང་གིས་ལུས་གཟིར་ཅིང་ཉེན་པ་ལ་བླུད་ན་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ར་སྣ་དོང་གྲ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཟུར་པ་མ་ནུ་པི་པི་ལིང་། །བཏགས་ པའི་ཕྱེ་མ་མར་བསྐོལ་བ།རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་བསྐོལ་ན་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཡིན་ནོ།

白芥子和卡兰加果实，与牛尿调和涂抹。即是说，为了从外部消除痰，应当用卡兰加果实和白芥子与大量牛尿调和成的药膏涂抹。
阿卡、火神草和楝树根，檀香与驴粪及蚁垤土，白芥子和蜂蜜一起涂抹。即是说，同样为了消除痰，将阿卡、火神草和楝树这三种根、檀香、白芥子磨碎后与蜂蜜调和涂抹。蚁垤即是从蚂蚁挖掘处取出的土。
为消除痰湿，剧烈运动，如果能忍受就应当依靠它。即是说，对于患有腿僵硬病的人，为了消除痰湿，如果能忍受并承担使身体疲劳的剧烈运动，就应当依靠并安住于此。
这就是说：在平地跳跃，尽力行房事也要全面依靠。即是说，在平坦的地面上跳跃穿越，同样根据身体的力量状况与女人交合行房事。
在泉水中游动和漂浮，逆流而上渡河。即是说，同样在不动且稳定的水中，随意安住，并且逆着水流向上游渡河。
在此脂肪和痰湿二者，消除后施用油等。即是说，对于这腿僵硬病，当脂肪和痰湿二者消减衰退后，应当施用油等治疗风的方法。
观察处所和身体状况等，其余诸病也要医治。即是说，对于其余从身体蜷缩到脚热之间的风病，要观察处所、身体状况、体力和时节等，根据情况进行医治。
萨哈拉加、檀香和冬瓜，煮汤与芝麻油调和。若饮用于风引起的身体疼痛，能随意无碍行走。即是说，萨哈拉加、檀香和冬瓜煮成的汤与芝麻油调和，若饮用于因风引起身体疼痛和僵硬者，能够随意无碍地行走。
蓖麻、冬瓜、蔓陀罗，祖尔巴、曼努、胡椒，磨成粉末与酥油煎煮，是治疗风病的最佳方法。即是说，将蓖麻等药物磨成粉末与酥油煎煮，是治疗风病的最佳方法。

།ནིམ་པ་སླེ་ཏྲེས་བ་ཤ་ཀ་།ཀནྜ་ཀ་རི་པ་ཏོ་ལ། །སྲང་ནི་བཅུ་བཅུ་ཚད་བྱས་པ། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་ དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ།།ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དེར། །མར་ནི་བྲེ་གང་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །པ་ཏ་ཐང་ཤིང་བྱི་དང་ག་།དོང་གྲ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །སྐྱེར་བ་ཤུ་ཏི་དབྱི་མོ་དང་། །ཏེ་ཛོ་བ་ཏ་ན་ལེ་ཤམ། །རུ་རྟ་དང་ནི་དུག་མོ་ཡུངས། །ཐལ་སྨན་རྣམས་པ་གཉིས་པོ་དང་། །ཏི་མུ་ས་དང་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །བསེ་ཤིང་ འབྲས་བུ་པུ་ཙེ་ཤེལ།།ཤུ་དག་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །བཙོད་དང་བོང་ང་ལ་ལ་ཕུད། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཚད་བྱས་པ། །གུ་གུལ་སྦྱར་བ་སྲང་ལྔ་དང་། །ལྡེ་གུ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་མར། །བླུད་ན་རླུང་ནི་ཚབས་ཆེ་བ། །རུས་ཚིགས་རྐང་ལ་ཞེན་པའང་འཇོམས། །མཛེ་ནད་དེ་འདྲའང་སེལ་བར་བྱེད། །བུ་ག་རྨ་དང་ལྦ་བ་ དང་།།མཚན་བར་རྡོལ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་ཀུན་དང་། །སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་ཟ་ཁུ་དང་། །གཅོང་ཆེན་དབུགས་ནི་མི་བདེ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་དང་ཆམ་པ་དང་། །ལུས་པ་འོར་ནད་སྙིང་ནད་དང་། །སྐྱ་རྦབ་མྱོས་དང་ཁོང་འབྲས་དང་། །རླུང་དང་ཁྲག་གི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་ པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་བཅུ་བཅུའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བསྐོལ་ཏེ།དེ་ལས་སྨན་ཁུ་བྲེ་དོ་ལུས་པ་ལ་མར་བྲེ་གང་བཅུག་སྟེ། པ་ཐ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། གུ་གུལ་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱས་པ་སྲང་ལྔ་ཡང་བཅུག་སྟེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ རླུང་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བར་འཁྲུགས་ཤིང་རུས་པ་དང་།ཚིགས་དང་རྐང་པ་ལ་ཡང་ཞེན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ནད་རུས་པ་དང་། རྐང་པ་ལ་ཞེན་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བུ་གའི་ནང་གི་རྨ་དང་ལྦ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་སྨན་གཉིས་ནི་ཡ་བཀྵ་ར་དང་། སྭ་རྫི་ཀྵ་རའོ། །བིལ་བ་གཞོན་ནུའི་འོ་མ་དང་། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་བསྐོལ་ནས་ནི། །དེ་ལས་སྲང་ནི་གཅིག་གམ་ཕྱེད། །སྣ་སྨན་བྱས་མགོའི་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་། འོ་མ་བསྐོལ་བ་དང་། མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་ཞེས་བྱ་བ་མར་ཁུའི་སྟེང་གི་ཆའི་དངས་མ་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་སྲང་གཅིག་གམ་སྲང་ཕྱེད ཙམ་སྣ་སྨན་དུ་བཏང་ན་མགོ་བོའི་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་ཆུ་སྲིན་ནག་ཁྲ་དང་། །ཉ་དང་རུས་སྦལ་འུག་པའི་ཚིལ། །བསྐོལ་བ་མ་འདྲེས་རླུང་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ངམ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བིལ་བ་གཞོན་ནུ་དང་བསྐོལ་བ་ཡང་རླུང་གི་ནད་ གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་རྙིང་པ་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པོ་སོ་སོར་བསྐོལ། །གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་ཏིལ་མར་ནི། །འོ་མ་བརྒྱད་ཆའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །བླུད་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་། །འདྲེས་པའི་ནད་ནི་མཆོག་ཏུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་ཚོགས་མ་འབའ་ཆ་རྙིང་པ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་སོ་སོར་བསྐོལ་ལ།དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་ཏིལ་མར་འོ་མ་བརྒྱད་ཆའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་བླུད་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའི་ནད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

取印度楝、白芷、婆沙迦、刺天茄、波托拉，各十两，放入十六升水中煎煮。剩余八分之一的药汁中，加入一升酥油煎煮。
加入巴塔、香附、毕达迦、冬瓜、诃梨勒、胡椒、醋栗、舒提、乌摩、特若婆塔、那勒珊、茜草、黑芥子、两种碱性药、提木萨、苦菜、贝子果实、普则谢勒、白芷、胡椒根、红花、洋葱、拉拉普，各二两。
加入五两已净化的安息香，制成糊状后煎煮成酥油。服用后可治疗严重的风病，以及附着于骨节、腿部的病症。还可以治疗类似的麻风病。
还可治疗孔道创伤、瘤、生殖器溃烂和串珠状肿块，以及从腋下以上的所有疾病、肿瘤、痔疮、疥疮、重病、呼吸不畅、食欲不振、感冒、身体浮肿、心脏病、眩晕、醉酒、腹部肿块，以及风病和血液疾病。
如上所述，将印度楝等药材各十两煎煮，剩余二升药汁后加入一升酥油，再加入巴塔等药材各二两制成糊状，以及五两净化无杂质的安息香制成糊状后煎煮成的酥油。服用后可治疗极为严重的风病，以及附着于骨头、关节和腿部的病症。同样也可治疗附着于骨头和腿部的麻风病，以及孔道内的创伤、瘤等疾病。两种碱性药是亚巴克沙拉和斯瓦尔吉克沙拉。
将幼木榴、牛奶和酥油精华煎煮，取一两或半两作为鼻药，可治疗头部风病。
如上所述，将幼木榴和牛奶煎煮，以及酥油上层的精华部分煎煮后，取一两或半两作为鼻药，可治疗一切头部风病。
同样，鳄鱼、黑斑、鱼、龟、猫头鹰的脂肪，单独煎煮后用于纯风病尤为适宜。
如上所述，鳄鱼等动物的脂肪，或如前述与幼木榴一起煎煮，对未与其他病混合的风病有效。
将陈旧的芝麻渣和五种根药分别煎煮，混合后的芝麻油在八分之一牛奶中煎煮。服用后可极好地治疗风病、痰病及其混合病症。
如上所述，将陈旧的芝麻渣和五种大根药分别用药物煎煮法煎煮，将两者混合的芝麻油在八分之一牛奶中煎煮。服用芝麻油后可治愈风病和痰病的混合病症。

།པྲ་ས་ར་ནི་སྲང་བརྒྱད་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་འོ་མ་བྲེ་རེ་དང་། །མེ་ད་གཉིས་དང་ཤ་པུ་ཥྲ། །བཙོད་དང་རུ་ རྟ་ར་སྣ་དང་།།ཙནྡན་དམར་པོ་ཛི་བ་ཀ་།ར་སྣ་རམ་ཉེ་བ་གཉིས་དང་། །ཐང་ཤིང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བླུད་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པྲ་ས་ར་སྲང་བརྒྱད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཏིལ་མར་བྲེ་གང་འོ་མ་བྲེ་གང་བསྲེས་ལ་མེ་ད་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་དུ་བཏགས་ལ་བསྐོལ་ བའི་ཏིལ་མར་དེས་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་ཡལ་གར་བཅས། །སྲང་བརྒྱ་རྩ་བ་བཅུ་ནི་དེ་དང་མཉམ། །ཉེའུ་ཤིང་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་ནི། །རྩ་བཞིའི་ནང་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས་བ་དེར། །ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་རུ་རྟ་བུ་ཤེལ་ཙེ། །ཙནྡན་སུག་སྨེལ་པྲི་ཀ་པྲི་ ཡང་ཀུ།།ན་ལི་ཀ་དང་རྡོ་དྲེག་བ་ལེ་ཀ་།སྤང་སྤོས་ཐང་ཤིང་བཙོད་དང་ཨ་ཀ་རུ། ཙ་རོང་ཤུ་ཏི་རྒྱ་སྤོས་དུ་རུ་ཀ་།སྲང་རེ་ཆ་མཉམ་འོ་མར་བཅས་པ་ནི། །ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བླུད། །རླུང་ནད་གསོ་དཀའ་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ལུས་འདར་ལུས་ལ་རླུང་འཇུག་ལུས་རངས་དང་། །ལུས་བསྐམས་པ་ཡིས་ ཤིན་ཏུ་གཟིར་ལ་སོགས།།སྐྲན་དང་སྨྱོ་བྱེད་ཆམ་པ་མངལ་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་དང་ཡལ་ག་སྲང་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། སྤྱིར་སྲང་བརྒྱ། ཉེའུ་ཤིང་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དེར་ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་འོ་མ་བྲེ་ བཅུ་དྲུག་དང་།ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ་ཏིལ་མར་ལུས་པ་བླུད་ན་རླུང་གི་ནད་ཤིན་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་བ་དང་། ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པྲི་ཀ་ནི་བ་ལི་ཏ་སྟེ་འ་བུ་སུག་ཧང་ངོ་། །ན་ལི་ཀ་ནི་བི་རུ་མ་ལ་ཏའོ། །བ་ལ་ཀ་ནི་ཨམ་བུའོ། །རྡོ་དྲེག་ནི་ཤིལ་པུས་པའོ། །ཙ་རོང་ནི་ཙནྡན་ནོ། །ས་ཧ་ར་ཛ་སྲང་བརྒྱ་ཡི། ། ཁུ་བར་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་བསྐོལ། །དེ་རྩ་ལྡེ་གུ་སྲང་བཅུ་དང་། །འོ་མ་བཞི་འགྱུར་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྤོས་ཤུ་དག་དང་། །སྤྲི་ར་རུ་རྟ་ཤུ་དག་དང་། །སུག་སྨེལ་རྡོ་དྲེག་སྤང་སྤོས་དང་། །ཤུ་ཏི་ཙནྡན་དམར་པོ་གཞུག་།བསྐོལ་བ་དེ་ནི་ཁ་རའི་ཆུ། །སྲང་ནི་བཅོ་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱ། །ཏིལ་མར་སྨན་མར་ཡིན་པར བཤད།།དེས་ནི་རླུང་ནད་མ་ལུས་དང་། །རླུང་ནད་འཁྱིལ་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །སྐྲན་དང་རླིག་རླུགས་ལ་སོགས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཧ་ར་ཛ་སྲང་བརྒྱ་སྨན་ཁུ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་ལ། ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་དང་བསྲེས་ཏེ། ས་ཧ་ར་ཛའི་ལྡེ་གུ་སྲེང་བཅུ་དང་འོ་མ་ཏིལ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བཅུག་ལ་བསྐོལ་ ཏེ་སྨན་མར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་སྲང་བཅུ་པོ་མི་གཞུག་པར་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་སྲང་བཅུ་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བར་བྱས་ཏེ། ཏིལ་མར་གཉིས་གང་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དཀར་པོའི་ཕྱེ་མ་སྲང་བཅོ་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིལ་མར་གྱི་སྨན་མར་བླུད་ན་དེས་རླུང་ནད་གསོ་ དཀའ་བ་མ་ལུས་པ་དང་།རླུང་ནད་འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

普拉萨拉尼八两煮沸，芝麻油和牛奶各一升，两种美达和夏普夏，红花和茜草等，檀香木红色和吉瓦卡，茜草和两种拉涅巴，糖浆研磨成糊状，煮沸服用能治疗一切风病。
也就是说，将八两普拉萨拉尼药材煮沸的汤汁中，混入一升芝麻油和一升牛奶，将两种美达等药材研磨成糊状，煮沸的芝麻油可以消除和克服所有风病等疾病。
萨哈拉扎的根和枝条一百两，十种根药各等量，小树五十两水六十升，在四种根中煮剩四分之一，鳄鱼爪、茜草、水晶盐，檀香、肉豆蔻、普里卡、普里扬古，那里卡和矿石、巴列卡，藏香、糖、红花和沉香，察荣、生姜、檀香、杜茹卡，各一两等量加牛奶，芝麻油四升一起煮沸服用，能克服难治的风病，身体颤抖、风入体内、身体僵硬，身体干枯等极度折磨，能克服肿瘤、精神病、感冒和妇科疾病。
也就是说，萨哈拉扎的根和枝条一百一十两也是相等的，总共一百两，小树五十两水六十升在四种根中煮剩四分之一的药汤中，鳄鱼爪等每种药材各一两，牛奶十六升和芝麻油四升一起煮沸，剩下的芝麻油服用可以治疗非常难治的风病，能克服身体颤抖等症状。普里卡是巴利塔即阿布苏格杭。那里卡是比茹玛拉塔。巴拉卡是安布。矿石是希勒普斯巴。察荣是檀香。
萨哈拉扎一百两的汤汁中煮芝麻油四升，其根部糊剂十两和四倍牛奶放入煮沸，或者檀香、白芷和，斯普里、茜草、白芷和，肉豆蔻、矿石、藏香和，生姜、红檀香放入。煮沸后加入十八两糖水。称为芝麻油药油。这能治疗所有风病，风病盘结和精神病，肿瘤和睾丸下垂等。
也就是说，将一百两萨哈拉扎药材煮汤的配方煮沸，在汤汁中混入四升芝麻油，将十两萨哈拉扎糊剂和芝麻油四倍量的牛奶放入煮沸制成药油，或者不放入十两萨哈拉扎根，而是放入檀香等十种药材煮沸，两种芝麻油都可以，在煮沸的过程中加入十八两白糖粉。服用这样的芝麻油药油可以治疗所有难治的风病，能消除风病盘结等症状。

།བ་ལ་སྲང་བརྒྱ་སླེ་ཏྲེས་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཞི་བརྒྱའི་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་། །ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་བུ་རམ། །ཤིང་ཁུ་ཚྭ་དང་ཏིལ་མར་དང་། བྲེ་ནི་བཞི་བཞི་བསྐོལ་ནས་ནི། །ར་ཡི་འོ་མ་ཆ་ཕྱེད་དང་། །ཟུར་པ་ སྐྱེར་པ་ས་ར་ལ།།སུག་སྨེལ་བཙོད་དང་ཨ་ཀ་རུ། ཙནྡན་ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་། །ཤུག་པ་གླ་སྒང་མུདྒའི་ལོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཤིང་མངར་དང་། བྱ་གྲི་ན་ག་བྱེའུ་རུག་པ། །ཟངས་རྩི་བ་དང་ཛི་བ་ཀ་།གླ་རྩི་ལྕེ་ཕོག་པ་ལ་ཤ། །ཛཱ་ཏི་ཤོ་ཀ་ན་ལི་ཀ་།གུར་གུམ་རྡོ་དྲེག་པྲི་ཀ་དང་། །ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་ཀད་པ་ལ། །བ་ལི་ཀ་དང་ཤིང་ཚ་དང་། ། ཀུན་ཏུ་རུ་དང་ག་ཕུར་དང་། །ཤི་རི་བ་ས་དུ་རུ་ཀ་།ལི་ཤི་ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་དང་། །རུ་རྟ་སྤང་སྤོས་ཀ་ཀོ་ལ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་སྟོ་ནེ་ཡ། །རྒྱ་སྤོས་ཤུ་དག་བྱ་མ་ཀ་།མ་ད་ན་ག་བླ་བ་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་སྲང་རེ་དང་། །བསྐོལ་ཏེ་བཙགས་པར་གྱུར་པ་རུ། །གནྡྷ་བྷ་དྲའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཅུག་པ་དེས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་རིམས། ། བརྒྱལ་དང་སློན་སྐྲན་ཟད་བྱེད་དང་། །གློ་འགྲམས་མཆེར་ནད་སྐེམས་པ་དང་། །བརྗེད་བྱེད་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སེལ། །བ་ལི་ཏིལ་མར་བཟང་པོ་ནི། །རླུང་ག་ནད་ནི་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བ་ལ་སྲང་བརྒྱ། སླེ་ཏྲེས་བཞི་ཆ་སྟེ་སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ར་སྣ་བརྒྱད་ཆ་སྟེ་སྲང་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ། ཆུ་བྲེ་བཞི་བརྒྱ་ཆ་སྟེ་ཆུ་སྲང་ཁྲི་ཉིས སྟོང་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་བསྐོལ་བ་ལ།དེ་ལ་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་ཆ་སྟེ་བྲེ་བཞི་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་། ཚ་བྲེ་བཞི་བཞི་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་དང་བསྐོལ་ནས་རའི་འོ་མ་ཆ་ཕྱེད་དེ་བྲེ་དོ་བཅུག་ལ་ཟུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེའི་ལྡེ་གུ་བཅུག་པ་བསྐོལ་ལ་ཚོས་པ་དང་ཕབ་སྟེ་བཙགས་པའི་ ནང་དུ་གནྡྷ་བྷ་དྲའི་ལྡེ་གུ་སྲང་གཅིག་ཙམ་མམ།ཡང་ན་ཅི་རན་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཏིལ་མར་དེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཅུག་ན་ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་ལའི་ཏིལ་མར་འདི་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་པས་རླུང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མུདྒའི་འོ་མ་ ནི་མུདྒ་པ་རྞིའོ།།ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ནི་ཀོན་ཏིའོ། །ལྕེ་པོག་ནི་བོ་ལའོ། །པ་ལ་ཤིང་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་པོ། །ཛཱ་ཏི་ཀ་ཤ་ནི་ཛཱ་ཏི་པ་ཏྲའོ། །ན་ལི་ཀ་ནི་བེ་དྲུ་མ་ག་ཏའོ། །ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་ནི་ལིག་ཤི་ལྦེར་རོ། །བ་ལ་ཀ་ནི་ཨ་མ་ནུའོ། །ཀ་ཀོ་ལ་ནི་བ་ཧུའི་ཛ་ག་སྟེ་ས་བོན་མང་པོ་ཅན་ནོ། །སྟོ་ན་ཡ་ནི་ཏྲེ་ལ་པ་ཏྲི་ཀའོ། །བྱ་མ་ཀ་ནི་ད་བ་ད་གི་ཐའོ། །མ་ དན་ཀ་ནི་མ་ནམ་ཐའོ།།བླ་བ་ནི་ཀུན་ཏན་ན་ཐའོ། །བཏུང་དང་སྣ་སྨན་བསྐུ་དང་འཇམ་རྩི་ནི། །སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བའང་དུས་སུ་ལེགས་བསྟེན་ན། །དེས་ནི་མ་རུངས་རླུང་ནད་མྱུར་ཞི་བྱེད། །བུད་མེད་མོ་གཤམ་བུ་ཡི་སྣོད་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་འདི་བཏུང་བ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་བཞི་ལ་སྣུམ་གྱིས་ སྦྱོར་བར་དུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ནས་རླུང་ནད་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་དག་ཞི་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་མོ་གཤམ་བུ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བུའི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ།

取药材巴拉一百两，列特列斯放入四百升水中煎煮。剩余八分之一的汤汁，加入酸奶、酸奶水、糖蜜、树汁、盐和芝麻油，各四升煎煮。山羊奶一半份量，再加入祖巴、格巴、萨拉拉、苏格美、措、阿噶如、檀香、阿提巴拉、柏树、嘎桑、绿豆叶、哈热努嘎、甘草、加格热那嘎、鸟如巴、铜汁巴、基巴嘎、麝香、列波、巴拉夏、豆蔻、夏嘎、那里嘎、藏红花、矿石、布日嘎、肉豆蔻、嘎巴拉、巴里嘎、桂皮、安息香、樟脑、西日巴萨、度如嘎、荔枝、鳄鱼爪、如达、香草、嘎果拉、布日扬古、多内雅、檀香、白芷、加玛嘎、玛达那嘎、布拉巴、龙花各一两，煎煮过滤后，
按仪轨加入甘达巴札香膏。此药可治疗咳嗽、呼吸不畅、发烧、昏厥、肿瘤消耗、肺病、脾病、消瘦、健忘及不祥。巴拉芝麻油精华可以消除风病。
即取药材巴拉一百两，列特列斯四分之一即二十五两，热那八分之一即十三两半，水四百升即一万二千零九十九两煎煮。剩余八分之一即四升，加入酸奶、酸奶水、糖蜜树汁、盐各四升，芝麻油四升煎煮，山羊奶一半即二升，加入祖巴等药材各一两的香膏，煎煮至熟后过滤，加入甘达巴札香膏一两或适量。
然后按仪轨加入芝麻油，可以治疗咳嗽、呼吸不畅等病症。这个巴拉芝麻油是最殊胜的药物，可以消除一切风病。绿豆奶即绿豆巴尼。哈热努嘎即贡提。列波即波拉。巴拉兴即夏格兴波。豆蔻嘎夏即豆蔻叶。那里嘎即贝竹玛嘎达。肉豆蔻即荔枝贝。巴拉嘎即阿玛努。嘎果拉即巴胡扎嘎，即多子的。多内雅即特拉巴特日嘎。加玛嘎即达巴达格塔。玛达那嘎即玛南塔。布拉巴即贡丹那塔。
饮用、鼻药、涂抹和软膏，油性配方若适时善用，能快速平息恶性风病，使不孕女人成为生育之器。即此药用于饮用、药物等四种油性配方，按时适量服用熟练后，能平息治愈极难治愈的风病，同样也能使不孕女人具有生育能力而生子的意思。

།གང་ཚེ་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ནི། །ཞུ་བའི་གནས་འདུག་སྣུམ་དུགས་ཀྱིས། །ཞུ་ནས་མཁྲིས་ པར་སྣང་གྱུར་པ།།དེ་ལ་འཇམ་རྩིས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པས་གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་ཞུ་བའི་གནས་ན་འདུག་ཅིང་ཞུ་ཞིང་མཁྲིས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འདུག་པ་དེ་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཞུ་ནས་མཁྲིས་པའི་ཚུལ་དུ་ སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇམ་རྩི་བཏང་བས་བསལ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས་གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །། དེ་ནས་དྲེག་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིམས་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཡིན་པས་དྲེག་ནད་གསོ་བ་སྐབས་འདིར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲེག་ནད ཅན་ནི་སྣུམ་ཆོས་བྱས།།རླུང་བསྲུབས་ནད་གཞི་ཉམས་སྟོབས་ལས། དཔགས་ཏེ་ཁྲག་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ། །ལན་མང་དུ་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མི་ལ་ནི་དང་པོར་སྣུམ་བཅོས་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གཏར་ག་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ནད་ གཞིའི་ཚུལ་དང་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་དཔག་ཅིང་རླུང་མི་ལྡང་བར་བསྲུངས་ལ་ཁྲག་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་ལན་མང་དུ་བསྟུད་མར་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དམར་གཟེར་ན་ཞིང་ཚ་བ་ལ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །གཡའ་ཞིང་ན་ལ་ཙག་ཙག་ཚ། །ཤས་ཆེར་ཚ་ལ་རྔབས་རྭས་ དབྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་མདོག་དམར་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྲིན་བུ་པད་པས་འཇིབས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡའ་བ་དང་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཙག་ཙག་པོར་ཚ་བ་དང་། ཤས་ཆེར་ཚ་ཞིང་ ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་རེ་འམ་ཀུ་བས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།གནས་ནས་གནས་སུ་འཕོས་པ་ལ། །གཏར་ག་འམ་ཞལ་ཞལ་གྱིས་ཁྲག་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕོས་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པའམ། ཞལ་ཞལ་བྱ་ཞིང་ ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཉུང་ཤས་ཉུང་ཤས་ལན་མང་དུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ལུས་ཞུམ་པ་དང་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་ཁྲག་མི་དབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལུས་ཞུམ་ཞིང་སྙིང་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཁོང་རྩུབ་ཅིང་རླུང་ནད་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་ཁྲག་དབྱུང་ བར་མི་བྱའོ།།ཁྲག་ཟད་པ་ལ་རླུང་གིས་ནི། །སྐྲངས་བ་གཏིང་ཟབ་རེངས་པ་དང་། །འདར་ཞིང་རྩ་རྒྱུས་ན་དང་ཞུམ། །རླུང་ནད་གཞན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གཏར་དྲགས་པ་ལས་ཟད་པར་གྱུར་ནས་རྒྱུ་དེས་རླུང་ནད་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལ། དྲེག་ནད་ཀྱིས་སྐྲངས་པ་ འདི་ཟབ་ཅིང་མི་མངོན་པ་དང་།ལུས་ཤིང་ལྟར་རེངས་པ་དང་། འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། རྩ་དང་རྒྱུས་པ་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དང་། རྐང་ལག་ཞུམ་ཞིང་རྙིད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མི་བཟད་པ་གཞན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་བཀྲུ་སྨན་ནི། སྣུམ་དང་ལྡན་པས་འཁྲུ་རུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ཅན་དེ་ལ་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་ལེགས་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་བྱིན་ལ་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ།

当痰和胆汁在融化的部位时，用油和热敷使其融化而呈现胆汁状态时，应当用温和的药物清除。这是说，由于油和热敷的作用，当痰在融化的部位存在并融化呈现胆汁状态时，或者胆汁在融化的部位存在，由于油和热敷而融化呈现胆汁状态时，对这两种情况都应当用温和的药物来清除和净化。
这是《医论八支精华注释·词义月光》，由大师月喜所作的医疗篇第二十一章的注释。
接下来将讲解治疗疥疮病。如同前面所说的那样，按照相应的方式来阐述治疗发热等病的方法，在此开始讲解治疗疥疮病。
对于患疥疮病的人，应当先进行油疗，然后根据病因和身体状况的强弱，多次少量放血。
对于呈红色、疼痛和发热的疥疮，应当用蚂蟥吸血。对于发痒、疼痛、刺痛发热，以及严重发热的，应当用牛角吸血。
对于从一处转移到另一处的疥疮，应当放血或者刮痧。这也应当多次少量进行。
对于身体虚弱、内部干燥，以及风气偏重的人不可放血。
因放血过多而耗竭时，会引起风病，导致深层肿胀、身体僵硬、颤抖、筋脉疼痛、萎靡，以及其他风病。
对风引起的疥疮病，应当先进行油疗，然后用含油的泻药来泻下。

།རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ། །མར་ནི་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི ཤས་ཆེ་བའི་རླུང་ཁྲག་འདྲེས་པའི་དྲེག་ནད་ལ་མར་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།རམ་ཉེ་བ་དང་སྲ་མན་ནི། །པ་ཡས་སྱེ་དང་ཛི་བ་ཀ་།ཟངས་རྩི་བ་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ཏེ། །འོ་མ་མར་བསྐོལ་དྲེག་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རམ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དེ་དང་འོ་མར་ བཅས་པ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་དྲེག་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།རྒུན་འབྲུམ་མ་དུ་ཀ་བསྐལ་བའི། །ཁུ་བ་ཁ་ར་མར་བཅས་པ་འམ། །དེ་བཞིན་སླེ་ཏྲེས་ཁུ་བར་ནི། །འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་དང་མ་དུ་ཀ་གཉིས་བསྐལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ། ཁ་ར་དཀར་པོ་ བཅུག་པ་དང་བསྐོལ་བ་བླུད་པ་སྦྱར་བའི་མར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་གཉིས་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཏིལ་མར་འོ་མ་ཁ་རར་བཅས། །ལེགས་པར་བསྲེས་ལ་བླུད་པར་བྱ། །པ་ལ་ཉེ་ཤིང་ར་སྣ་དང་། །པི་ལུ་རྩ་བ་བཅུ་པར་བཅས། །དུར་བྱིད་ སྟི་ར་ཨེ་རཎྜ།།བསྐོལ་བའི་འོ་མ་རླུང་དྲེག་སེལ། །བ་གཅིན་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་།བཅས་པའང་ནད་ནི་དེ་འབྱུང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བ་གཅིན་དང་བ་འམ་རའི་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་ནད་འཁྱིལ་བ་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པར་ཉེའུ་ཤིང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །པ་ཏོ་ ལ་ཡི་རྩ་འབྲས་གསུམ།།སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་སྨན་མངར་ཁ། །འོ་མ་འམ་མར་དང་བསྐོལ་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི། ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་སྨན་མངར་བ་དང་ཁ་བ་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་འམ། མར་བླུད་པར་བྱའོ། ། ནད་གཞི་ཤས་ཆེར་བཀྲུ་སྨན་ཕྱིར། །ེ་རཎྜའི་མར་འོ་མར་སྦྱར། །སྦྱོར་བ་ཇི་བཞིན་བླུད་པར་བྱ། །ཞུ་ནས་འོ་མ་འབྲས་ཆན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་ནད་གཞི་མང་པོ་དཀྱེལ་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་ཨེ་རཎྜའི་མར འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱོར་བ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་བཤད་པར་བྱ་ལ།དེ་ཞུ་ནས་འོ་མ་དང་འབྲས་ཆན་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། རུ་ར་ནི་མར་བརྔོས་པ། །ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་མར་དུ་བརྔོས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དུར་ བྱིད་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་འམ།།འོ་མར་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་འམ། འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་ཡི་ནད་གཞི་ནི། །འཇམ་རྩི་འོ་མ་མར་བཅས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དྲེག་ནད་ཅན་དེའི་ནད་ གཞི་གང་དག་ཡོད་པ་འཇམ་རྩི་འོ་མ་དང་མར་དུ་བཅས་པ་མས་གཏོང་བས་སྐྱང་བར་བྱའོ།།རླུང་དང་ཁྲག་ནད་གསོ་བ་ལ། །འཇམ་རྩི་ལས་ལྷག་གང་ཡང་མེད། །མཆོག་ཏུ་གཞང་དང་རྩིབ་ལོགས་བརླ། །ཚིགས་ནད་དམུ་རྫིང་ཉམ་ཐག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ རླུང་དང་ཁྲག་འཛག་བ་དྲེག་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྨན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གཞང་ལ་སོགས་པ་ན་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་ལས་ལྷག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།

对于风大的浊病，应当服用陈年酥油。即对于风分较大的风血混合的浊病，应当服用陈年酥油。
兰尼巴和萨曼尼，帕雅斯耶和吉瓦卡，铜芝巴等量调配，牛奶酥油煎煮可消除浊病。即用兰尼巴等药物制成药膏，与牛奶酥油一起煎煮服用可消除浊病。
葡萄和玛度卡煎煮的，汁液加白糖和酥油，或者，同样以独行菜汁液，煮牛奶后服用。即将葡萄和玛度卡二者煎煮的汁液中，加入白糖煎煮服用配制的酥油，同样将独行菜煎煮的汁液和牛奶二者煎煮后加入白糖服用。
芝麻油牛奶加白糖，充分调和后服用。帕拉尼树和拉纳，比卢根加十味药，杜尔比德斯提拉埃兰达，煎煮的牛奶可除风浊。牛尿和刚挤的牛奶，服用也能使病消除。即牛尿和刚挤的牛或羊奶配合服用也能使病痛舒适地消除。
对胆病，涅乌树普泽谢，帕托拉根和三果，独行菜和甘苦味药，用牛奶或酥油煎煮服用。即对于由胆引起的浊病，应当服用涅乌树等煎煮的汁液，或者用甘味和苦味药煎煮的牛奶或酥油。
病根严重需泻药时，埃兰达油配牛奶，按照配方服用后，消化后给予牛奶粥食。即对于由多种病根引起的严重浊病，为了泻下应当用埃兰达油配合牛奶，按照配方所说的方法服用，消化后给予牛奶和粥食。
诃子用酥油炒，服用其汁液，或者，杜尔比德粉末配葡萄汁或牛奶服用。即用诃子在酥油中炒制煎煮的汁液服用，或者杜尔比德的粉末配葡萄汁或牛奶服用。
或者对于此病根，用软膏牛奶酥油调配。即对于浊病患者的病根，用软膏配合牛奶和酥油进行灌肠护理。
对于风病和血病的治疗，没有比软膏更好的药，尤其对肛门、肋部、大腿，关节病、淋巴肿胀和虚弱都能消除。即因为对于风病和血漏等浊病的治疗，没有比软膏灌肠更好的药物，特别是对于肛门等部位疼痛的浊病，没有比软膏更好的药物。

།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་གླ་སྒང་དང་། །རྒུན་འབྲུ་སྐྱེར་པ་ བསྐོལ་བ་དང་།།འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་ཅི་རིགས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། སྦྲང་རྩིར་བྱས་པ་འམ། འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་ དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་བའམ།།ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་ཁུ་བར་བསྐོལ་བ་འམ། ལྡེ་གུར་བྱས་པའི་མར་དང་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་སྣུམ་བླུད་དེ། །སློན་བྱས་ནས་ནི་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བླུད་དེ།དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སློན་དུ་བཅུག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྩུབ་པའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཤིང་ཚ་དང་། །ཅུ་གང་ཁ་ར་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ ག་།སྤང་སྤོས་བ་ཤ་ཀའི་ཤུན་ཕྲགས། །རིད་དི་དབྱི་མོ་ལང་ག་ལི། །ཆ་མཉམ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལས། །ནང་པར་ལྕགས་སྣོད་བསྐྲུས་ཏེ་བཞག་།ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་དེ་ཟོས་ན། །ནད་གཞི་ཀུན་གྱུར་དྲེག་ནད་ནི། །གཟེར་དང་ལྡན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པ་བཏགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་ནད་པར་གྱི་དུས་སུ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བསྐུས་ཏེ་བཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་བཀོགས་ཏེ། ཟོས་ན་ལྡེ་གུ་འམ་ཕྱེ་མ་དེ་ནི་ནད་གཞི་ཀུན་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད གཟེར་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀོ་ཀི་ལ་ཀྵ་བསྐོལ་བའི་ཁུ། །བླུད་ཅིང་དེ་ཡི་ཚོད་མ་ཟོས། །སྙིང་རྗེ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར། །དྲེག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོ་ཀི་ལཀྵ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ཅིང་ཀོ་ཀི་ལཀྵའི་ཚོད་མ་དང་བཅས་ པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་དྲེག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུས་འགྲོ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སེལ་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །རྩ་བ་ལྔ་འམ་སྐྱུ་རུ་རའི། །ཁུ་བ་ལི་ལི་ཏ་ཡི་ཞག་།འཁྲིག་པ་སྤོང་ཞིང་འཐུངས་ན་ནི། །དྲེག་འཐེང་ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཟུག་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྲོག་ཆགས་ལི་ལི་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞག་དང་བཅས་པར་འཐུང་ཞིང་ཉལ་བའི་ལས་འཁྲིག་པ་སྤང་ཞིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་བསྟེན་ན་དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་བར་གྱུར་ཅིང་། ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཟུག་པར་ཞེན་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་བསྟན་ནས་ནི། །དེ་འོག་ཕྱི་རོལ་གསོ་བ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་གི་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་ནས། འདི་མན་ཆད་ནི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་བཤད་པར བྱའོ།།རང་སྐྱུར་བྲེ་བཞིར་ཏིལ་མར་དང་། །སྲ་རྩི་པོག་ནི་བཞི་ཆར་བསྐོལ། །ཆུ་ནང་གཟར་བུས་མང་དུ་དཀྲུགས། །རིམས་ཚ་ནད་གཟིར་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་སྐྱུར་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་ཏིལ་མར་དང་། སྲ་རྩི་པོག་ དེའི་བཞི་ཆ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བ་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ནས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུས་ན་རིམས་དང་།ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ།

痰多的病症时，煮葡萄和酸枣，或者煮三果加蜂蜜，或者给予适量的独活。对于痰多引起的皮肤病，应给予煮过的葛根等的汤液，或者加蜂蜜，或者三果煮汤加蜂蜜，或者独活煮汤，或者制成药膏与酥油一起煮制，根据情况使用。
根据情况给予油脂，先行催吐后进行粗糙疗法。对于痰多引起的皮肤病患者，应根据情况给予油脂，之后用催吐药进行催吐，然后用粗糙疗法治疗。
三果和三辛香，甘露香、肉桂、枳实、硼砂、昌蒲、胡椒根、生姜、香附、婆沙迦树皮、利地、土茯苓、郎伽利，等量制成药膏，早晨放在铁器中涂抹，中午时食用，可治疗由各种病因引起的皮肤病，尤其对伴有疼痛的病症特别有效。
煮鸡骨草的汤液饮用，并食用其蔬菜，如同习惯慈悲的人一样，能够祛除皮肤病。
五根或者余甘子的汤液，加入利利塔虫的油脂，戒除房事后饮用，能祛除严重的皮肤病和跛行。
如此讲述了内治法后，接下来讲解外治法。
四升发酵液加入芝麻油和树脂四分之一煮制，用勺子在水中多次搅拌，是治疗发热病痛的最佳方法。

།ཏིལ་མར་བཙོད་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །སྲ་རྩི་པོག་དང་ཐལ་ཏྲེས་བཅས། ། ཏིལ་མར་སྐ་བས་ལུས་བསྐུས་ན། །དྲེག་ནད་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་བཙོད་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་ཏེ། །གོང་པོར་གྱུར་བའི་སྐ་བས་བསྐུས་ན་དྲེག་ནད་སེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མ་བསྐོལ། །ཡང་ན་ལྡེ་གུ་ཆུ དྲོན་སྦྱར།།བླུགས་ན་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ཡི། །གཟེར་ནད་འཕྲལ་དུ་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུགས་ན་རླུང་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་གཟེར་དང་བཅས་པ་འཕྲལ་དུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྩ་བ་བཅུའི་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་ ཙམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུགས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ལུས་འཇུག་རེངས་དང་གཟེར་གྱིས་ཉེན། །སྣུམ་བཞི་པོ་ནི་མངར་པའི་སྨན། །དྲོ་འཇམ་སྦྱར་བ་བླུགས་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་འཇུག་པའི་རླུང་ནད་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་པའི་ནད་པ་ལ་སྣུམ་བཞི་པོ་ཞུན་ མར་དང་།རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་དང་། །རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མངར་བའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་ལུས་ལ་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཚ་བར་གྱུར་ལ་གྲོང་མོ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ལུས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲེག་ནད་དེ་ཚ་བ་ཡིན་ན་ནི་སྣུམ་བཞི་ བོ་དང་མངར་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ར་ལུག་བ་ཡི་ནི། །འོ་མ་ཏིལ་མར་སྦྱར་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ར་ལ་སོགས་པའི་འོ་མ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བ་ཡང་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ་ལུས་ལ་བྱུག་པ་དང་རེངས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་གཟེར་གྱིས་ཉེན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་ལ་བླུགས་པར་བྱའོ།།དྲེག་ནད་ཚ་བ་ལ་ནི་འོ་མ་འདི་དག་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར་བ་གྲང་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའམ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ།།རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་ལུས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་བླུགས་པར་བྱ་བ་ལ། །ཚ་བ་ལ་ནི་གྲང་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །རྒུན་ཆུ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་ཆང་། །རང་སྐྱུར་ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུ། །འབྲས་ བཀྲུས་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ།།ཁ་རའི་ཆུ་ནི་བླུགས་ནའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དྲེག་ནད་ཚ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་རྒུན་ཆུ་འམ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བུད་མེད་གཟུགས་སྡུག་སྙན་པར་སྨྲ། །ལག་པ་ནུ་མ་ཙནྡན་བསྐུས། །རེག་ན་བསིལ་ ཞིང་བདེ་བ་ཡིས།།ཚ་དང་ན་དང་རྨྱ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བུད་མེད་གཟུགས་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ། །ལག་པ་དང་ནུ་མ་ཙནྡན་གྱིས་བསྐུས་པ་རེག་ན་བསིལ་ཞིང་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་འཁྱུད་པས་ལུས་ཚ་བ་དང་ན་བ་དང་རྨྱ་ཞིང་དུབ་པ་སིལ་བར་ བྱེད་དོ།།མདོག་དམར་ཚ་དང་ནད་བཅས་ལ། །ཁྲག་ཕྱུང་ནས་ནི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ཤིང་མངར་བཙོད། །སྐྱེར་པ་ཙནྡན་ཁ་ར་དཀར། །ེ་རཎྜ་ཡི་ས་བོན་ཕྱེ། །སྲན་ཆུང་ཤུག་པ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ལྡེ་གུས་ཚ་ན་ཤུ་བ་མཆེད། །ན་ཞིང་མདོག་དམར་ སྐྲངས་བ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྟག་ཚེར་པ་ཞེས་བྱ་བ། །བྲ་ཕུཎྜ་རཱི་ཀ་ཙ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་མདོག་དམར་ཞིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

芝麻油、红花、蜂蜜、树脂、白芥子等，用浓缩的芝麻油涂抹身体，是祛除皮肤病的殊胜方法。
将十种根药与牛奶煎煮，或者将药膏与温水调和，注入体内，能立即祛除以风气为主的疼痛疾病。
将十种根药与牛奶煎煮后注入体内，能立即祛除伴有疼痛的风重型皮肤病。或者将十种根药的药膏与温热水调和后注入体内，效果相同。
对于身体僵硬和疼痛所困扰的病人，应涂抹四种油和甘味药的温和调和物。
对于身体僵硬等风病所困扰的病人，应涂抹四种油（酥油、骨髓油、脂肪油、芝麻油）和葡萄等甘味药的温和调和物。
如果是热性皮肤病，则应注入凉的调和物。
同样，山羊、绵羊和牛的乳汁与芝麻油调和，或者
同样，将山羊等的乳汁与芝麻油调和后温热涂抹身体，可治疗僵硬等症状以及被疼痛所困扰的风性皮肤病。对于热性皮肤病，则应注入这些乳汁与芝麻油调和的凉性制剂。
煎煮养生类药物，或者煎煮五小根药后注入。
将养生类药物煎煮的汁液或五小根药煎煮的汁液温热后，注入被身体僵硬等病症所困扰的病人体内。如果是热性病，则应注入凉的药液。
葡萄汁、甘蔗汁、酒、发酵物、酸奶、乳清、淘米水、蜂蜜水、白糖水注入也有效。
对于伴有热性的皮肤病，饮用葡萄汁或甘蔗汁等都有效果。
美丽女子说话动听，手和乳房涂抹檀香，触摸时清凉舒适，能祛除发热、疼痛和疲劳。
美丽动人且言语动听的女子，手和乳房涂抹檀香，触摸时能带来清凉舒适之感，通过拥抱可以祛除身体的发热、疼痛和疲劳。
对于皮肤发红、发热和有病症的人，放血后涂抹药膏。大蓟、甘草、红花、醋栗、檀香、白糖、蓖麻子粉、小豆、杜松、水晶等制成的药膏，可治疗发热、疮疡蔓延、疼痛、皮肤发红和肿胀。
大蓟等药物制成的药膏涂抹后，能祛除皮肤发红和发热等病症。

།ཀྲི་ས་ར་ནི་རླུང་འཇོམས་སྨན། །སྣུམ་བཅས་བསྐོལ་བ་འམ་མུ་དག་དང་། །འོ་ཐུག་ཡུངས་ ཀར་ཏིལ་ཚིགས་མ།།གླན་ཞིང་དཀྲིས་པས་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །ཅིས་བྱ་བ་ལ། ཀྲི་སར་ནི་ཏིལ་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐུག་པ་སྟེ། །དེ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་། །སྣུམ་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་ལྟ་བུས་བསྐུས་ལ་དཀྲིས་ པ་འམ་དེ་བཞིན་དུ་མུད་ག་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྔེའུ་དང་འོ་ཐུག་གམ་ཡུངས་ཀར་དང་ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་སྣུམ་བསྐོལ་བས་གླན་ཞིང་དཀྲིས་པས་ཀྱང་དྲེག་ནད་གྱི་གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཆུར་གནས་རླན་ཅན་མཐུ་རྩལ་གྱིས། །གཟས་ ཚོལ་ཤ་བཏགས་གཡོས་ལེགས་པ།།འཚོ་བྱེད་སྨན་དང་སྣུམ་བཅས་པས། །གླན་ཞིང་དཀྲི་བ་བྱས་གྱུར་ན། །སྲ་ཞིང་གཟེར་ལ་ན་བ་དང་། །སྐྲངས་དང་གཡན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྲོག་ཆགས་ཆུ་ན་གནས་པ་དང་། །རླན་ཅན་དང་མཐུ་རྩལ་ གྱིས་གཟས་ཚོལ་བའི་ཤ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ།།ཚ་ལ་སོགས་པས་གཡོས་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། །འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་སྣུམ་དང་བཅས་པས་གླན་ཞིང་དཀྲིས་པས་ཀྱང་དྲེག་ནད་སྲ་ཞིང་རེངས་ལ་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །འཚོ་བྱེད་སྨན་དང་ བསྐོལ་བ་ཡི།།འོ་མ་ཞག་གིས་བསྐུས་ན་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་འམ་ཞག་གིས་བསྐུས་ན་ཡང་དེ་ལ་ཕན་ནོ། །ས་ཧ་ར་ཛའི་རྩ་བ་དང་། །ཛི་བན་ཏའི་མར་རའི་འོ་མ། ལྡེ་གུས་བསྐུས་ པ་འམ་དེ་བཞིན་དུ།ཏིལ་བཏགས་བརྔོས་པའི་འོ་མར་སྦྱར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ས་ཧ་ར་ཛའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་མར་དང་བསྐོལ་བའམ། །རའི་འོ་མ་དང་ལྡེ་གུས་སྦྱར་བ་འམ་ཏིལ་བཏགས་པ་བརྔོས་པ་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཟར་མ་འོ་མར་ སྦྱར་བའམ།།ེ་རཎྜ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །འོ་མ་དག་དང་སྦྱར་བ་འམ། །ཤུ་ཏིའི་འོ་མར་སྤྱར་བ་ནི། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་གཟེར་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །འོ་མ་དང་ཟར་མའི་ས་བོན་བཏབ་པ་འམ། ཡང་ན་ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་འོ་མ་དང་བཏགས་པ་འམ། ཡང་ན་ཤུ་ཏིའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ཀྱིས་གཟེར་བའི་ནད་འཇོམས་པས་བྱེད་དོ། །བ་གཅིན་ཐལ་སྨན་ཆང་དང་བསྐོལ། །མར་གྱིས་བསྐུས་ནའང་དེ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་གཅིན་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས བསྐུས་ན་ཡང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ཤས་ཆེར་རྒུན་ཚ་དང་། །བསྐོལ་བའི་མར་བསྐུ་བླུགས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲེག་ནད་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི། རྒུན་ཆང་གི་ཚ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བསྐུ་བ་དང་བླུགས་པ་ཕན་ནོ། ། ཤུ་དག་རུ་རྟ་ཁྱིམ་དུད་པ། །ཤུ་ཏི་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་དྲེག་ནད་ནི། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཤུ་ཏི ཤ་ཏ་ནི་པུས་པའོ།།སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །དེ་བཞིན་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་ནི། །འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བའི་རང་སྐྱུར་ནི། །ཡུད་ཙམ་བཏགས་ནས་སྐྱུར་གྱུར་པ། །བླུགས་ན་བད་རླུང་ཤས་ཆེ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མ་དུ་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་འབྲས་ཀྱི་ཁུ་བའི་རང་ སྐྱུར་དང་བཏགས་པ་དེས་ཡུད་ཙམ་བསྐུས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་པོ་བླུགས་ན་བད་ཀན་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

克里萨拉是治疗风病的药。与油一起煮或与绿豆和，牛奶、白芥子、芝麻渣，调和包敷可以止痛。所谓克里萨拉是用芝麻和绿豆等制成的汤，用这种能治疗风病的药汁，与油一起煮成糊状涂抹包敷，或者同样用绿豆和牛奶或白芥子和芝麻渣，与治风药和油煮后调和包敷，也能治疗痹病的疼痛。
水生湿性有力的，捕获的肉磨细煮熟，与疗愈药和油一起，调和包敷若这样做，能治疗坚硬疼痛，肿胀和瘙痒。所谓水生动物和，湿性及有力捕获的肉细细研磨，用盐等煮熟，与疗愈药类和油一起调和包敷，也能治疗痹病坚硬僵直疼痛等。
与疗愈药一起煮的，牛奶和油脂涂抹也有效。或者对坚硬等病用疗愈药类煮过的牛奶或油脂涂抹也有效。萨哈拉扎根和，吉万提油和羊奶，涂抹药膏或同样地，芝麻磨炒与牛奶调和。即用萨哈拉扎汁等与油煮或，羊奶和药膏调和，或用磨碎炒过的芝麻与牛奶调和的药膏涂抹也有效。
豌豆与牛奶调和或，蓖麻的果实，与牛奶调和或，舒提与牛奶调和，能治疗偏风重的疼痛。即牛奶中加入豌豆种子，或者蓖麻果实与牛奶研磨，或者舒提与牛奶调和的药膏涂抹能治疗风重的痹病疼痛。
牛尿灰药酒一起煮，涂抹油脂也对此有效。或者用牛尿等煮的油脂涂抹也能治疗风重的痹病。
痰重者葡萄盐和，煮油涂抹灌注有效。即痹病痰重者，用葡萄酒的盐和煮过的油涂抹和灌注有效。
白芷、土茯苓、家烟，舒提黄色二种的，药膏涂抹能治疗，风痰重的痹病。即风痰重的痹病用白芷等研磨的药膏涂抹有效。舒提即百合花。二种黄色即姜黄和醋栗。
同样地西固种子，米汁自然发酸，暂时研磨变酸后，灌注能治风痰重。即马度西固种子与米汁自然发酸物研磨，暂时涂抹后再灌注盐等酸性物，能治疗痰和风重的痹病。

།རྟོགས་པར་སླ་ལ་བྱུགས་དང་བསྐུ། །བླུགས་དང་ལུས་ནི་བཅིང་བས་བསལ། །རྟོགས་དཀའ་མས་གཏོང་དྲག་པོ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་ སྣུམ་གྱིས་བླུད་པས་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དྲེག་ནད་རྟོགས་པར་སླ་བ་མཐོན་པོར་བསྟེན་ན་གནས་པ་ནི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །དྲེག་ནད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མངོན་ཞིང་ཁོང་བར་གཏིང་ཟུག་པར་ན་ན། ནི་རུ་ཧ་ལ་སོགས་པས་ གསོ་བར་བྱའོ།།བད་རླུང་ཤས་ཆེར་དྲོ་འཇམ་སྦྱར། །དེ་བྱུགས་ལ་སོགས་གྲང་མོ་ཡིས། །ལུས་ན་ཚ་ཞིང་གཡའ་ཞིང་སྐྲང་། །སྲ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་ བཏང་ན་ཕན་གྱི།།དེར་བསྐུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་གྲང་མོ་བྱས་ན་ནི་ལུས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ཤས་ཆེའི་དྲེག་ནད་ལ། །བྱུགས་པ་ལ་སོགས་བསིལ་བས་བྱ། །དྲོ་བས་ཚ་ཞིང་ན་ལ་དམར། །རྡུལ་འབྱུང་གས་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་བ་ཕན་གྱི། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དྲོ་བ་བཏང་ན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱ་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པར་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་འོ་མ་མཉམ། ། ཏིར་མར་བྲེ་བཞིའོ་མ་མཉམ། །ཏི་ར་མུར་བ་ཏ་མ་ལ། །ཉེའུ་ཤིང་ཨ་གར་པ་ཡ་སྱ། །ཙནྡན་ཧཾ་ས་བ་ཏི་དང་། །སྤང་སྤོས་སླེ་ཏྲེས་མེ་ད་གཉིས། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ཤུ་ཏེ་དང་། །ཤུག་པ་རྣམ་གཉིས་ཛི་བན་ཏི། །ཛི་བ་ཀ་དང་རི་ཤ་བ། ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། ། ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་བ་ལེ་ཀ་།བཙོད་དང་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་།ཤ་རི་བ་དང་བི་ཤ་ལ། །ཀུ་ཏན་ན་ཏ་སྲང་རེ་ཡི། །ལྡེ་གུར་བཅས་པ་བསྐོལ་བར་བྱ། །སྦྱོར་བ་བཞི་བོས་དྲེག་ནད་ཀྱི། །མཁྲིས་པའི་ཚ་བ་རིམས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་སྲང་བརྒྱ་ཁུ་བ བསྐོལ་པའི་ཆོ་གས་བསྐོལ་ལ།དེའི་སྨན་ཁུ་བཞི་ཆ་ལུས་པར་ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། །འོ་མ་བྲེ་བཞི་བསྲེས་ལ་སྠི་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་སྲང་རེར་བྱས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་བ་དང་། བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་བླུད་པ་དང་། །སྣ་ནས་བཏང་བ་དང་། །འཇམ་ རྩི་དང་བསྐུ་བའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་བྱས་ན་དྲེག་ནད་ཀྱི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྠི་ར་ནི་ས་ལ་པར་ཎའོ། །ཏ་མ་ལ་ཀ་ནི་བུ་ད་ཏྲིའོ། །པ་ཡས་སྱ་ནི་ཨར་ག་པུས་པའོ། ། ཀ་རུ་ནི་ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོའོ། །ཧཾ་ས་པ་ཏི་ནི་ཏྲི་པ་དི་དང་ཀྲི་མི་མར་ཞིས་བྱ་བའོ། །མེད་གཉིས་ ནི་མེ་ད་དང་མ་ཧཱ་མེ་དའོ།།བི་ཤ་ལ་ནི་ཨིན་དྲའོ། །ཀུ་ཏན་ན་ཏ་ནི་པ་རི་པེར་ལའོ། །བ་ལའི་ཁུ་བའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཏིལ་མར་འོ་མ་ཆ་མཉམ་བསྐོལ། །ལན་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྐོལ་བ་དེས། །དྲེག་ནད་རླུང་ཅན་སེལ་བར་བྱེད། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་དམ་པ་སྟེ། །དབང་པོ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཚེ་རིང་ལུས་འཕེལ་སྐད་སྙན་དང་། །ཁུ་ཆུ་ཁྲག་གི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་པོར་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་དེ་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་བར་དུ་བསྐོལ་བ་དེས་ནི་རླུང་ ལས་གྱུར་པའི་དྲེག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།།དེ་བཞིན་དུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཡང་མཆོག་ཡིན་ཞིང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་། །ཚེ་རིང་ཞིང་སྲོག་འཛིན་པ་དང་། །ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། །གདངས་སྙན་པ་དང་། །ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་ནད་གང་དག་ ཡིན་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།

对于容易诊断的皮肤病，应用涂抹、擦拭、灌注和包扎来治疗。对于难以诊断的皮肤病，应用强烈的下泻、清洗药物和油剂灌注来治疗。
对于痰和风占主导的皮肤病，应当使用温和的涂抹等治疗方法。如果使用寒凉的涂抹等方法，会导致身体发热、瘙痒、肿胀和硬结增多。
对于血和胆汁占主导的皮肤病，应当使用凉性的涂抹等方法。如果使用温热的方法，会导致发热、疼痛、发红、出汗和皮肤开裂。
取甘草一百两煮取汁液，剩余四分之一，加入四升芝麻油和等量牛奶。再加入：悉地拉、没药、布达得日、小茴香、沉香、白花、檀香、汉萨巴帝、甘松、独活、两种没药、两种染料木、两种松树、吉瓦提、吉瓦卡、利沙巴、肉桂、甘达巴札、鳄鱼爪、巴勒卡、蓝花、白莲、夏利巴、比沙拉、古丹那塔各一两制成糊状煎煮。这四种配方可以治疗皮肤病、胆病、发热和热病。
悉地拉即萨拉巴尔纳，布达得日即塔玛拉，白花即阿尔嘎普巴，沉香即黑沉香，汉萨巴帝即提巴帝和格日米玛，两种没药即没药和大没药，比沙拉即因札，古丹那塔即巴日贝拉。
用巴拉草汁制成的糊状物，加入等量的芝麻油和牛奶，煮至百次，可以治疗风性皮肤病。这是最好的精华，能够清净感官，延长寿命，增长身体，使声音悦耳，治疗精液和血液疾病。

།རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །ཚིལ་ལམ་བད་ཀན་ཤིན་ཏུ་ནི། །འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་རླུང་ནད་ལ། །སྣུམ་བརྟས་དང་པོ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རླུང་གི་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཚིལ་ལྷག་ པར་འཕེལ་བ་འམ།།བད་ཀན་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལ་དང་པོར་སྣུམ་པ་དང་བརྟ་བར་བྱ་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་བས་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཀྱི། །གསོ་བ་དྲེག་ནད་གསོ་བར་བྱ། །ཁྲག་ནི་དངས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །སྣུམ་དང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་ བ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཚིལ་ལམ་བད་ཀན་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ལ་ནི་ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིལ་དབྲི། །གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པས་རླུང་གི་དྲེག་ནད་དེ་གསོ་བར་བྱས་ལ་དེའི་འོག་དུ་དྲེག་ནད་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་བ་བྱ་ཞིང་ཁྲག་ནད་མེད་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱའོ།།དྲེག་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་བཤད་ཟིན་ནས་དེའི་ཞར་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་པོའི་གསོ་བ་སྨྲས་པ་ནི། སྲོག་སོགས་རླུང་ནི་ཅིག་ཅར་འཁྲུགས། །ཇི་སྐད་བསྟན་དང་ནད་གཞི་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྨན་རྣམས་ནི། །ནད་ཚུལ་ཇི་ བཞིན་སྦྱིན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་བའི་རླུང་ལྔ་པོ་ཅིག་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། །རླུང་གི་ནད་གསོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་མི་འགལ་ཞིང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལྡང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚད་ཀྱི་ ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ཉེ་བའི་ཚུལ་དང་མི་འགལ་བར་ནད་གང་ཡིན་པ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཞིག་ཕན་པར་གྱུར་པའི་སྨན་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ཏེ་སྦྱིན་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་སྨན་ཅི་ རིགས་པར་བློས་བརྟགས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།མ་ཞུ་བཅས་ལ་དུགས་དང་སྨྱུང་། །སྨིན་བྱ་རྩུབ་སྨན་བྱུག་པ་དང་། །རླུང་སོགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཞུ་བསལ། །བྱས་ལ་མ་འདྲེས་རླུང་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང་བཅས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་ དུགས་དང་།།སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་སྨིན་ཅིང་མ་ཞུ་བ་མེད་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མ་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ཉི་ཚེ་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ། །སྐེམ་དང་བྱ་རྨྱང་ཡན་ལག་འཁུམས། །རེངས་དང་འདར་བུ་ཚོར་བ་མེད། །འགྲམ་ཉམས་ཁ་ཡོ་འཐེང་པོ་དང་། ། ཞ་བོ་དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་དང་། །ཚིགས་འཁྲུལ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་དང་། །ཚིགས་དང་རྐང་རུས་ལ་ཞུགས་ནད། འདི་དག་གནས་ནི་གཏིང་རིང་བས། །དེ་བས་འདི་དག་གསར་བཏབ་དང་། །བླ་བརྣན་མེད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་ལྡན། །འབད་ན་འཚོ་ཡི་གཞན་དུ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐེམ་བའི་ལུས་ནི་རིད་ཅིང་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱ་རྨྱང་ནི་ལུས་འགྱུར་ཞིང་གཅུ་བའོ། །ཡན་ལག་འཁུམས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདུས་ཤིང་ཞུམ་པའོ། །རེངས་བ་ནི་ཤིང་ལྟར་རེངས་པའོ། །འདར་བ་ནི་ལུས་འདར་བའོ། །ཚོར་བ་མེད་པ་ནི་བེམ་བེམ པོར་གྱུར་པའོ།།འགྲམ་པ་ཉམས་པ་ནི་འགྲམ་པ་གཉིས་གནས་ལས་འཆུགས་ཤིང་ཉམས་པའོ། །ཁ་ཡོ་བ་ནི་རླུང་གིས་ཁ་ཕྱེད་ཡོན་པར་གཅུས་པའོ། །འཐེང་པོ་ནི་རྐང་བའི་གཟུགས་ཕྱེད་ཉམས་པའོ། །ཞ་བོ་ནི་ཡན་ལག་འཇས་པའོ། །དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་བ་དེ་ནི་རླུང་དང་ ཁྲག་གི་ནད་ཀྱིས་འཐེང་པར་འགྱུར་བའོ།།ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ནི་རང་གི་གནས་འཆུགས་པའོ། །གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ལྷག་པར་ན་བའོ།

由于运行通道阻塞混乱，脂肪或者痰液极度增长所致的风病，首先以油腻补益治疗为宜。对于风的运行通道阻塞的原因是脂肪过度增长或痰液过度增长，首先应当使用油腻和补益药物配制的药物治疗为宜。
对于富人的风病，应当治疗垢病。应当配制能够净化血液的油腻药物。对于脂肪或痰液增长所致的疾病，称为富人的风病，应当减少脂肪，用治疗风的垢病的药物配方进行治疗，之后按照所说的治疗垢病的配方进行，还要进行净化血液的配方。
在讲完垢病的治疗之后，附带讲述生命等五种风的治疗：生命等风同时混乱，应当按照所说的和病根，根据病情给予相应的药物。对于生命等五种风同时混乱和升起的情况，不违背风病治疗的特征，根据生命等病升起所致的程度情况以及生命等的位置，不违背接近的方式，对于任何疾病，观察对生命等风有益的药物的病情，给予治疗。如此，此处的意思是应当根据智慧观察适宜的药物来给予。
对于伴有不消化的，应当热敷和禁食，使其成熟，涂抹粗糙药物，以风等消除不消化，之后治疗单纯的风病。对于伴有不消化的风病，应当用热敷和禁食等使其成熟并消除不消化，之后进行如前所说的单纯风病的治疗。
消瘦、扭曲、肢体萎缩、僵硬、颤抖、无知觉、颌骨损伤、口歪、跛行、瘫痪、垢病所致跛行、关节错位、半身疼痛、以及侵入关节和腿骨的病，这些病位深远，因此这些新发的、无复发、具有体力者，努力则可治愈，否则不能。消瘦是身体消瘦干枯。扭曲是身体扭曲弯曲。肢体萎缩是身体肢体收缩萎缩。僵硬是如木头般僵硬。颤抖是身体颤抖。无知觉是麻木不仁。颌骨损伤是两颌骨错位损伤。口歪是风使口半边歪曲。跛行是腿部形态半边损伤。瘫痪是肢体瘫软。垢病所致跛行是由风和血病导致跛行。关节错位是自身位置错位。半身疼痛是身体半边剧痛。

གཞན་ཡང་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་གཏིང་དུ་ཞེན་པའི་ནད་འདི་དག་ནི་གནས་གཏིང་རིང་ཞིང་བརྟག་དཀའ་བར་ ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནད་འདི་དག་ནི་ནད་ཀྱིས་གསར་དུ་བཏབ་ཅིང་ནད་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དང་།བླ་བརྣན་གྱི་ནད་གཞན་མེད་ཅིང་ནད་པ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་སྨན་པས་འབད་པ་དང་བཅས་ཏེ་གསོས་ན་འཚོས། གཞན་དུ་ནི་འཚོ་བར་མ་འགྱུར་བར་གསར་དུ་བཏབ་པ་དང་བླ་ བརྣན་མེད་པའི་སྐབས་སུ་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱའོ།།མཁྲིས་འདྲེས་རླུང་ལ་གྲང་དྲོ་བའི། །གསོ་བའི་རིམ་གྱིས་མང་དུ་བྱས། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྨན་མར་དག་ཀྱང་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་ གསོ་བའི་རིམ་གྱིས་སྤོང་མང་དུ་བྱས་པ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་སྨད་མར་དག་ཀྱང་ནད་པ་དེ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྐམ་སའི་ཤ་དང་སཱ་ལུ་ནས། །བཀྲུ་སྨན་འོ་མར་བཅས་འཇམ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་མཁྲིས་པ་ བསྒྲིབས་པའི་རླུང་གི་ནད་འདི་ལ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་འབྲས་སཱ་ལུ་དང་ནས་ཀྱི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།རྩ་བ་ལྔ་དང་བ་ལར་བསྐོལ། །འོ་མའི་མས་གཏོང་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ འདི་ལ་མས་གཏོང་བའི་སྨན་རྩ་བ་ལྔ་ཆེན་པོ་དང་བ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གཏང་བར་བྱའོ།།སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི། །འཇམ་རྩི་དུས་སུ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་འཇམ་རྩི་བཏང་བའི་དུས་ལ་བབ་ པ་ན་སྨན་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་བ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། །མར་དང་འོ་མར་བསྐོལ་བ་བླུགས། །རྩ་བ་ལྔ་ཡི་ཁུ་བ་འམ། །ཆུ་ནི་གྲང་མོ་ཉིད་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་ཤིང་མངར་བསྐོལ་ བའི་ཏིལ་མར་འོ་མ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པ་འམ། ཡང་ན་གྲང་མོ་བླུགས་ན་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་བཅས་ལ་ནས་ཀྱི་ཟན། །སྐམ་སའི་རི་དགས་བྱ་ཡི་ཤ། །དུགས་དང་མས་གཏོང་བཀྲུ་ སྨན་ནོ།།སློན་སྨན་བཀྲུ་སྨན་བཅས་པ་གཏང་། །མར་རྙིང་ཏིལ་མར་ཡུངས་ཀར་ལས། །བྱུང་བའི་མར་ནི་བླུད་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་བཅས་ཤིང་འདྲེས་བའི་རླུང་ལ་ནི་ནས་ཀྱི་ཟན་དང་། །སྐམ་ས་ན་གནས་པའི་རི་དགས་དང་བྱའི་ཤ་དང་། དུགས་བྱ་བ་དང་། ནི་རུ་ཧ་རྣོན་པོ་གཏང་བ་དང་། སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་པ་དག་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མར་རྙིང་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལ། །དང་པོར་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་མཁྲིས་པ་གསོས་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་བསལ་པར་བྱའོ། །ཁྲག་དང་འདྲེས་ལ་དྲེག་ནད་ཀྱི། །གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་ ནི་དྲེག་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ།།དུགས་བསྐུ་ཤ་ཁུ་འོ་མ་དང་། །སྣུམ་དང་བཅས་པས་ཤ་བཀྲ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལ་གནས་ཤིང་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་རླུང་ལ་ནི་དུགས་ལ་སོགས་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ།

此外，这些存在于关节等处并深深扎根的疾病，因为病位深远且难以诊断，所以对于这些疾病，如果是新发病且病程不长，没有其他并发症，病人体力充沛的情况下，医生努力医治则可痊愈。否则难以痊愈，应在新发病且无并发症时努力医治。
对于伴有胆病的风病，应多做冷热疗法。还应服用生命精华类药物熬制的药酥。
对于伴有胆病且胆病遮蔽的风病，应给予旱地动物肉、稻米和大麦等食物，并用牛奶调和的温和泻药。
对于伴有胆病的风病，应用五大根药和ba la熬制的汤液做灌肠疗法。
当到了需要做软油灌肠的时候，应用甘味类药物熬制的芝麻油做软油灌肠。
或者用甘草熬制的芝麻油、酥油和牛奶混合液灌服也有效。或者灌服五大根药熬制的汤液，或者灌服冷水，都对伴有胆病的风病有效。
对于伴有痰病的风病，应食用大麦饭、旱地野兽和鸟肉，做熏蒸疗法和灌肠，使用催吐药和泻药。服用陈年酥油、芝麻油和芥子油也有效。
对于伴有痰病和胆病的风病，应首先治疗胆病，然后再治疗伴有痰病的风病。
对于伴有血病的风病，应按照前面所说的治疗痂病的方法进行治疗。
对于存在于肉中并深入其中的风病，应适当使用熏蒸等疗法。

།ཕྱུག་པོའི་རླུང་ལ་གཅིན་སྙི་དང་། །ཚལ་ དང་རླུང་འཇོམས་སྨན་གྱིས་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཚིལ་དང་རླུང་དུ་འདྲེས་པ་ལ་གཅིན་སྙི་བ་ཟ་གུའི་ནད་འཇོམས་པ་དང་། །ཚིལ་འཇོམས་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །རུས་པ་རྐང་གནས་སྣུམ་ཆེན་གྱིས། །ཁུ་ཚུར་གནས་ལ་སྔར་བཤད་ པའི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རུས་པ་དང་རྐང་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ནི་སྣུམ་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁུ་ཚུར་གནས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྔར་རླུང་ནད་ཀྱི་གསོ་པའི་སྐབས་སུ་ཁུ་ཆུ་ལ་གནས་པའི་རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཟས་དང་འདྲེས་ལ་ འཇུ་བྱེད་དང་།།དོད་སྐྱེད་སྐྱུག་སྨན་ཡང་བ་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཟས་དང་འདྲེས་བ་ལས་གྱུར་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་འཇུ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སློན་པ་དང་། །རང་བཞིན་དང་ཚད་ཀྱིས་ཡང་བར་གྱུར་བའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་ བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།གཅིན་འདྲེས་གཅིན་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །དུགས་དང་འཇམ་རྩི་གོང་མས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གཅིན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་ནི་གཅིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ག་གོན་དང་། གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བྱིན་ན་ཕན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དུགས་དང་ མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇམ་རྩི་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།བཤང་འདྲེས་ཨེ་རཎྜའི་མར་དང་། །འཇམ་རྩི་སྣུམ་ནི་འཁྲུ་བྱེད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཤང་བ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་ནི་ཨེ་རཎྜའི་ཏིལ་མར་དང་འཇམ་རྩི་དང་སྣུམ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བྱིན་ན་ ཕན་ནོ།།ལུས་ཟུངས་ཀུན་ཞུགས་རླུང་ནད་ལ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པར་མི་གནོད་དང་། །གང་ཡང་རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་བའི། །སྨན་དེ་རླུང་ནད་དེ་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཤིང་བརྟེན་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྨན་གང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ གནོད་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་།ལྡང་བར་མི་འགྱུར་བ་རླུང་ལ་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་དེ་གཏང་བར་བྱའོ། །འཁྲུ་བར་མི་བྱེད་སྣུམ་པ་དང་། །རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །མས་གཏོང་བ་ནི་མངར་བ་དང་། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩིས་གསོ་བར་བྱ། །ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་ བརྟགས་ནས་ནི།།བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བསྔགས་པ་ཡིན། །མཆོག་ཏུ་བྲག་ཞུན་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་གུ་གུལ་ཉི་ཚེ་འམ། །ཁ་ར་སྲང་སྟོང་ཆིག་བརྒྱར་བཅས། །པ་བ་སངས་བཤད་ལྡེ་གུའང་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་རླུང་ནད་དེ་ལ་ནི་ཡང་འཁྲུ་བར་མི་བྱེད་པའི་སྣུམ་དང་། །བུ་གའི་རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་ཐམས་ཅད་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་ཆེར་མངར་བ་དང་སྦྱོར་བའི་འཇམ་རྩི་མས་ གཏོང་བ་དང་།སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་དག་གིས་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། ནད་བའི་ཉམས་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་བཏང་བ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བསྟེན་ན་ཕན་པ་དང་། ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་བྲག་ཞུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལན་མང་དུ་བསྟེན་ ན་ཕན་པ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་གུ་གུལ་ཉི་ཚེའི་སྦྱོར་བ་བཏང་ན་ཕན་པ་དང་། །པ་པ་སངས་ཀྱིས་བཤད་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་ཀྱང་ཕན་ཏེ། དེ་ནི་ཁ་ར་སྲང་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དང་བཅས་པའི་ལྕགས་ཕྱེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于富人的风病，应以利尿和消除脂肪及平息风的药物治疗。
对于骨骼和脚部的风病，应以四大油脂配方治疗。对于拳处的风病，应以前述风病治疗章节中对小便处风病有益的药物治疗。
对于与食物混合的风病，应服用助消化药物，同样也要服用生热药、催吐药和性质轻盈的药物治疗。
对于与小便混合的风病，应服用增加小便的药物如嘎贡和则玛等药物有益，同样也要用热敷疗法和从生殖器施用软膏治疗。
对于与大便混合的风病，蓖麻油和软膏以及通便油脂有益。
对于进入全身组织的风病，应施用不损害痰和胆汁且能使风顺畅运行的药物。
应以不致泻下的油脂、通畅脉道的药物、甜味的下施疗法和油性软膏治疗。根据病人的体力状况，应施用温和的泻药。所有滋补剂的配方也都受到推崇。
尤其是岩盐配方，同样单独使用没药，或者配合一千一百两白糖的帕瓦桑所说的膏药也有益处。

།ཐུར་སེལ་འདྲེས་ལ་དྲོད་ སྐྱེད་དང་།།འཁྲུ་གཅོད་རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་བྱེད། །གཅིན་གྱི་གནས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པའི། །སྨན་རྣམས་དེ་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་གང་དང་འདྲེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ དང་།།འཁྲུ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཅིན་གྱི་གནས་ལྒང་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །འདྲེས་པའི་གསོ་བ་མདོར་བཤད་ཡིན། །སྨན་ པས་དེ་གསོ་རྒྱས་པར་ནི།།བློ་ཡིས་བརྟགས་ཏེ་ཅི་རིགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་དང་ནད་གཞན་འདྲེས་པའི་གསོ་བ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་གསོ་བ་རྒྱ་ ཆེར་ནི་སྨན་པས་བློས་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་སྤྱི་བོར་བསྡུ། །ཐུར་སེལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །མེ་དང་མཉམ་གནས་མཉམ་པར་བྱ། །ཁྱབ་བྱེད་གསུམ་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་ རླུང་ནི་སྤྱི་བོར་དྲང་ཞིང་བསྡུ་བར་བྱ་ལ།ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་ནི་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཐུར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱ་ལ། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ནི། ཆ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ། སྟེང་དུ་དྲང་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། འོག་ཏུ་དྲང་བར་ཡང་མི་བྱའོ། ། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྟེང་དང་འོག་དང་བར་གསུམ་ཆར་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །བཞི་པོ་བས་ཀྱང་སྲོག་བསྲུང་སྟེ། །དེ་གནས་ན་ནི་ལུས་གནས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི རླུང་བཞི་པོ་བས་ཀྱང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་དེ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལྷག་པར་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དེ་གནས་ན་ལུས་གནས་ཤིང་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རླུང་ནི་ལམ་གཞན་ཞུགས། །རང་རང་གི་ནི་གནས་ སུ་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚུལ་འདིས་ན་ལམ་གཞན་དུ་ཞུགས་པའི་རླུང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་ལས་བཟློག་ཅིང་རང་གི་གནས་སུ་གཞག་ཅིང་བསྡུ་ཞིང་གཞག་པར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་འདྲེས་པ་མ་གཏོགས་པ། །འདྲེས་པའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད ལ།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་བཞིན། །སྒོག་སྐྱ་བསྟེན་ན་སེལ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་གཞན་དང་འདྲེས་པ་སྔར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ བཞིན་དུ་སྒོག་སྐྱ་བསྟེན་ན་ཡང་ནད་དེ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།མཁྲིས་པ་འདྲེས་ལ་མཁྲིས་སེལ་བས། །རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བྱའོ།།ཁྲག་དང་འདྲེས་ལ་དེ་ཉིད་དང་། །འཐེང་པའི་ནད་བཤད་སྨན་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོད་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ནི་མཁྲིས་པའི་སྨན་དང་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དང་། །རླུང་ནད་འཐེང་པའི་སྨན་གང་ དག་ཡིན་པ་དེ་བྱའོ།

对于下行风的混合，应当生热、止泻，使风气顺畅运行。应当使用能清净小便处的药物。
对于任何与下行风混合的情况，应当生发胃火之热，止泻，使风气顺畅运行并排出，以及使用能清净膀胱小便处的所有药物。
如是已简要说明了生命等风与其他病的混合治疗。医生应当以智慧详细观察而作适当治疗。
如是已经简要说明了生命等风与其他病混合的治疗方法。对于这五种风的详细治疗，医生应当以智慧善加观察，随宜配制。
上行风摄于顶，下行风则相反。平等风与火平衡，遍行风应用于三处。
上行风应当引导并摄于顶，下行风则相反，应当使其向下运行。平等风应当与火平衡，既不向上引导也不向下引导，应当使其平等安住。遍行风应当安住于上中下三处。
四风更应护生命，若其安住则身存。
对于上行等四种风，更应当尽力护持生命风，因为生命风若安住，则身体得以存续而不坏。
如是诸风入他道，应安置于各自处。
如是以此方法，应当以种种方式制止所有入于他道的风，使其回归并安置于自处。
除血胆混合外，对一切混合病，如服用精华法，食用葱白能除愈。
对于前述风与其他病混合的所有情况，除了与血和胆混合外，如同服用精华之法所说，食用葱白也能治愈所有这些病。
胆风混合用胆药，使风顺畅而运行。
对于胆和上行等风的混合，应当使用能除胆的药物，同时使风顺畅运行。
血风混合用前药，及跛病所说药。
对于上行等风与血混合的情况，应当使用前述胆药和使风顺畅运行的药物，以及治疗风病跛症的药物。

།ཁྲག་མཁྲིས་རླུང་ནི་སེལ་བ་ཡི། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་སྣ་ཚོགས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་ནད་གཞི་དང་། ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སེལ་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་སྣ་ཚོགས་ དང་ཅི་རིགས་པར་སྤྱར་བར་བྱའོ།།ནད་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན། །གསོ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་བཤད། །ཉམ་ཐག་འཕྲལ་དུ་སེལ་བ་འདི། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་གནས་འབྲས་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གསོ་བའི་བཤད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བཀོད་ཅིང་ བཤད་དེ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་གསོ་བ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གསོ་བའི་གནས་འདི་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ཉིད་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་སེལ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་ན་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གནས་མ་ལུས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གསོ་བ་ཕན་པ་གནོད་སེལ་ དང་།།སྦྱོར་བ་སྨན་དང་རྩི་དང་ནི། །ཞི་བར་བྱེད་དང་སྔགས་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་སྨན་མིང་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ནི་གསོ་བ་དང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚེའི་རིག་བྱེད་ལ་མཁས་པའི་དྲང་སྲོང་ རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་པས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།ཡན་ལག་ བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་བཞི་བའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཆོ་ག་གྲུབ་བའི་གནས་བཤད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གསོ་བ་ནི་ཆོ་གའི་གནས་ལ ལྟོས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་། དུས་སྟོབས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཡིས། །སྐྱོ་མ་ཤ་ཁུ་བུ་རམ་ཤིང་། །ཁུ་བ་འམ་ཆོ་ག་ལས་བཤད་ཆང་། །སྐྱུག་སྨན་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའི་རིགས་པས་གསོ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཆོ་གའི་གནས་ལ་ལྟོས་ དགོས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱུག་པར་བྱེད་པའི་སྨན་རྣམས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོ་ག་སྟེ་ལས་སུ་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱུག་པའི་སྨན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱུག་སྨན་སྔོན་དུ་བཏང་བས་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པ་ལྔའི་ནང་ན་སྐྱུག་སྨན་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་མཆོག་ནི་པོ་སོན་ཆ། །དུར་བྱེད་རྩ་བ་བཀྲུ་སྨན་མཆོག་།གཞན་དག་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། སྐྱུག་སྨན་དུ་བཏང་བའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་པོ་སོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ད་ན་ཕ་ལ་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་སྨན་དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲུ་སྨན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དུར་བྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར ནད་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཛི་མུ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གཞན་རྣམས་ནི་ནད་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་དང་། དུར་བྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟར་དུས་ ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།

关于'能除血、胆和风，各种补益剂配制'这句话，或者对于这种疾病，要观察病根和身体组织等与血液混合的情况，然后要善加考察，配制各种能除血等的补益剂。
关于'如何说明病根，医治方法如实说，迅速消除痛苦者，此为寿命明处果'这句话，如前所述病根，医治的说明也是如此安排讲述，这样二十二章的医治方法都如实说明了。这个医治处能迅速消除病痛折磨，因此成为寿命明处的全部果实。
关于'医治、有益、除害，以及配制、药物、药汁，和能安抚及咒语，这些都是药名异称'这句话，药物被精通寿命明的仙人们以医治、有益等异名来说明和讲解。
'八支心要注释语义月光'是由大师月喜所作，这是对医治处第二十二章的注释。八支心要处四处注释完毕。
关于'现在要说明催吐药仪轨'这句话，在医治处之后讲解仪轨成就处是非常合理的，因为医治需要依靠仪轨处。
又如'通过了知时节力量和作用，用稀粥、肉汤、甘蔗汁，或依仪轨所说酒，为催吐之目的而配制'等所说的道理，医治大多需要依靠仪轨处。催吐药物的配制就是仪轨或作业。其中能排出疾病的是催吐药，因此先用催吐药，在清洗药等五种方法中，催吐药被说为最殊胜。
关于'如流传子等大仙如是说'这句话，应如前解释。
关于'催吐药中波索查最胜，杜尔杰根为泻药最胜，其他依据病情力，特别成为殊胜者'这句话，在作为催吐药使用的药物中，波索查即摩陀那果为最殊胜，因为它无过患，因此这药物在任何时候对一切病都有益。在泻药中杜尔杰根最为殊胜，因为它能永远安稳地清洗一切病且不产生危害。其他如吉穆塔等药物是依据各别病情的差别而特别殊胜的，不像波索查果和杜尔杰根那样在任何时候都有益且最为殊胜。

།པོ་སོན་ཆ་དེ་མདོག་སྐྱ་ཞིང་། །ཤིན་དུ་སྔོ་བ་འམ་མ་ཡིན་པ། །ཉིན་ཞག་ཚེས་གྲངས་ཤེས་པ་ལ། །སོས་ཀ་དཔྱིད་ཀྱི་མཚམས་སུ་བཏུ། །ཕྱིས་ནས་འཇག་མའི་སྣོད་དུ་ནི། །བཅུག་སྟེ་བཅིངས་ལ་བ་ལང་གི་།ལྕི་བས་སྣོད་ དེ་བྱུགས་ནས་ནི།།འབྲུ་ཡི་ནང་དུ་གཞག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་དེ་བཏུ་བ་ཡང་མདོག་སྐྱ་བ་སྟེ་སྨིན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བའི་མདོག་ཧ་ཅང་སྐྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ་ཡང་མ་སྨིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྨིན་ནས་ཐལ་ཆེས་པ་དང་། མ་ སྨིན་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིན་ཞག་དང་ཚེས་གྲངས་ཤིས་ཤིང་བཟང་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཚིགས་དང་།དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་ལེགས་པར་བཏུ་ཞིང་བླངས་ནས་ཕྱིས་ཤིང་སྦྱངས་ནས་འཇག་མའི་སྣོད་དུ་བྱས་བའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། སྟེང་ནས་སྲད་བུ་ལ་སོགས་པས་ བཅིངས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བ་ལང་གི་ལྕི་བས་སྣོད་དེའི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བསྡུས་བའི་རྗེས་ལ་འཇག་མའི་ཐུམ་བུ་དེ་ཞག་བརྒྱད་ཀྱི་པར་དུ་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། །འཇག་མས་དཀྲིས་པས་འཇམ་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུར་དྲི་ཞིམ་ ལ།།ཞག་བརྒྱད་འདས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཕྱུང་སྟེ་དེ་ནི་ཉི་མར་བསྐམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་དེ་འཇག་མས་དཀྲིས་པའི་དབང་གིས་གང་གི་ཚེ་འཇམ་པོར་གྱུར་ཅིང་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུར་དྲི་ཅུང་ཟད་ཞིམ་པར་གྱུར་བ་དང་། ཞག་བརྒྱད་འདས་པ་དེའི་ཚེ་འཇག་མའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་ནས་ ཕྱུང་ལ་ཉི་མ་ལ་སྐམ་པར་བྱའོ།།དེ་འོག་པགས་པར་བསྐམས་པ་དང་། །ནང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཞོ་དང་ཞི་ག་ཆུ་མར་གྱི། །ལྡེ་གུར་མཉེས་ལ་སླར་ཡང་བསྐམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །པོ་སོན་ཆ་དེ་ལེགས་པར་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ནང་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱུང་ ལ་དེ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དང་མཉེས་ལ།།ལྡེ་གུ་དེ་ཡང་བསྐམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལེགས་པར་སྐམ་ཏེ་བཞག་།དགོས་བའི་དུས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནང་གི་འབྲས་བུ་བསྐམས་པ་དེས་རྫའི་བུམ་པ་སར་པ་མགྲིན་པའི་བར་དུ་བཀང་སྟེ། ལེགས་པར་སྲས་ལ་དེ་ནས་ནམ་སྦྱོར་བ་ལ་དགོས་པའི་དུས་སུ་དེ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཚད་ཙམ་དུ། །བླངས་ནས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ནས་ནི། །ཤིང་མངར་གོ་བྱེ་བི་ད་ར་འམ། བིམ་པ་ལྕང་མ་སླེ་སྨན་ཏ། །བུ་ཏི་ཨ་པ་མརྒ་དང་། །རྒ་གང་ཡང་རུང་པ་ནི། ། བསྐོལ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་ནི། །ནུབ་གཅིག་ལེགས་པར་སྦང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཅི་ཙམ་གྱི་སློབ་པར་གྱུར་པའི་ཚད་ཙམ་བླངས་ལ། གཏུན་གྱི་ནང་དུ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་བཏགས་པ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྐོལ བའི་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ། །མཉེས་ཤིང་བཙགས་ལ་ནང་པར་ནི། །མདོ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན། །ལེགས་པར་བླུད་ལ་སྐྱུག་ཏུ་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནུབ་གཅིག་སྦངས་ནས་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་ལེགས་པར་མཉེས་ ལ།ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ཏེ། །ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་བླུད་པ་ལ་སྔར་མདོའི་གནས་སུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ། །སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རིམས་ཆམ་པ། །སྐྲན་དང་ཁོང་འབྲས་རྣམས་ལ་ནི། །ཇི་སྲིད་མཁྲིས་པ་ སྣང་གི་བར།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱིན་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་མཁྲིས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ།

那个波斯匿草的颜色要灰白，不要太青，要在知道日期的时候，在春季交接时采摘。之后放入芦苇容器中，扎紧后用牛粪涂抹容器，然后放入谷物中。
关于这个，采摘波斯匿草时要灰白色，即成熟后不要过于灰白，同样也不要太青，因为那是未成熟的状态。这样既不要过熟也不要未熟，要在吉祥的日期和春季交接时节采摘。采摘后清洗干净，放入芦苇制成的容器中，用绳子等系紧，然后用牛粪从外面涂抹容器。采集后将芦苇包放入稻谷堆中八天。
用芦苇包裹后变软，散发出如蜂蜜般的香气，过了八天后，取出来晒干。
关于这个，波斯匿草因为芦苇包裹的缘故变得柔软，散发出如蜂蜜般微香的气味，过了八天后从芦苇容器中取出来晒干。
之后晒干皮后，取出里面的果实，用酸奶、芝麻、水和酥油揉成糊状后再晒干。
关于这个，波斯匿草晒干后，取出里面的果实，用酸奶等揉搓，然后将糊状物晒干。
然后晒干后保存，需要时再配制使用。
关于这个，之后用晒干的内果实装满新陶罐至颈部，密封好后在需要配制时使用。
然后取适量，捣碎后，用甘草、戈比、毗达拉或频婆、柳树、斯列曼塔、布提、阿帕玛嘎和嘎嘎任何一种煮水，在其中浸泡一夜。
关于这个，之后从波斯匿草果实中取适量，在臼中捣碎研磨，在甘草等任何一种煮水中浸泡一夜。
然后揉搓药汁过滤，早晨按照经典所说的仪轨，妥善服用后令其呕吐。
关于这个，这样浸泡一夜后，将药汁揉搓，用滤布过滤，在早晨时按照经典中所说的仪轨妥善服用，令其呕吐。
对于痰症引起的发热感冒、瘤和腹内肿瘤等，要一直催吐到胆汁出现为止。
关于这个，对于痰症引起的发热等病症给予催吐药，要一直催吐到出现胆汁为止。

།པོ་སོན་ཆ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡི། །ཕྱེ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ནི། ། འབྲས་བུ་གསུམ་ཕྱེ་ཆ་གསུམ་བཏབ། །ཀོ་བི་ད་ར་སོགས་ཁུར་བཅས། །བླུན་ན་རིམས་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །རྨེན་བུ་འབྲས་དང་འབྲུམ་ཆེན་དང་། །གཏུན་འདྲའི་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུའི་ཕྱེ་མ་འམ། དེ་བསྐོལ་བའི་རང་གི་ཁུ་བ དང་དེའི་སུམ་ཆའི་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བསྲེས་ལ།ཀོ་པི་དར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པར་བླུད་ན་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་གནས་ཞུགས་ལ། །ཛི་མུ་ཏ་སོགས་ཁུ་བར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་ འབྲས་བུའི་ཕྱེ་མ་དེ་ཛི་མུ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།།ཛི་མུ་ཏ་ཀ་དང་ཨི་ཀྵ་ཀུ་དང་། ཀ་ཤ་ཏ་ཀི་རྣམ་གཉིས་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་མཁྲིས་བ་བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །སྙིང་ཚ་ཁྲག་མཁྲིས་དག་ལ་ནི། །དེ་འབྲས་འོ་མར་ བསྐོལ་བ་ཡི།།འོ་ཐུག་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །པོ་སོན་ཆ་དེའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་འོ་མར་བསྐོལ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པའམ། འོ་ཐུག་གི་ནང་དུ་པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་བཏབ་པ་བླུད་ན་སྙིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ་དང་། ། ཆམ་པ་མུན་ཐིབས་བྱེད་པ་ལ། །དེ་བསྐོལ་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི། །ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མ་འམ་ཞོ་བླུད་བྱ། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་ལྡེ་གུ་དང་། །བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི། །མར་སར་བད་ཀན་གྱིས་དྲོད་ཉམས། །ལུས་སྐམ་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སློན་བྲོ བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནི་པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་མནན་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཞོའི་སྤྲིས་མའམ།།མནན་པའི་ཞོ་དེ་ཉིད་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཆམ་པའི་ནད་བད་ཀན་གྱི་ལྗན་ལྗིན་མང་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །མུན་ཐིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དབུགས་ མི་བདེ་བའི་ནད་ཀྱིས་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།།པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་བའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་བླུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་བླུད་ན། །བད་ཀན་གྱིས་དྲོད་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་བསྐམས་ཤིང་སྦེགས་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་དུ་བྱའོ། །པོ་སོན་ཆ་ སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི།།ཛི་མུ་ཏ་ཀ་དང་། ཨི་ཀྵ་ཀུ་དང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་བསྡུས་ཏེ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་མཆོག་དྲུག་པ་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་འོ་མར་བསྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་རོ། ། པོ་སོན་ཆ་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །བསེ་ཤིང་ཆོ་གས་བཙགས་ནས་ནི། །གཟར་བུར་ཆགས་པའི་བར་དུ་བསྐོལ། །བྱིན་ལ་བདེ་བར་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ནི་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད སྨོས་བ་ལྟར་བཙགས་ཏེ།གཟར་བུ་ལ་ཆགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ། དེའི་འོག་དུ་ལྡེ་གུ་དེ་བྱིན་ལ། བདེ་ཞིང་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ལྡེ་གུ་དེའམ་དེའི་ཁུ་བ། །བཟའ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་ཏེ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལྡེ་གུ་དེ་བཟའ་ པ་དང་བཏུང་བ་བསྲེས་ཏེ་བཏང་བ་འམ།།པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།

波斯匿果的果实粉末煮成的汤液中，加入三果粉末三份，以及阔钵罗等的汤液，服用可以治疗热病、淋病、淋巴结肿、痔疮、大痘和如杵状的风病。
波斯匿果内的果实粉末或其煮成的汤液，与其三分之一的三果粉末混合，加入阔钵罗等的汤液服用，可以治疗热病等疾病。
对于胆病和痰病入于体内时，用吉穆塔等的汤液服用。
波斯匿果内的果实粉末与吉穆塔等，即吉穆塔迦、伊克沙库、两种迦沙塔基以及芥子种子煮成的汤液混合服用，对胆病痰病入于体内的疾病有效。
对于心热、血胆等病，将其果实用牛奶煮成的乳汤一起服用。
将波斯匿果内的果实与牛奶煮在一起服用，或在乳汤中加入波斯匿果内的果实服用，可以治疗心热等病。
对于由痰引起的呕吐、感冒和昏暗症，用其煮过的牛奶制成的酸奶上层凝乳或酸奶服用。
波斯匿果等膏与煮牛奶制成的新鲜酥油，用于痰引起的体温下降和身体消瘦的催吐药。
对于由痰引起的呕吐等病，用波斯匿果内的果实与牛奶煮后压榨而成的酸奶上层凝乳或压榨的酸奶服用作为催吐剂。感冒病会引起痰液大量分泌。昏暗症是指因呼吸不适而感觉进入黑暗的病症。
波斯匿果等膏与煮牛奶注入制成的新鲜酥油服用，可治疗痰引起的体温下降，同样对身体消瘦枯槁者可作为催吐药。
'波斯匿果等'中的'等'字包括吉穆塔迦、伊克沙库、迦沙塔基、王迦沙塔基和芥子种子，这六种最佳催吐药，可用其煮成的汤液或研磨成的膏与牛奶混合制成的新鲜酥油。
波斯匿果的汤液，按照贝树果实的方法过滤后，煮至凝结于勺中，服用后可安稳催吐。
波斯匿果内的果实煮成的汤液，按照前述贝树果实的方法过滤，煮至凝结于勺中，之后给予该膏，使其安稳无畏地催吐。
该膏或其汤液，可与食物和饮品混合服用。
将刚才所说的膏与食物和饮品混合服用，或将波斯匿果内的果实煮成的汤液与食物和饮品等混合给予后进行催吐。

།པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ། །དུག་མོ་ཡུངས་སོགས་སྡེ་ཚན་བཏབ། །ནིམ་པ་ཨརྒ་གང་ཡང་རུང་། ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་བཅས་པ་ནི། །བླུད་ན་ཉམས་བརྟས་ལས་བྱུང་ནད། །གཏིང་ཟུག་ཀུན་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་ལ། ནིམ་པ་འམ་ཨརྒ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན།ཉམས་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གཏིང་ཟུག་ཅིང་ནང་དུ་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །ཞིབ་བཏགས་ཕྲེང་བསྒོས་མནམས་ནས་ནི། །ཐུག་ཤ་ཁུ་སོགས་ངོམས་པ་བླུད། ། སྐྱིད་དེ་བ་ནི་བདེར་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་ད་ན་ཕ་ལ་སྟེ། དེའི་མེ་ཏོག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་མེ་ཏོག་གི་གེ་སར་གྱི་རྡུལ་འདྲ་བར་བྱས་ལ། ཕྱེ་མ་དེས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་ལེགས་པར་བསྒོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མནམས་པས་བད་ཀན་དང མཁྲིས་པ་ལེགས་པར་བསླངས་ཤིང་གཡོས་པར་བྱས་ནས་ཐུག་པ་དང་།།ཤ་ཁུ་དང་ཀྲིས་ར་དང་། ནས་ཐུག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ངོམས་པར་བླུད་དེ། དྲི་དེ་མནམ་ལ་དེ་ལྟ་བུས་སྡུག་མ་མྱོང་ཞིང་། སྐྱིད་དེ་བར་གནས་པའམ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ངག་བདེ་ཞིང་ཉམ་ ང་བ་མེད་བར་སློན་དུ་གཞུག་བར་བྱའོ།པོ་སོན་ཆ་མེད་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གལ་ཏེ་པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་མ་རྙེད་པར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་དུ་པོ་སོན་ཆའི་མེ་ཏོག་གམ། པོ་སོན་ཆའི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པ་གཞོན་ནུ་ བཏགས་ལ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་གཅིག་སྦངས་ལ།སླར་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་མདོའི་གནས་ལས་སྨོས་པའི་ཆོ་གས་བཏུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེའི་ཕྱེ་མ་ཞི་བ་མོས་བསྐོལ་པའི་ཕྲེང་བ་མནམས་པས་བདེ་བར་སློན་དུ་གཞུག་བའི་བར་ཇི་སྐད་ སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།དེ་ཡན་ཆད་ནི་པོ་སོན་ཆའི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཛི་མུ་ཏ་སོགས་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་མུ་ཏ་ཀ་དང་། ཨ་ཀྵ་ཀུ་དང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་རྣམ་གཉིས་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་བར་དེ་དག་ཀྱང་པོ་སོན་ཆ་དང་འདྲ་བར་གཏང་ བར་བྱ་ཞིང་།།ཆོ་ག་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཛི་མུ་ཏ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །རིམས་དང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་ནད་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཛི་མུ་ཏ་ནི་དེ་བ་ཏ་ལི་དང་ཀར་ཀོ་ཊི་དང་། བི་ནི་དང་། ཛི་མུ་ཏ་ཀ་ཞེས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།ཛི་མུ་ཏ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་རིམས་ལ་སོགས་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །འདི་ཡི་མེ་ཏོག་འོ་མར་བཙོས། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འོ་ཐུག་བཅས། །སྤུ་བཅས་འོ་མའི་སྤྲིས་མར་སྦྱར། །སྤུ་མེད་ཞོ་ཡི་སྤྲིས་མར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛ་ཨུ0f72མུ་ཏའི་མེ་ཏོག་སྐྱེས་པ་ར ཛོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་འོ་མའི་ནང་དུ་བཙོས་པ་བླུད་ལ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་བར་བྱ་བ་འམ།ཛི་མུ་ཏ་འདི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་བ་དེ་འོ་ཐུག་གི་ནང་དུ་བཏབ་སྟེ། བླུད་ལ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཡང་འདིའི་འབྲས་བུ་སྤུ་དང་བཅས་པ་འགྱུར་པ་ནི་འོ་མའི་སྟེང་གི་སྤྲིས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྐྱུག་སྨན་དུ་གཏང་བར་བྱ་ལ་ འབྲས་བུ་སྤུ་མེད་པ་ནི་ཞོའི་སྤྲིས་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྐྱུག་སྨན་དུ་གཏང་བར་བྱའོ།

波斯匿果的汁液，加入毒芥子等药类，楝树或阿迦任一，煮成汁液后，服用可以治疗因过度劳累引起的，深入体内的一切疾病。
波斯匿果内的果实煮成汁液后加入毒芥子等药类的粉末，与楝树或阿迦煮成的汁液调配服用，能治疗并消除因过度劳累引起的深入体内的一切疾病。
波斯匿的花朵，细磨后熏香花环，闻后饱食肉汤等，使其安乐舒适。
波斯匿即摩陀那果，将其花朵细磨成如花蕊粉尘般，用此粉末熏香花环，闻此殊胜香气后能调动痰液和胆汁，然后饱食肉汤、稀粥、大麦粥等任何食物。闻此香气者不会感到痛苦，使其保持安乐，或使婴儿少年言语流利无所畏惧。
若无波斯匿果实，花朵和幼果同样可用。
若无波斯匿果实或无法获得，同样可用波斯匿花或未成熟的幼果磨碎，在甘草等煮成的水中浸泡一夜，过滤后的汁液按经典所说的仪轨饮用等，直至其粉末以温和方式煮制的花环闻后使人安乐为止，都按所说的方法进行。
以上是波斯匿的使用仪轨教授。
吉穆陀等与此相同。
吉穆陀迦、阿克沙库、两种苦瓜以及毒芥子种子等，也都与波斯匿同样使用，仪轨也要相应配制。
吉穆陀特别用于，发烧咳嗽呼吸困难，打嗝等病症。
吉穆陀即提婆达利、卡尔科提、比尼和吉穆陀迦等异名所说的，这吉穆陀特别用于治疗发烧等疾病。
此药的花朵用牛奶煮，成熟果实配酸奶，有毛的配奶膜，无毛的配酸奶膜。
将完全开放的吉穆陀花在牛奶中煮后服用以催吐，或将成熟的吉穆陀果实放入酸奶中服用以催吐。另外，有毛的果实要与牛奶上层的奶膜调配作为催吐药使用，无毛的果实则与酸奶上层的奶膜调配作为催吐药使用。

།སྐྱ་བ་འམ་སྔོན་འགྱུར་འོ་མར་བཅུག་།ཞོ་ནི་སྐྱུར་བར་གྱུར་པ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་མུ་ཏའི་འབྲས་བུ་སྐྱ་བ་འམ་སྔོ་བར་གྱུར་པ་འོ་མའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། དེ་མནན་པས་ཞོ་སྐྱུར་པོར་གྱུར་པ་དེ་སྐྱུག་ སྨན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན། མནན་པའི་ཆང་གི་དངས་མར་ནི། །མཉེས་ཏེ་ཞུ་བར་འགྱུར་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་མུ་ཏ་དེ་མནན་པའི་ཆང་ཨ་རུ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་དངས་མར་དང་པོར་མཉེས་ཏེ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་བཙགས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལུད་ པ་ཡི་ག་འཆུས།།སྐྱ་རྦབ་གཅོང་ཆེན་ནད་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཛི་མུ་ཏའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཀུ་བ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཡང་། །སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ནི་ཀུ་བ་ཁ་པོ་སྟེ། །ཀཌྜ་ཀ་ལ་པུ་ཞེས་བྱའོ། ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ནི་ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཞེས་བྱ་བ་ཀོ་ཤ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀོ་རྡ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཞེས་བྱ་བ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་རོ་ཁ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་རྣམ་གཉིས་དང་ཀུ་བ་ཁ་བོ་སྟེ། སྨན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་འདིའི་མེ་ཏོག་འོ་མར་བཙོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཉེས་ཏེ་ཞུ་བར་གྱུར་པ་བླུད་ཅེས་བྱ་བའི་བར དུ་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་བྱའོ།།སྨིན་ཅིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཛི་མུ་ཏ་ཡི་འབྲས་བུ་དག་།ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་འོ་མར་བསྲེས། །རླུང་མཁྲིས་ནད་ཀྱིས་ཉེན་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་མུ་ཏའི་འབྲས་སྨིན་ཅིང་བསྐམས་ལ་རྙིང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ཕྱེད་འོ་མ་དང་བསྲེས་པ་རླུང་ དང་མཁྲིས་པས་ཉེན་པའི་ནད་པ་ལ་བླུད་ཅིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཛི་མ་ཏ་འབྲས་གཉིས་སམ་གསུམ། །བརྡུངས་བ་དེ་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །དོང་ག་ལ་སོགས་དགུ་པ་ནི། །གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྦངས་ཏེ། །མཉེས་ལ་བཙགས་པར་གྱུར་པ་དག་།བད་ཀན་མཁྲིས་རིམས་ཅན་ལ་བླུད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཛི་མུ་ཏའི་འབྲས་བུ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་པ་པ་ཏོ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦངས་པའམ། ཡང་ན་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཏེ། དོང་ག་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་དང་། ཀ་ཀ་ཏིག་ཏ་དང་། ཕ་ཊ་ལི་དང་། ནིམ་པ་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་། མུར་བ་ དང་།དཱུར་བ་དང་། །བྱི་དང་ག་དང་། པ་ཐའི་བར་གྱི་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦངས་ཏེ། ནང་པར་མཉེས་ལ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དེ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པར་ལྡན་པའི་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མི་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཛི་མུ་ཏ་ཡི་ཕྱེ་མ་འམ། །ལྡེ་གུ་ཆུ་གྲང་སྦྱར་ བ་དག་།མཁྲིས་རིམས་ཅན་བླུད་བད་ཀན་དང་། །རླུང་འདྲེས་རིམས་ལ་ཆུ་དྲོན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་མུ་ཏའི་ཕྱེ་མ་འམ། ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དག་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་ལ་ནི་ཆུ་གྲང་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ལ་བད་ཀན་རླུང་འདྲེས་པ་འམ། བད་ཀན་འབའ་ཞིག་ལས་གྱུར པའི་རིམས་ལ་ནི་ཆུ་ཅུང་ཟད་དྲོད་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་དང་དུག་།སློན་རིམས་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་དང་། །མུན་ཐིབས་བྱེད་བའི་ནད་ལྡན་ལ། །ཀུ་བ་ཁ་བོའི་སྐྱུག་སྨན་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནི་ཨི་ཀྵ་ཀུ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ལུད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སྐྱུག་སྨན་དུ་བསྔགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་མུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ནད་ལ་ཡང་བསྔགས་སོ།

关于'将灰色或变蓝的放入牛奶中，酸奶变酸'这句话，是说将灰色或变蓝的吉木塔果实放入牛奶中，压榨后酸奶变酸，作为催吐药来使用；或者，
'将压榨的酒的清液揉搓使其融化后灌服'，是说将吉木塔压榨后与阿如拉酒的清液先揉搓使其融化，过滤后灌服。
'用于痰、咳嗽、食欲不振、癫痫、重病'，是说这些吉木塔的配方是用于治疗由痰引起的咳嗽等疾病。
'苦瓜和苦瓜藤也用这同样的配方'，是说苦瓜即苦味的瓜，称为甘达卡拉普。苦瓜藤有两种，一种叫拉扎苦瓜藤即科沙帕拉，另一种叫科达苦瓜藤即苦味的苦瓜藤。这样苦瓜藤两种和苦瓜，这三种药也要像前面说的从'将花放入牛奶煮'到'揉搓使其融化后灌服'这样的配方完全按照前面的方法来做。
'成熟干燥的吉木塔果实，粉末半两与牛奶混合，用于风胆病患者'，是说将成熟干燥的陈年吉木塔果实磨成粉末半两与牛奶混合，给风病和胆病患者服用并催吐。
'两三个吉木塔果实捣碎，其汁液与冬果等九味药中任何一味浸泡，揉搓过滤后给痰胆热病患者服用'，是说将两三个吉木塔果实粗略捣碎后在帕托拉煮汁中浸泡，或者在冬果等药物类别中的冬果、毒芥子、卡卡提克塔、帕塔利、楝树、白芷、木尔瓦、杜尔瓦、毕达嘎、帕塔等药物中任选一味煮汁浸泡，早晨揉搓后用滤布过滤，将此汁液给痰病和胆病并存的热病患者服用。
'吉木塔粉末或糊剂与冷水调制，给胆热病患者服用，对于痰风并存的热病则用温水服用'，是说吉木塔粉末或制成糊剂，对胆病引起的热病要用冷水调制服用，对于痰病和风病并存或单纯痰病引起的热病则要用稍微温热的水调制服用。
'对于咳嗽、呼吸不畅、中毒、热病、痰病患者和昏暗症患者，推荐使用苦瓜催吐'，是说苦瓜即伊克沙库，特别推荐用作治疗咳嗽等疾病的催吐药。同样也推荐用于治疗感觉如入黑暗中的疾病。

།དེ་ནི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མེད། །མྱུ་གུ་གཞོན་ནུ་འོ་མར་བཙོས། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་རིམས། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་གྱུར་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ ཁ་བོ་དེ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མེད་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འདབ་མ་འཇམ་པོ་ཡོད་པ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ནི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རིམས་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་བླུད་ཅིང་སློན་དུ་གཞུག་བར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ནང་གི་ནི། །འབྲས་བུ་ཕྱུང་སྟེ་འོ་མ་བཅུག་།ཞོར་གྱུར་ལུད་པ་དབུགས་ མི་བདེ།།བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་འབྲས་བུ་ལགས་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཀུ་བའི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ལ། ཀུ་བའི་ནང་དུ་འོ་མ་བཅུག་སྟེ། མནན་ལ་ཞོར་གྱུར་པ་དང་། ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་པ་ལ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ་།འབྲས་བུའི་ ནང་མ་ཞོ་ག་ཆུ།།མཛེ་དུག་སྐྱ་རྦབ་ཉིད་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ། མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པས་བཏབ་པ་ལ་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་དང་དར་བ་བསྐོལ་བ་ནི། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པ་འང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀུ་བ་ཁ་བོ་ དང་།དར་བ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་སྟེ་བླུད་ལ། མཛེ་དང་དུག་དང་སྐྱ་རྦབ་ཀྱིས་ཉེན་བའི་ནད་པ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་ཡི་ས་བོན་ནི། །ར་ཡི་འོ་མར་བཅས་བ་དག་།དུག་སྐྲན་དམུ་རྫིང་རྨེན་བུ་དང་། །འབྲས་དང་རྐང་བམ་ནད་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ས་ བོན་རའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་རའི་འོ་མ་དེ་ཉིད་དང་བཅས་པ་དུག་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ལུད་པའི་རིམས། །ལྐོག་མའི་ནད་དང་མ་ཞུ་ལ། །ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ཁུ་བ་ནི། །ཕྱེ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་ གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ།ཀུ་བ་ཁ་བོ་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བ་ཕྱེ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱོ་མ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །སྐྲན་དང་རིམས་རྙིང་བྱིང་བ་ལ། །ལྡེ་གུ་ཤ་ཁུར་སྦྱར་བླུད་ན། །ལེགས་པ་ཁོ་ནར་སློན་འགྱུར་ཞིང་། །ཉམ་ཆུང་བར་ཡང་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ཀུ་བ་ཁ་བོའི་ལྡེ་གུ་ཤ་ ཁུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་སྐྲན་དང་རིམས་བྱིང་བ་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་རྙིང་པ་སེལ་ཞིང་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུས་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་ལེགས་པར་སློན་པར་འགྱུར་ཞིང་ནད་པ་དེ་ཉམ་ཆུང་བས་ཉེན་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཀུ་བ་ཁ་བོའི་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུའི་ཕྱེ་མས་བསྒོས་པ་ཡི། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་བསྣམས་པ་ནི། སྐྱིད་དེ་བ་ ཡི་སྐྱུག་སྨན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་བ་ཁ་བོའི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་བསྐམས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་བསྒོས་ཏེ། དེའི་དྲི་མ་མནམས་པས་སྐྱིད་དེ་བ། །བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དག་སྐྱུག་ཏུ་བཞུག་གོ། །སྐྲན་ལུད་དམུ་རྫིང་ལྐོག་མའི་ནད། །བད་ཀན་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་། །བད་ ཀན་ཁ་དང་མགྲིན་པར་གནས།།བད་ཀན་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །བརྟན་ཞིང་དཀྱིལ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་སྐྱུག་སྨན་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བད་ཀན་གྱི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་ནད་ལ། ཁ་དང་ལྐོག་མར་གནས་པའི་བད་ཀན་དང་། བད་ཀན་འཕེལ་ ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་བ་དང་བརྟན་ཅིང་དཀྱེལ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཞེས་བྱ་བ་མརྒའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

那是没有花果的，嫩芽煮于牛奶中，对痰热病和以胆热为主的病症服用。也就是说，白苦瓜在没有花果时的嫩芽和柔软的叶子，与煮沸的牛奶一起，用于治疗痰热和以胆热为主的热病，应当服用。
成熟果实中的果肉取出后加入牛奶，变成酸奶后，用于治疗咳嗽和呼吸不畅。也就是说，白苦瓜果实完全成熟后，从苦瓜中取出果肉，在苦瓜中加入牛奶，压制成酸奶后，用于治疗咳嗽和呼吸困难的病人。
果实内部与酸奶和水混合，用于治疗麻风病、中毒和癫痫。也就是说，将白苦瓜内部的果肉与酸奶和水混合，用于治疗麻风病等疾病。
与此同时，煮沸的酪浆加入岩盐和蜂蜜也可服用。也就是说，或者将白苦瓜与煮沸的酪浆混合，加入岩盐和蜂蜜后服用，用于治疗麻风病、中毒和癫痫的病人。
或者它的种子与山羊奶一起，用于治疗中毒、肿瘤、淋巴结肿大、腺体肿大、痔疮和脚气病。也就是说，白苦瓜的种子与山羊奶混合，连同山羊奶一起服用，用于治疗中毒等疾病。
对于痰症引起的咳嗽热病、喉病和消化不良，白苦瓜的汁液与面粉调制成糊状服用。也就是说，对于痰症引起的咳嗽等疾病，将煮沸的白苦瓜汁与面粉调制成糊状服用。
对于肿瘤和久病虚弱者，将膏剂与肉汤混合服用，不仅能得到很好的治疗，而且不会虚弱。也就是说，将白苦瓜的膏剂与肉汤混合服用，能治愈肿瘤和长期虚弱的旧病，这种配方安全无虞，能得到良好的治疗效果，病人也不会因此虚弱。
白苦瓜的花和果实粉末熏制的花环，是安乐者的催吐药。也就是说，用白苦瓜的花和干燥的果实磨成细粉熏制花环，闻其气味可使安乐者呕吐。
对于肿瘤、咳嗽、淋巴结肿大、喉病、痰症部位的风病、痰症在口腔和喉部、痰症增盛以及稳固的中等程度病症，推荐使用苦瓜催吐药。也就是说，对于肿瘤等疾病和依附于痰症部位的风病，以及在口腔和喉部的痰症，痰症增长扩大和病情稳固且程度适中时，建议使用苦瓜催吐药。

།འཚོ་བྱེད་ཉེའུ་ཤིང་ཟངས་རྩི་བ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་རམ་ཉེ་གཉིས། །ཤྲ་བ་ནི་དང་མེ་ད་དང་། །མ་ཧཱ་མེ་ད་མུ་ངྷུ་ལི། །འདི་དག་རེ་རེའི་ཕྱེ་མ་དང་། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའི་ ཕྱེ་མར་བཅས།།སྦྲང་རྩི་ཁ་རར་སྦྱར་བ་ནི། །ལུད་པ་སྙིང་ནི་ཚ་ལ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འཚོ་བྱེད་དང་། ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱེ་མ་ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ཏེ་སློན་དུ་བཅུག་ན་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་རྗེས་ཆུ་དྲོན་བླུད་ པ་ནི།།བད་ཀན་མཁྲིས་ཚ་ལྡན་ལ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལྡེ་གུ་དེ་བྱིན་པའི་རྗེས་ལ་ཆུ་དྲོན་བླུད་པ་ནི་མཁྲིས་པ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་བད་ཀན་ལ་སྐྱུག་སྨན་དུ་བསྔགས་སོ། །འུ་སུ་གཡེར་མའི་ཁུ་བ་དང་། །དེ་ཡི་ཁུ་བས་དུག་འཇོམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་དང་། གཡེར་ ན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་དེའི་ལྡེ་གུ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་ན་དུག་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།བིམ་པ་ཀ་ས་མར་ད་འམ། །བ་སྤྲུ་བ་ཡི་ཁུ་བར་ནི། །ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ནི། །རྡོག་མ་གཅིག་གམ་གཉིས་མཉེས་པའི། །དངས་མ་སྙིང་གི་ནད་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ ཏ་ཀིའི་རྡོག་མ་གཅིག་གམ་གཉིས་བིམ་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ།ཀ་ས་མར་ད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། །བ་སྤྲུ་བ་བ་སྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་མཉེས་ལ་བཙགས་པའི་དངས་མ་བླུད་དེ་སློན་དུ་བཅུག་ན་མཆོག་ཏུ་སྙིང་གི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྐོལ་འོ་མ་ལས་བྱུང་ མར།།པོ་སོན་ཆ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་ར་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་དེ་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་དང་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་པོ་སོན་ཆ་དང་། ཛི་མུ་ཏ་ཀ་དང་། ཀུ་བ་ཁ་བོ་དང་། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་དང་། ཀྲི་ད་བེ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་གཉིས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་ན་སྙིང་གི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཀོ་ཤ་ཏ་སོགས་ཁ་དང་ཚ། །མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་མཆེར་པའི་ནད། །འོར་ནད་སྐྲན་ནད་སྦྱར་དུག་སོགས། །གཏིང་ཟུག་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རོ་ཁ་ བ་དང་།ཚ་བའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན། མཛེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་དྲུག་སོ་སོར། བསྐོལ་བ་དང་ནི་རླན་ཅན་ཤ་།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ཆ་མཉམ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྐྱུག་སྨན་དྲུག་ པོ་སོ་སོར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་།རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་དང་ཆ་མཉམ་པ་བསྐོལ་ལ། བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པ་བླུད་ནས་སློན་དུ་བཅུག་ན་ཡང་མཛེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །པོ་སོན་ཆ་སོགས་པི་པི་ལིང་། །ཆ་མཉམ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀར་སྦྱར། །ཡང་ན་ཀོ་ཤ་ཏ་ ཀ་ཡི།།ཁུ་བ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུད། །ཅེ་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱུག་སྨན་དྲུག་པོ་པི་པི་ལིང་དང་ཆ་མཉམ་པ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་པ་འམ། ཡང་ན་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་བླུད་བའི་ཁུ་བ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། བླུད་དེ་སློན་དུ་བཅུག་ན་ ཡང་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།དུག་མོ་ཡུངས་ནི་སྐྱིད་དེ་བ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཁྲག་བཅས་དང་། །རིམས་ནད་ཤུ་བ་སྙིང་ནད་དང་། །དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེར་མཛེ་ལ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ནི་སྐྱིད་དེ་བའམ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་བད་ ཀན་དང་།མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པའི་སྐྱུག་སྨན་དུ་གཏང་བ་བསྔགས་སོ།

关于'以下是医生用的铜汁树和小树等药物：卡斯拉尔和小果两种，以及舒拉瓦尼和美达，还有大美达和姆杜利。这些每一种的粉末，加上苦瓜的粉末，与蜂蜜和糖调和，对咳嗽和心脏发热有特效'这句话的解释是：医生用药和小树等任何一种的粉末，加上苦瓜粉末，与蜂蜜调和成糊状药物服用，可以治疗咳嗽等疾病。
'之后饮用温水，对有胆热的痰病有特效'这句话的解释是：服用上述糊状药物之后饮用温水，对于伴有胆热的痰病作为催吐药特别有效。
'乌苏和艾草的汁液，用其汁液可以降服毒素'这句话的解释是：用乌苏果实和艾草煮成的汁液配合苦瓜制成的糊状催吐药服用，能够降服毒素。
'用毕姆帕卡萨马尔达或者巴布巴的汁液，将一颗或两颗苦瓜揉碎，取其精华饮用可治心病'这句话的解释是：将一颗或两颗苦瓜在毕姆帕煮成的汁液中，或在卡萨马尔达煮成的汁液中，或在巴布巴煮成的汁液中揉碎，过滤取其精华服用，是治疗心脏病的最佳良药。
'用其煮成的牛奶提炼的酥油，加入波松查等煮成后服用'这句话的解释是：或者用该苦瓜和牛奶煮成后提炼的酥油，加入波松查、吉穆塔卡、白库巴、苦瓜、芥子种子，以及称为克里达韦达的第二种苦瓜煮成的汁液一起作为催吐药服用，对心脏病有效。
'苦瓜等苦味和热性药物，对麻风病、白癜风、脾病、胸腔病、肿瘤、合成毒等深层疾病特别有效'这句话的解释是：服用苦瓜等具有苦味和热性的催吐药，可以治愈麻风等疾病。
'将波松查等六味药分别煮制，再加入水生动物肉，与等量的苦瓜一起煮，将汤汁加入岩盐后服用'这句话的解释是：将上述提到的波松查等六种催吐药分别煮成汤汁，与水生动物的肉和等量的苦瓜一起煮，将煮好的汤汁加入岩盐后服用，也能治疗麻风等疾病。
'波松查等药与胡椒等量配合苦瓜使用，或者用苦瓜汁配合甘蔗汁服用'这句话的解释是：将波松查等六种催吐药与胡椒等量混合，用苦瓜汁调和后服用，或者用苦瓜煮成的汁液配合甘蔗汁服用，也能治疗麻风等疾病。
'芥子对儿童的痰病、胆病、血病，以及热病、疮疥、心病，和皮肤病、麻风病特别有效'这句话的解释是：芥子种子煮成的汁液作为催吐药给予儿童服用，对治疗痰病、胆病等疾病特别有效。

།དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། །ཡུངས་ཀར་རམ་ནི་མ་དུ་ཀ་།བསྐོལ་བའི་ཆུའམ་རྒྱམ་ཚའི་ཆུ། །ཡང་ན་ཀྲི་ས་ར་ལྡན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་ཡུངས་ཀར་བསྐོལ་བའི་ ཆུ་འམ་མ་དུ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་འམ།རྒྱམ་ཚའི་ཆུ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྐྱུག་སྨན་དུ་བཏང་བ་འམ། ཡང་ན་དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་ཀྲི་ས་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིལ་གྱི་སྦྱར་ཐུག་དང་ལྡན་པ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་ཡི་ས་བོན་ཨརྒ་ཡི། །འོ་མར་ཞག་བདུན་སྦངས་པ་ནི། །པོ་སོན་ཆ་དང་ཛི་མུ་ཏ། ། ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཛི་བན་ཏི། །ཛི་བ་ཀ་ནི་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །དུག་མོ་ཡུངས་དེའི་ས་བོན་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཨརྒའི་འོ་མ་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦངས་པ་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་གྱི ནི་གཙོ་བོ་ཡི།།ཆོ་ག་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན། །བློ་དང་ལྡན་པས་ཚུལ་འདི་ཡིས། །གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚུལ་འདིས་སྐྱུག་སྨན་གྱི་གཙོ་བོ་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བའི་ཐབས་མ་སྨོས་པར་དེའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ བློ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པས་ས་བོན་ཙམ་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་འདིས་སྐྱུག་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་ བ་ལས།ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཀྲུ་སྨན་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རོ་སྟོད་ཀྱི་སྦྱང་བ་བཤད་པའི་རྗེས་ལ། རོ་སྨན་ཀྱི་སྦྱང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དུར་བྱིད་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་གཙོ་ བོ་ཡིན་པས་དང་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ནི། །དུར་བྱིད་བསྐ་ཞིང་མངར་ལ་རྩུབ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་ཞི་བྱེད་དེ། །རྩུབ་པས་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དུར་བྱིད་ནི་ཤ་མ་དང་། །ཏྲི་བྱིད་དང་། མ་ཀ་ཏི་ཀ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རོ་བསྐ་བ་དང་མངར་བ་ཡིན་ལ། །རང་བཞིན་ནི་རྩུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། །ཞུ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཞུ་རྗེས་ཀྱི་རོ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ནི་ཞི་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩུབ་པའི་རྒྱུས་རླུང་ནི་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདིར་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །རླུང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས། །ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུར་བྱིད་དེ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན གྱི་སྦྱོར་བ་དང་།བསྲེལ་ཤིང་ཆོ་གའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ན། །ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དུར་བྱིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །དེ་རྩ་དམར་ནག་དཀར་བ་ཡི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དུར་བྱིད་དེའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ གཉིས་སུ་བཤད་དེ།ཤ་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་དམར་ནག་ཏུ་འདུག་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། །དྲི་བྱིད་ཅེས་བྱ་བ་རྩ་བ་དཀར་པོ་ཡོད་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'毒芥子种子，白芥或马度迦，煮沸的水或盐水，或者与稀粥一起服用'这句话，是说用毒芥子种子配合白芥煮沸的水，或马度迦煮沸的水，或盐水任何一种调配作为催吐药服用，或者将毒芥子种子与称为稀粥的芝麻粥一起服用使其呕吐。
关于'其种子用阿迦乳浸泡七日，与波索查、吉木塔、库巴卡波、吉万提、吉瓦迦任何一种煮沸的汁液服用'这句话，是说将毒芥子种子的粉末在阿迦乳中浸泡七日，与波索查等任何一种煮沸的汁液调配，作为催吐药服用。
关于'催吐药的主要仪轨已略说，智者依此方法，其他也应适当配制'这句话，是说这样以此方法说明了催吐药的主要波索查等仪轨方法，虽未详说而只是略说开示。因此，有智慧的医生应当以仅提及种子的这个方法，对其他种类的催吐药也要适当推理配制使用。
这是从《八支心要广释·月光论》中，由大师月官所确定撰著的第一品法成就处的注释。
关于'此后将说下药仪轨'这句话，在说明上身净化之后，为了说明下身净化而著此品。
其中杜尔比德是下药的主要药物，所以首先解说。因此提到：'杜尔比德味涩甘而粗，后味变热，能平息痰胆，因粗性而扰动风'等。杜尔比德也称为沙玛、底比德、玛迦底迦等异名。它具有涩味和甘味，性质具有粗糙的特性，消化后味道变热。同样，因涩味等原因能平息和消除痰和胆，因粗性而使风扰动升起。
关于'此处以药物配伍，能除风痰胆，依据仪轨差别，能降伏一切病'这句话，是说这杜尔比德与能除风、胆、痰的药物配伍，依据仪轨程序，则能消除降伏一切疾病。
关于'杜尔比德说有两种，其根分红黑白色，说为两种'这句话，是说杜尔比德的根有两种：一种称为沙玛，根呈红黑色；第二种称为底比德，根呈白色。

།དེ་ལ་ཏྲི་བྱིད་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཉེས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འཁྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནས་ཏྲི་བྱིད་ཅེས་བྱ་བ་དུར་ བྱིད་དཀར་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ནད་སེལ་ཞིང་བདེ་བླག་ཏུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པས་མཆོག་ཡིན་ལ། །དེ་ནི་བྱིས་པ་དང་། །རྒན་པོ་དང་། མི་སྐྱིད་དེ་བར་གནས་པ་དག་ལྟོ་སྙི་བའི་ནད་པའི་བཀྲུ་སྨན་དུ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱལ་རྨོངས་ བྱེད་ཅིང་ལྐོག་མ་ནི།།རྩུབ་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྣོ་ཞིང་མྱུར་དུ་འཁྲུ་བྱེད་པ། །ལྟོ་སྲ་ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ནད་པ་ལ། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་དམར་ནག་ཏུ་འདུག་པ་ཤ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བཤད་ པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་མྱུར་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།བརྒྱལ་བ་དང་སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་མ་ཤས་ཆེར་རྩུབ་ཅིང་འདར་བ་སྙམ་སེམས་ལ་ཉམས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བ་དམར་ནག་ཏུ་འདུག་པའི་དུར་བྱིད་དེ་ནི་ནད་པ་ལྟོ་སྲ་བ་དང་། ནད་གཞི་སོགས་པའི་ཤས་ ཆེ་བ་དང་།ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལུས་ཉེན་ཅིང་གཟིར་བ་དག་ལ་དེ་བསྔགས་ཤིང་ནད་ཀྱི་གཏིང་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཟབས་སུ་ཟུག་ཅིང་འཇམ། །ཐད་ཀར་འཕྲོས་པ་མ་ཡིན་པ། །བཏུས་ལ་སྙིང་པོ་བོར་ནས་ནི། །ཤུན་བ་བསྐམས་ཏེ་སྦ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཟབས་སུ་ ཟུག་ཅིང་སའི་གཏིང་རིང་པོར་ནུས་པར་གྱུར་པ་དང་།འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང་། རྩ་བ་ཡན་མན་དུ་མ་འཕྲོས་བར་ཐུར་དུ་དྲང་པོར་ཟུག་པ་བཏུས་ཤིང་བཏོན་ལ། ནང་གི་སྙིང་པོ་ཤིང་བུ་ལྟར་སྲ་བ་དེ་བོར་ནས་ཤུན་པ་ལེགས་པར་བསྐམས་ཏེ། སྣོད་བཟང་པོའི་ནང་དུ་སྦ་བར་བའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་དེའི་ ཕྱེ་མ།།རྒྱམ་ཚ་དོང་ག་ཅུང་ཟད་བཏབ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་སྐྱུར་ལས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་གཏོང་བའི་དུས་སུ་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི། དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྒྱམ་ཚ་དང་དོང་གའི་ཕྱེ་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་བསྲེས་ཏེ། །རང་སྐྱུར་ཀན་ཛིའམ། རྩ་བ་མོའི་དངས་མ་ལ་སོགས་བ་བཏུང་བ་ སྐྱུར་བག་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པར་སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་མར། །འོ་མ་རྒུན་འབྲུམ་བུ་རམ་ཤིང་། །ཁུ་བ་ཏང་པལ་མངར་བ་ཡི། །སྨན་དེ་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ནི། །ཁུ་བར་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དང་མར་དང་ སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་བའི་འོ་མ་འམ།།རྒུན་ཆུ་འམ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་འམ། །ཏང་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལ་པི་ལུ་ཡི། ། ཁུ་བ་བ་གཅིན་ཆང་སྐྱུར་རྩབས། །ཚ་བ་ལྔ་སོགས་ཕྱེ་མ་ནི། །བད་ཀན་འཇོམས་དང་ཅི་རིགས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་པུ་ལུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། བ་གཅིན་ནམ། ཆང་ངམ། སྐྱུ་རྩབས་ཀན་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་མ་ལ སོགས་པ་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་ཅི་རིགས་པར་བླུད་པར་བྱའོ།

对此，特里比德被称为最殊胜。无过患且安乐地清洗。即是说，在两种根中，特里比德即白色杜比德被说为最殊胜。为什么呢？因为它无过患地祛除疾病且容易清洗，所以最殊胜。它对于婴儿、老人和处于不适中的人，以及腹部柔软的病人作为泻药最为称赞。
使人昏迷迷乱且喉咙，粗糙并且造成伤害，锐利且快速地清洗，对于腹部坚硬病情严重，及被痛苦所困的病人，夏玛杜比德受到称赞。即是说，呈红黑色的杜比德以夏玛之名所说的，因为它极其锐利且快速清洗，会导致昏迷和意识迷乱，使喉咙极其粗糙且颤抖，令人感到不适且造成伤害。因此，这种呈红黑色的杜比德根，对于腹部坚硬、病情严重，以及被疾病痛苦所困扰折磨的病人受到称赞，能够根除疾病。
它深深扎根且柔软，不是横向蔓延的，采集后去除心材，晒干树皮后应收藏。即是说，这两种根都深深扎入地下且具有力量，柔软而柔韧，根不是横向蔓延而是垂直向下生长的，采集挖出后，去除如木材般坚硬的心材，将树皮晾干后，应存放在良好的容器中。
然后其下其粉末，加入岩盐冬瓜少许，对于风病从酸性饮料服用。即是说，然后在其下用作泻药时，对于风病，将杜比德粉末与岩盐和冬瓜粉末少许混合，用自然发酵的甘吉或母根的汁液等酸性饮料调和后服用。
对于胆病蜂蜜白糖酥油，牛奶葡萄糖蔗，汁液檀香甘味的，药物与三果的，汁液一起服用。即是说，对于胆病，将杜比德粉末与蜂蜜、白糖、酥油混合，用牛奶或葡萄汁或糖蔗汁，或煮檀香的汁液，或煮甘味药物类的汁液，或煮三果的汁液任何一种适当调配后服用。
对于痰病毕露的，汁液牛尿酒醋，五热等粉末，与克制痰病适当调配。即是说，对于痰病，将杜比德粉末与煮毕露的汁液，或牛尿，或酒，或醋发酵液任何一种调配，加入五热粉末等克制痰病的药物粉末适当调配后服用。

།དུར་བྱིད་ལྡི་གུ་ཁུ་བ་དང་། །བསྐོལ་པའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་ཁ་ར། སྦྲང་རྩི་དྲི་བཟངས་གསུམ་དང་བཅས། །ལྡེ་གུ་ཡིད་འོང་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལྡེ་གུར་བཏགས་པ་འམ། །བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་དང་།ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བཟངས་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་ལྡེ་གུ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ཤིན་ཏུ་ཡི་གར་འོང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྫ་གནྡྷ་སྨིག་རྐང་དང་། །ཁ་ར་དུར་བྱིད་བི་ད་རི། །ཕྱེར་བཏགས་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་འདུས་པ་དང་། །རིམས་དང་ལུས་ རེངས་ཚ་བ་དང་།།སྐོམ་དད་ཀྱིས་གཟིར་ལེགས་པར་འཁྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྫ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། མར་དུ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིན་ན་འདུས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པས་གཟིར་བ་ལེགས་པར་འཁྲུ་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཚལ་ པར་བཀས།།ནང་ངོས་དུར་བྱིད་ལྡེ་གུས་བསྐུས། །གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་ཕུར་མ་ཡིས། བཙོ་བའི་ཚུལ་བྱས་དེ་བཟའ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ཤིང་གི་དུམ་བུ་ཚལ་པ་གཉིས་སུ་བཀས་ལ། དེའི་ནང་ངོས་དུར་བྱིད་ཀྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ལ། སླར་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་བའི་ཚུལ་དུ་བཙོས་ པ་དེ་ཟོས་ན།འདུས་པ་དང་རིམས་ལ་སོགས་པས་གཟིར་བའི་ནད་ལེགས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་མཉམ་ནི་ལི། །དེ་མཉམ་དུར་བྱིད་ཤ་ཁ་ར། །ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཕྱེ་དང་སྐྱོ་མར་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་། །མེ་དྲོད་ཆུང་བའི་ ནད་དང་ནི།།སྐྱིད་དེ་བ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །གནོད་པ་མེད་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་སྤྱིར་ཆ་གཅིག་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ནི་ལི་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་ནི་ལི་ནི་ཆ་མཉམ་དུ་བྱ། སྨན་དེ་གསུམ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་ཆ་དང་། དུར་བྱིད་ཆ་མཉམ་དུ་བྱ། །དུར་ བྱིད་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྨན་བཞི་པོ་དང་།ཁ་ར་ཆ་མཉམ་དུ་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དེ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཕྱེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱོ་མར་བྱས་ཏེ་བླུད་ན། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་ནད་དང་། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་དང་། སྐྱིད་དེ་བར་གནས་པའི་ མི་རྣམས་ལ་བཀྲུ་སྨན་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པའི་གནོད་པའི་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།བྱི་དང་ག་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ཡ་བཀྵར་པི་པི་ལིང་། །དུར་བྱིད་ཀུན་གྱི་ཆ་བྱེད་བཅས། །སྦྲང་རྩི་མར་རམ་བུ་རམ་གྱིས། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བྱིན་ན་ནི། ། སྐྲན་དང་མཚེར་པ་དམུ་རྫིང་དང་། །གཟུགས་འཁུམས་ལུད་པ་ཡི་ག་མཚུས། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ནད། །མང་པོ་གཞན་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བྱི་དང་གའི་སྤུན་པ་བསལ་བའི་སྙིང་པོ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཡ་བཀྵར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང པི་པི་ལིང་ཆ་མཉམ་པོ་བྱ།བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ཀུན་གྱི་ཆ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་བྱས་ཏེ། ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་གྱི་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་བྱིན་ན་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འདིར་མ་སྨོས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱོང་ པར་བྱེད་དོ།

关于'杜比德药膏的汁液和煮沸的汁液，加入白糖、蜂蜜和三种香料，制成的药膏是美味的泻药'这句话，是指将杜比德磨成药膏，或者在煮沸的汁液中加入蜂蜜、白糖和丁香等三种香料的粉末，制成的药膏是非常可口的泻药。
关于'扎甘达、密根和白糖、杜比德、毕达利磨成粉末，与蜂蜜、酥油调制成药膏，可以治疗综合病、发热、身体僵硬、发热和口渴等症状的泻药'这句话，是指将扎甘达等药物磨成粉末，与蜂蜜和酥油调制成的药膏，服用后可以很好地治疗综合病等疾病，使人舒适。
关于'将甘蔗劈开，内侧涂抹杜比德药膏，合在一起后用药棒煮制后食用'这句话，是指将甘蔗段劈成两半，在其内侧涂抹杜比德药膏，再合在一起，用药棒煮制的方法煮熟后食用，可以很好地治疗综合病、发热等疾病。
关于'丁香、苏格美尔各等量，尼里等量，与等量的杜比德和白糖，将粉末与葡萄酒、蜂蜜、面粉和酸奶油调制服用，是一种对风、胆和痰引起的疾病，以及消化力弱的病症，对安逸之人无害的泻药'这句话，是指丁香和苏格美尔共一份，与这两味药等量的尼里药，三味药各等量的杜比德，以及等量的白糖，将这些药物的粉末与葡萄酒、蜂蜜、面粉一起调制成酸奶油服用，可以治疗风、胆、痰引起的疾病和消化力减退，对安逸的人们来说是一种不会造成痛苦伤害的优质泻药。
关于'比当嘎的精华和三果，以及亚巴夏、胡椒，加上杜比德各半份，用蜂蜜、酥油或糖调制成药膏服用，可以治疗肿瘤、脾脏、淋巴结肿大、身体萎缩、咳嗽、食欲不振，以及风和痰引起的诸多其他疾病'这句话，是指去除比当嘎外皮的精华、三果、亚巴夏（即稻谷烧成的灰）和胡椒等量，将比当嘎等所有药物各取半份，磨成粉末后用蜂蜜和酥油调制成药膏服用，可以清除肿瘤等疾病。同样也可以清除这里未提到的其他由风和痰引起的疾病。

།པི་པི་ལིང་རྩ་བྱི་དང་ག་།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་འུ་སུ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་མ་ལེ་ཤམ། །པི་པི་ལིང་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཟི་ར་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །ཏི་མུ་ས་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་མར་བྱས། །དུར་བྱིད་དང་ནི་ཏིལ་མར་གཉིས། །སྲང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་ཆར་བསྲེས་དང་། །སྐྱུ་ རུ་རའི་ཁུ་བྲེ་གསུམ་དང་།།བུ་རམ་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་མེ། །ཆུང་བསྐོལ་དེ་ལས་རན་ཙམ་ནི། །ཟོས་ན་མཛེ་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མིག་སེར་ཟ་ཁུ་སྐྲན་དང་ནི། །དམུ་རྫིང་མཚན་པར་རྡོལ་བ་དང་། །ཕོ་བའི་ནད་དང་སྐྱ་རྦབ་རྣམས། །འཇོམས་ཤིང་ཆོ་ག་བསྲུང་མི་དགོས། །བུ་སྐྱེད་པར་ཡང་དེ་ ཡིས་བྱེད།།བུ་རམ་དགེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་འཕྲོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཚད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། །ཏིལ་མར་དང་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་གཉིས་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་བསྲེས་ལ། །སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གསུམ་དང་།བུ་རམ་སྲང་ལྔ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་དེ་ཐམས་ཅད་མེ་ཆུང་ངུ་ལ་བསྐོལ་ལ། །དགེ་བའི་བུ་རམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་ཇི་ཙམ་རན་པའི་ཚད་ཙམ་ཟོས་ན་དེས་མཛེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་དྲུག་ཆར་དུ་ཡང་ འཕྲོད་ཅིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་དྲི་སྣ་གསུམ། །གླ་སྒང་དང་ནི་བྱི་དང་ག་།སྐྱུ་རུ་ར་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། །མཉམ་བའི་དུར་བྱིད་ཁ་ར་དང་། །སྦྲང་རྩིའི་རི་ལུར་བྱས་ཟོས་ན། །གཅིན་སྲི་རིམས་དང་སློན་བྲོ་དང་། །ལུད་པ་ཤ་སྐེམས་མགོ་འཁོར་དང་། །ཟད་བྱེད་ལུས་ ཚ་སྐྱ་རྦབ་དང་།།མེ་དྲོད་ཆུང་དང་དུག་ནད་སྦྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་མཉམ་པོར་བྱས་པ་སྤྱིར་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་དང་། དུར་བྱིད་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ། །ཁ་ར་ཡང་དུར་བྱིད་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ཏེ། དེས་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྤྱིར་ཆ་གཅིག་དུར་ བྱིད་ཆ་གཉིས་ཁ་ར་ཆ་གསུམ་པར་སྦྱར་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་སྦྲང་རྩི་དང་ལྷན་ཅིག་རི་ལུར་བྱས་ན།གཅིན་སྲི་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དུར་བྱེད་དུག་མོ་ཡུངས་ས་བོན། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་སྒ་རྣམས། །སྦྲང་རྩི་རྒུན་འབྲུའི་ཆུར་སྦྱར་བ། །དབྱར་གྱི་དུས་ ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ནི། དབྱར་གྱི་དུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་དུ་བསྔགས་སོ། །དུར་བྱིད་གླ་སྒང་བྱི་ཚེར་དང་། །ཁ་ར་ཙནྡན་བ་ལེ་ཀ་།ཤིང་མངར་བ་ཏ་ལ་ཕྱེ་མ། །རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་སྟོན་གྱི་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དུར་བྱིད་ལ་སོགས་བའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བར་བསྔགས་སོ། །དུར་བྱིད་པ་ཏ་ཀྲུ་ཏྲག་ཏྲེས་།ཟིར་ཤུ་དག་ས་ར་ལ། ཁྲོན་བུའི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དྲོན་སྦྱང་། །དགུན་གྱི་དུས་སུ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་ མཉམ་སྟེ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་ཆུ་དྲོན་མོ་དང་སྦྱར་བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་བཀྲུ་སྨན་དུ་བྱ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།དུར་བྱིད་ཁ་ར་ཆ་མཉམ་པ། །སོས་ཀའི་དུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་དང་ཁ་ར་ཆ་མཉམ་པ་ནི་སོས་ཀ་ཚ་བའི་དུས་སུ་བཀྲུ་སྨན་དུ་བླུད་བར་བྱའོ།

胡椒根和毕澄茄，三果和乌苏，
吉呾迦和马列山，
胡椒和黑芥子，
孜然和哈提胡椒，
提木萨和五种盐，
各取二两研成粉，
土鳖虫和芝麻油二种，
各取八两混合，
余甘子汁三升和，
糖五十两用小火，
煮沸后适量，
服用可治疗麻风和痔疮，
黄疸瘙痒肿瘤和，
淋巴结溃烂，
胃病和白癜风等，
消除且无需守护，
还能助生子，
名为吉祥糖，
任何时候都适宜。
即：胡椒根等每味药各取二两分量研成粉末，芝麻油和土鳖虫粉各取八两分量混合，余甘子煮汁三升和糖五十一两混合，全部用小火煮沸。此吉祥糖适量服用可治疗麻风等病，且能助生子，六季皆宜用且受推崇。
三辛和三香料，
甘松和毕澄茄，
余甘子这些全部，
等量的土鳖虫砂糖和，
蜂蜜制成丸剂服用，
可治疗尿闭发热和呕吐，
咳痰消瘦头晕和，
消耗热病白癜风，
消化力弱和解毒。
即：三辛等药等量配制，总量多少与土鳖虫等量，砂糖也与土鳖虫等量，这样三辛等药一份，土鳖虫二份，砂糖三份配制，全部与蜂蜜一起制成丸剂，可治疗尿闭等病且受推崇。
土鳖虫黑芥子种子，
胡椒和藏菖蒲，
蜂蜜葡萄水调制，
是夏季的泻药。
即：土鳖虫等药粉与蜂蜜和葡萄水调制，是夏季推荐的泻药。
土鳖虫甘松刺蒺藜，
砂糖檀香巴列卡，
甘草巴达拉粉末，
葡萄水调制是秋季用。
即：土鳖虫等药粉与葡萄水调制是秋季推荐使用的泻药。
土鳖虫巴达枯卢特拉，
孜然莪术萨拉拉，
井水粉末温水调，
冬季时服用。
即：土鳖虫等药等量研粉，温水调服，是冬季推荐的泻药。
土鳖虫砂糖等量，
是春季的泻药。
即：土鳖虫和砂糖等量，是春季炎热时用的泻药。

།དུར་བྱིད་སྦ་ འབྲས་ཀྱི་ལྕེ་བ།།པ་ཏ་ལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཁྲོན་བུ་ལེགས་པར་བཏགས་ནས་ནི། །བ་གཅིན་ནང་དུ་ཞག་གསུམ་སྦངས། །འདི་ནི་དུས་ཀུན་སྦྱོར་བ་སྟེ། །སྣུམ་ཞེན་དྲི་མ་ནད་རྣམས་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་བ་ གཅིན་གྱི་ནང་དུ་ཞག་གསུམ་སྦངས་པ།འདི་ནི་དུས་ཀུན་དུ་བཏང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་བྱས་པའི་ལུས་ལས་དྲི་མ་ཞེས་བཤད་པ་དང་ནད་རྣམས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་མ་དུར་བྱིན་བྱི་ཚེར་བ། །གླ་སྒང་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་ནི་ལི་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བུ་ ཙེ་ཤེལ།།ཕྱེ་མ་ཤ་ཁུ་འམ་མར་རམ་ནི། །ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཐམས་ཅད་དུ། །ཁོང་རྩུབ་ལ་ཡང་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་སྙོམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བཏགས་ལ། ཤ་ཁུ་འམ་མར་རམ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཁོང་རྩུབ་པ་དག་ལ་ཡང་གཏང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རིམས་དང་སྙིང་ནད་དྲེག་ནད་དང་། །རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་ནད་རྣམས་ལ། །དོང་གའི་བཀྲུ་སྨན་ལྷག་པར་ནི། །འཇམ་མངར་བསིལ་ལ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནི་ལྷག་པར་ཡང་དོང་གའི་བཀྲུ་སྨན་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇམ་པར་འཁྲུ་ལ་རོ་མངར་ ཞིང་བསིལ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱིས་པ་རྒན་པོ་གློ་རྡོལ་དང་། །སྐྱིད་དེ་བ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །འཇམ་ཞིང་སྐྱོན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །མཆོག་དུ་དོང་གའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་འཇམ་པར་འཁྲུ་ཞིང་འཚེ་ བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོང་གའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་ལྷག་པར་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲུས་བུའི་དུས་སུ་ལེགས་སྨིན་པའི། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཏུས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དོང་ག་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་སྐྱེས་བ་ཤིང་དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། །ལེགས་པར་སྨིན་ ཅིང་ཚོས་པ་དེ་བཏུ་ཞིང་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་པས། །ཁུར་གཅིག་ཕྱེ་མའི་ནང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གའི་འབྲས་བུ་དེ་འབུས་ཟོས་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ཁུར་གཅིག་ཙམ་ཞིག་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་ལོན་ནས་བྱུང་ནས་ནི། །ཉི་མ་ལ་ནི་ བསྐམ་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་དེ་ཕྱེ་མར་སྦས་པའི་འོག་ཏུ་ཞག་བདུན་ནས་ཕྱུང་ལ་ཉི་མ་ལ་བསྐམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་རྐང་ནི་ཕྱུང་ནས་སུ། །སྣོད་ནི་གཙང་མར་གཞག་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བསྐམས་པའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་དེའི་ནང་གི་རྐང་ཕྱུང་ལ། རྫ་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་གཙང་མའི་ནང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་ལོ་བཞི་ལོན་པ་ནས། །ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་ལོན་གྱི་བར། ལུས་ཚ་རྟུག་འགགས་ཀྱིས་གཟིར་ལ། །རྒུན་ཆུར་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གའི་རྐང་དེ་ལུས་ཚ་བ་དང་། རྟུག་བ་འགགས པའི་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བར་བྱེད་པའི་བྱིས་པ་ལོ་བཞི་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་བའི་བར་དག་ལ་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་བདེ་བར་འཁྲུ་པར་བྱེད་དོ།།དོང་གའི་རྐང་ནི་མཉེས་པ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཆུ་ནི་གྲང་མོ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་དོང་གའི་རྐང་མཉེས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བསྒྲངས་ བ་བླུད་ན་ཡང་བདེ་བར་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཆང་དངས་ཞོ་ག་ཆུ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་འམ། །རང་སྐྱུར་དག་དང་བཅས་པ་འམ། །དུར་བྱིད་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་སྤྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་དོང་གའི་རྐང་མཉེས་པའི་ཁུ་བ་ཆང་གི་དངས་མ་འམ། ཞོ་ག་ཆུ་ལ་སོགས་པའམ། །དུར་ བྱིད་ཀྱི་ལྡེ་གུ་ཡང་བླུད་པར་བྱའོ།

取杜鹃花、稻芒、波罗蜜果和水晶，将这些研磨成细粉，在牛尿中浸泡三天。这是一种随时可用的配方，能够清除油腻和污垢等疾病。
对此解释为：将杜鹃花等药材研磨成粉末，在牛尿中浸泡三天，这是一种可以随时服用的配方，能够清除由油脂引起的身体污垢和疾病。
沙玛杜鹃花、蒺藜、甘松香、哈提、胡椒、芥子、尼利尼、三果和水晶，将这些研成粉末，可以用肉汤或酥油或温水调服，适用于所有体质干燥的人。
对此解释为：将沙玛杜鹃花等药材等量研磨成粉，用肉汤或酥油或温水调服，可以随时给体质干燥的人服用。
对于发热、心脏病、痰病和便秘等疾病，冬瓜泻药特别有效，具有温和、甘甜和清凉的功效。
对此解释为：对于发热等疾病，冬瓜泻药特别有效，它具有温和泻下的作用，味道甘甜，具有清凉的功效。
对于儿童、老人、肺病患者和体弱的人，因为温和无害，最适合使用冬瓜泻药。
对此解释为：特别是对于儿童等患者，因为泻下温和且无害，所以特别推荐使用冬瓜泻药。
在果实成熟的季节采摘其果实。
对此解释为：在冬瓜果实生长的季节，不是在不当季节生长的，要采摘完全成熟的果实。
因为它具有良好的功效，将一担放入粉末中。
对此解释为：将没有虫蛀等缺陷的冬瓜果实大约一担放入。
七天后取出，在太阳下晒干。
对此解释为：将果实埋在粉末中七天后取出，在太阳下晒干。
然后取出果肉，放入干净的容器中。
对此解释为：这样晒干后，取出果实中的果肉，放入陶器等干净的容器中。
从四岁到十二岁的儿童，如果身体发热和便秘，可用葡萄汁调服。
对此解释为：对于身体发热和便秘的四岁到十二岁的儿童，用葡萄汁调服冬瓜果肉，能够使其顺利排便。
将冬瓜果肉捣碎，用煮过的凉水服用。
对此解释为：另外，服用捣碎的冬瓜果肉和煮过的凉水，也能使其顺利排便。
或者用酒清、酸奶清水、訶子汁，或加入自然发酵的酸味物，或与杜鹃花调成糊状服用。
对此解释为：或者将捣碎的冬瓜果肉用酒清或酸奶清水等调服，或者服用杜鹃花糊剂。

།དན་དའི་ཁུ་བར་དེ་ཡི་རྐང་། །བུ་རམ་རྙིང་པ་བཅུག་ནས་ནི། །ཟླ་བ་གཅིག་གམ་ཟླ་ཕྱེད་བར། །མནན་པའི་ཆང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གའི་རྐང་དང་བུ་རམ་རྙིང་བ་དན་ད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་དེ་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ བར་དུ་མནན་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་བདེ་བར་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ།།སེང་ཕྲོམ་རྩ་བའི་ཤུན་པ་ནི། །ནང་གི་ཤུན་ལྤགས་པོར་ནས་ནི། །བསྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་ནི། དེ་ལ་ཆ་གཉིས་བསྐོལ་ཏེ་གཟགས། །སེང་ཕྲོམ་ཆ་ནི་གསུམ་པ་སྦངས། །རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །ཆ་དེ་སླར་ཡང་སྦང་བར་བྱ། ། སླར་ཡང་སྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས། །དེ་ལས་ཞོ་གཉིས་བ་གཅིན་ནམ། །ཆང་གི་དངས་མ་འམ་ཞོ་ག་ཆུ། །རྒྱ་ཤུག་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ། །གང་ཡང་རུང་བར་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ནི་རོ་ཏྲ་དང་། བི་ཧང་པ་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་རྩ་བ་དང་ཤུན་པགས་ཀྱི་ནང་རིམ་བོར་ཏེ། ལེགས་པར་བསྐམས་ནས་ཕྱེ་མར་བྱས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱེ་མ་དེ་ཆ་གསུམ་དུ་བྱས་ལ་ཆ་གཉིས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ་བཙགས་ནས། ཁུ་བ་དེ་དང་སེང་ཕྲོམ་ཆ་གསུམ་པ་བསྲེས་ལ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། རྩ་བ་བཅུའི་ཁུ་བ་དང་ཡང་ཆ་དེ་སྦང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སླར་ཕྱུང་ལ་བསྐམས་ཏེ ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་ཕྱེ་མ་དེ་ལ་ཞོ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་བ་གཅིན་ནམ་ཆང་གི་དངས་མ་འམ།ཞོ་ག་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་བླུད་པར་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ཁ་ར་དང་། །མར་དང་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་དེ། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ནི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་རོ་ཏྲ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཁ་ར་དང་བསྐོལ་བའི་ལྡེ་གུ་དེ་བྱིན་ན་ཡང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤྲཱི་ཁཎྜས་ནད་ཀྱི་ཚོགས། །ཤས་ཆེར་སོགས་བ་འང་འཇིག་བྱེད་དེ། །མྱུར་དུ་འཁྲུ་ཞིང་གྲགས་པས་ན། །ལྟོ་སྙི་ཉམ་ཆུང་བྱིས་པ་དང་། །རྒན་པོ་ནད་པ་ཡུན་རིངས་ལ། །དེ་ནི་ གཏང་བར་མི་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤྲཱི་ཁཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སུ་ཏའི་འོ་མ་བསྐོལ་བས་ནད་ཀྱི་ཚོགས་ཤས་ཆེར་ཚོགས་ཤིང་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ཡང་མྱུར་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྲག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བས་སེམས་མྱོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྟོ་སྙི་བ་ལ་སོགས་པར་བཀྲུ་སྨན་དུ་གཏང་པར་མི་བྱའོ། ། སྐྲན་དང་དམུ་རྫིང་སྦྱར་བའི་དུག་།ལྤགས་ནད་གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །སྐྱ་རྦབ་སྐྲན་དང་དུག་གིས་ཕོག་།ནད་ཀྱིས་སེམས་དཀྲུགས་གྱུར་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤྲཱི་ཁཎྜ་དེ་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་བཀྲུ་སྨན་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་ནི། །མང་པོས ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་སུ་ཏ་དེ་ཡང་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་མང་པོས་ཁྱབ་ཅིང་གཡོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ལོ་གཉིས་པ་འམ་ལོ་གསུམ་པ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་དགུན་གྱི་མཐར། །དེ་ནི་མཚོན་གྱིས་རྣམ་བཅད་ལ། དེ་ལས་འོ་མ་བླང་བར་བྱ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།ཡང་ཤིང་སུ་ཏ་དེ་ལོ་གཉིས་སམ་ལོ་གསུམ་ལོན་པའི་གཞོན་ནུ་རྩ་བ་ལེགས་པར་ཟུག་པ། དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེ་མཚོན་གྱིས་བཅད་ལ། དེ་ལས་འོ་མ་གཟགས་ཤིང་བླང་བར་བྱའོ།

将丹达煮汁和甘蔗陈糖放入其中，浸泡一个月或半月，饮用其酒。即是说，将冬瓜茎和陈糖放入丹达煮汁中，浸泡一个月或半月后饮用，能使人顺利排便。
将生姜根的皮，剥去内皮后，晒干研成粉末，取其二份煮沸过滤。将生姜三份浸泡，与十种根的汁液，再次浸泡。再次晒干研成粉末。取其二两，用牛尿或酒清液或酸奶清液，或者枣子、余甘子的汁液，任选其一调配服用。即是说，生姜即是罗札和比杭巴札，取其根和内层树皮，充分晒干后研成粉末，然后将粉末分为三份，取其二份煮汁过滤，将此汁液与第三份生姜粉混合浸泡，再与十种根的汁液浸泡。之后取出晒干研成粉末，取此粉末二两，用牛尿或酒清液或酸奶清液等任何一种调配适量服用。
生姜煮汁与糖浆，以及白糖和酥油煮成的糖浆，是最佳的泻药。即是说，生姜即罗札煮汁与白糖煮成的糖浆，服用后是最好的泻药。
诗里根香能破除大多数病症聚集，迅速导泻且有名，因此对于胃弱、体虚、儿童、老人和长期病患者，不可使用。即是说，诗里根香即檀香树乳煮汁能破除大多数病症聚集和积累，迅速导泻且令人恐惧痛苦，使心神迷乱，因此不可用作胃弱等人的泻药。
对于瘤、水肿、配制的毒、皮肤病、尿病、如蜜病、痰饮、瘤和中毒、心神错乱者可用。即是说，这种诗里根香可用作患有瘤等疾病者的泻药。
其中以遍布众多锐利刺者为上。即是说，檀香树中以遍布众多锐利刺的为最佳。
二年或三年生，特别是在冬季末，用刀砍断后，从中取乳。即是说，取二三年生的幼树，根部牢固者，在春季第一个月用刀砍断，从中过滤取其乳液。

།བིལ་བ་ལ་སོགས་རྩ་བ་ལྔ། བྲི་ཧ་ཏི་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་མཉམ་པའི། །དུ་ཏའི་འོ་ མ་དང་བསྲེས་ལ།།དེ་འོག་མེ་ཡི་མདག་མར་བསྐམ། །རི་ལུར་བྱས་པ་ཞོ་ག་ཆུ་འམ། །ཆང་ངམ་བ་གཅིན་སོགས་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་པོ་ལས་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་ བ་དང་།ཤིང་སུ་ཏའི་འོ་མ་བསྲེས་ཏེ་ཆ་མཉམ་དུ་བྱས་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་གཉིས་ཀ་མེའི་མདག་མ་ལ་བསྐོམས་ཏེ། དེ་ནས་རི་ལུར་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ། ཞོ་ག་ཆུ་འམ་ཆང་ངམ་རྩ་བ་མོའི་དངས་མ་བ་གཅིན་ནམ། རྒྱ་ཤུག་གི་ཁུ་བ་འམ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་འམ། སྐྱུར་རྩབས་ཀན་ཛི་ གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།དུར་བྱིད་སོགས་དགུ་འབྲས་བུ་གསུམ། ཁྲོན་བུས་བ་ཏ་ལ་དང་བཅས། །སུ་ཏའི་འོ་མས་ཞག་བདུན་སྦངས། །ཤ་ཁུ་འམ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྟེ། ཏྲི་བྱིད་ཅེས་བྱ་བ་དུར་བྱིད་དཀར་པོ་དང་། ཤ་ མ་དུར་བྱིད་དང་།དོང་ག་དང་། །སེང་ཕྲོམ་དང་། སུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཤྲཱ་ཨུ0f72ཁཎྜ་དང་ཤང་ཁི་ནི་དང་། དན་ད་དང་། །ཏྲ་བན་ཏི་དང་། །ས་ཏ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དགུ་པོ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་། རྩང་སྨན་ཁྲོན་བུ་དང་བཅས་པ་ཤིང་སུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སྣུ་ཧའི་འོ་མའི་ནད་དུ་ཞག་བདུན་སྦངས་པ་ས ཧ་ཁུ་འམ་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་བདེ་བར་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །དུར་བྱིད་དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།དེ་བཞིན་བུ་རམ་ཆུས་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། །དུར་བྱིད་དང་དན་ད་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀའི་ཕྱེ་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སུ་ཏའི་འོ་མའི་ ནང་དུ་སྦངས་པ་བླུད་ན་ཡང་ངེས་པར་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ།།ཤང་ཁི་ནི་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །ཕུབ་མ་མེད་ཅིང་མ་བསྐམས་བཏུ། །དེ་བཞིན་ས་བ་ཏ་ལའི་རྩ་བ། །དེ་དག་རྣོན་པོར་འཁྲུ་བྱེད་ཡིན། །བད་ཀན་དམུ་རྫིང་སྦྱར་བའི་དུག་།སྐྲན་སོགས་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤང་ཁི་ནི་ ནི་ཏུ་ལ་དང་།ཡ་བ་ཏིག་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་དེ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །ཕུབ་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཤས་ཆེར་མ་བསྐམས་བཏུ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བ་ཏ་ལའི་རྩ་བ་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྣོ་བར་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་རི་ལུ་ཞོ་གཉིས་ ཙམ།།ཆང་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར་བ་ནི། །བད་རླུང་ལས་གྱུར་སྙིང་ནད་དང་། །དེ་བཞིན་སྐྲན་གྱི་ནད་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤང་ཁི་ནིའི་འབྲས་བུ་དང་། སབ་ཏ་ལའི་རྩ་བ་དེ་གཉིས་ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ། །རི་ལུར་བསྒོངས་བ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་ཆང་དང་རྒྱམ་ཚ་ དང་སྦྱར་བ་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྙིང་ནད་དང་སྐྲན་གྱི་ནད་ལ་གཏང་བར་བྱའོ།།དན་ད་དྲ་བན་ཏིའི་རྩ་བ། །གླང་པོའི་སོ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་སྦོམ། །དམར་ཞིང་གནག་ལ་རྣོ་ཞིང་དྲོ། །མྱུར་དུ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྕི་ཞིང་རླུང་ནི་འཁྲུ་བྱེད་ཅིང་། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་འཇུ་བར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་ནི་ཀུམ་པ་སྟེ་དེ་དང་དྲ་བན་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་གླང་པོ་ཆེའི་སོ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་སྦོམ་པར་གནས་པ་དམར་གནག་ཏུ་འདུག་པ་རང་བཞིན་རྣོ་ཞིང་དྲོ་བ། མྱུར་དུ་འཁྲུ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ལྕི་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ། །རླུང་གི་ནད་འཁྲུ་པར་བྱེད་པ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

五种根药如木苹果等，两种补骨脂，将煎煮的汁液与相等的牛奶混合。然后在火灰上晒干，制成丸剂，用酸奶清水或酒或牛尿等调服。即：木苹果等五种大根药，以及两种补骨脂，即刺枣和补骨脂两种，各自煎煮的汁液与牛奶混合成等量，然后在火灰上晒干，制成大小相等的丸剂，用酸奶清水或酒或母牛的精华牛尿，或杜松子汁，或诃子汁，或酸醋任何一种调服。
九种药如甘遂等，三果，以及井边的婆罗门参，用牛奶浸泡七天，用肉汤或酥油调服。即：九种药包括甘遂，即白甘遂、肉甘遂、冬瓜、升麻、牛奶即乳香、商佉尼、丹达、特拉班提、萨塔拉等九种，以及三果的粉末，加上井边药和牛奶，即牛奶树的乳汁浸泡七天，用肉汤或酥油调服也能顺利泻下。
三辛香和三果，甘遂、丹达、枳橘，同样用糖和水调服。即：三辛香和三果，甘遂和丹达，以及枳橘的粉末，如前一样在牛奶中浸泡后服用也一定会泻下。
商佉尼的果实，应采摘未成熟且未干燥的，同样萨瓦塔拉的根，这些都是猛烈的泻药。对痰病、水肿、合成毒、瘤等病症应当使用。即：商佉尼即图拉和亚瓦提克塔这种药的果实。应采摘没有外壳且未充分干燥的，同样使用萨瓦塔拉的根配合，这些都能猛烈泻下，所以对痰病等症应当使用。
这两种制成约二两的丸剂，用酒和岩盐调制，用于治疗痰风引起的心病，同样也用于瘤病。即：商佉尼的果实和萨布塔拉的根这两种磨成粉末，制成约二两重的丸剂，用酒和岩盐调制，用于治疗痰和风引起的心病和瘤病。
丹达和特拉班提的根，像象牙一样坚实粗壮，呈红黑色且辛辣温热，能快速泻下。性重且能泻风，能消化胆和痰。即：丹达即库姆巴，和称为特拉班提的根像象牙一样坚实粗壮，呈红黑色，性质辛辣温热，能快速泻下和清除，具有沉重的功效，能泻除风病，能消化胆病和痰病。

།དེ་ནི་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ལ་འཇག་མ་དང་། །འཇིམ་པས་བསྐུས་ཤིང་མེས་བསྲེགས་ལ། །ཉི་མ་ཆུང་ཟད་དྲོ་བསྐོམས་པས། །དེ་ཡི་རྣོ་བས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་དང་དྲ་བ་ན་ཏིའི་རྩ་བ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་པི་པི་ལིང་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་ གུས་བསྐུས་ལ་འཇག་མ་དང་འཇིམ་པས་ཀྱང་བསྐུས་ཏེ་སྨན་གྱི་དུར་བུའི་ཚུལ་དུ་བསྲེགས་ལ་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཉི་མའི་ཚ་བ་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བ་ལ་ཡང་བསྐམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་རྣོ་བ་ལུས་ཟུངས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་མའི་ཚ་བས་བསལ་ཞིང་གཞིག་པར་ བྱའོ།།དེ་ནི་ཆང་དངས་ཞོ་ག་ཆུ། །དར་བ་མནན་ཆང་པི་ལུ་ཡི། །ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་སྦྱར་བླུད། །ཉམ་ཆུང་སྐྲན་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །དམུ་རྫིང་སྦྱར་བའི་དུག་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དེ། ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ་ཆང་གི་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཉམས་སྨད་པའི་སྐྲན་ལ་སོགས་བའི་ནད་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།བ་གླང་རི་དགས་ར་ཤ་ཡི། །ཁུ་བར་སྦྱར་བས་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ལྟོ་སྲིན་མཚན་བར་རྡོལ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་དང་དྲ་བན་ཏིའི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་བ་གླང་ངམ་རི་དགས་སམ་ར་ཤའི་ཁུ་བ་དང་ སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་སྐྱ་རྦབ་དང་ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་དང་།མཚན་པར་རྡོལ་བའི་ནད་སེལ་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བསྐོལ་ཁུ་བ་ལྡེ་གུ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །མར་གྱིས་མེ་དང་ལ་ཁོང་འབྲས་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་མཚན་ཁུང་ཚ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དན་ད་དང་དྲ་བན་ཏིའི་ རྩ་བ་བཏགས་བའི་ལྡེ་གུ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་།བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་མེ་དབལ་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་མར་བཅས་པས་སྐྲན་ཟ་ཁུ། །གཞང་འབྲུམ་རྟུག་འགགས་བད་རླུང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ ཏེ་བསྐུས་ན་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྣུམ་ཆེན་སྦྱར་པས་ཁུ་ཆུ་བཤང་། །འཕྱེན་འགགས་རླུང་གི་ནད་རྣམས་སྦྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོ་ག་འདིས་སྣུམ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞུན་མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཁུ་ཆུ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་རླུང་གི་ ནད་གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།དུར་བྱིད་ལ་སོགས་དགུ་པོ་འདི། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ནི་རབ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་རྣམ་གཉིས་དང་། དོང་ག་ལ་སོགས་པ་སྨན་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་བཀྲུ་སྨན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། རུ་ར་ཡང་དུར་བྱིད་ཀྱི། །ཆོ་ག་བཞིན་ དུ་སྦྱར་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་དུར་བྱིད་ཀྱི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དུས་སུ་དེའི་ཕྱེ་མ། །རྒྱམ་ཚ་དོང་ག་ཅུང་ཟད་གདབ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་སྐྱུར་ལས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་པའི་བར་ཇི་སྙེད་སྨོས་པ་རྣམས་ལ་དུར་བྱིད་ཀྱི་གོང་ ཨ་རུ་ར་བཅུག་ལ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བར་བྱའོ།

对于'那是蜂蜜和胡椒，涂抹药膏，用芦苇和泥土涂抹，用火烧烤，在稍微温暖的太阳下晒干'这句话，是说将丹达和达瓦那提的根茎用蜂蜜和胡椒两种制成的药膏涂抹，再用芦苇和泥土涂抹，像药管一样烧烤至熟，在不太热的阳光下晒干。为什么呢？因为这些药物的锐性不会伤害身体，要用阳光的热力来消除和分解。
对于'那是酒清、酸奶水、酸奶、压榨酒、毕露的汁液，任何一种调配服用，能治疗体弱、瘤、尿频和痈疮等毒素'这句话，是说将如此制成的根茎制成药膏，与酒清等任何一种调配服用，能治疗因病而虚弱的身体的瘤等疾病。
对于'用牛、野兽、羊肉的汤汁调配，能治疗白浊、腹虫和生殖器溃烂病'这句话，是说丹达和达瓦那提根茎的粉末与牛或野兽或羊肉的汤汁调配服用，能治疗白浊、腹中有虫和生殖器溃烂的疾病。
对于'其煎煮汁液与药膏和十种根茎的汁液煎煮，用酥油能治疗火病、腹内脓肿、小疮和生殖器发热'这句话，是说将丹达和达瓦那提根茎研磨成的药膏与十种根茎煎煮的汁液和煎煮的酥油服用，能治疗火病等疾病。
对于'配以芝麻油能治疗瘤、痔疮、便秘和风湿'这句话，是说用刚才所说的这个方法煎煮芝麻油涂抹，能治疗瘤等疾病。
对于'配以大油能通利小便、大便，治疗呕吐阻塞和风病'这句话，是说用这个方法将大油即酥油、骨髓、脂肪和芝麻油煎煮服用，能治疗小便阻塞等疾病和其他风病。
对于'杜尔比等这九种是最殊胜的泻药'这句话，是说两种杜尔比和冬果等九种药物是泻药中最殊胜的。
对于'诃子也要按照杜尔比的方法配制'这句话，是说诃子也要按照前面所说的杜尔比的方法来说明。从'然后适时将其粉末加入少许岩盐和冬果，对于风病要用酸味服用'等所说的内容中，都要在杜尔比的位置加入诃子来进行药物清洗。

།བུ་རམ་སྲང་བརྒྱད་ཨ་རུ་ར། །ཉི་ཤུ་དན་ད་ཙི་ཏྲ་ཀ་།སྲང་རེ་པི་པི་ལིང་དུར་བྱིད། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྦྱར། །རི་ལུ་བཅུ་བྱས་ཞག་བཅུ་བར། །རི་ལུ་རེ་རེ་ཟོས་རྗེས་ལ། །ཆུ་དྲོན་བླུད་ཅིང་ཆོ་ག་འདིས། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟོས་གྱུར་ན། །ཀུན་ཟོས་བསྲུང་བ་འང་མི་དགོས་པར། །འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །མཆོག་ཏུ་སྐྱ་རྦབ་ཕོ་བའི་ནད། །ལྤགས་ནད་ཟླུམ་པོ་གཞང་འབྲུམ་དང་། །གཡན་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་སྲང བརྒྱད་དང་།། རུ་ར་རྡོག་མ་ཉི་ཤུ། དན་ད་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་སྲང་རེ་རེ། །པི་པི་ལིང་དང་དུར་བྱིད་གཉིས་ཞོ་གཉིས་གཉིས་སྦྱར་ལ་དེ་དག་ལས་རི་ལུ་ཆ་མཉམ་པ་བཅུར་བྱས་ཏེ། རི་ལུ་རེ་རེ་ཞག་བཅུ་བཅུའི་བར་དུ་ཟོས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་དྲོན་བླུད་དེ་ཆོ་ག་འདིས་རི་ལུ་ དེ་ཐམས་ཅད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་རི་ལུ་འདིས་ཆོ་ག་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་མི་དགོས་པར་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱ་རྦབ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་ངུ་འང་དོན་ནི་ཆེན་པོ་དང་། །ཆེན་པོ་འང་ལས་ནི་ཉུང་ཟད་ དང་།།འདྲེ་དང་དབྱེ་བ་བྱས་པ་དང་། །དུས་དང་སྦྱོར་བ་ལྡན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཆུང་བ་སྟེ་ནུས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཚད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ། ལས་སུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་ཚད་ཆུང་ངུར་བཏང་བས། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ ཉུང་ཟད་བྱེད་ཅིང་ནུས་པ་ཞན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པས་བྱ་བ་དེ་དག་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་སྦྱར་བ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། །མང་པོ་ཡང་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། དབྱེ་ཞིང་དེ་དང་མི་ལྡན་ན་ལས་ཉུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུས་ ཀྱིས་ཀྱང་སྨན་བཏུལ་ཞིང་འཇམ་པ་དེ་ཉིད་སོས་ཀའི་ཚེ་བཏང་ན་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།སྨན་རྣོན་པོ་ཡང་དགུན་གྱི་དུས་སུ་བཏང་ན་ལས་ཉུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དེས་ན་སྨན་འཇམ་པོ་རྣོན་པོ་དང་སྦྱར་བས་ཀྱང་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ ལ།སྨན་རྣོན་པོ་ཡང་སྨན་རྟུལ་པོ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་ལས་ཉུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནུས་པ་ཞན་པའི་སྨན་དེ་ཉིད་སྨན་རྣོན་པོ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ན་རྣོན་པོར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་རྣོན་པོ་ཡང་ནུས་པ་ཞན་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་ན་རྟུལ་པོར་འགྱུར་རོ། དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །སྨན་ནི་འདྲེ་བས་ཆུང་ངུ་ཡང་། །ལས་ནི་མང་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་སྨན་ནི་ནུས་པ་དག་།མཚུངས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཆུ་མེད་སྲིན་བུས་གནོད་མ་བྱས། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཚད་ནི་ཆུང་དང་ལྷག་པར་ལྡན། །ནུས་པ་མཚུངས ཤིང་ལེགས་སྦྱར་ལ།།སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས། །སྨན་ནི་རྣོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཆུང་ཟད་སྨན། །སྔར་བཤད་ཚད་ཀྱིས་མཉམ་འགྱུར་ལ། །སྣུམ་དུགས་ལེགས་པར་མ་བྱས་ལ། །སྨན་གྱི་ནུས་པ་འབྲིང་པོར་འགྱུར། །སྨན་མཐུ་ཆུང་ཞིང་རྩུབ་ པ་དང་།།ཚད་ནི་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །མཐུ་ནི་མི་མཚུངས་སྦྱར་གྱུར་པས། །ཤུགས་དལ་ལྟ་བུར་ནུས་ཞན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

八两糖，二十枚诃子，各一两丹达和吉达卡，胡椒和毒蛾各二钱，合在一起。制成十丸，在十天内，每次服用一丸后，饮用温水，按此方法，全部服用完毕后，无需忌口，此药可以治疗一切疾病。尤其是治疗白癞、胃病、皮肤病、痔疮和瘙痒等疾病。
即取八两糖，二十枚诃子，各一两丹达和吉达卡，胡椒和毒蛾各二钱混合，制成大小相等的十丸，每天服用一丸，连续十天，之后饮用温水。按此方法服用完所有药丸后，无需忌口即可治愈一切疾病。尤其对治疗白癞等疾病特别有效。
小剂量也能产生大效果，大剂量也会产生小效果，这与调配、区分以及时间和配伍有关。即使药力小的药物，如果剂量大也能产生大的效果；药力大的药物，如果剂量小也会产生小的效果。这是如何做到的呢？是通过调配等方法实现的。例如，猛烈的药物即使用量小也能产生大的效果，而用量多的猛烈药物如果经过分解调配，也会产生小的效果。同样，温和的药物在夏季服用会产生大的效果，而猛烈的药物在冬季服用则会产生小的效果。配伍能够产生药效，通过配伍，温和的药物与猛烈的药物调配也能产生大的效果，而猛烈的药物与温和的药物调配也会产生小的效果。同样，通过合理的配伍，药力弱的药物与猛烈的药物适当调配会变得猛烈，同样，猛烈的药物与药力弱的药物调配也会变得温和。
如仙人查拉卡所说：'药物通过调配，即使量少也能产生很多效果。因此，应该用相同药力的药物来配伍。无水、未被虫蛀、具备地域和时令的功效、剂量适中或较多、药力相当且调配得当、经过油和热敷处理的药物会变得猛烈。如果药物缺少这些功效，即使剂量相同，未经过适当的油和热敷处理，药效就会变得一般。如果药力小而粗糙、剂量小、药力不相当地调配，就会像微风一样药效变弱。'

།ཤིང་ཚ་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། ། མྲ་ཏ་ཀ་སེའུ་འབྲུ་དང་། །སུག་སྨེལ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁ་ལུང་ཆང་སོགས་དེ་དང་ དེ།།ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡི། །རིགས་པས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་དེ་དང་དེ་ནད་པ་སོ་སོའི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འདིར་མ་བཤད་པར་གཞན་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་དུ་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་ཞིང་ཞེ་འགྲས་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་བྱིན་ན་སློན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་བའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཉེས་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་ནས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་ཞིང གསོ་བར་བྱ་བ་དང་།བཅོས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེ་འུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུག་སྨན་ལྟོ་ནི་སྙི་པ་འམ། །ལྟོགས་པ་འམ་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བ་འམ། །ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་འམ་གྲང་བའང་ཆུང་། །མ་ཞུ་བ་འམ་ཉམ་ཆུང་ལ། །བླུད་ན་ནད་འབྱུང་རེ་བ་ཉམས། ། དེ་ཚེ་ཐུར་འབྱུང་ནད་སློང་འགྱུར། །དེ་ལ་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །སྔར་གྱི་སྐྱོན་བྲལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱུག་སྨན་ནད་པ་ལྟོ་སྙི་བར་གྱུར་བ་འམ། །ལྟོགས་ཤིང་བཀྲེས་པར་གྱུར་པ་འམ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆུང་བ་འམ། ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བླུད པར་གྱུར་ན།ནད་གྱེན་དུ་འབྱུང་བའི་རེ་བ་དེས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྨན་ཡང་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་སླར་ཡང་ནད་བསླངས་ཤིང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་དེ་ལ་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ལ་སླར་སྐྱོན་གང་གིས་ ཉེས་པར་གྱུར་པ་དེ་རན་པར་བྱས་ལ་ཚད་དང་དུས་ལ་སོགས་པར་ལྟོས་པའི་སྨན་གྱིས་དེ་སྐྱུགས་ཤིང་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།བཀྲུ་སྨན་མ་ཞུ་བད་ཀན་དང་། །ལྡན་པ་འམ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཆེས་པ། །དྲོ་བ་འམ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེ་བ། །ཡི་གར་མི་འོང་མངས་པ་ཡིས། །གྱེན་དུ་རྒལ་བར་ གྱུར་པ་དག་།སྔར་བཤད་ཉེས་པ་དེ་ལ་ནི། །གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་དེ་ནད་པ་མ་ཞུ་བ་དང་ལྡན་པ་འམ། བད་ཀན་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཆེས་བ་འམ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེ་བའི་ཡི་གར་མི་འོང་ཞིང་ཡིད་དང་མི་འཐད་པ་འམ། སྨན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ འཐུངས་པས་ཚད་ལས་ཆེས་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་གྱེན་དུ་རྒལ་ཞིང་ཁའི་སྒྲོ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པས་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ནད་འབྱུང་བའི་རེ་བ་ཉམས་པ་དང་།ནད་སླར་ལ་གློངས་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་ནད་པ་དེ་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་སྔར་ གྱི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་ཡང་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ།ཚད་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་སྔར་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་དག་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ།

肉桂、龙花蕊和
没药、小豆和
荜茇、白糖、蜂蜜和
酒等这些药物
要根据病人的意愿
合理地施用泻药。
对此，含有肉桂等药物的泻药，要根据各个病人的意愿，在此未说明的其他药物也要适当配制作为泻药使用。因为如果给予病人不喜欢且厌恶的药物，会导致呕吐等不良反应。
《医论八支精华释·语义月光》，由大师月官所著，这是第二章治疗方法的注释。
下面讲解吐药和泻药的不良反应及其治疗方法。在讲解了吐药和泻药的治疗方法之后，对其治疗方法使用不当的情况进行纠正和治疗，为此撰写此章。
如果吐药用于胃虚或
饥饿或痰液少或
太猛烈或寒性太小
消化不良或体弱者
服用会引起疾病，达不到预期效果
这时药物向下行，会引发疾病
此时应再次进行油疗
去除前述过失后再用吐药。
如果吐药用于胃虚的病人，或饥饿的病人，或痰液少的病人，或药性太猛烈等情况，就会使药物向上发挥作用的效果减弱，达不到预期目的，药物会向下流动，反而会引发疾病。对于这种过失，应该再次进行油疗，然后纠正之前的过失，根据剂量和时间等因素重新使用吐药。
泻药遇到消化不良、痰液
过多或药性太猛烈
温热或咸味太重
不可口且服用过量
而向上逆行时
对于前述的这些过失
应当如前施行治疗方法。
泻药用于消化不良或有痰液的病人，或药性太猛烈或咸味太重而不可口，或因服药过量而超过剂量等原因导致药物向上逆行从口中吐出时，对于前述的不良反应如达不到预期效果和疾病复发等情况，其治疗方法也与前述相同，应对病人进行油疗，并认清之前的过失，根据剂量和时间等因素使用泻药，同时也要避免之前的过失。

།དེ་ཡང་སྣོད་དུ་མ་ཆགས་ན། །གསུམ་པོ་དེ་ལ་བླུད་མི་བྱ། །གཞན་དུ་གོམས་པ་འམ་ཞིམ་པ་ཡི། །སྨན་ནི་གནོད་པ་ མེད་པ་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གསོ་བ་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླུད་པས་སྨན་དེ་ཡང་ཁོང་པའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆགས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ཡང་གྱེན་དུ་རྒལ་བར་གྱུར་ན། དེའི་འོག་དུ་སྨན་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བླུད་པར་མི་བྱ་ཞེས་གཞན་དུ་སྔར་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཞིམ་ཞིང་ཡི་ གར་འོང་བའི་སྨན་གནོད་པ་མེད་པའི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱིན་པ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ།ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་མ་བྱས་ལ། །སྨན་ནི་རྙིང་ཞིང་རྩུབ་པ་ཡིས། །ནད་སློང་ཕྱིན་པར་མ་གྱུར་པས། །མགོ་འཁོར་སྐྲན་དང་སྐྱིགས་བུ་དང་། ། མུན་པར་མཐོང་དང་སྐོམ་དད་ཆེ། །བྱིན་སྙིང་ན་ཞིང་ལུས་གཡའ་དང་། །བརླ་ན་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པའི། །ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་མ་བྱས་པའི་ལུས་ལ་སྨན་རྙིང་པ་དང་རྩུབ་པ་དག་གིས་ནང་གློངས་ཤིང་གནས་ལས་བསྐྱོད་ནས་ཕྱིར་འབྱིན ཅིང་བསྐྱོད་པར་མ་ནུས་པས་མགོ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱས་སྨན་ཉུང་ཞིང་། །མེ་དྲོད་ཆེ་བས་ཞུ་གྱུར་པ་འམ། །གྲང་བས་རེངས་པ་འམ་མ་ཞུ་བས། །ནད་གློངས་པས་ནི་མ་ཕྱིན་པས། །ནད་ནི་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེད་ཅིང་། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་ཉེས་ཐམས་ ཅད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ནད་པ་ལ་སྨན་ཤིན་ཏུ་ཐུན་ཆུང་ཞིང་ཉུང་བ་བྱིན་པ་འམ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆེ་བས་སྨན་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ཞུ་བར་བྱས་བ་འམ། གྲང་བས་རེངས་ཤིང་འཐས་པར་གྱུར་པ་འམ། མ་ཞུ་བ་དང་ལྡན་པས་ནད་གློངས་ནས་ཕྱིར་ འབྱིན་པར་མ་ནུས་པ་དག་གིས་སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ནད་མགོ་འཁོར་བ་དང་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེ་དག་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚས་བསྐུས། །གཤག་མ་རྡོ་བས་དུགས་བྱས་ཤིང་། །མས་གཏོང་དྲག་ བྱས་སྐམ་སའི་ཤ་།ཁ་ཟས་བྱིན་ལ་འཇམ་རྩི་ནི། །པོ་སོན་ཆ་དང་པི་པི་ལིང་། །ཐང་ཤིང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་བ་དང་ལྡན་པའི་མི་དེ་ལ་ཏིལ་མར་དང་རྒྱམ་ཚས་ལུས་བསྐུས་ལ། གཤག་མ་རྡོ་ཡིས་དུགས་བྱ་ཞིང་མས་གཏོར་བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་བྱས་ལ་སྐམ སའི་ཤ་ཁུ་དང་ཟས་བྱིན་པ་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ཆད་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ནད་གཞི་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ཏེ་གཏང་བར་བྱའོ།།རླུང་འཇོམས་སྣུམ་གྱིས་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །སླར་ཡང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོས་སྦྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། བཀྲུ་སྨན་སྔ་མ་བས་རྣོ་བ་བཏང་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ནད་གཞི་ཆེ་ཞིང་ཁོང་རྩུབ་ལ། །མེ་དྲོད་ཆུང་དང་སྨན་ཆུང་བ། །རྟུག་སྐམ་བཅས་པས་གློངས་པ་དང་། །ནད་ཀྱིས་ལམ་ནི་འགགས་པར་འགྱུར། །མི་བཟད་སྦོ་དང་ལྟེ་བ་དང་། ། རྒྱབ་དང་རྩིབ་ལོགས་མགོ་བོ་ན། །ཕྱི་ས་གཅིན་འགགས་དབུགས་མི་བདེ། །མི་བཟད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཁོང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྟུག་སྐམ་དང་བཅས་པས་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་ཞིང་ནད་གློངས་པ་དང་། ནད་དེས་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ལམ་འགགས་པར་བྱས་ནས་མི་བཟད་པར་སྦོ་བ་དང་། ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པར་ན་བ་དང་། ཕྱི་ས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

关于'如果未在容器中停留，则不应给予这三种。否则，应给予已习惯或美味且无害的药物'这句话，是说如果以错误的治疗方式服用药物，药物未能在腹部容器中停留而向上逆行时，之后就不应再给予这三种药物。但是除了以前习惯服用的，以及美味可口的无害药物如糊剂等可以给予。即使是第三种，如果具有这样的功效也可以给予。
关于'未做油疗熏蒸，用陈旧粗糙的药物，病未被排出，会引起头晕、肿瘤、呃逆、视物昏暗、极度口渴、小腿疼痛、身体发痒、大腿疼痛及肤色不悦的疾病'这句话，是说对未经油疗和熏蒸的病人身体，用陈旧粗糙的药物使病情搅动并从原处移位，但未能排出体外，就会引起头晕等疾病。
关于'做了油疗熏蒸但药量少，或因火力太大而消化，或因寒冷而僵硬，或因未消化而病情搅动未出，会产生这些相同的病症，这就是所有的配伍错误'这句话，是说对已经做过油疗和熏蒸的病人，给予极少量的药物，或因胃火太旺而使这少量药物消化，或因寒冷而僵硬凝结，或因未消化而病情搅动但未能排出，都会引起前面刚说过的头晕、浮肿等病症，这些就是所谓的全部配伍错误。
关于'对此应用芝麻油和岩盐涂抹，用谷壳和石头熏蒸，做强力灌肠，给予干地的肉和食物，并用婆孙茶、胡椒、檀香与芝麻油煎煮的软膏'这句话，是说对有这种错误的人，应用芝麻油和岩盐涂抹身体，用谷壳和石头做熏蒸，做强力的灌洗，给予干地的肉汤和食物，并用婆孙茶等与芝麻油煎煮的软膏做灌肠，要根据病因和身体状况等情况来判断使用。
关于'用止风油做油疗，再用猛烈的泻药清洗'这句话，是说还要用能止风的油剂配方做油疗，然后用比之前更猛烈的泻药来清洗。
关于'病因严重且腹部粗糙，火力小和药量少，伴有干粪而搅动，病会阻塞通道。会产生难忍的胀痛、脐部、背部、肋部、头部疼痛，大小便阻塞、呼吸不适等难忍的症状'这句话，是说病因严重、腹部粗糙等情况，加上干粪而导致向上盘旋病情搅动，这种病会阻塞脉道，造成难以忍受的胀痛、脐部等处疼痛、大小便阻塞等难以忍受的症状。

།བསྐུ་དང་དུགས་དང་རེང་བུ་སོགས། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་འཇམ་རྩི་བྱ། །རྟུག་སྐམ་སེལ་བའི་གསོ དཔྱད་ལས།།ཐམས་ཅད་སྦོ་བ་དག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པའི་མི་དེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། རྟུག་སྐམ་སེལ་བའི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ལས་གཞང་འབྲུམ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ནོ། རྩ་བ་ལྔ་པ་ནས་ཚིག་འཁུས། ཤུ་དག་ པི་ཏི་ཀ་རཉྫ།།རྒྱམ་ཚ་ནས་ཐུག་ལེགས་སྦྱར་བས། །གཟེར་ནད་རྟུག་སྐམ་ལྟོ་སྦོས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྩ་བ་ལྔ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་། ནས་ཐུག་ལེགས་པར་གཡོས་པས་ནི་གཟེར་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐལ་སྨན་སེའུ་འབྲུ་པི་པི་ལིང་། ། ཤིང་ཀུན་བཅའ་སྒ་སྟར་བུ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་བཅས་པའི་ཆང་ངམ་ནི། །མར་རམ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་བླུད། །མཁྲེགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འཛག་པ་དང་། །ན་ཞིང་བཅད་སྙམ་སེམས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་སྨན་ཡ་བཀྵ་ར་དང་སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཆང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་པ་དང སྦྱར་ཏེ་བླུག་ན་མཁྲེགས་ཤིང་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྨན་འཐུངས་གྱུར་པའི་ཤུགས་བཀག་ནི། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ནི། །འཁྲུགས་ཏེ་སྙིང་གི་ཕྱོགས་སོང་ནས། །སྙིང་ནད་མི་བཟད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་རྩིབ་ལོགས་ན། །རྨྱ་ཞིང་མིག་ འགུལ་ཁ་ཆུ་འཛག་།དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ལྕེ་འཆའ་ལ། །སོ་ནི་ཁྲིག་ཁྲིག་འཆའ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པས་སྨན་འཐུངས་པར་གྱུར་ནས། འབྱུང་བར་འགྱུར་པའི་ཤུགས་བཀག་ཅིང་བརྣགས་ཏེ་འབྱུང་དུ་མ་སྟེར་ན་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང གི་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་སྙིང་གི་ནད་བཙིར་བ་སྙམ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེད་པ་དང་།སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྨན་པ་མ་རྨོངས་པས། །མཁྲིས་པས་ཉེན་ལ་མངར་བ་དང་། །བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ཁ་བ་ཡི། །སྐྱུག་ སྨན་དག་ནི་མྱུར་དུ་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་སྨན་པ་རྨོངས་ཤིང་འཁྲུལ་བར་མ་གྱུར་པས་གལ་ཏེ་ནད་དེ་མཁྲིས་པས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། སྨན་མངར་བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་དེ་མྱུར་དུ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་ལ། བད་ཀན་གྱིས་བརྒྱལ་ བ་ཡིན་ན།སྨན་ཁ་བའི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་དེ་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་སྨིན་བྱེད་པའི། །ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་སྨིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ནད་པ་དེ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱིས་ནད་ལྷག་མ་རྣམས་སྨིན་ཅིང་ཟད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡི་མེ་དྲོད་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །རིམ་གྱིས་ མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེའི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་དང་། །ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཤས་ཆེར་སློན་གྱུར་རླུང་གིས་ནི། །གང་གི་སྙིང་ནི་གཟིར་གྱུར་པ། ། དེ་ལ་སྣུམ་འགྱུར་ལན་ཚྭ་སྦྱིན། མཁྲིས་པ་བད་ཀན་དེ་ལས་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཤས་ཆེར་སློན་པར་གྱུར་པས་རླུང་གིས་སྙིང་གཟེར་ཞིང་ན་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ། སྨན་དང་། ཟས་དང་། སྐོམསྣུམ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་ཤས་ཆེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་སློན་པའི་ནང་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། རྩུབ་པ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བའི་ཟས་སྐོམ་དང་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

涂抹、熏蒸、丸药等，下部用药猛烈柔和地施用，治疗干粪便的医疗，一切对腹胀有益。对于患有腹胀等病的人，治疗干粪便的医疗方法，在痔疮治疗章节中所说的一切都有益。
五根药、白芥子、卡兰加、岩盐与熬煮的麦粥良好配制，能消除疼痛病、干粪便和腹胀。
碱性药、茴香、胡椒、阿魏、姜黄、小豆蔻和岩盐配以酒或酥油或温水服用，能消除坚硬、泄泻、疼痛和割裂感。
服药后憋住气力，风等疾病就会激动，上升至心脏部位，引起难忍的心病。打嗝、咳嗽、肋部疼痛，神志不清、眼动、流涎、意识丧失、咬舌，牙齿咯咯作响。病人服药后，如果憋住即将产生的气力，不让其出来，风等病就会激动上升，到达心脏部位，产生心病、压迫感等难忍难耐的病症，以及打嗝等病症。
对此明智的医生，对胆病者用甜味，对痰病者用苦味的催吐药迅速施用。在这种情况下，医生不糊涂错乱的话，如果是胆病昏迷，就让服用甜味催吐药迅速催吐，如果是痰病昏迷，就让服用苦味催吐药催吐。
然后对他用成熟药，使病的残余成熟。然后用使病成熟的药使病的残余成熟消失。
他的消化之火和身体力量，逐渐明显增长。又用与病人胃火和体力相应的药、饮食逐渐明显增长培养。
主要是虚弱引起的风，使某人心脏受到折磨，对此要给予油性、咸味药。胆和痰则与此相反。对于主要因虚弱而风引起心痛的人，要给予药物、饮食中油性、酸味、咸味较多的。对于胆和痰引起的虚弱则与此相反，要给予粗糙、苦味、涩味的饮食和药物。

།སྨན་ནི་འཐུངས་པར་གྱུར་ནས་ཤུགས། །བཀག་པར་གྱུར་པ་འམ་བད་ཀན་གྱིས། །འགགས་པ་འམ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་གྱུར་པའི། ། ལུས་ལ་རླུང་ནི་འཇུག་གྱུར་ནས། །རེངས་དང་འདར་དང་ཟུག་པ་དང་། །ལུས་སྙོམ་དཀྲིས་སྙམ་སེམས་ཤིང་ཟུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྨན་འཐུངས་པར་གྱུར་ནས་ཤུགས་འབྱུང་བ་བཀག་པས་རླུང་གིས་ལམ་སྲང་འགགས་པར་བྱས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱིས་འགགས པར་བྱས་པ་འམ།ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་སློན་ཁྲུས་དྲགས་པར་གྱུར་པས་ལུས་ལ་རླུང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་རླུང་རེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རླུང་ནི་འཇོམས་པ་ཡི། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་སོགས་ཐམས་ཅད་བསྔགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དེ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གསོ་བ་དང་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འཇམ་རྩི་དང་། བཀྲུ་བ་དང་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་དང་། ལུས་བྱིང་བ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། སྨན་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དག བསྡུའོ།།སྨན་ཐུན་ཆེ་ལ་རྣོ་བ་ནི། །བཀྲེས་ཉེན་ལྟོ་སྙི་ལ་བླུད་ན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་བཤང་བ་ནི། །བསལ་ནས་ལུས་ཟུངས་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་དང་། ལྟོ་སྙི་བའི་ནད་པ་ལ་སྨན་ཐུན་ཆེ་ཞིང་མང་བར་བཏང་བར་གྱུར་ན། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ མྱུར་དུ་བསལ་ཞིང་ཕྱུང་ནས་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་འཇག་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་སྦྱོར་དྲགས་མངར་བ་ཡི། །སྨན་གྱིས་ལྷག་མ་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དྲགས་བའི་ཉེས་བ་བྱུང་བ་དེ་ལ་མངར་བའི་སྨན་གྱིས་མ་ཞུ་བའི་སྨན་ལྷག་མ་སློན་དུ་ གཞུག་ཅིང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྐྱུག་སྨན་དྲགས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །འཁྲུས་དྲགས་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུ་གྲང་ བླུད་པ་དང་།རོ་སྨད་བཅིངས་པས་གཅད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དྲགས་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་ཆུ་གྲང་བླུད་པར་བྱའོ། །རོ་སྨད་མན་ཆད་བཅིངས་པ་དང་ཟས་དང་སྐོམ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བས་དེ་གཅད་པར་བྱའོ། །སྟང་ཟིལ་ཙནྡན་པུ་ཤེལ་དང་། །ར་ཁྲག་ཁ་རའི་ཆུ་དང་ནི། །འབྲས་ཡོས་ཕྱེ་ མའི་སྐྱོ་མ་ནི།།སྦྱོར་དྲགས་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟང་ཟིལ་དེ་དངུལ་རྡོ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་དང་འབྲས་ཡོས་སྐྱོ་མར་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་དེ་བླུད་པར་བྱའོ། །སློན་སྨན་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ལ། །ཆུ་གྲང་དག་ནི་བླུགས་ པར་བྱ།།རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་ཁུ་བ་མར། །སྦྲང་རྩི་ཁ་རའི་སྐྱོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ལ་ཆུ་གྲང་གིས་ལུས་ལ་བླུགས་པར་བྱ་ཞིང་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྒྲེགས་པར་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱུགས། །མུར་བ་འུ་སུ་གླ་སྒང་ དང་།སྟང་ཟིལ་མ་དུ་ཀའི་ཕྱེ་མ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲེགས་པར་བཅས་པར་དྲག་ཏུ་སྐྱུག་པ་ལ་མུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་སྦྱིན་ཞིང་བལྡག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སློན་མཐར་ལྕེ་ནི་འཁུམས་པ་ལ། །སྣུམ་དང་སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དང་། ། ལྡན་པས་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། །ཡིད་འོང་ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སློན་དྲགས་པས་ལྕེ་འཁུམས་ཤིང་། ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལ་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ།

服用药物后，由于憋气，或者被痰阻塞，或者过度清洗，风气进入身体后，会出现僵硬、颤抖、疼痛，身体不适、感觉被缠绕和疼痛。对此解释为：人服药后，因憋气而使风气通道阻塞，或被痰阻塞，或者因过度清洗和沐浴过度，使风气进入身体，由此产生风引起的僵硬等疾病。
对此，推荐所有能够降伏风气的油疗、热敷等疗法。解释为：对这种错误的治疗，有益于用降伏风气的治疗和油疗等所有方法。'等'字包括了温和导泻、灌肠、沐浴、饮食、饮品和降伏风气的药物。
如果在饥饿和胃虚弱时服用剂量大而猛烈的药物，会先清除痰、胆汁和粪便，然后导致身体精华流失。解释为：对于饥饿和胃虚弱的病人，如果服用剂量过大的药物，会迅速清除痰等，并导致精华等身体组织流失。
对此，应该用甜味药物调和过度的治疗。解释为：对于过度治疗的过失，应该用甜味药物调和未消化的剩余药物。
吐药过度时应该用泻药，泻药过度时应该用温和的吐药。解释为：对于吐药治疗过度时应该使用泻药，对于泻药过度时应该使用温和的吐药。
对此应该饮用冷水，并用绑缚下体的方法止住。解释为：对这种过度治疗的病人应该饮用冷水，用绑缚腰部以下和极冷的饮食来止住。
寒水石、檀香、水晶和山羊血、糖水以及炒米粉汤是消除过度治疗的最佳方法。解释为：寒水石与银等配制的水和炒米粉做成的粥是消除过度治疗的最好方法，应该饮用。
对于过度清洗的治疗，应该浇冷水，饮用葡萄等果汁、油、蜂蜜和糖浆。解释为：对于吐药治疗过度时，应该用冷水浇身体，并饮用葡萄等果汁调制的粥。
对于伴有呕吐的剧烈呕吐，应该给予没药、甘草、姜黄和寒水石、甘草根粉末加蜂蜜调制的糊剂。解释为：对于伴有呕吐的剧烈呕吐，应该给予没药等粉末与蜂蜜调制的糊剂让病人舔服。
对于清洗后舌头收缩的情况，用油、酸和盐填满口腔，以及令人愉悦的肉汤和肉汁有益。解释为：对于过度清洗导致舌头收缩、内陷的情况，用油等填满口腔，同样，饮用令人愉悦的肉汤和肉汁有益。

།དེ་ཡི མདུན་དུ་མི་གཞན་ནི།།འབྲས་བུ་སྐྱུར་པ་ཟ་རུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་འཁུམས་པའི་ནད་པ་དེའི་མདུན་དུ་སྐྱེས་བུ་གཞན་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པ་ཟར་བཅུག་ན་ཕན་ནོ། །ལྕེ་ཕྱིར་བྱུང་ལ་ཏིལ་དང་ནི། །རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ནས་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སློན་དྲགས་པས་ལྕེ་ཕྱིར་ བྱུང་ཞིང་སྡུད་མི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཏིལ་དང་རྒུན་འབུམ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ལ་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཚིག་ལྐུགས་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི། །མར་དང་ཤ་དང་གཡོས་པ་ཡི། །ནས་ཐུག་སླ་བ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིག་ལྐུགས་ཤིང་ཐོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ནད་ལྡང་བ་ལ་ནི་དུས་ཤེས་པའི་སྨན་པས་མར་དང་ཤ་དང་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ནས་ཐུག་སླ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ཡིས། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་ཕྱུང་བས། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་སྲོག་འཕྲོག་པས། ། སྲོག་ལེན་པ་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པས་ཤས་ཆེར་འཁྲུས་པ་ན། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་གསོད་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་སྲོག་ལེན་པ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །ཁྲག དེ་དང་ནི་ཟས་བཅས་པ།།ཁྱི་འམ་བྱ་རོག་ལ་བྱིན་ལ། ཟོས་ན་སྲོག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །མ་ཟོས་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་འཁྲུས་པ་དེ་དང་ཟས་སུ་སྦྱར་ལ། ཁྱི་འམ་བྱ་རོག་ལ་བྱིན་ན། གལ་ཏེ་ཟ་བར་ གྱུར་ན་ནི།སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་ཟ་བར་མ་གྱུར་ན་སྲོག་མ་ཡིན་གྱི་མཁྲིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རས་དཀར་ལ་བསྒོས་ཏེ། །བསྐམས་ལ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུས་ལ། །བཀྲུས་ཀྱང་དག་པར་མ་གྱུར་ན། །མཁྲིས་པའོ་དག་ན་ ཁྲག་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འཁྲུས་པའི་ཁྲག་དེ་རས་དཀར་པོ་ལ་བསྒོས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་ལ་བསྐམས་ལ། དེ་ནས་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུ་སྟེ་མ་དག་པར་གྱུར་ན་ནི་མཁྲིས་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་པར་གྱུར་ན་ནི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྐོམ་དད་བརྒྱལ་དང་མྱོས་པས་ཉེན། དེ་ལ་སྲོག་ནི་མྱུར་བསྲུང་ཕྱིར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་པ་ཡི། །གསོ་བ་འཚོ་བའི་བར་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པའི་ནད་པ་ལ་སྲོག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་གསོ་བ་ཇི སྐད་བཤད་པ་དག་ཤིས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྒྱུན་དུ་བྱའོ།།རི་དགས་བ་གླང་མ་ཧེ་ར། །གསོན་པོའི་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་མ་ཐག་།སྲོག་ནི་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་བླུད། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་སྲོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་དགས་ལ་སོགས་པ་གསོན་པོའི་ཁྲག་ཕྱུང་མ་ཐག་མིའི་སྲོག་ཅེས་ བྱ་བའི་ཁྲག་འབྱོར་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་དེའི་སྲོག་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་འཇག་མ་དང་མཉེས་པའི། །ཁྲག་ནི་འཇམ་རྩིར་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དེ་ཉིད་འཇག་མ་དང་མཉེས་ཏེ་ བཙགས་པའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱའོ།།དུར་བྱིད་ཏང་པལ་ཤིང་མངར་དང་། །དཱུར་བ་པུ་ཤེལ་ཙེ་འོ་མ། །བསྐོལ་བ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། །སྟང་ཟིལ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་གྲང་མོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་དང་། མར་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། སྟང་ཟིལ་དང་བཅས་པའི་འཇམ་རྩི་གྲང་མོ་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

在那病人面前让其他人吃酸性水果。即在舌头萎缩的病人面前，让其他人吃酸性水果就会有帮助。
对于舌头外伸无法收回者，涂抹芝麻和葡萄的糊状物后使其收回。即对于因过度松弛而舌头外伸不能收回者，用芝麻和葡萄磨成的糊状物涂抹后使其收回。
对于言语不清和风病，应给予黄油、肉和煮熟的稀粥，并进行油疗和热敷治疗。即对于言语不清和风病发作时，明智的医生应给予黄油、肉和煮熟的稀粥，同时配合油疗和热敷治疗。
由于药物配制过强，抽出了称为'命'的血液，因为它夺取生命，所以称为夺命者。即因药物配制过强导致严重腹泻时，会流出称为'命'的血液，这会夺取人的生命致死，因此老师称之为夺命者。
将此血液与食物混合，给狗或乌鸦，若食用则称为'命'，若不食用则说明是胆汁。即将称为'命'的腹泻血液与食物混合，给狗或乌鸦，如果它们吃了就说明是'命'血，如果不吃就不是'命'血而是胆汁。
或者将其浸染在白布上，晾干后用温水清洗，如果洗不掉就是胆汁，如果能洗掉就是血液。即另一种方法是将腹泻的血液浸染在白布上，然后在太阳下晾干，再用温水清洗，如果洗不掉就是胆汁，如果能洗掉就是'命'血。
对于因口渴、昏厥和中毒而危急的病人，为了快速保护生命，应持续进行清除血液和胆汁的治疗直到康复。
取野兽、牛、水牛等活体刚抽出的血液，能够补充生命之血，饮用后很快会恢复生命力。即刚从活的野兽等抽出的血液能够补充人体的'命'血，因此应该饮用，这样能快速恢复并滋养生命。
将该血液用芦苇捣碎后制成灌肠剂使用。即将该血液用芦苇捣碎过滤后制成灌肠剂使用。
用甘遂、海枣、甘草、白茅草、水晶、乳汁煮沸，加入酥油精华和甘露，制成冷却的灌肠剂使用。即用甘遂等药材和乳汁煮沸，加入酥油精华和甘露，制成冷却的灌肠剂使用也有帮助。

།སྤྱི་བག་འཇམ་རྩི་རབ་གྲང་བ་འམ། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྤྱི་བག་གི་འཇམ་རྩི་རབ་ཏུ་གྲང་མོ་འཁྲུ་བ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གཏང་བར་བྱ་བ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་མར་གྱི་ཉིང་ཁུའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །གཞང་ཕྱིར་བྱུང་ལ་སྨན་ཁུ་ཡིས། །འཁྲུ་བ་བཅད་ལ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ཕྱིར་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་འཕྲོད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བས་འཁྲུ་བ་བཅད་ལ། ནང་དུ་ལེགས་པར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དྲན་པ སྟོར་ལ་རིག་བྱེད་ཚིག་།གླིང་བུ་གླུ་དབྱངས་ཉན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པས་དྲན་པ་སྟོར་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། གླིང་བུ་དང་། གླུ་དབྱངས་སྙན་པ་ཉན་དུ་གཞུག་ཅིང་ཡིད་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བྱས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་ འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་པས་སྐྱུག་སྨན་དང་།བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་འོག་ཏུ་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལ་སླེ་ཏྲེས་ར་སྣ་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་རྣམ་གཉིས་སྲང་རེའི་ཚད། །པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ར་ཤ་སྲང་ལྔ་བཅུ། །ཆུ་ནང་བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་གྱུར་པ། ། བཙགས་པར་ལ་ལ་ཕུད་དང་པོ་སོན་ཆ། །བིལ་བ་རུ་རྟ་ཤ་ཏ་པུཥྤ་དང་། །ཤུ་དག་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་རྣམས་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་བུ་རམ་སྦྲང་རྩི་མར་དང་ནི། །ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚ་དག་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །དྲོ་འཇམ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཏང་གྱུར་པ། །མས་གཏོང་མཆོག་སྟེ་ནད་ཀུན་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །ནད མེད་ལ་ཕན་ཚེ་རིང་ཉམས་བརྟས་བྱེད།།འཇམ་རྩི་གང་དུ་ལྡེ་གུ་མ་སྨོས་པ། །དེར་ནི་ཀུན་ལ་འདི་ཉིད་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལ་ནས་རྩ་བ་བཅུ་པའི་བར་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེའི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དང་། པོ་སོན་ཆ་རྡོག་མ་བརྒྱད་སྲང་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ར་ཤ་སྲང་ལྔ་བཅུ་ ཆུ་ཚད་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ནད་དུ་བསྐོལ་ལ།དེའི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་བ་ལ་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཆུ་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་ཏེ། ཆུ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་ཙམ་དང་དེ་དག་བསྐོལ་ལ། དེའི་བཞི་ཆ་སྟེ། ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལུས་པ་དང་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་སྨན་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་གཞུག་པར་བའོ། །ཤ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་ཆུ་ཤིན་ཏུ་བསྐོལ་བ་མང་བས་བསྐོལ་བ་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨན་པ་རྒན་པོ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉེ བར་སྦྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ལུད་པ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཞི་ཆ་ལུས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་བཙགས་ལ། དེའི་ནང་དུ་ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩི་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བར་གྱུར་པ་ནི་འཇམ་རྩིའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་ནད་མེད་པ་ལ་ཡང་ཕན་ཞིང་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

或者使用普通的温和清凉药剂，或者使用精炼酥油的温和药剂。这是说，在治疗腹泻时，可以使用普通的清凉温和药剂，或者同样可以使用精炼酥油的温和药剂。
对于脱肛，应用药汁止泻后使其复位。这是说，对于脱肛，应当用适合的药汁止泻，然后妥善使其复位。
对于神志不清者，应让其听诵咒语、笛声和歌曲。这是说，对于因药物过量而神志不清者，应让其听诵悦耳的咒语、笛声和歌曲来安慰其心。
这是《医论八支精华释·词义月光》，由大师月官所作的第三章'治疗方法'的注释。
接下来将讲解下部灌注疗法。这是说，在前述治疗之后，使用温和药剂进行下部灌注也是合理的，因此在催吐药和泻药使用方法之后编写此章。
巴拉、舍得惹、拉纳、三果、两种五根各一两，波松八颗，羊肉五十两，用水煮至剩四分之一。将其过滤后加入拉拉普、波松、毗罗婆、如达、百花、菖蒲、甘松、胡椒等药物的糊剂，以及糖、蜂蜜、酥油、芝麻油和岩盐，温热适度地按方法使用，这是最佳的下部灌注疗法，能消除一切疾病，对无病者有益，能延年益寿增强体力。
凡是温和药剂中未提及糊剂的，都应使用这个配方。这是说，从巴拉到十根药各一两，波松八颗约重一两，羊肉五十两，用适量水煮，取其四分之一的药汁。这里巴拉等十六味药应加入十六倍的水，即二百五十六两水。煮至剩下四分之一，即六十四两水时取出。这里是根据药材计算水量为十六倍。若按肉量计算则水量过多，煮沸过度且无必要，因此老医生们不这样使用。
这里举例说明，如同治疗咳嗽时所说的拉纳等药膏。将煮至四分之一的药汁过滤后，加入拉拉普等研磨的糊剂、糖、蜂蜜等，温热适度地按前述方法进行下部灌注，这是最好的温和药剂，能消除一切疾病，对无病者也有益处且能延年益寿。

།འདིར་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་ག་ ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བདེ་བླག་ཏུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལྡེ་གུ་ནི་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་བརྒྱད་ཆ་གཞུག་པར་བྱ་བ་འམ། ཤིན་ཏུ་སླ་བ་འམ་ཤིན་ཏུ་སྐ་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་གཞུག་ལ། བུ་རམ་ནི་སྲང་གཅིག་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་ སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་ནི་ཅི་རིགས་པ་གཞུག་པར་བྱའོ།།འདིར་སྣུམ་ནི་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཁུའི་བཞི་ཆ་དང་ཆ་མཉམ་པར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་དེ་ཡང་བཀྲུ་སྨན་དྲུག་པོ་མས་གཏོང་བ་བཤད་པའི་ཚིག་ གཞན་དག་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་སྤྲང་རྩ་དང་ཏིལ་མར་ནི་ཁྱོར་བཞི་གཞུག་པར་བྱ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ནི་ཞོ་གཉིས་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་ལས། སྣུམ་དང་སྦྲང་རྩི་རེ་རེ་ཞིང་། །སྲང་ནི་གསུམ་གསུམ་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།མས་གཏོང་བའི་འཇམ་རྩིའི་སྐབས་གང་དུ་ལྡེ་གུའི་སྨན་མ་སྨོས་པ་དེ་འཇམ་རྩི་ཀུན་ལ་ཡང་ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་འདི་ཉིད་གཞུག་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་བཅུ་པའི་ཁུ་བ་སྐྱུར་དང་ནི། །ར་ཤ་བཅས་པ་སྔ་མ་བཏགས་པ་དང་། །སྣུམ་ཆེན་གསུམ་ལྡན་མས་གཏོང་མཆོག་ ཡིན་ཏེ།།རླང་གི་ནད་ཀུན་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་། ར་ཤ་དང་བཅས་པའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྦྱོར་བ་དང་འཚམ་པའི་སྐྱུར་དང་ལྡན་པ་དང་སྔར་བཤད་པའི་ལ་ལ་ཕུད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པ་ གཞུག་པ་དང་།སྣུམ་ཆེན་པོ་གསུམ་པོ་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་ཞག་དང་ལྡན་པ་འམ། ནད་གཞིའི་ཚུལ་ལས་དཔག་ཏེ། སྣུམ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་མས་གཏོང་བ་ནི་མས་གཏོང་བའི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ ཀྱིས་བཤད་དོ།།པ་ལ་པ་ཏོལ་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་ཨེ་རཎྜ་དང་ནས། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་ར་ཤའི་ཁུ། །དེ་ཡི་ཕྱེད་བཅུག་ལ་བསྐོལ་བྲེ་གང་ལུས། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་གླ་སྒང་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུར་བྱས་ཤིང་ཏིལ་མར་ཞུན་མར་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལྡན་གྱུར་པའི། ། འཇམ་རྩི་བཏང་ན་མེ་དྲོད་འཕེལ་བ་དང་། །ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་ཤ་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །མིག་གི་གསལ་སྟོབས་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་བསྐོལ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་བྲེ་གང་དང་ར་ཤའི་ཁུ་བ་བྲེ་ཕྱེད་བཅུག་ལ་ཡང དེ་བྲེ་གང་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་གླ་སྒང་དང་། །པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་བརྒྱད་ཆ་ཆ་མཉམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཏིལ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པའི་འཇམ་རྩི་དེས་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

在此应当了解如同在使用乳酪等药物灌肠的仪轨中所说的那样。为了便于记忆，再次阐述其内容：乳酪应放入煎煮药物的八分之一，或者调制到不会太稀也不会太稠的程度。糖应放入一两，蜂蜜和岩盐则应适量添加。
这里油脂应放入与煎煮药汁四分之一等量。之所以说蜂蜜、岩盐等要适量，其适量标准在其他六种灌肠药物的论述中有说明：应放入四勺蜂蜜和芝麻油，岩盐应放入二钱。
同样在《心要》中说：'油和蜂蜜各自三两作为标准'等等。在灌肠软膏处方中，凡是未提及乳酪药的，所有软膏中都应加入此种含有拉拉布等的乳酪。
十种根药的汁液配以酸味，加入羊肉，研磨前述药物，配以三种大油脂，是最佳灌肠方剂，据说能够彻底消除一切风病。
关于此，应当按照仪轨煎煮大小两种五根药和羊肉的汁液，加入适量酸味，放入前述研磨的拉拉布等药物，配以三种大油脂即芝麻油、酥油和油脂，或者根据病情考虑，选用这三种油脂中的任何一种进行灌肠，这是最殊胜的灌肠方法，能够消除一切风病。这是仙人们所说的。
帕拉帕托尔、小五根药、犬舌草、蓖麻子和大麦煎煮的一升药汁，加入半升羊肉汁煎煮至剩一升。加入普里扬古、甘松、胡椒制成乳酪，配以芝麻油、酥油、蜂蜜和岩盐的软膏，服用后能增进消化之火，增长体力，丰满肌肉，立即增强眼睛的明亮力。
等药物按照仪轨充分煎煮一升，加入半升羊肉汁，再煎至剩一升。普里扬古、甘松和胡椒等量制成八分之一的乳酪，配以芝麻油、蜂蜜和岩盐制成的软膏，能够增进胃火等功效。

།ེ་རཎྜའི་རྩ་སྲང་ གསུམ་པ་ལ་ཤ་།སྲང་གསུམ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་དང་། །ར་སྣ་པ་ལ་སླེ་ཏྲེས་བ་སྤྲུ་བ། ། ཤྭ་གནྡྷ་དོང་ག་ཐང་ཤིང་རྣམས། པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་དུ་བསྐོལ། །བརྒྱད་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡི་ནང་། །ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་སྦ་མའི་འབྲས་བུ་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཤིང་མངར་པི་པི ལིང་།།དུག་མོ་ཡུངས་ཀྱི་ས་བོན་གླ་སྒང་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜར་བཅས་བ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །ཞོ་གཉིས་ཚད་ཀྱིས་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི། །མས་གཏོང་སྐྱུགས་བྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་། །རྐང་པ་བྱིན་པ་བརླ་ དང་འཇུག་ཏོ་དང་།།ལྟོ་བ་སྙི་དང་ཕོ་མཚན་ན་བ་དང་། །ལུས་ལྕི་རླུང་དང་བཤང་གཅི་འགགས་དང་སྐྲན། །རྡེའུ་ཆགས་རྒྱུ་རླུགས་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་བའི་ནད། །བད་ཀན་རླུགས་ནད་དེ་དང་དེ་དག་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་དང་པ་ལ་ཤ་སྲང་གསུམ་ གསུམ།རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་བའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ། །པོ་སོན་ཆ་རྡོག་མ་བརྒྱད་ཆུ་བྲེ་བརྒྱད་དེ། །སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྐོལ་ཏེ། བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བརྒྱད་ཆ་སྟེ་བྲེ་གང་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེའི་ནད་དུ་ཤུ་དག་ལ་ སོགས་པ་ནས་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་དང་བཅས་པར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་བའི་ལྡེ་གུ་དང་།རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཉིས་སམ། ནད་གཞིའི་ཚུལ་ལས་དཔགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བས་མས་གཏོང་བས་ནི་བད་ཀན་དང་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སྐྱུགས་ པར་བྱེད་པ་དང་།རྐང་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་ཙནྡན་ཨུཏྤལ་ཨ་རུ་ར། །ཙནྡན་ཨུཏྤལ་བ་ཡི་འོ་མར་བསྐོལ། །འཚོ་བྱེད་ཁ་ར་མར་དང་བཅས་པ་ཡི། ། འཇམ་རྩིས་མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་པའི་འོ་མར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་ཁ་ར་དང་མར་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་ནི་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་བའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར བྱེད་དོ།།ར་སྣ་བ་ཤ་ཀ་འཚོད་བྱི་ཚེར་བ། །བ་ལ་རྩ་བ་ཆུང་ལྔ་རྩཝ་ཡི་ལྔ། །ཐལ་ཏྲེས་ཙནྡན་ཤུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དེ་དང་ནི། །འོ་མ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་ཏེ་ཆུ་ངུའི་བར། །ཛི་བན་ཏི་དང་མེ་ད་རྣམ་ གཉིས་དང་།།ཉེའུ་ཤིང་རམ་ཉེ་བ་གཉིས་བི་ད་རི། །ཀ་ཤེ་རུ་དང་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་། །ཛི་བ་ཀ་དང་པདྨ་གེ་སར་དང་། །སྟག་ཚེར་ཨུཏྤལ་དང་པདྨ་དཀར། །སེང་ཕྲོམ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཤིང་མངར་དང་། །ནཱ་ག་གེ་སར་མུན་ཛ་ཏ་ཀ་དང་། །ཙནྡན་རྣམ་གཉིས་བཏགས་ པ་མར་དང་ནི།།སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལྡན་བྱས་པ། །བསྒྲངས་པའི་ནི་རུ་ཧ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །སླར་ཕྱུང་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་འམ་འོ་མ་དང་། །འབྲས་ཆེན་བྱིན་ལ་ལུས་ལ་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ལུས་ཚ་ཚད་འཁྲུ་མངལ་ནད་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་མི་བཟོད་རིམས་དང་ ནི།།སྐྲན་བཅས་གཅིན་འགགས་མིག་སེར་ལ་སོགས་པ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཤ་ཀ་ནི་བྲི་ཤའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའོ། །རྩཝའི་རྩ་བ་ལྔ་ནི་དཱུར་བ་དང་། འཇག་མ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་དང་། འདམ་བུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་པ་སྟེ། གོ་སང་གནྡྷ་ཞེས་བྱའོ།

取蓖麻根三两，帕拉夏三两，五小根药和马蹄香、列得日、巴布日巴、白术、冬果、糖树，各八份，用八升水煎煮。
煮至剩八分之一时，加入白芷、姜黄、巴玛果、普日扬古、甘草、胡椒、芥子、伽蓝香、醋栗果，磨成细粉。
加入二钱岩盐，以及蜂蜜、芝麻油、牛尿调和。
此灌肠剂可引吐、生火力，治疗脚、小腿、大腿、臀部、腹部、心脏和生殖器疼痛，以及身体沉重、风病、大小便闭塞、肿瘤、结石、痔疮、胃病和痰病等诸症。
甘草、升麻、檀香、乌巴拉、诃子，以牛奶煎煮。
加入延命果、白糖和酥油制成的软膏可治疗胆病。
马蹄香、巴夏卡、阿措、刺果、巴拉、五小根、五草根、塔得日、檀香、两种杜松、甘草、升麻各半两，用水煎煮。
取其汁四升与牛奶同煮至少许，加入吉瓦提、两种美达、两种尼乌辛、比达日、卡谢如、白糖、吉瓦卡、莲花蕊、虎刺、乌巴拉、白莲、升麻、卡色、小草、甘草、龙花、姆扎达卡、两种檀香磨粉，与酥油、蜂蜜、岩盐调和。
制成灌肠剂后使用。取出后，服用干肉汤或牛奶与大米，并沐浴。
此方可治疗身热、热泻、子宫病、血胆病、心病、癫痫、难忍的热病，以及伴有肿瘤的尿闭、黄疸等一切胆病。
巴夏卡即比日夏，五小根即比哈帝等，五草根即杜尔瓦、芦苇、甘蔗、芦草、稻根。塔得日即夏日巴，也叫果桑甘达。

།ར་སྣ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་དང་འོ་མ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་ལ་ཆུ་དུ་བར་གྱུར་ཅིང་འོ་མ་ལུས་ཀྱི་བར དུ་བསྐོལ་ནས་དེའི་ནད་དུ་ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཏགས་ཏེ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་དང་།མར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནི་རུ་ཧ་གཏང་བར་བྱའོ། །མས་གཏོང་བ་དེ་སླར་བྱུང་བར་གྱུར་ན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་འམ་འོ་མ་དང་སྦགས་ཏེ། འབྲས་ཆེན་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཆུ་བླུགས་ཤིང་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཏང་བའི་འཇམ་རྩི་དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་དོང་ག་ཐང་ཤིང་དང་། །མུར་བ་གཟེ་མ་ཨརྐ་དུག་མོ་ཡུངས། །པ་ཐ་ རྒྱ་སྲན་བྲི་ཧ་ཏི་ཆུར་བསྐོལ།།ཁུ་བ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལུས་པ་དང་། །དེས་ནི་ཡུངས་ཀར་སུག་སྨེལ་པོ་སོན་ཆ། རུ་རྟ་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཚད་དང་ནི། །སྦྲང་རྩི་པོ་སོན་ཆ་ཡི་མར་དང་ནི། །ཐལ་སྨན་ཡུངས་མར་སྲང་ནི་གཉིས་བཅས་པ། །མས་གཏོང་མེ་དྲོད་ཆུང་དང་ཡི་ག་འཆིས། །བད་ ཀན་ལས་གྱུར་ནད་ནི་ཀུན་ལ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་བསྐོལ་ལ་དེའི་ཁུ་བ་སྲང་ཉི་ཤུ་སྟེ། ཁྱོར་བཅུ་ལུས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་ནས་བྲི་ཧ་ཏིའི་བར་གྱི་སྨན་སྲང་ལྔ་བཅུ་ཆུ་དྲུག་འགྱུར་གྱི་ནང་ དུ་བསྐོལ་ལ།ཁུ་བ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་ལུས་པར་བྱས་ལ་ཁུ་བ་སྲང་ཉི་ཤུ་པོ་དེར་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཞི་པོ་ཞོ་གཉིས་དང་བཅས་ཤིང་སྦྲང་རྩི་དང་། །པོ་སོན་ཆའི་མར་དང་། ཐལ་སྨན་དང་། ཡུངས་མར་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བྱས་ལ། མས་གཏོང་ བ་དྲག་པོ་ནི་རུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་བཏང་ན་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ནོ།།དེ་ནས་ནི་རུ་ཧ་དེ་ནི། །སྣུམ་འཇམ་སྐྱིད་དེ་བ་དང་ནི། །ལས་ཀྱི་ལུས་སྙོམ་གྱུར་པའི་སྨན་། །སྲང་ནི་གཉིས་གཉིས་སོ་སོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མས་གཏོང་བ་ ནི་རུ་ཧ་སྣུམ་ཞིང་སྣུམ་པར་བྱེད་ནུས་པ་འཇམ་ཞིང་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱིད་དེ་བའི་མི་རྣམས་དང་།སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལུས་སྙོམ་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞིག་པར་གྱུར་པའི་མས་གཏོང་བའི་སྨན་སྲང་གཉིས་གཉིས་མཚོན་པ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱའོ། འོ་མ་ལས་ནི་སྲང་བཞིར་བྱ། སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་མར་ཁྱོར་རེ། །གཟར་བུས་དཀྲུགས་པའི་མས་གཏོང་བས། །རླུང་འཇོམས་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ལས་སྲང་བཞི་སྟེ། ཁྱོར་དོ། །སྦྲང་རྩི་དང་། ཏིལ་མར་དང་། མར་ལས་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་ཁྱོར་རེ་བསྡུས་ལ་གཟར་བུས དཀྲུགས་པའི་མས་གཏོང་བས་ནི་རླུང་གི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་།སྟོབས་དང་ཁ་དོག་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།

这些药材每种各半两，按照煎煮药汁的方法在水中煮，然后与四升牛奶一起煮，直到水分蒸发只剩牛奶为止。然后按照制作药膏的方法，将吉瓦提等药材研磨调配成药膏，与酥油等一起制成灌肠剂进行灌肠。
如果灌入的药剂流出，应该用陆生动物的肉汤或牛奶拌大米给病人服用。
同样，给身体浇水沐浴后，用这样施用的温和灌肠剂可以消除体内的热病等疾病和所有由胆汁引起的疾病。
苦瓜、冬果、甘松、木尔瓦、野艾、牛心、毒芥、帕塔、豆类、印度茄在水中煮，剩余二十两药汁。然后加入白芥子、荜茇、波索那恰、土茯苓各二两，以及蜂蜜、波索那恰油、碱性药物、芥子油各二两。这种灌肠剂对消化力弱、食欲不振和一切由痰引起的疾病都有效。
即将苦瓜等药材按照煎煮方法煮成药汁，剩余二十两（相当于十勺）。然后从苦瓜到印度茄的药材五十两在六倍水中煮，使其剩余二十两药汁。在这二十两药汁中加入白芥子等四味药各二两，以及蜂蜜、波索那恰油、碱性药物、芥子油各二两，制成强力灌肠剂，对消化力弱等所有疾病都有效。
接下来这种灌肠剂，滋润柔和舒适，以及因治疗而身体虚弱的药剂，各说明用量为二两。
也就是说，接下来介绍滋润、柔和、舒适的灌肠剂，适用于富贵之人和因呕吐等治疗导致身体虚弱的人，灌肠药剂的用量各为二两。
牛奶用四两，蜂蜜、芝麻油、酥油各一勺。用灌注器搅拌后进行灌肠，可以消除风病，增强体力和改善肤色。
即牛奶四两（相当于二勺），蜂蜜、芝麻油、酥油各二两（相当于一勺），混合后用灌注器搅拌进行灌肠，可以消除风病，增强体力并改善肤色。

།ཏིལ་མར་ཆང་དང་སྦྲང་རྩི་མར། །ཁྱོར་ནི་རེ་རེའི་ཚད་དུ་བྱས། བིལ་བ་ལ་སོགས་རྩ་བ་ནི། །ཁྱོར་གཉིས་རྒྱ་སྲན་ཁུ་བ་ནི། །ཁྱོར་ དོ་བཅས་པས་རླུང་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་སྣ་རེ་ཁྱོར་རེ་སྟེ་སྲང་གཉིས་གཉིས། །བིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ལྔའི་སྨན་ཁྱོར་གཉིས་གཉིས། །རྒྱ་སྲན་གྱི་ཁུ་བ་ཁྱོར་དོ་སྟེ་སྲང་བཞི་དང་བཅས་པའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏང་བས་ནི་རླུང་གི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་ དོ།།པ་ཏོ་ལ་དང་ནིམ་པ་དང་། །ལོ་མ་བདུན་པ་པུ་ཏི་ཀ་།ར་སྣའི་ཁུ་བ་སྲང་གཉིས་གཉིས། །མར་སྲང་གཉིས་དང་ཡུངས་ཀར་གྱི། །ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཁ་བ་ལྔ། །བད་ཀན་མང་དང་སྲིན་ནད་དང་། །མཛེ་དང་ཟ་ཁའི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །པ་ཏོལ་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་ལྔ་པོ་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཏེ།ཁྱོར་རེ་དང་མར་སྲང་གཉིས་ཏེ་དེ་ཁྱོར་དྲུག་དང་། ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་པའི་ཁ་བ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇམ་རྩི་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་བད་ཀན་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་མར་བ་གཅིན་ ཞོ་ག་ཆུ།།སྐྱུར་རྩབས་ཁྱོར་ནི་རེ་རེ་དག་།ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །རྟུག་འགགས་ལྟོ་སྦོས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་ཁྱོར་རེ་རེ་སྟེ་ཁྱོར་བཞི་དང་ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ནི་རྟུག་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་ འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།པ་ཡས་སྱ་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །ས་ལ་པ་རྞི་བི་ད་རི། །ར་སྣ་ཁྱོར་རེ་པི་པི་ལིང་། །ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་བའི། །མས་གཏོང་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཡས་སྱ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཁྱོར་རེ་རེ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ དང་།སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བའི་མས་གཏོང་བས་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་ཞིང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གྲུབ་པའི་འཇམ་རྩི་ནི། །ཉེས་པ་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་ཆེ། །སྟོབས་སྐྱེད་ལུས་འཕེལ་བདེ་བར་བྱེད། །ཀུན་དུ་སྦྱར་བྱ་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་འཇམ་ རྩི་སྟེ་འབྲས་བུ་དག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་འབྲས་བུ་ཆེ་ཞིང་ཡོན་ཏན་མང་བ་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་།དུས་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་ མར་ཆ་མཉམ་ལ།།རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཉིས་ཤུ་ཏི་བཞི། །ེ་རཎྜ་ཡི་རྩ་བ་བསྐོལ། །མས་གཏོང་སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་ཅན། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཏེ་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྲིན་བུ་སྐྲན་ནད་དང་། །རྒྱུ་མ་རླུགས་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་ཆ་ མཉམ་པོར་བྱས་པ་དང་།རྒྱམ་ཚ་འམ། ལྕེ་མྱང་ཚ་ཞོ་གཉིས། ཤུ་ཏི་ཞོ་བཞི། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཇམ་རྩི་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་ཤིང་མངར་ཕྱེ་མར་བཅས། །མིག་ལ་ཕན་ཞིང་ཁྲག་མཁྲིས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་འདི་ཉིད་ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པའི་འཇམ་རྩི་ནི་མིག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

芝麻油、酒、蜂蜜、酥油各取一勺的量，毕尔瓦等根药各取两勺，豆汤两勺，以此可治疗风病。即芝麻油等每种一勺即二两，毕尔瓦等五种根药各两勺，豆汤两勺即四两，用此灌肠剂可治疗诸风病。
巴托拉、楝树、七叶树、布提卡、辣根汤各二两，酥油二两和芥子膏，制成五苦灌肠剂，可治疗痰多、虫病、麻风和瘙痒等病。即巴托拉等五种药各二两即一勺，酥油二两即六勺，加入芥子膏制成的五苦灌肠剂，可治疗痰多等诸病。
芝麻油、牛尿、酸奶、水、醋各一勺，配以研磨的芥子膏，可治疗大便闭结和腹胀。即芝麻油等各一勺共四勺，配以研磨的芥子膏，可治疗大便闭结等病。
帕雅斯亚、甘蔗、萨拉帕尼、毕达利、辣根各一勺，配以胡椒膏、蜂蜜、酥油制成的灌肠剂，可增长精液。即帕雅斯亚等五味各一勺煎煮，加入胡椒膏、蜂蜜和酥油制成的灌肠剂，可增长精液并助性。
其后成熟的灌肠剂，无害且效果显著，能增长体力，壮大身体，令人安乐。现在将说明应当随时配制使用的灌肠剂。即在此之后，将说明经验证实的灌肠剂，即亲眼所见无害且远离有害过失，效果显著且功德众多，能增长气力，令身体强壮丰满，应当随时配制使用的灌肠剂。
蜂蜜和芝麻油等量，岩盐二钱、生姜四钱，煎煮蓖麻根，制成含蜂蜜和芝麻油的灌肠剂，可作为补品，并治疗尿频、痔疮、虫病、瘤病和肠脱垂等病。即蜂蜜和芝麻油等量，岩盐或舌尝盐二钱，生姜四钱，煎煮蓖麻根，以蜂蜜和芝麻油为主的灌肠剂可作为补品，并治疗尿频等病。
此药配以甘草粉，对眼睛有益且能治疗血病和胆病。即前述药物配以甘草粉制成的灌肠剂，对眼睛有益，且能治疗血病和胆病。

གླ་སྒང་ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཏིལ་མར་ཤ་ཁུ་མར་བཅས་པ། །འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གཞང་གི་ནད་དང་བརླ་ནད་དང་། །ཆུ་སོ་དང་ནི་རླིག་པ་དང་། །ཕོ་མཚན་ཟུག་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་གི་ལྡེ་གུ་དང་གོང་དུ་སྨོས་པའི་འཇམ་རྩི་འདི་ཉིད སྦྲང་རྩི་དང་ཏིལ་མར་དང་ཤ་ཁུ་དང་ལྡན་པ་ནི་མིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གཞང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་ཞག་དང་ནི། །ཏིལ་མར་ཁྱོར་ནི་རེ་རེའི་ཚད་། །རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཅིག་སྦ་མ་ཡི། །འབྲས་བུ་སྲང་ཕྱེད་བཅས་པ་དང་། །དེ་ཡང་འཚོ་བ་ཡིན་ པར་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་སྣ་རེ་ཞིང་ཁྱོར་རེའི་ཚད་དང་། རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཅིག་སྦ་མའི་འབྲས་བུ་སྲང་ཕྱེད་དང་སྦྱར་བ་དེ་ཡང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇམ་རྩི་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་གཞང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ེ་རནྜའི་རྩ་བསྐོལ་ བ་ཡི།།ཁུ་བ་ཤུ་དག་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་ཕྱེ་མར་བཅས། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །འདི་ནི་ཤིང་རྟ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ེ་རཎྜའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་འདི་ནི་མིང་ཤིང་རྟ་ཅན་ཞེས་ བྱ་སྟེ།དེས་ཀྱང་གཞང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བསྐོལ་ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་དང་། །ཤིང་ཀུན་རྒྱམ་ཚ་ཐང་ཤིང་དང་། །ར་སྣ་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་ཡི། །འཇམ་རྩིས་ནད་སེལ་ཞེས་བྱ་དགེ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་དེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཤུ་དག་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇམ་རྩི་ནི་མིང་ནད་སེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དགེ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།རྩ་བ་ལྔ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་བཅས་པ་ཡི། །ཏིལ་མར་གྲུབ་པའི་འཇམ་རྩིར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་པ་ བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་འཇམ་རྩི་ནི་མིང་གྲུབ་པའི་འཇམ་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྩ་བ་བཅུ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པོ་སོན་ཆ་ནི་བིལ་བར་བསྐོལ། །བ་གཅིན་དང་ནི་དེ་བཏགས་ཤིང་། །པ་ཐ་གླ་སྒང་དུག་མོ་ཡུངས། །ལན་ཚྭ་པོ་སོན་ ཆ་ཏིལ་མར།།ཐལ་སྨན་ལན་ཚྭར་བཅས་པ་ནི། །རིག་པའི་འཇམ་རྩི་བད་ཀན་ནད། །སྐྱ་རྦབ་གསུད་པའི་ནད་རྣམས་དང་། །ཁུ་བ་རླུང་ནི་འགགས་པ་དང་། །རླུང་འཁྲུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ བསྐོལ་བ་ནི་རིགས་པའི་འཇམ་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

加入姜黄软膏、蜂蜜、芝麻油、肉汤和酥油，称为'养生膏'，能治疗痔疮病、大腿病、尿道病、睾丸病和生殖器疼痛等疾病。
即姜黄软膏和前述温和药膏，与蜂蜜、芝麻油、肉汤相配，名为'养生膏'，能治疗痔疮等病。
蜂蜜、酥油、油脂和芝麻油各一勺的量，岩盐一两，蓖麻果半两，这也称为养生膏。
即蜂蜜等各一勺量，岩盐一两，蓖麻果半两调配，这也是名为'养生膏'的温和药膏，也能治疗痔疮等病。
蓖麻根煎煮的汤液，加入白芷、胡椒、五加皮粉末，以及蜂蜜、芝麻油、岩盐，这称为'车载膏'。
即蓖麻根煎煮的汤液等适量调配的温和药膏，名为'车载膏'，也能治疗痔疮等病。
煎煮此药，加入白芷、干姜、阿魏、岩盐、诃子、马蔺子，以及蜂蜜调配的温和药膏，称为'除病膏'，是最好的药膏。
即蓖麻根煎煮的汤液加入白芷等配制的温和药膏，名为'除病膏'，是最殊胜的药膏。
五根药的汤液，加入胡椒、岩盐、甘草、蜂蜜的芝麻油，称为'成就温和药膏'。
即五根药煎煮的汤液加入胡椒等配制的温和药膏，名为'成就温和药膏'。
十根药、三果、五加皮在木蒺藜中煎煮，牛尿及其研磨物，以及槲皮、姜黄、黑芥子、盐、五加皮、芝麻油、灰药和盐配制，是'智慧温和药膏'，对痰病、关节病、精液阻滞、风病紊乱等病症有特效。
即十根药等药物适量煎煮，称为'智慧温和药膏'，能治疗痰病等疾病。

།གླ་སྒང་པ་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །སླེ་ཏྲེས་བ་ལ་བ་སྤྲུ་བ། །ར་སྣ་བཙོད་དང་དོང་ག་དང་། །བུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །བ་རུ་ར་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས། ། སྲང་རེ་པོ་སོན་ཆ་རྡོག་བརྒྱད། །དེ་ནི་ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་བསྐོལ། །བཞི་ཆ་ལུས་པ་བཙགས་ནས་ནི། །འོ་མ་བྲེ་དྲོ་དང་བསྲེས་ལ། །འོ་མ་ལུས་པ་སླར་ཡང་བསྐོལ། །སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་བཞི་ཆ་དང་། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་ཤིང་མངར་དང་། །ཤུ་ཏི་དུར་བྱིད་པི་པི་ལིང་། །དུག་མོ་ཡུངས དང་སྐྱེར་ཁཎྜ།།བཏགས་པ་དང་ནི་བསྲེས་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་དྲོ་འཇམ་བཏང་ན་ནི། །ཤ་དང་མེ་དྲོད་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དྲེག་ནད་རྨོངས་བག་གཅིན་སྙི་དང་། །གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་དང་བཤང་གཅི་འགགས། །མི་བཟད་རིམས་དང་མེ་དབལ་དང་། ། རྒྱུ་རླུགས་ལྟོ་སྤོས་མཁྲེགས་ཤིང་འཁྲུ། །ཆུ་སོ་རྐེད་པ་བརླ་དཀུ་ན། །གཉེའུ་རེངས་རྣ་བ་མགོ་ཡི་ནད། །ཟླ་མཚན་ནད་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །འོར་ནད་ལུད་པ་རྡེའུ་ཆགས་དང་། །གཅིན་འཁྱིལ་པ་ཡི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་ཞུམ་པ་དང་། །མིག་ལ ཕན་ཞིང་བུ་སྐྱེད་བྱེད།།འཚོ་བྱེད་རྒྱལ་པོ་བཅུད་ལེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གླ་སྒང་ནས་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུའི་བར་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ་རེ་དང་། པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་ལས་བཞི་ཆ་སྟེ། བྲེ་གང་ལུས་པ་བཙགས་ནས་སྨན་ གྱི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་བྲེ་དོ་བསྲེས་ལ།ཡང་འོ་མ་ལུས་ནས་ཆུ་དུ་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ། དེའི་ནང་དུ་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་བཞི་ཆ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་པའི་འཇམ་རྩི་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བཏང་བས་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲེག་ནད་ ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།མིག་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། བུ་སྐྱེད་ཅིང་མངལ་འཆགས་བར་བྱེད་དེ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་འཇམ་རྩི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཞིང་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། རི་དགས་ཕྲ་ མོ་མགོ་ཆུང་བ།།རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ། །སྦ་མའི་འབྲས་བུ་ཤུ་ཏི་དང་། །གླ་སྒང་ལྡེ་གུ་སྣུམ་ཆེན་བཅས། །མས་གཏོང་རླུང་ནི་སེལ་བའི་མཆོག་།ཤིན་ཏུ་རོ་ཙར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་དགས་ཕྲ་མོ་རི་བོང་ལ་སོགས་པ་དང་། མགོ་བོ་ཆུང་བ་ཕག་ རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་དང་།སྦ་མའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། སྣུམ་ཆེན་པོ་ཞུན་མར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། རྐང་དང་། ཚིལ་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བ་ནི་རླུང་གི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྨ་བྱའི་མཁྲིས་ པ་གཤོག་པ་དང་།།རྒྱུ་མ་རྐང་བ་མཆུ་རྟུག་པ། །བོར་བའི་ཤ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་ནི། །སྲང་རེ་དང་ནི་ལྡན་གྱུར་པ། །ཆུ་དང་འོ་མར་བསྐོལ་ནས་ནི། །འོ་མ་ལུས་པར་སྦྲང་རྩི་མར། །བཅས་དང་དེ་བཞིན་བི་ད་རི། །ཤིང་མངར་ཤུ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །པོ་སོན་ ཆ་ཡིས་ལྡེ་གུར་བསྲེས།།རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ཟད་བཏབ་པ་ཡི། །འཇམ་རྩི་སྟོབས་འཕེལ་རོ་ཙའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱའི་གཤོག་པ་ལ་སོགས་པ་བོར་བའི་ཤ་འབའ་ཞིག་དང་། རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆུང་ངུ་སྲང་རེ་ཆུ་དང་འོ་མ་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། ཆུ་དུ་སྟེ་འོ་མ་ལུས་ པ་སྦྲང་རྩི་དེ་མར་དང་བཅས་པར་བྱས་པ་དང་།པི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བཅུག་ལ། རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ཟད་བཏབ་པའི་འཇམ་རྩི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ་དང་། རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

取山羊肉、蓖麻、独活、瓦拉瓦、马蹄香、红花、冬瓜、水晶、狗舌、诃子、水晶、小五根药各一两，豆蔻八颗。用四升水煎煮，剩余四分之一后过滤。加入两升温牛奶混合，再次煎煮至牛奶剩余。加入干地肉汤四分之一、蜂蜜、岩盐、甘草、生姜、土茯苓、胡椒、芥子、糖。将这些研磨后混合，制成温和的糊状药剂服用。
此方能增长肉、体温、身体力量和精液。能治疗垢病、昏迷、尿频、痔疮、肿瘤、大小便闭塞、剧烈发热、热病、呕吐、腹胀、腹硬泄泻、水肿、腰痛、大腿和腹股沟疼痛、颈部僵硬、耳病、头痛、月经病、癫狂、肺病、咳嗽、结石、尿浊等疾病。
对衰弱和萎靡的感官有益，对眼睛有益且能生子。这是养生之王，是最佳补品。
小型野兽和小头动物，十根药煎煮的水，加入木瓜果实、生姜、山羊肉膏和大油脂，用于下部治疗，是祛除风病的最佳方法，且能大大增强性能力。
孔雀的胆汁、翅膀、肠、腿、嘴和粪便除外的纯肉，与小五根药各一两，用水和牛奶煎煮，待只剩牛奶时加入蜂蜜和酥油，同时加入薇达利、甘草、生姜、胡椒、豆蔻等制成糊状，加入少许岩盐的糊状药剂，是增强体力和性能力的最佳方剂。

།གོང་མ་སྲེག་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །ཆོ་ག་འདིས་ནི་སོ་སོར་ བྱ།།ཁྲོན་གྱིས་གཟས་ཚོལ་ཐམས་ཅད་དང་། །མཐུ་རྩལ་མཆུ་ཡིས་གཟས་ཚོལ་བ། །ཆུ་ལ་གནས་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཉ་ལ་འོ་མ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྨ་བྱའི་ཤའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་འདི་ནི་གོང་མ་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲོན་གྱིས་ གཟས་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱ་ལ།ཆུ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ངང་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་། རོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ཉ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཉའི་སྐབས་སུ་སྔར་གྱི་འོ་མ་སྨོས་པ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྲམ་དང་ནེའུ་ལེ་བྱི་ལ་དང་། ། རེག་འཇམ་བྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤ། །རེ་རེ་སྲང་བཅུ་རྩ་བ་ལྔ། །འོ་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་ལ། །འོ་མ་དེར་ནི་པོ་སོན་ཆ། །པི་པི་ལིང་དང་ལན་ཚྭ་གཉིས། །ཁ་ར་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩི་མར། །འཇམ་རྩི་བཏང་བ་བཅུད་ལེན་ཡིན། །རྩོལ་བས་དཀྲུགས་ནས་གློ་འགྲམས་དང་། །དབང པོ་ཉམས་དང་གཟི་མདངས་སྟོབས།།ཁུ་ཆུ་བཤང་གཅི་འགགས་པ་དང་། །དྲེག་ནད་ཀྱིས་འཐེང་ནད་རྣམས་དང་། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟས་གཡེངས། །རྐང་ལག་ཆག་གྲུགས་གྱུར་པ་ལ། །སླར་ནི་བདེ་བར་འཚོ་བྱེད་ཅིང་། །རོ་ཙ་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཁ་སྲལ་བུ་རམ་ ཤིང་ཕྲན་ལས།།གཡོས་སུ་བྱས་པའི་འོ་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲམ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་སྲོག་ཆགས་རེ་རེའི་སྲང་བཅུ་བཅུ་དང་། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལས་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་བཅུ་བཅུ་འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་འོ་མ་དེའི་ནང་དུ་པོ་སོན་ཆ་དང་པི་པི་ལིང་གི་ལྡེ་གུ་ལན་ཚྭ་གཉིས་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་བའི་འཇམ་རྩི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་དམ་པར་འགྱུར་ཞིང་།རྩོལ་བས་ལུས་དཀྲུགས་ཤིང་བསྐྱོད་དེ་གློ་འགྲམས་པར་གྱུར་པའི་མི་དང་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སླར་ཡང་བདེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་། སྐྱོན་དེ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ དང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ནི། ཁ་སྲལ་པདྨ་ཀུན་ད་དང་། བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཕྲ་མོ་ལས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བའི་འོ་ཐུག་ཏུ་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྣུམ་ཞིང་བསྡམ་ པ་མི་དགོས་པའི།།གྲུབ་པའི་སྨན་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲུབ་པའི་སྨན་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་ཆ་མཉམ་ལ། །རྒྱམ་ཚ་ཞོ་གཉིས་ཤུ་ཏི་བཞི། །ེ་རཎྜ་ཡི་རྩ་བ་བསྐོལ། །མས་གཏོང་འཇམ་རྩི་ཏིལ་མར་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་པའི་སྣུམ་གྱི་མས་གཏོང་བ་བསྡམས་ཤིང་བསྲུང་བར་བྱ་མི་དགོས་པ་གྲུབ་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རུ་ཧ་གཏང་བར་བྱའོ།།ནད་འཇོམས་བསྲུང་དང་བཅས་པ་ཡི། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་མན་ཆད་ཀྱི་སྣུམ་གྱི་མས་གཏོང་ འཇམ་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་པ་དང་བཅས་པ་ཁྱད་པར་དུ་རླུང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

对于上等的火化等，也应当依此仪轨各自进行。对于井中寻食的一切和以嘴寻食的力量，以及水中所居的也是如此，对于鱼应当舍弃牛奶。
对于刚才所说的孔雀肉的仪轨，对于上等的火化等，以及井中寻食等的每一种肉，也都应当如此仪轨而行。对于水中所居的生物天鹅也应当如此而行，对于红鱼等鱼类也应当如此仪轨而行，在鱼的场合应当舍弃前面所说的牛奶。
水獭、鼬鼠、猫和柔软的老鼠等肉，每种十两和五种根药，在牛奶中煮沸。在那牛奶中加入波斯匿份量，胡椒和两种盐，糖、芝麻油、蜂蜜、酥油，涂抹精华是采补。用力搅拌后，对于肺病、感官衰退、光泽力量、精液大小便阻塞、皮肤病导致的跛行诸病，以及马、象、车辆所伤，手脚折断者，能使其恢复健康，是最殊胜的壮阳药。
用蛙、糖和小树木煮成的乳汤饮用。
水獭等每种动物肉各十两，五种大根药每种各十两，在十倍牛奶中煮沸，在那牛奶中加入波斯匿和胡椒膏、两种盐等具足的软膏，成为最上等的精华采补。对于因劳累而身体摇动、肺病之人和感官衰退萎靡等，能使其重新健康生活，去除那些过患，在诸壮阳配方中是最殊胜的。
在此药物配方中，应当用蛙、莲花、茉莉和细小甘蔗煮成乳汤调配饮用。
不需要油腻和约束的成药应当配制。
对于成药，如前所说的蜂蜜芝麻油等分，岩盐二钱、生姜四份，蓖麻根煮沸，灌肠软膏含芝麻油等所说的油性灌肠，不需要约束和防护的成药配方应当灌注。
具有降伏病痛和防护的油性软膏当说，
从此以下的油性灌肠软膏能降伏病痛群，具有防护和约束，特别能降伏风病，将要说明这些。

།རྩ་བ་བཅུ་པ་བ་ལ་དང་། །ར་སྣ་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །བ་སྤྲུ་བ་དང་ཨེ་རཎ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་ག་ བྲའི་རྩ་བ་དང་།།བ་ཤ་ཀ་དང་པུ་ཏི་ཀ་།ས་ཧ་ར་ཛ་ཉེའུ་ཤིང་པ། །ཀ་ཀ་ན་སེ་སྲང་རེ་དང་། །ནས་དང་མ་ཤ་ཟར་མ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་ཁྱོར་རེའི་ཚད། །ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་བསྐོལ། །དེ་ལས་བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལུས། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ནི་སྲང་རེ་བཅུག་། ཏིལ་མར་བྲེ་ནི་བཞི་དང་བསྐོལ། །འདི་ནི་འཇམ་རྩིར་བཏང་གྱུར་ན། །རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྔར་རེ་དང་། །ནས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱོར་རེ་ལ་སྲང་གཉིས་གཉིས། ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། ། དྲོ་ན་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེ་ལས་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དྲོ་ན་གཅིག་ལུས་པ་དང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སྲང་རེ་བཅུག་ལ། ཏིལ་མར་བྲེ་བཞི་དང་བསྐོལ་ཏེ་འཇམ་རྩི་འདི་བཏང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ བཞིན་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ།།འཚོ་བྱེད་སྡེ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤའི་ཞག་འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུ་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤུ་ཏི་ནས་དང་བིལ་བ་ སྐྱུར།།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཀན་ཛི་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱམ་ཚ་མདོག་དམར་གྱུར་ གྱི་བར།།མེར་བསྲེགས་མར་གསུར་རླུང་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་འམ་ལྕེ་མྱང་ཚ་མདོག་དམར་པོར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་མེར་བསྲེགས་ལ། དེ་མར་གྱི་ནང་དུ་གསུར་བའི་ནད་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་རླུང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་པོ་སོན་ ཆ།།མེ་ད་རྣམ་གཉིས་སྲ་བ་ནི། །ཤིང་མངར་བ་ལ་ཤུ་ཏི་དང་། །ཟངས་རྩི་བ་དང་པི་པི་ལིང་། །ཀ་ཀ་ན་སི་ཉེའུ་ཤིང་པ། །ཁ་སྲལ་ཀྵཾ་ར་ཀ་ཀ་རི། །ཟུར་བ་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།ཤུ་དག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །མར་དང་ཏིལ་མར་འོ་མ་ནི། །བཞི་འགྱུར་གྱི་ ནི་ནང་དུ་བསྐོལ།།འཇམ་རྩི་ཉམས་བརྟས་རླུང་མཁྲིས་འཇོམས། །སྟོབས་དང་ཁུ་བ་མེ་དྲོད་འཕེལ། །ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་ནད་སེལ་བྱེད། །བུ་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་དང་ཏིལ་ མར་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་འོ་མ་བཞི་འགྱུར་དང་བསྲེས་ཏེ།ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཉམས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་པོ་སོན་ཆ། །ཤུ་ཏི་ལྕང་མ་ཤུ་དག་དང་། །བ་ལ་ཀ་ དང་ཤིང་མངར་དང་།།ག་བྲའི་རྩ་བ་ཀད་ཕལ། །ཐང་ཤིང་དོང་གྲ་མ་ནུ་དང་། །མེ་ད་དབྱི་མོ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཟུར་པ་བོང་ང་བྱི་དང་ག་།ཤ་མ་དུར་བྱིད་ཧ་རེ་ཎུ། །སྠི་ར་བིལ་བ་ནི་ལི་ནི། །ཏི་མུ་ས་དང་པི་པི་ལིང་། །དན་ད་ར་སྣ་ཆ་མཉམ་པ། །ེ་རཎྜ་ཡི་མར་རམ་ནི། །ཏིལ་ མར་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་ཡིས།།བད་ཀན་ནད་འཇོམས་རྒྱུ་རླུགས་དང་། །རྟུག་སྐམ་སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་། །མཆེར་པའི་ནད་དང་གཅིན་སྙི་དང་། །རླུང་ནད་འཁྱིལ་དང་ལྟོ་སྤོས་དང་། །རྔེའུ་ཆགས་ནད་ནི་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་ལྡེ་གུར་བཏབ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་བཙིར་བའི་མར་དང་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩིས་ནི་བད་ཀན་གྱི་ནད་འཇོམས་ཤིང་རྒྱུ་རླུགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

十种根药：巴拉根、马鼻根、阿湿甘陀根、牛毛根、蓖麻根、列得日根、伽布拉根、婆沙迦根、布帝迦根、萨哈拉扎根和小树根，每种各一两。
大麦、豆类、芝麻、红枣、豌豆各一勺（每勺两两），用六十四升水煮，剩余十六升。
加入各一两的养生药组，与四升芝麻油同煮。此温和灌肠剂服用后，能祛除一切风病。
同样，陆地动物肉与养生药组一起煮成的温和灌肠剂服用后，也能祛除一切风病。
生姜、大麦和毕勒果酸与芝麻油煮成的温和灌肠剂服用后，也能祛除一切风病。
岩盐烧至变红色后，放入酥油中制成的温和灌肠剂服用后，也能祛除风病。
吉瓦提、波索那恰、两种美达、萨拉巴、甘草、巴拉、生姜、铜精、胡椒、迦迦那色、小树根、卡色拉、克沙拉、迦迦利、祖巴、迦尔迦达、悉陵基和白芷磨成糊状，
与酥油、芝麻油和四倍牛奶一起煮制。此温和灌肠剂能增强体力，祛除风胆病，增进力量、精液和消化之火，治疗血液和精液疾病，还能助孕。
岩盐、茜草、波索那恰、生姜、柳树、白芷、巴拉迦、甘草、伽布拉根、迦达帕拉、檀香、冬瓜、玛努、美达、乌摩、赤特拉迦、祖巴、冬瓜、毕达嘎、夏玛、杜尔毕德、哈热努、斯提拉、毕勒果、尼利尼、提姆萨、胡椒、丹达和拉斯那等量，
用蓖麻油或芝麻油煮制的温和灌肠剂，能祛除痰病、消化不良、便秘、肿瘤、痔疮、脾病、尿频、风病、腹胀、腹部结块等疾病。

།ཡང་ན་བིལ་བ་ལ་སོགས་པའི། །རྩ་བ་ལྔ་དང་ཏིལ མར་བསྐོལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བིལ་བ་ལ་སོགས་པའམ། རྩ་བ་ལྔ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་རླུང་གི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་བད་ཀན་སེལ་སྨན་སྦྱར། །ཏིལ་མར་དང་བཏང་བད་ཀན་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ བད་ཀན་སེལ་བའི་སྨན་ཚ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་པོ་སོན་ཆ་བརྒྱད་འགྱུར། །སྐྱུར་བསྐོལ་འཇམ་རྩི་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རང་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོ་ཏིལ་མར་ གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་དང་།།པོ་སོན་ཆའི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་ཡང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འཇམ་རྩི་འཇམ་པས་རྨོངས་གྱུར་པ། །རྣོན་པོས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །རྣོ་བས་གནོད་ལ་སྣུམ་པ་དང་། །མངར་ཞིང་བསིལ་ལ་འཇམ་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་འཇམ་ཞིང་རྟུལ་བ་བཏང་བས་སྐྱེས་བུ་རྨོངས་བག་ཏུ་གྱུར་པ་འཇམ་རྩི་རྣོན་པོས་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་རྣོན་པོས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལ། སྣུམ་པ་དང་མངར་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། འཇམ་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །རྣོན་པོ བ་གཅིན་པི་ལུ་དང་།།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ཐལ་སྨན་དང་ནི་ཡུངས་ཀར་རྣམས། །དུས་ལ་བབ་པར་གཏང་བར་བྱ། །འོ་མ་མར་སོགས་འཇམ་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་འཇམ་པོ་ལས་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་བ་གཅིན་ལ་སོགས་པ་མས་གཏོང་བ་ རྣོན་པོ་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་གཏང་བར་བྱ་ལ།རྣོན་པོས་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་མར་ལ་སོགས་པ་རྫས་འཇམ་པོའི་མས་གཏོང་བ་དག་གིས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཉམས་སྟོབས་དུས་དང་ནད་གཞི་རང་བཞིན་དག་།རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཇམ་རྩི་གཏང་བྱ་བ། །རང་རང་ གི་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས།།རང་རང་གི་ནི་ནད་རྣམས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པས་ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་བརྟགས་ཏེ་རང་རང་གི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་ལ་སོགས་ པ་རང་རང་གི་ནད་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ།།ཚ་བས་ཉམ་ཐག་ལ་བསིལ་བ། །བསིལ་བས་ཉེན་ལ་དྲོ་འཇམ་སྦྱར། །དེ་དང་འཚམ་པའི་སྨན་ལྡན་པར། །འཇམ་རྩི་བརྟགས་ཏེ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས།ཉམ་ཐག་ཅིང་གཟིར་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་བསིལ་པའི་སྨན་དང་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གྲང་བའི་དབང་གིས་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་པའི་ནད་ལ་ནི། དེ་དང་འཚམ་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་འཇམ་ རྩི་ཙམ་གང་ཡིན་པ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་སྨན་དང་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྟགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། །སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ནད་རྣམས་ལ། །བརྟ་བྱེད་འཇམ་རྩི་མི་གཏང་ཞིང་། །མི་གང་མཛེ་གཅིན་ནད་ཀྱིས་ཉེན། །ཚིལ་རྒྱས་ནད་ ལ་གཏང་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་རིགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་བརྟ་བར་བྱེད་པའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞིང་། ཡང་མི་གང་མཛེ་ནད་དང་གཅིན་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་མི་བྱའོ།

或者，用木苹果等五种根与芝麻油煎煮。即用木苹果等或五种根与芝麻油煎煮成的软膏，也能降伏风病。
或者，配制祛痰药，与芝麻油服用能降伏痰。即用五辛等祛痰药配制芝麻油软膏服用，能降伏痰病。
或者，八倍波斯匿，酸煮软膏祛痰。即用酸味汁液如醋等是芝麻油的八倍，与波斯匿的膏煎煮成软膏服用，也能祛除痰病。
软膏柔和致昏蒙，应当用猛烈对治。猛烈致害用油腻，甘甜清凉柔和施。即用柔和缓慢的软膏导致昏蒙者，应用猛烈的软膏清净对治；同样，被猛烈软膏所伤害者，应施用油腻、甘甜、清凉、柔和的软膏。
猛烈牛尿必卢与，吉达嘎和盐类及，灰药以及芥子等，应当适时而施用。牛奶酥油等柔和。即对柔和软膏引起不适者，应在适当时候施用牛尿等猛烈灌肠剂；对猛烈剂引起不适者，应用牛奶、酥油等柔和物质的灌肠剂治疗。
气力时节与病基自性等，分别观察而施用软膏，各自药物之类别，各自病症当消除。即有智慧的医生应观察分析病人的气力等，用各自药物类别如甘味等药物群，为消除风等各自的病而施用软膏。
热病疲惫施清凉，寒病所侵用温和，与彼相应具药物，观察软膏而施用。即对因饮食行为等引起胆病而疲惫折磨者，应施用清凉药物和软膏；同样，对因饮食行为等寒性而被风病和痰病所侵的病症，应施用与之相应的药物配制的适量软膏，这些也要观察药物和病症的特征，按照适宜程度施用。
对于当净化病症，不施强壮软膏及，凡人麻风尿病侵，肥胖病症勿施用。即对于应当使用催吐药和泻药净化的病症，不应施用强壮软膏；又对于被麻风病和尿病所侵害等的人也不应施用软膏。

།ཉམ་ ཆུང་གློ་འགྲམས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་།།ལུས་སྐེམ་རིད་དང་སྦྱངས་པའི་ལུས་ཅན་དང་། །གང་ཡང་དྲི་མས་ཚེ་ནི་བཟུང་གྱུར་ལ། །སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་མས་གཏོང་གཏང་མི་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། གློ་འགྲམས་པ་དང་། བརྒྱལ་ བར་གྱུར་པ་དང་།ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་ཤས་ཆེར་རིད་ཅིང་སྐེམ་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་ལུས་སྦྱངས་ཟིན་པའི་ལུས་ཅན་གང་དང་གང་དྲི་མ་སྟེ་བཤང་བས་ཚེ་བཟུང་ཞིང་སྲོག་གི་རྟེན་བྱས་པས་དེ་དག་ལ་སྦྱོང་ཞིང་བཀྲུ་བར་བྱེད་ པའི་མས་གཏོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏང་ཞིང་སྦྱང་དུ་མི་རུང་ངོ་།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་མས་གཏོང་བའི་ཆོ་གའི་ཉེས་པ་གྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་ཉེས་པ་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་བསལ་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་ནི་མ་བྱས་དང་། ། ལྟོ་ལྕི་བ་ལ་སྨན་གྲང་སྣུམ། །ཚ་ཉུང་སྨན་ཚད་ཆུངས་པ་འམ། །སྨན་ནི་སྐ་བ་བཏང་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་ནད་ནི་གློངས་གྱུར་དང་། །སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིས་ནད་མ་ཕྱིན། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་བསྐྱེད་གྱུར་ཅིང་། །འཕྱེན་དང་ཕྱི་ས་གཅིན་སྲི་དང་། །ལྟེ་བ་ཆུ་སོ་ན་ཞིང་ཚ། །དང་གར་ཆགས་ཤིང་གཞང སྐྲངས་དང་།།གཡན་པ་ཐོར་བུ་མདོག་མི་སྡུག་།མི་དགའ་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། དུགས་མ་བྱས་ཤིང་ལྟོ་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ལ། །འཇམ་རྩིའི་སྨན་གྲང་བ་དང་སྣུམ་ཉུང་བ་དང་ལན་ཚྭ་ཉུང་བ་དང་སྨན་གྱི་ཚད་ཆུངས་པར་གྱུར་པ་ ལ།ཡང་ན་སྨན་སྐ་ཞིང་འཇུག་པ་བུལ་བ་བཏང་བར་གྱུར་ན། སྨན་དེས་ནད་གློངས་ཤིང་དཀྲུགས་པར་གྱུར་ནས་མི་བདེ་བར་བྱེད་ལ། སྟོབས་ཆུང་བས་ནད་ཕྱིན་ཅིང་སེལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དེ་དག་འཕྱེན་དང་ ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་འགགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྲི་བ་དང་།ལྟེ་བ་དང་ཆུ་སོར་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། ལུས་ཁོང་ཚ་བ་དང་། དང་གར་འདམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྙམ་སེམས་ཤིང་མེར་མེར་པོར་བྱེད་པ་དང་། གཞང་ཁ་སྐྲངས་པ་དང་། གཡན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚད་ འཁྲུའི་ཉེས་པ་བར་མ་ལ།།སྔར་བཤད་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གཉིས། །དེ་ལས་གཅིག་ནི་དྲོ་བ་ཡི། །བཏུང་བར་བླུགས་པ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མས་གཏོང་བ་ལ་ཉེས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལ། ཚད་པས་འཁྲུ་བའི་ཉེས་པ་བར་མ་ལ། ཕམ་པའི་སྐབས་ སུ་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གཉིས་པོ།།པུ་ཏི་ཀ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། བཅའ་སྒ་དང་། ཤུ་དག་དང་། འུ་སུ་དང་། ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ཡང་ན་བིལ་བ་དང་། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་དང་། གླ་སྒང་དང་། དོང་གྲ་དང་། བ་ལ་ཀ་བསྐོལ་བ་སྟེ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་བླུད་ན་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ནད་རྣམས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །པོ་སོན་ཆ་ཡི་རེང་བུའི་དུགས། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལྟེ་བར་ཟུག་པ་དང་། རླུང་དང་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ འགགས་པ་ལ་པོ་སོན་ཆ་བཏགས་པའི་རེང་བུ་མས་གཏོང་བ་དང་།དུས་ཚོད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ཡང་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

对于体弱的人、患有肺病的人、昏厥的人、身体消瘦的人、身体已经净化过的人，以及任何被污秽即大便所控制生命的人，不应给予净化用的灌肠疗法。
这是由月官所喜欢的上师所确定编写的《八支心要注释·词义月光》中，第四章成就仪轨处的注释。
接下来将解说灌肠疗法仪轨的过失及其对治。关于灌肠疗法错误使用所产生的过失，为了去除和治疗这些过失而开始讲述对治仪轨的这一章节。
若未做油疗和热敷，或在腹部沉重时使用冷药油，或药物温度不够、药量太少，或使用稀薄的药物，会导致病情加重，因体力不足而病未除。错误的配制会引起：呕吐、大小便闭塞、脐部和尿道疼痛发热、肠道粘滞、肛门肿胀、瘙痒、皮疹、面色不悦、不适及消化力下降。
对于中等程度的热性腹泻的过失，如前所述的两种药汤，其中一种温热的饮剂最为推荐。
在此，对于脐部疼痛、风气及大便等阻塞，使用磨碎的波斯匿王丸进行灌肠，并在了解适当时机后使用泻药，这也是有益且值得推荐的。

།བིལ་བའི་རྩ་བ་དུར་བྱིད་དང་། །ཐང་ཤིང་ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་། །རྒྱ་སྲན་ཆང་དང་བ་གཅིན་བཅས། །མས་གཏོང་འགགས་ པ་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མས་གཏོང་བ་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་བིལ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། ཆང་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བས་ཀྱང་སེལ་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་ལུས་རྩུབ་དང་། །ལྟོ་སྲ་ནུས་པ་ཆུང་བཏང་ན། ། མས་གཏོང་ནད་གཞི་གློངས་ནས་ནི། །རླུང་གི་ལམ་ནི་འགག་པར་བྱེད། །རླུང་ནི་ལམ་ལོག་ཞུགས་པ་དེས། །ལྟོ་སྦོས་ནད་རྣམས་གཟིར་བར་བྱེད། །གཞང་དང་ལྟོ་བ་ཚ་བ་དང་། །རླིག་པ་ཆུ་སོ་ན་བྱེད་ཅིང་། །སྙིང་གར་འགགས་པས་གཟེར་བ་དང་། །ཕན་ཚུན་དུ ནི་འགྲོ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་སྐྱེལ་དུས་སོགས་ཤིང་ཆེ་བ་དང་། ཁོང་རྩུབ་ཅིང་སྣུམ་གྱིས་མ་ཞེན་བ་དང་། ལྟོ་སྲ་བར་གྱུར་པ་ལ་མས་གཏོང་བའི་སྨན་ནུས་པ་ཆུང་བས་མས་གཏོང་བ་དེ་དང་དེ་རླུང་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་རླུང་རྒྱུ་བའི་ལམ་འགགས་ པར་གྱུར་ལ།དེ་ལྟར་ལམ་འགགས་པས་རླུང་རང་གི་རྒྱུ་བའི་ལམ་སྤངས་ནས་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས། །དེས་ལྟོ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྙིང་གར་རླུང་གིས་འགགས་ཤིང་རྒྱས་པས་གཟིར་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་དེ་གཟེར་དང་བཅས་པར་ལུས་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལུས་བསྐུ་དུགས་བྱས་པའི། །ལུས་ལ་རེང་བུ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོ་སྦོས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དང་པོར་ལུས་བསྐུ་ཞིང དུགས་བྱས་ལ་པོ་སོན་ཆ་བཏགས་བའི་ལྡེ་གུ་མས་གཞུག་པར་བྱའོ།།བིལ་བ་སོགས་དང་པི་ལུ་དང་། །ཡུངས་ཀར་བ་གཅིན་བཅས་མས་གཏོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་བིལ་བའི་རྩ་བ་དུར་བྱིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ནི་རུ་ཧ་འམ། ཡང་ན་པི་ལུའི་འབྲས་བུ་དང་། ཡུངས་ཀར་དང་བ་གཅིན་སྦྱར་བའི་མས་གཏོང་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་བྱའོ། །ཙི་ཏྲ་ཐང་ཤིང་ཏིལ་མར་ནི། །བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་གཏང་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཤི་པེ་ཏའི་ཤིང་དང་ཐང་ཤིང་གཉིས་བསྐོལ་བའི་འཇམ་རྩི་བཏང་ན་དེ ལ་ཕན་ནོ།།ཤུགས་ནི་བཀག་པར་གྱུར་པའམ། །བཙིར་དྲགས་པར་ནི་བྱས་པའམ། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་ཤས་ཆུང་ལ་ཚ། །སྨན་ཆུང་བ་ཡི་མས་གཏོང་བ། །འཇམ་པས་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་འཕུལ། །ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་བརྒྱལ་དང་སྙིང་ནད་དང་། ། སྐོམ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་བཏང་བས་ཤུགས་བཀག་པར་གྱུར་པའམ། ལྒང་པ་ཤས་ཆེར་བཙིར་དྲགས་པའམ། ལན་ཚྭ་དང་སྣུམ་ཤས་ཆུང་ཞིང་ཚ་དྲགས་པའམ། སྨན་ཉུང་ཤིས་བཏང་བའམ། འཇམ་པོ་བཏང་བས་སྨན་དེ་རླུང་གིས་གྱེན་དུ ཕུལ་ནས་ཁ་དང་སྣའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟར་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་དེས་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ།

毕尔瓦根、毒蔓、青稞、榆树、豆子、酒和牛尿，这些作为灌肠药可以消除阻塞。对于这些，当灌肠阻塞时，将毕尔瓦根等研磨成糊状，与酒和牛尿混合后灌肠，可以消除和清净。
如果病根严重、身体粗糙、腹部僵硬时使用微弱的灌肠药，灌肠药会与病根混合，阻塞气脉。气入歧路，会引起腹胀和疾病的折磨。会导致肛门和腹部发热，睾丸和尿道疼痛，以及心部阻塞引起的疼痛，并在身体各处游走。
对于病根严重、体质粗糙、未被油脂润滑、腹部僵硬者，使用微弱的灌肠药时，灌肠药会与气结合而阻塞气脉。因此阻塞，气离开其正常运行路径而入歧途，从而引起腹胀等病症，并因气阻塞和充满心部而造成折磨，这种带疼痛的气会游走遍及全身。
对此，应当在涂油按摩身体后，将热敷药物导入体内。即对于出现腹胀等病症时，首先要涂油按摩身体并热敷，然后将研磨的波松子导入体内。
用毕尔瓦等和必露果、芥子与牛尿一起灌肠。即用前面提到的毕尔瓦根和毒蔓等作为灌肠剂，或者用必露果、芥子和牛尿混合制成的强效灌肠药进行治疗。
煮沸枳椇、榆树和芝麻油，用作温和灌肠剂。即用枳椇树（即希贝达树）和榆树煮制的温和灌肠剂进行治疗会有效果。
如果用力憋住或过度挤压，或者盐分和油脂太少而过热，或者药量太少的灌肠剂，温和的灌肠会被气向上推，从口鼻处流出。这会引起昏厥、心病、口渴、发热等症状。即灌肠时如果憋住，或者过度挤压灌肠囊，或者盐分和油脂太少而过热，或者药量太少，或者太过温和，药物会被气向上推，从口鼻处流出，这样向上流出会引起昏厥等病症。

།བརྒྱལ་བའི་ནད་ནི་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་གདོང་ལ་ཆུ་གྲང་གཏོར། །ངལ་སོས་བར་དུ་གཡོབ་པ་དང་། །དབུགས་རྔུབ་འབྱུང་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཁ་སྦུབ་བཞག་ སྟེ་རྒྱབ་རྩིབ་ལོག་ས།།ལྟོ་བ་ལག་པ་དྲོན་པོས་མཉེ། །སྐྲ་ནས་བཏེག་སྟེ་སྤྲུགས་པ་དང་། །སྦྲུལ་དང་མཆེ་བ་ཅན་འཇིགས་བསྟན། །མཚོན་དང་ཐོག་འབབ་རྒྱལ་པོའི་མིས། །སྐྲག་བྱས་མས་གཏོང་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ནད་པ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པར་ སྣང་ན།དེའི་གདོང་ལ་ཆུ་གྲང་གིས་འཕྲལ་དུ་གཏོར་བ་དང་། ཇི་སྲིད་ངལ་སོས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ། རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡོབ་ཅིང་དུབ་པ་བསང་བ་དང་། དེའི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལ་ཤས་ཆེར་རྔུབ་ཅིང་ནང་དུ་དགག་པ་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་དང་། ནད་པ་ཁ་བུབ་ཏུ་གཞུག་ སྟེ།རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ལག་པ་དྲོན་པོས་མཉེ་བར་བྱ་དེའི་སྐྲ་ནས་བཟུང་སྟེ། གྱེན་དུ་བཏེག་ལ་སྤྲུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་དང་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ཏུ་གཞུག་པ་དང་། མཚོན་དང་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་མི་སྲུན་པ་དང་། ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཇིགས་ཤིང་ སྐྲག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཇམ་རྩི་ནང་དུ་འཁྱིལ་པ་དེ་ཐུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་བཤང་བའི་སྒོ་ནས་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །ལག་པ་གོས་ཀྱིས་མགུལ་པར་བསྡམས། །ཅི་ནས་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བྱ། །སྲོག་དང་གྱེན་རྒྱུ་རླུང་བཀག་པས། །ཐུར་སེལ་ཤིན་ཏུ་བདེ་རྒྱུ་ བ།།གྲུབ་པ་ཡིས་ནི་མས་གཏོང་བ། །མྱུར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེའི་ལག་པ་གཉིས་སམ་གོས་ཀྱིས་མགུལ་པ་བསྡམས་ཤིང་བཅིང་བར་བྱ་ལ། བསྡམས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་འགེམས་ཏེ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྨན་པས་བསྲུང་ཞིང་ ཚོད་ཟིན་པར་བྱས་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་།གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་བཀག་པར་གྱུར་པས་གྱུར་པས་ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་སྟེ། དེས་ན་མས་གཏོང་བ་དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཐུར་དུ་འདྲེན་ཅིང་བཤང་སྒོ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རུ་རྟ་ གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ཡི།།ལྡེ་གུ་སྐྱུར་རྩབས་སྦྱར་ཏེ་བླུད། །དྲོ་དང་རྣོ་དང་འཁྲུ་བ་ཡི། །མས་གཏོང་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་དང་གླ་གོར་ཞོ་ཤ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྐྱུར་རྩབས་ཀན་ཛི་དང་སྦྱར་ཏེ་ནད་པ་དེ་ལ་བླུད་ན། ལྡེ་གུ་དེ་ནི་རྣོ་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། འཁྲུ་བར་ བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མས་གཏོང་བ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ལུགས་བཞིན་དུ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།།དུར་བྱིད་ཨ་རུ་ར་བ་གཅིན། །སྦྱར་བླུད་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དུར་བྱིད་དང་། ཨ་རུ་རའི་ལྡེ་གུ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ ན་ཡང་གྱེན་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ།།ཞུ་བའི་གནས་འདུག་དུགས་བྱས་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་བ་རྒྱ་ཤུག་ནས། །རྒྱ་སྲན་བ་གཅིན་བསྐོལ་བ་ཡིས། །མས་གཏོང་དྲག་པོ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འཁྱིལ་ཞིང་འདུག་པར་གྱུར་ན། ནད་པ་དེ་དུགས་བྱ་ཞིང་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བའི་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་བར་བྱའོ།

如果看到昏厥的病症，应向其面部泼洒冷水，直到恢复为止要扇风，要让其进行呼吸。俯卧放置后，用温暖的手按摩背部肋骨和腹部。抓住头发摇晃，展示蛇和有獠牙的动物来惊吓。用武器、闪电和王的臣子来惊吓，使灌肠药向下流出。
也就是说，如此看到病人昏厥时，立即向其面部泼洒冷水，直到恢复为止用扇子扇风消除疲劳，让其进行呼吸，多吸气并保持在体内。让病人俯卧，用温暖的手按摩背部等处，抓住其头发向上提起摇晃。同样使其对蛇等产生恐惧和惊吓，也要用武器、凶恶的王臣和闪电等使其恐惧惊吓。如此做的话，凝结在内的灌肠药就会向下流出，从大便道漏出。
用衣服或手绑住脖子，要注意不致死亡。阻碍生命和上行风，下行风会很顺畅地运行。成功的灌肠药会迅速导出。
也就是说，用病人的双手或衣服绑住脖子，绑的时候医生要保护防止其死亡，要把握分寸。这样做的话，阻碍了所谓的生命风和上行风，使所谓的下行风很顺畅地运行而成功，因此灌肠药会迅速向下导出，从大便道排出。
用茜草、诃子、牛尿调制的药膏服用。温热、锐利和泻下的灌肠药会如法排出。
也就是说，将茜草、诃子磨成的药膏与酸水、牛尿调和后让病人服用，此药膏因具有锐利、温热和泻下的功效，会使向上流出的灌肠药如法向下流出。
杜鹃花、诃子与牛尿调和服用会如法排出。
也就是说，将杜鹃花和诃子的药膏与牛尿调和服用，也会使向上流出的灌肠药向下排出。
在药物停滞处做热敷，用十根药、圆柏子、豌豆、牛尿煮成的强力灌肠药来施用。
也就是说，如果灌肠药在融化处凝结停滞，要对病人进行热敷，用十根药等药物与牛尿煮成的灌肠药来灌肠。

།སླེ་ཏྲེས་སྨྱུག་མའི་ལོ་མ་དང་། །བུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་ཤུན་པ། །འོ་མ་ཟུར་པ་ཐང་ཤིང་དང་། །བུ་ཏི་ཀ་ནི་བ་གཅིན་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་བུ་རམ་རྒྱམ་ཚར་བཅས། ། བཀྲུ་སྨན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འཁྱིལ་པ་དེ་ལ་སླེ་ཏྲེས་དང་སྨྱུག་མའི་ལོ་མ་དང་། པུ་ཏི་ཀར་ཉྫའི་ཤུན་པ་དང་འོ་མ་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་བཏབ་སྟེ། བཀྲུ་སྨན་གང་ཡང་རུང་བའི་ལྡེ་གུ བཅུག་པ་གཏང་བར་བྱའོ།།མས་གཏོང་བྲང་ན་གནས་པ་ལ། །བིལ་བ་ལ་སོགས་ལྔ་བསྐོལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་པའི་སྨན་བྲང་ངམ། སྙིང་གར་འཁྱིལ་པ་ནི་བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མས་གཏོང་བར་བྱའོ། །མགོར་གནས་སྣར་ བླུགས་དུད་པ་བརྔུབ།།ཡུངས་ཀར་ལྡེ་གུས་མགོ་བོ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བ་མགོ་བོར་གནས་ཤིང་འཁྱིལ་པ་ལ་ནི་སྣ་ནས་སྨན་བླུགས་པ་དང་། དུད་པ་སྔོན་པོ་བརྔུབ་པ་དང་། །ཡུངས་ཀར་བཏགས་བའི་ལྡེ་གུས་མགོ་བོ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །མས་གཏོང་ དྲོ་ཆེས་རྣོ་སྐྱུར་དྲགས།།སྐ་ཆེས་དུགས་ནི་དྲགས་པ་དང་། །ནད་གཞི་ཆུང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བཏང་བ་ཡི། །སྦྱོར་བ་དྲགས་པས་ཉེས་གྱུར་པས། །ལྟོ་བའི་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ལ་བཀྲུ་སྨན་སྦྱར་དྲགས་དང་། །གསོ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྨན་མས་གཏོང་བ་དེ་དྲོད་ཆེས་པའམ། རྣོ་དྲགས་པའམ། སྐྱུར་དྲགས་པའམ། ཤིན་ཏུ་སྐ་དྲགས་པའམ། དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའམ། ནད་ཀྱི་གཞི་ཆུང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟུད་མར་བཏང་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའི་ཉེས་པར་གྱུར་ཅིང་ལྟོ་བའི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའི་ནད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པའི་གསོ་བ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། གསོ་བ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་བྱའོ། །དེས་ན་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་གསོ་བའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།མས་གཏོང་ཐལ་སྨན་སྐྱུར་རྣོ་དྲོ། །ལན་ཚྭ་ཅན་ནམ་མཁྲིས་ཅན་ལ། །གཞང་ཚ་འབྲུད་ཅིང་གནོད་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཁྲག་ནི་ཚོས་ པ་ལྟ་བུར་འབྱུང་།།མཁྲིས་པ་འམ་མདོག་མང་འབྱུང་བར་བྱེད། །ལན་མང་ཤུགས་དྲག་འབྱུང་བ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྒྱལ་བར་འགྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མས་གཏོང་བའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བར་སྦྱར་ཅིང་བཏང་བའམ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་མི་ལ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ བཏང་ན།མས་གཏོང་བ་དེས་གཞང་ཁ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ལ། མི་དེ་ལས་ཁྲག་བཙོས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ཡང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅིང་། ལན་མང་དུ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ། ཡང་དང་ ཡང་དུ་བརྒྱལ་ཞིང་མི་དྲན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུ་བ་སེལ། །གསོ་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་ཁ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཁྲིས་པའི་ནད་དེ་ལ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་བ་འཁྲུ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་གསོ་བ་སྔར་བཤད་པ་དེ་བསྔགས་ཤིང་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚ་བ་སོགས་ལ་དུར་བྱིད་ཀྱི། །ལྡེ་གུ་རྒུན་ཆུར་སྦྱར་བ་བླུད། །དེ་ཡིས་བཤང་རླུང་མཁྲིས་པ་ནི། །བསལ་ནས་ཚ་བ་ལ་སོགས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དུར་བྱིད་ཀྱི་ལྡེ་གུ་དང་རྒུན་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་ བླུད་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ཞིང་ཕྱུང་ནས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

将斯列特草和竹叶，
布提卡染匠树皮，
牛奶、祖尔巴、汤木和，
布提卡与牛尿煮。
芝麻油、糖蜜及盐，
加入泻药调制后服用。
也就是说，对于未消化而积聚的病症，将斯列特草和竹叶，布提卡染匠树皮与牛奶、牛尿一起煮，其中加入芝麻油等，再加入任何一种泻药调制后服用。
对于向下导引停留在胸部的病症，
用木苹果等五种药材煮制后服用。
也就是说，向下导引的药物停留在胸部或心脏处的，应当用木苹果等五种根药煮制后向下导引。
停留在头部时应当滴鼻、吸烟，
用芥子调制的药膏涂抹头部。
也就是说，向下导引的药物停留在头部时，应当从鼻孔灌药、吸入青烟，并用研磨的芥子调制的药膏涂抹头部。
向下导引的药物过热、过于锐利酸性，
过于稠厚、热敷过度，
以及病情轻微而肠胃虚弱时，
反复多次使用，
由于用药过度而产生不良后果，
会引发腹部疾病。
对此应当如同治疗
泻药过度使用一样处理。
也就是说，如果向下导引的药物过于温热，或过于锐利，或过于酸性，或过于稠厚，或热敷过度，或病情轻微而肠胃虚弱时反复连续使用，这就会因用药过度而产生不良后果，引发腹部疾病。对于这种因用药过度而产生的病症，应当采用与前面所说的泻药过度使用相同的治疗方法。因此，应当了解泻药过度使用的特征以及从中所述的治疗方法。
向下导引的药物过于碱性、酸性、锐利、温热，
对于有咸性或胆病的人，
会引起肛门灼热和损害，
并会造成漏泄。
会流出如煮熟般的血液，
会排出胆汁或多种颜色的物质，
多次剧烈排泄，
并会反复昏厥。
也就是说，如果向下导引的药物等配制过量后使用，或对胆病患者使用这类药物，会导致肛门灼热等症状，会流出如同煮熟般的血液，同样也会排出各种颜色的胆汁，会多次剧烈排泄，并会反复昏迷不醒。
对此应当采用治疗
血胆泻痢的方法，这是最受推崇的。
也就是说，对于肛门灼热等胆病，应当采用前面所说的治疗血胆泻痢的方法。
对于发热等症状，应当服用
杜尔比德调制的药膏与葡萄汁混合。
这样可以清除粪便、风气和胆汁，
从而消除发热等症状。
也就是说，如果出现发热等症状，应当服用杜尔比德调制的药膏与葡萄汁混合的药物，这样可以清除粪便等，从而消除发热等并发症。

།དག་གྱུར་ནས་ཐུག་གྲང་མོ་ནི། །ཁ་ར་དང་ནི་བཅས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དེའི་ནད་དག་ཅིང་སྦྱང་བར་གྱུར་ནས་ ཐུག་པ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་ཁ་ར་བཏབ་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།འཁྲུ་བ་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བཤང་བ་ཟད་ལ་ཁ་ཟས་ནི། །མ་ཤའི་ཁུ་བ་ཟན་དྲོན་སྦྱིན། །ཞོ་དང་ཆང་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུ་བ་དྲགས་པར་གྱུར་ཅིང་བཤང་བ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཤའི་ ཁུ་བ་ཡུ་ཤ་དང་ཟན་དྲོན་ནམ་ཤ་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་།བཏུང་བར་ཞོ་ཆང་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མས་གཏོང་ཉེས། །བཤད་ནས་སྣུམ་གྱི་མས་གཏོང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཆུ་ལ་འདིས་གྲུབ་པའི་མས་གཏོང་བའི་ཉེས་པའི་གསོ་བ་བཤད་ ཟིན་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་པའི་ཉེས་པའི་གསོ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྣུམ་གྱི་མས་གཏོང་བ་བཤད་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རླུང་ཅན་གྲང་ཞིང་ཆུང་ བ་དང་།།མཁྲིས་པ་རབ་ཚ་བད་ཀན་འཇམ། །འགྲངས་ཆེས་པ་ལ་ལྕི་བ་དང་། །བཤང་བ་སོགས་ལ་སྟོབས་ཆུང་གཏང་། །དེ་ནི་སྣུམ་རླུང་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་གྲང་བ་འམ། ཆུང་བ་བཏང་བའམ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་བཏང་བ་དང་། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་འཇམ་པོར་བཏང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་འགྲངས་ཆེས་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་ལྕི་བར་བཏང་པ་དང་། བཤང་བ་སོགས་ཤིང་ནང དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལ།སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་ནུས་པ་ཆུང་བར་བཏང་བར་གྱུར་ན། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་དག་སྣུམ་དུ་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་། ནད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རེངས་དང་བརླ་ན་སྦོ་བ་དང་། །རིམས་དང་གཟེར་དང་ཡན་ལག་ན། །རྩིབ་ ལོགས་ན་དང་འདར་བ་ནི།།རླུང་སྣུམ་འདྲེས་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་སྣུམ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་རེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྣུམ་ལན་ཚྭ་དྲོ་དང་སྐྱུར། །ར་སྣ་བི་ད་དྲོ་ཡི་མར། །རང་སྐྱུར་ཆང་ དང་རྒྱ་ཤུག་དང་།།རྒྱ་སྲན་ནས་དང་བསྐོལ་བའམ། །རྩ་བ་ལྔ་པ་བ་གཅིན་བཅས། །མས་གཏོང་དྲག་པོས་ལེགས་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་པ་དང་ལན་ཚྭ་དང་དྲོ་བ་དང་སྐྱུར་པའི་བག་དང་ར་སྣ་དང་བི་ད་དྲོ་བཙིར་བའི་མར་དང་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་བས་ལེགས་པར་བསལ་བར་བྱ་བའམ།རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་བ་གཅིན་བཅས་བའི་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་བས་ལེགས་པར་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཏིལ་མར་དང་། །དགོངས་ཀར་ཟན་ཟོས་འཇམ་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ནི་རུ་ཧའི་ སྨན་འཕྲོད་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་།ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ། དགོངས་ཀ་ཟས་ཟོས་བའི་རྗེས་ལ་ཏིལ་མར་དེའི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་ན་ཡང་ནད་དེ་ལ་ཕན་ནོ། །སྐོམ་དད་ལུས་ཚ་རྨོངས་བག་དམར། །མདོག་ཉམས་རིམས་འདེབས་མུན་པར་མཐོང་། །འཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་ཡིན་ ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐོམ་དང་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་དང་བཅས་པའི་འཇམ་རྩིའི་སྣུམ་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་ཤིང་དེས་གནོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་མངར་མས་གཏོང་བས་དེ་སྦྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་དེ་སྨན་ཁ་བ་དང་མངར་བའི་མས་གཏོང་བས་སྦྱང་ཞིང་ ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་བྱའོ།

清净后，冷粥加糖饮用。即是说，此人病情清净净化后，在冷粥中加入糖后饮用。
若腹泻过度，大便耗尽时，应食豆汤与热饭，饮用酸奶和酒。即是说，当腹泻过度且大便耗尽时，应食用豆汤、肉汤和热饭或煮熟的肉，饮用酸奶和酒。
如是说明水灌肠的过失后，将说明油灌肠。即是说，如是已说明水灌肠的过失治疗后，接下来将说明油性软剂灌肠的过失治疗，因此说'说明油灌肠'，意思是将说明油性软剂灌肠的过失及其治疗。
风病者用冷且少量，胆病者用极热，痰病者用温和，过饱者用重剂，大便等力弱者用轻剂。此油与风混合，则不能被压制而下行。即是说，对风病偏重者使用冷或少量的油性软剂，或对血液和胆病偏重者使用极热的油性软剂，对痰病偏重者使用温和的油性软剂，对极度饱胀者使用重的油性软剂，对大便等内部增长者使用力量微弱的油性软剂时，风等病与油混合，因病压制而不能向下排出。
僵硬、大腿肿胀、发热、疼痛、肢体痛、肋痛和颤抖，这些是由风油混合而生。即是说，由风和油混合而生僵硬等病，应当知晓。
以油、盐、温热、酸味、辛香、温热酥油、自然发酵物、酒、枣、豆、大麦煮制，或以五根药和牛尿，用强力灌肠善加清除。即是说，用油性、盐性、温热性、酸性和辛香性、温热酥油、自然发酵物等煮制的灌肠剂善加清除，或用五根药和牛尿的灌肠剂善加清除。
用这些与芝麻油，傍晚进食后行软剂灌肠。即是说，用刚说的两种适宜的灌肠药任选其一与芝麻油煮制，在傍晚进食后用该芝麻油进行软剂灌肠也对此病有益。
口渴、身热、昏迷、面红、容色衰败、发热、视物昏暗，这是与胆病混合。即是说，口渴等症状伴随的软剂油与胆病混合而造成危害，应当知晓。
用甜味灌肠清除之。即是说，油与胆病混合者，用甜味和苦味药物灌肠使其清除并向下排出。

།ལུས་སྙོམ་སྦྱིད་ཞན་རིམས་དྲག་འདེབས། །ཆམ་པ་ལུས་ལྕི་ཡི་ག་འཆུས། །བརྒྱལ་བཅས་ན་བས་བད་ཀན་དང་། །འཇམ་རྩི་སྣུམ་ནི་འདྲེས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་སྙོམ་པ་ལ་སོགས་བླ་བརྣན་དང་བཅས་ན་ནི་འཇམ་རྩིའི་སྣུམ་དེ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བསྐ་དང་ཁ་དང་ཚ། །ཆང་དང་བ་གཅིན་ལ་བསྐོལ་བ། །པོ་སོན་ཆ་དང་ཏིལ་མར་དང་། །སྐྱུར་བཅས་མས་གཏོང་བ་ཡིས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་ནད་དེ་ལ་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་ཏིལ་མར་རང་ སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བག་དང་བཅས་པའི་མས་གཏོང་བས་བསལ་ཞིང་ཐུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱའོ།།སློན་དང་བརྒྱལ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །སྙོམ་གཟེར་གཉིད་ཆེས་ཡན་ལག་ན། །མ་ཞུའི་མཚན་མར་ལུས་ཚར་བཅས། །དེ་ནི་འགྲངས་ཆེས་འདྲེས་ཤེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲངས་ཆེས་པ་དང་འདྲེས་བའི་བླ་བརྣན་ལ་ནི་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། མ་ཞུ་བའི་མཚན་མ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚ་དང་ལན་ཚྭའི་ཕྱེ། །བསྐོལ་བའི་སྨིན་ཆེས་སྨན་དང་ནི། །བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་བཏང བ་དང་།།མ་ཞུ་ལ་ཕན་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲངས་ཆེས་པ་དང་འདྲེས་པའི་སྣུམ་དེ་ལ་ནི་སྨན་ཚ་བ་དང་ལན་ཚྭ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོས་འཁྲུར་གཞུག་པ་དང་། མ་ཞུ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཟས་ དང་སྤྱོད་ལམ་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ནོ།།གཅིན་རྟུག་འཕྱེན་ནི་འགགས་པས་ཉེན། །ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྦོས་སྙིང་ག་ན། །སྣུམ་དང་བཤང་འདྲེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་སྣུམ་དུགས་རེང་བུར་བཅས། །དུར་བྱིད་བིལ་བ་སོགས་བསྐོལ་བ། །མས་གཏོང་དྲག་དང་འཇམ་རྩོ་ གཏང་།།རྟུག་པ་འགགས་པ་སེལ་བས་ཀྱང་། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གཅིན་དང་རྟུག་པ་དང་འཕྱེན་འགགས་པས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་ལས་ནི་སྣུམ་དེ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནད་དེ་ལ་ ནི་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་།པོ་སོན་ཆའི་རེང་བུ་གཞུག་པ་དང་། ཤ་མ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་བཏང་བ་དང་། རྟུག་པ་འགགས་བ་སེལ་པའི་ཆོ་གས་ཀྱང་ལེགས་པར་བསལ་ཞིང་ཐུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ལྟོགས་པ་འམ་གཞང་ནི་སྐྲངས་པའམ། །ཐུག་ པ་རིན་པར་འཐུངས་པ་ཡིས།།རྐུབ་ཏུ་སྣུམ་ནི་བཏང་གྱུར་པ། །སྡོད་པ་མེད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུ། །དེ་ནས་རོ་སྟོད་མགྲིན་པ་དང་། །སྟོད་ཀྱི་བུ་ག་དག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟོགས་ཤིང་ཁ་ཟས་ཅི་ཡང་མ་ཟོས་པའམ། ཡང་ན་གཞང་སྐྲངས་པར་གྱུར་པའམ། ཐུག་པ་ འཐུངས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་ཞིང་རོ་སྟོད་དུ་སོང་ཞིང་།སྟོད་ཀྱི་བུ་ག་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། སྣ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དུར་བྱིད་རྒྱ་ཤུག་ནས། །རྒྱ་སྲན་བ་གཅིན་བསྐོལ་བ་དང་། །དེ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ནི། །མས་གཏོང་ འཇམ་རྩིར་བཅས་པ་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཉེས་པ་དེ་ལ་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་བ་གཅིན་བསྐོལ་བའི་མས་གཏོང་བ་བྱས་ལ། ཡང་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་པའི་ཏིལ་མར་གྱི་འཇམ་རྩི་གཏང་བར་བྱའོ། །ལྐོག་མར་བྱུང་ལ་དགག་པ་དང་། །ལྐོག་མ་ བསྡམས་ཤིང་སྐྱུག་སྨན་དང་།།སློན་བྲོ་སེལ་བའི་གསོ་བས་ཀྱང་། །བཟློག་པ་དང་ནི་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དེ་ལྐོག་མར་བྱུང་བར་གྱུར་བ་ལ་ནན་གྱིས་དགག་པ་དང་། ལྐོག་མ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པས་གྱེན་དུ་འབྱུང་བའི་སྣུམ་དེས་གཟློག་པར་བྱའོ།

身体平衡、倦怠虚弱、发烧严重，感冒、身体沉重、食欲不振，昏厥等病症是由痰液和滑油混合所致。
对于身体平衡等症状伴有上行病时，应知道滑油与痰液相混合。
对此，应用涩味、苦味和辛辣味药物，以及酒和牛尿煎煮，波森茶和芝麻油，加入酸味药物做灌肠疗法来治疗。
对于与痰液混合的病症，应用涩味等药物配制的芝麻油，加入酸味等酸性物质做灌肠疗法来清除和排出。
呕吐、昏厥、食欲不振，头晕疼痛、嗜睡、肢体疼痛，有消化不良症状并伴有身体发热，这是由过饱混合所致。
对于与过饱混合的上行病，应知有呕吐等症状，也应知会出现其他消化不良的症状。
对此，应用辛辣和盐粉，煎煮成熟的药物以及温和泻药，所有对消化不良有益的方法都有帮助。
对于与过饱混合的油症，应服用辛辣药物和盐粉煎煮的汤剂以促进消化，使用温和泻药清洗，以及所有对消化不良有益的饮食和生活方式都有帮助。
小便、大便、屁被阻塞而危险，身体沉重、腹胀、心口疼痛，这是油与大便混合所致。对此，应进行油擦和热敷，并用香根，以及榅桲等煎煮，进行强力和温和灌肠。通过清除大便阻塞，按照规矩妥善治疗。
从小便、大便和屁阻塞的危险等上行病症可知，这油是与大便等混合，对这种病症应进行油擦和热敷疗法，插入香根制剂，用沙马杜日比等煎煮的配方，以及通过清除大便阻塞的方法妥善清除和排出。
由于饥饿或肛门肿胀，或饮用热汤，从肛门注入的油，会不受控制地快速流动。然后上升到上身、喉咙，从上部的孔道中流出。
当饥饿未进食任何食物，或者肛门肿胀，或饮用热汤时，油会不受控制地流动上升到上身，从上部孔道如眼、耳、鼻等处流出。
对此，应用杜日比、印度枣、大麦，豆类和牛尿煎煮，以及用这些煎煮的芝麻油，进行灌肠并配合温和疗法。
对这种问题，应用杜日比等和牛尿煎煮做灌肠治疗，还要用杜日比等煎煮的芝麻油做温和灌肠。
当油上升到喉咙时应阻止，收紧喉咙并用催吐药，通过治疗呕吐的方法，来阻止和治疗。
当油上升到喉咙时，应用力阻止，通过收紧喉咙等方法阻止向上流动的油。

།སྣུམ་ ཆོས་མ་གྱུར་མི་བཏང་སྟེ།།དེས་ནི་གཞང་ཁར་ཆགས་གྱུར་ཅིང་། །དེ་ལས་ནད་བཅས་རྨོངས་བག་དང་། །གཡའ་དང་སྐྲངས་པ་འང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩིའི་སྣུམ་ཚོས་པར་ན་གྱུར་པ་ལ་ནི་བཤང་བའི་སྒོ་ནས་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཚོས་ པའི་སྣུམ་ནི་གཞང་གི་ཁར་ཆགས་ལ་གོས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ལས་ནི་རྨོངས་བག་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མས་གཏོང་རྣོན་པོ་དང་། །རྒའི་ལོར་བསྐོལ་ཏིལ་མར་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ལ་གསོ་བ་ནི་མས་གཏོང་ལ་རྣོན་པོ་དང་། ཤིང་ ཨརྒའི་ལོ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གཏོང་བར་བྱའོ།།དབུགས་མ་ཕྱུང་བར་བཅིངས་པའམ། །མ་ལུས་པར་ནི་བཏང་བ་ཡིས། །རླུང་ཞུགས་ནས་ནི་འཁྲུགས་བྱེད་ཅིང་། །གཟེར་དང་ན་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩི་ལྒང་པའི་ཁའི་དབུགས་མ་ཕྱུང་བར་བཅིངས་ པའམ།ཡང་ན་དེར་བླུགས་པའི་སྣུམ་མ་ལུས་བར་བཙིར་ཏེ་བཏང་བར་གྱུར་ན། རླུང་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་ཅིང་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཞང་ཁ་བསྐུ་དུགས་བྱ། །རླུང་འཛོམས་པ་ཡི་ཁ་ཟས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེར་དང་ན་བ་བྱུང་བར་གྱུར་བ་དེ་ལ་གཞང་ཁ་བསྐུ་བ་དང་དུགས་བྱས་པ་དང་། རླུང་འཇོམས་པའི་ཁ་ཟས་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མྱུར་དུ་བཅུག་ཅིང་ཕྱུང་བའམ། །གློ་བུར་དུ་ནི་བཏེག་པ་ཡིས། །རྐེད་པ་གཞང་དང་བརླ་བྱིན་པ། ། ཆུ་སོར་རེངས་ཤིང་ན་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་རྩིའི་གཅེའུ་དེ་རིངས་ཤིང་མྱུར་དུ་བཅུག་པ་དང་། མྱུར་དུ་ཕྱུང་བའམ། ཡང་ན་གློ་བུར་དུ་རྐུབ་ཀྱི་སྔས་ལས་བཏེག་པར་གྱུར་ན། རྐེད་པ་ལ་སོགས་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ན་བ་དང་རེངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རླུང འཇོམས་ཁ་ཟས་དང་།།དུགས་བསྐུ་འཇམ་རྩིར་བཅས་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐེད་པ་རེངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་རླུང་འཇོམས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པ་དང་། དུགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །འཚིར་བའི་ཚེ་ན་བར་དུ་གྲོལ། ། རླུང་གིས་གཞང་ལ་གནོད་གྱུར་ནས། །བྲང་དང་མགོ་བོ་གཟེར་ཅིང་ན། །བརླ་ཡི་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྒང་པ་འཚིར་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། ལེགས་པར་མ་བསྡམས་བས་བར་དུ་གྲོལ་བར་གྱུར་ན། རླུང་གིས་གཞང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས། བྲང་ན་བ་ལ སོགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་བིལ་བ་ལ་སོགས་དང་། །པོ་སོན་ཆ་དང་དུར་བིད་སོགས། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་དེ་ལ་བིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ལྔ་དང་། པོ་སོན་ཆ་དང་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་གཏང་བར་བྱའོ། ། བཙིར་དྲགས་པ་ཡིས་ཁོང་པར་ནི། །མི་འདུག་ལྐོག་མར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྒང་པ་བཙིར་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཁོང་བའི་ནང་དུ་སྣུམ་དེ་མི་འཆགས་པའམ། ལྐོག་མར་གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་དང་། །མགུལ་བ་བསྡམས་སོགས་ལས རྣམས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འཇམ་རྩིའི་ཁྱད་པར་མས་གཏོང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་མགུལ་བ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་བྱས་ན་ཕན་ནོ།

对于未煮熟的油脂不应该灌肠，因为它会粘附在肛门处，由此会引起疾病、昏迷、瘙痒和肿胀。
对于这样的疾病，治疗方法是使用强效灌肠剂，以及用阿迦树叶煮制的芝麻油进行灌肠。
如果不放出气体就扎紧灌肠袋，或者完全排空灌肠液，风气会进入体内造成紊乱，引起疼痛和病痛。
对于这种情况，应当在肛门处涂抹和热敷，并食用能够平息风气的食物。
如果灌肠管插入和拔出过快，或者突然抬起身体，会导致腰部、肛门、大腿、小腿僵硬疼痛。
对于这种情况，食用能够平息风气的食物，进行热敷、按摩和温和灌肠会有帮助。
如果在挤压时中途松开，风气会损害肛门，引起胸部和头部疼痛，以及大腿疾病。
对于这种情况，应当使用木槿等药物，以及波索查和都日比等药物与牛尿调配使用。
如果挤压过度，药液不会停留在腹中，反而会从喉咙涌出。
对于这种情况，应当进行灌肠、导泻，以及扎紧喉部等治疗方法。

།བཀྲུ་སྨན་སོགས་པས་དག་བྱས་ནས། །ལུས་དང་ཉམས་སྟོབས་མེ་དྲོད་ཆུང་། ། སྒོ་ང་གཞོན་ནུ་འམ་ཏིལ་མར་གྱི། །སྣོད་ནི་གང་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །གནོད་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས། །སྨན་པས་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུགས་སྨན་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བའི་ལས་ཀྱིས་དག་ཅིང་ལུས་སྦྱངས་པར་གྱུར པས་ལུས་རིད་པ་དང་།ཉམས་སྟོབས་ཞན་པ་དང་མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་པས་འབད་པ་དང་བཅས་པས་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱང་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱའི་སྒོ་ང་གཞོན་ནུ་མ་སྨིན་པའམ་ཏིལ་མར་གྱིས་སྣོད་གང་བ་བསྲུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ནད་པ་དེ་སྨན་པས་ཉེ་བར་བསྲུང་བར་བྱའོ།།ཁ་ཟས་མངར་དང་ཡིད་འོང་སྦྱིན། །དེ་འོག་སྐྱུག་དང་ལན་ཚྭར་བཅས། །དེ་ནས་མངར་དང་ཁ་བ་སྤྱིན། །རོ་ནི་སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་ལྟར། །ཕན་ཚུན་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན། །རིམ་པར་ཉེ་བར་སྦྱར་ བ་ཡི།།རིམ་པས་དེ་ནི་རྣལ་དུ་དབབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་དག་པར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ལ། དང་པོར་མངར་ཞིང་ཡི་གར་འོང་བའི་ཟས་དང་སྐོམ་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་རོ་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་པའི་ཟས་སྐོམ་སྦྱིན་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནི་རོ་མངར་བ་དང་། ཁ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དའི་འོག་ཏུ་ནི་ཡང་རོ་བསྐ་བ་དང་ཁ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རོ་དེ་དག་ནི་སྣུམ་པ་རྩུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རིམ་པར་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དེ་རིམ་བཞིན་དུ་རང་གཞིན་རྣལ་མ་ལ་དབབ་པར་བྱའོ། །ཀུན་བཟོད་ཉམས་སྟོབས བརྟན་པ་ནི།།རྣལ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ནད་པས་ནམ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་བཟོད་ཅིང་ཉམས་སྟོབས་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནད་པ་དེ་རྣལ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

用涤净药等清净后，身体、气力和消化力减弱。如同鸡蛋幼雏或芝麻油盛满容器一般，医生应当努力保护免受一切损害。
此处'涤净药等'是指通过催吐药、泻药、强力灌肠等方法清净并净化身体后，身体消瘦、气力衰弱、消化力减弱的病人，医生应当努力保护他们免受有害的饮食和行为的影响，就像保护未成熟的鸡蛋或盛满芝麻油的容器一样要小心看护病人。
先给甜味悦意食物，其后酸味和咸味，然后给甜味和苦味，如同油性和涩性，互为对治，依次应用，以此方法使其恢复正常。
对于这样清净后的病人，首先要给予甜味且可口的饮食。之后给予酸味和咸味的饮食。然后给予甜味和苦味的饮食。之后再给予涩味和苦味的饮食。这些味道如同油性和涩性一样互为对治，如此依次应用，使其逐步恢复正常。
能耐一切，气力稳固，称为恢复正常。
当病人能够承受一切饮食和行为，且气力稳固时，应知此病人已恢复正常。
此为《八支心要广释·词义月光》，由大师月喜所造，治疗成就品第五章释文。
此后将解说药物仪轨。为了说明诸药物的一般仪轨而著此章。

།ས་ཕྱོགས་ སྐམ་ཞིང་ཆ་མཉམ་པ།།གཞི་མཉམ་གཙང་ཞིང་ས་གཞི་བཟང་། །དུར་ཁྲོད་ཤིང་ཆེན་ལྷ་གནས་དང་། །གཡང་ས་གྲོག་མ་ཅན་མ་གཏོགས། །འཇམ་ཞིང་ཆུ་ནི་གཡས་ནས་འབབ། །འཇག་མ་དཱུར་བ་དང་ལྡན་པ། །ཐོང་ལྕགས་ཀྱིས་ནི་ མ་སྣད་པ།།ལྗོན་ཤིང་གྲིབ་མས་མ་ཕོག་པ། །ཁ་དོག་བཅུད་ལ་སོགས་དང་ལྡན། །སྨན་སྐྱེས་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །འབུས་མ་ཟོས་ཤིང་མེས་མ་ཚིག་།འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་མ་གྱུར། །ཉི་གྲིབ་ཆུ་ལ་སོགས་མ་ཉེན། ཇི་བཞིན་དུས་སུ་བརྟེན་གྱུར་པ། ། རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་དུ་ཟུག་།བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་བརྟེན་པ་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་སྐྱེ་བའི་ས་ཕྱོགས་སྐམ་པར་གྱུར་ཅིང་རླན་གྱི་ཤས་ཆུང་བ་དྲོ་གྲང་གི་ཆ་མཉམ་པ་གཞི་མཉམ་ཞིང་མཐོན་དམན་མེད་པ་གཙང་ཞིང་དག་པས་ས་གཞི་བཟང་བ་སྟེ། སྣུམ་ཞིང་མདངས་དང་ལྡན་པ་དང་། གནག་པ་དང་། གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་ལ་རོ་མངར་པའི་ས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་། མཆོད་རྟེན་ནམ་ཤིང་ཆེན་ཏེ་གྲོང་གི་ཕྱི་རོལ་ན་ཤིང་ཆེན་པོ་གཅིག་བུ་གནས་པ་དང་། ལྷ་ཁང་སྟེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་བྱས་པའི་ཁང་བ་དང་། གཡང་ས་སྟེ། གད་ཁ་དང་། གྲོག་མ་ཅན་གྱིས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས་པ། འཇམ་ཞིང་ས་ཕྱོགས་རྩུབ་ཤས་མེད་པ་དང་། ཆུ་གཡས་ཕྱོགས་ནས་འབབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇག་མ་དང་། དཱུར་བའི་ནེའུ་སིང་གིས་ཁྱབ་ཅིང་གདལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཤོལ་གྱི་ཐོང་ལྕགས ཀྱིས་སྨས་ཤིང་སྣད་པར་མ་གྱུར་པ་དང་།ལྗོན་ཤིང་གི་གྲིབ་མས་ཁེབས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པ་གདུག་པས་ཕོག་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་སྨན་ནི། བསྔགས་ཤིང་ཤིས་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཡང་སྨན་དེ་ཡང་སྲིན་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཟོས་ ཤིང་མ་སྨས་པ་དང་།ནགས་ཀྱི་མེས་མ་ཚིག་པ་དང་། གྲང་ལྷགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཉི་མ་དང་། གྲིབ་མ་དང་། ཆུ་ལ་སོགས་པས་མ་ཉེན་ཅིང་གནོད་བར་མ་གྱུར་བའི་སྨན་དེ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཏུས་པ་དང་། རྩ་བ་ཆེ་ ཞིང་སའི་གཏིང་དུ་ཟུག་པ་དང་།བྱང་གི་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟང་ངོ་། །དེ་ནས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། །དད་ལྡན་གཙང་སྦྲ་སྨྱུང་བ་བྱས། །སྨན་ནི་ལེགས་པར་གནས་བ་བཏུ། །འོ་མར་བཅས་པ་དུས་སུ་སྦྱར། །བུ་རམ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་བྱི་དང་ག་། འབྲུ་རྣམས་མ་གཏོགས་འོ་མ་མེད། །ལོ་གཅིག་འདས་པར་མ་གྱུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྨན་བཏུ་བ་དེ་ཡང་སྨན་པ་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པ་དང་། དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ངང་ཚུལ་བཟང་བ་དང་། ཁྲུས་དང་། གཙང་སྦྲ་བྱས བ་དང་།སྨྱུང་བ་བྱས་པས་སྨན་ལེགས་བར་གནས་ཤིང་འདུག་པ་བཏུ་ཞིང་བླང་བར་བྱ་ལ། བཏུས་ནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་དང་འཚམ་པའི་སྣོད་དུ་བཅུག་ལ། །དུས་སུ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། །འོ་མ་མེད་པའི་སྨན་ནི་ལོ་གཅིག་འདས་པར་མ་གྱུར་པ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྙིང་བ་ཉིད་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་མ་བ་ནི་ཡར་མ་ཡི། །གཅིན་དང་ལྕི་བ་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །ན་ཚོད་སྟོབས་ལྡན་ལུས་ཟུངས་དང་། །རྭ་འཛུག་རྨིག་པ་ལ་སོགས་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཡར་ནི་བེའུ་བཙས་ནས་ཡུན་རིང་པོ་མ ལོན་པ་སྟེ།དེའི་འོ་མ་ནི་ལྷག་པར་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །བའི་གཅིན་དང་ལྕི་བ་ནི་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གླང་བར་བྱའོ། །ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་ནི་ན་ཚོད་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བླང་བར་བྱའོ།

关于药材生长的地点，应当干燥且气候适中，地势平坦清洁土地良好。除了不能是坟场、大树、神庙、悬崖和蚁穴之外，应当平缓且水从右边流过，有芦苇和吉祥草，未被铁犁损坏，未被树荫遮蔽，具有色泽和营养等特质的药材最为殊胜。
未被虫蛀且未被火烧，未被自然灾害等所损害，未受日晒、阴影和水等危害，适时采集，根部粗大深入地下，生长在北方的药材最好。
关于这些，药材生长的地点应当干燥少湿，冷热适中，地势平坦无高低，清洁纯净的土地良好，即滋润有光泽，黑色和金色且具有甜味的土地。同样不应是坟场等地方，也不是佛塔或独立生长在村外的大树，也不是作为神灵居所的寺庙，也不是悬崖即峭壁，除了蚂蚁窝以外。地势平缓无粗糙，水从右方流过，同样长满芦苇和吉祥草，未被铁犁损坏，未被树荫遮盖，也未被蛇等毒物侵害。在这样的地方生长的药材，被称赞是吉祥的。
而且这些药材未被虫蛀损害，未被野火烧毁，未被寒风等自然灾害所损害，未受日晒、阴影和水等危害的药材，应当适时采集，根部粗大深入地下，生长在北方的药材最好。
然后行善且具信心，保持清洁并持斋戒，妥善采集药材，适时与牛奶调配。糖、酥油、蜂蜜、胡椒和毕拨（长胡椒）等，除了这些谷物类外都要加入牛奶，不超过一年使用。
关于这些，'然后'是表示吉祥之意。如此采集药材时，医者应当行善而住，具有信心且品性良好，沐浴保持清洁，持斋后采集保存完好的药材。采集后也要放入具有功德且相应的容器中，适时与牛奶调配。不含牛奶的药材应在一年内使用，但糖等除外，因为这些越陈旧越好。
牛奶应取自产犊不久的母牛，其尿粪无疾病瑕疵。年龄力量充足，身体健康，角蹄等俱佳。
关于这些，产犊不久的母牛即产犊后未经很长时间的母牛，其奶特别优良。应当取用无病痛瑕疵的牛尿和牛粪。体质等即应选取年龄和体力都充足的牛。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྤུ་དང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ལན་ཚྭ་ མ་གཏོགས་རི་ལྔ་པོ།།སྨན་ཁུ་ཡི་ནི་སྐྱེ་གནས་ཡིན་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་ལན་ཚྭ་མ་གཏོགས་པར་རོ་ལྔ་པོ་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ཞིང་སྨན་ཁུ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་ཁུ་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་དང་བསྒྲངས། །ཁཎྜ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །སྨན་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ རུ་བརྟག་སྔ་མ་གཞིན་དུ་མཐུ་སྟོབས་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ཁུ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་དག་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ། སྨན་ཁུ་ནི་སྨན་གྱི་རང་གི་ཁུ་བ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་པར་སྨན་གྱི་བཅུད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལྡེ་གུར་ནི་གཤེར་བའི་རྫས་དང་བསྲེས་ ཏེ།རྡོ་ལེབ་ལ་བཏགས་པའོ། །བསྐོལ་ནི་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་སྟེ། བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒྲངས་པ་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་སྟེ། མཚན་མོ་འདས་པར་བྱས་པའོ། །སྨན་གཏུགས་ཏེ་བཅུག་ནས་འཕྲལ་དུ་བཙགས་པ་ནི་ཁཎྜ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྨན་གྱི་ཁུ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སྔ་མ་བཞིན་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་བྒཾས་ནི་བསྒྲངས་པ་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་ལ། བསྒྲངས་པ་བས་ནི་བསྐོལ་བའོ། །བསྐོལ་བ་བས་ནི་ལྡེ་གུའོ། །ལྡེ་གུ་བས་ནི་སྨན་ཁུ་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕྲལ་དུ་བཏུས་ཏེ བརྡུངས་ནས་ནི།།ཚགས་ལས་བཙིར་ཏེ་བཙགས་པ་གང་། །དེ་ནི་ཁུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་འཕྲལ་དུ་བཏུས་མ་ཐག་རྡོ་ལེབ་སྟེང་དུ་བརྡུངས་ལ་རས་ལ་སོགས་པའི་ཚགས་ཀྱིས་བཙིར་བ་ལས། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གང་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་དོ།།ལྡེ་གུ་གཤེར་གྱིས་སྤྲུས་བཏགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུ་ནི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྐམ་བ་ཉིད་ཆུ་ལ་སོགས་བའི་རྫས་གཤེར་བས་སྦྲུས་ཏེ་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལྡེ་གུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བསྐོལ་བ་ནི་བསྐོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྐོལ་བ་ནི་སྨན་དེ་ཉིད་ཕྲ་མོར་བླགས་ཤིང་བཏགས་པ་གཅད་ པར་བྱ་བ་ཡང་བཅད་དེ།ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་ནི་བསྐོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒྲངས་པ་མཚན་མོ་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲངས་པའི་སྨན་གང་ཆུ་གྲང་མོ་དང་སྦངས་ཏེ་མཚན་མོ་གཞག་པའི་ཞག་ལོན་པ་ནང་པར་བཙགས་པའོ། །ཁཎྜ་འཕྲལ་དུ་སྦྱར་བཙགས་ པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁཎྜ་ནི་སྨན་འཕྲལ་དུ་ཆུ་དྲོན་པོའི་ནང་དུ་སྦངས་ཤིང་མཉེས་ཏེ་བཙགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཚད་བརྟག་པ། །ནད་སོགས་སྟོབས་ལས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཚད་ཀྱི་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ནི་ནད་དང་ནད་གཞི་ ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་དུས་དང་།ཁ་ཟས་དང་། རོ་དང་། གོམས་པ་དང་། དུས་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ། ཅི་ཙམ་རན་པའི་ཚད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྨན་གྱི་རོ་དང་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་ སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ། །ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ནད་དང་ལྟོ་ཚད་ཉམས་དང་ནི། །དུས་དང་ཡུལ་ནི་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། །དེ་ལྟར་སྨན་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་ཚད་མ་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ དྲང་སྲོང་སྟེ།རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུས་བཤད་པ་ནི་ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

等字包含毛发和皮肤等。除盐以外的五种山，是药汁的生长处。这是说，除了咸味以外的甜味等五种味道，是药汁产生的处所，并称为药汁。
药汁、膏剂、煎煮、浸泡、和所谓的甘露，药物分为五种，如前所述力量大。这是说，药汁等五种以甜味等差别分类，成为五种类别。药汁是药物本身的汁液，名称上也称为药精。膏剂是与液体物质混合，在石板上研磨。煎煮是煮出的汁液，称为煎煮的药汁。浸泡是煮过的药汁，经过一夜。将药物研磨后立即过滤的称为甘露。这样，药汁的配制有五种。其中如前所述力量大，也就是说，甘露力量大于浸泡，浸泡大于煎煮，煎煮大于膏剂，膏剂大于药汁。
立即采摘后捣碎，用滤器挤压过滤的，那就称为汁液。这是说，药物刚采摘后立即在石板上捣碎，用布等滤器挤压，所得到的药汁，上师说那就是药汁。
膏剂是用液体调和研磨。这是说，膏剂是将干燥的药粉用水等液体物质调和研磨，这就称为膏剂。
其煎煮就是煎煮。这是说，煎煮是将该药物磨成细粉，该切断的切断，在水中煎煮的药汁就称为煎煮。
浸泡是放置一夜。这是说，浸泡的药物是用冷水浸泡，放置一夜后第二天早上过滤。
甘露是立即调配过滤。这是说，甘露是将药物立即在温水中浸泡揉搓后过滤。
观察这些的剂量，应根据病等力量配制。这是说，药汁等这些的剂量确定，要根据疾病、病根、身体组织等有害因素的时间、饮食、味道、习惯、季节等的力量来衡量，配制适量的剂量。还要很好地观察药物的味道和功效等来配制。
这也是仙人所说：剂量没有确定，应观察疾病、胃量、体力以及时间和地域，如此来施用药物。这是说，为了证明前述文字具有权威性，仙人即经验之子说剂量是没有确定的。

།ཞེས་དམ་བཅས་པ་སྟེ། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནད་ཀྱི་དུས་སུ་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ནད་ཀྱི་དཀྱེལ་དང་། ལྟོ་སྲ་སྙིའི་ཚད་དང་། ཉམས་ཆེ་ཆུང་དང་། དུས་གྲང་དྲོ་དང་། ཐན་མོང་དང་། ཡུལ་སྐབས་དང་། རླན་ཅན་དང་ཆ་མཉམ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ལས་བརྟགས་ནས་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པས་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞེས་མཁས་བ་དག་གིས་སྨན་གཏང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་བཤད་པ་ནི། །སྨན་གྱི་ཁུ བ་སྲང་བཞི་ནི།།འབྲིང་ཚད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྨན་གྱི་ཁུ་བའི་འབྲིང་ཚད་ནི་སྲང་བཞི་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་དག་དང་བསྲེ། །དེ་ནི་ཆུ་སྲང་གསུམ་གྱི་ཚད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་ལྡེ་གུར་ བཏགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲིང་ཚད་ནི་ལྡེ་གུ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་དུ་བྱས་ལ།ལྡེ་གུ་དེ་རྫས་གཤེར་བ་གང་དང་གཏོང་ཡང་གཤེར་སྲང་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་དཀྲུགས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ནི་སྲང་གཅིག་བྱ། །བྲེ་ཕྱེད་ཆུ་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བསྐོལ་བའི་འབྲིང་ ཚད་སྨན་སྲང་གཅིག་ཆུ་བྲེ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྲང་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་སྟེ།།སྲང་བཞི་ལུས་པ་ན་ཕབ་སྟེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བསྒྲངས་བ་སྲང་གཅིག་སྲང་དྲུག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲངས་པའི་སྨན་ཁུ་ནི་སྨན་སྲང་གཅིག་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གཤེར་བའི་རྫས་སྲང་དྲུག་གི་ནང་དུ་ནུབ་ མོ་སྦངས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་སྲང་བཞི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲངས་པའི་སྨན་ཁུ་དེའི་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དེའི་འོག་མ་ཁཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་སྲང་གཅིག་དང་ཆུ་སྲང་བཞི་སྦངས་ལ་བཙགས་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་མར་བསྐོལ་ཚད་མ་སྨོས་པར། །ལྡེ་གུ་སྣུམ་ དང་གཤེར་རྫས་ནི།།བཞི་འགྱུར་དུ་ནི་བསྐྱེད་དེ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་བསྐོལ་བ་དེ་དག་ཏུ་ཚད་མ་སྨོས་པ་དེར་ལྡེ་གུ་དང་སྣུམ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གཤེར་བའི་རྫས་བཞི་འགྱུར་དུ་བསྐྱེད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མར་ལ་སོགས་བའི་སྣུམ་ནི་སྨན་གྱི་ལྡེ་ གུའི་བཞི་འགྱུར་བྱ་ལ།ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཤེར་བའི་རྫས་ནི། སྣུམ་གྱི་བཞི་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཤོ་ན་ཀ་ཡིས་བཤད་པ་ནི། །སྣུམ་བསྐོལ་ཆུ་ནི་འབའ་ཞིག་དང་། །ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་རིམ་བཞིན་དང་། །ལྡེ་གུའི་ཆ་ནི་བཞི་དང་དྲུག་།བརྒྱད་ནི་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཤོ་ན་ཀ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་པའི་གཞུང་ནི་སྣུམ་གང་ཞིག་ཆུ་འབལ་ཞིག་དང་བསྐོལ་བ་དེར་ནི་སྣུམ་ལྡེ་གུའི་བཞི་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱ་ལ་གང་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་བསྐོལ་བ་དེར་ནི་ལྡེ་གུའི་དྲུག་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །གང་དུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་ བསྐོལ་བ་དེ་ནི་ལྡེ་གུ་བརྒྱད་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།ལྡེ་གུ་སོར་མོར་མ་འབྱར་དང་། །སྣུམ་ནི་མེར་བཅུག་སྒྲ་མེད་དང་། །གང་ཚེ་ཁ་དོག་སོགས་ཕུན་ཚོགས། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་དབབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་བསྐོལ་བ་ན་ལྡེ་གུ་སོར་མོ་ལ་དྲིལ་བ་ནམ་འབྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་སྣུམ་མེར་བཅུག་པ་ན།སྒྲ་ཚེག་ཚེག་ཟེར་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དང་། དྲི་དང་། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སྨན་མར་དེ་ཚོས་པ་ཡིན་པས་དབབ་པར་བྱའོ།

如此立誓后，药汁等应在病时服用。而且要根据病情的程度、胃的强弱程度、体力的大小、时令的冷暖、普遍情况、地域环境、湿润和平衡等情况，由具有智慧的医生观察后施药。
为了说明诸位智者所说的一切施药的标准而如此说明，其中的一部分是：'药汁四两，说为中等剂量。'等等，老师说明药汁的中等剂量是四两。
'调和药膏两钱，以及三两水为度。'意为，将药磨成药膏时，中等剂量是两钱药膏，无论这药膏与什么液体一起服用，都要放入三两液体中搅拌后服用。
'煎煮药物一两量，半升水煮剩四分。'意为，煎煮药物的中等剂量是一两药物放入半升水（即十六两）中煮，剩下四分之一（即四两）时，过滤后服用。
'浸泡一两六两水。'意为，浸泡药汁是将一两药物放入六两水等液体中过夜浸泡后服用。
'其余者为四两量。'意为，除了浸泡药汁之外的其他，即其次的称为'甘露'的药汁，是将一两药物与四两水浸泡后过滤服用。
'未说明熬炼药油量，药膏油及液体料，应增至四倍调配。'意为，在那些未说明熬炼药油剂量的情况下，药膏、油和水等液体应增加四倍来调配。
酥油等油脂应是药膏的四倍，水等液体应是油的四倍。
'修那迦所说是：单独用水煮油时，及与药汁同煮时，药膏分量依次配，四倍六倍及八倍。'意为，仙人修那迦所说的典籍中讲到，某种油脂单独与水煮时，油是药膏的四倍；与药汁一起煮时是药膏的六倍；与煎煮的药汁一起煮时是药膏的八倍。
'药膏不粘指头时，油入火中无声响，何时色等皆圆满，彼时应当速取出。'意为，熬炼药油时，当药膏搓揉不粘手指，同样油放入火中没有噼啪声响，以及色、香、味都圆满时，这时药油已经熟成，应该取出。

།མར་ནི་ཝུ་བ་དངས་མ་དང་། །ཏིལ་མར་ལྦུ་བ་བྱུང་བ་དང་། །ལྡེ་གུ་ནལ་ནལ་པོར་གྱུར་ཅིང་། ། ཆུ་ནང་འབྱིང་ཞིང་གྱེས་མི་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་མར་བསྐོལ་བ་ལེགས་པར་ཚོས་པར་གྱུར་པ་ན། བསྐོལ་པའི་ཝུ་བ་དེ་དངས་ཤིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་ལེགས་པར་ཚོས་པ་ནི་ཝུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་ཚོས་པ་ན་ནི་སོར་མོས་མཉེས་པ་ན། རྒྱུན་ནལ་ནལ་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་པ་འོག་ཏུ་འབྱིང་ཞིང་ཕན་ཚུན་གྱེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གཅིག་ཏུ་ལུས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོས་པའི་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །འཇམ་ཚོས་འབྱར་བག་འབྱར་ལ་རྩུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཚོས་པའི ཚད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།འཇམ་པོར་ཚོས་པ་དང་། འབྱར་བག་དང་། འབྱར་བག་རྩུབ་པའོ། །འཇམ་ཚོས་ཚིགས་མ་ལྡེ་གུ་འདྲ། །འབྱར་བག་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཅུང་ཟད་ཚིག་ཅིང་མདོག་གནག་པར། །སྣང་འགྱུར་དེ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་ པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་།འཇམ་པོར་ཚོས་པའི་འོག་གི་ཚིགས་མ་ལྡེ་གུ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་འབྱར་བག་ཅན་ནི་བཙོས་པ་ན་སྦྲང་རྩི་ལྟར་འབྱར་བག་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྱར་བག་རྩུབ་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཚིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཟར་བུར་ཆགས་པ་རྩུབ་ལ་མདོག་ གནག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་འདས་པ་དོན་མི་བྱེད། །མ་ཚོས་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚོས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱར་བག་རྩུབ་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་འདས་པར་གྱུར་ཅིང་སྣུམ་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། སྨན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ནུས་པ་དང་ འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཤིན་ཏུ་མ་ཚོས་པས་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །འཇམ་ཚོས་སྣར་བཏང་རྩུབ་པས་བསྐུ། །བཏུང་དང་འཇམ་རྩི་འབྱར་བག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་སྣ་ནས་གཏོང་བ་བསྐོལ་བའི་ཚད་ནི་དང་པོ་འཇམ་ཙམ་དུ་ཚོས་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །ལུས་ བསྐུ་བ་ལ་ནི་ཐ་མ་སྨིན་པ་རྩུབ་པོར་གྱུར་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།སྨན་མར་བཏུང་བ་དང་། འཇམ་རྩི་བཏང་བ་ལ་ནི་བར་མ་འབྱར་བག་ཅན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤ་ན་ཀར་ཤ་ལག་མཐིལ་དང་། །སྤར་གང་ཕུལ་བྲེ་ཨ་ད་ཀ་།དྲོན་བ་ཧ་རི་མ་བཞིན་དུ། །བཞི་འགྱུར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ན་མ་ཤ་བཞི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་མ་ཤ་དྲུག་ལ་ཤ་ན་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཤ་ན་དེ་བཞི་ལ་ཀར་ཤ་སྟེ། ཞོ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ལག་མཐིལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ལག་མཐིལ་དེ་བཞི་ལ་ནི་སྦར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦར་བ་བཞི་ ལ་ནི་ཕུལ་གང་ངོ་།།ཕུལ་བཞི་ལ་བྱེ་གང་ངོ་། །བྱེ་བཞི་ལ་ཨ་ད་ཀའོ། ། ད་ཀ་བཞི་ལ་ནི་དྲོ་ནའོ། །དྲོ་ན་བཞི་ལ་བ་ཧ་ཞེས་བྱའོ། །རློན་པ་ཉིས་འགྱུར་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །གཤེར་བ་ཕུལ་གང་སོགས་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གཤེར་བ་རྣམས་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚད་ཤ་ ན་ནས་བ་ཧའི་བར་དུ་ཉིས་འགྱུར་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡང་། །ཏུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྲང་བརྒྱ་དང་། བྷ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ཁུར་གཅིག་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་སྲང་བརྒྱ་དང་ཁུར་གཅིག་ཁོ་ནར་བྱའི་རློན་པ་ཡང་ཉིས་འགྱུར་དུ་མི་བྱའོ། །ང་ཆུ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་ པ་གཤེར་པའི་རྫས་ནི་རློན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཉིས་འགྱུར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཏགས་ཏེ་སྐྲུས་ནས་གཤེར་མེད་པའི། །སྣུམ་བསྐོལ་བ་ལ་ཆུ་གཞུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བཏགས་ཏེ་སྦྲུས་པ་ལ་ནི་བཏགས་པ་སྟེ། སྦྲུ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་གཞུག་པར་བྱས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ གཤེར་བའི་རྫས་མེད་པའི་སྣུམ་བསྐོལ་བ་ལ་ནི་ཆུ་ཉིད་དང་སྦྱར་ཞིང་གཞུག་པར་བྱའོ།

关于'酥油澄清无泡沫，芝麻油冒泡出现，药膏呈粘稠状态，水中下沉不分散'这句话：还有，当酥油煮沸充分熟透时，煮沸的泡沫会变得澄清并消失。芝麻油煮沸充分熟透时会冒出泡沫。药膏煮熟时，用手指揉搓会呈现连续粘稠状，同样放入水中会下沉且不会四散分离，而是保持一体。
'熟度标准有三种：柔软熟、粘稠性、粘稠粗糙'这句话是说：油的熟度标准有三种，即柔软熟透、有粘性、粘性粗糙。
'柔软熟如药膏节，粘稠性如蜂蜜样，稍微焦黑且色暗，此为最后一种'这句话：这三种中，柔软熟透时下面的节段如药膏一样。中等粘稠性的煮时如蜂蜜般粘稠。粘稠粗糙的则稍微焦糊，凝结时粗糙且呈黑色。
'超过此度无功效，未熟则损消化火'这句话：如此所有熟度超过粘稠粗糙而变焦时，就无法发挥药效，会失去功效。极度未熟则会损害胃部消化之火。
'柔软熟用于鼻疗，粗糙用于涂敷，饮用和软膏用粘性'这句话：从鼻子施用药物煮沸的程度应该是初步柔软熟透。涂敷身体则用最后熟透的粗糙状态。饮用药油和软膏使用则用中等粘稠性的。
'夏那卡夏手掌心量，手掌宽升阿达卡，卓那巴哈里如是，应知四倍之关系'这句话：四个夏那等于一卡夏，也就是二两，这就是手掌心的量度。四个手掌心等于一手掌宽。四手掌宽等于一升。四升等于一杓。四杓等于一阿达卡。四阿达卡等于一卓那。四卓那等于一巴哈。
'湿药应当加二倍，液体一升等亦然'这句话：湿药应从夏那到巴哈的量度都加倍使用。对此，图拉即百两和巴拉即一担，这两个只用百两和一担，湿药也不用加倍。水、牛奶等液体原料也同样从湿药开始都要加倍使用。
'研磨过滤无液体，油煮应当加入水'这句话：药物研磨过滤是指研磨，为了过滤要加水，同样没有液体原料的油煮时也要加水使用。

།གང་དུ་ཚད་ནི་མ་བཤད་པ། །དེར་ནི་ཆ་མཉམ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕྱེ་མ་དང་། སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། མར་དང་། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ ཚད་ངེས་པ་མ་སྨྲོས་པ་དེར་ནི་སྨན་དག་ཆ་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་བྱའོ།།ཤ་ན་གཉིས་ལ་བ་ཏ་ཀ་།དེ་གཉིས་ཀར་ཤ་ཀོ་ལ་དང་། །བ་རུ་ར་དང་དྲང་འཁྲུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞོ་ཕྱེད་ལ་ནི་ཤ་ན་སྟེ། ཤ་ན་གཉིས་ནི་པ་ཏ་ཀ་གཅིག་གོ། །པ་ཏ་ཀ་གཉིས་ལ་ནི། ཀར་ ཤ་དང་།ཀོ་ལ་དང་། བ་རུ་ར་དང་། དྲང་འཁྲུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྵ་པི་ཙུ་སུ་བརྞ། །ལག་མཐིལ་ཁམ་ཚད་བི་ལའི་སྡེར། །ཏིན་དུ་ཀ་དང་ལག་པའི་ཚད། །སྒྲ་གཞན་དོན་ནི་གཅིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཀར་ཤ་དེ་ ཉིས་ནི་ཨཀྵ་དང་བི་ཙུ་ནས་ལག་པའི་ཚད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་དོན་གཅིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྒྲ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤུ་ཏི་བརྒྱད་པ་པི་ཙུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀར་ཤ་གཉིས་ལ་ནི་ཤུ་ཏི་སྟེ་དེ་ཉིད་ནི་མིང་ བརྒྱད་པ་དང་པི་ཙུ་ཞེས་བྱའོ།།སྲང་གཅིག་བིལ་བ་པྲ་ཀུ་ཛ། །སྦར་གང་ཨ་མྲ་བཞི་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། བིལ་བ་དང་། པྲ་ཀུ་ཛ་དང་། སྦར་གང་དང་། ཨ་མྲ་དང་། བཞི་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྲང་གཉིས་ཁྱོར་གང་དེ་གཉིས་ལ། སྙིམ་ གང་དེ་གཉིས་མ་ནི་ཀ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱོར་གང་ལ་སྲང་གཉིས་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོར་གཉིས་ལ་སྙིམ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། སྙིམ་པ་གཉིས་ལ་ནི་མ་ནི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། ། ད་ཀ་དང་སྣོད་ཀན་ས། །དྲོ་ན་ཀུམ་པ་བུམ་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ད་ཀ་ཞེས བྱ་བ་བྲེ་བཞི་པའི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་ནི།སྣོད་དང་ཀ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དྲོ་ན་ཞེས་བྱ་བ། བྱེ་བཅུ་དྲུག་པའི་བྲེ་བོ་ཆེའི་ཚད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཀུམ་པ་དང་། ག་ད་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཏུ་ལ་སྲང་ནི་བརྒྱ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉི་ཤུ་ལ་ཁུར་དུ་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏུ་ལ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། སྨན་སྐམ་པ་འམ། རློན་པ་རྫས་གཤེར་བ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། སྲང་བརྒྱའི་ཚད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྲང་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལ་ནི། བྷ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ཁུར་བུའི་ཚད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྷ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་དེ་ནི་སྐམ་པོའམ རློན་པ་འམ།ཁུ་བའི་ཚད་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཏུ་ལ་དང་འདྲ་བར་སྲང་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཁོ་ན་ལ་བྱའི། ཉིས་ལྡབ་ཏུ་གཞན་ལྟར་མི་བགྲང་ངོ་། །གངས་ཅན་འབིགས་བྱེད་རི་ཡིས་ནི། །ས་གཞི་ཕལ་ཆེར་ཁྱབ་པ་ཡིན། །དེ་ལས་དང་པོ་བསིལ་ཞིང་ཕན། །འབིགས་བྱེད་ སྨན་ནི་མེའི་རང་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་བོ་གངས་ཅན་དང་། རི་བོ་འབིགས་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ས་གཞི་འདི་ལ་ཕལ་ཆེར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ་སྟེ། རི་ཁ་བ་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་བསིལ་ཞིང་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ཞི་ཞིང་གྲང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབིགས་བྱེད་ཀྱི་རིའི་རང་བཞིན་ནི་དྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་པ་ལས། ཆོ་ག་གྲུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པ་སྟེ། གནས་ལྔ་བའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་བྱིས་པ་གསོ་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།

关于'凡是未说明用量的地方，应当等量配制'这句话，是指药物配制中的粉剂、煎煮的汤剂、酥油、芝麻油等药物，在未明确说明用量的地方，应当使用相等的分量。
关于'两夏那为一帕塔卡，两者皆为夏科拉，巴如拉和无痢'这句话，其中半两为夏那，两个夏那为一帕塔卡。两个帕塔卡即是卡夏、科拉、巴如拉、无痢等不同名称的说法。
关于'克沙、毗朱、苏伐那，掌心量、猫爪量、廷度卡和手量，其他名称意义相同'这句话，又说明卡夏也可用克沙、毗朱乃至手量等词来表示，这些都是同一事物的不同名称，而非不同的含义。
关于'八舒提为毗朱'这句话，两个卡夏为一舒提，这也称为第八和毗朱。
关于'一两为毗勒瓦、帕拉库加、张手和阿姆拉四者'这句话，一两的同义词有毗勒瓦、帕拉库加、张手和阿姆拉这四个。
关于'二两为一勺，两勺为一匙，两匙为玛尼卡'这句话，应知一勺有二两，两勺为一匙，两匙为一玛尼卡的量。
关于'阿达卡和容器卡纳萨，德罗纳、宫巴为大瓶'这句话，阿达卡即四升的同义词是容器和卡纳萨，德罗纳即十六升的大升量的同义词是宫巴和大瓶。
关于'图拉为百两，其二十为一担'这句话，所说图拉无论是干药还是湿药或液体，应知是百两的量。二十个百两即是婆罗，即担子的量，应知婆罗这个量无论是干的、湿的还是液体的量，都如同图拉一样只计算二十个百两，不能像其他方式那样计算双倍。
关于'雪山和香醉山，遍布大部分大地，其中前者清凉有益，香醉山药性属火'这句话，雪山和香醉山两座山的自然属性遍布这片大地的大部分，在这两者中，首先，生长在雪山的药物本性清凉且有益，因为它具有平和寒凉的性质。应知香醉山的本性是温热的，因此具有火的性质。
《八支心要广释·月光释》由亲近月亮的阿阇黎确定编撰，这是第六章法成就处的注释，第五处注释完毕。接下来将解说小儿治疗仪轨品。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ལྔས་ནི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ལུས་ཀྱི་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག མ་བདུན་པོའི་ནད་ནི་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ་དེས་ན་བྱིས་པ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅུང་ཟད་ཙམ་གསལ་བས་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ཀྱི་མཆོག་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ ལས་ཀྱང་བྱིས་པ་གསོ་ཞིང་རིམ་གྲོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བྱིས་པ་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་གསོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞུང་ནི་བྱིས་པ་གསོ་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། རྒྱུན་ཤེས་[(]གྱི་[,]ཀྱི[)]བུ་ལ་སོགས་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྔ་མ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཟོར་ཐོར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོའི་ཚིག་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་བཙས་མ ཐག་ཕྲུ་མ།།བསལ་ཏེ་རྒྱམ་ཚ་མར་བསྐུས་སྦྱང་། །དེ་འོག་བཙས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ། །བ་ལའི་ཏིལ་མར་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་མངལ་ནས་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྲུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་ཞེས་ཕྱི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུང་ལས། །གང་གིས་དཀྲིས་ནས་བྱིས་པ་ སྐྱེས།།ཕྲུ་མ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསལ་ཞིང་ཕྱིས་ལ་རྒྱམ་ཚྭ་དང་མར་དུ་སྦྱར་བས་བསྐུ་ཞིང་ཕྱི་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཙས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བ་ལའི་ཏིལ་མར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལུས་ལ་བླུགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་རྣ་བའི་དྲུང་དུ་ནི། །རྡོ་གཉིས་བརྡུང་བ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་བ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་དེའི་རྣ་བའི་དྲུང་དུ་རྡོ་གཉིས་བརྡབ་ཅིང་བརྡུང་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་ཅིང་སྒྲ་བསྒྲགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ཡི་རྣ་བ་ནི། །གཡས་པར་སྔགས་འདི་བརྗོད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས དེའི་འོག་ཏུ་བྱིས་པ་དེའི་རྣ་བ་གཡས་བའི་རྩ་བར་སྔགས་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡན་ལག་ཡན་ལག་ལས་བྱུང་ཁྱོད། །སྙིང་ལས་མངོན་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན། །བདག་ཉིད་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད། །ལོ་བརྒྱར་ཡང་དག་འཚོར་གྱུར་ཅིག་།ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་ཅིང་སྟོན་བརྒྱ་འཚོ། །ཚེ་རིང་བ་ནི་ཐོབ་གྱུར་ཅིང་། །རྒྱུ་སྐར་ ཕྱོགས་དང་མཚན་མོ་དང་།།ཉིན་མོས་ཁྱོད་ནི་བསྲུང་བར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་དེ་བཤད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཆིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེ་བར་གྱུར་ནས་ལྟེ་བ་ནི། །སོར་བཞིའི་འོག་ཏུ་སྲད་བུས་བཅིང་། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བཅད་ནས་ནི། །ལྟེ་བ་ལ་ནི་ བརྟོད་དེ་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་དེ་མངལ་ནས་བཙས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འདུག་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ། ལྟེ་བ་འཕྱང་བའི་སོར་བཞིའི་འོག་ཏུ་སྲ་དབུས་ལེགས་པར་བཅིངས་བའི་གོང་དུ་མཚོན་རྣོན་བོས་བཅད་དེ་སྲད་བུས ལྟེ་བའི་ལྷག་པར་མདུད་དེ་བརྟོད་པར་བྱའོ།།དེ་འོག་ལྟེ་བ་རུ་རྟ་ཡི། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་བྱིས་པ་དེའི་ལྟེ་བ་རུ་རྟ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་བསྐུ་བར་བྱའོ།

对于这些内容，通过医典的五个部分已经解说了肢体主要部分的医疗，其余七个肢体的疾病经常发生且难以理解和认知，因此为了明确阐述儿科医疗等内容，特作后续医典这一殊胜篇章。
其中首先讲述儿科医疗是为了治疗和护理儿童。'此后'等内容如前所述。关于儿童医疗和护理的内容即是儿科医疗仪轨品，将对此进行解说。
如同往昔一样，伟大的仙人如常识子等是这样说的。如前所述，为了表明这不是自己杜撰，所以引用这段经文。
婴儿刚出生时，应除去胎衣，用岩盐和酥油擦拭清洁。之后，对于因分娩而痛苦的婴儿，应涂抹巴拉油和芝麻油。
关于胎衣，经中说道：'包裹着婴儿出生的，称之为胎衣。'应除去并擦拭干净，然后用岩盐和酥油调和后涂抹擦拭。之后，为了消除分娩时的痛苦和疲惫，应在身体上涂抹前述的巴拉油和芝麻油。
在其耳边，应敲击两块石头。之后，在其耳边，应在右耳处诵念此咒语。
即在婴儿右耳根部诵念此咒语：'你从肢体而生，从心而出。愿你这称为儿子者，能活百年。愿你长寿百年，历经百秋，获得长寿，愿星宿、方位、夜晚和白昼护佑你。'这是吠陀中所说的咒语偈颂，应当诵念。
当婴儿安适后，应在脐下四指处用线系紧，然后切断，将脐带系紧固定。
即当婴儿从产道出生的痛苦平息，处于舒适状态后，在脐带悬垂处下方四指处用线绳妥善系紧，在其上方用锋利的刀具切断，用线绳将剩余脐带系紧固定。
之后应用芦荟和芝麻油涂抹脐部。即之后应用芦荟煎煮的芝麻油涂抹该婴儿的脐部。

།འོ་མ་ཅན་ཤིང་བསྐོལ་ཆུའམ། །དྲི་ཞིམ་བཅུད་ལྡན་ཆུ་དག་ནི། ། གསེར་རམ་དངུལ་ནི་བསྲེགས་པ་ཡིས། །བསྲོས་པའི་དྲོ་འཇམ་ཆུ་ཡིས་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལྟར་བསྐུས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གང་ཡང་རུང་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་བཀྲུ་བར་བྱ་སྟེ། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ནི། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཨ་ཤྭད་ཐ། །བླག་ཤ་དང ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ།།པི་པི་ལིང་སྟེ་ལྔ་པོ་འདི། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དྲི་ཞིམ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་པའི་ཆུའི་ནང་དུ་གསེར་རམ་དངུལ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྲེགས་པས་གསུང་ལ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དུ་བསྲོས་པས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འཛུབ་མོ་གཡས་པ་ནི། ། དཀྲིས་པས་རྐན་ནི་བཏེག་ནས་ཀྱང་། །མགོ་བོར་རས་བལ་སྣུམ་ཅན་གཡོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པའི་མཛུབ་མོ་གཡས་པ་རས་བལ་གྱི་ཡེའུས་དཀྲིས་པས་བྱིས་པའི་རྐན་ལེགས་པར་བཏེགས་ལ་མགོ་བོའི་སྟེང་ནས་རས་བལ་སྣུམ་གྱིས་བཀང་ཅིང་གཡོགས་པར་བྱའོ། ། བློ་དང་ཚེ་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །ཤུ་དག་ཕྲ་མ་བི་ཤ་ལི། །ཤཾ་ཀ་པུ་ཥྦའི་ལྡེ་གུ་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་བཅས་པ་དག་།སྔགས་བཏབ་ཧ་རེ་ཎུ་ཙམ་སྤྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་བྱིས་པ་དེའི་བློ་དང་། ཚེ་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤུ་དག་དང་ཕྲ་མ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི ལྡེ་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བ་ཧ་རེ་ཎུའི་ཚད་ཙམ་འཇག་མའི་རྩེ་མོ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་མངོན་པར་བཟླས་ཏེ།གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གསེར་དང་ཤུ་དག་མུ་མེན་དང་། །མ་ནུ་ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་འམ། །གསེར་དང་སྐྱུ་རུའི་ཕྱེ་མ་ དང་།།སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་གསེར་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་བློ་དང་ཚེ་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་མངལ་ཆུ་རྒྱམ་ཚ་ནི། །མར་དང་བཅས་པར་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ལྡེ་གུ་དེ་སྦྱིན་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བའི་མར་བྱིན་ལ། མངལ་གྱི་གནས་ན་གནས་པའི་ཚེ་ཆུ་གང་དག་སོགས་པ་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོའི་ཆོ་ག་ཡིས། ། བཙས་པའི་ཆོ་ག་བྱེད་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་རིག་བྱེད་ཀྱི་གསང་ཚིག་ལས་བཤད་པའི་བཙས་པའི་ཆོ་ག་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་།སྙིང་ལ་གནས་པའི་རྩ་རྣམས་ནི། །བཙས་ནས་ཁ་ནི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཉི་མ་གསུམ་པའམ་བཞི པ་ལ།།བུད་མེད་ཀྱི་ནི་ནུ་ཞོ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་བུ་བཙས་པའི་སྙིང་ལ་གནས་པའི་རྩ་རྣམས་བཙས་པའི་དབང་གིས་ཁ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། བཙས་ནས་ཉི་མ་གསུམ་མམ་བཞི་པ་ལ་ནུ་ཞོ་འབྱུང་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ། །དུས་གསུམ་དུ་ནི་སྦྲང་རྩི་ མར་།།བྱི་ཚེར་བ་དང་སྦྱར་བ་ལ། །སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་བྱིས་པར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ཉིན་ཞག་དང་པོ་ལ་བྱི་ཚེར་བ་དང་སྦྱར་བའི་མར་དང་སྦྱང་རྩི་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ། བྱིས་པ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དང་ནི་གསུམ་པ་ ལ།ལ་ཀྵི་མ་དང་བསྐོལ་མར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཙས་ནས་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ། ལ་ཀྵི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ལ་སྔགས་གྱིས་བཏབ་པ་དུས་གསུམ་དུ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཉི་མ་གསུམ་པ་ལ་ཡང་མར་དེ་ཉིད་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དུས་ གསུམ་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

关于'用含乳树煮的水或者香味浓郁的水，用烧过的金或银加热成温和的水来清洗'这句话，就是说在涂抹之后，接着用任何含乳树煮的汁液来清洗。含乳树即：优昙钵罗树、菩提树、榕树、尼拘律树和毕钵罗树，这五种被称为含乳树。或者用各种香料调配的水，将金或银烧热后放入水中，待水温和后用来清洗。
关于'然后用右手食指包裹着将上颚抬起，头部盖上油润的棉布'这句话，之后医生用棉布包裹右手食指，将婴儿的上颚轻轻抬起，从头顶上方用浸油的棉布覆盖。
关于'为了增长智慧、寿命和力量，将白芷、细辛、毗沙梨、尚卡普斯帕制成的药膏，与酥油和蜂蜜混合，加持咒语后给予芥子般大小'这句话，然后为了增长该婴儿的智慧、寿命和力量，将白芷和细辛等磨成的药膏与蜂蜜和酥油调和，用咒语加持竹尖，给予芥子大小的剂量，应当用金器施予。
关于'金屑、白芷、木棉花、曼努、诃子粉，或者金屑与酸枣粉，加蜂蜜酥油调制成药膏施予'这句话，或者将金屑等磨成粉末与蜂蜜调制成药膏，或者将金屑和酸枣粉与酥油和蜂蜜调和，为了增长智慧、寿命和力量而施予任何一种。
关于'然后让其呕出胎水和岩盐混合酥油'这句话，如此给予药膏之后，给予加入岩盐的酥油，让其吐出在胎中时积存的胎水。
关于'依照众生主的仪轨，应当执行出生仪式'这句话，然后应当按照众生主所说的仪轨，即吠陀密语中所说的出生仪式来执行。
关于'为了打开心脏中的脉，在第三或第四天会流出女人的乳汁'这句话，为了打开产妇心脏中因分娩而开启的脉，在分娩后第三天或第四天会流出乳汁。
关于'然后在第一天，一日三次给予加持咒语的蜂蜜、酥油和蒺藜的混合物'这句话，因此在第一天将蒺藜与酥油和蜂蜜调和，加持咒语后，一日三次给予婴儿。
关于'在第二天和第三天，给予用拉克希玛煮制的酥油'这句话，在出生第二天，将名为拉克希玛的药物与酥油煮制，加持咒语后一日三次施予。第三天也同样用咒语加持该酥油一日三次施予。

།དེ་ནས་དང་པོའི་ནུ་ཞོ་ནི། །བཀག་པ་དེ་ལ་ལར་སར་ནི། །ཞོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཚད་སྦྱིན་ཞིང་། །ནུ་ཞོ་དུས་གཉིས་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དང་པོར་ནུ་ཞོ་མི་བླུད་པར་བཀག་པའི་བྱིས་པ་དེ་ལ་མར་སར་ཞོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ ཚོད་བྱིན་ལ།དེའི་རྗེས་ལ་ནུ་ཞོ་ལྡགས་ཀྱིས་བཏབ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མ་ཉིད་ཀྱི་ནི་ནུ་ཞོ་བླུད། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་ཞོ་དེ་ཡང་མ་ཁོ་ནའི་བླུད་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་བླུད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མའི་འོ་མ་དེ་ནི་བྱིས་པའི་ལུས་འཕེལ་ ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་མ་མ་ཤིན་ཏུ་བྱམས། །སྐྱོན་མེད་འཁྲིག་པ་སྤངས་པ་དང་། །རིགས་དང་རང་བཞིན་དེ་དང་མཉམ། །ནད་མེད་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ། །བུ་མ་ཤི་ཞིང་བརྐམ་ཆགས་མེད། །གཉིས་ཀྱི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མའི་འོ་མ་དེ་མེད་ པར་གྱུར་ན།མ་མ་བྱིས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་ཤིང་བརྩེ་བ་ལ་ལུས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་འོན་པ་དང་ཞར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། འཁྲིག་པ་སྤངས་ཤིང་སྐྱེས་པ་དང་ཉལ་བོ་སྤོང་བ་དང་། རིགས་དང་རང་བཞིན་བྱིས་པ་དེ་དང་མཉམ་པ་དང་། ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་ གནས་པ་དང་།དར་ལ་བབ་ཅིང་བྱིས་པ་དང་རྒས་པ་མ་ཡིན་པ། སྔོན་ཆད་བུ་ཤི་མ་མྱོང་ཞིང་བུ་འཚོ་བ་དང་། བརྐམ་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆུང་བའི་མ་མ་གཉིས་བསྐོས་ལ། དེའི་འོ་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ནི། །ཕན་པས་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་མ་གཉིས་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་དག་གི་འབད་པས་གསོ་ཞིང་བསྟེན་བཀུར་བྱའོ། །མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་མྱུང་བ་དང་། །ལུས་དུབ་ནུ་ཞོ་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལ་སོགས་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་ཉམས་ཤིང་འཇིག པའི་རྒྱུ་ཡིན་བས་དེ་དག་ཀྱང་སྦང་པར་བྱའོ།།བུ་རམ་ཆང་མ་གཏོགས་ཆང་དང་། །རླན་ཅན་ཤ་ཁུ་འོ་མ་དང་། །འོ་མ་ཅན་སྨན་མྱ་ངན་སོགས། །གོ་བཟློག་ནུ་ཞོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུ་ཞོའི་རྒྱུ་ནི་བུ་རམ་ཆང་མ་གཏོགས་པའི་ཆང་དང་། རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང་། འོ་མ་དང་། འོ་མ་ཅན་གྱི་སྨན་ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ་སེམས་དགའ་བ་དང་། འགྲངས་པར་ཟ་བ་དང་ལུས་དུབ་པར་མ་གྱུར་པ་ནི། ནུ་ཞོའི་རྒྱུ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་ཟས་ནི་ཟོས་པ་དང་། །ལྟོགས་དང་སེམས་ནི་ཉམས་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་གནོད་བཅས་སྦྲུམ་མ་ཡི། །འོ་མ་བྱིས་པའི་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་འམ། མ་མས་ཁ་ཟས་མི་མཐུན་ཞིང་འཕྲོད་ པ་མ་ཡིན་པ་ཟོས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལྟོགས་ཤིང་བཀྲེས་པར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཉམས་ཤིང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྦྲུམ་མའི་ནུ་ཞོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ནུ་ཞོ་མེད་ན་ར་འམ་བའི། །འོ་མ་བྲི་ཧ་ཏི་སོགས་རྩ་འམ། །སྟི་ར་གཉིས་བསྐོལ་ཁ་རར་བཅས། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མ་འམ་མ་མའི་ནུ་ཞོ་མེད་པར་གྱུར་ན། བྱིས་པ་ལ་བ་འམ་རའི་འོ་མ་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ དང་།ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བ་འམ། ཡང་ན་བ་འམ། རའི་འོ་མ་སྟི་ར་གཉིས་པོ་སྟེ། ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲིཥྞ་པ་རྞི་དང་བསྐོལ་བ་འམ། ཁ་ར་དང་བཅས་པ་མའི་འོ་མའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

其次关于最初的母乳，对于之前禁止的，现在给予约两匙的量，应当两次喂食母乳。
对于这个，之后对于最初不让喝母乳而禁止的婴儿，给予约两匙的量，之后用舌头沾着喂食。
应当喂食母亲自己的母乳，这是增长他身体的。
关于这个，母乳也应当只由母亲喂食，不应由他人喂食。为什么呢？因为母乳是能使婴儿身体增长发育的。
若无母乳，应选择极其慈爱，无缺陷，远离淫欲，种姓与性情与婴儿相当，无病且正当年华，未死过孩子且无贪欲的两位乳母喂食。
关于这个，若无母乳，应选择对婴儿极其慈爱怜悯，身体无缺陷，非聋非瞎，肢体完整，远离淫欲，不与男子同寝，种姓与性情与婴儿相当，无病且安康，正当年华非老非少，从未死过孩子且孩子健在，贪欲执着较小的两位乳母，让她们喂食母乳。
应当以有益的饮食起居，努力照料这两位乳母。
关于这个，应当以有益无害的饮食起居，努力照料并侍奉两位乳母。
忧愁、愤怒、饥饿和身体疲惫是母乳衰减的原因。
关于这个，忧愁等是女人母乳衰减毁坏的原因，因此应当断除这些。
除甘蔗酒外的酒、含水分的肉汤、牛奶、含乳药物、忧愁等，相反的是母乳的来源。
关于这个，母乳的来源是除甘蔗酒外的酒、含水分的动物肉汤、牛奶、含乳药物如济婆提等，与忧愁等相反的欢喜心，饱食且身体不疲惫是母乳的来源。因此应当给予这些。
食用不相宜的食物、饥饿、心神衰弱、身体组织受损以及孕妇的乳汁会引发婴儿疾病。
关于这个，母亲或乳母食用不相宜且不适合的食物，同样饥饿而感饿时，心神衰弱而昏厥时，身体组织受到风等损害时，以及孕妇的乳汁都会引发婴儿疾病。
若无母乳，应以山羊或牛奶，配合补骨脂等药草，或两种悉蒂拉煎煮，加蜂蜜喂食，使其具有相同功效。
关于这个，若母亲或乳母无乳汁时，应当用牛或羊奶与补骨脂等五大根和五小根煎煮，或者用牛或羊奶与两种悉蒂拉即沙拉帕尼和克里希那帕尼煎煮，或加蜂蜜，使其具有母乳的功效来喂食婴儿。

།དྲུག་པའི་མཚན་མོར་ཁྱད་པར་དུ། ། བསྲུང་དང་གཏོར་མའི་བྱ་བ་བྱ། །དེ་ཡི་གཉེན་གྱིས་མེལ་ཙེ་བྱ། །ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཙས་ནས་ཉི་མ་དྲུག་པའི་མཚན་མོ་ལ་བབ་པ་ན་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་བྱ་བ་དང་། གཏོར་མའི་ཆོ་ག་བྱ བ་དང་།དེའི་ཉེ་དུའི་སྐྱེ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མོ་མེལ་ཚེ་བྱ་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞག་བཅུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། །རང་རིགས་འཚམ་པའི་ཆོ་ག་ནི། །བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་བཙས་མ་བསླང་། །ལུས་ལ་ལྡོང་རོས་བ་བླ་དང་། །གི་ཝཾ་ ཙནྡན་ཨ་ཀར་གདགས།།རྒྱུ་སྐར་ལྷ་འམ་ཉེ་དུ་ལས། །དྲས་བའི་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཡི། །མིང་ནི་བྱིས་པ་ལ་གདགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བལ། བཙས་ནས་ཞག་བཅུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཚོགས་བཅས་པའི་བུད་མེད་ བསླང་བའི་ལས་བྱ་ཞིང་དགའ་སྟོན་བྱས་ལ།བྱིས་པ་དེའི་ལུས་ལ་ལྡོང་རོས་ནས་ཨ་ག་རུའི་བར་གྱི་རྫས་གདགས་པ་དང་། བྱིས་པ་ལ་མིང་གདགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་དེ་ཡང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ལྷ་ལས་དྲས་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བྲེ་ཉེའི་ལྷ་ ནི་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་སོ།།སྨིན་དྲུག་ནི་མེ་ལྷའོ། །སྣར་མ་ནི་གཤིན་རྗེ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་སྐར་རང་རང་གི་ལྷ་ཡོད་ལ། །དེ་ལས་དྲས་པའི་མིང་ནི་མེས་བྱིན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གདགས་པའོ། །ཡང་ན་ཉེ་དུ་ལས་དྲས་ནས་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉེ་དུའི་བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་དེ། དེ་ལས་དྲས་པའོ། །ཡི་གེ་མཉམ་པ་ནི་ཡི་གེ་ཚེག་བར་གྱི་གྲངས་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མིང་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་དབྱེ་ལས་བཤད། །གཟུགས་ཀྱིས་ཚེ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཆ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ན་བཟང་བ་དང་། ངན་པའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་སྨོས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །མཁའ་པས་བྱིས་པའི་མལ་སྟན་ནི། །བྱང་ངམ་ཤར་དུ་མགོ བསྟན་ལ།།སྔས་དང་གོས་ནི་གཙང་ཞིང་བཀྲུས། །འཇམ་ཞིང་གཉེར་མ་མེད་པ་ཡི། །གོས་ལ་གདོན་ནི་འཇོམས་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་མཁས་པས་བྱིས་པ་དེའི་མལ་བསྟན་ལས་སྔས་ བྱང་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ལ།།སྟན་དང་གོས་གཙང་ཞིང་དག་པ་དང་། །དྲི་མ་མེད་པར་བཀྲུས་པ་དང་། འཇམ་ཤིང་མཉེན་པ་དང་། གཉེར་མ་མེད་ཅིང་མ་འཁུམས་པ་དང་། སྔས་དང་བཅས་པ་ལ་གདོན་འཇོམས་པའི་སྨན་ཤུ་དག་དང་། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ བསྲེགས་པས་བདུག་པར་བྱའོ།།བྱ་རོག་བསད་པ་སྣུམ་གསུམ་དང་། །བཅས་བའི་དུད་པར་བདུག་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྭ་འམ་བྱ་རོག་བཟང་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསད་པ་འམ་རང་ཉིད་ཤི་བར་གྱུར་པ་དང་། །སྣུམ་གསུམ་ པོ་ཞུན་མར་དང་།རྐང་དང་། ཞག་ཅེས་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་དུད་པས་བདུག་པ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

在第六夜特别要做护持和施食的事业。他的亲属要守夜，也要做极其欢喜的事。这是说，从出生后到第六夜时，要特别做各种护持的事业，要做施食的仪轨，他的亲属们要守夜，也要做各种令人欢喜的音乐。
满十天后，要让与自己种姓相应的仪轨进行，要请接生婆。身上要涂抹龙脑香、栴檀香、沉香。从星宿神或亲属中取名，要给孩子取字数相等的名字。这是说，出生后满十天时，要请与自己种姓相应的妇女群体来做接生的事业并举行庆祝，要在孩子身上涂抹从龙脑香到沉香的物品，要给孩子取名。
关于给孩子取名，要从星宿神中取名，即毕宿的神是两个商贾之子，昴宿是火神，心宿是阎罗，这些星宿各有其神，从中取名如'火授'等。或者从亲属中取名，即从七代以内的亲属中取名。字数相等是指音节数要相等，要以这样的方式取名。
然后从自性分类中说明，要以相貌来推测寿命。这是说，之后要从身体自性的分类中说明具有什么样的特征是好的和不好的差别，从所说的相貌来推测孩子的寿命有多长。
医者对于孩子的卧具，要让头朝向北方或东方。枕头和衣服要清洁并洗净，要柔软无皱褶的衣服，要用能降伏魔鬼的药物熏香来熏。这是说，懂得医典义理的医者要让孩子的床具和枕头朝向北方，卧具和衣服要清洁干净，要洗净无污垢，要柔软细腻，要无皱褶不褶皱，要用能降伏魔鬼的药物如白芷、芥子等药物燃烧来熏。
用杀死的乌鸦和三种油脂的烟雾来熏是受赞誉的。这是说，用自己杀死的或自然死亡的好乌鸦，以及三种油脂即酥油、骨髓、油脂等的烟雾来熏也是受到赞誉的。

།བསེ་རུ་ལ་སོགས་གསོན་པོ་ཡི། །རྭར་བཏགས་ནོར་བུ་བཟང་པོའི་སྤུ། །བྲམྷི་འཚོ་བྱེད་ཨིན་དྲི་སོགས། །སྨན་ནི་བཟང་པོ་གདགས་པར་བྱ། །མཆོག་ཏུ་ རྟག་པར་ཤུ་དག་ནི།།ལག་གཉིས་མགུལ་དང་སྤྱི་བོ་གདགས། །དེས་ནི་ཚ་དང་ཡིད་གཞུངས་དྲན། །བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་གདོན་ལས་སྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བྱིས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་བསེ་རུ་ལ་སོགས་གསོན་པོའི་རྭ་ཕུག་པའི་རྩེ་མོ་ལ་ནོར་བུ་བཟང་པོ་མ་རྒད་དང་། པདྨ་རཱ་ ག་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཤིང་གླན་པ་དག་ལག་པ་གཉིས་སམ་མགུལ་པ་འམ་སྤྱི་བོར་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བྲ་མྷི་དང་། འཚོ་བྱེད་དང་ཨིན་དྲི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྔགས་ཤིང་བཟང་བ་དག་ལག་པ་ལ་སོགས་པར་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་གམ་ ཁྱད་པར་དུ་ཤུ་དག་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གདགས་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཚེ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་གདོན་ཐམས་ཅད་ལས་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་པ་ན། །ནད་མེད་ཉིན་ཞག་ཤིས་པ་ལ། །མ་མའི་པང་དུ་སྤོ་བསྲིངས་ལ། །དགུན་གྱི་ དུས་སུ་རྣ་བ་དབུག་།ཁྱེའུའི་དང་པོར་གཡས་པ་དབུག་།བུ་མོའི་གཡོན་པ་དབུག་པར་བྱ། །སྨན་པས་ཁབ་ནི་གཡས་པས་བཟུང་། །གཡོན་པས་རྣ་ཤལ་བཟུང་ནས་ནི། །རྣ་བའི་ཁྱོན་གྱི་དབུས་ལས་ནི། །མཁུར་ཚོས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་དག་ཏུ། །པགས་པ་དག ནི་ཕུག་ནས་སུ།།ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྣང་བར་དུ། །མི་འགྱུར་བརྟན་པོར་བཟུང་ནས་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ནི་ཁུ་བས་བསྐུ། །དབུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བའི། །བུ་ག་དྲང་པོར་ཅིག་ཅར་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཟླ་བ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་འདས་ནས་བྱིས་ པ་ནད་མེད་པ་ལ་ནི་ཉིན་ཞག་ཤིས་པའི་ཚེ།མ་མའི་པང་པར་བཞག་ལ་སྤྲོ་བསྲིངས་ཏེ། དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རྣ་བ་དབུགས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་དབུག་པའི་ཚུལ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། དེ་ནས་རྩ་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར། །སྟེང་འོག་ངོས་སུ་གཏང་མི་བྱ། །ནག་པོ་གནད་སྒྲ་དམར་ པོ་སྟེ།།རྩ་དེ་ཕུག་ན་དམར་ཞིང་ན། །སྐྲང་ཞིང་སྲ་ལ་ཚ་བ་དང་། །གཉེའུ་རེངས་གཞན་དབང་ཅན་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་དབུག་པར་མི་བྱ་བའི་དམིགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་རྣམས་ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་དུ། །གསོ་བདག་ནི་མྱུར་དུ་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུག་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ལ་ཡང་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །གནད་དུ་ཕུག་ན་ཁྲག་མེད་ཅིང་། །ན་དང་དམར་སོགས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཁབ་རྗེས་སྐུད་པ་སྣུམ་ཅན་ནི། །རྗེས་སུ་གཞུག་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཏིལ་མར རློན་པས་བསྐུ་བ་དང་།།རྒྱ་ཆེར་དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །རྣ་ཤལ་ཕུག་ནས་ཕན་ཟས་སྦྱིན། །དེ་འོག་སྡོང་བུ་སྤོམ་པོ་གཞུག་།ཞག་གསུམ་བཞག་ལ་རྨ་འཚོབ་ནས། །རིམ་གྱིས་དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་དག་ནི་ལེགས་པར་དབུག་པ་དང་། བུ་ག་ བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་དེ་ཡི་སོ་སྐྱེས་ནས། །ནུ་ཞོ་འཐུངས་ལས་རིམ་གྱིས་བཟློག་།སྔར་བཤད་འོ་མ་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །ཁ་ཟས་ཡང་དང་རྟས་བྱེད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་སོ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས། ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་ལས་རིམ་གྱིས་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་ ཅིག་ཅར་བཟློག་པར་མི་བྱ་ལ།ཡང་དེ་ལ་སྔར་བཤད་བའི་བ་འམ་རའི་འོ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཡང་བ་དང་རྟས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于独角兽等活物的角，系上优质的宝石和毛发，婆罗米、长寿药、因陀罗等，应系上优质的药物。尤其是要经常系上白芷于双手、颈部和头顶。这能增长寿命、保持正念，生起安乐并护持免于魔障。
即对于婴儿，应将活的独角兽等生物的角尖系上绿宝石、红宝石等优质宝石，系在双手或颈部或头顶。同样，应系上婆罗米、长寿药、因陀罗等优质药物于手等处。同样，应特别在一切时中系上最殊胜的白芷，这能生起增长寿命等功德，并护持免于一切魔障。
在七个月或八个月时，在无病吉祥的日子，让婴儿坐在保姆的膝上，在冬季为其穿耳。男孩先穿右耳，女孩穿左耳。医生右手持针，左手扶住耳垂，从耳廓中央面颊方向，刺穿皮肤，直到能见到阳光透过，要稳固持握不动，涂抹阿勒迦树汁。在中央自然形成的孔要一次性正直穿透。
即在七或八个月后，在婴儿无病时选择吉祥的日子，将其置于保姆膝上令其欢喜，在冬季为其穿耳。其穿刺方法已经明了。
为保护血脉，不应上下穿透。血脉呈黑色发出声响且红色，若刺穿此脉会发红疼痛，肿胀坚硬发热，会导致颈部僵硬不能自主。
这是不应穿刺的要点，已经明了。
对这些要按照病因，迅速进行治疗。
即对穿刺造成的过失之病，也要按照病因进行治疗。
若刺中要害则无血，不会出现疼痛发红等。针孔中应随即插入涂油的线，涂抹湿润的芝麻油，要充分扩大。穿透耳垂后给予有益食物，之后插入粗木棒，留置三日待伤口愈合后，逐渐扩大。
这些是正确穿刺和扩大孔洞的方法。
之后当其长出牙齿，要gradually地断其母乳。如前所说给予牛奶，给予轻淡且滋养的食物。
即婴儿长出牙齿后，要逐渐断其母乳而不可突然断奶，并要如前所说给予牛或羊奶，给予轻淡且具滋养的食物。

།ནུ་ཞོ་སྤངས་ནས་པི་ཡ་ལའི། །རྐང་དང་ཤིང་མངར་འབྲས་ཡོས་དང་། །ཁ་ར་དཀར་པོའི་ལ་དུ་སྦྱིན། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་སུག་སྨེལ་ དང་།།ཁ་ར་འབྲས་ཡོས་དྲོད་སྐྱེད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་སྤངས་ཤིང་དོར་བར་གྱུར་པའི་བྱིས་པ་ལ་པི་ཡ་ལའི་རྐང་པ་སོགས་པ་དང་ལ་དུའི་ཚུལ་དུ་སྦྲུས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ན་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འཁྲུ་གཅོད་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།ཁར་འབྲས་ཡོས་ སྐྱོ་མ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བྱིས་པ་དེ་ལ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོ་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱིས་དེ་ཡི་ནད་བསལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་བྱེས་པ་དེའི་རིམས་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་ ན་གནོད་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སྨན་འཇམ་པོ་མར་དང་།འོ་མ་དང་། ཁ་ར་དང་། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསལ་ཞིང་བཟློག་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲག་ནད་མ་གཏོགས་གཞན། །རྣོ་སྨན་བཀྲུ་སྨན་ཀུན་ཏུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ནད་གཞན་དག་ལ་ནི་གོང་ དུ་སྨོས་བའི་སྨན་འཇམ་པོས་གསོ་བར་བྱ་ལ།ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་གསོ་དཀའ་བའི་ནད་ལ་ནི་སྨན་དྲག་ཅིང་རྣོ་བ་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཚུལ་མིན་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྐྲག་ན་གདོན་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་དེ་ཚུལ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་དབང་བར་མེད་པར་ གྱུར་ཀྱང་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱིས་པ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་གྱུར་ན་སྐོམ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གདོན་འཇུག་ཅིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གོས་ཀྱི་རླུང་དང་གཞན་རེག་དང་། །འགོམས་པ་ལ་ནི་དེ་བསྲུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བྱིས་པ་དེ་གོས་ཀྱིས་གཡབ་བའི་རླུང་གིས་མ་ཕོག་པར་བསྲུང་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་རེག་པ་དང་། འགོམས་ན་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལས་བསྲུང་བར་བྱའོ། བྲམྷི་ཡུངས་ཀར་ཤུ་དག་དང་། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་ཤ་རི་བ། །པི་པི་ལིང་བཅས་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྨན་མར་དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་སྐྱེད། །ཚེ་འཕེལ་གདོན་ནི་མི་བཟད་འཇོམས། །འབྱུང་པོ་སྨྱོ་བྱེད་ཟློག་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲམྷི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་དང་འོ་མར་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བྱིན་ན་དྲན་པ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གདོན་མི་བཟད་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་མ་ར་ཛ་ཤུ་དག་དང་། །སྤལ་པ་ཉེའུ ཤིང་སླེ་ཏྲེས་དང་།།ཤང་ཀ་པུཥྤ་བྲམྷི་དང་། །བྲ་མ་སོ་མ་སྲང་རེ་ནི། །ལྡེ་གུ་བརྒྱད་ཆ་མར་བྲེ་གང་། །འོ་མ་བཞི་འགྱུར་ནང་དུ་ནི། །བསྐོལ་བ་དེ་བླུད་དཔལ་ཡོན་དང་། །ཚེ་བློ་ཡིད་གཞུངས་དྲན་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་མ་ར་ཛ་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་སྲང་རེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བརྒྱད་ཆ་མར་བྱེ་གང་དང་། འོ་མ་བཞི་ འགྱུར་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་དེ་བླུད་ན་དཔལ་ཡོན་ཏེ་ནོར་འཕེལ་ཞིང་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་།ཚེ་དང་བློ་གྲོས་དང་། ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། དྲན་པ་མྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

舍弃母乳后，应给予毕亚拉树根、甘草、炒米和白糖制成的糕点。给予幼嫩木苹果、豆蔻和糖炒米以生热。
对于已经断奶的婴儿，应给予毕亚拉树根等制成的糕点，以及幼嫩木苹果等可以生热的食物。
对于腹泻，应给予达塔卡花、糖和炒米熬制的汤。
即对该婴儿，应给予达塔卡花等熬制的汤来止泻。
应以无害的药物去除其病。
若该婴儿生发热病等疾病时，应以无害的温和药物如酥油、牛奶、糖、葡萄等来消除治疗。
除极重病外，应避免猛烈药物和泻药。
除非是极其严重的疾病，其他病症都应用前述温和药物治疗，对于极其严重难治的病症才可使用猛烈药物。泻药则应完全避免使用。
不当行为也不应惊吓，若受惊则鬼魅会入侵。
即使婴儿行为不当失控，也不应惊吓。为什么呢？因为婴儿若受到惊吓，则会被渴鬼等鬼魅附身。
应防护其免受衣物之风、他人触碰和践踏。
还应保护婴儿免受衣物扇动的风吹，同样也要避免他人触碰和践踏，因为这些都会造成伤害。
婆罗米、白芥子、白术、岩盐、肉豆蔻、夏利巴和胡椒煎煮的药油，能生智慧和正念，增寿命，降伏难忍鬼魅，能驱除作祟致狂者。
用婆罗米等药物制成糊状，与酥油和牛奶一起煎煮成药油服用，能生智慧和正念并使之增长，能降伏难忍的鬼魅，也能驱除作祟的精灵等。
索玛拉札、白术、诃子、小茴香、列得斯、香迦补诃花、婆罗米和婆罗摩索玛各一两，八份药糊一升油，四倍牛奶中煎煮，饮用此药能生吉祥、寿命、智慧、正念和记忆力。
将索玛拉札等药物各一两制成药糊，取八分之一升油和四倍量牛奶一起煎煮，服用后能增长财富、消除不祥，并能生长寿命、智慧、正念和敏捷的记忆力等功德。

།ར་ཡི་འོ་མ་ཨ་རུ་ར། །ཚ་བ་གསུམ་དང་པ་ཏ་དང་། །ཤི་ཀྲུ་ཤུ་དག་ལྕེ་མྱང་ཚ། །བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དབྱངས་ཅན་ དེ།།ཚིག་དང་བློ་གྲོས་དྲན་པ་དང་། །ངག་གསལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་མིང་དབྱངས་ཅན་གྱི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཚིག་དང་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཤུ་དག་སླེ་ཏྲེས་ཨ་རུ་ར། །ཉེའུ་ཤིང་དང་ ཤང་ཁི་ནི།། བ་མརྒ་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྨན་མར་ཡོན་ཏན་སྔ་མར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཆུ་དང་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། འདིར་གཤེར་བའི་རྫས་མ་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། སྨན་མར་ དེ་བླུད་ན་ཡོན་ཏན་ཚིག་དང་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤུ་དག་དཀར་པོ་རུ་རྟ་གསེར། །རྒའི་པུཥྤ་གསེར་དང་བཅས། །ལྕགས་རྐྱག་དང་ནི་དུང་དང་གསེར། །ཀརཉྫ་དང་ཤུ་དག་གསེར། །རྐང་པ་རེ་རེས་བཤད་པ་བཞི། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་བཅས་ ལྡེ་གུ་།ལོ་གཅིག་བྱིན་ན་ལུས་དང་བློ། །ཁ་དོག་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་དཀར་པོ་ནི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རི་ལ་སྐྱེས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྐང་པ་བཞི་བཤད་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བཞི་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་བའི ལྡེ་གུ་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བྱིན་ན་ལུས་ཀྱི་ཉམས་དང་།བློ་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུ་དག་ཤིང་མངར་ལྕེ་མྱང་ཚ། །དོང་གྲ་ཤུ་ཏི་ཨ་རུ་ར། །རུ་རྟ་ཟི་ར་པི་པི་ལིང་། །མར་བཅས་ལྡེ་གུས་ངག་དག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་ སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ངག་དག་པར་བྱེད་ཅིང་ཚིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གནས་ཕྱི་མའི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་བྱིས་པའི་ནད་གསོ་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་ནད་གསོ་བ་ནི། ནད་བཅོས་པའི་ཐབས་ཏེ། དེ་སྟོན་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །འོ་མ་ཟས་དང་གཉི་གས་འཚོ། །བྱིས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད། ། དེ་དག་གནོད་མེད་ལས་བདེར་འགྱུར། །གནོད་པ་ལས་ནི་ནད་རྣམས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ནི་འོ་མ་འཐུང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ཟ་བ་དང་། ཟས་དང་འོ་མ་གཉིས་ཀས་འཚོ་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དོ། །དེས་ན་ནུ་ཞོའི་འོ་མ་དང་། ཁ་ཟས དེ་གཉིས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ལས་ནི་བྱིས་པ་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་གཉིས་གནོད་ཅིང་མི་འཕྲོད་པ་ལས་ནི་བྱིས་པའི་ནད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཆུ་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས། །ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འོ་མ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་ མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་གང་ཞིག་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་པ་ན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་ཆུ་སྟེང་འཕྱོ། །བསྐ་ཞིང་རྩུབ་ལ་དབུ་བ་ཅན། །དེ་ཡིས་བཤང་གཅི་སྲི་བར་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་གང་རླུང་གིས་གནོད་ཅིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་སྟེང་དུ་འཕྱོ་བར་འགྱུར་གྱི་འོག་ཏུ་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རོ་བསྐ་བ་དང་རང་བཞིན་རྩུབ་པ་དང་། དབུ་བ་ཅན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་འཐུངས་ན་བཤང་བ་དང་གཅིན་སྲི་ཞིང་འགག་པར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

羊奶、诃子、三辛香、巴达、希格如、白芷、岩盐，煎煮的药酥称为妙音药酥。能生成词语、智慧、记忆、语言清晰和暖性。
关于此，以四倍于酥油量的牛奶，和诃子等药物煎煮的药酥，名为妙音药酥，它能生成词语、智慧等功效。
白芷、独活、诃子、小茴香、香叶、婆摩伽煎煮的药酥，功效与前者相同。
关于此，以白芷等药物制成药膏，用四倍于酥油量的水煎煮。此处未提及液体成分的都应加入水，按此方法煎煮。服用此药酥能生成词语、智慧等功效。
白芷、肉豆蔻、金、红花与金、铁屑、螺、金、卡兰加与白芷金，每句所说的四味药，与蜂蜜、酥油制成药膏，服用一年能增长体力、智慧、肤色和气力。
关于此，白白芷是生长在雪山上的。其他的都容易理解。四句所说的四组药物与蜂蜜和酥油调制的药膏，服用一年能增长体力、智慧、肤色等。
白芷、甘草、岩盐、冬虫夏草、白豆蔻、诃子、肉豆蔻、小茴香、胡椒，与酥油制成药膏能净化语言。
关于此，白芷等药膏能净化语言，使言语清晰。
《医论八支精华注释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所作，后篇第一品注释。
接下来将讲解小儿疾病治疗品。
关于此，小儿疾病治疗是指治疗疾病的方法，将讲解阐述这一品。
以乳汁、食物和两者为生的小儿分为三种。无害则安乐，有害则生病。
关于此，小儿分为饮乳、食物和以食物乳汁两者为生的三种。因此，母乳和食物无害则小儿无病安乐，这两者有害不适则会生起小儿诸病。
凡是与水相融合，无有过失的乳汁，即是无过。
关于此，妇女的乳汁放入水中若能完全融合，即知无有风等病的过失。
风损坏的乳汁浮于水面，涩而粗糙有泡沫，会导致大小便闭结。
关于此，被风损坏的乳汁放入水中会浮于上面而不下沉，味道发涩，性质粗糙，有泡沫存在，饮用后会导致大小便闭结。

།མཁྲིས་པས་གནོད་གྱུར་དྲོ་སྐྱུར་ཚ། །རི་མོ་སེར་སྣང་དེས་ཚ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་གནོད་པར་གྱུར་བའི་ནུ་ཞོ་ནི་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རོ་སྐྱུར་ཞིང་ཚ་བ་དང་། མེའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་རི་མོ་སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བླུད་ན་བྱིས་པ་ ཚ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་གྱིས་སྐ་ལན་ཚྭར་བཅས། །སྦྱིན་བག་ཅན་ལ་ཆུ་ནང་འབྱིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་འོ་མ་ནི་སྐ་བ་དང་རོ་ལན་ཚྭར་བྲོ་བ་དང་། སྤྱིན་བག་ནལ་ནལ་པོར་འདུག་པ་དང་། ཆུར་བཅུག་ན་འོག་ཏུ་འབྱིང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལྡན་བའི་མཚན་མ་འདྲེན་མ་སྟེ། །འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་ནད་གཞི་གཉིས་དང་འདྲེས་པའི་ལྡན་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཚན་མ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་འདུས་པར་གྱུར་བའི་ནུ་ཞོ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་མ་ཅི་འདྲ་ལས། །དེ་འཐུངས་བས་ནི་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དེ་ནད་གཞི་རེ་རེ་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་འཐུངས་པ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ནད་སོ་སོ་ དང་ལྡན་པ་དང་།འདུས་པ་དེ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་རྟག་ཏུ་མི་བཟད་པར། །དུ་བ་ལ་ནི་ནད་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ན་བའི་མཚན་མ་ནི། བྱིས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟག་བར་ཤས་ཆེར་ངུ་བ་ལས་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཕྱོགས་གང་ཤས་ཆེར་འཛིན། །གང་དུ་རེག་པར་མི་བཟོད་པ། །དེ་ན་ནད་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བྱིས་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཤས་ཆེར་འཛིན་ཅིང་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་རེག་ཅིང་མནན་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ན་ནད་ཡོད་པ་ཁོ ནར་ཤེས་པར་བྱའོ།།མགོ་ནད་མིག་འབྱེད་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མགོ་བོ་ན་བ་ནི་མིག་གཉིས་རྟག་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་འཛུམས་མི་ཤེས་པས་མགོའི་ནང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་ནད་ལྕེ་མཆུ་སོས་གནོན་དང་། །དབུགས་དང་ཁུ་ཚུར་བསྡམས་ཤེས་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་དང་མཆུ་སོས་གནོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་བྱིས་པ་དེ་སྙིང་ནད་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁོང་ནད་བཤང་གཅི་སྲི་དང་སློན། །ནུ་མ་སོས་འདེབས་རྒྱུ་མ་འཁྲུགས། །ལྟོ་སྦོ་རྒྱབ་ནི་འགུགས་དགྱེ་དང་། །ལྟོ་འགུགས་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་ གཅི་སྲི་བ་ལ་སོགས་བ་ལ་ནི་ཁོང་བ་སྟེ།།ལྟོ་བའི་ནང་ན་ནད་ཡོད་པར་བྱའོ། །ཆུ་སོ་མཚན་ནད་བཤང་གཅི་སྲི། །སྐྲག་ཅིང་ཕྱོགས་ལྟ་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་སོ་སྟེ་ལྒང་པ་དང་། གསང་བའི་མཚན་མ་ལ་ནད་ཡོད་པའི་རྟགས་ནི་བཤང་གཅི་སྲིབ་ ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་མ་མ་ནད་གཞི་དང་། །སྐྱོན་ནི་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བྱིས་པ་ལ་ནུ་ཞོ་བླུད་བའི་མ་མ་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་། ནད་ཀྱི་སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལས་གསོ་ ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ནུ་ཞོ་རླུང་ཅན་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཞག་གསུམ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནུ་ཞོ་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མ་མ་ལ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ།

对于'胆病所致热酸热，呈现黄纹生热'这句话，被胆病所损害的乳汁会变热，味道酸且热，放入火中会呈现黄色纹路，如果喂食这样的乳汁会使婴儿发热。
对于'痰病所致稠带咸，黏稠置水即下沉'这句话，被痰病所损害的乳汁会变稠，味道咸，呈现黏稠状态，放入水中会下沉。
对于'混合征状相混杂，三病俱全具三相'这句话，妇女的乳汁被两种病因混合损害时会呈现混杂的特征，而三种病因俱全时的乳汁则具有三种病因的特征。
对于'依照各自何征状，饮用即会生病症'这句话，乳汁具有单一病因或混合病因的任何特征，饮用后会引发相应的单一或混合病症，并且会加重。
对于'婴儿经常难忍受，由此啼哭知有病'这句话，婴儿生病的征兆是反复不断地大声啼哭，由此可知是被疾病所困。
对于'常抓身体某一处，触摸之处不能忍，由此可知病所在'这句话，婴儿经常抓握身体某个部位，或触摸按压某处时感到疼痛难忍，由此可知该处有病。
对于'头痛由眼开知之'这句话，特别是头痛时，会一直睁着眼睛不会眨眼，由此可知头部有病。
对于'心病舌唇齿相压，呼吸紧握拳可知'这句话，从舌头、嘴唇被牙齿咬压等症状可知婴儿有心病。
对于'腹病大小便秘涩，乳房咬压肠搅动，腹胀背弓且弯曲，腹部抽搐可知之'这句话，大小便秘涩等症状表明腹部，即腹内有病。
对于'水道生殖器官病，大小便秘惊顾盼，由此可知'这句话，膀胱和生殖器官有病的征兆是大小便秘涩等症状。
对于'此后乳母依病因，随其过失而医治'这句话，之后应该根据喂乳母亲的具体病因和病症的情况进行治疗。
对于'其中风病乳汁者，十根煎煮三日服'这句话，对于被风病损害的乳汁，应该用十种药根煎煮的汤剂给乳母服用三天。

།ཡང་ན་རུ་རྟ་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ཐ་ཤུ་དག་ཕུ་ཙེ་ ཤེལ།།ག་བྲའི་རྩ་བ་ལ་ལ་ཕུད། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ས་ར་ལ། །བྲི་ཤྩི་ཀ་ནི་པི་པི་ལིང་། །ན་ལེ་ཤམ་ནི་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་རླུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནུ་ཞོ་ལ་རུ་རྟ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མ་མ་ལ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་ཡི། །སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་བླུད། །དེ་རྗེས་ཆང་གི་དངས་མ་བླུད། །སྣུམ་གྱུར་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་སྔར་སྨོས་པ་བླུད་པའི་རྗེས་ལ་སྨན་དེ་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ། །རླུང་གི་ནད་ལ་ཕན པར་བཤད་པའི་སྨན་མར་གང་ཡང་རུང་བ་ཅི་རིགས་པ་བླུད་པར་བྱ་ལ།།མར་དེ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་ཆང་གི་དངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་འདིས་མ་འམ་མ་མ་དེ་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་ཉུང་ཤས་བཏང་ལ་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་འོག་ འཇམ་རྩིའི་ལས་བྱ་ཞིང་།།དུགས་སོགས་རླུང་ནད་འཇོམས་པ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བར་བྱ་ཞིང་དུགས་དང་། བསྐུ་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་རླུང་འཇོམས་པའི་གསོ་བ་བྱའོ། །བིལ་བར་ སྣ་ཏི་མུས།།ཐང་ཤིང་ས་ར་ལ་བཅས་ཕྱེ། །མར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ། །དེ་བསྐོལ་ཁ་ར་དཀར་བཏབ་སྤྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ལ་ནི་ར་སྣ་དང་ཏི་མུ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཛ་མོ་ད་ལས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་འམ། ཡང་ན་ར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་ བའི་མར་དང་ཁ་ར་དཀར་པོ་བསྲེས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།མཁྲིས་པས་གནོད་ལ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཉེའུ་ཤིང་ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལ། །ཙནྡན་ཤ་རི་བ་བསྐོལ་བ། །མ་མ་དང་ནི་བྱིས་པར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནུ་ཞོ་ལ་ནི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་མ་མ་དང་བྱིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་གླ་སྒང་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྩ་མཁྲིས་པུ་ཙེ་ཤེལ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནུ་ཞོ་ལ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བསྐོལ་བ་བྱིས་པ་དང་། །མ་མ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ལ་ སོགས་ཤུག་པ་སོགས།།པ་ཏོ་ལ་སོགས་སྡེ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་འམ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནམ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་མ་མ་དང་།བྱིས་པ་ལ་ཅི་རིགས་པར་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་ནི་འདི་བསྐོལ་མར་དང་ནི། །མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་དང་། །བསིལ་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བྱུག་སོགས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནུ་ཞོ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་འདི་རྣམས་ དང་།མར་བསྐོལ་ལ་བྱིས་པ་དང་མ་མ་ལ་བླུད་པར་བྱ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་མ་མ་ཁོ་ན་ལ་གཏང་བར་བྱ་བ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་བསིལ་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །བད་ཀན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ། །ཤིང་མངར་རྒྱམ་ཚར་བཅས་ པ་འམ།།རྒྱམ་ཚར་ཤིང་མངར་པི་པི་ལིང་། །མར་སྦྱར་བྱིས་པ་ལ་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ནུ་ཞོ་ལ་ཤིང་མངར་དང་། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པའི་མར་བྱིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་ཤིང་མངར་དང་། ། པི་པི་ལིང་དང་། མར་སྦྱར་བ་བྱིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།

或者用茴香、胡椒、细辛、石膏、姜根、莲花、檀香和沙罗树、蝎子、胡椒、石榴，煮沸后服用。
也就是说，对于受到风病影响的乳汁，应将茴香和胡椒煮成汤汁，让乳母连续服用三天。
然后服用任何一种能够克制风病的药用酥油。之后饮用酒的清液。涂抹温和的泻药。
也就是说，在服用前述药汤之后，当药物被消化时，应服用任何一种据说对风病有益的药用酥油。服用酥油后，应饮用酒的清液。按照这个方法，当乳母因油腻而感到不适时，应给予少量温和的泻药使其排泄。
之后进行温和的按摩，以及通过热敷等方式治疗风病。
也就是说，在使用泻药之后，应进行温和的按摩，并通过热敷、涂抹、擦拭、按摩等方式治疗风病。
木苹果、茴香、细辛、檀香和沙罗树磨成粉末，与酥油调制成膏，或者将其煮沸后加入白糖服用。
对于婴儿，应将茴香和细辛磨成粉末与酥油调制成膏，或者将茴香等煮沸的酥油与白糖混合后服用。
对于胆病所致的伤害，应煮沸苦苣、小茴香、楝树、蛇瓜、檀香、夜交藤，让乳母和婴儿服用。
也就是说，对于受胆病影响的乳汁，应让乳母和婴儿服用煮沸苦苣等的汤汁。
或者服用姜黄、三果、胆草、石膏。
也就是说，对于受胆病影响的乳汁，应让婴儿和乳母服用煮沸的姜黄等油。
苦苣等、杜松等、蛇瓜等类煮沸后服用。
同样，应让乳母和婴儿根据情况服用煮沸的苦苣等类泻药中所说的药物，或杜松等类，或蛇瓜等类的汤汁。
将这些药物煮沸与酥油，以及清除胆病的泻药，并涂抹清凉药物等。
也就是说，对于受胆病影响的乳汁，应将这些有益的药物与酥油煮沸后让婴儿和乳母服用，仅给乳母服用清除胆病的泻药，同样要涂抹清凉药物等。
对于痰湿体质者，甘草加岩盐，或岩盐、甘草、胡椒与酥油调配后给婴儿服用。
也就是说，对于受痰湿影响的乳汁，应给婴儿服用甘草和岩盐配制的酥油，或者将岩盐、甘草、胡椒与酥油调配后服用。

།དེ་ནས་པོ་སོན་ཆའི་མེ་ཏོག་།བཏགས་པ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་ནུ་མ་བྱིས་པའི་མཆུ། །བསྐུས་ལ་བྱིས་པ་བདེར་སློན་གཞུག་།མ་མ་རྣོན་པོས་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག ཏུ་པོ་སོན་ཆའི་མེ་ཏོག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས།སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་ཞིང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་མ་མའི་ནུ་མ་དང་། བྱིས་པའི་མཆུར་བསྐུས་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བྱིས་པ་བདེ་ཞིང་ཉམ་ང་བ་མེད་པར་སློན་དུ་བཅུག་ན། ནུ་མ་ལྷུད་པའི་མ་མ་ནི་སྨན་རྣོན་པོས་ སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཐུག་སོགས་རིམ་པར་སྤྱད། །གླ་སྒང་ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མ་མ་ཐུག་པ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྤྱད་ཅིང་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་ནས་བཤད་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གོ་ སྙོད་རྒྱ་སྤོས་དང་།།ཐང་ཤིང་དུག་མོ་ཡུངས་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གོ་སྙོད་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་མ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གླ་སྒང་བོང་ང་དཀར། །ཤུ་དག་ཚ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་མ་མ་དང་བྱིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནུ་ཞོ་ཉེས་གསུམ་དྲི་མ་ཅན། །དྲི་མནམ་འཁྲུ་ཞིང་ཆུ་དང་འདྲ། །མཁྲེགས་ཤིང་སླ་ལ་རྒྱུན་བར་ཆད། །ཝུ་བ་ཅན་དུ་འཁྲུ་བར་གྱུར། །བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ན་ཞིང་གཅིན་སེར་དཀར ཞིང་སྐ།།རིམས་ནད་སྐོམ་དང་ཡི་ག་འཆུས། །སྒྲེགས་པ་སྐམ་པོ་འབྱུང་ཞིང་སླར། །ལུས་ན་ཡན་ལག་རྐྱོང་བ་དང་། །མཁུན་ཞིང་འདར་ལ་མགོ་འཁོར་དང་། །སྣ་མིག་ཁར་ནི་ཤུ་བ་སོགས། །ནད་ནི་གཞན་དག་དེ་ལས་འབྱུང་། །འོ་མའི་བེའུ་སྣབས་ཞེས་བཤད་དེ། །གནོད་ པའི་ནད་ནི་མི་བཟད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས། བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མནམ་པར་འཁྲུ་ན། འཁྲུ་བ་དེ་ཡང་ཆུ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཤང་བ་ཁ་ དོག་སྣ་ཚོགས་ཤིང་ན་བར་གྱུར་པ་དང་།གཅིན་ཡང་ཁ་དོག་དཀར་པ་འམ་སེར་བོར་གྱུར་པ་ལ་སྐ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། འདིར་མ་སྨོས་པའི་ནད་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ནི་འོ་མའི་ནད་བེའུ་སྣབས་ ཤེ་འམ།འོ་མ་མ་ཞུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དེ། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་དང་། མི་བཟོད་ཅིང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་མ་བྱིས་པ་ལ། །སློན་སྨན་བཏང་བས་མྱུར་དུ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་ལ་ ནུ་མ་ལྷུད་པའི་མ་མ་འམ།མ་དང་བུ་གཉིས་ཀ་སློན་སྨན་བཏང་བས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཐུག་སོགས་རིམ་པར་བཤད་པ་ནི། །ཤུ་དག་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནམ། །སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནམ། །པ་ཏ་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ་བསྐོལ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྔར་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་དག་ཏུ་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་སྦྱར་བ་དང་། དེའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ་བ་འམ། སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཡང་ན་བོང་ང་དཀར་པོ་ནས་པུ་ཙེ་ཤེལ་གྱི་བར་གྱི་སྨན་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་ བྱའོ།།པ་ཐ་བཅའ་སྒ་པུ་ཙེ་ཤིལ། །སླེ་ཏྲེས་རྩ་མཁྲིས་ཤ་རི་བ། །ཐང་ཤིང་གླ་སྒང་མུར་བ་དང་། །དུག་མོ་ཡུངས་བཅས་བསྐོལ་བ་བླུད། །ནུ་ཞོའི་ཉེས་བ་སེལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་པ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་ནུ་ཞོའི་ཉེས་པ་ སེལ་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

然后用波斯尼亚花研磨后加入蜂蜜制成的药膏，涂抹在乳房和婴儿的嘴唇上，让婴儿舒适地吮吸。让乳母服用猛烈的药物。
关于这一点，在此之后，将波斯尼亚花细细研磨，与蜂蜜和酥油混合制成药膏，涂抹在乳母的乳房和婴儿的嘴唇上。用这种方法让婴儿舒适无忧地吮吸。对于乳汁分泌过多的乳母，应让其服用猛烈的催吐药。
然后依次服用汤等，煮沸嘎桑等药物饮用。
关于这一点，在此之后，让乳母依次服用汤等，并从嘎桑等类别中选取所说的药物煮沸后饮用。
同样，煮沸戈涅、檀香、唐木、毒母芥子后饮用。
关于这一点，同样也要让乳母饮用戈涅等煮成的汤等。
或者用嘎桑、白附子、菖蒲、五热药煮沸后饮用。
关于这一点，或者让乳母和婴儿饮用嘎桑等的汁液。
乳汁被三种过失污染，有臭味、腹泻如水，坚硬而稀薄，断断续续，成为泡沫状腹泻。大便呈现各种颜色，疼痛且小便呈黄白色或灰色。发热、口渴、食欲不振，干咳出现后，身体四肢伸展，呻吟颤抖并头晕，鼻子眼睛和嘴出现疮疡等，从此产生其他疾病。这被称为乳汁小牛鼻涕病，是一种难以忍受的有害疾病。
关于这一点，当妇女的乳汁被三种过失损害而变得污浊，婴儿严重腹泻并有臭味时，腹泻会呈现如水等特征，大便呈现各种颜色且疼痛，小便呈白色或黄色且灰暗，同样也会出现婴儿发热等疾病，以及这里未提到的其他疾病。这种疾病被仙人们称为乳汁病、小牛鼻涕病或乳汁不消化病。这对婴儿们极其有害，难以忍受且难以治愈。
对此，让乳母和婴儿服用催吐药可快速治愈。
关于这一点，对于这种疾病，让乳汁分泌过多的乳母或母子二人服用催吐药就能很快治愈。
依次说明的汤等是：菖蒲等类别或者鹰爪类别，或者巴达和胡椒，嘎桑、布泽谢尔煮沸后饮用。
关于这一点，在前面说明的汤等系列中，要与菖蒲等药物类别配合使用并饮用其汁液，或者使用鹰爪等类别，或者从白附子到布泽谢尔的药物煮沸后饮用。
巴达、荜茇、布泽谢尔、列特热、根胆、夏利瓦、唐木、嘎桑、木尔瓦和毒母芥子一起煮沸后饮用，这是消除乳汁过失的最佳方法。
关于这一点，或者饮用巴达等药物煮沸的汤剂，这也是消除乳汁过失的最佳方法。

།རྗེས་འབྲེལ་ནད་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །དུས་ཤེས་པ་ཡིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མའི་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་ནད་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་རྣམས་ལ་ཡང་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དུས་ཤེས་པའི་སྨན་པས་ གསོ་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ།།སོ་འབྱུང་བ་དག་ནད་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་རིམས་དང་འཁྲུ་བ་ཡི། །ལུད་པ་སློན་དང་མགོ་ནད་དང་། །བད་མིག་འཛག་པའི་ནད་དང་ནི། །ཤུ་བ་རྣམས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་སོ་འབྱུང་ བ་ནི་བྱིས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་གནས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བྱི་ལའི་སྒལ་ཚིགས་བྱེ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་གཙུག་ནི་འབྱུང་བ་དང་། །བྱིས་པའི་སོ་ནི་སྐྱེ་བ་ན། །མི་ན་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་ལའི་སྒལ་ཚིགས་བྱེ་ཞིང་འབུར་བའི་དུས་དང་། རྨ་བྱའི་གཙུག་གི་ཅོད་པན་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྡུང་ཞིང་ན་བར་མི་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སོ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཡན་ལག་མི་ན་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི ཐམས་ཅད་ན་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ནད་ནི་ཇི་བཞིན་དང་། །ནད་སྟོབས་ཇི་བཞིན་འཇིགས་ཇི་བཞིན། །ཡུལ་དང་དུས་སོགས་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དེ་ལ་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ནད་གང་དང་གང་སྟོབས་ ཆེ་བའི་ཤས་ཇི་ལྟ་བ་དང་།འཇིགས་པ་གང་དང་གང་ལས་བྱུང་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །གནོད་དང་གནོད་བྱ་དེ་ཉིད་དང་། །རིམས་སོགས་ནད་ཀྱང་དེ་ཉིད་འབྱུང་། །དེ་བས་སྨན་ནི་དེ་ཉིད་དེ། གཞོན་ཤ་ཅན་དང་ལུས་ཆུང་ཕྱིར། །ཟས་ཀུན་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་པས། །འདི་ཡི་ཚད་ནི་ཆུང་དུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་གནོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དེ་ཉིད་དང་། དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་བདུན་པོའི་གནོད་བྱ་དེ་ཉིད་དང་། རིམས་ལ སོགས་པའི་ནད་ཀྱང་སྔར་ལུས་སྤྱིའི་གསོ་བར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྨན་ཡང་རིམས་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་བྱིས་པའི་སྐབས་སུ་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་ནི་གཞོན་ཤ་ཅན་ཁུལ་ཞོ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་ལུས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཟས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྨན་གྱི་ཚད་ཆུང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མར་དང་འོ་མ་ལ་བརྟེན་པས། །བྱིས་པ་རྟག་པར་ཁོང་སྣུམ་ཡིན། །དེ་བས་འཕྲལ་དུ་སྐྱུག་སྨན་ནི། །འཇམ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མར་དང་། འོ་མ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེས་འཚོ་བ་ཡིན་པས། རྟག་པར་ཁོང་སྣུམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་བྱིས་པ་དེ་ལ་ནི་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་སྨན་པ་བློ་དང་ལྡན་པས་བླུད་པར་བྱའོ། །འོ་མ་འོ་མ་ཟས་བརྟེན་ལ། །ནུ་ཞོ་ངོམས་པར་བྱས་པས་སློན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་འོ་མ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འོ་མ་དང་ཟས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་དག་ལ་ནི་ནུ་ཞོ་ངོམས་པར་བྱས་ནས་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །ཟས་ཟ་བ་ལ་མར་བཅས་པའི། །ཐུག་པ་སླ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟས་འབའ་ཞིག་གིས་གསོ་བའི་བྱིས་པ་ནི་ཐུག་པ སླ་བ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བླུད་པས་སློན་པར་བྱའོ།

对于相关的疾病，应当根据时机来治疗。对于与牛犊鼻涕病相关联和伴随的上呼吸道疾病，也要根据疾病的特点，由了解时机的医生开始治疗。
牙齿萌出是所有疾病的原因。尤其会引起发热、腹泻、咳嗽、感冒、头痛、眼病流液和疮疥等疾病。婴儿的牙齿萌出是婴儿所有疾病的原因和基础。特别是发热等疾病产生的原因。
猫的脊椎分离，孔雀的冠羽生长，婴儿的牙齿萌出时，没有不疼痛的。当猫的脊椎分离隆起时，当孔雀的冠冕生长时，全身都会疼痛，没有不疼的。同样，当婴儿长牙时，也没有不疼的部位，全身都会疼痛。
对于这些疾病，要根据疾病的情况、疾病的严重程度、危险程度，区分地域和时间等因素，用药物配方来治疗。对于长牙引起的疾病，要根据疾病的性质、各种疾病的严重程度、各种危险的来源，以及了解地域和时间等情况，用药物配方来治疗。
伤害和被伤害的本质，以及发热等疾病也是如此产生。因此药物也是如此，因为年幼多肉和身体小，不能服用所有食物，所以这里要给予小剂量。婴儿的伤害即风、胆和痰，以及精华等七种身体组织的受损，以及发热等疾病也如前所述一般身体治疗中所说的那样产生。因此药物也要用那些发热等章节中所说的那些来治疗。但是在婴儿阶段有这个特点：因为婴儿肉嫩柔软，身体小，不能食用所有食物，所以要给予小剂量的药物。
因为依赖酥油和牛奶，婴儿经常腹内油腻。因此要立即让有智慧的人给予温和的催吐药。婴儿经常依赖酥油和牛奶维生，所以经常腹内油腻，因此要立即由有智慧的医生给予温和的催吐药。
对于以牛奶和牛奶食物为食的婴儿，要让其吃饱母乳后再催吐。对于只吃食物的婴儿，要给予加入酥油的稀粥来催吐。

།བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་མས་གཏོང་དང་། །ཚད་ཆུང་ཚད་ཕྲན་དག་གིས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྣ་སྨན་ཚད་ཆུང་དུ་བཏང་བའི་ནད་ཡོད་པ་ ལ་ནི་ཚད་ཕྲན་དག་གཏང་བར་བྱའོ།།བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་ཇི་སྐད་བཤད། །མ་མ་ཉིད་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་མ་འམ་མ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱིས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་དུ་མི་ རུང་ངོ་།།མུར་བ་རྒྱ་ཤུག་ཚ་བ་གསུམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་འཛམ་བུའི་ཤུན། །ཐང་ཤིང་པ་ཏ་ཡུངས་ཀར་བཅས། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ནུ་ཞོའི་ཉེས་པ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ནི་ནུ་ཞོའི་ ཉེས་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །ད་ཏ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་གི་།ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་རྙིལ་ནི་བྱུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་རྙིལ་བསྐུ་བར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་སྐྱུ་རུ་ར་དང་། ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ ཕྱེ་མ་དང་།སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བས་རྙིལ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །འུར་བྱ་སྲེག་པའི་ཤ་སྐམ་གྱི། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་སྦྲུས་པ་ཡིས། །བྱིས་པའི་སོ་ཡི་མྱུ་གུ་ནི། །མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འུར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་ལ་བ་དང་། སྲེག་པའི་ཤ་སྐམ་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་སྦྲུས་པ་ བསྐུས་ན་བྱིས་པའི་སོའི་མྱུ་གུ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཤུ་དག་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་དང་། །བ་ཏ་གླ་སྒང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །བོང་ང་མངར་བའི་སྨན་སྡེ་དག་།བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱིས་སོ་སྐྱེད་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན།སོ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པ་དེ་མངོན་དུ་གྲུབ་པས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་པ་ཐང་ཤིང་ས་ར་ལ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ཉེ་ཤིང་པ། །ཀྲྀཥྞ་པ་རྞིཤྲི་ཡ་སེ། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་ནི། །ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ སྐྱེད་པའི་མཆོག་།རླུང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བར་བྱེད། །འཁྲི་བ་རིམས་དང་དབུགས་མི་བདེ། །མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་ལུད་བ་འཇོམས། །བྱིས་བའི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕན་ཞིང་མདོག་དང་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་ར་ནི་ཙི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་ངོ་། །པི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི པྲི་ཧ་ཏི་དང་ཀཎྜ་ཀཱ་རི་འོ།།ཤྲི་ཡ་སེ་ནི་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་ངོ་། །གཞན་དག་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །སྨན་དེ་དག་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི་ཕོ་བའི་དྲོད་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཞིང་ལུས་ཀྱི་མདོག་དང་ཉམས་ སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བཙོད་དང་སིང་ཕྲོམ་ད་ཏ་ཀི་།ཀུ་ཏན་ན་ཏ་པ་ལ་གཉིས། ས་ཧ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་ནི། །མུད་ག་བིལ་པ་གཞོན་ནུ་རྣམས། །རས་བ་ལ་ས་བོན་བཅས་པ་དག་།ཆུ་བསྐོལ་པ་དང་མར་དང་ནི། །ཐལ་སྨན་ཞོ་ག་ཆུར་བསྐོལ་བས། །སོ་སྐྱེས་ ལས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་ནད།།འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་འཇོམས་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས་རྒན་པོས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དང་། བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་། མར་དང་། ཐལ་སྨན་དང་། ཞོ་ག་ཆུར་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བས་ནི་སོ་སྐྱེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ནད་སྣ་ཚོགས་འདིས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྦྱོར་བ་འདི་ནི་འོད་སྲུངས་རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'用泻药治疗和小剂量给药'这句话，对于需要用泻药治疗的婴儿疾病，应该用灌肠的方式进行治疗。对于需要用小剂量鼻药的病症，应该用微量给药。
关于'泻药等前述用药，应该给予母亲'这句话，对于母亲或乳母，应该使用前面所说的泻药等所有配方，因为对婴儿来说，任何形式的泻药都是不适合的。
关于'没药、枸杞、三辛香、三果、蒲桃皮、甘草、巴达叶和芥子混合蜂蜜制成的糊剂，是消除母乳不良的最佳方法'这句话，用没药等药材与蜂蜜调制的糊剂是消除母乳不良的最佳方法。
关于'胡椒、诃子、达塔卡花的粉末与蜂蜜调制的糊剂涂抹在牙龈上'这句话，用胡椒粉与蜂蜜调制的糊剂涂抹牙龈，或者用诃子和达塔卡花的粉末与蜂蜜调制后涂抹牙龈。
关于'乌鸦和烧干的肉粉与蜂蜜调制，能快速促进婴儿牙齿生长'这句话，用乌鸦和烧干的肉粉与蜂蜜调制涂抹，能快速促进婴儿牙齿生长。
关于'白芷、两种布利哈提、巴塔、甘松、普切谢尔、独头蒜和甘味药类煎煮的药物能促进牙齿生长'这句话，用白芷等药材，以及葡萄等甘味药类煎煮的油涂抹，能快速促进牙齿生长，这是经过验证的。
关于'酸枣、甘草、萨拉拉、两种布利哈提、尼兴巴、黑叶希利亚赛与蜂蜜和油调制的糊剂，是促进胃火的最佳方法，能使风气顺畅运行，能降伏缠绕热病、呼吸不畅、黄眼病、癫痫和咳嗽，对所有婴儿疾病都有益，能增进肤色和体力'这句话，萨拉是指齐木。两种布利哈提是指布利哈提和坎达卡利。希利亚赛是指哈提胡椒。其他都是众所周知的。这些药材粉末与蜂蜜和油调制的糊剂具有促进胃火等功效，对所有疾病都有益，能增进肤色和体力。
关于'红花、辛普罗姆、达塔基、库坦、两种那塔帕拉、两种萨哈、绿豆、小木榴和这些药材的种子，用开水、油、碱性药物和酸奶煎煮，能快速降伏各种长牙引起的疾病。这是迦叶长老所说'这句话，用红花等药材与水、煎煮的药汁、油、碱性药物和酸奶调制煎煮，能消除长牙引起的各种疾病。这个配方是迦叶长老仙人所说的。

།བྱིས་པ་སོ་སྐྱེའི་ནད་ལ་ནི། །སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་གདབ་མི་བྱ། །སོ་སྐྱེས་པ་ཡི་ནད་གང་ཡིན། །གསོ་བས་རང་ཉིད་ཉེར་ཞིང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་བའི་ནད་ལ་སྔགས་ཀྱིས་གདབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། སོ་སྐྱེས་པའི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོ་བ་དེ་དག་བྱས་པས་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བས་སྔགས་གདབ་མི་དགོས་སོ། །ཉིན་པར་གཉིད་དྲགས་ཆུ་གྲང་དང་། །ནུ་ཞོ་བད་ཀན་ཅན་བརྟེན་བས། །བྱིས་པའི་དངས་མ་རྒྱུ བ་ཡི།།རྩ་རྒྱུན་བད་ཀན་གྱིས་བཀག་པས། །ཡི་ག་འཆུས་དང་ཆམ་པ་དང་། །རིམས་དང་ལུད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱིས་པ་ལུས་བསྐམས་ཤིང་། གདོང་སྣུམ་མིག་ནི་དཀར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་དྲགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་དངས་མ་རྒྱུ་ བའི་རྩ་སྦུབས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་བྱུང་ལ།དེས་ན་བྱིས་པ་ལུས་སྐམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱམ་ཚ་ཚ་གསུམ་ཤ་རང་ག་།པ་ཐ་གི་རི་ཀ་དམ་པ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་སྐམས་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་པ་སོགས་ལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ལུས་སྐམས་ཤིང་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཨ་ཤོ་ཀ་།ཚ་བ་ལྔར་བཅས་ཕྱེ་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཕུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཨ་ཤོ་ཀ་དང་ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་། མར་དང་སྦྱར་བ་ཡང་བྱིས་པའི་ཡི་ག་འཆུས པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ད་ཏ་ཀི་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒྱ་ཤུག་ཕྱེ་མ་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ད་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཡང་བྱིས་པ་སྐེམ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ནོ། །ས་ལ་པརྞི་ཤུ་དག་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ རམ་ཉེ་བ།།པི་པི་ལིང་དང་རྒྱ་སྦོས་དང་། །ལྕང་མ་ཨུཏྤ་ལ་བ་སྤྲུ་བ། ག་བྲའི་རྩ་བ་གླ་སྒང་རྣམས། །སྲང་རེ་ཡི་ནི་ཚད་བྱས་པ། །མར་ནི་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། །རྩ་རྒྱུན་སྦྱོང་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ལ་པརྞི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་སྲང་རེ་མར་བྲེ་གང་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ བ་བླུད་ན་ཡང་རྩ་རྒྱུན་བད་ཀན་གྱིས་འགགས་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཤྭ་གནྡྷ་བྱེའུ་རུ་ག་པ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་པི་པི་ལིང་། །བསྐོལ་བའང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་པི་པི་ལིང་། །ཤུག་པ་ཙནྡན་ཨུཏྤ་ལ། །ལམ་བུའི་ལོ་མ་ཤ་རི་བ། །བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་སྐེམ་པ་ཡི། །ནད་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་བ་དང་། བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་ཀྱང བྱིས་པའི་སྐེམ་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤྲིང་གི་མ་ཏུ་ལུང་ག་དང་། །ག་བྲའི་རྩ་བ་པི་པི་ལིང་། །ཐང་ཤིང་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ར་སྣ་དང་། །ཟངས་རྩི་བ་དང་ཛི་བ་ཀ་།མ་ཤ་མུད་ག་པ་རྞི་དང་། །བྱི་དང་ག་ཡི་ལྡེ་ གུར་བྱས།།རི་བོང་མགོ་བསྐོལ་ཁུ་བ་དང་། །བསྐོལ་པའི་མར་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །ལུས་སྐེམ་རྒྱས་པར་བྱེད་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀར་ཀ་ཏ་ཤྲིང་གི་དང་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་། རི་བོང་གི་མགོ་བོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ མར་གྱིས་ནི་བྱིས་པའི་ལུས་སྐེམ་པར་གྱུར་པ་མཆོག་ཏུ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤུ་དག་སླེ་ཏྲེས་ཀ་ཡ་སྠ། །རྒྱ་སྤོས་ཙ་རོང་ར་ཐུག་གཅིན། །ཆང་བསྐོལ་ཏིལ་མར་འཐུངས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་ཡང་ལུས་སྐེམ་པ་ལ་ ཕན་ནོ།

对于凡夫婴儿的疾病，不应以咒语加持。凡夫所生的任何疾病，以医疗自然得以平息。
白天过度睡眠、冷水、乳汁和痰湿体质，使婴儿精华运行的脉道被痰湿阻塞，会导致食欲不振、感冒、发烧和咳嗽。随后婴儿身体消瘦，面色油亮，眼睛发白。
岩盐、三种热性药、肉豆蔻、帕塔吉利卡当巴，与酥油和蜂蜜调配干燥后，用于治疗食欲不振等症。
普策晶石和无忧花，加上五种热性药的粉末有效。
达塔基和诃子、沙棘粉末配合酥油有效。
萨拉帕尼、白芷、两种布里哈蒂、拉姆涅瓦、胡椒、丁香、柳树、乌特帕拉、巴斯布瓦、甘草根、伽蓝菜，各取一两的量，与一升酥油一起煎煮，是清通脉道的最佳方法。
阿育魏陀、鸟如嘎巴、布里哈蒂和胡椒煎煮的效果也与前者相同。
甘草、升麻、胡椒、柏子、檀香、乌特帕拉、兰布叶、夏利瓦煎煮的酥油能够消除消瘦病。
卡尔卡塔树枝、马度隆嘎、甘草根、胡椒、唐木、阿育魏陀、两种拉姆涅、拉斯纳、铜草、吉瓦卡、豆类、木嘎帕尼和毕当嘎制成的膏，与兔头煎煮的汤液一起煎煮的酥油服用后，是增长消瘦身体的最佳方法。
白芷、列特列、卡雅斯塔、丁香、擦绒与山羊尿一起煎煮的芝麻油饮用有效。

།རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་ཆ་མཉམ་དང་། །ཏིལ་མར་བྲེ་གང་ཞོ་ག་ཆུ། །བཞི་འགྱུར་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །སྐྱེར་བ་ཐང་ཤིང་རུ་རྟ་དང་། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་བ་ཏ་ལ། །ཙནྡན་མུར་བ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ར་སྣ་ཉེའུ་ཤིང་ཤིང་མངར་མཉམ། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་རྒྱ་སྐྱེགས་སོགས་ ཞེས་བྱ་བསྐུས་ན་ཕན་པར་འགྱུར།།སྟོབས་སྐྱེད་རིམས་དང་ཟད་བྱེད་དང་། །སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་དབུགས་མི་བདེ། །རླུང་གི་ནས་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་འབྱུང་པོ་འཇོམས། །སྦྲུམ་མ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བྱེ་གང་ དང་།ཞོ་ག་ཆུ་བྲེ་བཞི་དང་། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་དང་། བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྐུས་ན་ཡང་ལུས་སྐེམས་བ་ལ་ཕན་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོབས་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།བོང་ང་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་།པི་པི་ལིང་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར། །ལྡེ་གུ་བྱིས་པ་ལ་སྦྱིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བོང་ང་དང་ཀར་ཀ་ཏ་ཤྲིང་གི་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བོང་ང་དཀར་བོ་གཅིག་པུ་ཡི། །ལྡེ་གུས་ལུད་པ་རིམས་ སློན་བྲོ།།བླ་བརྣན་གྱི་ནི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བོང་ང་དཀར་བོ་གཅིག་པུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་ཀྱང་ལུད་པ་དང་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ནུ་ཞོ་འཐུང་ཞིང་སློན་པ་ལ། །དེ་ལ་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཀཎྜ་ཀཱ་རི་བྲི་ཧ་ཏི། །འབྲས་བུའི་ ཁུ་བ་ཚ་བ་ལྔ།།སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་གང་མའི་ནུ་ཞོ་འཐུངས་ཤིང་སློན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི། མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏིའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་དང་། ཚ་བ་ལྔའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དང་ལན་ ཚྭ་ལྔ།།བ་རི་པ་ཏྲ་བྱི་དང་ག་།དེ་བཞིན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་དང་། ལན་ཚྭ་ལྔ་དང་། བ་རི་པ་ཏྲ་དང་། བྱི་དང་གའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན་ན་ཡང་སློན་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཚ་བ་གསུམ་རེག་འཇམ། །ཤ་རི་ད་ཏ་རྨ་བྱ་སྲམ་ ཇི་སྙེད་པགས་པ་སྤུ་བསྲེགས་ལ།།སྣག་ཚ་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བ་གསུམ་དང་། བྱ་རེག་འཇམ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་པགས་པ་དང་། སྦུ་བསྲེགས་ཏེ་སྣག་ཚར་བཅས་པ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བྱིས་པ་ལ་བྱིན་ན་ཡང་ནད་དེ་ལ་ཕན་ ནོ།།སེང་ལྡེང་བལ་བུ་ཨ་རྫུ་ན། །རུ་རྟ་ཏྭ་ཏ་ནའི་ཁུ་བ། །འོ་མ་མར་དང་བཅས་བསྐོལ་བས། །སློན་བྲོ་ཉེ་བར་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་དང་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ཡང་སློན་བྲོ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་སོ་དང་བཅས་ སྐྱེས་དང་།།གང་གི་དང་པོར་ཡ་སོ་སྐྱེས། །བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དེ་ལ་ནི། །ཞི་བ་བྱ་ཞིང་བྲམ་ཟེ་ལ། །ཡོན་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་སྐེམ་བྱེད་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་གང་མའི་ཁོང་ནས་སོ་དང་བཅས་པར་སྐྱེས་པ་དང་། ཡང་བྱིས་པ་གང་ཡང་སོ་དང་པོར་ སྐྱེས་པའི་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་གནོད་པ་ཅན་དེ་ལ་ནི་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་དང་།དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་བྱིས་པ་དེ་ཡོན་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་ནུ་སྐེམ་བྱེད་མཆོད་པར་བྱའོ།

红花汁液等量和一升芝麻油，四倍量的阿育吠陀草药汁，
酸枣、光皮木、土茯苓、
哈利努卡、波罗蜜、
檀香、毛萝卜、水晶、
葛根、小叶木、甘草等量。
煎煮的芝麻油称为红花等芝麻油，涂抹有益。
增强体力、治疗发热和消耗症、
治疗精神错乱、健忘、呼吸不畅、
能祛除风病，
降伏夜叉、罗刹、鬼魅，
对孕妇也有益。
即：红花汁一升，药汁四升，阿育吠陀草药等药材等量，煎煮的芝麻油即红花等芝麻油，涂抹可治疗身体消瘦，使身体丰满，具有增强体力等功效。
葱白、卡卡塔仙人掌、
胡椒和蜂蜜调制，
制成膏剂给婴儿服用。
即：葱白和卡卡塔仙人掌等调制的膏剂服用也有益。
单独用白葱白的膏剂能治疗咳嗽、发热、呕吐，能治疗上气病。
即：或者单独用白葱白与蜂蜜调制的膏剂也能治疗咳嗽和发热等病。
对于吃母乳而呕吐者，
应给予酥油、蜂蜜和
刺枣、印度茄子、
果汁及五辛，
调制成膏剂服用。
即：对于饮用母乳而呕吐的婴儿，应给予酥油、蜂蜜、刺枣、印度茄子果汁和五辛粉调制的膏剂。
胡椒和五种盐、
印度楝叶、长胡椒，
同样制成膏剂服用。
即：胡椒、五种盐、印度楝叶、长胡椒粉与蜂蜜调制的膏剂服用也能治疗呕吐病。
同样三辛、鸽子、
孔雀、鸭子等禽类，
去皮毛后烧制，
墨汁、蜂蜜、酥油调制有益。
即：同样三辛、鸽子等禽类的皮毛烧制后加入墨汁，与酥油、蜂蜜调制的膏剂给婴儿服用也对此病有益。
紫檀、棉花、阿周那树、
土茯苓、多陀那的汁液，
与牛奶、酥油一起煎煮，
能完全祛除呕吐。
即：紫檀等药材与牛奶和酥油一起煎煮服用也能治愈呕吐。
凡是生下时就有牙齿，
或最先长出上牙者，
这是不吉祥的征兆，
应当做息灾法事，并应
供养婆罗门及布施，
同样应当供奉童子天神。
即：婴儿生下时就有牙齿，或者最先长出上牙的不吉祥者，应当做息灾火供，应当供养出家人和婆罗门并布施，同样应当供奉童子天神。

།བད་ཀན་འཁྲུགས་པས་རྐན་གྱི་ཤར། །རྐན་གྱི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། དེས་ན་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི། །སྤྱི་བོ་དུ་མའི་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྐན་ལྷུང་ནུ་ཞོ་འགྲས་པ་དང་། །སྐ་བ་འཐུངས་ཤིང་བཤང་བ་སླ། །སྐོམ་དད་ཁ་གཡའ་མིག་ན་ཞིང་། །གཉའ་བ་འདེགས་དཀའ་སློན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས པས་རྐན་གྱི་ཤར་རྐན་གྱི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།རྐན་གྱི་མཛེར་པ་དེས་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་དམའ་ཞིང་ལྕོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྐན་ལྷུང་ཞིང་བབས་པ་དང་། ནུ་ཞོ་དང་འགྲས་ཤིང་འཐུང་བར་མི་དགའ་བ་དང་། དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་འཇིགས་ པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རྐན་བཏེག་ནས་ཚིག་འཁུས། །ཐལ་པ་སྦྲང་རྩི+ེར་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཡང་ན་བཅལ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །བ་གླང་ལྕི་ཁུ་ལན་ཚྭ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་དུ་མཛེར་པ་བྱུང་བ་དེ་ལ་བཏེགས་ནས། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བ་དང་། སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དོང་གྲ་སྐྱེར་པ་ཤིང་ཚ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ལོ་མར། །གཏུམས་ལ་བ་ལང་ལྕི་བས་བྱུགས། །དེ་རྗེས་མེ་མ་མུར་ལ་བསྲེགས། །ཁུ་བས་རྐན་དང་ཁ་བསྐུ་ཞིང་། །མིག་ ཏུ་ཡང་ནི་བླུགས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་དང་སྐྱེར་པ་དང་། ཤིང་ཚ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བྱ་གྲོ་དྷའི་ལོ་མར་གཏུམས་ལ། །དེའི་འོག་ཏུ་བ་ལང་གི་ལྕི་བས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མེ་མ་མུར་གྱི་མདག་མེར་བསྲེགས་ལ། ཆོས་པ་དང་ཁུ་བ་བཙིར་ཏེ་བྱིས་པ་དེའི་རྐན་དང་། ། ཁའི་ཕྱོགས་བསྐུ་ཞིང་། མིག་ཏུ་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །རུ་རྟ་ཤུ་དག་ཨ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ནུ་ཞོར་སྦྱར་བས་བྱིས་པ་བླུད། རྐན་གྱི་མཛེར་པ་ལས་ཐར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ནུ་ཞོ་དང་ལྷན་ཅིག་བླུད་ན་ཡང་རྐན་གྱི མཛེར་པའི་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།དྲི་མས་གོས་སམ་རྔུལ་བ་ལས། །གཞང་ཁར་བད་ཀན་ཁྲག་ལས་བྱུང་། །རྨ་ནི་ནད་དམར་གཡའ་བ་དང་། །བླ་བརྣན་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལ་ལས་མ་མོའི་ཉེས་པར་བཤད། །གཞན་དག་ལུས་སྲུལ་པོས་བྱས་ཟེར། །རྒྱབ་ཀྱི་ཐོར་བུ་གཞང་ བསྡེབས་ཟེར།།ལ་ལས་དེ་མིང་མེད་ཅེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མས་གོས་པ་དང་། ལན་འགའ་རྔུལ་བར་གྱུར་པ་ལས་བད་ཀན་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནང་ན་དམར་ཞིང་གཡའ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བླ་བརྣན་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ལ།རྨ་དེ་ལ་ནི་ལ་ལས་ནི་མ་མོའོ་གདོན་གྱིས་ཉེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ནི་ལུས་སྲུལ་པོའི་གདོན་གྱིས་ཉེན་པ་བྱས་ཟེར། ལ་ལས་ནི་རྒྱབ་ཀྱི་ཐོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཟེར་ལ། གཞན་དག་ནི་གཞང་བསྡེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ ཟེར་བའོ།།ལ་ལས་ནི་ནད་དེ་མིང་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་མ་མ་བད་མཁྲིས་དག་།སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་ནུ་ཞོ་སྦྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ནད་དེ་ལ་ནི་མ་མའི་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱིས་དེའི་ནུ་ཞོ་སྦྱང་ཞིང་ཉེས་པ་མེད་པར་ བྱའོ།ཙནྡན་དཀར་ཆུ་བསིལ་བ་དང་། ལྡན་པའི་སྐོམ་ནི་ནང་ནས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་མ་དེ་ལ་ཙནྡན་དཀར་པོ་ཆུ་བསིལ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྐོམ་མ་མ་དང་བྱིས་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།

由于痰病紊乱在上颚部位，称为上颚瘤，因此在上颚部位，会出现多个头部之间。上颚下垂，不喜欢喝母乳，喝稠的东西，大便稀软。口渴，口痒，眼睛疼痛，颈部难以抬起而变得松软。
由于痰病紊乱，在上颚部位会生出称为上颚瘤的疾病。这种上颚瘤会使上颚部位的头部变低而下垂，同样会出现上颚下垂，不喜欢喝母乳，因困难和痛苦而恐惧等症状。
对此，将上颚抬起后，涂抹炒麦粉灰与蜂蜜调制的药膏。或者用荜茇、牛粪汁、盐调制后涂抹。
对于上颚生瘤的病症，将其抬起后，用炒麦粉灰和蜂蜜调制的药膏涂抹，或者用荜茇等药与蜂蜜调制的药膏涂抹。
将冬瓜、醋栗、肉桂的药膏，用榕树叶包裹，外涂牛粪，然后在余烬中烧烤。用其汁液涂抹上颚和口腔，也要滴入眼睛。
将冬瓜、醋栗、肉桂制成药膏，用榕树叶包裹，然后从外面涂上牛粪，之后在余烬中烧烤，挤压出汁液后涂抹孩子的上颚和口部，并将药液滴入眼睛。
鹿茸、白芷、诃子与蜂蜜调制的药膏，与母乳调和后给孩子服用，就能治愈上颚瘤。
用鹿茸等药制成的药膏与母乳一起服用，也能治愈上颚瘤病。
由于污垢沾染或出汗，在肛门处由痰和血引起。伤口呈红色发痒，会出现多个水泡。有人说是魔女作祟，其他人说是尸鬼所为。有人说是背部疙瘩连接到肛门，有人说这病没有名字。
由于粪便等污垢沾染，有时出汗，由痰和血引起的伤口内部发红发痒，并伴有多个水泡。对于这种伤，有人说是由魔女鬼神侵害所致，同样其他人说是尸鬼鬼神侵害所为。有人说是背部疙瘩，其他人说是肛门连接处。有人说这种病没有名字。
对此，要用清除魔女痰胆的药物净化母乳。
对于这种有多个名字的病，要用清除魔女的胆汁和痰的药物净化其母乳，使之无害。
用白檀与凉水调制的饮品从内服用。
给那位母亲和孩子服用白檀与凉水调制的饮品。

།དེ་དང་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ནི། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་རྨ་བསྐུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་ དཀར་པོ་དང་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་རྨ་བསྐུ་བར་བྱའོ།།རྒྱ་ཤུགས་འབྲས་བུ་གསུམ་བླག་ཤའི། །ཤུན་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ནག་ཚུར་གི་ཝཾ་སྤངས་མ་དང་། །དངུལ་རྡོ་བ་བླ་ལྡོང་རོས་ནི། །སྐྱུར་དང་བཏགས་པས་བསྐུ་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་རྨ་དེ་ལ་བླུགས་པར་བྱ་བ་འམ། ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོ་དང་། སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་རྨ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་སྐྱེར་ཁཎྜ། །དུང་ནི་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་འམ། །དུང་གི་ལྟེ་བ་ཤ་རི་བ་འམ། ། ས་ན་ཡི་ཤུན་པ་ནི། ། ཕྱེ་མར་བཏགས་པས་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་གདབ་བར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་དུང་གི་ལྟེ་བ་དང་། །ཤ་རི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ཏྲེས་ཀྱི་ཕྱེ་མས་གདབ་བར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་ཨ་ས་ནའི་ཤུན་པ་ཕྱེ་མར་ཞིབ་ཏུ་བཏགས ནས་གདབ་པར་བྱའོ།།དམར་ཞིང་གཡའ་བའི་ཤས་ཆེ་ལ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་བསྡེབས་པའི་ནད་དེ་མདོག་དམར་ཞིང་། གཡའ་བའི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །གཞང་ བསྡེབས་ནད་ལ་མཁྲིས་པ་ཡི།།རྨ་ལ་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་བསྡེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་མཁྲིས་པའི་རྨ་ལ་ཕན་པའི་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། སྨན་ཐམས་ཅད་ཕན་ནོ། །པ་ཐ་གླ་སྒང་སེར་པོ་གཉིས། །ག་བྲའི་རྩ་བ་བྱི་དང་ག་།པུརྞ་རྣ་བར་ བིལ་བར་བཅས།།བྲི་ཤྩི་ཀ་ལི་ཚ་བ་གསུམ། །མར་བཅས་བསྐོལ་བ་ཚད་ཙམ་བལྡག་།ས་ཟོས་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཐ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་བསྐོལ་བ་ཚད་ཙམ་བྱིས་པས་བལྡགས་ཤིང་ཟོས་ནས་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།ནད་ནི་གང་གི་སྨན་གང་ཡིན། །དེ་ཡིས་ནུ་མ་བསྐུས་ནས་ནི། །ཡུད་ཙམ་འདུག་ལ་དེ་རྗེས་བཀྲུ། །བླུད་ན་ནད་ནི་དེ་དེས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་བར་བཤད་པའི་སྨན་དེས་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་ བསྐུས་ནས་ཡུད་ཙམ་སྟེ།ཆུ་ཚོད་གཉིས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ནུ་མ་བསྐུས་ཏེ། བྱིས་པ་ལ་ནུ་ཞོ་བླུད་ན་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་སྨན་དེས་འཇོམས་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།གནས་ཕྱི་མའི་ལེའུ་གཉིས་བའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱིས་པའི་གདོན་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེའུ་སྔ་མར། ཚུལ་མིན་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྐྲག་ན་གདོན་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ བཤད་པའི་རིམ་པས་བྱིས་པའི་གདོན་གསོ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་གྱི་སྐེམ་བྱེད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །གདོན་ནི་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་ལྔ། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ཅན་བདུན། །ལྷ་ཆེན་པོ་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་གྱི་དུས་ སུ་ལྷ་ཆེན་པོའི་བུ་སྐེམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་པ་རིམས་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར།གདོན་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བདུན་ལྷ་ཆེན་པོ་ཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐེམ་བྱེད་ས་ག་ལུག་ཐུག་གདོང་། །ཁྱི་གདོང་ཡི་དགས་ཞེས་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྐེམ་བྱེད་ཀྱི་གདོན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱ་གདོན་སྲུལ་མོ་གྲང་པ་ཡི། །སྲུལ་མོ་ལོང་མ་ལུས་སྲུལ་མོ།

关于'用白檀香和柴胡的提取物，加蜂蜜涂抹伤口'这句话，是说用白檀香和柴胡的提取物配合蜂蜜制成的药膏涂抹伤口。
关于'用榆树果实、三果和榉树皮煮水冲洗。用黑姜黄、矿物质、岩盐和银矿石，配合酸性物质研磨后涂抹'这句话，是说用榆树等煮成的汤液冲洗伤口，或者用黑姜黄等药物配合酸性物质制成的药膏涂抹伤口。
关于'或者甘草、柴胡提取物、贝壳细粉，或者贝壳脐、夏利巴，或者阿萨那树皮研磨成粉撒上'这句话，是说或者用甘草等细磨成粉撒上伤口，或者用贝壳脐和夏利巴（即蒺藜）的粉末撒上，或者用阿萨那树皮研磨成细粉撒上。
关于'对于发红发痒严重的，用蚂蟥放血'这句话，是说对于肛门病变发红且瘙痒严重的，要用蚂蟥放血。
关于'对于肛门病变，推荐所有对胆病伤口有效的治疗'这句话，是说对于肛门病变，所有对胆病伤口有效的饮食、饮品和药物都有效。
关于'巴塔、两种黄色山药、伽布拉根、毕达嘎、布尔纳尔纳巴尔、毗黎勒果、蝎子、三辛香配合酥油煮成适量服用，可治愈中毒疾病'这句话，是说用巴塔等药物煮汤加入酥油煮成，适量服用可以治愈中毒等疾病。
关于'任何疾病用什么药，就用那药涂抹乳房，稍待片刻后清洗，喂食即可治愈该病'这句话，是说无论是发烧等什么病，用相应的药物涂抹乳房，等待约两个时辰后清洗，然后给婴儿喂奶，那种病就会被该药物治愈。
这是《医论八支精华》的注释《词义月光》，由大师月官所作的第二章后篇注释。
关于'接下来讲解治疗小儿鬼病'这句话，是承接上一章所说'不当恐惧，若恐惧则鬼神会入侵'的内容，为了讲解治疗小儿鬼病而作此章。
关于'为了保护古时的枯瘦者，有五种男性形态的鬼神和七种女性形态的鬼神，是大自在天的化现'这句话，是说在古时为了保护大自在天之子枯瘦者（一个有六面的童子）免受发烧病害，大自在天化现出五种男性形态和七种女性形态的鬼神。
关于'枯瘦鬼、萨嘎鬼、羊面鬼、狗面鬼和饿鬼'这句话，是说要知道枯瘦鬼等五种是男性形态的鬼神。
关于'鸟鬼、腐女、寒腐女、瞎腐女、身腐女'这句话描述的是其中的一些女性形态鬼神。

།དེ་བཞིན་བཞིན་གྱི་རྒྱན་ཅན་མ། །ནམ་གྲུ་ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱའི་གདོན་ལ་སོགས་པའི་གདོན་བདུན་ པོ་ནི།བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བའི་ཚུལ། །རྟག་ཏུ་ངུ་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་གཟུང་ཞིང་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལམ་རྟགས་ནི་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ངུ་བ་དང་། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་ཚུལ་སྐྲག་དང་གླལ་བ་དང་། སྨིན་མ་འདེགས་ཤིང་རྨྱ་བ་དང་། །དབུ་བ་སློན་ཞིང་གྱེན་དུ་བལྟ། །མ་མཆུ་སོས་འདེབས་གཉིད་ཡར་དང་། །ངུ་ཞིང་མཁུན་ལ་ནུ་ཞོ་ལ། །མི་དགའ་སྐད་ནི་འགྱུར་བ་དང་། །གློ་བུར་དུ་ནི་སེན་མོ་ཡིས། །རང་གི་མ་ མའི་ཡན་ལག་འབྲད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྟགས་ནི། སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པ་དང་གླལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རང་གི་མ་མ་འམ་མ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་སེན་མོས་འབྲད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐེམ་བྱེད་ཀྱིས་ཟན་རྟགས་ མིག་གཅིག་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་།།ཡང་དང་ཡང་དུ་མགོ་བོ་རྡེབ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཉམས་ཤིང་ལུས་རེངས་ལ། །རྔུལ་བཅས་སྐྱེ་བ་རེངས་བ་དང་། །སོ་འཆའ་ནུ་ཞོ་ལ་མི་དགའ། །སྔངས་ཤིང་ངུ་ལ་སྐད་གསང་ཉམས། །ཁ་ཡོ་ཁ་ཆུ་སྐྱུག་པ་དང་། །མི་བཟད་པར་ནི་ གྱེན་དུ་བལྟ།།ཚིལ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་ཡིད་མི་དགའ། །བཤང་བ་ཁུ་ཚུར་ལ་བཅངས་ཤིང་། །མཁུར་ཚེས་མིག་དང་སྨིན་མ་གཅིག་།གཡོ་ཞིང་མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དམར། །དེས་ནི་ཡན་ལག་ཉེས་ཉམས་སམ། འཆི་བ་ཁོ་ནར་བྱད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐེམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཉེན་པའི་རྟགས་ནི་བྱིས་པའི་མིག་གཅིག་ནས་འཆི་མ་འཛག་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མགོ་བོ་བརྡེགས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་། །ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས་ཤིང་མ་ རུངས་པ་དང་།ལུས་ཤིང་ལྟར་རེངས་པ་དང་། རྔུལ་འབྱུང་བ་དང་། སྐེ་བ་གཉེའུ་རེངས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚིལ་དང་ཁྲག་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང་། ཡིད་མི་དགའ་ཞིང་ལྟོ་བ་ལྟར་གནས་པ་དང་། བཤང་བ་ཁུ་ཚུར་གྱི་ནང་དུ་བཅངས་པ་དང་། མཁུར་ཚོས་དང་ཁ་ཡོ་ པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་ཡན་ལག་ཉམས་ཤིང་མི་ཚང་པར་འགྱུར་བའམ། འཆི་བ་ཁོ་ན་འགྱུར་རོ། །སྐེམ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་མཚན་མ་ནི། །དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་། སྐྲ་འབལ་སྐེ་བ་འགུགས་པ་དང་། །རྣམ་པར་འདུད་ཅིང་གླལ་བཞིན་དུ། ། བཤང་དང་གཅི་བ་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཝུ་བར་སྐྱུག་ཅིང་གྱེན་དུ་བལྟ། །རྐང་ལག་སྨིན་མས་གར་ཡང་བྱེད། །ནུ་མ་རང་ལྟེ་སོ་ཡིས་འདེབས། །ཀུན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་གཉིད་ཡར་རིམས། །ཁྲག་ནི་རྣག་གི་དྲི་བྲོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐེམ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གདོན་སོགས་བཟུང པའི་མཆན་མ་ནི་བྱིས་པའི་དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།ལུས་རྣམ་པར་འགུགས་ཤིང་བཏུད་ནས་གླལ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

对于'容貌如是庄严者，名为干枯鬼女'这句话，七种鬼魔如鸟魔等，都具有女性形态。
关于'其等执持之方式，常哭并发热'这句话，这些鬼魔最初附身的方式或征兆是持续不断地哭泣和发烧。
关于'普遍征兆为恐惧与打哈欠，扬眉及说胡话，吐沫仰望天，咬嘴唇嗜睡，哭泣呻吟厌奶，不悦声音变，突然以指甲，抓伤自己母亲肢体'这句话，这些鬼魔的共同征兆是：从恐惧害怕和打哈欠等，到无故用指甲抓伤自己的母亲或保姆的全身。
关于'其中干枯鬼所执征兆：一眼流泪，反复撞击头部，一侧身体衰弱僵硬，伴有汗出僵直，咬牙厌恶奶汁，惊恐哭泣声音弱，歪嘴流涎呕吐，难忍地仰望天，脂血臭味不悦意，大便握于拳中，腮部眼睛及一眉，摇动双目皆发红，由此肢体受损害，或必定趋向死亡'这句话，在这些鬼魔中，名为干枯鬼的鬼魔附身的征兆是：婴儿一只眼睛流泪，每一刻都反复撞击摇动头部，半边身体衰弱无力，身体像木头般僵硬，出汗，脖子像被绳子勒住等，脂肪和血液有异味，心情不悦如同腹部不适，大便握在拳中，腮帮和嘴歪斜等。这会导致肢体受损不全，或者必定死亡。
关于'干枯遗忘鬼征兆：意识衰退且反复，拔发拧颈部，弯曲打哈欠时，排出大小便，呕吐涎沫仰望，手足眉毛皆舞动，以牙咬乳房肚脐，周身动摇嗜睡发热，血有脓液之臭味'这句话，干枯遗忘鬼附身的征兆是：婴儿意识衰退昏迷等，身体弯曲低头时打哈欠并排出大小便等。

།ལུག་ཐུག་གདོང་གིས་རྟགས་ཀྱི་ནད། །སྦོ་ཞིང་རྐང་པ་ལག་པ་དག་།འདར་ཞིང་ཝུ་ བར་སྐྱུག་པ་དང་།།སྐོམ་དད་ཆེ་འཁྲུ་ཆང་པ་སྡོམ། །སྐད་གསང་དམའ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།མཁུན་ཞིང་སློན་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལུད་པ་སྐྱིགས་བུས་འདེབས་གཉིད་ཡང་། །སོ་ཡིས་མཆུ་གནོན་ཡན་ལག་སྡུད། །རེངས་ཤིང་ལུག་ཐུག་དྲི་བྲོ་ལ། །གྱེན་དུ་ལྟ་ཞིང་དགོད་པ་དང་། ། བར་དུ་འགུགས་ཤིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །བརྒྱལ་ཞིང་མིག་གཅིག་སྐྲངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུག་ཐུག་གི་གདོང་ཞེས་བྱ་བས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི་བྱིས་པ་ལྟོ་སྦོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གུགས་ཤིང་སྒུར་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱི་ཡི་གདོང་གི་རྟགས་གྱུར་པ། །འདར་ཞིང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། །རྔུལ་ཞིང་མིག་ནི་འཛུམས་པ་དང་། །རྒྱབ་ཏུ་གུག་ཅིང་ལྕེ་དང་སོ། །མཆུ་དང་རྐན་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་སྐྱུག་།བཤད་པའི་དྲི་འབྱུང་ཁྱི་སྐད་འདོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིའི་གདོང་གི་རྟགས་ནི་བྱིས་པ་ལུས་འདར་བ་ལ སོགས་པ་ནས་ཁྱིའི་སྐད་འབྱིན་པའི་བར་ཡིན་ནོ།།ཡི་དགས་ཀྱི་ནི་གདོན་གྱི་རྟགས། །བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་ཡང་ཡང་སྡང་། །གློ་བུར་ངུ་ཞིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །འཁྲུ་ཞིང་སློན་བྱེད་ལུད་པ་ལུ། །གླལ་སྐོམ་མི་རོའི་དྲི་དང་ལྡན། །ལུས་ནི་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བ་དང་། །སྐེམ་ ཞིང་རེངས་ལ་མདོག་མི་སྡུག་།ཁུ་ཚུར་བསྡམ་ཞིང་མཆི་མ་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་མཚུན་ལྷ་ཞེས་བྱ་བས་གཟུང་བའི་རྟགས་ནི་བ་སྤུ་ལྡང་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་གདོན་ལུས་ལྷོད་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ལྕེ་རྐན་ལྐོག་མར་རྨ་བྱུང་ཞིང་། །ཐོར་བུ ན་ཞིང་ཚ་ལ་རྣགས།།ཚིགས་དག་ཏུ་ནི་ཡང་ཡང་འབྱུང་། །མཚན་མོ་སྐྱེ་ལ་ཉིན་མོ་འབྲི། །ཁ་འམ་བཤང་སྒོ་འགགས་པ་དང་། །འཇིགས་ཤིང་བྱ་ཡི་དྲི་དང་ལྡན། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་བྱའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི། ལུས་ལྷོད་ཅིང་ཡན་ལག་ཤིག་ཤིག་པོར་གྱུར་པ་དང་། འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་ལ་རྨ་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་མོ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་ལ་ཉིན་མོ་ནི་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲུལ་མོས་སློན་ཞིང་འདར་བ་དང་། །ལུས་སྙོམ་མཚན་མོ་གཉིད་ཡར་དང་། ། སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོ་འཁྲུ་བ་དང་། །སྐོམ་ཞིང་གཅིན་ནི་སྲི་བ་དང་། །ལུས་ལྷོད་བ་སྤུ་གཤོར་བ་དང་། །ཁ་ལྟར་དྲི་ནི་མནམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི་བྱིས་པ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པ་དང་། ལུས་འདར་བ་དང སྐོམ་ཞིང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལྟར།ཡུལ་འཛིན་མི་ནུས་པ་དང་། མཚན་མོ་གཉིད་ཡར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲང་བའི་སྲུལ་མོས་འདར་བ་དང་། །ངུ་ཞིང་ཟུར་གྱིས་ལྟ་བ་དང་། །སྐོམ་ཞིང་འཁྲུ་ལ་རྒྱུ་མ་འཁྲུགས། །ཞག་ལྟར་དྲི་ནི་མནམ་པ་དང་། །ཡན་ལག་ལོགས་ གཅིག་གྲང་བ་དང་།།ཅིག་ཤོས་དྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བའི་ལུས་སྲུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི་བྱིས་པ་ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་གཞོགས་གཅིག་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་ པའི་བར་ཡིན་ནོ།

羊魔所致病症的征兆：腹部肿胀，手脚颤抖，呕吐，口渴严重，腹泻，声音低沉，面色不悦，呻吟并流涎，咳嗽打嗝，睡眠轻浅，牙齿咬住嘴唇，四肢蜷缩，僵硬并散发羊的气味，向上看并大笑，身体弯曲，发烧，昏迷，一只眼睛肿胀。
所谓羊魔面相的征兆，就是儿童腹部肿胀等病症发作，身体弯曲驼背等症状。
狗魔面相的征兆：颤抖并汗毛竖立，出汗并眼睛眯起，背部弯曲，舌头和牙齿、嘴唇和上颚发出声音并呕吐，散发臭味并发出狗叫声。
所谓狗魔面相的征兆，就是儿童身体颤抖等症状直至发出狗叫声为止。
饿鬼魔的征兆：汗毛竖立并反复生气，突然哭泣并发烧，腹泻流涎并咳嗽，打哈欠口渴并散发尸臭，身体摇晃，消瘦僵硬面色不悦，紧握拳头并流泪。
所谓儿童被饿鬼魔附身的征兆，就是汗毛竖立并反复生气。
鸟魔使身体松软并腹泻，舌头上颚喉咙生疮，并有疱疹发热化脓，关节处反复发作，夜间加重白天减轻，口或肛门堵塞，恐惧并散发鸟臭，发烧。
所谓儿童被鸟魔附身的征兆，就是身体松软四肢无力，腹泻等症状，身体和四肢生疮，夜间加重白天减轻等症状。
女魔使人流涎颤抖，身体摇晃夜间失眠，打嗝腹胀腹泻，口渴小便少，身体松软汗毛竖立，口中散发臭味。
所谓女魔即女性形态的魔所致的征兆，就是儿童流涎呕吐，身体颤抖，口渴如同睡着一般不能辨识事物，夜间失眠等症状。
寒性女魔使人颤抖，哭泣并斜视，口渴腹泻肠胃紊乱，散发油脂般的臭味，四肢一侧发冷，另一侧发热。
所谓寒性女魔即女性形态的魔所致的征兆，就是儿童身体颤抖等症状直至身体一侧发热等症状为止。

།སྲུལ་མོ་ལོང་མས་སློན་པ་དང་། །རིམས་དང་ལུད་པ་གཉིད་ཆུང་དང་། །བཤང་བ་སླ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།དྲི་ང་བསྐུས་པས་མྱུར་དུ་སྐམ། །མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་མིག་ན་གཡའ། །མིག་སྐྲང་གློ་བར་གྱུར་བ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་མི་དགོད་ནུ་ཞོ་འགྲས། །མདོག་ མི་སྡུག་ཅིང་ང་རོ་རྩུབ།།མདོག་ཉམས་ཉ་ཡི་དྲི་དང་ལྡན། །ཡང་ན་དྲི་ནི་སྐྱུར་བཅས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲུལ་མོ་ལོང་མའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི། བྱིས་པ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལུས་དྲི་ང་བ་དང་ལུས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་མྱུར་དུ་བསྐམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ། ། བཞིན་རྒྱན་ཅན་གྱིས་རྐང་པ་དང་། །ལག་པ་གདོང་ནི་མཛེས་པ་དང་། །རྩ་ནི་ནག་པོ་སྣང་བ་ཡིས། །ལྟོ་བ་ཁྱབ་ཅིང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ཡི་ག་འཆུ་ཞིང་ཡན་ལག་ན། །བ་གཅིན་ལྟ་བུའི་དྲི་འབྱུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་གདོན་བཞིན་རྒྱན་ཅན གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི་བྱིས་པའི་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་ཅིང་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ནམ་གྲུས་གནག་ཅིང་སྔོ་བ་དང་། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་མེད་ཅིང་། །མིག་འགུལ་སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་ལུ། །ཁ་ནི་ཡོ་ཞིང་དམར་བ་དང་། །ལུག་ཐུག་དྲིར་ལྡན་རིམས་འདེབས་སྐེམ། བཤང་བ་སྔོ་ཞིང་སླ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་གྲུའི་བྱའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས་ནི། བྱིས་པའི་མདོག་གནག་ཅིང་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོས་ལུས་ཀུན་ནི། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་བར་གྱུར་བ་དང་། །སྐྲ་འབྱི་ཟས་ལ་མི་དགའ་དང་། །སྐད་གསང ཞུམ་ཞིང་མདོག་མི་སྡུག་།བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལྟོ་བར་རྩ་ཡི་མདུད་པ་ཆགས། །ངུ་ཞིང་བྱ་རྒོད་དྲི་ལྡན་ལ། །ཡུན་རིངས་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱི་རྟགས་ནི། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་སྐམ་ཞིང་རངས་པ་ལ སོགས་པ་ནས་ནད་ཡུན་རིང་དུ་ན་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ།།ལྟོ་བར་རྨེན་བུ་ཟླུམ་པོར་འབྱུང་། །བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ལྕེ་ཡི་དབུས་ནི་དམའ་བ་དང་། །རྐན་ནི་གནག་འགྱུར་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་གང་ལྟོ་བར་རྨེན་བུ་འམ། ཐོར་བུ་ཟླུམ་པོ་བྱུང་བ་དང་བཤང་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱིས་པ་དེ་ནི་གསོ་བར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཁ་ཟས་མང་པོ་ཟོས་ཀྱང་ནི། །བྱིས་པ་གང་ཞིག་ལུས་སྐེམ་བྱེད། །སྐེམ་པས་ཉེན་ཅིང་མིག་ཉམས་པ། །དེ་ནི་ནམ་གྲུ་སྐེམ་མོས་གསོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ཁ་ཟས་མང་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ཟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་སྐེམ་ཞིང་སྦེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ནམ་གྲུའི་གདོན་གྱིས་ངེས་པར་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །འཚེ་བ་ལ་དགའ་མཆོད་པར་འདོད། །གདོན་རྣམས་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ ལ།གདོན་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། །མཆོད་ཅིང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

被腐尸鬼附身时，会呕吐发烧，咳嗽，失眠，
大便稀溏且色泽不好，身上涂抹香料很快就干，
视力减退且眼睛发痒，眼睛浮肿并咳嗽，
打嗝不笑，母乳不消化，
肤色不好且声音粗糙，
肤色不好且带有鱼腥味，或者带有酸味。
这是说，被腐尸鬼附身的征兆是：婴儿呕吐等症状，身体有臭味，身上的药膏很快干掉等等。
被美貌女鬼附身时，手脚和脸都变得美丽，
黑色的脉络遍布腹部并发烧，
食欲不振，四肢散发出如牛尿般的气味。
这是说，被美貌女鬼附身的征兆是：婴儿的手脚等变得美丽等症状。
被夜叉鸟附身时，身体发黑发青，
眼耳鼻消失，眼球转动，打嗝咳嗽，
嘴歪且发红，带有羊肉汤的气味，发烧消瘦，
大便呈青色且稀溏。
这是说，被夜叉鸟附身的征兆是：婴儿的肤色发黑发青等症状。
被消瘦夜叉附身时，全身发烧，
头发脱落，厌食，
声音低弱，肤色不好，
大便呈现各种颜色，腹部出现脉络结节，
哭泣，带有秃鹫的气味，
会长期生病。
这是说，被称为消瘦夜叉的鬼附身的征兆是：身体四肢消瘦僵硬等症状，直到长期生病等。
腹部出现圆形肿块，大便呈现各种颜色，
舌头中间凹陷，上颚变黑的婴儿应当放弃。
这是说，凡是腹部出现肿块或圆形疙瘩，大便呈现各种颜色等症状的婴儿，因为无法医治所以应当放弃。
即使吃很多食物，
如果婴儿身体消瘦，
因消瘦而危险且视力减退的，
会被消瘦夜叉夺去性命。
这是说，婴儿即使吃很多各种食物，仍然身体消瘦等症状的，必定会被夜叉鬼夺去性命。
喜好伤害和渴望供养，
是鬼神附身的原因。
这是说，鬼神附身的原因是喜好伤害杀生，以及渴望供养和称颂。

།དེ་ལ་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །བྱིན་ཚེ་སྣ་ནས་འཛག་པ་དང་། །ལྕེ་ཉམས་མིག་ནི་གཏིང་དུ་འབྲོས། །བདེ་མེད་མིག་ནི་མཆི་མར་བཅས། ཉམ་ཆུང་ཚིག་ནི་དམན་པ་དང་། །དྲི་ང་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐེམ་ཞིང་རང་གི་བཤང་དང་གཅི། །ལག་བས་ཉེད་ཀྱི་སྨོད་མི་བྱེད། །ལག་བས་བཏེག་སྟེ་འབད་པ་ཡིས། །བདག་དང་དེ་བཞིན་གཞན་ལ་བརྡེག་།མཚོན་དང་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བརྡེགས་ཤིང་། །འབར་བའི མེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད།།ཆུ་ནང་འབྱིང་ཞིང་ཁྲོན་པར་ལྟུང་། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲར་བྱེད་པར་འགྱུར། །སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་ཚ་བས་གནག་།སློན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་དང་། །བུ་ག་ཀུན་ནས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །འཆི་ལྟས་བྱུང་བ་དེ་སྦང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གདོན་ དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གདོན་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་ནི།།བྱིས་པ་འཚོ་བའམ། ཡང་ན་འཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་འཛིན་ཅིང་དེ་སྣ་ནས་འཛག་པ་དང་། །ལྕེ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཚོན་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་བདག་དང་ གཞན་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དང་།མེ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆུའི་ནང་དུ་ལུས་བྱིང་བ་དང་། ཁྲོན་པར་མཆོང་ཞིང་ལྟུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་འཚེ་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་འཚེ་ བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།།དགའ་བ་འདོད་པས་གཟིར་གྱུར་པ། །དབེན་པར་བུད་མེད་འདོད་སྨྲ་དགའ། །དྲི་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱན་དགའ། །མགུ་ཞིང་ཞི་བ་གསོ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགའ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་གདོན་གྱིས་མི་ཆེན་པོ་འམ།།བྱིས་པ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ནི། དབེན་པའི་གནས་སུ་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དྲི་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །སེམས་མགུ་ཞིང་དགའ་བ་ལ་བརྟགས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ་དང་། གདོན་དེ་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྕེས་ནི་ཁ་ལ་ཉུག་པ་དང་། །མཆུ་རྐན་གྲེ་བ་སྐམས་པ་དང་། །དོགས་པས་ལྟ་ཞིང་ངུ་བ་དང་། །སེམས་ཁོང་ཆུད་ཅིང་ཞུམ་པ་དང་། །ཟས་འདོད་ལྟོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །བྱིན་ན་ཟ་བར་མི་འདོད་པ། །གཏོར་མ འདོད་པས་ཟིན་པ་སྟེ།།དེ་ནི་གསོ་སླ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏོར་མ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་ཡོད་དེ། །དེས་བྱིས་པ་འམ། མི་ཆེན་པོ་གང་དག་ཟིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལྕེས་ཁ་ལ་འབྱུག་ཅིང་འབྱུག་པ་དང་། མཆུ་ལ་སོགས་པ་བསྐམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། །དོགས་པ་དང་ བཅས་བས་ཀུན་ལ་ལྟ་བ་དང་།ངུ་ཞིང་ང་རོ་འབྱིན་པ་དང་། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཡིད་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་འདོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཟས་བྱིན་ན་ཟས་མི་འདོད་པར་གྱུར་པ་ནི་གཏོར་མ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གསོད་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡི། །སྔགས་བཟླས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བས་གཞོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་སྲོག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསོད་པར་འདོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ནི་གྲུབ་ཅིང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་སྣང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་སྔགས་བཟླས་ཤིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བས གཞོམ་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ།།ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་ཅི་འདོད་པར། །དགའ་དང་གཏོར་མ་སོགས་སྦྱིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོད་པར་འདོད་པས་ཅིག་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་གདོན་དགའ་པར་འདོད་པ་དང་། གཏོར་མ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དགའ་བ་དང་། །གཏོང་མ་སྦྱིན་པས་གསོ་ བར་བྱ་སྟེ།།དགའ་བར་འདོད་པ་ལ་ནི་རྩེ་དགའི་བྱ་བ་སྦྱིན་པས་གསོ་ལ། གཏོར་མ་འདོད་པ་ལ་ནི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པས་གསོ་བར་བྱའོ།

对于具有伤害性质的，鼻子流液，舌头受损，眼睛深陷，不适，眼中含泪，
言语低弱卑微，会发出臭味，消瘦，用手抓挠自己的大小便，
用手举起用力打击自己和他人，用武器和木棒等打击，投入燃烧的火中，
沉入水中并跌入井中，还会做其他类似的事情，非常口渴且被热气所困扰，会变得潮湿，
从所有孔窍流血，出现死亡征兆时应当净除。
对此，在那些魔中，具有伤害性质的魔，即抓住婴儿或具有伤害性质的人，从鼻子流液，舌头受损等，乃至用武器和木棒等打击自己和他人，
投入火中，身体沉入水中，跳入井中跌落，还会做其他这样的伤害行为，非常口渴等，
被这样具有伤害性质的魔所抓住的人，因无法治愈而应当舍弃。
被欲乐所困扰的，喜欢在僻静处谈论女人，喜欢香气和花鬘装饰，心满意足且平静但难以治愈。
对此，被称为欲乐的魔抓住成年人或婴儿时，会在僻静处与女人行欲并喜欢谈论，喜欢香气和花等，
心满意足且快乐，行为平静，这种魔难以治愈。
用舌头舔嘴，嘴唇、上颚和喉咙干燥，怀疑地观望并哭泣，心神恍惚且沮丧，
虽然饥饿想要食物，给了也不愿意吃，这是被食施魔所抓住，据说这种容易治愈。
对此，有一种称为食施魔，当它抓住婴儿或成年人时，会用舌头舔舐嘴巴，嘴唇等变得干燥，
带着怀疑看着一切，哭泣发出声音，心神恍惚，变得沮丧，虽然想要食物且非常饥饿，给了食物却不想吃，
应当知道这是被称为食施魔所抓住，这种容易治愈。
由欲杀所成就的咒语诵持和护摩仪式可以降伏。
对此，有一种称为欲杀的魔想要杀生，对此应当用已成就且果报显现的力量持诵咒语并做护摩仪式来降伏治愈。
对于其他的，随其所欲，以欢喜和食施等布施。
对此，对于与欲杀相对的欲乐和食施魔，应当以欢喜和食施来治愈，
对欲乐的应当给予游戏娱乐来治愈，对食施魔应当以食施来治愈。

།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གསོར་རུང་གདོན་ལ་ནི། །བྱིས་པ་ཁང་བ་དབེན་ པར་གཞག་།ཞག་གསུམ་ཆག་ཆག་ཕྱག་དར་བྱས། །རྟག་ཏུ་མེ་ནི་བཞག་པ་ཡི། །པུ་ཏིའི་མེ་ཏོག་སིལ་མ་དང་། །འདབ་མ་ས་བོན་ཡུངས་ཀར་གཏོར། །གདོན་འཇོམས་ཏིལ་མར་སྦར་བ་ཡི། །མར་མེས་གདོན་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ནད་གཡོག་ཉལ་པོ་ཆང་དང ཤ།།ཡོང་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །མར་ནི་རྙིང་པས་བསྐུས་ནས་ནི། །པ་ལ་ནིམ་པ་ཏར་ཀ་རི། །དོང་གྲ་ཐང་ཤིང་ཀ་ཏབ་ག་།འཛམ་བུ་དང་ནི་ཏ་མ་ལ། །ཀ་ཏྲི་ན་དང་ལྕམ་པ་དང་། ། པ་མརྒ་པ་ཏ་ལི། །མ་དུ་ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་དང་། །ཀ་ཀ་ཛ་ཀ་ཤྲེ་ཏ་ཆེ། །བིལ་རྐང་འོ་མ་ཅན་ གྱི་ཤིང་།།ཀ་དམ་པ་བཅས་ཀརཉྫ། །ཆུ་ནི་དྲོ་འཇམ་དག་གིས་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་གསོར་རུང་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་བྱིས་པ་ཁང་པ་དབེན་ཞིང་ཡངས་པར་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཆག་ཆག་དང་། ཕྱག་དར་ལན་གསུམ་བྱས་ལ་རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་བར་མེ་ གཞག་པ་དང་།།པུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་གི་སིལ་མ་གཏོར་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གདོན་འཇོམས་པའི་རྫས་ཡུངས་མར་ལ་སོགས་པ་སྤར་བའི་མར་མེ་གཞག་པར་གྱུར་པ་དེར་ནད་པ་དེ་གཞག་ལ། ནད་གཡོགས་འཁྲིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པར་བྱུང་པ་དག་གིས་མར་རྙིང་པས་ ནད་པའི་ལུས་བསྐུས་ལ་བ་ལ་དང་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་།བསྐོལ་བའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བླུགས་ཤིང་ནད་པ་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །ཏར་ཀ་རི་ནི་ཨག་ནི་མན་ཏའོ། །ཀ་ཏང་ག་ནི་ཨ་རུ་ལ་ཀའོ། །ཏ་མ་ལ་ནི་བར་ནའོ། །ཀ་ཏྲི་ན་ནི་བུ་ཏྲི་ནའོ། །ལྕམ་པ་ནི་སུ་པར་ཙ་ལའོ། །མ་དུ་ ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ།།ཤྭེ་ཏ་ཆེ་ནི་མ་ཧཱ་ཀཤྤེ་ཏ་སྟེ་གི་རི་ཀར་ཎིའོ། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་ལ་སོགས་པའོ། །ཀ་དམ་པ་ནི་ཨམ་པ་དན་པའོ། །སྟག་དང་གཟིག་དང་སེང་གེ་སྦྲུལ། །དོམ་གྱི་པགས་པ་མར་དང་བཅས། །བདུག་པས་ཁྲུས་བྱས་འོག་ཏུ་ འདུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ཁྲུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྟག་ལ་སོགས་པའི་པགས་པ་བསྲེགས་པའི་དུད་པས་ལུས་ལ་བདུག་པར་བྱའོ། །པུ་ཏི་ཡུངས་ཀར་ཤ་རང་ག་།ཤུ་དག་གོ་བྱེ་ལ་ལ་ཕུད། །རུ་རྟ་མར་བཅས་བདུག་པས་ནི། །གདོན་ཀུན་ལས་ནི་ཐར་བྱེད་ཡིན། །ཞེས བྱ་བ་ལ།པུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་དང་། ཤ་རང་གའི་རྩ་བ་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མྱུ་གུ་དང་། ཤིང་གི་ནང་གི་སྙིང་པོ་དང་། ཁུ་བ་དང་། ཚེར་མ་དང་། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་བདུགས་པས་ཀྱང་བྱིས་པའི་གདོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དོ། ། ཡུངས་ཀར་ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང་། ཤུ་དག་ཀ་ར་བཱི་རའི་རྩ། །གྲོ་བ་མར་སྦྱར་བདུགས་པས་ནི། །གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བྱིས་པ་ལ་བདུགས་ན་ཡང་གདོན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་ལང རྭ་དང་རུས་པ་སྤུ།།པགས་བ་བྱི་ལིའི་རྟུག་པ་དང་། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །མར་དང་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་དང་། །རས་བལ་ས་བོན་པོ་སོན་ཆ། །ནས་དང་ར་སྤུ་ཐང་ཤིང་དང་། །ཡུངས་ཀར་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་དང་པོག་།སྐྲ་དང་ཕུབ་མ་ཕ་བང་དང་། །རྫ་མར་ར་ཐུག་གཅིན་དང་སྦངས། ། ཞིབ་བཏགས་པ་ཡི་བདུགས་པས་ནི། །འབྱུང་པོའི་གདོན་ན་ཐམས་ཅད་དང་། །མི་བཟད་རིམས་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྫ་སྣོད་སར་པའི་ནང་དུ་ཪ་ཐུག་གི་གཅིན་དང་སྦངས་ཏེ། གཅིན་དེ་ཉིད་བཏགས་པའི་རེང་བུ་སྐམ་པོའི་དུད པས་ནི་གདོན་ཐམས་ཅད་དང་རིམས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

等字表示应当配合下文所说的其他仪轨。接着对于可治愈的鬼魅，应将孩童安置在空旷的房屋中，三日内进行清扫打扫，常常保持火燃烧，撒布布帝花的花瓣、叶子、种子和芥子。点燃能降伏鬼魅的芝麻油灯，可以降伏鬼魅。护理人员应当远离房事、酒肉，用陈旧的酥油涂抹后，用巴拉、楝树、塔卡里、冬瓜、汤药、诃子、蒲桃以及多摩罗、迦底那、占巴、帕玛尔嘎帕塔利、玛度西克如、迦迦札迦白色大药、榕树、乳汁树、迦昙婆以及迦兰札等，用温和的水清洗。
其中塔卡里即火曼陀罗，迦昙伽即诃梨勒，多摩罗即瓦尔那，迦底那即布底那，占巴即苏帕尔札拉，玛度西克如即索班札那，白色大药即摩诃白色即基利迦尔尼，乳汁树即尼亚格若陀树等，迦昙婆即安巴丹巴。
虎、豹、狮、蛇、熊的皮毛配以酥油，熏烟沐浴后坐于下方。即孩童沐浴后，应当用虎等皮毛燃烧的烟熏其身体。布帝、芥子、夏朗嘎、白芷、戈杰、拉拉普、如达配以酥油的熏烟，能解脱一切鬼魅。即布帝迦兰札和夏朗嘎的根、叶、花、果、芽、树心、汁液、刺以及白芷等药的熏烟，也能使孩童从一切鬼魅中解脱。
芥子、楝树叶、白芷、迦罗毗罗根、麦子配以酥油的熏烟，能驱除一切鬼魅。即芥子等药配以酥油的烟熏于孩童，也能驱除一切鬼魅。牛角、骨头、毛、皮、猫粪、楝树叶、布策晶、酥油、两种卜里哈帝、棉花种子、波松查、大麦、山羊毛、汤药、芥子、孔雀羽毛、头发、谷壳、土块以及陶罐中的山羊尿混合，细磨后的熏烟，能降伏一切部多鬼魅和难忍的热病。即用牛角等药在新陶罐中与山羊尿混合，将此尿磨成干燥的丸剂，其烟能降伏一切鬼魅和一切热病。

།བྱི་ཚེར་ཨ་མྲའི་ཚི་གུ་དང་། །རྒྱ་སྦོས་མངར་སྡེ་ན་ལེ་ཤམ། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་གླ་སྒང་རྣམས། །ལྡེ་གུར་བཅས་པ་མར་དང་ནི། །འོ་མ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཁུར། །བཅས་བསྐོལ་དེ་ནི་གདོན་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ། མྲའི་ཚི་གུ་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའི་ནང་ན་ཡོད་པའོ། །མངར་བའི་སྡེ་ཚན་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ་རྫས་དེ་དག་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་ཏེ། མར་དེ་བླུད་ན་གདོན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ར་སྣ་ཨཾ་ཤུ་མ་ཏི་གཉིས། ། བ་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། །གླ་སྒང་བཏགས་ཏེ་མར་དང་བསྐོལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀའི། །ཐལ་ཏེས་བ་ཏྲ་བྱི་དང་ག་།ཤིང་མངར་ཤིང་ཀུན་པ་ཡ་སྱ། །ཐང་ཤིང་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །དུག་མོ་ཡུངས་དང་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུ་མར་དང་བསྐོལ་བ་ཡིས། །རྟག་ཏུ་བྱིས་པ་ལ་ཕན ཞིང་།།ནད་དང་གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །མེ་དྲོད་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ར་སྣ་དང་ཨཾ་ཤུ་མ་ཏི་གཉིས་ཀྱི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བྱིས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན་ཞིང་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་ཐམས་ ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང་།།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཁ་དོག་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་རི་བ་དང་མུ་ར་དང་། །བྲ་ཧྨི་ཤུ་དག་ཤང་ཁི་ནི། །ཡུངས་ཀར་ཨཤྭ་གནྡྷ་དང་། བྱེ་རུག་པ་བཅས་མར་དང་བསྐོལ། །དེ་ནི་བཏུང་བ་འམ་བསྐུ་བ་ཡིས། །གདོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་རི་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུ་དང་མར་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དེ་བཏུང་བ་འམ་བསྐུ་བ་བྱས་ན་གདོན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མར་གང་འབྱུང་པོའི་རིག་པ་རུ། །འོག་ནས་བཤད་པ་དག་དང་ནི། །དེ་བཞིན་གཏོར་མ་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། ཁྲུས་ནི་སྔགས་རྒྱུད་ཤེས་པས་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་གང་འབྱུང་བོའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབྱུང་པོའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བྱིས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་གཏོར་མ་དང་། གཞན་ཡང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་དང ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་བདག་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཤེས་པའི་སྔགས་བས་སྔགས་ལས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།པུ་ཏི་ཀར་ཉྫའི་ཤུན་པ། །བར་བ་ར་ཡི་རྩ་བ་དང་། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་བི་ཤ་ལ། །ཀ་ཏྲ་ཀ་དང་བིལ་པ་དང་། །ཀ་པིད་ཐ་བསྐོལ་དེས་མཚན་མོ། །བྱིས་པ་བཀྲུས་ན་ཤིས་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། པུ་ཏི་ཀ་ར་ཉྫའི་ཤུན་པ་དང་། །ལོ་མ་དང་། ཤིང་མངར་བར་བ་རེའི་རྩ་བ་དང་། ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནས་བིལ་པ་དང་། ཀ་པིད་ཐའི་བར་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དེས་མཚན་མོ་བྱིས་པ་བཀྲུས་ན་ཤིས་ཤིང་དཔལ་བསྐྱེད་བ་ཡིན་ ནོ།།གདོན་དང་བྲལ་ཡང་བླ་བརྣན་ནད། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །བྱིས་པའི་ནད་གསོར་བཤད་པ་ཡི། །སྨན་གྱིས་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པ་བསལ་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་ནད་གསོ་བར་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། གནས་ཕྱི་མའི་ ལེའུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།བྱིས་པ་གསོ་བའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།

荆棘、芒果核仁和印度乳香、甘味类药、那烂湿婆、黑叶草、伽蓝菜等，与糊剂一起，加入酥油和牛奶，与十种根药一起煎煮，此为最胜降伏鬼魅之药。其中芒果核仁是指芒果果实内的仁，甘味类药是指养生类药，其他易懂。将这些药物制成糊剂，与酥油等一起煎煮，服用此酥油可降伏一切鬼魅。
二种阿输摩底草、五种大力根、伽蓝菜磨碎与酥油煎煮。三辛香、枳椇、蒺藜、婆多、吉达迦、甘草、诃子、帕雅斯亚、唐辛、胡椒根、毒芥子等制成糊剂与酥油煎煮。此药经常对小儿有益，能降伏一切病痛与鬼魅，能生火力、体力与容色。
夏利瓦、没药、婆罗米、白芷、商企尼、芥子、阿输甘陀、野胡萝卜等与酥油煎煮。此药不论饮用或涂敷，都能降伏一切鬼魅。
凡是在降伏鬼魅仪轨中所说的酥油，以及下文所说的食子、护摩和沐浴等仪轨，都应由通晓密续者依照密续所说仪轨来配制。
布底迦然加树皮、瓦瓦拉根、白花枳椇、毗沙拉、迦咀迦、木槵子、迦毗他等煎煮，用此水在夜晚为小儿沐浴是吉祥的。
即使已经摆脱鬼魅，对于所有与后遗症相关的疾病，都应当按照小儿疾病治疗中所说的药物如法治疗。
《医理八支心要注解·月光论》由亲近月亮的阿阇黎所造，此为后篇第三章注解。小儿治疗篇圆满。

། །།དེ་ནས་འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱི་ནད་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་གདོན་གྱི་རྗེས་ལ་འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཞི་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ བརྩམ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།གདོན་ཕལ་ཆེར་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གསོ་བའི་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་ཚིག་དང་ནི། །སྤྱོད་པ་སྙིང་སྟོབས་རང་བཞིན་དག་།གང་གི་རང་བཞིན་འགྱུར་བར་སྣང་། །དེ་ལ་འབྱུང་པོའི་གདོན་ཡོད་བཤད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་ན། །མི་དེ་ལ་འབྱུང་པོའི་གདོན་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་ཤེས་པས་བརྩམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད རྟོགས་པའོ།།འབྱུང་པོའི་གཟུགས་དང་རང་བཞིན་དང་། །སྨྲ་དང་འགྲོ་སོགས་སྤྱོད་པ་དང་། །གང་ཞིག་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་དག་།དེ་ལ་དེ་ནི་ཞུགས་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །འབྱུང་པོ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེའི་གཟུགས་དང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་དེ་ལ་གདོན་དེ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་སོགས། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་པོའི་གདོན་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས མདོར་བསྡུས་ན་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་འཛིན་རྒྱུ་ནི་འཕྲལ་གཏམ་ནི། །སྔོན་ཆད་ཤེས་རབ་འཚོལ་བ་ཡི། །བློ་ཡིས་ཉེས་པ་བྱས་གྱུར་ནས། །དེ་ཡི་ཆགས་པ་སོགས་བསྐྱེད་པས། །བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་དང་ཆོས་ལུགས་ཉམས། །མཆོད་འོས་རྣམས་ནི་བརྙས་པ་ དང་།།གཞུང་ལུགས་ཉམས་པ་དེ་དང་ནི། །སྡིག་དང་བདག་ཉིད་གསོད་བྱེད་ན། །གདོན་ནི་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བྱེད་པས། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་འང་རྗེས་གནོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དེ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་དབང་གིས་ཉེས་པའི་ལས་ཚེ་འདིར་འཕྲལ་ དུ་བྱས་པ་འམ།ཡང་ན་སྔོན་ཆད་བྱས་པར་གྱུར་ལ། །རྒྱུ་དེའི་དབང་གིས་ཆགས་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བས་སྐྱེས་བུ་བརྟུལ་ཞུགས་དང་སྤྱོད་པ་དང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཉམས་པར་གྱུར་ཅིང་མཆོད་པར་འོས་པ་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་རང་གི་ཆོས་ལུགས་སམ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡིག་པའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གླགས་རྙེད་བ་དང་། གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་གདོན་གྱི་རིགས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་པར་བྱེད་དོ། ། གླགས་ནི་སྡིག་ལ་སོགས་པ་དང་། །མི་དགེའི་ལས་ནི་སྨིན་པ་དང་། །གཅིག་པུར་ཁང་སྟོང་གནས་པ་འམ། །དུར་ཁྲོད་སོགས་པར་མཚན་མོ་གནས། །གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་འམ་བླ་མ་སྨོད། །འཁྲིག་པ་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་པ་དང་། །གཙང་སྦྲ་མེད་པར་ལྷ་མཆོད་དང་། །མི་གཙང་གཞན་དང འདྲེས་པ་དང་།།སྦྱིན་སྲེག་སྔགས་གཏོར་མཆོད་སྦྱིན་རྣམས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། །མདོར་ན་ཉིན་རེ་སྤྱོད་སོགས་པས། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གདོན་དེ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ལ་བརྩོན་ པར་བྱེད་པ་དང་།སྔོན་ཆད་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པར་འགྱུར་པ་སྨིན་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་དག་ནི་གདོན་དེ་ལ་འཇུག་པའི་གླགས་སྐབས་ཡིན་ནོ།

现在将要讲解了知鬼神作祟的病症。在讲解完小儿鬼神作祟之后，应当开始讲解第四章了知鬼神作祟。因为大多数鬼神相互之间治疗方法相同，没有差别。
如果某人的知觉、意识、言语、行为、勇气、本性等发生改变，就说明此人被鬼神所附。所谓知觉是指世间的声音认知。意识在此处是指特殊的认知，即了悟真实义。
如果某人模仿鬼神的形态、本性、言语、行走等行为，就说明此人被鬼神附体。鬼神是指天神、非天、乾闼婆等类别的众生。
鬼神作祟分为天神、非天等十八种类别。应当了知鬼神作祟简而言之有十八种类别。
其附身的原因是：由于愚昧无知而造作恶业，或是往昔所造，由此生起贪欲、嗔恨、傲慢等，使人违背誓言行为和宗教规范，轻视应当供养的对象，违背教规和世间法则，造作罪业等。当鬼神寻找机会时，天神等也会随之作害。
鬼神寻找机会的情况是：造作杀生等罪业，或非善业成熟，独自住在空房或夜晚住在尸陀林等处，裸体游荡或诽谤上师，不当行淫，不清净供养神灵，与不净物混杂，颠倒进行火供、咒语、供养等仪式。总之，就是日常行为等偏离正常轨道。

།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པར་ཁང་སྟོང་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དང་། ཡང་ན་དུར་ཁྲོད་དང་། ཤིང་ ཆེན་པོའི་དྲུང་དང་།བས་མཐའ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མོ་གནས་ཤིང་ཉལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་འཆང་ཞིང་གོས་སྤང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་འོས་པའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྨོད་ཅིང་བརྙས་པ་དང་། དུས་ཚིགས་དག་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། བུད་མེད་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་ པ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་།གཙང་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ལྷ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བུ་བཙས་ཤིང་མི་གཙང་བ་དག་དང་འདྲེས་ཤིང་རེག་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཉིན་རེ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ སྤྱད་པའི་ལེའུ་ལས་སྨོས་པའི་སྤྱོད་པ་དག་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གདོན་འཇུག་པའི་གླགས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ལྷ་ཡི་གདོན་གྱི་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་གཅིག་བཅུ་གསུམ་དག་ལ་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དེ་དག་ལས་ལྷའི་གདོན་འཛིན་པའི་དུས་ནི་ཡར་ངོའི་ཚེས་ གཅིག་དང་བཅུ་གསུམ་པ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།ལྷ་མིན་གདོན་ནི་ཡར་ངོ་ཡི། །བཅུ་གསུམ་མར་ངོའི་བཅུ་གཉིས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་དང་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་ཟའི་གདོན་ནི་བཅུ་བཞི་དང་། །བཅུ་གཉིས་དག་ ལ་འང་འཛིན་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་ཟའི་གདོན་གྱིས་ནི་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་དང་བཅུ་གཉིས་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཀླུ་གདོན་ཚེས་ལྔ་ལ་འཛིན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀླུའི་གདོན་ནི་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་ཚེས་ལྔ་ལ་འཛིན་ཏོ། །གནོད་སྦྱིན་གདོན་ནི་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་བདུན་བཅུ་གཅིག་དག་ ལ་འཛིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་ཞེས་བྱ་བ་ནོར་གྱི་བདག་པོའི་གདོན་ནི་ཟླ་བ་ཡང་ངོའི་ཚེས་བདུན་དང་བཅུ་གཅིག་དག་ལ་འཛིན་ནོ། །ཚངས་པ་སྲིན་པོ་ཡར་ངོ་ཡི། །ཚེས་བརྒྱད་བཅོ་ལྔ་དག་ལ་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་ནི་ཚེས་བརྒྱད་དང་ ཟླ་བ་ལ་མི་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།སྲིན་པོ་ཤ་ཟ་སོགས་མར་ངོའི། །ཚེས་གཅིག་ཚེས་དགུ་བཅུ་གཅིག་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་ནི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་དང་ཚེས་དགུ་དང་བཅུ་གཅིག་ལ་འཛིན་ཏོ། །མཚུན་ལྷ་གནམ་སྟོང་ཚེས་བཅུ་དང་། །བརྒྱད་དང་དགུ་པ་དག་ ལ་འཛིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚུན་ལྷར་གཏོགས་པའི་གདོན་ནི་གནམ་སྟོང་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་ནོ། །རྒན་པོ་ལ་སོགས་གཞན་དག་ནི། །ཕལ་ཆེར་དུས་དེའི་ཐུན་མཚམས་ལའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒན་པོ་སྟེ། ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་གདོན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་ཕལ་ ཆེར་ཚེས་བརྒྱད་དང་།ཚེས་དགུ་དག་ལ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཐུན་མཚམས་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།

同样地，独自一人无伴侣地住在空房等处，或者住在尸陀林、大树下、边远地带等处过夜，
同样地，不时穿着方位衣服和弃绝衣服，
同样地，诽谤轻视应当供养的上师们，
在特定时节行为，与经期妇女行淫，
不清净地供养神灵，与产妇不净之人混杂接触，
火供等法事颠倒而行以及破坏其誓言，
总之，每日经常违背行为品中所说的行为，这一切都是鬼神入侵的机会因缘。
天神鬼在上弦月的初一和十三日作祟。
阿修罗鬼在上弦月十三日和下弦月十二日作祟。
乾闼婆鬼在十四日和十二日作祟。
龙鬼在初五作祟。
夜叉鬼在上弦月初七和十一日作祟。
梵天罗刹在上弦月初八和十五日作祟。
罗刹食肉等鬼在下弦月初一、初九、十一日作祟。
凶神在月末、初十、初八、初九作祟。
老人等其他鬼多在那些时分的昼夜交替时作祟。

།ལྷ་ཡི་གདོན་གྱིས་དཔང་བྱས་ལ། །གདོང་ནི་པདྨ་ཁ་བྱེ་འདྲ། །ལྟ་སྟངས་ཞི་ཞིང་ཁྲོ་བ་མེད། །ཚིག་ཉུང་རྔུལ་དང་བཤང་གཅི་ཉུང་། ཁ་ཟས་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད། །ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་རབ་དགའ། ། གཙང་ཞིང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་སྨྲ། །ཡུན་རིང་ནས་ནི་མིག་འཛུམས་ཤིང་། །ལུས་དྲི་ཞིམ་ཞིང་མཆོག་སྟེར་བྱེད། །གོས་ཕྲེང་དཀར་པོ་ཆུ་བོ་དང་། །རི་མཐོ་ཁང་པ་མཐོ་ལ་དགའ། །གཉིད་མེད་ཚུགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་དེ་དག་ལས་ལྷའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་དབང་དུ་བྱས པའི་རྟགས་ནི་གདོང་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་བ་འདྲ་བ་ལྟར་མདངས་དང་ལྡན་པ་དང་།ལྟ་སྟངས་ཞི་ཞིང་མི་སྡུག་པ་མེད་པ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། ཚིག་ཉུང་ཞིང་རྔུལ་དང་བཤང་གཅི་ཉུང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ལ་མི་གདུ་བ་དང་། ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་དགའ་ཞིང་མཆོད་པ་དང་། གཙང་ཞིང་ ཁྲུས་ལ་སོགས་བ་ལ་དགའ་བ་དང་།སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། མིག་ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འཛུམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ལ་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་དང་ལྡན་པ་དང་། མཆོག་སྦྱིན་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། གོས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། མཚན་མོ་གཉིད་ཡར་ ཞིང་ཆུང་བ་དང་།གཞན་གྱིས་ཚུགས་པ་མེད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་དེ་ནི་ལྷའི་གདོན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷ་མིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ནི། །ཡོན་པོར་བལྟ་ཞིང་རང་བཞིན་དོན། །ལྷ་དང་བླ་མ་བྲམ་ཟེ་དང་། །འཇིགས་མེད་ཁེངས་ཤིང་དཔའ་བ་ དང་།།ཁྲོ་ཞིང་རྩོལ་བ་ཆེ་བ་དང་། །ད་ནི་དྲག་པོ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །སྐེམ་བྱེད་བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཤ་དང་ཆང་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ། །དྲི་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །རང་སྦྱོད་ལ་དགའ་ལུས་དྲི་ཞིམ། །སྙིང་དགའ་གླུ་དང་གར་ཡང་བྱེད། ། ཁྲུས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་དགའ། །གོས་ཕྲེང་བྱུག་པ་དམར་ལ་སྲེད། །སྒེག་དང་རྩེད་མོ་ལ་མངོན་དགའ། །ཀླུ་ཡི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །མིག་དམར་ཁྲོ་ཞིང་མིག་འགྱུར་ལྟ། །ཡོན་པོར་འགྲོ་ཞིང་བལྟ་བ་དང་། །ཉིན་མཚན་དབུགས་རྒོད་ལྕེ་ལས་ནི། །ཁ་ཆུ་འཛག ཅིང་ཁ་འགྲམ་ལྷག་།བུ་རམ་ལོ་མ་ཁྲུས་ལ་དགའ། །ཁ་བུབ་ཏུ་ནི་ཉལ་བར་བྱེད། །གདུགས་མཐོང་ན་ཡང་འཇིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཀླུའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་ནི་མིག་དམར་ཞིང་ཁྲག་གིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་ཞེ་སྡང་བའི་ངང་ཚུལ་དང ལྡན་པ་དང་།འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་མིག་མི་འགྱུར་བར་ལྟ་བ་དང་། སྦྲུལ་ལྟར་ཡོན་པོར་འགྲོ་བ་དང་། གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པ་དང་། ཉིན་དང་མཚན་དུ་རྒྱུན་དུ་དབུགས་རྒོད་ཅིང་འབྱིན་པ་དང་། ལྕེ་སྐྱོད་ཅིང་འབྱིན་པ་དང་། ཁ་ཆུ་འཛག་པ་དང་། མཆུ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ཀྱི་ཁ་འགྲམ་ ལྷག་པ་དང་།བུ་རམ་ལ་དགའ་བ་དང་། འོ་མ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་དགའ་བ་དང་། །ཁ་བུབ་ཏུ་གདོང་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གདུགས་མཐོང་ན་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །མིག་དམར་བགྲང་ཅིང་ སྐྲག་ལ་འགུལ།།ལུས་དྲི་ཞིམ་ཞིང་གཟི་མདངས་ལྡན། །གཏམ་དང་གླུ་དང་ཁྲུས་དང་ནི། །ཕྲེང་བ་བྱུག་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཉ་ཡི་ཤ་སྲེད་དགའ་བ་དང་། །དགའ་མགུ་སྟོབས་ཆེ་ནད་མེད་ལ། །ལག་རྩེ་བསྐྱོད་ཅིང་སུ་ཞིག་ལ། །ཅི་ཞིག་སྦྱིན་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད། །གསང་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་སྨན་ པ་དང་།།བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་བརྙས་པར་བྱེད། །ཁྲོ་བ་ཆུང་ཞིང་མགྱོགས་འགྲོ་བའོ།

以天神为证，面如绽放莲花，目光祥和无忿怒，言语简约，汗液大小便少，饮食无碍，喜爱天神和婆罗门，清净且说梵语，长时眨眼，身有香气且赐予殊胜，喜爱白色衣服花鬘、河流、高山和高楼，无睡眠且无人能胜。
对此，被天神鬼魅所附身控制的征相是：面如绽放莲花般光彩照人，目光祥和无丑态，无忿怒烦躁，言语简约，汗液大小便少，饮食无害，喜爱供养天神和婆罗门，喜爱清净沐浴等，说梵语，长时眨眼，身具香气，说'赐予殊胜'等语，喜爱白色衣服等，夜晚少眠，他人无法胜过且不被压制，应知具有如此特征的人是被天神鬼魅所控制。
被非天鬼魅所附身者，斜视且性情凶恶，对天神、上师、婆罗门无畏，傲慢且勇猛，易怒且精进，自称是大力毗湿奴、湿婆、帝释，喜爱肉和酒。
被乾闼婆鬼魅所附身的征相：喜爱自我修饰，身有香气，心生欢喜且歌舞，喜爱沐浴和游园，贪爱红色衣服花鬘涂香，明显喜爱妩媚和游戏。
被龙鬼魅所附身的征相：眼红易怒且目光变幻，行走斜视且歪斜，日夜呼吸粗重，舌头流涎且嘴角突出，喜爱糖、叶子和沐浴，俯卧而眠，见伞即惊。
对此，被龙鬼魅所附身控制的征相是：眼睛发红布满血丝，性情暴躁易怒，目光呆滞不变，如蛇般歪斜而行，行为不稳，日夜持续粗重喘息，舌头摇动伸出，流涎，嘴角突出，喜爱糖，喜爱牛奶，喜爱沐浴清洁，俯卧而眠，见伞惊恐。
被夜叉鬼魅所附身的征相：眼红数数且惊慌颤动，身有香气且有光泽，喜爱谈话、歌曲、沐浴、花鬘和涂香，贪爱鱼肉，欢喜且力大无病，摇动手指说'给谁什么'，说秘密语且轻视医生和婆罗门，少怒且行走迅速。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་མིག་དམར་བ་བགྲད་ཅིང་སྐྲག་པའི་ཚུལ་དུ་འགུལ་བ་དང་། ལུས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོ་འབྱུང་བ་དང་། གཟི་མདངས་བཟང་པོ་ དང་ལྡན་པ་དང་།གཏམ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཉའི་ཤ་ལ་སྲེད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། ནད་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ལག་པའི་རྩེ་མོ་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་བ་དང་། །སྲོག་ཆགས་གང་ ཞིག་ལ་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་།གསང་ཞིང་སྦ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་བྱེད་པ་དང་། སྨན་པ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ཆུང་ཞིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། །མཚན་མ་དེ་དག་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པ་སྲིན་པོས་ཟིན་པའི་རྟགས། །དགོད་ཅིང་གར་ལ་དགའ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་གཏུམ་ཞིང་གླགས་སྐབས་ཚོལ། །གཤེ་ཞིང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། །སྨན་པ་བྲམ་ཟེ་ལྷ་ལ་སྡང་། རང་ལ་ཤིང་དང་མཚོན་སོགས་རྡེག་།ཀྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། །བསྟན་ བཅོས་རིག་བྱེད་འདོན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་འི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་དགོད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། གར་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་གཏུམ་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། གླགས་སྐབས་ཚོལ་ཞིང་དོར་ཐབས་བྱེད་པ་དང་། གཤེ་ ཞིང་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་དང་།མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་། སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡང་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་པ་དང་། ཀྱེ་ཀྱེ་ཞེས་འབོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འདོན་ཅིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྲིན་པོའི་གདོན་གྱི་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཁྲོ་གཉེར་བཅས་ཤིང་ཁྲོ་བར་ལྟ། །སྟོབས་བག་ཏུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། །རྡེག་ཅིང་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པ་དང་། །ངུ་ཞིང་གདོང་ནི་འཇིགས་རུང་སྟོན། །ཟས་མ་ཟོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན། །གཉིད་མེད་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་དང་། །ངོ་ཚ་གཙང་སྦྲ་མེད་ཅིང་དཔའ། ། གདུག་ཅིང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་དང་། །ཁྲོ་ཞིང་ཕྲེང་བ་དམར་པོ་དང་། །བུད་མེད་ཤ་ཆང་ཁྲག་ལ་དགའ། །ཤ་འམ་ཁྲག་ནི་མཐོང་བ་ན། །མཆུ་ནི་ལྡག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཟས་ཟའི་ཚེ་ན་དགོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་པོའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་དཔྲལ་བར་ཁྲོ་གཉེར དང་བཅས་པའི་ཁྲོ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་།བརྟགས་ཤིང་གཡོ་བ་དང་བཅས་པས་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྒྱུག་ཅིང་འགྲོ་བ་དང་། སྐད་ཀྱི་ང་རོ་ཆེན་པོས་ངུ་བ་དང་། གདོང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་སྟོན་པ་དང་། ཁ་ཟས་མ་ཟོས་ཀྱང་ལུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ དང་།གཉིད་མེད་པ་དང་། མཚན་མོ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་མེད་ཅིང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། དཔའ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། གདུག་ཅིང་ལས་ངན་པ་བྱེད་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་ཅིང་རྣོ་བར་སྨྲ་བ་དང་ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུག་པ་དང་། ཕྲེང་བ་ དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་།ཤ་འམ་ཁྲག་མཐོང་ན་མཆུ་ལྡག་ཅིང་འཇིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་དགོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་ནི་སྲིན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

关于这个问题，被夜叉鬼附身的征兆是：眼睛发红，惊恐地颤动，身上散发福德的香气，具有良好的光泽，喜欢谈论等事，贪恋鱼肉并渴望食用，具有欢喜和满意，身体力量强大，无病安乐，手指颤动，对某些生命说要布施财物等，说出应当保密隐藏的事物，轻视医生和婆罗门等，易怒但只是稍微生气，行动迅速。具有这些征兆。
梵天罗刹附身的征兆：喜欢笑和跳舞，行为凶暴并寻找机会，辱骂并快速行走，憎恨医生、婆罗门和神灵，用木头和武器等打击自己，发出'呀'的声音，诵读论典和吠陀。关于梵天罗刹这种鬼附身的征兆是：喜欢笑，喜欢跳舞，身语行为凶暴可怕，寻找机会和方法，辱骂说恶语，行走迅速，憎恨医生等，用木头等打击自己的身体，呼喊'呀呀'，诵读论典的语句和吠陀的语句，应当知道是这样。
罗刹鬼附身的征兆：皱眉怒视，表现出力量，打击并快速奔跑，哭泣并显露可怕的面容，虽不进食却有力量，无睡眠并在夜间游荡，无惭无洁且勇猛，凶恶且说粗语，愤怒并喜欢红色花环，喜欢女人、肉、酒、血，看见肉或血时，舔舐嘴唇，吃饭时发笑。关于这个，被罗刹鬼附身的征兆是：额头带着皱纹愤怒地看，带着试探和动摇而打击，快速奔跑而行，发出大声哭叫，显露可怕的面容，虽不进食但具有体力，无睡眠，喜欢夜间游荡而行，无惭耻，不爱清洁如沐浴等，勇猛坚定，凶恶作恶行，说粗暴尖锐的话并发怒争吵，喜欢红色花环等，看见肉或血时舔舐吮吸嘴唇，吃饭时发笑。应当说具有这样特征的人是被称为罗刹的鬼所附身。

།ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །སེམས་ནི་བདེ་བར་ མི་གནས་ཤིང་།།ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །མི་གཙང་ལ་དགའ་གླུ་གར་དང་། །དགོད་དང་ཆང་དང་ཤ་རློན་དགའ། །སྤྱོས་ན་གདོད་ནི་ཞུམ་པ་དང་། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ངུ་བ་དང་། །བདག་གཉིས་སེན་མོས་འབྲུད་པ་དང་། །ཁོང་རྩུབ་ལུས་ཉམས་སྐད་གསང་དམའ། སྡུག་བསྔལ་ བ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་།།འབྲེལ་དང་མི་འབྲེལ་ཚིག་མང་སྨྲ། །དྲན་པ་ཉམས་ཞིང་གནས་སྟོང་དགའ། །མི་བརྟན་གཅེར་བུ་དྲི་མ་ཅན། །སྲང་བར་འཁྱམས་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང་། །རྩཝ་ཡི་ཕྲེང་བ་རྒྱན་དུ་ཐོགས། །ཤིང་འཛེག་རྟ་ལ་ཞོན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཕྱག་དར་ཐུང་པོར་འཛེག་། མང་དུ་ཟ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་མ་ནི་སེམས་མལ་ན་མི་གནས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བློ་ཀུན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྒྱུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །མི་གཙང་པ་དང་སྦགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། གླུ་ལ་སོགས་པ་ལ དགའ་བ་དང་།སྦྱོས་ཤིང་བརྒྱབ་ན་གདོང་ཞུམ་ཞུམ་པོར་གྱུར་ཅིང་སྤ་བཀོང་བ་དང་། གདུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ངུ་བ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་སེན་མོས་འབྲུད་པ་དང་ཁོང་རྩུབ་ཅིང་མདངས་ཉམས་ལ་སྐད་འགག་པར་འགྱུར་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བརྡ་ སྤྲོད་ཅིང་སྨྲེ་བར་བྱེད་པ་དང་།།རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་ཚིག་འབྲེལ་པ་དང་མི་འབྲེལ་པ་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མེད་པའི་གནས་སྟོང་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། མི་བརྟན་ཞིང་གཡོ་བ་དང་། གཅེར་བུར་འདུག་ཅིང་གོས་མེད་པར་གནས་པ་དང་། །དྲི་མས་ སྦགས་པ་དང་།སྲང་བར་ན་འཁྱམ་ཞིང་ལྟུང་བའི་གོས་ངན་ངོན་གོན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། རྩཝ་ཕྲེང་བར་ལྷས་རྒྱན་དུ་ཐོགས་པ་དང་ཤིང་ལ་འཛེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཁ་ཟས་མང་དུ་ཟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །མི་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡི་དགས་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །སྤྱོད་ཚུལ་དྲི་ནི་ཡི་དགས་འདྲ། །སྡར་ཞིང་ཟས་ལ་མི་དགའ་དང་། །རྩ་གཅོད་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྟགས་སམ་མཚན་མ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་དབྱིབས་དང་། དྲི་ཡི་དགས་དང་འདྲ་བ་དང སྡར་ཞིང་འཇིགས་པ་དང་།ཁ་ཟས་མི་དགའ་བ་དང་། རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུལ་བུམ་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཚིག་མང་སྨྲ་ཞིང་ཁ་གདོང་གནག་།དལ་གྱིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །རླིག་པ་སྐྲང་ཞིང་འཕྱང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་ གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་ཚིག་འབྲེལ་པ་དང་མི་འབྲེལ་པ་དང་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཁ་གདོང་གི་མདོག་གནག་པ་དང་།རང་གི་གནས་ན་དལ་གྱིས་འགྲོ་ཞིང་འཁྱམས་པ་དང་། རླིག་པ་སྐྲངས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཤས་ཆེར་འཕྱང་བ་ཡིན་ནོ།

食肉鬼附身的征兆：心不安定，四处游荡，喜欢不净，喜欢歌舞，喜欢笑、酒和生肉。受到责骂时面露羞愧，无缘无故哭泣，用指甲抓挠自己的身体，性情暴躁，身体虚弱，声音低沉。
表现痛苦，说话多而不连贯，失去记忆力，喜欢空旷处。行为不稳重，赤身裸体，身体污秽。穿着流浪者的衣服在街上游荡，以草编花环为装饰。爬树骑马，同样也爬上矮墙，大量饮食。
所谓被食肉鬼附身并控制的征兆是：心不安定且痛苦，意识完全趋向痛苦而到处游荡，喜欢不净污秽之物，喜欢歌曲等，受到责骂时面露羞愧畏缩，无缘无故哭泣，用指甲抓挠自己的身体，性情暴躁，容光衰退，声音嘶哑。
表现痛苦并呻吟，说很多有理无理的话语，失去记忆并昏厥，喜欢无人的空旷之处，行为不稳定，赤身裸体无衣，身染污秽，在街上游荡时喜欢穿着破烂衣服，以草编花环为装饰，喜欢爬树等，大量饮食。具有这些特征的人应当知道是被食肉鬼附身了。
饿鬼附身的征兆：行为举止和气味像饿鬼，恐惧且不喜欢食物，也称为断根者。所谓人被饿鬼附身的征兆或特征是：行为、形态和气味像饿鬼，恐惧害怕，不喜欢食物，会断根。
起尸鬼附身的征兆：说话很多，面色发黑，缓慢行走，睾丸肿胀下垂。所谓人被起尸鬼附身的征兆是：说很多有关无关的话，面色发黑，在自己的地方缓慢行走游荡，睾丸肿胀且明显下垂。

མི་ནི་བྱེད་སྟེམས་ཟིན་པའི་རྟགས། །ཤིང་དང་བོང་ བ་སོགས་ཐོགས་ཤིང་།།ཚལ་པ་གྱོན་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། །གཅེར་བུར་རྒྱུག་ཅིང་འཇིགས་བག་ཏུ། །ལྟ་ལ་རྩ་ཡི་རྒྱན་དུ་བྱེད། །དུར་ཁྲོད་གནས་ནི་སྟོང་པ་དང་། །སྲང་བར་ཤིང་གཅིག་བརྟེན་པ་དང་། །ཏིལ་ཟས་ཤ་དང་ཆང་ལ་ནི། །རྟག་ཏུ་མིག་ནི་ཚག་པ་དང་། །ཚིག་རྩུབ་དེ་ནི་སྨྲ་ བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བྱད་སྟེམས་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་ཤིང་། གོས་ཀྱི་ཚལ་པ་དུམ་བུར་གྱོན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཅེར་བུར་འགྲོ་བ་དང་། འཇིགས་ཤིང་རྟ་བས་བག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་རྩའི་རྒྱན་ཐོགས་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་ ལ་སོགས་པར་བརྟེན་ཅིང་འདུག་པར་དགའ་བ་དང་།ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་རྟག་ཏུ་དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱད་སྟེམས་ཀྱི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཡེངས་བྱེད་ཀྱིས་ནི་ཟིན་པའི་རྟགས། ། ཆུ་འདོད་ཟས་ནི་མི་སློང་དང་། །དངངས་ཤིང་མིག་ནི་དམར་བ་དང་། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གཡེངས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་གདོམ་གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆུ་འདོད་ཅིང་སློང་གི་ཟས་སློང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དངང་བག་དང་བཅས་པའི་མིག་དམར་པོས ལྟ་བ་དང་ཙིག་རྩུབ་ཅིང་གཞན་ལ་གནོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།རོ་ལངས་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཚིག་བདེན་སྨྲ་ལ་ཡོངས་སུ་འདར། །གཉིད་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རོ་ལངས་ཞེས་བྱ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི། དྲི་དང་ཕྲེང་བ་བསྟེན་པར་དགའ་བ་དང་དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚིག་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་ལུས་འདར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡི་དགས་མཆུ་ན་ལྟའི་གདོན་གྱི་རྟགས། །མིག་ནི་གསལ་ཞིང་བཞིན་རས་ཞུམ། །རྐན་ནི་སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །མིག དང་རྫི་མ་སྐྱོད་པ་དང་།།གཉིད་ཆེ་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། །གཡོན་ཕྱོགས་ནས་ནི་གོས་གོན་ཞིང་། །ཤ་དང་བུ་རམ་ཏིལ་ལ་དགའ། །ཚིག་འཁྲུལ་བ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་དགས་མཚུན་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་དུ་ཤི་བ་ལས་གདོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་མིག་མི་གསལ་ཞིང་རབ་རིབ་ཏུ་ འགྱུར་བ་དང་བཞིན་རས་ཞུམ་ཞིང་གསང་དམའ་བ་དང་།རྐན་གྱི་ཕྱོགས་སྐམ་པ་དང་། །མིག་གི་རྫི་མ་གཡོ་བ་དང་གཉིད་ཆེ་བ་ནས་ཚིག་འཁྲུལ་ཞིང་ཅལ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བླ་མ་དྲང་སྲོང་རྒན་དང་དྲུག་།དམོད་པ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་པ། ། སྤྱོད་ལམ་ཁ་ཟས་རང་བཞིན་ལ། །ཅི་འདྲ་གདོན་ནི་དེ་ཡིན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བླ་མ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་གི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ནི་དམོད་པ་བཏབ་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཁ་ཟས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ལས་གདོན ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞིང་། །གཅེར་བུ་སྐྲ་ནི་གྱེན་དུ་བརྫེས། །ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་དུས་ཡུན་རིང་། །གྱུར་པའི་གདོན་དེ་འང་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་རྒྱུ་བ་དང་གཅེར་བུར་གནས་ཤིང་སྐྲ་ གྱེན་དུ་བརྫེས་པ་དང་ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་སེམས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།གདོན་གྱིས་ཟིན་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ལོན་པའི་གདོན་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ།

人被附身的征兆：手持木棍和驴等物，穿着破碎的衣服而行走，赤身裸体奔跑，恐惧地观望，以草为装饰。在空旷的墓地居住，或依靠单独的树木，对芝麻食物、肉和酒常常注视，说粗暴的话语。
对此解释：被称为'人附身'的鬼神所附身的征兆是：手持木棍等物，穿着破碎的衣服碎片而行走，喜欢行走，赤身裸体而行，恐惧地观望，戴着草制装饰，喜欢依靠墓地等处居住，喜欢芝麻等食物并经常注视，说粗暴的话语。应当说这样的人是被附身鬼神所附。
被迷乱鬼附身的征兆：渴求水而不乞求食物，惊恐且眼睛发红，说粗暴的话语应当知晓。
对此解释：被称为'迷乱鬼'的鬼神所附身的征兆是：经常渴求水却不乞求食物，带着惊恐用红眼睛观看，说粗暴且伤害他人的话语。
被尸鬼附身的征兆：喜爱香气和花鬘，说真实话语时全身颤抖，应当知道嗜睡。
对此解释：被称为'尸鬼'的鬼神所附身的征兆是：喜欢使用香气和花鬘，依靠誓言而说真实话语，身体颤抖等特征，应当知晓。
饿鬼嘴神附身的征兆：眼睛明亮而面容憔悴，上颚干燥，眼睛和睫毛抖动，嗜睡而体温低，从左边穿衣，喜欢肉、糖和芝麻，说错乱的话语。
对此解释：被称为'饿鬼嘴神'的亲属死后变成的鬼神附身的征兆是：眼睛不清且模糊，面容憔悴声音低沉，上颚部位干燥，眼睫毛抖动，嗜睡，说话错乱絮叨等特征，应当知晓。
上师、仙人、长者等六种，诅咒随心所应，行为饮食本性，如何是鬼神已说明。
对此解释：被上师和长者等四种鬼神附身是由于诅咒和心意相应，同样应当知道其行为和饮食习性如何，鬼神也是如此。
追随年轻人群，赤身裸体头发竖立，心不安且时间长久，此类附身也应当舍弃。
对此解释：追随年轻人群而行走，赤身裸体居住且头发竖立，心不安且心受损，被鬼神附身很长时间的人不可治疗，应当完全舍弃。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། །སློབ་དཔོན་ ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་གདོན་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་ནད་གསོ་བ་སྟོན་པའི་ལེའུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བའོ། །འབྱུང་པོ་ འཚེ་བ་མི་འདོད་དང་།།བཟླས་དང་སྦྱིན་སྲེག་གཏོར་མ་དང་། །བརྟུལ་ཞུགས་ཚུལ་ཁྲིམས་མཉམ་འཇོག་དང་། །སྦྱིན་ཞེས་བརྩེ་བ་སོགས་པས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་པོའི་གདོན་ནི་གཞན་ལ་འཚེ་ཞིང་སྲོག་གཅོད་པ་མི་འདོད་པ་དང་གཏོར་མ་འདོད་པ་དང་། འདོད་པའི་དགའ་བ་ འདོད་པའི་གདོན་གསོར་མི་རུང་བ་དག་ནི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་དེ་བསལ་ཞིང་གཞོམ་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཀུན་བ་ལ་ཚ་བ་གསུམ། །གླ་རྩི་སྒོག་སྐྱ་ཨ་རྒའི་རྩ། །སྤང་སྤོས་ཨ་ཟ་ལོ་མི་དང་། ལ་བ་འབམ་པོ་ཀུ་ཀུ་ ཏི།།ཤུ་དག་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །སར་པ་གན་ད་ཏིལ་དང་ནི། །ཀ་ཀ་ཨན་ད་རམ་ཉེ་བ། །སྣུ་ཧ་ཀར་ཀ་ཏ་ཤིང་གི་།སླེ་ཏྲེས་མ་ཧཱ་ན་བ་ལི། །ཡུངས་ཀར་དང་ནི་ལིག་བུ་མིག་།གདོན་འཇོམས་སྨན་ནི་གཞན་དག་དང་། །བོང་བུ་རྟ་དང་ཁྱི་དང་ལུག་།རྔ་མོ་ཁྲ་དང་དྲེད་དང་ནི། །སྲེ་མོ་རེག་ འཇོམ་བྱི་ལ་གུང་།།བ་གླང་སེང་གེ་སྟག་དང་ནི། །རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི། །པགས་པ་མཁྲིས་པ་སེན་མོ་སོ། །སྡེ་ཚན་འདི་དང་མར་རྙིང་ངམ། །ཏིལ་མར་དག་ནི་བསྐོལ་བ་དང་། བཏུང་དང་སྣར་ནི་བླུགས་པ་དང་། །བསྐུ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །འདི་དག་ཕྱེ་མས་བདུག་པ་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་དང་མར་རྙིང་པ་འམ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་མར་རམ་ཏིལ་མར་ཏེ་བཏུང་བ་དང་། སྣ་ནས་བཏང་པ་དང་ལུས་ལ་བསྐུ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་སྨན་འདི་དག་གི་ཕྱེ་མའི་དུད་པས་བདུག་པ་ཡང་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།ཆ་བ་གསུམ་ནི་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའོ། །གླ་རྩི་ནི་ནེ་པ་ལི་སྟེ་ལ་ལ་ནི་ནེ་པ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་གླ་རྩི་མ་ཡིན་གྱི་སྐབས་འདིར་ལྡོང་རོས་ལ་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །རྐའི་རྩ་བ་ནི་ཤིང་ཨརྐའི་རྩ་བའོ། ། ཟ་ལོ་མི་ནི་མི་ཤ་བྱི་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་ནོ། །ལ་བ་ནི་གོ་རོ་མིའོ། །འབམ་པོ་ནི་ འབུ་ཏ་ཀེ་ཤིའོ།།ཀུ་ཀུ་ཏི་ནི་ལག་མནའོ། །གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་ལ་ཏཱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སར་པ་གན་ད་ནི་གན་ད་ན་གུ་ལིའོ། །ཀ་ཀན་ད་ནི་ཀ་ནའོ། །སྨུ་ཧ་ནི་ཤྲཱི་ཁཎྜའི་ཤིང་ངོ་། །སླེ་ཏྲེས་ནི་གུ་རྩེའོ། །གདོན་འཇོམས་སྨན་ནི་གདོན་སེལ་བའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའོ། །བོང་བུ་ལ་སོགས་ པའི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་གཞུག་པར་བྱའོ།།འདི་ཡི་རི་ལུ་བྱས་ནས་ནི། །མིག་སྨན་སྣ་སྨན་བྱ་བ་དང་། །འདི་ཡི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་འདི་དག་རི་ལུར་བྱས་ནས། མིག་སྨན་དུ་ བྱ་བ་དང་།སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། ཡང་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་གི་ལྡེ་གུས་ལུས་ལ་བྱུག་པ་དང་། ཡང་སྨན་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་ལུས་ལ་བླུགས་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །བརྗེད་བྱེད་བཅས་པའི་གདོན་ཞི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་སྨྱོ་བྱེད་དང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་གདོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཞི་ཞིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

《八支心要注释·词义月光》，由导师月官所作。此为后分第四章注释。
现在将要解说治疗鬼病。即将要说明被鬼神所附之病的治疗章节。
对于不喜伤害的鬼神，以念诵、护摩、供食、苦行、戒律、禅定、布施及慈悲等来消除。即对于伤害他人、杀生、不喜供食、喜欢欲乐的鬼神，不适合用欲望来治疗，应当以念诵等和苦行、持戒等来依止，以此来消除和降伏。
诃子、三辛（干姜、胡椒、毕拨）、安息香、大蒜、牛膝根、藏香、人肉草、牛膝、诃子、拉格曼纳、白芷、甘松香、萨尔帕甘达、芝麻、卡堪达、兰尼巴、乳香树、卡尔卡塔树、独活、摩诃那巴利、芥子、利古目、其他降魔药，以及驴、马、狗、羊、骡、鹰、熊、猫、豹、牛、狮、虎和海洋生物的皮、胆汁、指甲、牙齿。将这些药物与陈酥油或芝麻油煎煮，用于饮用、滴鼻和涂抹，并用这些药物的粉末熏烟。
三辛即毕拨等。安息香即尼泊尔香，有人说这里的尼泊尔香不是安息香而是沉香。牛膝根即阿尔卡树根。人肉草即有人肉气味的药。牛膝即戈罗米。诃子即布塔克西。拉格曼纳即手誓。甘松香即拉塔。萨尔帕甘达即甘达那古利。卡堪达即卡那。乳香树即白檀树。独活即古则。降魔药即所有能驱除鬼神的药物。驴等动物的皮等应加入多少都可以。
将这些制成丸剂，用作眼药、鼻药，用其调制的药膏涂抹，以及用其煎煮的汤液灌注。即将诃子等药物制成丸剂，用作眼药和鼻药，又将诃子等药物制成药膏涂抹身体，又将这些药物煎煮成汤液灌注身体。
此配方能平息使人发狂和丧失记忆的鬼神。即诃子等药物的配方能平息并消除使人发狂和丧失记忆的鬼神。

།ཡུངས་ཀར་ཧ་ཏི་བི་པི་ལིང་། །པི་པི་ལིང་རྩ་ཚ་བ་གསུམ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་གོ་ད་དང་། །སྲེ་མོ་བྱི་ལ་ཛ་ཤ་ཡི། །མཁྲིས་པ་དང་བཏགས་སྣ་སྨན་དང་། །བསྐུ་བྱུག་བྱུགས་སོགས་བྱས་ གདོན་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲོག་ཆགས་གོ་ད་ལ་སོགས་པའི་མཁྲིས་པ་དང་བཏགས་ཏེ། སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཡང་སྨྱོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གདོན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡུངས་ཀར་ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ སེར་པོ་གཉིས།།གི་རི་ཀར་ནི་དཀར་ནག་གཉིས། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཤྭེ་ཏ་དང་། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་ཀརཉྫ། །ཤྲི་ཤ་གཉིས་དང་ས་བོན་དང་། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཚ་བ་གསུམ། །མར་དང་བ་གཅིན་དེའི་བཞི་འགྱུར། །བསྐོལ་བ་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་པ་སྦྱར་ན། ། གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་མྱུར་འཇོམས་བྱེད། །མཆོག་ཏུ་ལྷ་མིན་གདོན་སེལ་བྱེད། །བརྗེད་བྱེད་དུག་དང་བཀྲ་མི་ཤིས། །སྨྱོ་བྱེད་གཤེད་བྱེད་རིམས་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་དང་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། མར་དང་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་བ གཅིན་དང་།བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་མིང་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ན་གདོན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྗེད་བྱེད་ནས་རིམས་ཀྱི་བར་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།སྨན་ཏེ་ཉིད་ནི་ར་ཐུག་གི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་དང་། །སྣར་བླུགས་མིག་སྨན་བྱུག་པ་དང་། །ཁྲུས་དང་དྲིལ་བ་ལས་སྦྱར་བ། །སྔར་བཤད་ཡོན་ཏན་དང་འདྲ་ཞིང་། །རྒྱལ་པོའི་སྒོར་ཡང་དོན་གྲུབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་ར་ཐུག་ གི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ན་གདོན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྒོར་ཡང་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུངས་ཀར་ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ། ། ཤྭོ་གནྡྷ་སེར་པོ་གཉིས། །ཤིང་ཀུན་ཀུན་ དོང་རྩ་བ་དང་།།ཀ་རཉྫ་ཡི་ས་བོན་དང་། །ཤི་རི་ཤ་ཡི་མེ་ཏོག་དང་། །ཀ་པིད་ཐ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་རྒྱ་སྤོས་དང་། །གི་རི་ཀར་ནི་དཀར་པོ་དང་། །སོ་ན་ཀ་ཡི་རྩ་བར་བཅས། །ར་གཅིན་དག་དང་ལེགས་བསྒོས་ཤིང་། །བ་གླང་མཁྲིས་པ་བུ་རམ་དང་། །རི་ལུར་བྱས་པའི་ སྦྱོར་བ་དེ།།མིག་བསྐུས་སྣར་བླུགས་བསྐུ་བྱས་ན། །སྨྱོ་བྱེད་རྨ་ནི་རེད་པ་དང་། །མཚན་མོ་མི་མཐོང་མུན་ཐིབས་བྱེད། །བགེགས་དང་ལུས་ཆུར་ནུབ་པར་བརྒྱལ། །དུག་བསྐུས་མདའ་ཡིས་ཕོག་པ་དང་། །གདུག་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་ བ་དང་།།སྐྱེར་པའོ། །ཀུན་དོང་རྩ་བ་ནི་སྒོག་པ་ཀུན་དོང་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ། སྨན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ར་གཅིན་དང་ལེགས་པར་སྤངས་ཤིང་བསྲེལ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བ་གླང་གི་མཁྲིས་པ་དང་བུ་རམ་དང་སྦྱར་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པའི་ སྦྱོར་བ་དེ་མིག་ཏུ་བསྐུ་བ་དང་།སྣར་བླུགས་པ་དང་། །ལུས་ལ་བསྐུས་ན་སྨྱོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

白芥子、诃子、胡椒、胡椒根、三辛香、訶子、蜥蜴和鱼的胆汁混合制成鼻药和涂抹药，可以降伏鬼魔。
白芥子、阿魏、白芷、青木香、两种黄色药材（郁金和黄连）、两种吉利迦（白色和黑色）、三果（訶子、毕力迦、余甘子）、白檀、楝树叶、迦兰迦、两种合欢（花和种子）、檀香和三辛香，与酥油和牛尿（牛尿量为四倍）一起熬煮，称为'悉地'药方。用于饮用和滴鼻，能迅速降伏一切鬼魔，尤其能驱除阿修罗鬼。还能治疗健忘、中毒、不祥、发狂、致死疾病和发热等症。
将上述药材与山羊尿混合制成药膏，用于服用、滴鼻、涂眼、沐浴和揉搓，具有前述功效，在王宫也能成就事业。
白芥子、白芷、三辛香、天麻、两种黄色药材（郁金和黄连）、阿魏、葱根、迦兰迦种子、合欢花、木瓜果、岩盐、茜草、降香、白色吉利迦、索那卡根，与山羊尿充分调制，加入牛胆汁和糖制成丸剂。涂眼、滴鼻或涂抹身体，能治疗发狂、失忆、夜盲、黑暗迷惑、障碍、昏厥、中毒箭伤和毒蛇咬伤等症。两种黄色药材指郁金和黄连，葱根指大蒜根。其他药材含义明显，这些药材都用山羊尿充分调制后，加入牛胆汁和糖制成丸剂，涂眼、滴鼻或涂身都能治疗发狂等疾病。

།རས་བལ་ས་བོན་རྨ་བྱའི་སྒྲོ། །མེ་ཏོག་སྨན་མ་བྲི་ཧ་ཏི། །ཤིང་ཚ་སྤང་སྤོས་པོ་སོན་ཆ། །བྱི་ལའི་རྟུག་པ་ཕུབ་མ་དང་། །ཤུ་དག་མི་སྐྲ་སྦྲུལ་ལྤགས་དང་། །གླང་པོའི་ སོ་དང་གླང་གི་རྭ།།ཤིང་ཀུན་དང་ནི་ན་ལེ་ཤམ། །ཆ་མཉམ་བདུགས་པར་བྱས་པ་ཡིས། །སྐེམ་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་ཤ་ཟའི་རིགས། །སྲིན་པོ་ལྷ་ཡི་གདོན་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ཏེ་སྦྱར་བའི་དུད་པས་བདུགས་ན་སྐེམ་བྱེད་ལ་སོགས་ པའི་གདོན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སྐེམ་བྱེད་ནི་གཞོན་ནུའི་གདོན་ཡིན་ནོ། །གནྡྷ་བྷ་དྲ་ཚ་བ་གསུམ། །གུར་གུམ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །ཀཎྜ་ཀ་རི་སྐྱེར་པ་དང་། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཡུངས་ཀར་གཉིས། །པ་ལ་དཀར་དང་དུག་མོ་ཡུངས། །ཙནྡན་དཀར་པོ་རྒྱམ་ཚ་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ དང་པུ་ཤེལ་ཙེ།།ཤུ་དག་སྤངས་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཙནྡན་དམར་པོ་བ་ལ་དང་། །ཤིང་མངར་སུག་སྨིལ་ལྡོང་རོས་དང་། །ཤུག་པ་རྒྱ་སྤོས་ཤྲི་པ་ས། །མ་དུ་ཀ་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །བོང་ང་གཉིས་པོ་པྲི་ཡང་ཀུ། །དབྱི་མོ་རུ་རྟ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཆ་སྙོམས་ཞིབ་བཏགས་ལྡེ་གུ་དང་། །མར་རྙིང་གཅིན་ཀུན་ ཆ་སྙོམས་བསྐོལ།།གདོན་ཁུས་འདེབས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །དེ་བླུད་གདོན་འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་ཀར་གཉིས་ནི་ཡུངས་ཀར་སེར་པོ་དང་དམར་པོའི་མདོག་གིས་ཕྱེ་བའོ། །བ་ལ་ཀ་ནི་ཨམ་པུའོ། །ཙནྡན་དམར་པོ་ནི་ལོཧི་ཏ་སྟེ། ལ་ལ་དག་ཙནྡན་དམར་པོ་མ་ ཡིན་གྱི་བཙོད་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།།ཤྲི་བེ་ཏ་ནི་ཤྲི་པ་སའོ། མ་དུ་ཀའི་སྙིང་པོ་ནི་མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ། ཤིང་མ་དུ་ཀའི་དབུས་ཀྱི་ཆ་ན་ཡོད་པའོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །བོང་ང་གཉིས་ནི་བོང་ང་དཀར་བོ་དང་ནག་པོའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ། །སྨན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ཆ་སྙོམས་ཏེ།ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་མར་རྙིང་པ་དང་། གཅིན་བརྒྱད་པོ་ཀུན་ཆ་སྙོམས་ཏེ་མར་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གཅིན་རེ་རེ་ཡང་དེ་ཙམ་དུ་བྱས་དང་བསྲེས་ཏེ་བསྐོལ་པའི་སྨན་མར་ནི་གདོན་ཁུས་འདེབས་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དེ་བླུད་ཅིང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་གདོན་ ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།རྒྱ་སྤོས་ཤིང་མངར་ཀ་རཉྫ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ད་ཏ་པ་ཏོ་ལ། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་པ་ཏ་ལ། །ཡུངས་ཀར་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། །སེར་པོ་གཉིས་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །རྒྱ་ཤུག་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཐང་ཤིང་སླེ་ཏྲེས་བྱི་དང་ ག།།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཀ་ཀན་དང་། །ཤི་ཀྲུ་ནིམ་པ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤིང་ཤའི་མེ་ཏོག་ས་བོན་དང་། །གླ་སྒང་རུ་རྟ་དན་ད་དང་། །གི་རི་ཀར་ཎི་ཙི་ཏྲ་ག་།བིལ་བ་ཆ་མཉམ་ལྡེ་གུར་བྱས། །མར་རྙིང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་བཅས། །བསྐོལ་ཏེ་ཡུན་རིང་གཞག་པ་སྟེ། །ཁུས་འདེབས་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དེ། ། རིམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྦྱར་ན་ནི། །གདོན་རྣམས་ཀུན་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །མཛེ་དང་རིམས་ནི་མྱུར་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྤོས་ནི་ཏ་ཀ་རུའོ། །སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །རྒྱ་ཤུག་ནི་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་པོའོ། །ཀ་ཀན་ད་ནི་མ་ཧ་ཀའི་འབྲས་བུའོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ།

棉花种子、孔雀羽毛、花药、婆利诃提、肉桂、草香、波森查、猫粪、茅草、人发、蛇皮、象牙、牛角、阿魏、那烂湿婆，等量熏烧，能够驱除消瘦鬼、发狂鬼、食肉鬼、罗刹、天神等鬼魅，是最殊胜的方法。
关于这些，将棉花种子等药材等量调配，用其烟熏可以驱除消瘦鬼等鬼魅，是最殊胜的方法。消瘦鬼是一种青年鬼。
甘达跋陀罗、三辛香、藏红花、胡椒根、刺柏、酸枣、丁香、两种芥子、白巴拉、黑芥子、白檀香、岩盐、三果、水晶、茅根、草药、水晶、红檀香、阿魏、甘草、姜黄、龙脑香、柏木、檀香、室利巴萨、末度迦心、两种洋葱、普利央古、猫儿、飞蓉、酸枣块，等量研细，制成膏，与陈酥油和各种尿液等量熬煮，称为'鬼魅汤剂'，服用此药可以最好地驱除鬼魅。
关于这些，两种芥子是指黄色和红色的芥子。巴拉迦是指庵布。红檀香是洛希塔，有些人说不是红檀香而是蓝靛。室利贝塔就是室利巴萨。末度迦心是指末度迦花或末度迦树的中心部分。普利央古是指甘达普利央古。两种洋葱是指白洋葱和黑洋葱。其他的都容易理解。
将所有这些药材等量研细，制成膏，与陈酥油和八种尿液等量调配，每种尿液的量要与酥油相等，熬煮成药油，上师称之为'鬼魅汤剂'，服用、涂抹等使用方法都是驱除一切鬼魅的最好方法。
檀香、甘草、迦兰迦、红花、达塔巴托拉、茅根、阿魏、巴塔拉、芥子、刺柏、两种黄色药材、水晶、柏木、甘达普利央古、三辛香、三果、丁香、独活、吉提迦、科沙塔基、迦甘达、室利古、楝树、黑芥子、木瓜花籽、羌活、飞蓉、丹达、吉利迦尔尼、赤特拉迦、木苹果，等量制成膏，与陈酥油一起熬煮，长期存放，称为'大汤剂'，按步骤配制后，可以迅速驱除一切鬼魅、发狂、麻风和热病。
关于这些，檀香是指达迦如。两种黄色药材是指姜黄和酸枣。柏木是指酸柏。迦甘达是指摩诃迦果。室利古是指索班札那。

།གཞན དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ་སྨན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆ་སྙོམས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་།མར་རྙིང་པ་དང་གཅིན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཆང་གི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་ནས་བཤད་པའི་གཅིན་བརྒྱད་པོ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གཞག་པའི་རྙིང་པ་དེ་ནི་ཁུས་འདེབས་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རིམ་པ་ཀུན་གྱིས་ ཞེས་པ་བཏུང་བ་དང་།སྣར་བླུགས་པ་དང་། བསྐུ་བ་དང་སྦྱར་ན་གདོན་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །མཛེའི་ནད་རིམས་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གདོན་ནི་ཉི་མ་གང་གང་ལ། །འཛིན་པའི་ཉི་མ་དེ་དང་དེར། མཆོག་ཏུ་སྦྱིན་སྲེག་གཏོར་མ་སོགས། །སྨན་པས་རབ་ ཏུ་འབད་དེ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་གང་ཞིག་ཉིན་ཞག་གང་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཉི་མ་ཞག་དེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་དང་གཏོར་མ་ལ་སོགས་པ་གདོན་བཟློག་པའི་ཐབས་སྨན་པས་འབད་དེ་སྦྱར་ཏེ་བྱའོ། །ཁྲུས་དང་གོས་དང་ཤ་དང་ཚིལ། །ཆང་དང་མར་དང་བུ་རམ་སོགས། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྲེད་ གྱུར་པ།།དེའི་ཚེ་དེ་ནི་དེ་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་གང་ཞིག་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་སྲེད་ཅིང་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གདོན་དེ་ལ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་དག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིན་ཆེན་དྲི་དང་ཕྲེང་བ་དང་། །ས་བོན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཟས་ཀུན་ཀུན་ལ་ སྦྱིན་བྱ་སྟེ།།འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་ཆོ་གའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་ཐམས་ཅད་ལ་རིན་ཆེན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་དང་བཻཌཱུརྱ་དང་། མ་རྒད་དང་། གསེར་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲི་ཞིམ་པ་སྦྱར་བའི་དྲི་དང་། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པའི་ཕྲེང་བ་དང་ས་བོན་དེའི་སྲན་མུད་ག་དང་། མོན་སྲན་གྲེའུ་ ལ་སོགས་པ་དང་།མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ལ་དུ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཀུན་གདོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་འདི་ནི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོ་ག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་བླ་མ་རྒན། །གྲུབ་ལ་ལྷ་ཡི་གནས་སུ་སྦྱིན། །དེར་ཡང་ལྷ་ཡི་གདོན་ལ་ནི། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ སུ་གཏོར་མ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་ལྔ་པོ་དག་ལ་ནི་ལྷའི་གནས་ཏེ། ལྷ་གནས་པའི་ཁང་པར་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། དེར་ཡང་ལྷའི་གདོན་ལ་ནི་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལྷ་མིན་གདོན་ལ་ཅི་འདོད་པར། །མཚམས་ཀྱི་གནས་སུ་ནུབ་ཏུ་སྦྱིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་འདོད་པར་གྲོང་གི་མཚམས་ཞེས་བྱ་བར་གྲོང་ངམ་ཡུལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དྲི་ཟའི་གདོན་ནི་བ་གླང་ངམ། །གོས་དང་རྒྱན་བཅས་གཏོར་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་ཟའི་གདོན་ལ་ནི་བ་གླང་རྒྱུ་བའི་ལམ་དུ་གོས་དང་རྒྱན་དང་ བཅས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།མཚུན་ལྷ་ཀླུ་གདོན་འབབ་ཆུའི་འགྲམ། །ཀླུ་ལ་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚུན་ལྷའི་གདོན་དང་། ཀླུའི་གདོན་ལ་ནི་འབབ་ཆུའི་འགྲམ་དུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཀླུའི་གདོན་ལ་ནི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་གནས་ཏེ་གཏོར་ མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གནོད་སྦྱིན་རང་གི་གནས་སམ་ནི། །ཆུ་གཉིས་འདུས་པའི་གནས་སུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་ལ་ནི། གདོན་སྦྱིན་གྱི་གནས་སུ་བྱས་པའམ། ཡང་ན་ཆུ་བོ་གཉིས་འདུས་པའི་གནས་སུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

其他的都容易理解，将所有这些药材均匀调配成药膏，与陈年酥油和尿类、酒类中所说的八种尿一起煎煮，长时间存放的陈年药物，这就是称为大灌顶药油。
按照所有次第饮用、滴鼻、涂抹，能迅速降伏一切鬼魅病、癫狂病、麻风病、瘟疫等。
鬼魅在某一日，执持于某一日，殊胜的火供、食子等，医者应当尽力而为。
这是说，某种鬼魅在某一天执持时，医者应当努力在那一天进行火供、食子等驱魔方法。
沐浴、衣服、肉和油脂，酒和酥油、糖等，某鬼魅对某物贪恋，那时就应施予彼物。
这是说，某种鬼魅对沐浴等某物贪恋欲求时，就应当施予那种鬼魅沐浴等物。
珍宝、香料和花鬘，种子、酥油和蜂蜜，一切食物皆当施，这是共同的仪轨。
这是说，对一切鬼魅都应当施予珍宝，即金刚、琉璃、绿宝石、黄金等，以及调配的香料、草药花等香花的花鬘，以及种子即绿豆、豌豆等，还有酥油、蜂蜜和糕点等一切食物，这是共同的普遍仪轨。
天神、仙人、上师长者，成就者于天界处施，其中对天神鬼魅，应在北方施食子。
这是说，对天神等五种鬼魅，应当在天界处即天神所居殿堂中施予食子，其中对天神鬼魅应当在北方施予食子。
非天鬼魅随所欲，于边际处向西施。
这是说，对非天鬼魅，应当随意在边际处即村落或地区的外围向西方施予。
干闼婆鬼魅于牛道，或以衣饰伴食施。
这是说，对干闼婆鬼魅应当在牛行走的道路上施予带有衣饰的食子。
战神鬼魅龙鬼于水边，龙于东南方位施。
这是说，对战神鬼魅和龙鬼应当在河边施予食子，其中对龙鬼应当在东南方位施予食子。
夜叉于其住处或，两水汇聚之处施。
这是说，对夜叉鬼魅应当在夜叉居住处或两条河流汇聚处施予食子。

།སྲིན་པོ་ལམ་གྱི་བཞི་འདོའམ། །ཚང་ཚིང་ འཇིགས་སུ་རུང་བར་སྦྱིན།།སྲིན་པོའི་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་སྦྱིན། །ཚངས་པའི་སྲིན་པོ་ཤར་དུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་པོ་དང་ཚངས་པའི་སྲིན་པོའི་གདོན་གཉིས་ལ་ནི་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་འམ། ནགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་འཇིགས་སུ་རུང་བར་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྲིན་བོའི་གདོན་ལ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ་ ཚངས་པའི་སྲིན་པོའི་གདོན་ལ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ཤ་ཟ་ནི་ཁང་སྟོང་དུ། །ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནི་གནས་ཏེ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཟའི་གདོན་ལ་ནི་ཁང་སྟོང་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཏེ་གཏོར་མ་སྦྱིན་བར་བྱའོ། །ཕྲེང་བ་གཙང་ཞིང་དཀར་པོ་དང་། །དྲི་དང་འོ་ཐུག་འབྲས་ཆན་དང་། །ཞོ་དང་གདུགས་ ནི་དཀར་པོ་ཡི།།ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཏོར་མར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྷའི་གདོན་ལ་ནི་ཕྲེང་བ་གཙང་ཞིང་དཀར་བ་དང་། ཨ་ཀ་རུ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་དང་། འོ་ཐུག་དང་འབྲས་ཆན་དང་ཞོ་དང་གདུགས་དཀར་པོའི་གཏོར་མ་བཤམས་ཤིང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཀུན་ཡུངས་ཀར་ཤུ་དག་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད། མར་བྲེ་གང་དང་བ་ཡི་གཅིན། །བཞི་འགྱུར་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །དེར་བཏུང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་པ་ཡིས། །ལྷའི་གདོན་ལས་ཐར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གཏོར་མ་བྱིན་ཡང་མ་ཞི་ན་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་། བའི་གཅིན་བྲེ་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ལ མར་དེ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ན་ལྷའི་གདོན་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་སྒོག་སྐྱ་རྣམས། །ར་གཅིན་སྦྱར་བ་སྣར་བླུགས་དང་། མིག་བསྐུས་ལྷ་ཡི་གདོན་ལས་ཐར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ར་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཡང་ལྷའི་གདོན་ལས་ཐར་ པར་འགྱུར་རོ།།ལྷ་མིན་གཏོར་མ་འབྲས་བུ་ནི། །མང་པོ་དག་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་ལ་ནི་གཏོར་མ་འབྲས་བུ་ཤིང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་པདྨ་དང་། ཨུ་ཏྤལ་དང་བཅས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཀླུ་ཡི་གདོན་ལ་ཛཱ་ཏི་དང་། །འབྲས་ཡོས་བུ་རམ་སྣུམ་ཁུར་ དང་།།འབྲས་ཆན་བུ་རམ་བཅས་པ་དང་། །ཟས་མཆོག་སྦྲང་རྩི་འོ་མ་དང་། །ས་ན་ག་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཤུ་དག་པདྨ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ུ་ཏྤལ་པདྨ་དམར་པོ་ཡི། །འདབ་མར་བཅས་པའི་གཏོར་མ་བྱིན། །ཞེས་བྱ་བལ། ཀླུའི་གདོན་ལ་ནི། ཛཱ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་ཡོས་ལ་སོགས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་ སྣུམ་ཁུར་དང་འབྲས་ཆེན་གཉིས་ཀ་ཡང་བུ་རམ་དང་བཅས་པར་བྱ་བ་དང་།ཟས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་འོ་ཐུག་དང་ས་ནག་ནི་སོར་ཤི་ཏ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་ཕྲོམ་འོ་མ་དཀར་པོ་དང་། །རྒྱ་སྤོས་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །ཡུངས་ཀར་ཆུ་གྲང་ལ་བཏགས་པས། །སྣར་བླུགས་མིག་ལ་བསྐུས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ ཕྲོམ་འོ་མ་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དང་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡུངས་ཀར་དཀར་པོའི་ཆུ་གྲང་ལ་བཏགས་ཏེ་སྣར་བླུགས་པ་དང་མིག་སྨན་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཀླུའི་གདོན་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་ཞིང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།གནོད་སྦྱིན་གདོན་ལ་འོ་མ་ཞོ། །མར་དང་འབྲས་ཆན་བསྲས་པ་དང་། །གུ་གུལ་པདྨ་ ཐང་ཤིང་དང་།།པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་གོས་དང་གསེར། །དབྱིག་ནི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་ལ་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཏོང་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གསེར་དང་དབྱིག་ནི་བཟོར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

对于罗刹和梵罗刹两种鬼，应在四岔路口或可怕的密林中布施食子，其中罗刹鬼应在南方布施，梵罗刹鬼应在东方布施。
对于食肉鬼，应在空房子的西方布施食子。
对于天神的食子，应准备洁净的白色花鬘、香料、乳汤、米饭、酸奶和白伞。
取诃子、白芥子、菖蒲各半两，以及一升酥油和四倍量的牛尿一起煮沸。饮用、滴鼻、涂抹此药，可解除天神作祟。
另外，将菖蒲、诃子、韭菜与山羊尿调配，用作滴鼻剂和眼药，也可解除天神作祟。
对于阿修罗的食子，应布施诸多果实和水晶，以及莲花、青莲花等。
对于龙的食子，应布施豆蔻花、炒米、糖、油、糖米饭、美食、蜂蜜、牛奶、黑芝麻、龙花、菖蒲、莲花、水晶、青莲花和红莲花瓣。
将白色甘松香、白檀香、龙花、白芥子用冷水研磨后，滴鼻或涂眼，对龙作祟也有效。
对于夜叉的食子，应布施牛奶、酸奶、酥油、米饭混合物，以及安息香、莲花、檀香、水晶、衣服、金银等。金银可分为已加工和未加工两种。

།རྒྱན་ལ་སོགས་ བ་བྱས་པ་ནི་དབྱིག་ཅེས་བྱའོ།།མར་དང་འོ་མ་བ་གཅིན་ནི། །ཆ་སྙོམས་བསྐོལ་བ་བཏུང་བ་དང་། །སྣར་བླུགས་ལུས་ལ་བསྐུས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ཆ་སྙོམས་ཏེ་བསྐོལ་ལ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཡང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་ནོ། ཨ་རུ་ར་དང་སེར་པོ་གཉིས། །སྒོག་སྐྱ་ཤུ་དག་ན་ལེ་ཤམ། །ནིམ་པའི་འོ་མར་གཅིན་བཏགས། །ལྡེ་གུས་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ར་གཅིན་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བཙིར་བ་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཡང་གནོད་གྱིས་ཟིན པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཚངས་པ་སྲིན་པོའི་གཏོར་མ་ནི། །ནས་བྲེ་བཞི་ནི་བཙོས་པ་ཡི། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ཏིལ་བཏགས་བསྲེས། །གདུགས་དང་གོས་དང་བྱུག་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་སྲིན་པོའི་གདོན་ལ་ནི་ནས་བྲེ་བཞི་བཙོས་པའི་ཆན་གྱི་གཏོར་མ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་ དྲུག་དང་ཏིལ་མར་བཏགས་པ་བསྲེས་པའི་དང་གདུགས་དང་གོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དང་།གུར་ཀུམ་ལ་སོགས་པའི་བྱུག་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སེང་ལྡེང་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་ཤུ་དག་ཤུ་ཏི་དང་། །ཡུངས་ཀར་ནིམ་པའི་ལོ་མར་བཅས། ། སྒོག་སྐྱ་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །ཞུན་མར་ཕུལ་ནི་བདུན་དག་དང་། །བ་གཅིན་སུམ་འགྱུར་བསྐོལ་བ་དེ། །བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་སྲང་ཉི་ཤུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། །ཞུན མར་ཕུལ་བདུན་དང་བ་གཅིན་མར་གྱི་སུམ་འགྱུར་ལྷན་ཅིག་བསྲེས་ཏེ་བསྐོལ་ལ་སྨན་མར་དེ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བཏང་ཡང་ཚངས་པ་སྲིན་པོའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་ནོ།།སྲིན་པོའི་གདོན་ལ་ཏིལ་ཕྱེ་དང་། །མེ་ཏོག་དཀར་པོ་འབྲས་ཆན་འདྲེས། །ཤ་བཙོས་རྗེན་པ་ནིམ་པ་བ། ། ཁྲག་དང་བཅས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་པོའོ་གདོན་ལ་ནི་ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་དང་འབྲས་ཆན་འདྲེས་མ་སྟེ། འབྲས་ཆན་དང་མུ་དག་ལ་སོགས་པའི་ཆན་དང་། །ཤ་བཙོས་པ་དང་རྗེན་པ་དང་ནིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་འབྲུའི་རྣམ་པ་དང་། ཁྲག་གི་གཏོར་མ སྦྱིན་པར་བྱའོ།།ནག་ཏ་མ་ལ་ཤི་རི་ཤ། །ཤུན་ལྤགས་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང་། །དེ་བཞིན་པ་ཏ་ལ་ནག་པོ། །པིལ་བའི་རྩ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །ཤིང་ཀུན་ཡུངས་ཀར་དུག་མོ་ཉུང་། །སྒོག་སྐྱ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ། །ར་གཅིན་དང་ནི་སྦྱར་བའི་སྨན། །སྣར་བླུགས་མིག་ཏུ་བྱུགས་ན་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཏ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ར་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་སྣ་སྨན་དང་མིག་སྨན་བཏང་ན་སྲིན་པོའི་གདོན་གྱིས་བཏབ་པ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ཉིད་དང་མར་གྱི་ནི། །བཞི་འགྱུར་བ་གཅིན་བསྐོལ་བ་ནི། །བཏུང་དང་སྣར་བླུགས་བསྐུས་པ་ཡིས། །སྲིན་པོའི གདོན་ནི་ཟློག་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཏ་མ་ལ་དང་ཤྲི་ཤའི་ཤུན་ལྤགས་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་ཉིད་དང་མར་དང་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བཏུང་བ་ལ་སོགས་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཡང་སྲིན་པོའི་གདོན་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།།ཤ་ཟ་ལ་ནི་བུ་རམ་ཆང་། །ཏིལ་ཚིགས་ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་ཞོ། །ལ་ཕུག་ལན་ཚྭ་ཕྱེ་ཟན་མར། །འབྱུང་བོར་འབྲས་ཆེན་གཏོར་མ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཟའི་གདོན་ལ་ནི་བུ་རམ་ཆང་ལ་སོགས་པའི་གཏོར་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཏིལ་གྱི་ཚིགས་མ་ནི་འབའ་ཆའོ། ། འགྱུར་པའི་འབྲས་ཆེན་ནི་འབྲས་ཆན་འདྲེས་མའོ། །ལ་ལ་ནི་འབྱུང་པོའི་འབྲས་ཆེན་ཞེས་མི་བྱའི། འབྱུང་པོའི་ཁ་ཟས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྲག་ཡིན་ནོ།

装饰等所做的称为庄严。牛奶、牛尿和酥油，等量煮沸后饮用，滴鼻和涂抹身体有益。
也就是说，酥油等三者等量煮沸后饮用等，对被药叉鬼所附者有益。
诃子和两种黄色药，白蒜、白芷、印度岩白菜，楝树乳汁和牛尿研磨，制成药膏作为鼻药和眼药。
也就是说，诃子等药材与牛尿研磨成药膏，挤取后作为鼻药等，对被鬼所附者有益。
梵天罗刹的食子是：四升大麦煮熟，十六升水混合磨碎的芝麻，供养伞盖、衣服和涂香。
也就是说，对梵天罗刹鬼，应供养四升大麦煮成的食子，同样混合十六升水和磨碎的芝麻油，以及伞盖和衣服形状的供品，还有藏红花等涂香。
紫檀二十两，三辛香和三果，阿魏、白芷、豆蔻，芥子和楝树叶。白蒜各半两，酥油七升，牛尿三倍煮沸，饮用、滴鼻和涂抹有益。
也就是说，紫檀二十两煮汤，其中三辛香等各半两制成药膏，酥油七升和三倍于酥油量的牛尿一起混合煮沸，将此药油饮用等，对被梵天罗刹鬼所附者有益。
对罗刹鬼，芝麻粉和白色花朵，混合饭食，煮熟的肉和生肉、楝树、血一起供养食子。
也就是说，对罗刹鬼，应供养芝麻粉、白花和混合饭食，即饭和豆等饭，煮熟的肉和生肉，以及楝树即根茎形状的供品，和血食子。
黑莲花和合欢树，树皮、花朵和果实，同样黑色的木瓜，毕力瓦根、三辛香，阿魏、芥子、野胡萝卜，白蒜、余甘子果实，与牛尿配制的药，滴鼻和涂眼有益。
也就是说，黑莲花等药与牛尿配制的鼻药和眼药，能解除罗刹鬼附身。
这些药材和酥油的四倍牛尿煮沸，饮用、滴鼻和涂抹，能驱除罗刹鬼。
也就是说，黑莲花和合欢树的树皮、花朵和果实等药材，与酥油和四倍于酥油量的牛尿煮沸的药油，饮用等配制，也能驱除罗刹鬼。
对食肉鬼，应供养糖酒，芝麻渣、芝麻粉、酸奶，萝卜、盐、面食、酥油，对起尸鬼供养大米食子。
也就是说，对食肉鬼应供养糖酒等食子。芝麻渣即是炒芝麻。起尸鬼的大米即是混合饭食。有些说不叫起尸鬼的大米，而叫起尸鬼的食物，那是指血。

།ཕྱེ་ཟན་ནི་ནས་ཀྱི་ཆན་ནོ། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ལན་ཚྭ་བཙོད། །ཤུ་ཏི་དོང་གྲ་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཤིང ཀུན་སྒོག་སྐྱ་ཚ་བ་གསུ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བ་ཏ་ལི། །ཤུ་དག་གི་རི་ཀར་ནི་དཀར། །ཤི་རི་ཤ་ཡི་མེ་ཏོག་མར། །བ་གཅིན་བཞི་ཆ་བཅས་པར་བསྐོལ། །བཏུང་དང་བསྐུ་བ་བྱས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། མར་དང་ བ་གཅིན་གྱི་བཞི་ཆ་དང་བཅས་པར་བསྲེ།བ་གཅིན་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱས་ན་ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ར་གཅིན་བཏགས། །མིག་བསྐུས་སྣར་ནི་བླུགས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སེར་པོ་རྣམ་ གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་ཉིད་དང་ར་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ཤིང་སྣར་བླུགས་ན་ཡང་ཤ་ཟའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཕན་ནོ།།ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་མཚུན་ལྷ་དང་། །དྲི་ཟའི་གདོན་ལ་སྣ་སྨན་སོགས། །རྣོན་པོ་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །འདི་ལ་ ཞུན་མར་བཏུང་ལ་སོགས།།སྨན་ནི་འཇམ་པོར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་བཞི་པོ་ལ་ནི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣོ་ཞིང་དྲག་པ་གཏང་བར་མི་བྱའོ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་འདི་ལ་ཞུན་མར་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཇམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱད་ཅིང་ གཏང་བར་བྱའོ།།ཤ་ཟ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །མི་མཐུན་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་དེ་ཁྲོས་ན། །ནད་པ་སྨན་པར་བཅས་གསོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཟའི་གདོན་མ་གཏོགས་པ་གདོན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་སྦྱིན་ཞིང་སྤྱད་ པར་མི་བྱ་སྟེ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ནི་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གདོན་དེ་དག་ལ་མི་མཐུན་པས་སྤྱད་ན་ཁྲོས་ཞིང་འཁྲུགས་ནས་ནད་པ་སྨན་པ་དང་བཅས་པ་གསོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་།མགོན་ པོ་ཕྱག་ནི་བཅུ་གཉིས་པ།།ནད་ཀུན་གསོ་པར་མཛད་པ་ཡི། །སྔགས་བཟླས་ན་ནི་ནད་ཀུན་སེལ། །དེ་བཞིན་སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་དང་། །གཞན་ཡང་སེམས་འཁྲུལ་བྱེད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་སྤྱམ་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་ པ།ལྷའི་ཡང་ལྷ་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བར་མཛད་པའི་སྔགས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་བཟླས་ན་ཡང་གདོན་ཐམས་ཅད་དང་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་སྔགས་རྒྱལ་མོ་རྨ་བྱ་ཆེ། །གཙང་བྱས་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ ན་ནད་པ་དེ་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་རྨ་བྱ་ཆེན་མོའི་སྔགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་རྣ་བར་བསྒྲགས་ཤིང་བཟླས་ན་ཡང་གདོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།འབྱུང་བོའི་བདག་པོ་ལྷ་ཆེན་དང་། །དེ་ཡི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་མཆོད་ཅིང་། །དེ་ཡི་སྔགས་གྲུབ་ བཟླས་ན་ཡང་།།གདོན་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བོའི་གདོན་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་ལྡན་ལྷ་ཆེན་པོ་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་འཇོམས་བྱེད་རྣམས་མཆོད་པ་དང་། དེའི་སྔགས་གྲུབ་ཟིན་པ་བཟླས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གདོན་ ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

糌粑是大麦的糊糊。两种黄色药、盐和红花。
豆蔻、冬瓜、毕娄、
甘松、葱白、三种辛香。果实三种和婆罗树。
白姜、白糖和合欢花的油。
加入四分之一的牛尿煮制。
饮用和涂抹都有效。
关于这个，将两种黄色药等制成糊剂，与油和四分之一的牛尿混合。牛尿是油的四倍，煮制成油后饮用等，对被食肉鬼附身者也有效。
或者将这些药与山羊尿研磨。涂眼睛滴鼻子都有效。
关于这个，或者将两种黄色药等药物与山羊尿一起研磨成糊状，涂抹眼睛并滴入鼻子，对被食肉鬼附身者也有效。
对于天神、仙人、战神和
乾闼婆的附身，不要使用
刺激性的鼻药等。
对于这些要饮用酥油等
要使用温和的药物。
关于这个，对于天神等四种附身，不要使用刺激性强烈的鼻药等。对于天神等附身，要使用酥油和饮剂等温和的药物。
除了食肉鬼之外的所有附身，不要给予不适合的药物，因为这些力量强大的神明若发怒，会杀死病人和医生。
关于这个，除了食肉鬼附身外，对所有附身都不要给予任何不适合且会伤害他们的药物。为什么呢？因为这些神明力量强大且具有能力，如果对天神等附身使用不适合的药物，他们会发怒暴躁，从而杀死病人和医生。
圣观世音菩萨，
十二臂救护主，
治愈一切疾病的
咒语念诵能除一切病。
同样能降伏使人发狂、失忆，以及其他扰乱心智的病。
关于这个，圣观世音菩萨是一切众生的救护主，是天中之天，十二臂尊，能治愈一切疾病的咒语如前所说，念诵此咒也能降伏一切附身和失忆等。
明咒之王大孔雀，
净身后常对其诵念。
关于这个，或者让病人沐浴清洁后，在其耳边经常诵念明咒之王大孔雀明王咒，这样也能从一切附身中解脱。
供养诸鬼主大天，
以及他的眷属众，
念诵其已成就咒，
能够降伏一切鬼。
关于这个，应当供养诸鬼主大自在天，同样也要供养其眷属众降伏者，如果念诵其已成就的咒语，也能降伏一切附身。

།གང་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡི། །ལེའུ་གཉིས་ལས་སྨོས་པ་དང་། །གང་འདིར་བཤད་པ་དེ་དག་ཀུན། །ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདིའི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ལེའུ་གཉིས་པོ་སྨྱོ་བྱེད་དང་བརྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་གསོ་བ་ ལ་སྨོས་པ་དང་།།གང་ལེའུ་འདི་ལས་བཤད་པའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་མར་སྦྱར་ཞིང་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ ལེའུ་ལྔ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།།དེ་ནས་སྨྱོ་བྱེད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདོན་གྱི་གསོ་བ་ལས་སྨྱོ་བྱེད་དང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་གསོ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་བརྗོད་པ་མང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྱོ་བྱེད་ནད་གཞི་རེ་རེ་དང་། །འདུས་སོགས་དུག་ལས་ གྱུར་པ་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱོ་བྱེད་ནི་རྣམས་པ་དྲུག་སྟེ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་དང་། སོགས་པ་སྨོས་པས་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་དང་། དུག་ལས་གྱུར་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། །སྨྱོ་བྱེད ཅེས་བྱ་ལུས་དང་ནི།།སེམས་ཀྱི་ནད་ལམ་ལོག་པ་རུ། །ཞུགས་པས་སྨྱོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ནད་ལམ་ལོག་པར་གྱུར་པས་ཡིད་མྱོས་ཤིང་མ་རྟགས་པ་ཉིད་དུ་མྱོས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མྱོས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཟའ་བཏུང་གནོད་ པ་དག་དང་ནི།།སྙིང་དང་མ་གོམས་དྲི་མར་བཅས། །མ་སྙོམས་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། །ཡིད་ཞུམ་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། །རིད་ཅིང་སྤྱོད་པ་མ་སྙོམས་དང་། །མཆོད་འོས་མཆོད་པར་མི་བྱེད་དང་། །སེམས་ལས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཉམས་དང་། །དུག་ དང་ཉེ་བའི་དུག་ལས་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་གནོད་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་སྐོམ་རྙིང་པ་ལོ་ལོན་པ་དང་། །སྔར་མ་གོམས་པ་དང་། །དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཟས་སྐོམ་མ་སྙོམས་པ་བསྟེན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ དུ་ཡིད་ཞུམ་ཞིང་མི་དགའ་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཁྲུགས་པ་དང་།ལུས་རིད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་དྲག་དལ་མ་སྙོམས་པ་དང་། །མཆོད་པར་འོས་པ་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། །སེམས་ལས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ དང་།སེམས་ཉམས་ཤིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་དུག་དང་ཉེ་བའི་དུག་སྦྱར་བའི་དུག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

对于下文所说的二章所述及此处所说的这一切，如果相互结合则有益。也就是说，对于在此之后所说的两个章节中关于治疗癫狂症和健忘症的内容，以及在本章所说的这一切，如果相互混合结合使用则有益处。
《医方明处方释·文义月光》，由大师月官确定编撰，这是后续部分第五章的注释。
现在开始讲述治疗癫狂症。在治疗鬼魅病中，将癫狂症和健忘症的治疗单独列出，是因为内容较多的缘故。
癫狂症由各个病根和合并等及毒所致共六种。也就是说，癫狂症有六种：由风等各个病根所致的三种，由病根合并所致的一种，等字所包含的由心理痛苦所致的一种，以及由毒所致的一种，共六种。
所谓癫狂症是指由于身心疾病路径错乱而导致发狂的状态。也就是说，所谓癫狂症是指由于身心疾病路径错乱而导致神志不清、意识混乱的状态，这种状态称为神志不清和昏迷。
由不当饮食以及心脏病和不习惯、不洁净、不均衡的饮食习惯，以及意志消沉、体力微弱、消瘦、行为不均、不敬奉应敬奉者、心力损耗导致心神受损，以及毒和类毒所致。也就是说，由有害的饮食导致身心疾病，同样由陈旧的饮食，以及不习惯的饮食，不洁净的饮食，饮食不均衡，以及意志消沉不悦、体力微弱而被疾病困扰，身体消瘦虚弱，行为过急过缓不均衡，不敬奉应当敬奉的神灵和上师等，心力损耗而导致心理受损，心神受损而变得不正常，同样由毒和配制的毒等导致癫狂症。

།འདི་ཡིས་སྙིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཡི། །སྙིང་གི་ནད་ལ་གནོད་བྱས་ཏེ། །བློ་ནི་དྲི་མ་ཅན་བྱས་ཏེ། །ཡིད་རྒྱུ་བ་ཡི་ལམ་བཀག་ནས། །སྨྱོ་བྱེད་ དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད།།དེ་ཡིས་བློ་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །དྲན་པ་འཁྲུལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ནི། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉམས་ཏེ། །ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི། །མེད་པ་ལྟ་བུར་རྩོམ་པ་ནི། །ཀུན་ཀྱང་བསམ་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་བཟའ་བ་དང་ བཏུང་བ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་སྙིང་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཏེ།བློ་དྲི་མའི་རྙོག་མ་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ། ཡིད་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ལམ་བཀག་ནས་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྨྱོ་བྱེད་དེས་བློ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུག་ཅིང་འཁྲུགས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་ ཉམས་ཤིང་།ཚོར་བ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་དང་ཕྱོགས་མེད་པར་འཁྱམས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ལུས་སྦེགས་ཤིང་། །རྒྱུ་མེད་ངུ་ཞིང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ། །དགོད་དང་འཛུམ་དང་གར་བྱེད་དང་ གླུ་ལེན་རོལ་མོ་བྱེད་པ་དང་།།ལུས་སྐྱོད་ཕེག་ནི་རྡོབ་པ་དང་། །གླིང་བུ་པི་ཝང་ལ་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་ཡི་ལད་མོ་ཡང་ཡང་ཟློ། །རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་སྦུ་བ་འཛག་།ཕན་ཚུན་རྒྱུག་ཅིང་མང་དུ་སྨྲ། །རྒྱན་མིན་པས་ནི་རྒྱན་དུ་བྱེད། །བཞོན་པ་མིན་པར་འགྲོ་བར་རྩོམ། །ཁ་ཟས་ལ་ནི་གདུ་ བར་བྱེད།།དེ་རྙེད་ན་ནི་མི་འོདད་བྱེད། །མིག་ཟླུམ་མིག་ནི་དམར་བ་དང་། །ཁ་ཟས་ཞུ་ནུས་ནད་ལྡང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་ལུས་སྦེགས་ཤིང་རིད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་ངུ་བ་ནས་ཕེག་རྡོབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་ པ་སྟེ།གང་དུ་ངུ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་རིགས་པ་དག་ལ་ནི་མི་བྱེད་ལ། མི་བྱེད་པར་རིགས་པ་དག་ལ་ནི་བྱེད་པའོ། །འཛུམ་པ་ནི་ཆུང་ཟད་དགོད་པའོ། །གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལད་མོ་བྱེད་པ་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱན་མ་ཡིན་པ་ནི་རྩ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་རྒྱན་དུ་བྱེད་པའོ། །བཞོན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་རྟ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བར་རྩོམ་པའོ། །ཁ་ཟས་ལ་གདུ་བ་ནི་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །རྙེད་ན་མི་འདོད་པ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །ཁ་ཟས་ཞུ་ནས་ནད་ལྡང་བ་ནི། ནད་དེ་སྟོབས་ཅན་དུ འགྱུར་བའོ།།གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །མཁྲིས་ལས་སྤྱོ་ཞིང་ཁྲོ་བ་དང་། །ཁུ་ཚུར་བོང་བས་རྡེག་ཅིང་རྒྱུག་།གྲིབ་མ་ཆུ་ནི་གྲང་མོ་འདོད། །གཅིག་པུ་འདུག་ཅིང་ལུས་མདོག་སེར། །མེད་པར་མེ་ནི་འབར་བ་དང་། །སྐར་མ་མར་མེ་མཐོང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་གཞན་དག་ལ་ཚིག་ངན་པས་སྦྱོ་བ་དང་། ཁྲོ་ཞིང་འཁྲུག་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་ལ་སོགས་པས་རྡེག་ཅིང་འགྲོ་བ་དང་། བཙོག་པ་དང་། ས་ཕྱོགས་གང་ན་མེ་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་མེའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ ཡིན་ནོ།

这会损害心力虚弱者的心脏疾病，使心智染上污垢，阻碍意识运行的通道，产生疯狂病。由此使心智、意识和记忆错乱，失去身体的安乐与痛苦感受，就像没有驾驭马车的人一样，一切行为都变得无意识。
对此解释：如前所述，由于饮食等有害之病损害心脏，使心智染上污浊，阻碍意识运行的脉道，从而产生疯狂病。这种疯狂使心智等混乱，失去身体的安乐与痛苦感受，一切行为都变得完全无意识，就像没有驾驭者的马车在无方向地游荡一样。
其中风病导致身体僵硬，无故哭泣说粗语，大笑微笑跳舞，唱歌奏乐，身体摇摆拍打，反复模仿笛子琵琶等乐器声音。口中经常流涎，四处奔跑多言，以非装饰物为装饰，以非乘具为乘具，对食物贪求。得到后又不喜欢，眼睛圆睁发红，食物消化后病情发作。
对此解释：其中由风引起的疯狂，使身体僵硬消瘦，从无故哭泣到拍打等行为，'无故'是指不合时宜，该做的不做，不该做的却去做。微笑是指轻笑。模仿笛子等乐器声音时与其相应。非装饰物指草木等，用其作装饰。非乘具指木马等，试图骑乘。对食物贪求是指贪恋饮食等。得到后不喜欢是指对此不欢喜。食物消化后病情发作是指病情加重。其他易于理解。
胆病导致暴躁发怒，用拳头石块打人奔跑，喜欢阴凉和冷水，独自静坐身色发黄，无火处见火燃烧，看见星星灯光。
对此解释：由胆汁引起的疯狂是对他人说恶语暴躁，发怒争吵，用拳头等打人奔跑，肮脏，在没有火燃烧等的地方看见火堆等景象。

།བད་ཀན་སློན་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །ཁ་ཟས་རྩོལ་དང་སྨྲ་བ་ཉུང་། །བུད་མེད་འདོད་ཅིང་དབེན་ལ་དགའ། །ཁུ་ཆུ་སྣབས་ནི་འཛག་པ་དང་། །འཇིགས་རུང་གཙང་སྦྲ་ལ་མི་དགའ། །གཉིད་ཆེ་གདོང་ནི་སྐྲང་བ་དང་། །ནུབ་མོ་ཤས་ཆེར་སྨྱོ་བ་དང་། །ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་ ལྡང་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་སློན་བྲོ་བ་དང་། །ཡི་ག་འཆུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབེན་བར་གཅིག་པུ་འདུག་པར་དགའ་པ་དང་། །འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྨད་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཤས་ཆེར་ལྡང་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།འདུས་པའི་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་ནི། །ཀུན་ལྡན་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྨྱོ་བྱེད་མི་བཟང་པར་ཤེས་བྱ། །དེ་ནི་སྨན་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་ནད་གཞི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་མཚན་ མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདུས་པའི་ནད་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། །སྨྱོ་བྱེད་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཅིང་། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པས། གསོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྨན་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །ནོར་དང་ཆུང་མ་སོགས་བྲལ་བས། །བརྣག་དཀའ་བ་ལས་སེམས་ གདུང་བས།།སྨྱོ་ཞིང་ཞུམ་ལ་ཡང་ཡང་བརྒྱལ། །ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །གློ་བུར་དུ་ནི་ངུ་ཞིང་བརྒྱལ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མང་དུ་སེམས། །མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་སེམས་ཁོང་ཆུད། །གཉིད་ཡར་རྣམ་པར་འཁྱམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ན་སྨྱོ་བྱེད་ ནི་ནོར་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་བྲལ་བས།།བརྣག་དཀའ་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་སྐྱེ་ལ། དེའི་དབང་གིས་མདོག་སྐྱ་བོ་འོད་འོད་པོར་གྱུར་བ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ནོར་རམ་ཆུང་མ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་ ཤིང་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དུག་གིས་གདོང་ནི་སྔོ་བ་དང་། །གཞི་ཉམས་དབང་པོ་སྟོབས་ཆུང་བ། །ཤུགས་ཀྱི་བར་དུའང་འཁྲུལ་བར་བྱེད། །མིག་དམར་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་མིའི་གདོང་སྔོ་བ་དང་། །གཟི་ མདངས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་འབྱིན་ཞིང་བར་དུ་ཡང་འཁྲུལ་ཞིང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་དམར་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་གྱུར་སྨྱོ་བྱེད་ལ། །དང་པོར་སྣུམ་གྱི་བཏུང་བ་ བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེ་དག་གི་གསོ་བ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ནི་དང་བོ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྨན་མར་བླུད་ནས་གསོ་བར་བྱའོ། །ལམ་འགགས་གྱུར་ལ་དང་པོར་ནི། །སྣུམ་བཅས་སྦྱར་བ་འཇམ་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ལམ་འགགས་པ་ལས་སྨྱོ་བྱེད་དུ་ གྱུར་བ་ལ་ནི་དང་བོ་ཁོ་ནར་སྣུམ་དང་བཅས་པའི་སྐྱུག་སྨན་དང་།བཀྲུ་སྨན་དང་འཇམ་པོའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་གྱུར་དང་པོ་ནི། །སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་སྐྱུག་སྨན་དང་། །བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་བཅས་པ་དང་། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་དག་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་བ་ལས་གྱུར་བའི་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ནི་དག་བྱས་ན། །ཡིད་ནི་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱིས་བཏབ་ པའི་ནད་པ་དེའི་ལུས་སྦྱང་བ་བྱས་བའི་རྒྱུས་སེམས་གསལ་ཞིང་ཡིད་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།

痰浊增盛且食欲不振，饮食艰难且言语减少，贪恋女色且喜欢独处，口水鼻涕常常流淌，令人恐惧且不喜清洁，嗜睡面部浮肿，夜间多发癫狂，食后即发作。所谓痰浊引起的癫狂是指食欲不振等症状，喜欢独自一人待着，令人恐惧且处于应受谴责的状态，不重视清洁等，饮食后癫狂病症更为严重。
三病俱全的原因和症状，具有一切特征，应知此癫狂病不善，医者应当完全舍弃。所谓三病俱全引起的癫狂是指具有一切病因和一切症状，如此即是三病俱全的本质，此癫狂极其难忍且令人恐惧，因无法治愈故医者应当舍弃。
因失去财物妻子等，难以忍受而心生苦恼，发狂且畏缩反复昏厥，不断发出'呜呼'等哀叹，突然哭泣昏倒，频繁思念其功德，忧愁煎熬心神恍惚，失眠且四处游荡。所谓心苦引起的癫狂是因失去财物妻子等可意之物，难以忍受而生心苦，因此面色苍白憔悴，心生畏缩等，反复思念所失财物或妻子的功德，并为忧愁所煎熬等。
中毒致使面色发青，气色衰败诸根力弱，大小便失禁且神志错乱，眼睛发红应当舍弃。所谓中毒引起的癫狂是指面色发青，气色衰败等，大小便等失禁且中间也会神志错乱昏醉，眼睛发红，此病也因无法治愈故应舍弃。
其后对风引起的癫狂，首先应服用油性饮品。即对风引起的癫狂的治疗，首先应当服用药油来治疗。
对于通道阻塞者首先，应以油性调和温和治疗。即对脉道通路阻塞而引起癫狂者，首先应当用含油的催吐药、泻药和温和的配方来治疗。
痰浊胆汁引起者首先，涂油熏蒸催吐药，泻药灌肠等治疗，以及头部导泻也应做。即对痰浊和胆汁引起的癫狂，首先应当进行涂油和熏蒸疗法，然后用催吐药等来治疗。
如此净化身体后，意识将恢复清明。即通过这样的方法，因癫狂所困的病人通过净化身体，心识清明且意识恢复清醒。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་འབྲངས་ན། །སྣ་སྨན་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་། །སེམས་དགའ་དབུགས་འབྱུང་སྐྲག་པ་དང་། འཇིག་དང་རྡེག་དང་སྡིགས་མོ་བྱེད། །ལུས་དྲི་ལ་བྱུག་དང་བསྐུ་བ་དང་། དུད་བརྔུབ་སྨན་མར་བླུད་པ་དག། །སྦྱར་ཏེ་དེ་ནི་དག་གྱུར་ན། །ཡིད་ནི་ཐ་མལ་བ་ལ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་དེ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཏང་བ་དང་། སེམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། དེས་ནི ཡིད་ཐ་མལ་པར་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།ཤིང་ཀུན་དང་ནི་རྩབས་རུ་ཚ། །ཚ་བ་གསུམ་ནི་སྲང་གཉིས་གཉིས། །མར་བྲེ་བཞི་ནི་བ་གཅིན་བཅས། །བསྐོལ་བས་སྨྱོ་བྱེད་འབྱུང་བོ་དང་། །བརྗེད་བྱེད་གདོན་ནི་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་གཉིས་གཉིས་དང་།མར་བྲེ་བཞི་བ་གཅིན་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ན་སྨྱོ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྲ་མྷིའི་ཁུ་བ་བྲེ་དོ་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ཤ་མ་དུར་བྱིད་བིམ་པ་དང་། །ཤང་ཀ་པུཥྤ་དོང་ག་ དང་།།སབྷ་ལ་དང་བྱི་དང་ག་།ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ལྡེ་གུར་བསྐོལ། བྲམྷིའི་རྩ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། །མར་ནི་སྲང་རེས་བསྐྱེད་དེ་གཏང་། །ཆེ་ཚད་སྲང་བཞིའི་བར་ཟོས་ན། །སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་མཛེ་ཡི་ནད། །སེལ་ཞིང་མོ་གཤམ་བུ་སྐྱེད་བྱེད། །སྐད་སྙན་ཚིག་གསལ་དྲན་པ་དང་། །ཡིད་ གཞུངས་དཔལ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བྲམྷི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་དོ་དང་མར་བྲེ་གང་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་ནི་བྲམྷའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། མར་དེ་སྲང་གཅིག་ནས་སྲང་རེ་བསྐྱེད་དེ་སྲང་བཞི་བར་དུ་ཟོས་ན། མར་དེས་སྨྱོ་ བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཞིང་དཔལ་སྐྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་དོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བི་ཤ་ལ། །པ་ཏྲ་ཨེ་ལ་ཐང་ཤིང་དང་། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་དང་ནི། །ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་སེར་བོ་གཉིས། །སྠི་ར་རྣམ་གཉིས་པྲི་ཡང་ཀུ། །རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་བྲི་ཧ་ཏི། །ནཱ་ག་གེ་སར་དོང་ག་བཙོད། །སེའུ་འབྲུ་ བལ་བུའི་ལོ་མ་དང་།།ཛཱ་ཏི་ཁ་འབུས་བྱི་དང་ག་།དན་ད་ཤུག་པ་ཨུཏྤ་ལ། །ཙནྡན་དཀར་པོ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །ཞུན་མར་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། །དགེ་བའི་སྨན་མར་ཞེས་བཤད་འདིས། །འབྱུང་པོའི་གདོན་སོགས་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །བརྗེད་བྱེད་ལུད་པ་སྡིག་ཅན་འཇོམས། །སྐྱ་རྦབ་ གཡན་པ་སྐེམ་དང་དུག་།རྨོངས་བག་གཅིན་སྙི་དབྱིག་དུག་རིམས། །ཁུ་བ་མེད་པའམ་བུ་མེད་པ་འམ། །དྲན་པ་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་དང་། །ཡིད་གཞུངས་མེད་ཅིང་ཚིག་འཁྲུལ་དང་། །དྲན་ཉམས་མེ་དྲོད་ཆུང་ལ་ཕན། །སྟོབས་སྐྱེད་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ཞིང་། །མདངས་སྐྱེད་སྐལ་ལྡན ལུས་རྒྱས་བྱེད།།བུ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏྲ་ཨེ་ལ་ནི་ཧ་རེ་ཎུ་ཀའོ། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་ནི་མ་ལུང་ཀའོ། །ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་ནི་ཤ་རི་བ་དཀར་པོ་དང་། ནག་པོ་གཉིས་སོ། །སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །སྠིར་རྣམ་གཉིས་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་ ཀྲིཥྞ་པརྞིའོ།།པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །ཛཱ་ཏི་ནི་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་སྟེ། དེ་ཁ་འབུས་པའོ། །ུཏྤ་ལ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའོ།

即便如此仍有后遗症时，应施用猛烈的鼻药、眼药。使心情愉悦、呼吸顺畅、恐惧、害怕、殴打和威吓。涂抹身体香料和按摩，吸烟和服用药酥。配制后若病得到净化，心意即可恢复正常。
对此，即便采用这样的治疗方法，如果疾病仍有后遗症和关联，则应施用猛烈的鼻药等，以及使心情愉悦等方法。由此，心意将恢复正常安乐。
诃子和茜草根，三辛各二两，四升酥油配牛尿，煎煮可除魔鬼作祟、遗忘症等疾病，是最佳方剂。
对此，诃子等药材各二两，四升酥油配牛尿煎煮，服用等方法可除魔鬼作祟等病。
婆罗米汁二升和一升酥油，三辛、夏摩、土茯苓、频婆、商佉补沙巴、东迦、娑婆罗和必栗养誐，各二钱配制煎煮。此方名为婆罗米根，酥油每次增加一两服用。最多服用至四两，可除魔鬼作祟、遗忘症、麻风病。使不孕者生子，声音悦耳、言语清晰、记忆力好，使心意正直并增长福德。
对此，药材婆罗米煎煮的汁液二升和一升酥油，三辛等药材各二钱配制煎煮，称为婆罗米药酥。该酥油从一两开始，每次增加一两直至四两服用。此酥油可除魔鬼作祟等病，直至增长福德。
三果和毗沙拉、巴札、豆蔻、甘松、摩卢迦、两种蒺藜、两种黄色药、两种悉地拉、必扬古、檀香、茜草、勃利哈提、龙花、东迦、蓝靛、诃子、芭蕉叶、肉豆蔻花蕾、必栗养誐、檀香木、松树、乌巴拉、白檀香各二钱，配一升熔化酥油煎煮。此方名为吉祥药酥，可除魔鬼等作祟、遗忘症、咳嗽、罪业、中风、瘙痒、消瘦、中毒、愚痴、尿病、财毒、瘟疫。对无精液者或无子者，或被鬼魅附体失忆者，以及心意不正、语言错乱、记忆力减退、消化力弱者有益。增长力量、吉祥、长寿，增进容光焕发，使有福者身体丰满。是生子的最佳方剂。
对此，巴札豆蔻即诃黎努迦。摩卢迦即马龙迦。两种蒺藜即白色和黑色沙利巴。两种黄色药即姜黄和醋栗。两种悉地拉即娑罗巴尼和黑巴尼。必扬古即香必扬古。肉豆蔻即香草花，是其花蕾。乌巴拉即青莲花。

།གཞན་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དེ་སྨན་དེ་དག་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཞུན་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་དགེ་བའི་སྨན་མར་ཞེས་དྲང་ སྲོང་དག་གིས་བཤད་དེ།སྨན་མར་འདིས་ནི་འབྱུང་བོའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ནས་བུ་སྐྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་སོགས། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཆུ་ནང་བསྐོལ། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་མར་དང་བ། །ལན་ཅིག་སྐྱེས་འོ་ བཞི་འགྱུར་དང་།།མེ་ད་རྣམ་གཉིས་རམ་ཉེ་བ། །བུམ་གཙང་སྟོང་དང་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །བུ་རམ་ཤིང་དང་པརྞི་གཉིས། །བསྐོལ་བ་ཡི་ནི་སྨན་མར་ནི། །དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྟས་བྱེད་འདུས་པའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་། །སྔ་མ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལྷག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་འདི་དག་ལས་དང་པོའི་བདུན་མ་གཏོགས་པ་ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྣ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་གས་ཆུར་བསྐོལ་ཏེ། ཤ་རི་བ་རྣམས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྨན་སྤྱིར་བྲེ་གང་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་མར་བྲེ གང་དང་བ་བེའུ་ལན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོ་མ་བྲེ་བཞི་དང་།མེ་ད་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་སྲང་བརྒྱད་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་དགེ་བ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་སྨན་མར་ཡོན་ཏན་ཆེར་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། སྤང་སྤོས་པུ་ཏ་ཀེ་ཤི་དང་། །ཆུ་རྩ་ཤུ་དག་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་རམ་ཉེ་བ། །ཙ་རོང་ཛ་ཡ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སླེ་ཏྲེས་ཙ་ཏྲ་བ་ར་ཧ། ། ཏི་ཚ་ཏྲ་ས་ཏ་ལ། །མ་ཧཱ་པུ་རུ་ཥ་དན་ཌ། །ན་ཀུ་ལི་གཉིས་སྐྱུ་རུ་ར། །བྲི་ཤྩི་ཀ་ལ་ཀ་དམ་པ། །ས་ལ་པརྞི་བཅས་བསྐོལ་མར། །ཤ་ཟ ཆེན་པོའི་མར་ཞེས་བྱ།དེས་ནི་ཉིན་བཞི་པ་རིམས་དང་། །སྨྱོ་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་གདོན་འཇོམས་ཤིང་། །བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་དྲན་པ་སྐྱེད། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་འཕེལ་བྱེད། །བདུད་རྩི་དང་ནི་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤང་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་དང་།།མར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་མིང་ཤ་ཟ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཉིན་བཞི་པའི་རིམས་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བྲམྷི་ཨིན་དྲི་བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་སྤང་སྤོས་མུར་བ་དང་། །ར་སྣ་སྒོག་སྐྱ་བོང་ང་དཀར། ། ཤུ་དག་བྱའུ་རུག་བི་ཤ་ལ། །ནཱ་ག་དན་ཏི་བྱི་ཚེར་བ། །ཛོ་ཏི་སྨ་ཏི་ཚ་བ་གསུམ། ། རུ་ར་དང་ས་ནག་རྣམས། །གླང་པོའི་གཅིན་བཏགས་རི་ལུ་བྱས། །གྲིབ་བསྐམས་སྣར་བླུགས་མིག་བསྐུ་ཞིང་། །ལུས་བསྐུས་སྤོས་བདུགས་སྨྱོ་བྱེད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲམྷི་ནི་བྲམ་མན་ཡ་སྟི་ཀ ཞེས་བྱའོ།།ིན་དྲི་ནི་ཨིན་དྲ་བ་རུ་ནའོ། །ལ་ལ་ནི་སུག་སྨེལ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མོར་ནི་གནྡྷ་མོ་རའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་ལང་ག་ལིའོ། །ཛོ་ཏི་སྨ་ཏི་ནི་མར་མ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུག་རོན་གྱི་རྐང་བ་འདྲ་བ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀུ་ནི་ཞེས་བྱའོ། །ནཱ་ག་དན་ད་ནི་ནཱ་ག་བྱི་ནའོ། །ས་ནག་ནི་སོ་ར་ཤི་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།།སྨན་དེ་རྣམས་གླང་པོ་ཆེའི་གཅིན་དང་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ནས། གྲིབ་མ་ལ་བསྐམ་ལ་སྣར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གདོན་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུངས་ཀར་དང་ནི་སྦྱར་བ་ཡི། །སྣ་སྨན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་སྨྱོ་བྱེད་ ཀྱི་གདོན་ལ་ནི་ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་དང་སྦྱར་བའི་སྣ་སྨན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

其他的只是名声而已，这些药物每种取二两的量制成药膏，以及熬煮一升酥油的药油，是仙人们所说的吉祥药油。此药油具有从降伏鬼魅等到最胜生子等功德。
取此中两种蓟草等二十一味药，在水中熬煮，将其汁液与酥油和初乳四倍量，以及两种美达、拉涅巴、净瓶草、蛇床子、甘蔗、两种帕尔尼熬煮的药油，称为大吉祥药油。此药能增强体力，消除诸病，功效胜过前者。
如前所说，除了前七味药外，取两种蓟草等二十一味药，按照熬煮汁液的仪轨在水中熬煮。一般取一升药量在十六升水中熬煮，取剩余四分之一的药汁，与一升酥油和四升初乳，以及两种美达等共八两药材熬煮的药油，称为大吉祥药油。此药能增强体力，消除诸病，功效远胜于吉祥药油。
取香草、布达克西、水草、白芷、蛇床子、狗舌草、拉涅巴、扎荣、札雅、布泽谢、蓟草、札特拉巴拉哈、提查特拉萨塔拉、摩诃布鲁沙丹达、两种那库里、诃子、比日契卡拉卡丹巴、萨拉帕尔尼等熬煮的药油，称为大食肉鬼药油。此药能消除四日热病、狂乱、遗忘、鬼魅，增长智慧、正念、记忆，促进儿童身体生长，堪比甘露。
取香草等药材，按方法熬煮的药油，名为大食肉鬼药油。此药具有消除四日热病等功效。
取婆罗米、因陀罗毗、姜黄、香草、没药、辣蓼、大蒜、白附子、白芷、鸟喙、毗沙拉、那伽丹提、蒺藜、觉提斯玛提、三辛、诃子和黑土等，用象尿研磨成丸，阴干后滴鼻、涂眼、涂身、熏香，能治愈狂乱。
婆罗米即婆罗门亚斯提卡，因陀罗即因陀罗瓦鲁那，拉拉即肉豆蔻，没药即甘陀没药，毗沙拉即朗嘎利，觉提斯玛提即玛玛塔，形如鸽足，异名库尼，那伽丹提即那伽比那，黑土即索拉西。将这些药与象尿研磨成丸，在阴凉处晒干后，滴鼻等能治愈狂乱鬼魅。
与芥子配制的各种鼻药也有效。
此外，对于狂乱鬼魅，用芥子油配制的各种不同鼻药也都有效。

།ཡུངས་མར་གྱིས་ནི་ལུས་བསྐུ་དང་། ཡུངས་ཀར་ཕྱེ་མ་སྣར་བུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་ཡུངས་ཀར་གྱི་མར་གྱིས་ལུས་བསྐུ་བ་དང་། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ཕྱེ་མ་སྣ་ནས་འབུད་ པ་དག་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།མདོ་གནས་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན། །དུད་རྣོན་ཤིང་ཀུན་བཅས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་མདོའི་གནས་ལས་བཤད་པའི་དུད་པ་རྣོན་པོ་ཤིང་ཀུན་དང་བཅས་པ་བདུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཝ་དང་རེག་འཇམ་འུག་པ་དང་། བྱི་བར་ཐུག་ ཛ་ཏུ་ཀའི།།གཅིན་དང་རྟུག་པ་སྤུ་དང་ནི། །པགས་པ་མཁྲིས་པ་སེན་མོ་དང་། །སྤོས་བདུགས་མིག་སྨན་ལུས་བསྐུས་དང་། །བྱུགས་དང་བླུགས་པ་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཝ་ལ་སོགས་པའི་གཅིན་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་སྤོས་ཀྱིས་བདུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཡང་སྨྱོ་ བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།བད་ཀན་རླུང་གྱུར་ལ་ཕལ་ཆར། །ཁྱི་དང་བ་གླང་ཉ་ཤ་ནི། །རུལ་བའི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ཕལ་ཆེར་ལ་ནི་ཁྱི་དང་བ་གླང་དང་ཉའི་ཤ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་ནམ་པའི་དུད་པས་ནད་པ་དེ་ལ་བདུགས་ན་ཕན་ནོ། ། མཁྲིས་གྱུར་ལ་ནི་ཏིག་ཏའི་མར། །འཚོ་བྱེད་སྣུམ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མར། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསིལ་བ་དང་། །མངར་བ་དང་ནི་ཡང་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ནི་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་དང་། མར་དང་། ཏིལ་མར་གཉིས་ཀྱི་སྨན་མར་བླུད་ན་ཕན པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་བསིལ་བ་དང་། མངར་བ་དང་ཡང་བའི་བག་བསྟེན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏར་ག་གདབ། །ཡང་ན་ཤ་ཚོན་གྱིས་འགྲངས་བྱ། །དེ་འོག་རླུང་མེད་གནས་བསྙལ་ནས། །སེམས་མྱོས་པ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྔར་མདོའི་གནས་སུ་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ནི་སྙིང་ག་དང་། མིག་ཟུར་དང་། དཔྲལ་བར་གཏར་ག་གདབ་པར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤ་ཚོན་གྱིས་འགྲངས་པར་བྱས་ལ། །དེའི་འོག་ཁང་པ་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་བསྙལ་ན། སེམས་མྱོས་ཤིང འཁྲུལ་བའི་ནད་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་ཉུང་བར་གཞུག་།ལྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ་བསྐམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་བའི་ནད་པ་དེ་ཁྲོན་པའམ། རྫིང་བུ་ཆུ་ཉུང་བར་བཅུག་ལ་ལྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ལུས་བསྐམས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་ ནོར་ལྡན་པའི།།གཏམ་དང་མཛའ་བོས་དགའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨྱོ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་དེའི་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་མཛའ་བོས་ཆོས་དང་ནོར་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྙན་པས་དེའི་སེམས་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་སྤྲོ་བསྲིང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་འམ། ། རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་གཏམ་སེམས་དངངས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ངོ་མཚར་སྐྱེ་ཞིང་རྨད་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་བྱའོ། །བཅིངས་ལ་ཡུངས་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ། ཉི་ཚན་ལ་ནི་གན་རྐྱལ་བཞག་།ཁ་སྲལ་ཕྲེའུའམ་ལྕགས་ཚ་བའམ། །ཏིལ་མར་ཆུ་ཚན་གྱིས་རེག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨྱོ་བྱེད་ཅན་དེ་བཅིངས་ལ། ཡུངས་མར་གྱིས་ལུས་བསྐུས་ཏེ། ཉི་ཚན་ལ་ལུས་གམ་རྐྱལ་དུ་བཞག་སྟེ། ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ལུས་ལ་རེག་པར་བྱས་པ འམ།ཡང་ན་ལྕགས་དང་ཏིལ་མར་དང་། ཆུ་ཚ་བས་ལུས་ལ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལྕག་གིས་གཞུས་ནས་ནི། །བཅིངས་ཏེ་གཡང་སར་སྐྱུར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་དེ་ལྕག་གིས་གཞུས་ལ་བཅིངས་ཏེ་ཉམ་ང་བའི་གཡང་སར་སྐྱུར་བས་སྡང་བར་བྱའོ།

关于'用芥子油涂抹身体，芥子粉末吹入鼻中'这句话，对于这种癫狂病，用芥子油涂抹身体，以及将芥子粉末吹入鼻中都有效果。
关于'如经典所说的仪轨，用含有阿魏的烟熏'这句话，对于癫狂病，按照经典所说的用含有阿魏的烈性烟熏也有效果。
关于'狐狸、獾、猫头鹰、老鼠、沥青的尿液、粪便、毛发、皮、胆汁、指甲，用作熏香、眼药、涂抹身体、涂敷、灌注和擦拭'这句话，用狐狸等动物的尿液等物制成的熏香等进行治疗，对癫狂病也有效果。
关于'对于痰和风引起的大多数病症，应当用腐烂的狗、牛、鱼肉的烟熏'这句话，对于由痰和风引起的大多数癫狂病，用腐烂发臭的狗、牛、鱼肉的烟熏病人有效果。
关于'对于胆引起的病症，用苦胆草油、两种滋养油，推荐食用和饮用凉性、甜味和轻盈的食物'这句话，对于由胆引起的癫狂病，服用苦胆草药油和酥油、芝麻油两种滋养油有效果，同样推荐食用和饮用凉性、甜味和易消化的食物。
关于'如前所述放血，或者用肉食使其饱足，之后使其躺在无风处，就能从精神错乱中解脱'这句话，按照前面医典中所说的在心口、眼角、额头放血的仪轨进行放血。或者让病人吃饱肉食，然后让其躺在无风的房间里，就能从精神错乱的病症中解脱。
关于'将其放入水少的井中，使其饥饿并干燥'这句话，或者将癫狂病人放入水少的井或池塘中，使其饥饿并使身体干燥也有效果。
关于'对他讲述有关正法和财富的故事，让亲友使其欢喜'这句话，或者让病人喜爱的亲友用关于正法和财富的悦耳话语使其心生欢喜并鼓励他。
关于'或者展示离别所爱之人，或者展示稀有之物'这句话，或者对病人讲述令人心惊的与所爱之人离别的故事，或者给他展示令人惊叹稀有的事物。
关于'将其绑缚并涂抹芥子油，仰卧于阳光下，用蛇或热铁或芝麻油热水触碰'这句话，或者将癫狂病人绑住，用芥子油涂抹身体，让其仰卧于阳光下，用蛇触碰其身体，或者用热铁、芝麻油和热水烫其身体。
关于'或者鞭打后绑缚，将其抛入悬崖'这句话，或者将病人鞭打后绑住，将其抛入令人恐惧的悬崖处使其害怕。

། ཡང་ན་རྡོ་དང་མཚོན་མེད་པའི། །མུན་ཁང་མི་ནི་མེད་པར་བཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྡོ་དང་མཚོན་ཆ་མེད་པའི་ཁང་བ་མུན་ནག་དུ་གྱུར་པ་མི་མེད་པ་དག་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ། །མཆེ་བ་བཏོན་པའི་སྦྲུལ་དང་ནི། །གླང་དང་སེང་གེ་གླང་པོ་ཆེས། །དེ་ནི་སྐྲག་ཏུ་གཞུག་པའམ། །ཡང ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས།།དམ་དུ་བཅིངས་ཏེ་ཕྱིར་ཕྱུང་ན། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིས་བསྡིགས་པ་དང་། །འིད་གསད་བྱ་ཞེས་སྐྲག་ཏུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨྱོ་བྱེད་ཅན་གྱི་ནད་པ་དེ་མཆེ་བ་བཏོན་ཞིང་མེད་པར་བྱས་པའི་སྦྲུལ་ལམ་གླང་ཁྱུ་མཆོག་གམ། སེང་གེ་ལ་སོགས་ པས་སྐྲག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་བའམ།ཡང་ན་ནད་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་མངགས་གཞུག་གི་སྐྱེ་བོས་དམ་དུ་བཅིངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བཀས་བསྡིགས་པ་དང་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སྐྲག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་བས། །སྲོག་གི་འཇིགས་པ་རབ་ འཇིགས་པས།།དེ་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཡིད། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྲེག་པ་དང་བརྡེག་པ་དང་། གཟིར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲོག་གི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་དང་ བྲལ་བའི་འཇིགས་པས་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི། །ནད་དམིགས་དུས་སོགས་ལྟོས་ཏེ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི་ནད་དམིགས་དང་དུས་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྦྱད་པར་བྱའོ།།སྡུག་དང་ནོར་དང་བྲལ་བ་ལས། །གང་གི་ཡིད་ལ་གནོད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་དེ་འདྲ་རྙེད་གྱུར་པ། །སྤྲོ་བསྲིངས་དབུགས་དབྱུང་པ་ཡིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །ནོར་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡིད་ལ་གནོད་ ཅིང་གདུང་བར་གྱུར་པའི་མི་དེ་ལ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ནོར་དང་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་རྙེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྲོ་བ་སྲིང་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ཡིད་གསོ་བར་བྱའོ།།འདོད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་པ་དང་། །ཁྲོ་དང་འཇིགས་པ་ཆང་ལས་གྱུར། །གཉིས་གཉིས་དག་གིས་ གཅིག་ལ་གཅིག་།དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གཉེན་པོར་བྱས་ཏེ་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་སྨྱོ་བྱེད་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཞི་བར་བྱ ལ།མྱ་ངན་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇིགས་པས་ཞི་བར་བྱའོ། འཇིགས་པས་ནི་ཁྲོ་བ་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །བཤད་པའི་མཚོན་མ་ལས་ལྷག་པ། །གདོན་དང་ རྗེས་འབྲེལ་ཡིན་ཞེས་བྱ།།གལ་ཏེ་སྨྱོ་བྱེད་གདོན་ལས་གྱུར། །གདོན་གསོར་བཤད་པའི་སྨན་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་སྨྱོ་བྱེད་དྲུག་པོ་ལས་མཚམ་ཉིད་ལྷག་པར་གྱུར་པ་སྨན་པས་གང་དང་གང་མཐོང་བ་དེ་ནི་གདོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་གདོན་ལས་གྱུར་ པའི་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ནི་གདོན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དག་གིས་བཏང་ཞིང་གསོ་བར་བྱའོ།

或者将其置于无石头和武器的无人黑暗房间中。
用露出毒牙的蛇、公牛、狮子、大象来惊吓他，或者由国王的差役将其紧紧捆绑带出，用国王的命令威胁说'要处死你'来惊吓他。
因为身体的痛苦和恐惧比起生命的恐惧来说更为可怕，所以因此完全错乱的心识会趋于平静。
这些已经成功的治疗方法，要根据病情、时机等来使用。
对于因失去所爱之人和财物而内心受到伤害的人，要用使其获得类似事物的方式来鼓励安慰他。
由贪欲、忧愁、恐惧、愤怒、恐惧和酒而引起的疯狂，要用两两相对的方式来互相平息。
超出所说标准的，应当说是与鬼神相关。如果疯狂是由鬼神引起的，就要使用治疗鬼神病中所说的药物。

།ཏིལ་བཏགས་ཕྱེ་མ་ནས་ཟན་དང་། །སྣུམ་ཞིང་མངར་བའི་ཁ་ཟས་དང་། །འབྲས་ནི་ཁྲག་དང་སྦྲུས་པ་དང་། །ཤ་ནི་བཙོས་པ་རྗེན་པ་དང་། །འབྲུ་ཆང་སྦྱར་ཆང་མནན་པའི་ཆང་ ཨ་ཏི་མུ་ཏིའི་མེ་ཏོག་དང་།།ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་ར་ཛ་ཡི། །མེ་ཏོག་བཅས་པའི་གཏོར་མ་ནི། །ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་བ་ལང་ལྷས། །ཆུ་བོ་འདུས་པ་དག་ཏུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གདོན་ལས་གྱུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་ལ་ཏིལ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྐྱོ་མ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ནས་ཆན་ནམ་ཟན་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཞིང་མངར་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་ཁ་ཟས་དང་འབྲས་ཁྲག་གི་གཏོར་མ་དང་།ཤ་བཙོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་ཧ་ར་ཛའི་མེ་ཏོག་གི་བར་དང་བཅས་པའི་གཏོར་མ་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་དང་། བ་ལང་གི་ལྷས་དང་། ཆུ་བོ་གཉིས་འདུས་པའི་ལམ་ དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཤ་དང་ཆང་སྦངས་ཤིང་། །ཕན་ལ་བརྩོན་ཞིང་གཙང་སྦྲ་ཆེ། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །གློ་བུར་སྨྱོ་བྱེད་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ཤ་དང་ཆང་སྦངས་ཤིང་བོར་བ་དང་། ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པ་དང་བརྩོན་ པ་ཆེ་ཞིང་དགེ་བའི་ལས་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།གཙང་ཞིང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དྲི་མས་མ་གོས་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་དང་དང་ལྡན་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྲན་ཐུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། གློ་བུར་པའི་སྨྱོ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་ དོན་ནི་གསལ་བ་དང་།།དེ་བཞིན་བློ་དང་ཡིད་གསལ་བ། །ལུས་ཟུངས་ཐ་མལ་པར་གནས་པ། །སྨྱོ་བྱེད་དང་བྲལ་མཚན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་དོན་གསལ་བར་རྟོགས་ཤིང་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། བློའོ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་འཛིན་པ་ དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཐ་མལ་པར་གནས་ཤིང་།མ་འཁྲུལ་པ་དག་ནི་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གདོན་ལས་ཐར་ཞིང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་བརྗེད་བྱེད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྱོ་བྱེད་གསོ་བའི་འོག་ཏུ་བརྗེད་བྱེད་གསོ་བར་བཤད་པ་ནི། ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དང་གསོ་བ་མཐུན་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྗེད་བྱེད་དྲན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་བློ་འཁྲུལ་དང་། །སེམས་ལས་མྱ་ངན་འཇིགས་སོགས་ཀྱིས། །གནོད་གྱུར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ལ་ བྱ་སྟེ།འདི་ནི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗེད་བྱེད་དེ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བློ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་པ་དང་། བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་པས་སེམས་ལས་ དང་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང་ཉན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ལས་བརྗེད་བྱེད་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

芝麻磨成粉末和炒麦饭，以及油腻甜美的食物，还有米饭与血混合，以及煮熟的生肉，谷物酿酒、配制酒、压榨酒，阿提姆提花，以及茉莉花和萨哈拉加花，将这些供品供养在十字路口、牛神庙和河流汇合处。也就是说，对于由鬼神引起的疯病，要用磨成粉末的芝麻糊，以及炒麦饭或食物，还有油腻甜美为主的食物和米血供品，以及煮熟的肉等，直至萨哈拉加花的供品，要供养在十字路口、牛神庙和两河汇合的地方。
凡是戒除肉和酒，精进利他且清净，具有勇力的人，不会生起俱生和突发的疯病。也就是说，凡是戒除肉和酒的人，食用有益适宜的食物，且具有大精进，努力行持善业，清净且身语意业无染，具有勇力且天性坚韧的人，不会生起俱生和突发的疯病。
感官对境明晰，同样智慧和意识清晰，身体机能处于正常状态，这是远离疯病的标志。也就是说，对色等感官对境明晰理解无误，智慧认知和意识执持，以及精血等身体机能处于正常状态无错乱，这些是从疯病鬼神解脱的标志。
《八支心要广释·词义月光》，由上师月喜所作，这是后续篇第六章的广释。
现在将讲述治疗健忘症。也就是说，在治疗疯病之后讲述治疗健忘症，是因为大多数原因、特征和治疗方法相似而说的。
健忘症是记忆力减退，这是由于勇力和智慧错乱，以及由忧愁恐惧等心理因素所致的心理疾病。也就是说，健忘症是指记忆力减退、失去想象力，这是为了说明健忘症的确切含义而如此说的。这种健忘症是由勇力和智慧等错乱而产生的，其中智慧即智力、认知、理解等同义词，由于其错乱，因心理、忧愁、恐惧等损害而产生的心理疾病就是健忘症。

།ལུས་སེམས་གཏོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ནི། །སྨྱོ་བྱེད་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །སྙིང་སྟོབས་ཉམས་ཤིང་སྙིང་དང་ནི། །འདུ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦུབས་ཁྱབ། །མུན་པར་ ཞུགས་སྙམ་སེམས་ཤིང་རྨོངས།།འཇིག་སུ་རུང་བའི་བྱ་བ་བྱེད། །སོ་འཆའ་ཝུ་བ་སྐྱུག་པ་དང་། །ལག་པ་རྐང་པ་གཡོབ་པ་དང་། །གཟུགས་མེད་པ་ཡང་མཐོང་བ་དང་། །འཁྲུལ་ཞིང་ས་ལ་འགྱེལ་བ་དང་། །སྨིན་མ་མི་གཡོ་ནད་ཤུགས་དང་། །བྲལ་ནས་སད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ། དེ་ནི་དུས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་པས་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་ནས་གནོད་པ་དེ་སྙིང་ལ་ཁྱབ་པར གྱུར་པ་དང་།འདུ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦུབས་རྣམས་སུ་ཡང་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་བར་གྱུར་ལ་དེས་ན་སྐྱེས་བུ་མུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་བློ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་སུ་བྱ་བ་འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྨད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། །སོ་འཆའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ མེད་ཅིང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་དང་འཁྲུལ་ཞིང་འདུ་ཤེས་ཉམས་པས་ས་ལ་འགྱེལ་བ་དང་།སྨིན་མ་དང་མིག་ཡོན་པོར་སྣང་བ་དང་། ནད་ཀྱི་ཤུགས་དེ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་ནས་སད་ཅིང་འདུ་ཤེས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་མི་དེ་དུས་ཕྱིས་ནས་གནས་སྐབས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ སྤྱོད་པར་འགྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་འདུས་པའི། །དབྱེ་བས་བརྗེད་བྱེད་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར་བའི་ཚུལ། །སྙིང་འདར་ཁོང་སྟོང་མགོ་འཁོར་ལ། །མུན་པར་མཐོང་ཞིང་སེམས་ཁོང་ཆུད། །སྨིན་མ་མི་སྡུག་མི་འགྱུར་དང་། །སྒྲ་མི་ཐོས་ཤིང་རྔུལ་འབྱུང་ལ། །ཁ་ཆུ་སྣབས་ནི་འཛག་པ་དང་། །མི་འཇུ་ཡི་ག་འཆུས་ཤིང་བརྒྱལ། ། ལྟོ་སྦོས་ཉམས་སྟོབས་ཟད་པ་དང་། །གཉིད་མེད་སྐོམ་ཞིང་ཡན་ལག་ནི། །རྨི་ལམ་གླུ་ལེན་གར་བྱེད་དང་། །ཏིལ་མར་ཆང་ནི་འཐུང་བ་དང་། །དེ་གཉིས་གཅིན་དུ་འབྱུང་བ་རྨི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་དེ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ན། སྔར་འབྱུང་པའི་ཚུལ་ལམ མཚན་མ་ནི་སྙིང་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་།ཁོང་པ་སྟོང་ཞིང་ལྟོ་སྦོ་བ་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་བསྐྱོན་པ་ལྟར་མགོ་འཁོར་བ་དང་། མུན་པར་མཐོང་ཞིང་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཏིལ་མར་དང་ཆང་འཐུང་བ་དང་། དེ་གཉིས་གཅིན་དུ་འབྱུང་ པའི་རྨི་ལམ་རྨི་བའི་བར་ཡིན་ནོ།

由身心所属的疾病，如同发狂般扰乱，心力衰退并且，遍及心脏和意识运行的脉管。觉得入于黑暗而迷乱，做出可怕的行为。磨牙、呕吐、手脚摆动、见到无形之物、错乱而倒地、眉毛不动、病势消退后苏醒，在其他时候，也是如此行为。
即由身心所属的疾病如同发狂般扰乱而兴起，使原有的心力衰退消失，其害遍及心脏，病也遍及意识运行的脉管，因此如同进入黑暗中般思维而心智迷乱，做出可怕且应受呵责的行为，磨牙等，见到无形且不相似之物，错乱而意识衰退倒地，眉毛和眼睛歪斜，与病势分离平息后苏醒恢复意识，此后那人在其他时候也是如此行为。
由风等和聚合的，分类成四种忘性病。即忘性病由风等病根各自所生和聚合所生分类成四种。
其生起的征兆：心颤动、腹空、头晕、见到黑暗、心智迷乱、眉毛不悦意、听不到声音、出汗、口水鼻涕流淌、不消化、食欲改变、昏厥、腹胀、体力衰竭、失眠、口渴、肢体、梦中唱歌跳舞、饮用芝麻油和酒、梦见二者成尿。
即忘性病发生生起时，先前出现的征兆是心颤动摇晃、腹部空虚胀大、如同坐轮子般头晕、见到黑暗即昏黑、心智迷乱等直至梦见饮用芝麻油和酒、梦见二者成尿为止。

།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་བརླ་འགུལ་ཞིང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྱེལ་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པ་སྟོང་། །འདུ་ཤེས་རྙེད་ནས་མི་གསལ་དུ། །མིག་འབུར་ཡང་ཡང་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །ཝུ་བར་སྐྱུག་ཅིང་འདར་བ་དང་། །སོ་འཆའ་མགོ་ནི་ རྡེབས་པ་དང་།།རླུང་གིས་གྲེ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཡན་ལག་ཀུན་དུ་རྡེབས་པ་དང་། །སོར་མོ་མི་སྙོམས་འགུགས་པ་དང་། །མིག་དང་པགས་པ་སེན་མོ་ནི། །གནག་ཅིང་རྩུབ་པོར་སྣང་བ་དང་། །གཟུགས་ནི་མི་བརྟན་རྩུབ་པ་དང་། །མི་སྡུག་བཞིན་རས་ངན་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ནི་ནད་པ་དེའི་བརླ་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་གྱེན་དུ་འབུར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཝུ་བ་སྐྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རླུང་གིས་གྲེ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་འགེངས་པ་དང་། ཡན་ལག་ཀུན་ དུ་བརྡེབ་ཅིང་བསྐྱོད་པ་དང་།སོར་མོ་མཐོན་དམན་མི་སྙོམས་པར་བྱས་ནས་འགུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བརྗེད་བྱེད་ནི། དྲན་པ་ཡང་ཡང་ཉམས་པ་དང་། །མིག་གདོང་པགས་པ་དབུ་བ་སེར། །སལ་རྡེབ་པར་བྱེད་པ་དང་། །འཇིགས་རུང་འབར་ཞིང་ཁྲོ་བ་ ཡི།།གཟུགས་མཐོང་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་དྲན་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉམས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྙེད་པའི་འགྱུར་བ་དང་། མིག་སེར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རིང་ནས་འཛིན། །ཡུན་རིང་ ཉིད་ནས་སད་པར་བྱེད།།གཡོ་འགུལ་ཉུང་ཞིང་ཁ་ཆུ་མང་། །ཁ་མིག་སེན་མོ་པགས་པ་དཀར། །གཟུགས་རྣམས་དཀར་པོར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི། ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འཛིན་ཅིང་འཇུག་ལ། རིང་ཞིག་ནས་སད་ ཅིང་དྲན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན་པ་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བློ་སེམས་དྲན་པ་དང་། །སྙིང་གའི་སྦུབས་ནི་སད་བྱེད་ པའི།།སློན་སྨན་ལ་སོགས་ལས་རྣམས་ནི། །རྣོན་པོ་ཡིས་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དང་སེམས་དང་དྲན་པ་རྒྱུ་བའི་སྙིང་གའི་རྩ་སྦུབས་འགགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དེ་སད་ཅིང་དག་པར་བྱེད་པའི་སློན་སྨན་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣོན་པོ་དག་གིས་དེ་དང་པོར་སྦྱང་ཞིང་དག་ པར་བྱའོ།།རླུང་གྱུར་འཇམ་རྩི་མང་དུ་བྱ། །མཁྲིས་གྱུར་ཕལ་ཆེར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ནི། གསོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕལ་ཆེར་འཇམ་རྩི་མང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ལ་ནི་ཕལ་ཆེར་བཀྲུ་ སྨན་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ཕལ་ཆེར་སྐྱུག་སྨན་ནི། །བཏང་བས་བརྗེད་བྱེད་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་བརྗེད་བྱེད་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལེགས་དག་ཅིང་། །ལེགས་པར་སྤྲོ་ནི་ བསྲིང་བྱ་ཞིང་།།བརྗེད་བྱེད་ལས་ནི་ཐར་བྱའི་ཕྱིར། །ཞི་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཉོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེང་དང་འོག་ནས་སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་ལེགས་པར་དག་པར་བྱས་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྲོ་བསྲིང་ཞིང་ དབུགས་དབྱུང་བར་བྱས་ནས།བརྗེད་བྱེད་ལས་ཐར་ཞིང་ཞི་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་མཉན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།

关于这个，当风病发作时，大腿颤动，反复跌倒，反复丧失记忆，获得意识后又不清晰，眼球凸出并反复呼吸，呕吐痰液并颤抖，咬牙并撞击头部，风病使喉咙膨胀，全身抽搐，手指不平衡弯曲，眼睛、皮肤和指甲呈现黑色且粗糙，身体不稳且粗糙，面容丑陋且不悦。
关于这些，由风引起的遗忘症，病人会出现大腿颤动等症状，眼睛向上凸出，反复呼吸，呕吐痰液等，风病使喉咙膨胀充满，全身抽搐震动，手指高低不平而弯曲等。
由胆引起的遗忘症：记忆反复丧失，眼睛、面部、皮肤和头发发黄，背部抽搐，看到可怕的燃烧和愤怒的形象，口渴欲望强烈。关于这些，由胆引起的遗忘症的症状是记忆反复丧失又反复恢复的变化，眼睛发黄等。
由痰引起的遗忘症：长期记忆保持，长时间后才能清醒，行动迟缓且口水多，口、眼、指甲和皮肤呈白色，看到的形象都呈白色。关于这些，由痰引起的遗忘症的症状是，长期记忆保持并持续，很久之后才清醒并恢复记忆等。
应当避免具有所有特征的症状。关于这些，由三者混合引起的遗忘症具有所有特征，因为无法治愈所以应当避免。
然后，为了唤醒智慧、心识、记忆和心腔，应当用猛烈的催吐药等方法进行净化。关于这些，对于智慧、心识和记忆运行的心腔阻塞，应当首先用能唤醒和净化的催吐药和猛烈的药物进行净化和清理。
风病引起的应多做温和按摩，胆病引起的主要用泻药治疗。关于这些，风引起的遗忘症，在诸多治疗方法中主要用较多的温和按摩来治疗。胆引起的遗忘症主要用泻药来治疗。
痰病主要用催吐药来治疗遗忘症。关于这些，痰引起的遗忘症主要用催吐药等来治疗。
在一切方面都要彻底净化，要适当地延长放松，为了从遗忘症中解脱，请听安抚的方法。关于这些，被遗忘症侵袭的病人，要从上下各方面进行净化并彻底清理，适当地放松并调节呼吸，然后请听从遗忘症中解脱和平息的方法。

།བ་ལྕིའི་ཁུ་བ་འོ་མ་དང་། །ཞོ་དང་གཅིན་དང་མར་བསྐོལ་བ། །བརྗེད་བྱེད་རིམས་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །མིག་སེར་སེལ་བར་བྱེད་པ་བླུད། ཅེས་བྱ་བ་ ལ།བའི་ལྕི་བ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མ་དང་ཞོ་དང་གཅིན་རེ་རེ་ཞིང་པའི་མར་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པའི་རྣམ་ལྔའི་སྨན་མར་ནི་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །དུག་མོ་ཡུངས་ཤུན་སེར་པོ་གཉིས། ། ཨ་པ་མརྒ་ལོ་མ་བདུན། །ནི་ལི་ནི་དང་པུ་ཚེ་ཤེལ། །དོང་ག་པུཥྐར་མཱུ་ལ་དང་། །ཕལ་གུའི་རྩ་བ་བྱི་ཚེར་སྲང་། །གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་། །བསྐོལ་བ་ལས་ནི་བཞི་ཆ་ལུས། །ག་བྲའི་རྩ་བ་དུ་བ་རི། །པ་ཐ་དན་ད་དུར་བྱིད་དང་། །ཚ་བ་གསུམ་དང་རོ་ཧི་ཤཻ། མུར་པ་རྩ་མཁྲིས་བུ་ཏི་ཀ་།ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་དང་ནི། །མ་དུ་ཡན་ཏི་ཐལ་ཏྲེས་གཉིས། ལྕང་མ་དང་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་མར་བྲེ་གང་། །དེ་བཞིན་ལྔ་མའི་གཤེར་རྫས་བསྐོལ། །འདི་ནི་བ་ཡི་རྣམ་ལྔ་ཆེ། །བརྗེད་བྱེད་རིམས་དང་དམུ་རྫིང་དང་། །མཚན་བར རྡོལ་བ་སེལ་མཆོག་ཡིན།།འོར་ནད་གཞུང་འབྲུམ་མིག་སེར་དང་། །སྐྱ་རྦབ་སྐྲན་དང་ལུད་པ་དང་། །གདོན་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔ་པ་རྣམ་གཉིས་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་སྲང་གཉིས་གཉིས་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་ཆུ་བྲེ་བཞི་ལུས་པ་དང་།དེའི་ནང་དུ་ག་བྲ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མའི་གཤེར་རྫས་པའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བའི་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འདིས་ནི་བརྗེད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ པ་དང་།འོར་ནད་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་ཧི་ཤ་ནི་བུ་སྲི་ནའོ། །རྩ་མཁྲིས་ནི་བུ་ནིམ་པ་སྟེ། ཀི་ར་ཏ་ཏིག་ཏའོ། །ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་ནི་ཤི་བ་སེའོ། །ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་ནི་ཤ་རི་བ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའོ། བྲ་མྷི་ཤུ་དག་རུ་རྟ་དང་། །ཤང་ཀ་པུ་ཥྐ་མར་རྙིང་བཅས་ བསྐོལ་བའི་མར་ནི་ཡིད་གཞུངས་བྱེད།།སྨྱོ་བྱེད་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དང་། །བརྗེད་བྱེད་སྡིག་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲ་མྷིའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་མར་རྙིང་པ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་ཡིད་གཞུངས་པར་བྱེད་ཅིང་ སྡུག་པ་དང་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་སྲང་རེ་དང་། །ཏིལ་མར་ཞུན་མར་བྲེ་རེ་བསྲེས། །འོ་མ་བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ། །འཐུངས་ན་བརྗེད་བྱེད་ལས་ཐར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སྨན་བཅུ་པོ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ། ཏིལ་མར་བྲེ་གང་དང་། མར་བྲེ་གང་བསྲེས་ཏེ་འོ་མ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་མར་དང་ཏིལ་མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བ། །བྲེ་བཞི་དང་ནི་ཏང་པལ་གྱི། །ཁུ་བ་བརྒྱད་འགྱུར་དག དང་ནི།།འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །ཞུན་མར་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བླུད། །དེས་ནི་རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པའི། །བརྗེད་བྱེད་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞི་དང་། ཏང་པལ་གྱི་ཁུ་བ་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་ དང་།འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་ཞུན་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བྱིན་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་བརྗེད་བྱེད་མྱུར་དུ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།

牛粪汁、牛奶、酸奶、牛尿和熬制的酥油，能治疗健忘症、发热病、精神错乱和黄眼病。即将牛粪过滤的汁液、牛奶、酸奶、牛尿各自与酥油等量混合的五种药油，能治疗健忘症等病症，应当服用。
十种根药、三果、毒芥子皮、两种黄色药材、土荆芥叶七种、靛花和明矾、冬瓜、莲花根、树根和蒺藜各二两，放入十六升水中熬煮至剩四分之一。
伽布拉根、杜瓦日、巴塔丹达、毒比德、三辛香、罗希谢、木尔巴、根胆、布提卡、哈提胡椒、玛度扬提、两种蒺藜、柳树和枳椒各二钱，一升酥油，同样熬煮五种液体。这就是牛的五大药，是治疗健忘症、发热病、淋巴肿大、生殖器溃烂的最佳药方。能消除浮肿、疮疡、黄眼病、风湿、肿瘤、咳嗽和各种魔障。
即两种五根药和三果等药材，各取二两放入十六升水中熬煮至剩四升水，其中加入伽布拉等根药各二钱制成糊状，同样加入前述液体牛粪汁等五种牛的物质，称为大五牛药油，此药能治疗健忘症等病症，能消除浮肿等疾病。罗希谢即布斯那，根胆即布尼姆巴，即基拉塔苦药。哈提胡椒即希瓦谢。两种蒺藜即白色和黑色沙日瓦。
婆罗米、白芷、茜草、香克普什卡与陈酥油熬煮的药油能使心智清明，能消除精神错乱、不祥和健忘症等罪业。即婆罗米汁是酥油的四倍，白芷等药制成糊状与陈酥油熬煮的药油能使心智清明，能消除痛苦和不祥等。
长寿药类各一两，芝麻油和酥油各一升混合，牛奶十六升熬煮，饮用能解除健忘症。即长寿药类十种药各一两，芝麻油一升和酥油一升混合，放入十六升牛奶中熬煮，只剩下酥油和芝麻油时适量饮用，能治愈健忘症。
牛奶、糖浆汁四升和当巴拉汁八倍量，长寿药类各二钱，酥油一升一起熬煮服用。这能迅速治愈由风和胆引起的健忘症。即牛奶和甘蔗汁四升，当巴拉汁是其八倍，长寿十味药各二钱和酥油一升熬煮的药油服用后，能迅速治愈由风和胆引起的健忘症。

།དེ་བཞིན་འཇག་མ་བྱི་ད་རི། །ཀུ་ཤ་བུ་རམ་ཤིང་འོ་མ། །བསྐོལ་བ་འཐུངས་པ་འང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།།འཇག་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་བརྗེད་བྱེད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུ་སྨན་ཏ་ཡི་ཁུ་བ་མར། །བཅོ་བརྒྱད་འགྱུར་དང་ཤིང་མངར་གྱི། །ལྡེ་གུར་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་ནི། །བརྗེད་བྱེད་ སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།།བློ་དང་ཚིག་གསལ་སྐད་སྙན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་སྨན་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་བུ་མར་ཤའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་བཅོ་བརྒྱད་འགྱུར་དང་། ཤིང་མངར་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་པའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་བརྗེད་བྱེད་སེལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།བ་ནི་སེར་སྐྱའི་མཁྲིས་པ་ཡི། །སྣ་སྨན་བཏང་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་དོག་སེར་སྐྱར་འདུག་པའི་མཁྲིས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱི་དང་ཝ་དང་བྱི་ལ་དང་། །སེང་ གེ་སོགས་ཀྱི་མཁྲིས་པ་བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱི་ལ་སོགས་པའི་མཁྲིས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །གོ་ད་སྲེ་མོ་གླང་པོ་ཆེ། བ་གླང་དྲེད་དང་པྲི་ཤ་ཏའི། །མཁྲིས་པ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་དག་།ལུས་བསྐུ་སྣར་ནི་བླུགས་ན་འང་ཕན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གོ་ད་ལ་སོགས་པའི་མཁྲིས་པ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་དེ་ལུས་ལ་བསྐུས་པ་དང་། སྣར་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཀོ་ཉོན་ཚེ། །ཕ་ནི་ཛ་ཀ་སྲ་རྩི་ཕོག་ཨ་པ་མརྒ་ཀ་རཉྫའི། ས་བོན་ ཏིལ་མར་ར་གཅིན་དང་།།བཅས་པ་བསྐོལ་བ་སྣར་བླུགས་པ་འམ། །ཕྱེ་མ་སྣ་ནས་བུས་ན་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ཏིལ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ར་གཅིན་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་སྣར་བླུགས་པ་འམ། ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྣ་ནས་བུས་ན་ཡང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །སྲེ་མོ་འུག་པ་སྦྲེའུ་དང་། །བྱ་རྒོད་ཁྱི་རྟ་བྱ་རོག་སྦྲུལ། །མཆུ་དང་སྒྲོ་དང་རྟུག་པ་ཡི། །དུད་པས་འདི་ལ་བདུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཆུ་ལ་སོགས པ་གང་རྙེད་པའི་དུད་པས་ནད་པ་དེ་ལ་བདུགས་ན་ཡང་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཏིལ་མར་སྒོག་སྐྱ་བཅས་པ་འམ། །འོ་མ་ཉེའུ་ཤིང་བསྟེན་ཡང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དེས་ཏིལ་མར་དང་སྒོག་སྐྱ་བཟའ་བ་འམ། འོ་མ་ དང་ཉེའུ་ཤིང་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།བྲམྷི་འམ་རུ་རྟའི་ཁུ་བའམ། །ཤུ་དག་སྦྲང་རྩིར་ལྡན་པ་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བྲམྷིའི་ཁུ་བའམ། རུ་རྟའི་ཁུ་བ་ཤུ་དག་དང་སྦྲང་རྩིར་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ནད་གཞི་མཉམ་དུ་ འཁྲུགས་པ་ལས།།ལུས་དང་སེམས་ལ་བརྟེན་གྱུར་ནད། །སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །བརྗེད་བྱེད་གནད་ནི་ཆེན་པོར་གནས། །དེ་བས་གསོ་དཀའ་འདི་ལ་ནི། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་ཆ་ མཉམ་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་བརྗེད་བྱེད་དེ།ལུས་ཀྱི་གནད་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་། སྙིང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་གསོ་བར་དཀའ་བའི་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་འདི་ལ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ དེ་དང་འཕྲོད་པར་གསོ་བར་བྱའོ།

同样，芦苇、毕达利、吉祥草、糖和牛奶，煮后饮用也有同样效果。这是说，饮用煮过的芦苇等和牛奶等，也能像前面所说的那样治疗由风和胆引起的健忘症。
库斯曼塔的汁液与十八倍的酥油，加入甘草糊煮制，能治疗健忘症，并且能增强智慧，使语言清晰，声音悦耳。这是说，名为库斯曼塔的肉汁与十八倍的酥油，以及甘草糊一起煮制的药油，具有治疗健忘症等功效。
黄色胆汁的鼻药也特别有效。这是说，将呈黄色的胆汁制成的鼻药使用，对健忘症特别有效。
推荐使用狗、狐狸、猫和狮子等的胆汁。这是说，使用狗等动物的胆汁制成的鼻药，也对健忘症有效。
戈达、猕猴、大象、牛、熊和普利沙塔的胆汁与芝麻油煮制后，涂抹身体或滴入鼻中也有效。这是说，将戈达等动物的胆汁与芝麻油煮制后，涂抹在身上或滴入鼻中也有效。
三果和三辛香，炒麦子灰、柯尼昂茶、帕尼扎卡、树脂、阿帕玛尔加、卡兰扎的种子，与芝麻油和羊尿一起煮制后滴入鼻中，或将粉末吹入鼻中也有效。这是说，将三果等制成的糊与芝麻油的四倍量的羊尿等煮制，只留下芝麻油滴入鼻中，或者将三果等药物的粉末吹入鼻中，也能治疗健忘症。
用猕猴、猫头鹰、猴子、秃鹫、狗、马、乌鸦、蛇的嘴、羽毛和粪便的烟熏此病。这是说，用猕猴等动物的嘴等任何可得之物的烟熏病人，也对健忘症有效。
芝麻油配大蒜，或牛奶配尼优树也有效。这是说，或者让健忘症患者食用芝麻油和大蒜，或者经常服用牛奶和尼优树也有效。
婆罗米或茜草的汁液，或白芷配蜂蜜也有效。这是说，也可以服用婆罗米的汁液，或茜草的汁液，或白芷配蜂蜜。
由三种病因同时失调，引起依附于身心的疾病，这种健忘症位于重要部位。因此这种难治之症，应当用精华药物来治疗。这是说，由风、胆和痰三种病因平等失调而引起的，依附于身心的健忘症，这种健忘症依附于身体的重要部位和心脏，因此这种极难治愈的健忘症，应当用适合的精华药物来治疗。

།དེས་ཉེན་མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས། །ཡང་བ་ལས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་དེས་ཉེན་ཞིང་གདུངས་པའི་མི་དེ་མི་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞིང་འཆི་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྲུང་ པར་བྱའོ།།ཐར་པ་ན་ནི་ཡིད་འཁྲུལ་པས། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་ཞེས། །མི་བརྗོད་ཡུལ་ནི་ཡིད་འོང་བས། །ཉམས་པའི་སེམས་ནི་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ཡིད་འཁྲུལ་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ཐར་ཞིང་དྲན་པ་ རྙེད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་བུ་གཞན་དག་གིས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཡིད་ལ་གདུང་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའི།དེ་ལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད་པས། ཉམས་ཉེས་པའི་སེམས་དེ་བརྟ་བར་བྱ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།འབྱུང་པོའི་གདོན་གསོ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ མིག་མཆུའི་ནད་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་པོའི་ནད་གསོ་བའི་རྒྱུད་བཤད་པའི་རྗེས་ལ་མིག་སྨན་གྱི་རྒྱུད་བརྩམས་པ་ནི་སྔར་མདོར་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གནད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནད་ཆེན་པོ་མགོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་གཏོགས་པའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་མིག་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་གསོ་བ་དང་པོར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མིག་མཆུ་ནི་མིག་སྦུབས་དང་མིག་འབྲས་འགེབས་པར་གྱུར་པའི་པགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མིག་མཆུ་དེར་མིག་དབྱེ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་ལ་དེའི་དམིགས་ཤེས་ པར་བྱ་བ་ནི་ནད་གཞི་ནད་ཀྱི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀུན་ནད་གཞི་ལས་བཤད་པའི། །གནོད་བས་ནད་ནི་འཁྲུགས་པ་དང་། །མཆོག་ཏུ་མིག་ལ་གནོད་པ་དང་། །ཕལ་ཆེར་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིས། །རྩ་ ལས་གྱེན་དུ་རྒྱུས་ནས་ནི།།མིག་གི་ཡན་ལག་མིག་མཆུ་གྲཝ། །དཀར་ནག་མཐོང་བྱེད་རྒྱལ་མོའམ། །མིག་ཀུན་ལ་གནས་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལས་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁ་བ་དང་ཚ་བ་དང་ཉུང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ངན་ངོན་ལ་ སོགས་པ་ཟོས་པ་དང་།གནོད་ཅིང་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་རང་གི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་། སྨན་མིག་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་མིག་ནད་ལྡང་བར་བྱས་པ་དག་ཕལ་ཆེར་རམ། མང་དུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ནད་ལྡང་ལ་དེས་ན་རྩ་ལས་གྱེན་དུ་རྒྱུས་པར་གྱུར་ནས་མིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་མིག་མཆུའམ་མིག་གི་གྲ་མཚམས་མིག་འབྲས་དཀར་པོ་འམ་མཐོང་པར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོའམ། མིག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རང རང་གི་མིག་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

对于'因此，应当经常防护火和水等轻微的危险'这句话，对于被遗忘症这种病折磨和困扰的人，应当经常防护火和水等轻微但可能导致死亡的危险。
对于'痊愈后，由于心智混乱，不应说你曾经如此这般，应以悦意之境，安抚衰弱之心'这句话，由于遗忘症导致心智混乱、记忆衰退，在病人痊愈恢复记忆时，他人不应提及其发病时的行为而使其心生痛苦。应当以悦耳等令人愉悦且令感官满足的境界，来安抚和增强其衰弱的心智。
《八支心要注释·词义月光》，由大师月官所作。这是对后分第七章的注释。
《鬼神病治疗续》终。
接下来将解说眼睑病的诊断方法。在讲完鬼神病治疗续之后开始讲眼科续，这是按照前面概说的次第进行详细解说的方式来编排的。就像遗忘症这种大要害病在心脏部位生起一样，头部这个大要害处也会产生从鼻梁以上部位的疾病。其中眼睛是进行一切活动的根本，因其重要性，所以首先讲述其治疗方法。
这里的眼睑是指覆盖眼窝和眼球的皮肤。眼睑会出现难以睁开等病症，将解说其诊断方法，即病因和病情发展过程等具体情况。
对于'一切病从病因所说，有害之物致病扰动，尤其损害于眼睛，多由胆汁所引起，从脉络向上流动，至眼部诸支节，眼睑眼角，白黑瞳仁，或遍及眼部而生病'这句话的意思是：一切疾病的病因如所说，由寒热不调、饮食不当等有害因素引起病情发作，特别是对眼睛有害的饮食、行为和药物会引起眼病，这些多数是由胆汁引起的。病邪从脉络向上流动，到达眼部各个部位，如眼睑、眼角、眼白、瞳孔等处，或遍及整个眼部而生病。

།དེ་ལ་རླུང་ནི་མིག་མཆུ་ཡི། །རྩ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དག་།ཉལ་ནས་ལང་ཚེ་མིག་མཆུ་ནི། །ཧར་བག་ན་དང་བཅས་པར་བྱེད། །མིག་ནི་རྡུལ་གྱིས་གང་སྙམ་སེམས། །འཛུམ་པར་དཀའ་ཞིང་མཆི་མ་འཛག་།མཉེས་ན་ བདེ་བ་སྙམ་དུ་བྱེད།།དེ་ནི་འཛུམས་དཀའ་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མིག་མཆུའི་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རླུང་གི་ནད་དམིགས་མཆུ་ལ་གནས་པ་རྩར་ཞུགས་ཏེ། མི་ཉལ་ནས་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ལ། ན་བ་དང་བཅས་པའི་མིག་མཆུ་བསྡུར་མི་འདོད་ཅིང་ རེངས་ཏེ།ཧར་བག་ཏུ་འདུག་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་སམ་བྱེ་མས་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་འཛུམས་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཆི་མ་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། ནད་དེ་མཉེས་ན་ བདེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་།ཞི་བར་བྱེད་དེ་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མིག་འཛུམས་པར་དཀར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །རླུང་གིས་མིག་མཆུ་བསྐྱོད་ནས་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱེད་ཅིང་འཛུམས། །འདི་ནི་འཛུམས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་མིག་མཆུ་བསྐྱོད་ཅིང་འགུལ་ནས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱེད་པ་དང་། འཛུམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་འདི་ནི་འཛུམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གྲཝ་མཚམས་ལྷོད་ཅིང་ཚོར་བ་མེད། །རྟག་ཏུ འཛུམས་ཤིང་མིག་ཉམས་པ།།གང་ཡིན་དེ་ནི་རླུང་གནོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུ་གང་མིག་གི་གྲཝ་མཚམས་ལྷོད་པར་གྱུར་ཅིང་ཚོར་བ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་འཛུམས་པར་བྱེད་ཀྱི། ནམ་ཡང་འཛུམས་པར་མི་བྱེད་ལ། ཉམས་པའི་ནད་དེ་ནི་རླུང་གིས་གནོད་པར་བྱས་ པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་བཤད་དོ། །མཁྲིས་པས་མིག་མཆུའི་མཐའ་མར་ནི། །འབྲུམ་བུ་ཀུ་མུ་ད་ཡི་ནི། །ས་བོན་འདྲ་སླར་གང་གྱུར་པ། །འབྲུམ་ཕྲན་ཀུ་མུ་ད་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་མིག་མཆུའི་མཐའ་མ་ཐོག་ཐག་ཏུ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཀུ་མུ་དའི་ས་བོན་འདྲ་བ་ མང་པོས་གང་ཞིང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ལ།བསལ་ཞིང་བརྟོལ་ཡང་སླར་གང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱི་མིག་མཆུའི་ནད་དེ་ནི་ཀུ་མུ་ད་ཞེས་བྱའོ། །ཚ་ཞིང་འདྲུལ་ལ་ནད་དང་བཅས། །དམར་ཞིང་རེག་ན་མི་བཟོད་པ། །མཁྲིས་པས་མིག་མཆུར་ སྐྱེས་པ་དེ།།མཁྲིས་པས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་མིག་གི་མཆུར་ཚ་བ་དང་། འདྲུལ་བ་དང་། ན་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མིག་དམར་པོར་སྣང་བ་དང་། རེག་ན་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནད་དེ་ནི་མཁྲིས་པས་སྐྱེད་ཅིང་དཀྲུགས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ།།མཁྲིས་པ་རྫི་མའི་ནད་གནས་ཤིང་། །གཡའ་ཞིང་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། །དེ་རྗེས་རྫི་མ་འབྱི་བ་སྟེ། །རྫི་མ་འབྱི་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་རྫི་མའི་ནང་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་གཡའ་བ་དང་ཚ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་ རྗེས་ལ་རྫི་མ་འབྱི་ཞིང་འདྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་རྫི་མ་འབྱི་བ་ཞེས་བྱ་བར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།།བད་ཀན་ལས་འགྱུར་མིག་མཆུའི་ནད། འབྲུམ་ཕྲན་དཀར་པོ་ཡུངས་ཀར་འདྲ། །མཐུག་སྐྲངས་གཡའ་ན་མིག་རྡུལ་ཁེབས། །སྤྱི་བག་ཅན་འཛག་པོ་དག་ཀྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་འབྲུམ་ཕྲན་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུ་ལ་མཐུག་ཅིང་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མིང་པོ་དག་ཀྱ་ཞེས་བྱའོ།

关于这个，风进入眼睑的脉中，从睡眠中醒来时，眼睑会伴随疼痛。感觉眼睛充满尘土，难以闭合且流泪。按摩时感觉舒适。这被称为'难以闭合'。
对此，在眼睑疾病中，风病位于眼睑，进入脉中。从睡眠中醒来时，伴随疼痛的眼睑不愿收缩而变僵硬，呈现僵直状态，感觉眼睛好像被尘土或沙子充满，同样因痛苦而难以闭合，会收缩，大量流泪，按摩该病时感觉舒适且平静，这种特殊的病症被称为'眼睑难以闭合'，这是上师所说。
风使眼睑移动，反复开合，这被称为'闭合症'。即风使眼睑移动摇动，反复开合，这种无病的眼睑病被称为'闭合症'，这是所说的。
眼角松弛且无感觉，经常闭合眼睛受损，这就是风损害。即眼睑在眼角松弛且无感觉，经常闭合，从不张开，这种衰败的病症被称为'风损害'，这是所说的。
胆汁在眼睑边缘，产生如白莲花种子般的小疱疹，再次充满，这种小疱疹称为'白莲花'。即胆汁在眼睑最边缘处产生如白莲花种子般的细小疱疹，遍布众多，即使清除破溃后又会再次充满，这种小疱疹的眼睑病被称为'白莲花'。
灼热、腐烂且伴随疼痛，发红且触摸难忍，胆汁在眼睑产生的，被称为胆汁所生。即胆汁在眼睑产生灼热、腐烂、疼痛，眼睛发红，触摸难忍，这种病症是由胆汁引起和搅动的，这是上师所说。
胆汁居于睫毛病处，发痒且发热，随后睫毛脱落，这被称为睫毛脱落。即胆汁居住依附于睫毛内，引起发痒和发热，之后使睫毛脱落腐烂，这种病症被仙人们称为'睫毛脱落'。
痰产生的眼睑病，小疱疹呈白色如芥子，厚肿发痒眼尘覆盖，具有普遍性的渗出。即由痰引起的眼睑病，小疱疹如芥子般，伴有厚重、肿胀等症状，这被称为'明波达加'。

།ཧར་བག་འདྲུལ་བ་རྔུ་མས་ཁེབས། །བད་ཀན་གྱིས་བསླངས་མིག་མཆུའི་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཧར་བག་ ཏུ་འདུག་པ་དང་།འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པ་དང་། མིག་རྔུ་མས་ཁེབས་ཤིང་གོས་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་ནི་མིང་བད་ཀན་གྱིས་བསླངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྨེན་བུ་དཀར། །ན་ཞིང་སྨིན་མ་མེད་གཡའ་སྲ། །རྒྱ་ཤུག་ཙམ་མམ་དེ་ལས་ནི། །ཅུང་ཟད་ཆུང་བ་ ཆགས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་རྨེན་བུ་དཀར་པོ་རེ་འབྱུང་ཞིང་རེ་རེ་ཞིང་ན་བ་དང་། སྨིན་མ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ཤེས་ཆེར་གཡའ་བ་རྡོ་ལྟར་སྲ་བ་རྒྱ་ཤུག་ཙམ་གྱི་ཚད་དམ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆུང་བའི་མིག་ མཆུའི་ནང་དེ་ནི་འབྱར་ཞིང་ཆགས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པས་མིང་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཁྲག་ལས་འབྲུམ་ཕྲན་དམར་བ་དང་། །དེ་མཚུངས་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་པ། །བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཁྲུགས་པ་ལས་འབྲུམ་ཕྲན་ཁ་དོག་དམར་བ་ཞིག་ འབྱུང་ལ།གཞན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བསྐྱེད་དམར། རེག་མི་བཟོད་པ་མིག་མཆུ་སློངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁྲག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་མིག་མཆུ་དམར་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་རི་མོ་ དམར་པོ་ཤར་ཤར་པོའི་རི་མོ་དང་ལྡན་ཞིང་རེག་པར་མི་བཟོད་པ་ནི་མིག་མཆུ་སློངས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མིག་མཆུའི་ནང་དུ་ཤ་ལྷག་ནི། །སྲ་ཞིང་སྣུམ་ལ་ཚ་ཞིང་ན། །མདོག་དམར་དེ་ནི་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །བཅད་བཞིན་འཕེལ་བྱེད་མིག་འབྲུམ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ མཆུའི་ནང་དུ་ཤ་ལྷག་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་སྲ་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བཅད་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མིག་ནད་མིག་འབྲུམ་ཞེས་བྱའོ།།མིག་མཆུའི་མཐའ་འམ་དབུས་སུ་ནི། །གཡའ་ཞིང་ཚ་ལ་ན་བཅས་བརྟན། །མུངྒ་ཙམ་གྱི་ཁྲག་འབྲུམ་ དམར།།འབྲུམ་ཕྲན་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་མཐའ་མའི་ཆ་འམ་དབུས་ཀྱི་གནས་སུ་འབྲུམ་ཕྲན་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཙམ་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ལ་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་མདོག་དམར་པོར་གནས་པ་དེ་ནི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱི་མིག་ ནད་ཅེས་བྱའོ།།ནད་ཀྱིས་མིག་མཆུའི་ཕྱི་རོལ་སྐྲངས། །ནང་དུ་བུ་ག་ཕྲ་མོས་ཁྱབ། །འཛག་བཅས་ནང་ན་ཆུ་ཡོད་དེ། །པདྨའི་རྩ་འདྲ་པད་རྩ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དམིགས་གསུམ་པོ་དག་གིས་མིག་མཆུའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་སྐྲངས་པར་གྱུར་ཅིང་ནང་ན་བུ་ག་ཕྲ་ མོས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ལ་ཆུ་སེར་འཛག་པ་དང་བཅས་ཤིང་ནང་ན་ཆུ་ཡོད་པའི་མིག་མཆུའི་ནང་དེ་ནི་པདྨའི་རྩ་བའི་དབྱིངས་འདྲ་བར་འདུག་པ་དེའི་མིང་ནི་མིག་མཆུའི་ནད་པདྨ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ།།ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་འཁྲུགས་པས། །མིག་མཆུའི་ནད་ནི་ལྡང་བ་དང་། ། རྒྱུ་མེད་པར་ནི་རྙེད་འགྱུར་གང་། །དེ་ནི་མིག་མཆུ་འཁྲུགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་གང་མིག་མཆུའི་ནད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡང་བར་གྱུར་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་རྙིད་ཅིང་ཅུང་ཟད་སྐམས་ཏེ། ཞུམ་པར་གྱུར་པའི་མིག་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་མིག་མཆུ་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱིས་མིག་མཆུ་དྲི་མ་ཁྲག་།སྐྲངས་རྣགས་ན་བཅས་མིག་མཆུ་སྔོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གསུམ་གྱིས་མིག་མཆུ་གང་དྲི་མ་དང བཅས་ཤིང་ཁྲག་ཡོད་ལ་སྐྲངས་པ་དང་།རྣགས་པ་དང་། ན་བ་དང་བཅས་པ་ནི། མིག་མཆུའི་ནད་སྔོན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ།

对于'眼睑肿胀被脓液覆盖，由痰引起的眼睑病'这句话，是指眼睑肿胀、腐烂化脓，眼睑被脓液覆盖和污染的眼睑病，名为痰引起的病。
对于'由痰引起的白色腺体，疼痛且无眉毛发痒坚硬，大小如枣或比其稍小而凝结'这句话，是指由痰引起的眼睑病会出现白色腺体并且逐一疼痛，双眉脱落，剧烈发痒，坚硬如石，大小如枣或比枣稍小的肿块附着在眼睑内，因此名为凝结。
对于'血引起的红色小疱和类似小疱遍布，名为堆积'这句话，是指由血液紊乱引起红色小疱出现，还有与之类似的小疱遍布，这就叫做堆积。
对于'由此产生红色，触摸难忍的眼睑肿胀'这句话，是指同样由血液引起眼睑发红，并且有红色条纹，触摸难忍，这就叫做眼睑肿胀。
对于'眼睑内部多余肉质，坚硬油腻且发热疼痛，呈红色并流血，虽切除仍增长的眼疱'这句话，是指眼睑内部由血液引起的多余肉质，具有坚硬、油腻等特征，虽然切除仍会增长，这就叫做眼疱病。
对于'在眼睑边缘或中央，发痒发热并伴随疼痛稳固，如绿豆大小的红色血疱，称为小疱眼病'这句话，是指在眼睑边缘或中央部位的小疱，大小如绿豆，具有发痒等症状，稳固不变，呈红色，这就叫做小疱眼病。
对于'疾病使眼睑外部肿胀，内部遍布细小孔洞，有渗出且内有液体，如莲根样的莲根病'这句话，是指由三种病因导致眼睑外部肿胀，内部遍布细小孔洞，伴有黄水渗出，内部有液体的眼睑内部形状如莲根，这种眼睑病名为莲根样病。
对于'三种病因和血液紊乱，引起眼睑病发作，以及无故消瘦的，这就叫做眼睑紊乱'这句话，是指由三种病因和血液紊乱导致眼睑病反复发作，无故突然消瘦略微干枯萎缩的眼病，这就被命名为眼睑紊乱病。
对于'疾病使眼睑污浊带血，肿胀化脓伴随疼痛的青色眼睑'这句话，是指由风等三种疾病导致眼睑带有污浊和血液，肿胀、化脓和疼痛，这就叫做青色眼睑病。

།གཡལ་ཞིང་སྐྲངས་ལ་དམར་བ་དང་། །མིག་མཆུ་འབྱར་བ་འབྱར་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲི་མ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་།མིག་མཆུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྱར་ཞིང་དབྱེ་བར་དཀའ་བ་དེ་ནི་མིག་མཆུའི་ནད་འབྱར་བ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་མཆུའི་ནད་ནི་སྲ་ཞིང་རྩུབ། །འབྲུམ་ཕྲན་ཕྱེ་མ་འདྲ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ནང་གི་ཆར་འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་ རྩུབ་པར་བྱེ་མ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ནི་བྱེ་མ་འདྲ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ཅེས་བྱའོ།།གནག་ཅིང་འདམ་འདྲ་འདམ་བུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུ་གང་ཁ་དོག་ནག་ཅིང་འདམ་ལྟར་རྙོག་ཅན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདམ་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །མདོག་འདྲ་ཤ་ནི་མང་པོས་ རྒྱས།།ན་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུ་གང་ཤ་མདོག་འདྲ་བའི་ཤ་མང་པོས་ཆ་མཉམ་དུ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱིས་པ་སོ་སྐྱེས་ཚེ་ན་འབྱུང་། །དེས་ནི་བྱིས་པའི་མིག་སྐྲང་ཞིང་། །མིག་དམར་ལྟ་བར་མི་ནུས་ལ། །མིག་ མཆུ་གཟེར་ཞིང་སྤྱི་བག་འཛག་།རྣ་བ་སྣ་དང་མིག་ཉིད་བྱེད། །གང་ཡིན་དེ་ནི་སྒྲ་ངན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ངན་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ནི་བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་འབྱུང་ཞིང་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེས་བྱིས་པའི་མིག་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད དང་ལྡན་ཞིང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་མིག་ལག་པས་ཉེད་པར་བྱེད་དེ།།དའི་མིང་ནི་སྒྲ་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫི་འགགས་རྫི་མ་འདུས་ཤིང་ཞུམ། །མིག་མཆུའང་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་དང་། །རྩུབ་ཅིང་ནང་དུ་ཁ་བལྟར་ལ། །སྤུ་གཞན་ཡང་ནི་ཚེར་མ་ལྟར། །རྩེ་མོ་རྣོན་པོ་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། ། དེས་བདར་མིག་ནི་སྐྲངས་པ་དང་། །ཚ་ཞིང་རླུང་ལ་སོགས་མི་བཟད། །བཏོན་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྫི་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ནི་རྫི་མ་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་མིག་རྙིད་ཅིང་ཞུམ་པ་དང་། །མིག་གི་མཆུ་ཡང་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་རྙིད་པར་འགྱུར བ་དང་རྩུབ་ཅིང་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པ་དང་།རྫི་མའི་སྤུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚེར་མ་ལྟར་རྣོ་ཞིང་རྩུབ་པ་སྐྱེས་པས་དེས་མིག་བདར་ཞིང་རེག་པས་སྐྲད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤ་ཆེར་ཚ་བ་དང་། མིག་དེས་རླུང་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བཟོད་ཅིང་བསྟེན་མི་ནུས་པ་དང་། སྤུ་རྩུབ་ཅིང་རྣོ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་ བཏོན་ཅིང་བསལ་ན་གཉིས་ཀ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བདེ་ཞིང་ཞི་བར་གྱུར་ནས་སླ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྫི་མ་འགགས་པའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །མིག་ཕུགས་གྲཝ་མཚམས་ཕྱི་རོལ་དུ། །ཐོར་བུ་སྲ་ཞིང་མཐོ་བ་དང་། །དམར་ཞིང་མཆི་མ་རྣག་ཁྲག་འཛག་།ཡང་ཡང་རྒྱས་ པ་སློན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཕུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྣ་གོང་གི་མིག་གི་གྲཝ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆར་ཐོར་བུ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མིག་སློན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་ལས་ནི། །མིག་མཆུའི་ནང་ ན་ཤའི་དུམ་བུ།།རྨེན་བུ་སྲ་ལ་ནད་མེད་པ། །ཕྱི་རོལ་མི་མཉམ་གཡོ་མཛེར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་གསུམ་ཁྲག་དང་བཅས་པ་ལས་མིག་མཆུའི་ནང་ན་ཤའི་དུམ་བུ་རྨེན་བུ་ཆགས་ཤིང་དེ་སྲ་བ་དང་ཟུག་གཟེར་གྱི་ནད་མེད་པ་དང་། །ཕྱི་རོལ་མི་མཉམ་ ཞིང་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་དེ་ནི་མིག་གི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ། །མིག་མཆུ་ལ་གནས་ནད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འཛུམས་པར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་མིག་མཆུ་ལ་གནས་པའི་ནད་ཡིན་ནོ། ། །ཞེས་བཤད་དོ།

对于'痒且肿胀发红，眼睑粘连称为粘连'，是指由污垢和血等病导致发痒等症状，眼睑相互粘连难以分开，这就称为眼睑粘连病。
对于'眼睑病坚硬粗糙，小疮如粉末'，是指眼睑内部有坚硬粗糙如沙粒般的小疮，这就称为如沙粒的眼睑病。
对于'黑色如泥称泥状'，是指眼睑呈黑色且如泥浊般存在的，这就称为泥状。
对于'色似肉且肉多增生，疼痛剧烈'，是指眼睑与肉色相似且多肉均匀增生遍布，这就称为肉增多病。
对于'儿童长牙时出现，因此儿童眼睑肿胀，眼红无法视物，眼睑疼痛且普遍流液，搓揉耳鼻及眼睛，此为恶声病'，是指恶声眼睑病在儿童长牙时出现且为其病因，该病使儿童眼睑肿胀等症状，用手搓揉耳朵、鼻子和眼睛，这就称为恶声病。
对于'睫毛阻塞睫毛聚集萎缩，眼睑亦如是，粗糙且向内翻转，其他毛发如刺，尖端锐利生长，因摩擦致眼肿胀，发热且不耐风等，拔除则稍感舒适'，是指睫毛阻塞病的眼睑病使睫毛向内聚集且眼睛萎缩，眼睑也向内聚集萎缩且粗糙向内翻转，其他睫毛如刺般锐利粗糙生长，因摩擦而致眼睛肿胀，发热且不能忍受风和热等，若拔除粗糙锐利的毛发，双方都会稍感舒适平静，但之后又会如此，这就称为睫毛阻塞眼病。
对于'眼窝眦角外侧，疮块坚硬隆起，发红且流泪脓血，反复增生为溃疡'，是指在眼窝即鼻梁眼角交界处外侧部分出现具有坚硬等特征的疮块反复增生，这就称为眼溃疡。
对于'由三病素和血，眼睑内有肉块，腺体坚硬无痛，外部不平活动称瘤'，是指由风等三病素加血而在眼睑内形成肉块腺体，其坚硬且无疼痛，外部不平且活动的眼睑病，这就称为眼瘤。
对于'如是二十四种，为眼睑所患病'，是指如此难以闭合等二十四种所述的这些就是眼睑所患的病。

།དེ་ལ་དང་པོར་སྨན་གྱིས་གསོ། །དེ་འོག་གཉིས་དང་འབྲུམ་བུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དེ་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོར་འཛུམས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ནི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་མ་སྟེ བཙུམས་པ་དང་།རླུང་གིས་གནོད་པ་གཉིས་དང་མིག་འབྲུམ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །རྫི་མ་འགགས་པ་གསོར་རུང་ཙམ། །ལྷག་མ་མཚོན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ནད་རྫི་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རེ་ཞིག་མི་སྤང་བ་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་ནི་མཚོན་གྱིས་གདབ་ཅིང་གཙགས་བུས་གསོར་རུང་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྫི་མ་འབྱི། །གཙགས་པར་བྱ་ལ་མིག་མཛེར་གཅད། །ཆགས་དང་པད་རྩ་ཀུ་མུ་ད། །བརྩེགས་དང་འབྲུམ་ཕྲན་སློན་པ་འདྲ་ལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྫི་མ་འབྱི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཙགས་ཤིང་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་མིག་མཛེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅད་པར་བྱའོ། །ཆགས་པ་ནས་སློན་པའི་བར་ནི་མཚོན་གྱིས་འདྲལ་ཞིང དབུག་པར་བྱའོ།།མིག་མཆུའི་ཤ་སྔོ་བྱེ་མ་འདྲ། །དབྱར་དང་བསྐྱེད་བྱ་ཞེས་པ་བཞི། །འདམ་བཅས་ཤས་ཆེར་བྱས་པ་དང་། །སྒྲ་ངན་བཅས་པ་མཚོན་གྱིས་བཞར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ཤའི་ནད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་མཚོན་གྱིས་ཕྱི་ཞིང་བཞར་ཏེ་གསོ་བར་ བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མིག་མཆུའི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཛུམས་པར་དཀའ་ལ་མར་རྙིང་ནི། །རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་ཆུར་བསྐོལ་བར། །ཁ་ར་བཏབ་དང་སྣ་སྨན་དང་། །དུད་པ་མིག་སྨན་སྣུམ་ཅན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཛུམ་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ནི་མར་རྙིང་པ་དང་རྒུན་འབྲུའི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ བ་དང་བཅས་པར་བཙོས་པའི་སྨན་མར་ལ་ཁ་ར་བཏབ་པ་བཏང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ནས་གཏང་བའི་སྨན་དང་དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། མིག་སྨན་སྣུམ་ཅན་གང་ཡིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཀུ་མུ་ད་ལ་ཞལ་ཞལ་གདབ། །དེ་སྟེང་རྒྱམ་ཚ་གདབ་པར་བྱ། །ཤིང་མངར་དང་ ནི་སྐྱུ་རུ་ར།།པ་ཏོ་ལ་བསྐོལ་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་མུ་ད་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ནི། གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་བཏབ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱམ་ཚྭའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་བསྐོར་བའི་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུགས་པར་བྱའོ།

关于'首先用药治疗，其后两种和疱疹应当舍弃'这句话，此处在这些病症中，首先对于难以闭合的眼睑病，应当用药物配方治疗。其后的闭合和风损两种以及眼疱这种眼睑病，因为不可治疗所以应当舍弃。
'睫毛阻塞仅可治疗，其余用刀治疗'这句话，眼睑病中所谓睫毛阻塞，暂时不舍弃而可以治疗，其余则可用刀刺入并用针治疗。
'其中睫毛脱落应当针刺，眼疖应当切除，粘连和莲茎、睡莲、层叠和小疱如豆'这句话，在用刀治疗的这些病症中，所谓睫毛脱落病，应当按照下文所说的方法针刺治疗。其中所谓眼疖应当切除。从粘连到如豆之间应当用刀划开并刺穿。
'眼睑肉青如沙、夏生和增生等四种，带泥较大的和带恶声的应当用刀刮除'这句话，眼睑肉病等十三种应当用刀刮除治疗。
这是由亲近月亮的阿阇黎所作的《医论八支心要注解·词义月光》中外篇第八章的注解。
关于'然后将说明治疗眼睑病'这句话，'对于难闭合者用陈酥、葡萄膏用水煎，加糖并用鼻药、熏烟和油性眼药'这句话，对于所谓难以闭合的眼病，应当服用在陈酥和葡萄膏煎煮的汤液中加入白糖的药酥，同样应当使用鼻药、熏烟熏制和使用油性眼药。
'对于睡莲病应当划痕，其上应当加入岩盐，甘草以及诃子、蛇瓜煎煮水应当注入'这句话，对于所谓睡莲眼睑病，应当用针划痕，在其上撒上岩盐粉，注入甘草等煎煮的温和热水。

།རླུང་མེད་གནས་ ལ་གཡོག་མཁས་པས།།སྦྱང་བྱས་གན་རྐྱལ་ཉལ་བ་ལ། །མིག་མཆུ་བཟློག་སྟེ་དྲོ་འཇམ་ཆུར། །བསྲོས་པའི་གོས་ཀྱིས་དུགས་བྱས་ལ། །གོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཀྲིས་ནས་ནི། །གཡོན་པའི་མཐེབ་འཛུབ་ཀྱིས་བཟུང་ཞིང་། །འགུལ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །དེ་ནས་ མིག་མཆུ་ཀུན་དུ་ནི།།དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་མཚོན་གྱིས་ནི། །འཕྲེད་དུ་གདབ་ཅིང་མཚན་མ་བྱས། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་ལོ་རྩུབ་བམ། །ཤེ་པ་ལི་ཡི་ལོ་མ་འམ། །ཡང་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་བཞག་ལ། །ནད་གཡོག་ མཁས་ཤིང་བྱང་བས་སྔར་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ནད་པ་ལ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མིག་མཆུའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཟློག་ལ།ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བསྲོས་པའི་གོས་ཀྱིས་དུགས་བྱས། གོས་འཇམ་པོས་དཀྲིས་ཏེ་ནང་དུ་བཅུག་ལ་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐེ་བོང་དང་མཛུབ་མོས་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་མིག་འགུལ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་མིག་མཆུ་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་མཚོན་གྱི་གཙགས་བུས་འཕྲེད་དུ་གདབ་པར་བྱ་ཞིང་གཙགས་བུས་མཚན་མ་བྱས་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་གཙགས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུད་ཅིང་ཞལ་ཞལ་གདབ་པར་བྱའོ། ། ཡང་ན་ལོ་མ་རྩུབ་པོ་འམ་ཤིང་ཤེ་ལའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལོ་མ་རྩུབ་པས་རྨ་དེ་བྲུད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བས་བྲུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཁྲག་བྱུང་བ་དང་། རས་བལ་གྱི་ཡེ་འུས་ལེགས་པར་ཕྱི་བར་བྱའོ། །ཁྲག་ནི་རས་བལ་ཡེ་འུས་ཕྱི། །ཁྲག་བཅད་ལེགས་པར་བྲུད་ཤེས ནས།།རང་རང་སྨན་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་། །བཅས་པ་དེ་ལ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ཆོད་ཅིང་འགགས་པར་གྱུར་ནས་ལེགས་པར་བྲུད་པར་གྱུར་པར་ཤེས་ནས་རང་རང་གི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་རྨ་དེ་ལ་བསྐུ་ཞིང་གདབ་པར་བྱའོ། དེའི་འོག་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུས་ལ། །མར་གྱིས་བླུགས་པར་བྱ་བ་དང་། །རྣ་བའི་སྟེང་དང་འོག་གི་བར། །ནས་ཀྱི་ཟན་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །མར་དང་བཅས་པས་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུ་ལེགས་པར་བྲུད་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་མིག་མཆུ་དེ་བཀྲུས ལ་མར་བླུགས་ནས་རྣ་བའི་སྟེང་དང་འོག་གི་བར་དུ་ནས་ཀྱི་ཟན་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་བསྣན་ལ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བར་བྱའོ།།ཞག་ནི་གཉིས་པ་ལ་དཀྲོལ་ཏེ། །ཇི་ལྟ་བར་ནི་སྨན་བླུགས་ཤིང་། །བཞི་པར་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་བྱ། །ཞག་ནི་ལྔ་པ་དག་ལ་དགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གླན་ཞིང་བཅིང་བའི་མིག་མཆུ་དེ་ཞག་གཉིས་པ་ལ་བཀྲོལ་ཏེ་རང་གི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་བླུགས་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཅིང་བར་བྱས་ལ། ཞག་བཞི་པ་ལ་ནི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ཞག་ལྔ་པ་ལ་ནི་སླར་དགྲོལ་བར་བྱའི་བཅིང་བར་མི བྱའོ།།མཉམ་ཞིང་སེན་མོ་ལྟར་དམར་ལ། །སྐྲང་གཡའ་དྲུད་སོགས་ནད་མེད་པ། །མིག་མཆུ་སྦྱར་ལེགས་ཡིན་ཞིས་བྱ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སླར་བཞར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞར་ཞིང་བྲུད་ལེགས་པའི་མིག་མཆུ་ནི་མཉམ་པོར་གནས་ཀྱི་མཐོན་དམན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སེན་མོའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང་། སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མེད་པ་ནི་བྲུད་ལེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ནི་བཞར་མ་ལེགས་པ་ཡིན་པས་སླར་ཞིང་བཟླས་ཏེ་བཞར་ཞིང་བྲུད་པར་བྱའོ། །བཞར་དྲགས་པས་ནི་ན་བ་དང་། །རྫི་མ་འབྱི་ཞིང་མིག མཆུར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞར་དྲགས་པས་ནི་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

在无风的地方，由熟练的护理人员，
对已经做过准备工作的病人让其仰卧，
将眼睑翻开，用温和的温水，
用布做热敷，
用布好好包裹后，
用左手拇指和食指握住，
使其不动摇变化，
然后在所有眼睑处，
用圆形的手术刀，
横向切开做记号。
用这个或粗糙的叶子或，
舍婆梨树叶或，
或者用海泡沫擦洗。
对此解释如下：将病人安置在无风的地方，由熟练而有经验的护理人员对已经做过准备工作的病人让其仰卧，将眼睑外翻，用温和的温水热敷布料，用柔软的布包裹放入后用左手拇指和食指握住，这样做使眼睛不动摇变化，然后在眼睑处用圆形手术刀横向切开做记号，用这圆形手术刀本身摩擦清洗。或者用粗糙的叶子或舍树叶等粗糙的叶子来擦洗伤口。或者用海泡沫来擦洗。然后出血后，用棉絮好好擦拭。
用棉絮擦拭血液，
止血后好好擦洗，
各自的药与蜂蜜，
一起涂抹于其上。
解释如下：血止住凝固后，知道已经充分擦洗后，用各自的药物与蜂蜜调制的药膏涂抹在伤口上。
之后用温水清洗，
涂上酥油，
在耳朵上下之间，
用大麦粥和蜂蜜和，
酥油一起包裹。
解释如下：在很好地擦洗眼睑之后，用温和的温水清洗眼睑，涂上酥油后在耳朵上下之间用大麦粥配合酥油和蜂蜜加强后包裹缠绕。
第二天解开，
按照原样涂药，
第四天做鼻疗等，
第五天解开。
解释如下：这样包扎缠绕的眼睑在第二天解开，按照各自药物的性质注入药液，如前一样缠绕，第四天做鼻疗等后包扎。第五天则解开不再包扎。
平整如指甲般红润，
无肿胀瘙痒摩擦等病，
称为眼睑处理得当，
与此相反则需重做。
解释如下：处理得当的眼睑是平整不高低不均，如指甲颜色般红润，无肿胀等病症，这就是知道处理得当的标志。与这些特征相反的就是处理不当，应该重新反复处理擦洗。
过度处理会疼痛，
睫毛脱落成为眼睑。
解释如下：过度处理会导致疼痛等症状。

།དེ་ལ་སྣུམ་དང་དུགས་ལ་སོགས། །རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞར་དྲགས་པའི་མིག་མཆུ་དེ་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བར་ སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།མར་སར་གྱིས་ནི་བསྐུ་བྱ་ཞིང་། །སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་མར་སར་གྱིས། །ལེགས་པར་བསྐུ་བར་བྱས་ནས་ནི། །ེ་རཎྜ་ཡི་རྩ་བ་ཡི། །ལྡེ་གུས་བྱུགས་ཏེ་ཕུར་མས་བཙོ། །ཚོས་པ་བཀྲུས་ཏེ་སྐམས་ནས་ནི། །བཏགས་པ་ཐུམ་པོར་ བྱས་ནས་ནི།།ར་འམ་བུད་མེད་འོ་མར་ནི། །མཉེས་ལ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་རོ་ཏྲ་དཀར་པོ་མར་སར་གྱིས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུས་བྱུགས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་སྨན་ཀྱི་ཕུར་མས་བཙོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཙོས་ ལ་ཚོས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཆུས་བཀྲུས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་སྐམས་པ་དེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་རས་གཙང་མས་ཐུམ་བུར་གཏུམས་ནས་ར་འམ་བུད་མེད་ཀྱི་འོ་མའི་ནང་དུ་ཐུམ་བུ་སྔངས་ལ་མཉེས་པ་དེའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་སཱ་ལུ་ཐུག་པོ་ཆེའི། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས།།ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུས་སྤངས་པ། །མིག་ནི་བཞར་དྲགས་གྱུར་ལ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་དེ་ཉིད་འབྲས་སཱ་ལུ་ཐུག་པོ་ཆེའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མར་སར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་ཕུར་མས་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་ བཞིན་དུ་བྱས་ལ།ཞོ་དང་ཞོ་ག་ཆུའི་ནང་དུ་སྦངས་པ་དེ་མིག་བཞར་དྲགས་པ་ལ་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཞོ་ག་ཆུ་ཉི་ཚེ། །བླུགས་ཤིང་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མིག་བཞར་དྲགས་པ་ལས་ཞོ་ག་ཆུ་ཉི་ཚེ་བླུགས་ཤིང་སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་མཐོ་བ་ནི། །འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོས་བརྟོལ་བར་བྱ། །དེ་རྗེས་བཙིར་ཏེ་ཆོ་ག་ནི། །ལྷག་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་སྲ་ཞིང་མཐོ་བར་གནས་པ་ནི་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་པའི་གཙགས་བུས་བརྟོལ་ ཞིང་ཕུག་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆོ་ག་ལྷག་མ་བཀྲུ་བ་དང་།སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཞལ་ཞལ་གདབ་དང་འདྲལ་བ་ལ། །རིམ་འདིས་མིག་མཆུའི་ནད་ཀུན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ཞལ་ཞལ་གདབ་ཅིང་བྲུད་པ་དང་། འདྲལ་ཞིང་དབུག་པའི་ལས་ ཀུན་ལ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་མངར་བ་ཡི། །སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་མར་གྱིས་གསོ། །སྣུམ་གྱུར་ནས་ནི་གཏར་ག་གདབ། །དུར་བྱིད་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་ མཁྲིས་པས་སྐྱེད་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ནི་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་གསོས་ལ།སྣུམ་པར་གྱུར་པ་དང་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། དུར་བྱིད་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏོར་བ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཞར་ཞིང་ཁྲག་ནི་ཕྱུང་བ་དང་། །ཤིང་མངར་ བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུ་ཞིང་།།ཙནྡན་དཀར་པོ་འོ་མར་བསྐོལ། །མིག་མཆུ་ལ་ནི་བླུགས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུ་བཞར་ཞིང་བྲུད་པ་དང་ཁྲག་གཟགས་ནས་ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུས་ན་ཕན་པ་དང་། ཙནྡན་དཀར་པོ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུགས་ན་ ཕན་ནོ།།རྫི་མ་འབྱི་ལ་ཁབ་ཀྱིས་ནི། །བ་སྤུའི་བུ་ག་གཙགས་པ་འམ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫི་མ་འབྱི་བ་ལ་ནི་ཁབ་ཀྱིས་བ་སྤུའི་བུ་ག་གཙགས་པའམ། སྲིན་བུ་པད་པས་དེ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།

对于这些，油和热敷等，对风病有益的配方受到赞誉。对于过度刮削的眼睑，老师赞许使用油疗和热敷等祛除风病的配方。
应当用新鲜酥油涂抹，用新鲜酥油将白色辛夷花涂抹好后，再用蓖麻根的药膏涂抹，用药物煮沸。煮熟后清洗并晾干，研磨后做成包，用山羊或女人的乳汁揉搓后滴入眼中。
所谓辛夷花即白色罗得拉，用新鲜酥油涂抹，然后涂上蓖麻根药膏，之后用药物煮沸的方式煮熟，煮熟后用水清洗，然后晾干，细细研磨后用干净布包裹，在山羊或女人乳汁中浸泡揉搓，将其滴液滴入眼中。
同样用大米粥的药膏涂抹后如此处理。将酸奶和乳清在水中浸泡后，滴入过度刮削的眼中。或者将那白色辛夷花用大米粥的药膏涂抹，如前一样用新鲜酥油涂抹并用药物煮沸等配方如前处理，将酸奶和乳清在水中浸泡后滴入过度刮削的眼中。
或者只用乳清水滴入，并给予干地的肉汤。即对于过度刮削的眼睑，只滴入乳清水并给予干地的肉汤。
对于坚硬且凸起的小疙瘩，应用稻尖刺破。之后挤压，其余步骤如前所述。对于所谓的细小疙瘩这种眼睑病，坚硬且凸起的，应用类似稻尖的针刺破，之后其余步骤如清洗和涂药等如前所述。
对于切开和分离，按此次序处理所有眼睑病。即对于眼睑病的切开破溃和分离开挖的所有处理，也都应按刚才所说的次序进行。
对于血胆所致的病症，用甘味类煎煮的酥油治疗。变得油润后进行放血，最好使用土茯苓泻药。对于血液和胆汁引起的眼睑病，应用甘味类煎煮的酥油治疗，变得油润后进行放血，使用土茯苓泻药最为殊胜。
刮削并放血后，用甘草煎煮的水清洗，将白檀香在乳汁中煎煮，滴入眼睑有益。即刮削眼睑并放血后用甘草煎煮的水清洗有益，将白檀香和乳汁煎煮后滴入有益。
对于睫毛脱落，用针刺破毛孔，或用蚂蟥放血。即对于睫毛脱落，应用针刺破毛孔，或用蚂蟥进行放血。

།ཡང་ན་འོ་མའམ་བུ་རམ་ཤིང་། ། ཁུ་བས་སློན་བྱ་མངར་བསིལ་སྨན། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫི་མ་འབྱི་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་དེ་ལ་འོ་མའམ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བའི་སློན་སྨན་བྱ་བའམ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་རྫི་མ་འབྱི་བ་ལ་སྣ ནས་བཏང་བའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ནག་ཚུར་དཀར་པོའི་ཕྱེ་མ་ནི། །བྱེའུ་རུག་པའི་ཁུ་བར་བསྲེས། །ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་པ་དེ། །རྫི་མ་འབྱི་བའི་མིག་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཚུར་དཀར་པོ་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དང་། བྱེའུ་རུག་བའི་ཁུ་བ་བསྲེས་ལ་ཟངས་ མའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སྤངས་པའི་མིག་སྨན་དེ་ནི་རྫི་མ་འབྱི་བའི་མིག་སྨན་གྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།མིག་མཆུའི་ཤ་བྲུད་བཅའ་སྒ་དང་། །རྒྱམ་ཚའི་ཕྱེ་མ་གདབ་པར་བྱ། །ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུ་སེང་ལྡེང་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དཀར་ཏུ་བ་རི། །ཆུ་བསྐོལ་བ་འམ་སེར་པོ་ གཉིས།།ཤིང་མངར་དང་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ཤ་ལ་འབྲུམ་ཕྲན་བྱུང་བ་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་གདབ་ཅིང་བྲུད་ལ་བཅའ་སྒ་དང་རྒྱམ་ཚ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་གདབ་པར་བྱ་ཞིང་ཆུ་དྲོན་ གྱིས་བཀྲུས་ལ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་ཆུར་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ་བ་འམ།ཡང་ན་སེར་པོ་གཉིས་དང་ཤིང་མངར་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཞལ་ཞལ་བྱས། །ནག་ཚུར་རྒྱམ་ཚ་ པི་པི་ལིང་།།ལྡོང་རོས་སྟེང་ཟིལ་ཞིབ་བཏགས་པ། །སྦྲང་རྩི་བཅས་བ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ནི་གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་བྱས་ཤིང་བྲུད་ལ་ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པས་ བསྐུས་ན་ཕན་ནོ།།སྐྱུག་སྨན་མིག་སྨན་སྣ་སྨན་ནི། །བད་ཀན་སེལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་དང་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་དང་། བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཕན་ ནོ།།ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདི་དག་བྱ། །མ་ཞི་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་གསོ་བ་འདི་ནི་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དེས་ཞི་ཞིང་མེད་པར་གྱུར་ན་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་དེ་ལ་མེ་ བཙའ་གདབ་པས་བསྲེགས་པར་བྱའོ།།སྒྲ་ངན་ལ་ནི་སེང་ལྡེང་དང་། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་འབྲས་བུ་གསུམ། །མར་དང་སྦྱར་བ་འམ་པི་པི་ལིང་། །ཤིང་མངར་རྒྱམ་ཚ་བསྐོལ་བ་ནི། །མ་མར་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ངན་ཞེས་བྱ་བའི་བྱིས་པའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ ནི་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ལ་མ་མ་སློན་དུ་གཞུག་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བས་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་དང་ནི་ཨ་རུ་ར། །པི་པི་ལིང་བསྐོལ་བཀྲུ་སྨན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མ་མ་དེ་ལ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ བསྐོལ་བའི་སྐྱུག་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་པི་པི་ལིང་། །གླ་སྒང་ལྡེ་གུས་ནུ་མ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མ་མ་དེའི་ནུ་མ་སེར་པོ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།

或者用牛奶或甘蔗汁浸润，用甜凉药，用熬煮的酥油来治疗。对于睫毛倒生的眼睑病，应当用牛奶或甘蔗汁来浸润，或者用葡萄等甜凉药和熬煮的酥油，从鼻子灌入来治疗睫毛倒生。
白色硝石粉末，与鸡肉汁混合，放入铜器中，这是治疗睫毛倒生的最佳眼药。将白色硝石研成粉末，与鸡肉汁混合，放入铜器中存放十天，这个眼药是治疗睫毛倒生的最佳药物。
眼睑肉损伤时用荜茇和岩盐粉末敷上。用温水清洗，紫檀和白色诃子，用煮沸的水或两种黄药，甘草以及三果的汁液加蜂蜜灌注。对于眼睑肉部出现小疮的，用圆形小刀划开并切除，敷上荜茇和岩盐粉末，用温水清洗后，用紫檀等药煮水后的药汁灌注，或者用两种黄药、甘草和三果煮成的汁液加蜂蜜灌注。
对于由痰引起的病症，划开后，用硝石、岩盐、胡椒、没药、冰片细研，加蜂蜜涂抹。对于由痰引起的眼睑病，用小刀划开切除后，将硝石等药物细细研磨，加入蜂蜜涂抹即有效。
催吐药、眼药、鼻药，所有祛痰的药都有效。或者对于由痰引起的眼睑病，用催吐药和眼药等，所有能够祛除和消灭痰的药物都有效。
对于粘连也要这样治疗。如果没有痊愈就要施以灸法。这个治疗痰引起的眼睑病的方法也适用于称为粘连的眼病，如果用这个方法治疗后仍未痊愈消除，就要对这种称为粘连的眼睑病施以灸法。
对于恶声病用紫檀和楝树叶、三果，与酥油调配，或用胡椒、甘草、岩盐煮成，让乳母服用后哺乳。对于称为恶声的儿童眼睑病，用紫檀等药煮水后让乳母服用后哺乳，然后用胡椒等煮水后让乳母哺乳。
用葡萄和诃子、胡椒煮水作为清洗药给予。之后让那个乳母服用葡萄等煮成的催吐药。
用两种黄药、胡椒、甘松的膏药涂抹乳房。还要用两种黄药等制成的膏药涂抹那个乳母的乳房。

།ཡུངས་ཀར་མར་བཅས་དུད་པས་བདུགས། །སྦྱད་བ་ བྱས་ནས་པ་ཏོ་ལ།།གླ་སྒང་དང་ནི་རྒུན་འབྲུ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་མ་དེ་ལ་ཡུངས་ཀར་མར་དང་བཅས་པའི་དུད་པས་ནུ་མ་ལ་བདུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་མ་མ་དེ་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱང་བ་བྱས་ནས་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པ་ བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ།།བྱིས་པའི་མིག་མཆུ་བྲུད་པའམ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། ། སྨན་ད་ཀ་སྐྱུ་རུ་ར། །འཛམ་བུའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་མིག་མཆུ་དེ་གཙགས་བུས་བྲུད་པའམ་སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་ ཕྱུང་ཞིང་བཏོན་ལ་ཨ་སྨན་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱའོ།།བྱིས་པ་འོ་མ་མར་བརྟེན་པས། །ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ནད་འབྱུང་པས། །དེ་བས་དང་པོར་སྐྱུག་སྨན་ཉིད། །ནད་ཀུན་ལ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་ནི་འོ་མ་དང་མར་ ལ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུས་ན་ཕལ་ཆེར་ཏེ་མང་དུ་བད་ཀན་གྱི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ནད་ཀུན་ལ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་པི་པི་ལིང་། ། པ་མརྒའི་འབྲས་བུ་མར། །འོ་མ་ཤུ་ དག་སྦྲང་རྩིར་བཅས།།པོ་སོན་ཆ་ནི་ཤིང་མངར་བཅས། །འོ་མ་ཁ་ཟས་འོ་མ་དང་། །ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་བྱིས་པ་ལ། །རིམ་བཞིན་བླུད་པས་ནད་ཀུན་ནི། །སྦྱར་བར་བྱ་ཕྱིར་སློན་སྨན་གཏང་། །མཆོག་དུ་སྒྲ་ངན་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ ལྕེ་མྱང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་མར་འོ་མ་དང་།སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ནི། འོ་མ་ལ་བརྟེན་པ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཟས་དང་འོ་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ཤུ་དག་གི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་སྐྱུག་སྨན་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་ ཤིང་མངར་སྦྱར་བའི་སྐྱུག་སྨན་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ལྟར་ན་འོ་མ་འཐུང་བ་དང་འོ་མ་དང་། ཁ་ཟས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཟས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་དག་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྒྲ་ངན་ ཞེས་བྱ་བའི་མིག་མཆུའི་ནད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།སབ་ཏ་ལ་ཡི་ཁུ་བ་མར། །བསྐོལ་བ་གཉིས་ཀ་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སབ་ཏ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་བད་ཀན་དང་སྒྲ་ངན་གཉི་ག་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྦྱིན་པར་ བྱའོ།།སེང་ཕྲོམ་ཤིང་མངར་སེར་པོ་གཉིས། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཟངས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་བཅས་རེང་བུ། །སྒྲ་ངན་གྱི་ནི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་། ཟངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པའི་རི་ལུ་ནི་སྒྲ་ངན་ གྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བསྲེགས། །འོ་མ་སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བསྲེགས་པ་དང་། འོ་མ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པའི་རི་ལུ་ཡང་སྒྲ་ངན་གྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །སུག་སྨེལ་སྒོག་སྐྱ་ཀ་ཏ་ཀ་།ཕ་ནི་ད་ཛ་ཀ་ན་ལེ་ཤམ། ། དུང་བཅས་ཆུ་དང་བདར་བ་དང་། ཀད་པ་ལ་བཅས་རི་ལུའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་རི་ལུ་ཡང་མིག་མཆུའི་ཤའི་ནད་དང་སྒྲ་ངན་གྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །ཀ་ཏ་ཀ་པ་ལ་ནི་ཀི་ཚའོ། །ཕ་ནི་ད་ཛ་ཀ་ནི་མ་དུ་པ་ཀའོ།

用芥子和酥油熏烟熏之。做完清洗后，用波托拉、格桑以及葡萄、三果煎煮后服用。对此，对那位母亲用芥子和酥油的烟熏乳房，又对那位母亲做完泻药和催吐药的清洗后，用波托拉等煎煮的药汁服用。
小儿眼角溃烂或者虫蛀时要放血。用阿门达迦、诃黎勒、蒲桃叶煎煮后滴入。对此，小儿眼角用手术刀切开或者用虫蛀放血后，用阿门达迦等叶子煎煮的汁液滴入。
小儿依赖乳汁和酥油，大多会生痰病，因此首先用催吐药，对一切病都是有益的。对此，小儿因为依赖并食用乳汁和酥油的缘故，大多即大量会生痰病，因此对小儿的一切病首先使用催吐药是对一切病有益的。
用甘草、胡椒、帕玛嘎果实、酥油、牛奶、菖蒲和蜂蜜，以及波索和甘草。对于依赖牛奶、食物和牛奶、食物的小儿，依次服用能治一切病。尤其对声音不好的病有益。对此，对小儿的一切病用甘草等药和酥油、牛奶和蜂蜜配制的催吐药，对依赖牛奶的人有益。对依赖食物和牛奶两者的人，用菖蒲粉末和蜂蜜配制的催吐药对一切病有益。对仅依赖食物的人，用甘草配制的催吐药对一切病有益。
这样，对饮用牛奶和依赖牛奶和食物两者，以及仅依赖食物的人要依次配制，其中尤其对声音不好即眼角病有益。
用萨布达拉汁和酥油煎煮，能清除两种病。对此，或者用萨布达拉煎煮的汁液和酥油一起煎煮的药油能清除痰病和声音不好两种病，要给予。
用升麻、甘草、两种黄色药、楝树叶、水晶、铜粉制成丸剂，对声音不好的病有益。对此，或者用升麻等粉末和铜粉配制的丸药对声音不好的病有益。
或者用烧制的铁粉、牛奶、蜂蜜和酥油有益。对此，或者用烧制的铁粉和牛奶、蜂蜜配制的丸药也对声音不好的病有益。
用苏合香、葱白、迦得迦、帕尼达扎迦、那勒珊、贝壳和水研磨，以及脑髓配制的丸药也有益。对此，或者用苏合香等配制的丸药也对眼角肉病和声音不好的病有益。迦得迦帕是基查。帕尼达扎迦是玛度帕迦。

།རྫི་མ་འགགས་ནད་འཕེལ་བ ལ།།སྦྱང་བ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི། །སྨིན་མའི་འོག་གི་ཆ་གཉིས་དང་། །རྫི་མའི་ཆ་གཅིག་བར་པར་ནི། །ནས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ནས་ཀྱི་དབྱིབས། །འཕྲེད་དུ་དཔྲལ་ལ་རས་རློན་པས། །དེ་ཡི་ཁྲག་ནི་བསལ་ནས་ནི། །ཁྲག་ནི་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །བར་མཚམས་མུངྒ་ ཙམ་བཞག་ལ།།ཁ་བ་ནི་ཡོན་པོས་བཙེམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫི་མ་འགགས་པའི་ནད་བུ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནད་པ་སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་དག་བར་བྱས་པའི་སྨིན་མའི་འོག་ཆ་གཉིས་དང་། རྫི་མའི་ཆ་གཅིག་བོར་བའི་གནས་སུ་ནས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ལ་དབྱིབས་ནས་འདྲ་པར་ འཕྲེད་དུ་དབྲལ་ལ་རས་ཆུ་དོན་མོའི་ནད་དུ་སྦངས་པས་དེའི་ཁྲག་བསལ་ཞིང་ཕྱིས་ནས་ཁྲག་དེ་བྲི་ཞིང་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང་བར་མཚམས་སུ་སྲན་མུད་ག་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཙམ་བཞག་ལ།ཁ་བ་ཡོན་པོས་ལེགས་པར་འདྲུབ་པར་བྱའོ། །དཔྲལ་བ་རས་ཀྱིས་བཅིངས་ནས་ནི། དེ་བཞིན་སྐུད་པས་བཙེམ་པར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་དམ་དང་ལྷོད་མིན་པར། །དེར་ནི་ལེགས་པར་བཙེམ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དཔྲལ་བ་རས་ཀྱི་ཚལ་པས་བཅིང་ལ། དེར་སྐུད་པས་ཤིན་ཏུ་དམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཙེམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས སྦྲང་རྩི་མར་གྱིས་བྱུག་།འདི་ལ་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་གྱིས་བྱུག་ཅིང་དེ་བསྐུས་ནས་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ་བཙེམ་པར་བྱའི་འདི་ལ་བཅིང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །ན་ན་ནྱ་གྲོ་ངྷ་སོགས་པའི། །ཁུ་བ་འོ་མ་བཅས་པ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྨ་དེ་ནད་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ནྱ་གྲོ་ངྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁུ་བ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཞག་ལྔ་པ་ལ་སྐུད་པ་ནི། །བསལ་ཏེ་ཡུག་སྣམ་ཕྱེ་མ་ནི། །རྨ་ལ་ལེགས་པར་གདབ་པར་བྱ། །སྣ་སྨན་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་ལྔ་པ་ལ་མཚོན གྱིས་དབྲལ་ལ་དེ་འདྲུབས་པར་གྱུར་པ་དང་སྐུད་པ་བསལ་ཞིང་བཅད་དེ་བཙག་ཡུག་སྣམ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རྨ་ལ་གདབ་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་ལ་སྣ་སྨན་དང་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞག་བཅུའི་མཐར་ཡང་མ་སོས་ན། །མིག་མཆུར་བརྟེན་གཉེར་བཟློག་སྟེ་བསྲེག། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དེས་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་མིག་མཆུར་བརྟེན་པའི་གཉེར་མ་བཟློག་སྟེ་ཐལ་སྨན་ནམ་ཐུར་མ་ཚ་བས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །རྫི་མའི་ལྷག་མ་ཚེར་ཟུངས་ཀྱིས། །ཕྱུང་ལ་དེ་ཡི་གནས་དག་ནི། །མེའི་མདོག་འདྲའི་ཁབ་རྩེས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྫི་མའི་ལྷག་མ ཚེར་ཟུངས་ཀྱིས་ཕྱུང་ལ་རྫི་མ་དེའི་གནས་མེའི་མདོག་འདྲ་བའི་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོས་བསྲེག་པར་བྱའོ།།ཕྱི་རོལ་རློན་པ་བསྲེགས་པ་དང་། །ཐོར་བུ་བཅད་པར་གྱུར་པ་ལ། །མེ་འམ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རློན་ཞིང་གཤེར་བ་མེ་འམ་ཐལ་སྨན་ཀྱིས་བསྲེག་པར་ བྱ་བ་དང་།ཐོར་བུ་ཡང་རྩ་བ་ནས་དང་པོ་བཅད་ལ་མེ་འམ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མིག་ཟུར་དང་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་ནག་གི་ནད་ཀྱི་དམིགས་བརྟག་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་ནད་ཀྱི་རྗེས་ལ་མིག་ཟུར་དང་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་ནག་གི་ནད་ཀྱི་དམིགས་བརྟག་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་གོ རིམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།མིག་ཟུར་གཉིས་དང་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དག་གི་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཤེས་ཤིང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།

对于睫毛阻塞病症增长的情况，在做过清洁处理后，在眉毛下方的两部分和睫毛的一部分中间，要做大麦粒大小、形如大麦的横向切开，用湿布清除其中的血液。当血液减少变小时，在间隙中放入绿豆大小的空隙，用弯针缝合。
在额头用布包扎后，同样用线缝合。不要太紧也不要太松，要适度缝合。
然后涂抹蜂蜜和酥油。这里不要包扎。
如果有病痛，要注入尼拘陀树等的汁液和牛奶。
在第五天拆线，然后在伤口上细致地敷上赭石粉末，使用鼻药和强效眼药。
如果十天后仍未痊愈，要翻转眼角处的皱纹进行烧灼。
用镊子拔出剩余的睫毛，然后用火红色的针尖烧灼其生长处。
对于外部湿润处要烧灼，对于零散处要切除后用火或强效腐蚀剂烧灼。
这是《医论八支精华》释义明月光论中，由亲近月亮的阿阇黎所作的外科篇第九章的注释。
接下来要讲解眼角和眼球白黑部分疾病的诊断要点。这是在眼睑病之后，按照部位顺序来讲解眼角两处和眼球白色与黑色部分疾病的诊断与观察的章节。

།ཞེས་པའོ། །རླུང་འཁྲུགས་པས་ནི་ཆུ་རྒྱུ་བའི། །རྩར་སོང་ནས་ནི་ཆུ་འདྲ་བའི། །མཆི་མ་ མིག་མཆུའི་མིག་ཕུགས་ཀྱི།།མཚམས་ནས་མཆི་མ་འཛག་འགྱུར་ལ། །དེས་ནི་ནད་མེད་རྩ་དམར་ལ། །སྐྲང་འགྱུར་དེ་ནི་ཆུ་འཛག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་རང་རང་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་བ་དང་། ཆུ་རྒྱུ་བའི་རྩར་སོང་ནས་མིག་ཕུགས་ཀྱི་ མཚམས་ཏེ།མིག་འབྲས་དཀར་པོའི་མཐའ་སྣ་གོང་གི་ཕུགས་ནས་འདྲ་བའི་མཆི་མ་འཛག་པར་འགྱུར་ལ། ནད་དེས་མིག་ན་བ་ལྷང་ལྷང་པོ་མེད་པར་རྩ་དམར་བ་དང་། སྐྲང་པར་འགྱུར་ཏེ་མིག་ནད་དེ་ནི་མཆི་མ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྤྱི་བག་མང་། །དཀར་བ་ བད་ཀན་འཛག་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཛག་པའི་མིག་ཟུར་གྱི་ནད་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཅིང་མཆི་མ་སྤྱི་བག་ནལ་ནལ་པོར་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། མིག་དཀར་བ་ནི་མིང་བད་ཀན་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་གྱིས་སྐྲང་རྩེ་མོ་རྣོ། །ལན་ཚྭའི་ཆུ་བུར་འདྲ་བ་འབྱུང་ རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་གཡོ་ལ་སྣུམ།།མདོག་འདྲ་འཇམ་ཞིང་སྤྱི་བག་ཅན། །ཆེ་ཞིང་སྨིན་དཀའ་གཡའ་དང་བཅས། །གཟེར་མེད་བཅིངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་མིག་སྐྲང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐྲང་བདེའི་རྩེ་མོ་རྣོན་པོར་འདུག་ལ་སྐྲང་པ་དེ་ལན་ཚྭའི་ཆུ་བུར་འབྱུང་བ་འདྲ་ ཞིང་རྩ་བ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་བཅིངས་བ་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ།།ཁྲག་ལས་མཆི་མ་ཁྲག་འཛག་དམར། །ཤས་ཆེར་དྲོ་བ་ཁྲག་འཛག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཁྲུགས་པ་ལས་མཆི་མ་དམར་ཞིང་ཤས་ཆེར་དྲོ་བ་འཛག་པ་ནི་ མིག་ཟུར་གྱི་ནད་ཁྲག་གི་མཆི་མ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ།།མིག་མཆུ་གྲཝ་མཚམས་དཀར་པོ་རུ། །འབྲུམ་ཕྲན་ཚ་ཞིང་གཟེར་དང་བཅས། དམར་ཞིང་མུངྒ་འདྲ་ལ་གས། །ཁྲག་འཛག་དེ་ནི་ཚིགས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་མཆུའི་གྲཝ་མཚམས་དཀར་པོའི་ཆ་རུ་འབྲུམ་ ཕྲན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྲན་མུངྒ་ཙམ་དང་འདྲ་བ་ཁ་གྱེས་ཤིང་གས་པ་ལས་ཁྲག་འཛག་པ་དེ་ནི་མིང་ཚིགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།རྣག་འཛག་དྲི་མ་ཁྲག་དང་བཅས། །མིག་ཕུགས་ཀྱི་ནི་གྲཝ་མཚམས་ནས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣག་འཛག་ཅིང་། །ཤ་ལྤགས་འདྲུལ་བས་མཆི་ མར་བཅས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ཟུར་གྱི་ནད་ནི་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནད་གཞི་གསུམ་པོ་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་མིག་ཕུགས་ཀྱི་མིག་མཆུའི་མཚམས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣག་འཛག་ཅིང་མཆི་མ་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤ་དང་པགས་པ་འདྲུལ་བའི་རྒྱུ་ལས་ འབྱུང་བའི་རྣག་འཛག་པའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ།།རྣག་སླ་འཛག་པ་རྨ་ཕྲ་ཞིང་། །སྐྲང་ཞིང་གཡོ་བ་ཆེ་བ་དང་། །མིག་ཕུགས་མཚམས་སྐྲང་རྣག་འཛག་ཅིང་། །ནད་བཅས་རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་སླ་བ་ཆུ་སེར་འདྲ་བ་འཛག་པ་དང་། རྨའི་དབྱིབས་ཕྲ་ཞིང་ སྐྲངས་པ་དང་།གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ལ་མིག་ཕུགས་ཀྱི་གྲཝ་མཚམས་སྣ་གོང་གི་མཚམས་སུ་སྐྲངས་པ་དང་། རྣག་གི་ཚོགས་འཛག་ཅིང་འབབ་པ་དང་། ནད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེ་ནི་རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ཕུགས་ཀྱི་ནི་མཚམས་ནང་ན། །སྐྲང་ ཟུག་ཚ་བཅས་ཆུ་སེར་ནད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཕུགས་ཀྱི་མཚམས་ནི་ནད་ན་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟུག་པ་དང་ཚ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ཆུ་སེར་གྱི་ནད་ཅེས་བྱའོ།

如是说。风气紊乱而至水行之脉，眼泪如水，从眼角眼窝之间隙流泪。由此无病脉红而肿胀，此即为漏水症。
即风病由各自生起之因而紊乱升起，至水行之脉后，从眼窝之间隙，即眼球白色边缘鼻梁上方深处流出如水之泪。此病无明显眼痛而脉红，且肿胀，此眼病即称为流泪症。
痰病所致普遍较多，白色者为痰漏症。
痰漏之眼角病乃由痰所致，泪水普遍汩汩而流且较多，眼白者即名为痰漏症。
痰病所致肿胀尖端锐利，如盐泡般生起，根部大而活动且润滑，色泽相似柔滑而普遍，大而难愈有瘙痒，无刺痛如被束缚。
由痰引起眼部肿胀，肿胀处尖端锐利，肿胀如盐泡般生起，具有根部粗大等特征，此即称为如束缚般的眼病。
血病所致泪水流血红，多数发热为血漏症。
由血紊乱所致泪水红色且多数发热流出，此眼角病即称为血性流泪症。
眼角缝隙白色处，小疱发热且伴随刺痛，红色如绿豆般裂开，流血者即为节病。
眼角缝隙白色部位生小疱，发热等症状，如绿豆大小裂开流血者，即名为节病。
脓漏污秽伴有血，从眼窝之缝隙处，反复流脓，肉皮腐烂而伴有泪水。
名为脓漏之眼角病，即污秽所谓三病基伴有血之眼窝眼角间隙处反复流脓并伴有泪水，以及由肉与皮腐烂之因所生之脓漏眼病。
脓稀易漏伤口细小，肿胀且活动剧烈，眼窝间隙肿胀流脓，伴病流出脓性浆液。
脓液稀薄如浆液般流出，伤口形状细小而肿胀，活动摇动且发作剧烈，眼窝缝隙鼻梁处肿胀，脓液聚集流淌，且伴有病症，此病即称为脓性浆液漏症。
眼窝之间隙内部，肿胀疼痛发热伴浆液病。
眼窝间隙处伴有病痛，疼痛和发热者即为浆液病。

།མིག་ཟུར་རམ་ནི་མིག་ཕུགས་སུ། །གཡོའ་ཞིང་རྫི་མའི་བུ་ག་ནས། །རྣག་འཛག་སྲིན་དང་རྨེན་བུ་འབྱུང་། །ན་བཅས་ སྲིན་གྱི་རྨེན་བུ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འགྲམ་གྱི་མིག་ཟུར་གྱི་ཕྱོགས་སམ་མིག་ཕུགས་སྣ་གོང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲིན་གྱི་རྨེན་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ན་བ་དང་བཅས་པ་ནི་སྲིན་བུའི་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱའོ། །བཅིངས་པ་ལྟ་བུའི་སྲིན་རྨེན་བུ། །རྣག་གི་ཆུ་ སེར་ཚིགས་ཅན་དག་།མཚོན་གྱིས་གསོ་བྱ་ལྷག་མ་ལྔ། །འཛག་པ་ཆུ་སེར་བཅས་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཅིངས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་མཚོན་གྱི་གཙགས་བུས་གསོ་བར་བྱ་ལ། མིག་མཆུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་ཆུ་སེར་ཅན་ཏེ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྤང་བར བྱའོ།།དེ་ཡང་འཛག་པ་བཞི་ནི་ཆུ་འཛག་པ་དང་། བད་ཀན་འཛག་པ་དང་། ཁྲག་འཛག་པ་དང་། རྣག་འཛག་པའོ། །མཁྲིས་པས་དཀར་པོའི་ཐིག་ལེ་ནི། །གནག་པ་འམ་སྔོ་བ་འམ་སེར་པོ་སྐྱེད། །གུར་ཀུམ་མེ་ལོང་དྲི་མས་གོས། །ལྟར་སྣང་ན་བ་ཚ་བ་མེད། །འཁྲུ་ཞིང་སྐོམ་དང་ རིམས་དང་བཅས།།ནད་ནི་ཉ་ཕྱིས་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱིས་མིག་འབྲས་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་འམ་སྔོན་པོ་འམ་སེར་པོ་འམ། །ཡང་ན་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་དྲི་མས་གོས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་ཚ་བ་དང་། ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་མེད་པ་དང་། འཁྲུ་བ་ ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ནད་དེ་ནི་མིང་ཉ་ཕྱིས་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་དཀར་ཤ་ལྷག་དཀར། །རིང་ནས་འཕེལ་བ་མིག་མཛེར་དཀར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་རྒྱུ་ལས་མིག་འབྲས་དཀར་པོའི་ཆར་ཤ་ལྷག་དཀར་ཞིང་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་དལ་གྱིས་འཕེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ མིག་མཛེར་དཀར་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ནད་མེད་པ་ལ་སྐྲང་པ་དང་། །མདོག་དཀར་ལྷུན་ཆེ་འཇམ་པ་དང་། །ལྕི་སྣུམ་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་འདྲ། །བད་ཀན་མདུད་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མིག་འབྲས་དཀར་པོ་ལ་ན་ཚབས་ཆུང་ཞིང་སྐྲང་པ་དང་། མདོག་དཀར་ཞིང་དཀར་པོར་ སྣང་བ་དང་།།ལྷུན་ཆེ་བ་དང་། འཇམ་ཞིང་མཉེན་བ་དང་། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྨེན་བུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་གྱི་མདུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཐིག་ལེ་འབྲས་ཕྱེ་ལྟར་དཀར་བ། །མཐོ་བ་འབྲས་ཕྱེ་འདྲ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འབྲས་དཀར་ པོའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་འབྲས་ཕྱེ་ལྟར་དཀར་ལ་དཔངས་མཐོ་ཞིང་པགས་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་ཕྱེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དཀར་པོའི་རི་མོ་དམར་པོས་ཁྱབ། །ཚ་ཞིང་ན་དང་བཅས་པ་ནི། །སྐྲང་ཞིང་མཆི་མས་གོས་པ་མེད། །ཁྲག་གྱུར་རྩ་ཡི་ཉེས་པར་བཤད་། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འབྲས་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་རི་མོ་དམར་པོ་ཤར་ཤར་པོར་ཁྱབ་ཅིང་ཚ་བ་དང་། ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དང་བཅས་པ་ལ། སྐྲང་པ་དང་། མཆི་མ་དང་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རྩའི་ནད་ཡིན་པས་ན་རྩའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་ཉེས་ཡལ བར་བོར་ན་ནི།།དམར་རིས་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཁྲག་བཅས་རྩ་ནི་བརྩེ་བར་བྱེད། །དེ་ཡིས་མིག་གིས་བལྟ་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་ཉེས་པ་དེ་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་རྩ་རིས་དམར་པོ་ཤར་ཤར་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་རྩ་ཁྲག་དང་ བཅས་པ་དང་།རྩ་བརྩེ་ཞིང་ཚ་བ་ཙག་ཙག་པོས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བརྩེ་བ་དེས་མིག་གིས་བལྟ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།

在眼角或眼窝处，有动态且从睫毛孔中，流出脓液并生出腺体，伴有疼痛的称为脓腺体。
在眼角附近的眼角处或眼窝鼻梁处，伴有瘙痒等症状的脓腺体会出现并伴有疼痛，这称为虫腺体。
如同绑缚状的脓腺体，有脓液和黄水的关节，应用器械治疗其余五种，流出的黄水应当去除。
如同绑缚状等四种应当用手术刀治疗，眼角流液等四种和黄水症这五种应当去除。
其中四种流液是：水液流出、痰液流出、血液流出和脓液流出。
胆病使白色瞳孔变成：黑色或蓝色或黄色，如同姜黄色镜子被污垢覆盖，呈现疼痛但无发热，有腹泻、口渴和发烧，此病称为鱼鳞病。
由胆病在眼球白色部位上出现黑色或蓝色或黄色的斑点，或者整个白色部分如同被镜子污垢覆盖般呈现，无发热，有隐隐作痛，伴有腹泻等症状的病症称为鱼鳞病。
痰病导致白色肉增生变白，长期增长的称为白色眼瘤。
由痰病原因在眼球白色部分出现白色肉增生，经过长时间缓慢增长的，这称为白色眼瘤。
无病痛时出现肿胀，呈白色且体积大而柔软，沉重润滑如水滴，称为痰结。
又在眼球白色部分病情轻微而肿胀，呈现白色，体积大，柔软光滑，出现沉重等腺体的，这称为痰结，这是圣贤们所说的。
斑点如米粉般白色，凸起的称为似米粉病。
在眼球白色部分上出现如米粉般白色的斑点，高高凸起且被皮肤覆盖的，这称为似米粉病。
白色部分被红色纹路覆盖，发热疼痛，肿胀但无泪液覆盖，称为血性脉病。
在眼球白色部分上出现清晰的红色纹路覆盖，并有发热，剧烈疼痛，伴有肿胀，但无泪液和粘液覆盖的，这是由血液引起的脉病，因此称为脉病。
如果放任脉病不管，红色纹路会增长，血脉会交织，导致无法视物。
如果放任脉病不管且不治疗，那么清晰的红色脉络会增长扩大，伴有血液，脉络交织且遍布刺痛感。由于脉络交织，将导致眼睛无法视物。

།རྩ་ཡི་དྲ་བས་གཡོགས་ཤིང་སྟུག་།མཐོང་རྩ་ཡི་དྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་དཀར་པོ་རྩའི་རྩ་བའི་ནང་ན་ཁྲག་གིས་གང་ཞིང་ ཆེ་བ་སྟུག་ཅིང་མཐོ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།ཁྲག་གི་མིག་མཛེར་འཇམ་ཞིང་མཉམ། །པདྨ་འདྲ་བ་ཤ་ལྷག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་མིག་འཛེར་དང་མཉམ་པ་སྟེ་མིག་ཟུར་གྱི་ནད་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་འཇམ་ཞིང་མཉམ་པ། མདོག་པདྨ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤ་ལྷག་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ནད་མེད་རི་བོང་ཁྲག་ལྟར་དམར། །ཐིག་ལེ་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འབྲས་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་ལིང་ཐོག་ནད་ཀྱི་ཤས་ཆུང་ཞིང་རི་བོང་གི་ཁྲག་ལྟར་དམར་བའི་ཐིག་ལེ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མིང་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འཇམ་ཞིང་ནད་མེད་མྱུར་དུ་འཕེལ། །དཀར པོར་ཁྱབ་བྱེད་དམར་ནག་ནི།།ཁྱབ་པའི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇམ་ཞིང་སྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཟུག་གཟེར་གྱི་ཤས་ཆུང་བ་མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དཀར་པོར་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། མདོག་དམར་ནག་ཏུ་གནས་པ་དེའི་མིང་ནི་ཁྱབ་པའི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དྲི་མ་ཁྲག་བཅས་རྩའི་མཛེར་པ། །རྩ་རྒྱུས་དང་འདྲ་རྩ་མཛེར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་ཁྲག་ཏུ་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྩའི་མཛེར་བ་རྩ་རྒྱུས་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩའི་མཛེར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲག་སྐམ་གོང་བུ་ལྟར་གནག་ཅིང་། །ཤ་ནི་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པ གང་།།དེ་ནི་ཤ་ལྷག་མཛེར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་གང་ཁྲག་སྐམ་པོའི་གོང་བུ་ལྟར་ཀ་དོག་གནག་ཅིང་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མཛེར་པ་རྒྱས་ཤིང་གཏོས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤ་ལྷག་གི་མཛེར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚ་ཞིང་རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། །རྩས་གཡོགས་མིག་འབྲས་ནག་ དང་ཉེ།།འབྲུམ་ཕྲན་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུས་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འབྲས་ནག་པོ་དང་ཐག་ཉེ་བར་འབྲུམ་བུ་ཕྲོ་མོ་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུས་ཁྱབ་ཅིང་ཚ་བ་དང་། རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་ལྡན་ལ་རྩས་གཡོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་རྩ་ཞེས་བའོ། །ཉ་ཕྱིས་རྩ་བརྩེ་རྩའི་ཉེས་པ། །འབྲས་ཕྱེ་མ་དུད་པའི་ ལིང་ཐོག་དམར།།དྲུག་པོ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ལྷག་མ་བདུན་པོ་མཚོན་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་དྲུག་པོ་ནི་སྨན་གྱིས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །མིག་ནད་ལྷག་མ་བདུན་ནི་མཚོན་གྱིས་དཔྱད་དུ་བྱ་ཞིང་གསོའོ། །དེ་ཡང་སར་བ་སྨན་གྱིས་གསོ། ། མཛེར་པར་བཤད་པ་ལྔ་པོ་གང་། །རྒྱུས་པ་དང་ནི་རྩས་གཡོགས་པ། །ནག་པོར་ཕྱིན་ཅིང་ལྤགས་གས་འདྲ། །མཐོན་པོ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སར་པ་ཡིན་ཞིང་ནད་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ནི་སྨན་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །མཛེར བར་བཤད་པ་ལྔ་པོ་རྒྱུས་པ་དང་རྩས་གཡོགས་པ་མིག་འབྲས་ནག་པོར་ཕྱིན་པ་པགས་པ་གས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མཐོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚོན་གྱིས་གཅད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་མཛེར་པ་ལྔ་བོ་ནི། མཛེར་པ་དཀར་པོ་དང་། ཁྲག་གི་མཛེར་པ་དང་། ཤ་ལྷག་གི་མཛེར་པ་ དང་།ཁྱབ་པའི་མཛེར་པ་དང་། རྩ་རྒྱུས་ཀྱི་མཛེར་པ་སྟེ་ལྔའོ། །མཐོང་བྱེད་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེར་པ་དེ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོའི་སྟེང་དུ་མཛེར་པ་དེ་དག་བྱུང་ན་ནི་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡན་ཆད་མིག་ འབྲས་དཀར་པོའི་ནད་བཅུ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

关于'被脉络网覆盖且厚重，可见脉络网'这句话，所谓脉络网这种眼病，是指白色部分的脉络内充满血液，且呈现粗大厚重的状态。
关于'血性眼疖柔软平整，如莲花般的是肉赘'这句话，血性眼疖平整，即与眼角病症相似，柔软平整，颜色如莲花般的，这就称为肉赘。
关于'无病如兔血般红，红色斑点是凌头'这句话，在眼球白色部分上出现凌头病症，呈现小而如兔血般红的斑点，这就称为红色凌头。
关于'柔软无病迅速增长，遍布白色呈红黑色，称为遍布疖子'这句话，柔软而不坚硬，疼痛程度轻微，迅速蔓延增长，遍布白色部分并扩散，呈现红黑色的，其名称叫做遍布疖子。
关于'带有污浊和血的脉疖，如筋脉般的是脉疖'这句话，由三种病根的污浊伴随血液而生的脉疖，状如筋脉的，就称为脉疖。
关于'干血如团块般黑暗，肉体粗大且膨胀的，那就是肉赘疖'这句话，肉体如干血团块般呈黑色且体积大，疖子膨胀且体积大的，那就是肉赘疖。
关于'发热触摸粗糙且，脉络覆盖近黑眼球，细小疙瘩如芥子般的脉'这句话，靠近黑眼球处，细小疙瘩如芥子般遍布，具有发热性，触摸时粗糙，且被脉络覆盖的，其名称叫做脉。
关于'鱼翳、脉交错、脉的病变，米粉烟灰的红凌头，这六种用药物治疗，其余七种用器械治疗'这句话，鱼翳等六种眼病应当用药物治疗。其余七种眼病应当用器械治疗。
关于'其中新发的用药治，所说的五种疖子中，有筋脉和脉络覆盖，变黑且如皮裂般，隆起的应当切除'这句话，那些需要用器械治疗的病症，如果是新发的且病程不长的，也应该用药物治疗。所说的五种疖子中，有筋脉和脉络覆盖，延伸至黑眼球，呈现如皮肤裂开般的隆起状态的，应当用器械切除。
其中五种疖子是：白色疖子、血性疖子、肉赘疖子、遍布疖子和筋脉疖子这五种。
关于'延伸至视力部位应舍弃'这句话，如果这些疖子出现在称为视力之眼王的上方，就应当舍弃不治。
如此，以上所述是关于眼球白色部分的十三种病症。

།ནག་པོ་འམ་མཐོང་བྱེད་ལ་མཁྲིས་པས། །པགས་པ་བརྟོལ་ཏེ་ལིང་ཏོག་ནི། །ཟུག་དམར་མཆི་མར་བཅས་པ་སྐྱེད། །དེ་ཡིས་མིག་འབྲས་དཀྱིལ་འཁོར་ནག་།འཛམ་བུ་སྨིན་པ་འདྲར་སྣང་ཞིང་། །དམའ་ བ་རྨ་ཡི་ལིང་ཐོག་སྟེ།།དེ་ནི་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མིག་འབྲས་ནག་པོའི་ཤའི་སྟེང་ངམ། མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོའི་སྟེང་དུ་མཁྲིས་པས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་པགས་པ་བརྟོལ་ཏེ་ལིང་ཏོག་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། དམར་བ་དང་། མཆི་མ་དང་ བཅས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།ནད་དེས་མིག་གི་འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནག་པོ་འཛམ་བུ་སྨིན་པ་དང་མདོག་འདྲ་བར་སྣང་བར་གྱུར་ལ། ལིང་ཐོག་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་དམའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མིག་རྨའི་ལིང་ཐོག་ཅེས་བྱ་ལ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །རིམ་གཉིས་དག་།བརྟོལ་ བ་གསོ་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་དེ་རིམ་པ་གཉིས་བརྟོལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རེ་ཞིག་གསོར་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་ཟུག་པ་ལ་སོགས་མང་། །ནག་པོ་ཁབ་ཀྱིས་ཕུགས་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམ་པ་གཉིས་བརྟོལ་ནས་བྱུང་བའི་ལིང་ཐོག་ནི་ཟུག་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནས་མང་བར་གྱུར་པ་དང་མིག་འབྲས་ནག་པོ་ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་བར་གྱུར་རོ།།རིམ་པ་གསུམ་ནི་བརྟོལ་བ་དང་། །རྨ་ཡིས་ཁྱབ་པ་གསེར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཏོག་དེ་མིག་ལྤགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་པོ་བརྟོལ་ཏེ་བྱུང་བ་དང་། རྨས་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་དུང་ལྟར་དཀར། །ཤས་ཆེན་མི་ན་གསོ་སླ་དཀར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལིང་ཐོག་དུང་ལྟར་ཤས་ཆེར་དཀར་ཞིང་། ཧ་ཅང་ཤས་ཆེར་མི་ན་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསོ་སླ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ལིང་ཐོག་དཀར་པོ་ཞེས་བྱའོ། དམར་ཞིང་མཆི་མ་སྤྱི་བག་འཛག་།འབྲུམ་ཕྲན་དམར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ན། །ར་ཡི་རིལ་མ་འདྲ་ཞིང་འབུར། །ཁྲག་སྐྱེས་ར་རིལ་འདྲ་བ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་མིག་གི་འབྲས་བུ་ནག་པོའི་སྟེང་དུ་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ལས་དམར་ཞིང་མཆི་མ་སྤྱི་བག་ནལ་ནལ་པོ་འཛག ལ་འབྲུམ་ཕྲན་དེ་ཟངས་ལྟར་དམར་བ་ཤིན་ཏུ་ན་ལ་དབྱིབས་རའི་རིལ་མ་འདྲ་བར་འཇོང་ཞིང་འབུར་ལ་ནག་པ་དེ་ནི་རའི་རིལ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ནད་ཁྲག་བཅས་པས་རྩའི་ལིང་ཏོག་།དེ་ཡིས་མིག་འབྲས་ནག་པོ་ཁེབས། །ཚ་ཞིང་ན་ལ་དམར་བ་ཡི། །རྩ་ཡིས་ ཀུན་དུ་རྒྱས་གྱུར་ལ།།རྒྱུ་མེད་མཆི་མ་གྲང་དྲོ་དང་། །སྐ་སླ་འཛག་པ་དེ་སྤང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཁྲག་དང་བཅས་པས། རྩའི་ལིང་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ནད་དེས་མིག་འབྲས་ནག་པོ་ཁེབས་པར་གྱུར་ཅིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་མེད་ པར་མཆི་མ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དང་།སྐ་བ་དང་སླ་བ་འཛག་པའི་རྩའི་ལིང་ཐོག་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།

对于黑色或视觉器官，由胆病引起，皮肤破裂而生疮，会产生刺痛、发红和流泪。由此使眼球中心变黑，呈现如同成熟的蒲桃果一般，低陷的是眼部疮疡，这种病很难治愈。
所谓'黑色'，是指在眼球黑色肉上，或在视觉器官眼王上，因胆病紊乱，皮肤破裂而生疮，产生疼痛、发红和流泪。此病使眼球中心呈现黑色，如同成熟的蒲桃果一般，这种疮疡略微凹陷，称为眼部疮疡，极难治愈。
若破裂两层，则尚可治疗。这是说，如果疮疡破裂两层的话，暂时还可以治疗。
在那里疼痛等症状众多，黑色部分感觉如被针刺穿一般。这是说，破裂两层后出现的疮疡，会有诸多疼痛等症状，眼球黑色部分感觉如被针刺穿一般。
破裂三层，且遍布疮疡者不可治愈。这是说，疮疡破裂眼部三层皮肤，且疮疡遍布覆盖者，将无法治愈。
由痰病引起者如螺白色，症状轻微不疼痛易治愈称白色。这是说，由痰病引起的疮疡如同海螺般洁白，症状不太严重且不太疼痛的，容易治愈，这称为白色疮疡。
发红且不断流泪，小疱疹发红且剧痛，形如羊粪且隆起，血生成如羊粪样者应当舍弃。这是说，因血液紊乱，在眼球黑色部位上出现极小疱疹，呈红色且不断流泪，这些小疱疹如铜般红且剧痛，形状如同羊粪般椭圆且隆起发黑，这称为羊粪样疮疡，因无法治愈而应当放弃。
带有病血的脉络疮疡，会覆盖眼球黑色部分，发热疼痛且发红，血管遍布扩张，无故流出冷热稠稀泪水者应当舍弃。这是说，由风等病及血液引起的脉络疮疡之病，会覆盖眼球黑色部分，发热等症状遍布扩张，无缘无故流出冷热、稠密或稀薄的泪水的脉络疮疡，因无法治愈而应当放弃。

།ནད་གཞི་ཁྲག་ལས་མཐོང་བཅས་གནག་།འབྲས་བུ་དཀར་པོར་སྒྱུར་བྱེད་དེ། །སྤྲིན་དཀར་གྱིས་ནི་གཡོགས་འདྲ་ཞིང་། །ནིམ་པ་བ་ནི་བཀས་པ་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ན་ཞིང་ དམར།།ཚ་ཞིང་སྐྲངས་པས་གཟིར་བ་དག་།སྨིན་པས་ཉེན་པའི་ལིང་ཏོག་དེ། །མི་བཟད་ན་བ་སྤང་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་པོ་དང་ཁྲག་འཁྲུགས་པ་ལས་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་དང་བཅས་པའི་མིག་འབྲས་ནག་པོ་དཀར་པོའི་གཟུགས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་སྤྲིན་ དཀར་པོས་གཡོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་འབྲུའི་ཕྱེད་དུ་བཀས་པའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པར་ན་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨིན་པས་ཉེ་ན་པའི་རྒྱུས་ལིང་ཐོག་དེ་ཤས་ཆེར་མི་བཟད་པར་གྱུར་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་གིས་ མཚན་མ་ཉམས་པ་འམ།།ནང་སྔོ་བ་འམ་དམར་བཅས་པ་འམ། །ཤིན་ཏུ་འབུར་བ་འམ་གཏིང་རིང་བ་འམ། །མཆི་མར་བཅས་ཞིང་རྩའི་རྨས་ཁྱབ། །རྙིང་པ་འམ་མཐོ་དམན་ཅན་དག་གམ། །དབུས་ཆད་ལིང་ཐོག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་གང་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནས་མཐོང་བར་བྱེད་ པའི་མཚན་མ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་ཉམས་པར་གྱུར་པའམ།ནང་སྔོ་བར་གྱུར་པ་འམ། ཡང་དམར་བ་དང་བཅས་པའི་ལིང་ཐོག་གམ། གང་ཤིན་ཏུ་འབུར་ཞིང་མཐོ་བ་འམ། གང་གཏིང་རིང་ཞིང་ཁོང་དུ་བྲོས་པ་འམ། གང་མཆི་མ་དང་བཅས་ཤིང་རྩའི་རྨས་ཁྱབ་པ་འམ། གང་རྙིང་ཞིང་ཡུན་རིང་ དུ་ལོན་པ་དང་།གང་མཐོན་དམན་མི་ཉམས་པར་གནས་པ་འམ། དབུས་སུ་ཆད་པའི་ལིང་ཐོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ནག་པོའི་ནད་ནི་གསོར་རུང་དང་། །མི་རུང་དབྱེ་བ་རྣམ་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འབྲས་ནག་པོའི་ནད་ནི་གསོར་རུང་བའི་དབྱེ་ བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་གསོར་མི་རུང་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་མིག་ཟུར་དང་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །མིག་ནད་བཅིངས་པ་སྨན་པ་ཡིས། །དུགས་བྱས་རྩེ་མོ་འབྲས་འདྲས་དབུག་།རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བས་བཞར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཟུར་གྱི་ནད་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི། སྨན་པས་དང་པོ་ཁོ ནར་དུགས་བྱས་ལ།།དེའི་འོག་ཏུ་རྩེ་མོ་འབྲས་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་ཕུག་ཅིང་བརྟོལ་ལ་དེ་ནས་རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་བཞར་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །དེ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཅིང་། །པ་ཏོ་ལའི་ལོ་སྐྱུ་རུ་ར། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ཁུ་ ཐིགས་པ་བླུགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཞར་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བས་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྔར་མིག་མཆུའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཅིང་བར་བྱ་ཞིང་དེ་ལྟར་བཅིངས་ནས་པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཐིགས་པ་ བླུགས་པར་བྱའོ།

从病根和血液可见黑色，使果实变成白色。如被白云所覆盖，形如尼姆树被劈开。极为难忍且疼痛发红，发热肿胀所折磨。已成熟的翳膜，应当舍弃难忍之痛。
也就是说，从三病根和血液混乱中可见的眼珠及黑眼珠变成白色的形状，如同被白云覆盖，形如尼姆树种子被劈成两半的形状，极为难忍疼痛等症状，如果接近成熟的翳膜变得更加难以忍受，则不可医治应当舍弃。
凡是特征受损的，或内部发青或带红的，或极为隆起或深陷的，或带泪且血管受损遍布的，陈旧的或高低不平的，或中间断裂的翳膜应当舍弃。
也就是说，从翳膜生成时起，视觉特征如芝麻花般受损的，或内部发青的，或带有红色的翳膜，或极为隆起高耸的，或深陷内陷的，或带泪且血管受损遍布的，或陈旧且长期存在的，或高低不平持续存在的，或中间断裂的翳膜，这些都不可医治应当舍弃。
黑色疾病可治与不可治分为五种。
也就是说，眼珠黑色疾病可分为可治疗的类别以及不可治疗的类别共五种。
《医论八支精华释·词义月光》，由大师月官确定编撰，此为后篇第十章的注释。
接下来将讲解眼角、眼白和黑眼珠疾病的治疗方法。
医生对眼病结缚后，先做热敷，用尖端如稻谷形的针刺，用圆形尖端刮除。
对于眼角的结缚病，医生首先要进行热敷，然后用尖端如稻谷形的手术刀刺穿，之后用圆形尖端的手术刀刮除。
之后用岩盐、胡椒，调和蜂蜜涂抹。然后如前所述包扎。用波托拉叶和余甘子，煎煮的药液滴入。
如此刮除之后，用岩盐等药物调配涂抹。之后如前述治疗眼睑病时所说的方法包扎，包扎后将波托拉叶和余甘子煎煮的药液滴入。

།ཚིགས་ཅན་ལྕགས་ཀྱུའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས། །ཕྱི་མའི་མཚམས་ཀྱི་ཆ་གསུམ་གཟུང་། །འཕེལ་གཙགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱེད་གཅད་བྱ། །གཞན་དུ་མཆི་མ་རྒྱུ་ལ་གནོད། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚས་བསྐུས་ནས་ནི། །མིག་མཛེར་ལྟ་བུར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ མིག་གི་གྲཝ་མཚམས་ཀྱི་ནད་པ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས་ཕྱིའི་མཚམས་ཀྱི་ཆ་གསུམ་ནས་གཟུང་ཞིང་བླངས་ཏེ་དེ་ནས་འཕེལ་གཙགས་ཀྱིས་ཕྱེད་ཙམ་དུ་གཅད་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ན་མཆི་མ་རྒྱུ་བའི་རྩ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅད་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚར་ སྦྱར་བས་བསྐུས་ཏེ་མིག་མཛེར་གསོ་པའི་ཚུལ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ།།ཆུ་སེར་རྣག་འཛག་གཏར་ག་གདབ། །དེ་ནས་དེ་ནི་བཅིང་བར་བྱ། །མིག་རྣགས་ཆོ་གར་བཤད་པ་ཡི། །ལས་ཀུན་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་གི་གྲཝ་མཚམས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་དང་པོར་ གཏར་ག་གདབ་ལ་ཁྲག་གཟགས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་པའི་ནད་དེ་བཅིང་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མིག་རྣགས་པའི་གསོ་བའི་ཆོ་གར་བཤད་པའི་ལས་ཀུན་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་པ་བཞིན་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རྒྱམ་ཚ་སྒེའུ་གཤེར་ནག་ཚུར་དང་། །ལྕགས་དང་ཟངས་ནི་ཞིབ་བཏགས་པའི་ ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་གཏང་བ་འམ།།སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་པ་དེ་ལ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཏུ་ལེགས་པར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་གཏང་བར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་མིག་ཏུ་བླུགས་ ཤིང་གཏང་བར་བྱའོ།།སྲིན་གྱི་རྨེན་བུ་ལྕི་བ་ཡིས། །དུགས་བྱས་བརྟོལ་ཏེ་ཕྱི་བར་བྱ། །ནག་ཚུར་རྒྱམ་ཚ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་གྱི་རྨེན་བུ་ནི་ལྕི་བ་འམ་རིལ་མ་ལ་སོགས་པས་དུགས་བྱས་ལ། གཙགས་བུས་བརྟོལ་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་ གཙགས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་ཞིང་བཞར་ལ་དེ་ནས་ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཉ་ཕྱིས་མཁྲིས་མཆི་འཛག་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གྲཝ་མཚམས་ཀྱི་མིག་ན་ན་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པའི་མིག་ནད་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་མདུད་ པ་འབྲས་ཕྱེ་གཉིས།།གཏར་ག་མ་གཏོགས་བད་ཀན་གྱི། །མཆི་མ་འཛག་པ་བཞིན་དུ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་མདུད་པ་དང་འབྲས་ཕྱེ་ལྟ་བུའི་མིག་ཟུར་གྱི་ནད་གཉིས་ནི་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པར་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་བཞིན་དུ་ གསོ་བར་བྱའོ།།ཚ་བ་གསུམ་དང་ཀད་ཕ་ལ། །བ་ལུང་ཁུ་བའི་མིག་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་མདུད་པ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཕྱེ་མའི་མིག་ནད་གཉིས་ལ་ནི། ཚ་བ་གསུམ་དང་ཀད་པ་ལ་དང་བ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་པི་ཛ་པུ་རའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རྒྱམ་ཚ་ཛཱ་ཏི་ཁ་འབུས་པ་ ཐང་ཤིང་བཅའ་སྒ་བཏགས་པའི་ཕྱེ།།ཆང་གི་དངས་མ་རི་ལུར་བྱས། །མིག་སྨན་སྐྲང་དང་གཡའ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པར་སྨན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆང་གི་དངས་མ་དང་རི་ལུ་བྱས་པའི་མིག་སྨན་ནི་སྐྲང་པ་དང་། གཡའ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྩ་ཉེས་རྩ་ བརྩེ་ལིང་ཐོག་དམར།།རྩ་དྲ་ཁྲག་འཛག་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་ཉེས་པ་དང་རྩ་བརྩེ་བ་དང་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་དང་རྩའི་དྲ་བ་ནི། ཁྲག་འཛག་པའི་མིག་ནད་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ།

用带钩的器具抓住外部边缘的三分之一处，用手术刀切开一半，否则会伤害泪道。涂抹蜂蜜和岩盐，像治疗眼疮一样医治。
对于带钩的眼角边缘病患，用钩状器具从外部边缘三分之一处抓住提起，然后用手术刀切开一半。如果用其他方法，会伤害泪道。切开后，涂抹蜂蜜和岩盐的混合物，按照治疗眼疮的方法进行医治。
对于脓液渗出，要放血，然后包扎。按照治疗化脓眼病所说的方法，依照仪轨进行所有治疗。
对于脓液渗出的眼角边缘病，首先要放血，放血后包扎脓液渗出的病处，同样要按照治疗化脓眼病所说的仪轨进行所有治疗。
岩盐、石膏、黑盐、铁和铜磨成细粉制成眼药，或者与蜂蜜调和后滴入。
对于脓液渗出，要将岩盐等药物磨成细粉制成眼药使用，或者将岩盐等药物与蜂蜜调和后滴入眼中使用。
用牛粪热敷疖子，刺破后清除。用黑盐、岩盐和三果与蜂蜜调和后涂抹。
对于疖子，用牛粪或粪球等进行热敷，用手术刀刺破后，用手术刀清除，然后涂抹黑盐等药物。
鱼眼病要像治疗胆汁性流泪一样医治。
所谓鱼眼病的眼角边缘疾病，要像治疗胆汁引起的流泪眼病一样医治。
痰结和米粒样两种病，除了不放血外，要像治疗痰性流泪一样医治。
痰结和米粒样的眼角病两种，除了不进行放血治疗外，要像治疗痰引起的流泪一样医治。
用三辛香、诃子和木瓜汁调制的眼药点入。
对于痰结和米粒样的眼病，要用三辛香、诃子和木瓜（即毕加布拉）的汁液调制的眼药点入。
岩盐、肉豆蔻、石膏、檀香、荜茇磨成粉，用酒精精华制成丸剂，这种眼药能消除肿胀和瘙痒。
将岩盐等药物磨成粉末，用酒精精华制成丸剂的眼药，能消除肿胀和瘙痒。
脉病、脉缠绕、红色血块、脉网要像治疗出血一样医治。
脉的病变、脉的缠绕、红色血块和脉络网状，要像治疗出血性眼病一样医治。

།རྩ་ཡི་ཉེས་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །མར་དང་སྦྲང་རྩིའི་མིག་སྨན་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་ཉེས་པ་ལ་ནི་ ཁྱད་པར་དུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་བསྐུ་བར་བྱའོ།།རྩ་བརྩེ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ཞིབ་བཏགས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་མིག་སྨན་གཏར་བར་བྱའོ། །ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ཞོ་ག་ཆུ། །སྦྲང་རྩི་ ཁུ་རའི་ཐིགས་པ་བླུགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཞོ་ག་ཆུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་སྦྱར་བའི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །ཤེལ་དང་གུར་ཀུམ་ཤིང་མངར་དུང་། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ལ་ནི་ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ སྨན་བཏང་ན་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་དུང་སྦྱར་བ་འམ། ཁ་ར་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་དུང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ཕན་པ་འམ། ཡང་ན་ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ལིང་ཐོག་དམར་པོ་ལ་ཕན་ནོ། །མཛེར་པར་བཤད་པ་རྣམ་ ལྔ་ལས།།དུད་པ་ལྟ་བུའི་རྙོག་ཅན་དང་། །གང་ཡང་དམར་ཞིང་ཞོ་འདྲ་བ། །དེ་སྨན་ལིང་ཐོག་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བལ། ཁྱབ་པའི་མཛེར་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་དུད་པ་ལྟ་བུའི་རྙོག་མའི་རྡུལ་ཙམ་དམར་ཞིང་ཞོ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ལིང་ ཐོག་བཞིན་དུ་ལུས་དང་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་པ་དང་བཞར་བ་དང་།མིག་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་གན་རྐྱལ་བཞག་དུགས་བྱས། །ཁ་ལུང་དང་ནི་རྒྱམ་ཚ་དག་།སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ནས་ནི། །མིག་བཙུམས་ནས་ནི་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིག་ཤོས་ ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་མིག་མཛེར་གྱི་ནད་ལ་ནི།གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ཅིང་དུགས་བྱས་ལ་ཁ་ལུང་དང་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ལ་མིག་བཙུམས་ཏེ་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མིག་ནི་འཁྲུགས་བཅས་པ། །ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་བསྐྱོད་ནས་ནི། །མགོ་བོ་མི་འགྱུར་དམ་དུ་བཟུང་། །མིག་མཆུ་ མཆོག་ཏུ་མི་འགུལ་དང་།།མིག་ཟུར་དུ་ནི་ལྟ་བཞིན་དུ། །མིག་ཕུགས་མཚམས་ནས་འཛེར་པ་མཐོ། །གང་དུ་གཉེར་མ་འདུས་གྱུར་པ། །དེར་ནི་ལྕགས་ཀྱུས་དམ་བཟུང་བ་འམ། །ཧ་ཅང་མི་ཆེ་མུ་ཙི་ཏྲ་འམ། ཁབ་བམ་སྐུད་པས་བླངས་ནས་ནི། །ཀུན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བས་དབྲལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདིས་འཁྲུགས་ཤིང་ནད་དང་བཅས་པའི་མིག་འདིའི་ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་བསྐྱོད་ཅིང་མཉེས་པས་གཡོ་བར་བྱས་ནས། ནད་གཡོག་གིས་མགོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་དམ་དུ་བཟུང་ལ་མིག་མཆུ་ཡང་མི་འགུལ་བ་ཉིད་དུ་བརྟན་པར་བྱས་ཞིང་བཟུང་ལ་ཁྱད་པར་དུ མིག་ཟུར་དེ་མིག་འགམ་ལོགས་སུ་ལྟ་བཞིན་དུ།མིག་ཕུགས་ཀྱི་མཚམས་ནས་མཛེར་པ་མཐོ་ཞིང་འཕགས་པར་འགྱུར་ལ། །དེ་ལྟར་བྱས་པ་ན་གང་དང་གང་དུ་གཉེར་མ་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེར་ལྕགས་ཀྱུས་དམ་དུ་བཟུང་ཞིང་བླངས་ལ། ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ཏེ། མུ་ཙི་ཏྲ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་སྦྱད་དམ་ཁབ་བམ་སྐུད་པར་བླངས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་དབྲལ་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་བཏོན་ཏེ་བྲལ་ནས་ཀྱང་། །མིག་ཕུགས་མཚམས་སུ་བསྙེན་ནས་ནི། །ཆ་བཞི་ལུས་པར་གཅད་བྱ་སྟེ། །མིག་ཕུགས་རྩ་དང་མཆི་མ་ནི། ། འཛག་པའི་རྩ་ལ་མི་གནོད་བསྲུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མིག་མཛེར་དེ་དབྲལ་ཞིང་ཕུག་ནས་མིག་ཕུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྙེན་ཅིང་དྲངས་ནས་ཆ་བཞི་ལུས་པ་ཙམ་དུ་དེ་གཅད་པར་བྱའོ།

对于脉络的过失，特别要涂抹酥油和蜂蜜制成的眼药。
对于脉络纠结，要涂抹蜂蜜和柘树粉末研磨细碎制成的眼药。
对于红色翳障，要滴入酸奶水、蜂蜜和白糖制成的滴剂。
要使用水晶、姜黄、甘草、海螺粉与蜂蜜调配的眼药。
或者使用蜂蜜和海螺粉调配的眼药，或者白糖和海泡沫调配的眼药对红色翳障有效。
在所说的五种瘤中，如烟雾般混浊的，以及任何红色如酸奶状的，其治疗方法如同翳障一样。
对于另一种，要仰卧进行热敷，涂抹铜和岩盐调配的眼药，然后闭眼按摩。
如此对于混乱的眼睛，生长的赘肉要推动，头部要牢固固定不动，眼睑要完全不动，眼角要朝向一侧看，从眼窝边缘处提起瘤体，在皱纹聚集处，要用铁钩牢固抓住，或用不太大的穆吉特拉器具，或用针或线提起，然后用环形刀划开。
然后取出划开后，靠近眼窝边缘，要留下四分之一切除，要保护眼窝的脉络和流泪的脉络不受损害。

།མིག་ཕུགས་ཀྱི་རྩ་དང་མཆི་མ་འཛག་པའི་རྩ་ལ་ནི་མི་གནོད་ཅིང་མཚོན་གྱིས་མི་ཕོག་པར་བསྲུང་སྟེ། མཚོན་གྱིས་གཅད་པར་མི་བྱའོ། །མིག་ཕུགས་ཟུར་བཅད་མཆི་མ་འཛག་།མིག་གི་རྩ་སྦུབས་རྨ་ཅན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་ཕུགས་སྣ་གོང་གི་མིག་ཟུར་དེ་བཅད་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་ན་རྟག་ཏུ་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། མིག་གི་རྩ་སྦུབས་ལ་རྨ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་འགྲམ འཛེར་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ།།མིག་ཕུགས་ཟུར་དུ་བལྟས་ཏེ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་འགྲམ་ནས་མིག་མཛེར་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་འཕགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མིག་ཕུགས་ཀྱི་ཟུར་དུ་ནད་པ་བལྟར་བཅུག་ལ་དེ་ལ་བཞི་ཆ་ལུས་བར་སྦྱད་པར་བྱ་ཞིང་མིག་ཟུར་དང་རྩ་ལ་མི་གནོད་བར་བསྲུང་ པར་བྱའོ།།ལེགས་པར་བཅད་དེ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་བསྐུ། །ཞུན་མར་དྲོན་པོ་བླུགས་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་བསྐུས་ཏེ་བཅིངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེར་པ་ལེགས་པར་བཅད་ཅིང་པགས་པ་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པར་བྱས་ནས་རྨ་དེ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ བསྐུ་བར་བྱ་ཞིང་།ཞུན་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བས་བསྐུས་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་གསུམ་ལ་སོགས་ནས། །བཀྲོལ་ནས་ཀ་རཉྫའི་ས་བོན། །འོ་མ་བསྐོལ་བ་དེ་བཞིན་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་རྨ་དེ་ཞག་ གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཉིན་པར་བཀྲོལ་ལ།ཀ་རཉྫའི་ས་བོན་དང་། འོ་མ་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་པ་ཏོ་ལ། །ཤིང་མངར་དང་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་། །ཀ་རཉྫ་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །ཁ་འབུས་སྦྲང་རྩིར་བཅས་བསྐོལ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་པོ་ ལ་སོགས་པའི་ཉིན་ཞག་ལ་མིག་གི་ཆིངས་མ་བཀྲོལ་ཏེ།སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀ་རཉྫའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་ནས་ནི་དེ་དགྲོལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན་པ་ལ་ནི་དེ་དགྲོལ་བར་བྱའི་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། ། ལེགས་པར་བཅད་ན་ནད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་མཛེར་པ་དེ་ལེགས་པར་བཅད་པར་གྱུར་ན། མིག་དེ་ནད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །བཅད་དྲགས་མ་ཆོད་ལས་ནད་འགྱུར། །སྨན་ཁུ་བླུགས་དང་མིག་སྨན་སོགས། །ཕྱི་བ་དང་བརྟ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅད་དྲགས་པ་དང་། མཆོད་ཅིང་བཅད་མ་ལེགས པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་བ་ལ་ནི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ།།ཁ་ར་ལྡོང་རོས་ཨེ་ལི་ཡ། །རྒྱམ་ཚ་བཅའ་སྒ་ཞོ་རེ་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་སྲང་ཕྱེད་དང་། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གྱིས། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རབ་རིབ་དང་། །ཆུ་སེར་གྱིས་གང་ལིང་ཏོག་དང་། །མིག་མཛེར་བཅས་པའི་ཤ་ལྷག་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་རེ་དང་། སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་སྲང་ཕྱེད་དང་། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་ཞིང་སྦྲུས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ེ་ལི་ཡ་ནི། ཨེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་དང་མ་ལུང་ཀ་དང་ཧ་རི་བ་ལུ་ཀ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

对于眼窝的脉络和流泪的脉络不能损害，要防止被利器所伤，不能用利器切断。
如果切断眼窝角落，就会流泪；眼睛的脉管会成为有伤的状态。这是说，如果切断鼻梁上方眼角的眼窝，就会经常流泪，眼睛的脉管会产生伤口。
眼角长大疖子时，应让病人看向眼窝的角落。这是说，当眼角长大疖子隆起时，应让病人看向眼窝的角落，留下四分之一的空间，要保护眼角和脉络不受损害。
妥善切开后，涂抹三种辛香料、岩盐和蜂蜜。倒入温热的酥油，涂抹蜂蜜和酥油的混合物后包扎。这是说，妥善切开疖子而不损害皮肤后，在伤口上涂抹三种辛香料等，倒入温和的酥油，涂抹蜂蜜和酥油的混合物，按照前述方法包扎。
然后三天后解开，倒入煮过的迦兰阇种子和牛奶。这是说，然后在三天后解开伤口，倒入迦兰阇种子和温和的煮牛奶滴剂。
两种黄色药、巴托拉、甘草和没药树，以及迦兰阇花，与蜂蜜一起煮沸后倒入。这是说，在第三天等日子解开眼睛的包扎，将两种黄色药等和迦兰阇花煮沸的汁液加入蜂蜜后倒入眼中。
七天后应解开。这是说，到第七天时应该解开而不再包扎。
如果切得好就会痊愈。这是说，如果眼睛的疖子切得好，眼睛就会完全康复。
切得过度或切得不够都会成为病。用药液倒入、眼药等，涂抹和按摩来治疗。这是说，因切得过度或切得不好而成为病的，要用药液等来治疗。
白糖、龙脑、三种黑胡椒、岩盐、荜茇各一钱，酸枣果浆半两，与蜂蜜调配的眼药，能治疗由痰引起的眼翳、眼中充满黄水、青光眼和疖子及肉赘。这是说，白糖等这些药各一钱，酸枣果浆半两，与蜂蜜调配研磨的眼药能治疗由痰引起的眼翳等。三种黑胡椒是指埃拉瓦卢卡、马龙卡和哈里瓦卢卡。

།འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་གང་རུང་བའི། །ཤུན་པ་ཆུར་བཏགས་ལྡེ་གུར་བྱས། །ཁམ་ཕོར་སྦྱར་བའི་ནད་དུ་བསྲེག་།དེ་ནས་ཚིག་ནས་ཕྱེ་མར་བཏགས། །སྨན་ནི་ལྷག་མའི་ཁུ་བ་ཡིས། །སོ་སོར་ལེགས་པར་བསྒོས་ནས་ནི། །སྣག་ཚ་དེ་བསྐམས་སླར་ཡང་བཏགས། །རྒྱམ་ཚ་ ཉིས་འགྱུར་བཅས་པ་ཡི།།མིག་སྨན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། །ཕྱི་བའི་མཆོག་ཏུ་མུ་ཁྱུད་འཆད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་པའི་ཤུན་པ་སྟེ། ཨ་རུ་རའི་ཤུན་པ་འམ། །བ་རུ་རའི་ཤུན་པ་དང་། །སྐྱུར་རུ་རའི་ཤུན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཆུར་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་ཁམ་ ཕོར་སྦྱར་པའི་ནང་དུ་དུ་བ་མ་ཤོར་བའི་བསྲེག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་དང་ཕྱེ་མར་བཏགས་ཏེ་དེ་ནས་སྨན་གྱི་ལྷག་མ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལས་བཞག་པའི་གཉིས་པོའི་ཁུ་བ་དང་སོ་སོར་ལེགས་པར་བསྒོས་ཤིང་བསྲེགས་ནས་སྣག་ཚ་འདྲ་བ་དེ་ཡང་བསྐམས་པ་བཏགས་ཏེ་རྒྱམ་ཚ་ཉིས་ འགྱུར་དང་བཅས་བའི་མིག་སྨན་གསུམ་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བའི་མིག་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བས་བཤད་དོ།།རྩ་ཡི་དྲས་གཡོགས་རྩ་གང་ཞིག་།སྲ་བས་ཕྱི་བའི་སྨན་དག་གིས། །མ་ཞི་འབྲུམ་ཕྲན་དེ་ལ་ནི། །མིག་མཛེར་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གསོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་དྲ་བས་གཡོགས་པའི་རྩ་གང་ཞིག་སྲ་ཞིང་མཁྲང་བས་ཕྱི་ཞིང་བསལ་བའི་སྨན་བསྐུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་མེད་པར་མ་གྱུར་ན། འབྲུམ་ཕྲན་དེ་ལ་མིག་མཛེར་གྱི་གསོ་བ་ལྟར་བྱའོ། །ལིང་ཏོག་ནད་གཞིའི་དབང་ལས་ནི། སྣུམ་རྩུབ་འབྲས་སུ་གསུམ་སྦྱིན་ཞིང་། ། ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་སྤྱིན། །གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་སྨན་ཁུ་ཡི། །ཐིགས་པ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་གསོར་རུང་བ་དག་ལ་ནི་ནད་གཞི་རང་རང་གི་གང་དག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྣུམ་པ་འམ་རྩུབ་པ་དག་འབྲས་བུ་གསུམ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་ཏིག་ཏ ཆེན་པོའི་སྨན་མར་སྦྱིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དུ་གཏང་བ་དང་། སྨན་ཁུའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་དང་། ཁ་བསྐུ་བ་དང་། སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། བརྟ་བ་དང་། མིག་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། ། སྣད་པའི་ལིང་ཐོག་དུར་བྱིད་ཆུ། །ལན་གསུམ་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་བ་ལས་ལིང་ཐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་འོག་གཏར་ག་འམ་པད་པ་ཡིས། །མིག ལས་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣད་པའི་ལིང་ཐོག་དེ་ལ་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པས་འཇིབ་ཏུ་གཞུག་པས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ུ་ཏྤལ་རྒུན་འབྲུམ་རམ་ཉེ་བ། །ཤིང་མངར་བི་ད་རི་བསྐོལ་བ། །ཁ་ར་ར་ཡི་འོ་མ་འམ། །ཆུ་བསྐོལ་ ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྣད་པའི་ལིང་ཐོག་ལ་རའི་འོ་མ་དང་། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་ཁར་བཏབ་པ་བླུགས་པ་འམ། ཡང་ན་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །མིག་དམར་ མཆི་མ་ནད་ཞི་ནས།།དེ་རྗེས་ཕྱི་བའི་མིག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་གྱུར་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱི་བའི་མིག་སྨན་བཏང་ན་ལིང་ཐོག་ལ་ཕན་ནོ།

三果中任何一种的果皮，用水研磨成糊状，放入瓦碗中焚烧。然后将烧成的灰研磨成粉末。用剩余药材的汁液，分别充分浸润。如墨般干燥后再次研磨。加入两倍量的岩盐。这三种眼药，月官说是最好的清除药。
对于被脉络覆盖的脉，如果因坚硬而用清除药物未能治愈的小疱疹，应当按照眼疖的方法治疗。
对于翳障，根据病因，应当给予油性或涩性的三果，以及大苦胆汤药酥油。还要进行放血、导泻、滴入药液等治疗。
对于因擦伤而形成的翳障，应当服用独活煎煮三次的药酥。
之后用放血或水蛭从眼部抽出血液。
将青莲花、葡萄、甘蔗、甘草、薯蓣煎煮，加入糖和羊奶，或用煮沸的水滴入眼中。
当眼睛发红、流泪等症状消除后，接着使用清除型眼药会有效果。

།ཛཱ་ཏི་ཁ་འབུས་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། །ཡུག་སྣམ་ཙནྡན་རི་ལུར་བྱས། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་བྱེད་ཅིང་། ། སྣད་པ་ལས་གྱུར་ལིང་ཐོག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་ནི། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣད་པར་གྱུར་པའི་ལིང་ཐོག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕག་དང་རྔ་མོ་གླང་པོ་ཆེ། །བ་ལང་ར་རྟ་བོང བུའི་སོ།།རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་མུ་ཏིག་དང་། །ནེ་ལ་ཤམ་ནི་བཞི་པར་སྦྱར། །སོ་ཡི་རི་ལུས་སྣད་བ་ཡི། །ལིང་ཐོག་གིས་ཁྱབ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕག་ལ་སོགས་པའི་སོ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་དང་། མུ་ཏིག་དང་ན་ལེ་ཤམ་བཞི་པོར་སྦྱར་བའི་མིག་ སྨན་སོའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་བས་སྣད་པའི་ལིང་ཐོག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཏ་མའི་ལོ་མ་བ་ལང་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཝུ་བ་བོང་བུའི་རུས། །ཟངས་མ་དུང་གཅིན་རི་ལུར་བྱས། །ལིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏ་མ་ལའི་ལོ་མ་ ལ་སོགས་པ་གཅིན་དང་རི་ལུར་བྱས་པས་ནི་ལིང་ཐོག་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རིན་ཆེན་སོ་དང་རྭ་དང་ནི། །ཁམས་དང་སུག་སྨེལ་ཚ་བ་གསུམ། །སྒོག་སྐྱ་ཀ་རཉྫའི་ས་བོན། །རྨ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རྣམས་ནི། །རྨ་བཅས་རྨ་མེད་གཏིང་ཟུག་དང་། ལྤགས་གནས་ལིང་ཐོག་འཇོམས་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་གད་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་། །གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སོ་དང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཏེ་འབྱུང་ཁུངས་ལས་བྱུང་བ་དང་། །སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་། རྨ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རྨའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འོག་ནས་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མིག་སྨན་དུ་བྱས་པའི་རྨ་དང་བཅས་བའི་ལིང་ཏོག་དང་། རྨ་མེད་པའི་ལིང་ཏོག་དང་གཏིང་དུ་ཟུག་པའི་ལིང་ཐོག་དང་། ཕགས་པ་ལ་གནས་པའི་ལིང་ཐོག་མཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ སྨན་སྣུམ་བླུད་ཤ་ཁུ་ནི།།བླུད་པས་དམའ་བ་བསྟོད་པར་བྱ། །ནད་མེད་ལིང་ཏོག་དམའ་བ་ནི། །ཕུར་མ་བཙོས་དང་བརྟ་བས་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམའ་ཞིང་གཏིང་ན་ཡོད་པའི་ལིང་ཏོག་ནི་སྣུམ་བླུད་པ་དང་སྣ་སྨན་བཏང་བ་དང་། ཤ་ཁུ་བླུད་པས་བསྟོད་པར་ བྱ་བ་ལ་ནད་མེད་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་དམའ་བ་ནི་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པ་དང་།བརྟ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །ལིང་ཏོག་དཀར་པོ་སྐྱེར་པ་དང་། །ཤིང་མངར་ཐལ་ཏྲེས་སེང་ཕྲོམ་ཆུ། །བླུགས་པས་སེང་ཕྲོམ་གཏུམས་པ་ནི། །ཆུ་དྲོན་ལ་སྦངས་ཐིགས་པ་བླུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་དཀར་པོ་ལ་ནི་སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་བཏགས་ཏེ་ཐུམ་པོར་གཏུམས་པ་ཆུ་དྲོད་པོ་ལ་སྦངས་པའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་བྲི་ཧ་ཏིའི་རྩ་བ། །རྒྱམ་ཚ་དོང་གྲ་ཟངས མ་ནི།།སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་ཆུ་དང་བཏགས། །ལྡེ་གུ་ཟངས་མའི་སྣོད་ལ་བསྐུ། །ནས་མར་སྐྱུ་རུ་རའི་འོ་མ། །དུད་པས་དེ་འོག་མང་དུ་བདུག་།དེ་ལས་རི་ལུར་བྱ་བ་ནི། །དེ་ནི་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཏགས། །མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ལིང་ཐོག་ དཀར་བོ་སེལ་མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ཟངས་མའི་སྣོད་བསྐུས་ལ་ནས་དང་མར་ལ་སོགས་པའི་དུད་པས་ཟངས་མའི་སྣོད་དེ་བསྐུས་པའི་འོག་ཏུ་མང་དུ་བདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ ནས་ཟངས་མའི་སྣོད་དེ་ཆུ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཞིང་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་དེའི་མིང་མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལིང་ཐོག་དཀར་པོ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

豆蔻花蕾和红花，羊毛和檀香制成丸剂，能清除血液和胆汁，并且能治疗由鼻病引起的白翳。
猪、骡子、大象、牛、羊、马、驴的牙齿，海泡沫、珍珠和青金石四味配制。牙齿丸剂能治疗由鼻病引起的所有白翳。
多摩罗叶、牛牙齿、海泡沫、驴骨、铜、螺、尿液制成丸剂，能治疗所有白翳。
宝石、牙齿、角、金属、姜黄、三辛香、大蒜、卡兰加种子，以及对伤口有益的药物，这些都是能治疗有伤和无伤、深入和表层白翳的药物。
鼻药、油剂灌注、肉汤灌注，能提升深层白翳。无病的深层白翳，用未煮的药物针和按摩来提升。
对于白色白翳，用醋栗、甘草、艾草、姜黄水滴注。或者用姜黄包裹后，在温水中浸泡后滴注。
甘草、两种毕利哈提根、岩盐、冬瓜、铜、訶子果，用水研磨成膏，涂抹在铜器上。大麦、酥油、訶子乳汁，用烟熏多次熏蒸。然后制成丸剂，用水和蜂蜜研磨。这称为大升提剂，是治疗白色白翳的最佳药物。

།ལིང་ཐོག་བརྟན་ཞིང་མཐུག་པ་ལ། །ཁྲག་ནི་ལན་མང་དབྱུང་བར་བྱ། །མགོ་ དང་ལུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་དང་།།ཕུར་མ་བཙོས་པ་འང་ལན་མང་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གཏར་ག་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་མང་དུ་དབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལན་མང་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། །པི་པི་ ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ།།རྒྱམ་ཚ་ཤྲི་ཤའི་འབྲས་བུ་འམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །བླུད་པས་གནས་ལས་བསྟོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་དཀར་པོ་དེ་གནས་ནས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་པི་པི་ལིང་ནས་ཤྲི་ཤའི་འབྲས་བུའི་བར་ གྱིས་སམ།ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་ཏེ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་པས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །དུང་དང་རྒྱ་ཤུག་ཀ་ཏ་ཀ་།རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་དང་། །མུ་ར་སོ་ཡི་དྲི་མ་ནི། །ཤི་རི་ཤ་ཡི་མེ་ཏོག་བཅས། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད་ པ་ཡི།།མིག་སྨན་སྦྱོར་བ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལིང་ཐོག་དཀར་པོ་དེ་བསྐྱོད་ཅིང་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དུང་ལ་སོགས་པ་དང་མུར་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་གཏང་བར་བྱའོ། །སྐྱུ་རུ་ཕ་ནིད་ ཛའི་ཁུ་བར།།ལང་ཀ་ལི་ཡི་ཐལ་བ་ནི། །ནུབ་གཅིག་སྦངས་ཏེ་སྐམས་པའི་ཕྱེ། །ལིང་ཏོག་བསྐྱོད་པའི་མིག་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་དང་ཕ་ནིད་ཛ་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ལང་ག་ལིའི་ཐལ་བ་ནུ་བ་གཅིག་སྦངས་པ་དེ་སྐམས་ལ་ཕྱེ་མར་བྱས་པའི་མིག་ སྨན་དེ་ནི་ལིང་ཐོག་བསྐྱེད་པ་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མུངྒ་སྦུན་པ་མེད་བཏགས་པ། །དུང་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྲན་མུངྒ་སྦུན་པ་མེད་པར་བཏགས་པ་དང་། དུང་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ནི་ལིང་ཐོག་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྦྲང་རྩི་མ་དུ་ཀའི་སྙིང་པོ་འམ། །བ་རུ་ར་རྐང་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ཀའི་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འམ། བ་རུ་རའི་རྐང་གི་ཚི་གུ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཡང་ལིང་ཐོག་སེལ་ཏོ། །བ་གླང་རྟ་བོང་རྔ་མོའི་སོ། །དུང་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་དང་། ། རྫུ ནའི་ཆུས་རི་ལུ་བྱས།།བསྐྱོད་པའི་ལིང་ཐོག་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་གླང་ལ་སོགས་པའི་སོ་དང་དུང་ལ་སོགས་པ་ཨ་རྫུ་ནའི་ཆུ་དང་། རི་ལུར་བྱས་པས་ཀྱང་བསྐྱོད་ཅིང་བསྟོད་པའི་ལིང་ཐོག་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །བསྟོད་པ་འམ་ཟུག་རྔུར་ བཅས་བ་ཡི།།ལིང་ཐོག་སྤུ་ལ་སོགས་བས་ཕྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཏོག་བསྟོད་པ་འམ་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ནི་སྤུ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་བར་བྱའོ། །རྩ་ཡི་ལིང་ཐོག་མཐོང་གནོད་མེད། །སྣད་པའི་ལིང་ཐོག་སྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་ལིང་ཐོག་ མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ།གནོད་པ་མེད་པའི་རྨའི་ལིང་ཐོག་ལྟར་གསོ་པར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་སྟག་ཚེར་རམ་ཉེ་བ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་ཨ་ཀ་རུ། །སྐྱེར་བའི་མིག་སྨན་རའི་འོ་མ། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ནས་དང་མར། །བཅས་པའི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ ལོ་མ་དང་།།རི་ལུར་བྱས་པ་མིག་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་སྟག་ཚེར་པ་ཞེས་བྱ་བ་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ལ་སོགས་པ་རའི་འོ་མ་དང་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང་། ནས་དང་མར་དང་བཅས་པའི་དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། སྐྱུ་རུ་རའི་ལོ་མས་རིམ་གྱིས་དུད་ པས་བདུགས་པའི་རི་ལུར་བྱས་པ་ནི་རྩའི་ལིང་ཐོག་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ།

对于坚固厚重的白翳，应当多次放血。应当多次使用头部和身体的清洗药物，以及未煮熟的泻药。
为了驱除白翳，应当用胡椒、诃子、岩盐和合欢树果实，或者用三果与岩盐煮制后服用。
为了驱除白翳，应当使用由贝壳、枸杞、诃子、葡萄、甘草、蜂蜜，以及没药、牙垢和合欢花制成的眼药。
将訶子和波罗树果实煮汁，将朗伽里灰在其中浸泡一夜，晒干后研成粉末，这是能驱除白翳的眼药。
绿豆去皮研磨后，与贝壳粉和蜂蜜调和也有效。
蜂蜜与末度迦树心调和，或者诃子茎与蜂蜜调和也能去除白翳。
牛、马、驴、骆驼的牙齿，贝壳和海泡石，用阿周那树汁制成丸剂，能破坏已经移动的白翳。
对于已经移动或伴有疼痛的白翳，应当用毛等擦拭。
血管中的白翳虽能看见但无害，应当像治疗伤口的白翳那样医治。
甘草、虎刺或邻近植物、印度防己、沉香，以及柏柱木眼药，用羊奶研磨成膏，与大麦和酥油一起熏蒸。用訶子叶制成的丸剂是最好的眼药。

།མེ་སོས་ར་ཡི་རིལ་མ་འདྲ། །མཛེར་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་གལ་ཏེ་ཞི་ཞིང་སོས་པར་མ་གྱུར་ན། །རྩའི་ལིང་ཐོག་ལ་མིག་ མཛེར་གྱི་དཔྱད་ལྟར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རའི་རིལ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ཡང་མཛེར་པ་ལྟར་མཚོན་གྱིས་གཅད་པར་བྱའོ། །ར་རིལ་གསོར་ནི་མི་རུང་དང་། །ལིང་ཐོག་དེ་འདྲ་དེ་བཞིན་གཞན། །ནད་མ་ཞི་ན་སྣུམ་བླུད་ཅིང་། །གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་ བྱ།།སྨད་བྱས་དེ་ནི་བསལ་བྱ་ཞིང་། །དཀར་ཞིང་མཐོ་བ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་རིལ་མ་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལིང་ཐོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསོར་མི་རུང་བ་དང་། མིག་ནད་གཞན་དག་རྟག་ཏུ་ནད་མ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ ལ་སྣུམ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་སྨད་པར་བྱ་ཞིང་མིག་ནད་འཇིགས་པ་དེ་ཐབས་དེ་དག་གིས་བསལ་བར་བྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་མཐོ་ཞིང་འབུར་བའི་ནད་བསལ་བར་བྱའོ།།རྒྱ་སྟར་གོ་བྱེ་ལུང་ཏང་དང་། །ཏ་ལ་སྨྱིག་མ་ཀ་རི་ར། །བསྲེགས་པའི་ ཐལ་ཆུ་བཙགས་པ་དང་།།རྔ་མོའི་རུས་པའི་ཕྱེ་མ་བསྲེ། །མིག་སྨན་ལིང་ཐོག་གསོ་དཀའ་དང་། །མདོག་མི་སྡུག་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྟར་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ཆུ་ལ་སྦངས་ཏེ། བཙགས་པ་ཐལ་ཆུ་དེ་དང་རྔ་མོའི་རུས་པའི་ ཕྱེ་མ་བསྲེས་ལ།མིག་སྨན་དེས་ནི་ལིང་ཏོག་གསོ་དཀའ་བ་དང་། མདོག་མི་སྡུག་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གསོ་སླ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་ནི། །བསྟེན་པས་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཏོག་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་སླ་བ་ལ་ཡང་བཤད་མ་ ཐག་པའི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་འདི་ཉིད་བསྟེན་ཞིང་བསྐུས་ན་ནད་དེ་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ར་ཡི་རིལ་མ་ངོས་གཉིས་ནས། །ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་སྟེ་ཆུ་གཟགས་ནས། །མཐེ་བོས་མཉམ་དུ་བཙིར་ནས་ནི། །རྨ་ཡི་ནང་ནི་ཤ་ཕྱེ་དང་། །ཚིལ་ནི་རློན་པས་བཀང་ནས་ནི། །དཀྲི་ཞིང་དཀྲི་ཞིང་དགང་ པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རའི་རིལ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ངོས་གཉིས་ནས་ཁབ་ཕྲ་མོས་ཕུག་ལ་ཆུ་གཟགས་ནས་མཐེ་བོས་ཆ་མཉམ་དུ་ལེགས་པར་བཙིར་བ་དེའི་རྗེས་ལ་རྨའི་ནང་ན་བ་ལང་གི་ཤའི་ཕྱེ་མས་ལེགས་པར་བཀང་ནས་དེ་བཞིན་དུ་དཀྲིས་ཤིང་ཕྱིས་ཡང་བཀྲོལ་ལ་ དེའི་རྗེས་ལ་བ་ལང་གི་ཤའི་ཕྱེ་མ་དང་ཚིལ་རློན་པས་རྨ་དགང་བར་བྱའོ།།གཞན་བདུན་ནས་ནི་རྨ་འབྱོར་ནས། །མིག་འབྲས་ནག་པོ་མཉམ་བརྟན་ལ། །མིག་སྨན་སྣུམ་ཅན་གཏང་བྱ་ཞིང་། །མར་དང་འོ་མའི་སྣ་སྨན་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན་ལོན་པ་དང་། རྨ་འབྱོར་ཅིང་འཚོ་བས་ པའི་རྗེས་ལ་མིག་འབྲས་ནག་པོ་མཉམ་ཞིང་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དང་།མིག་སྨན་སྣུམ་ཅན་མར་དང་སྦྱར་བ་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་མར་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྒྱས་གྱུར་ན། །དབུག་དང་གཅད་སོགས་བྱ་བ་བྱས། །བཅད་དྲགས་པ་ཡིས་ མིག་ནང་དུ།།ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་ཅི་རིགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སླར་གང་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་རའི་རིལ་མ་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་དེ་ལ་དབུག་པ་དང་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་ཅི་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གང་གིས་བཅད་དྲགས་པའི་རྒྱུས་མིག་ནང་དུ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་བར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་བྱའོ།

对于'如火香草丸般的眼病，应如疖子般用刀治疗'这句话，如果病情未能平息痊愈，应像治疗疖子一样处理草丸般的眼病，同样，对于像草丸一样的眼病也要像疖子一样用刀切开。
对于'草丸不宜治疗，以及类似的眼疾，若病未愈，应注入油脂，并行放血等治疗。应去除下垂部分，治疗白色隆起处'这句话，说明草丸般的眼病不宜治疗，同样地，类似的眼病也不宜治疗，对于其他持续未愈的眼病，应使用油脂注入等方法治疗，同样要去除下垂部分，用这些方法去除可怕的眼病，并治疗白色和隆起的病症。
关于'印度星、戈比、龙胆、棕榈、竹子、卡日拉，将这些烧成灰后过滤其灰水，与母驼骨粉混合。此眼药可治疗难愈的眼疾和不悦目的症状'这句话，是说将印度星等烧成灰后用水浸泡，过滤后的灰水与母驼骨粉混合，这种眼药可以治疗难以治愈的眼病和不悦目的症状。
关于'对易治的病症，使用此药也能治愈'这句话，是说对于容易治疗的眼病，使用上述粉状眼药涂抹也能治愈疾病。
关于'草丸般的眼病应从两侧用针刺穿，放出液体后，用拇指同时挤压，然后用肉粉和新鲜油脂填充伤口，反复包扎填充'这句话，是说对于草丸般的眼病，应从两侧用细针刺穿，放出液体后用拇指均匀地挤压，之后用牛肉粉很好地填充伤口，同样地包扎后再解开，之后用牛肉粉和新鲜油脂填充伤口。
关于'七天后伤口愈合，黑眼珠平稳后，应使用油性眼药，并灌注含有酥油和牛奶的鼻药'这句话，是说过了七天，伤口愈合后，当黑眼珠平稳时，应使用混合酥油的油性眼药，并灌注用酥油和牛奶煮制的鼻药。
关于'如果这样仍然肿胀，应进行刺穿和切除等治疗。切除时不要过度，以免陷入眼内，应适度而为'这句话，是说即使按照前述方法治疗，如果仍然肿胀，对于草丸般的眼病应进行刺穿和切除等适当的治疗，采取任何方式都不要切除过度而导致陷入眼内，应当恰到好处。

།ལིང་ཐོག་ལ་ནི་རྟག་པར་རང་གི་སྨན། །བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་སྣ་སྨན་བསྟེན་པ་དང་། །ཅི་ནས་མཐོང་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར། །མིག་སྨན་རྣོན་པོ་རྟག་ཏུ་བསྟེན པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིང་ཐོག་གི་མིག་ནད་ལ་ནི་དུས་རྟག་པར་རང་གི་མིག་ནད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པ་དང་སྣ་སྨན་ཚད་ཕྲན་བསྟེན་པར་བྱས་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་མིག་གི་མཐོང་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་རྟག་ཏུ་ བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱས་ན་ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་སྟོབས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་ནད་ཀྱི་ནད་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་སུ་བབ་པའི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོར་ནད་ཞུགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་པའི་ལེའུ་བཤད་ཅིང་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད ནི་རྩ་ཡི་ནང་ཞུགས་པ།རིམ་པ་དང་པོར་གནས་ནས་ནི། གཟུགས་ནི་མི་གསལ་མཐོང་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་གསལ་བར་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་ཡང་རུང་བ་རྩའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་འགྲོ་བར་གྱུར་པའི་ནད་དེས་རིམ་པ་དང་པོ་སྟེ་ཕྱི་རིམ་ དུ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ན།མིག་གིས་གཟུགས་མི་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རིམ་པ་གཉིས་པར་ཕྱིན་པ་ན། །མེད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་འགྱུར་ཞིང་། །ཡོད་ཅིང་ ཉེ་བར་བསྒྲིབས་ན་མཐོང་།།རིང་ནས་ཕྲ་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཉེ་དང་རིང་བར་གནས་པའི་གཟུགས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་མིག་གི་རིམ་པ་གཉིས་པར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ན་མེད་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ དང་།གཟུགས་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང་གན་ན་གནས་ཏེ་ཉེ་བ་དག་ལ་བསྒྲིབས་ཏེ་བལྟས་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཐག་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་དང་རིང་བར་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། རིང་པོ་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་ནི་ཉེ་ཞིང་ གན་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ།ཉེ་བ་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་ནི་རིང་པོ་ན་གནས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་ཀྱིས་ཟླུམ་པོའི་དབྱིབས་འདྲ་བར། །ཟླུམ་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེས་བུས་གཟུགས་ ནས་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པའི་དབྱིབས་འདྲ་བར་ཟླུམ་པོ་ཁོ་ནར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བྱེད་དབུས་གནས་གཅིག་གཉིས་མཐོང་། །མང་དུ་གནས་ན་དུ་མ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོའི་དབུས་ན་གནས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་ མཐོང་བར་འགྱུར་ལ།མཐོང་བར་བྱེད་པ་དེར་ནད་མང་དུ་གནས་ན་གཟུགས་དུ་མ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བྱེད་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ནི། །ཆེ་ཆུང་གོ་ནི་བཟློག་པ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་ མོའི་ནང་དུ་ཞུགས་ན་གཟུགས་ཆེ་བ་ཡང་ཆུང་བར་མཐོང་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆེ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

对于眼疾，应当经常服用适合自己的药物，服用煎煮的酥油，使用鼻药，为了使视力不受损害，应当经常使用强效眼药。
对于眼疾，应当经常使用适合自己眼疾的药物，服用煎煮的酥油和适量的鼻药。这样做就能使视力不受损害，如果经常使用强效眼药并熟练掌握，就能深入病处而不会减弱药效。
《医论八支精华释·词义月光》，由大师月官确定编撰，此为后篇第十一章的注释。
下面将讲解视觉障碍的眼疾病症。按照次第，将讲解视觉器官中疾病侵入的情况。
疾病侵入脉络内部，在第一阶段停留时，会出现看不清物体的情况，也会无缘无故看得清楚。当风等任何疾病侵入脉络内部并流动时，在第一阶段即外层停留和依附时，眼睛会看不清物体，有时候又会在没有原因的情况下看得清楚。
到达第二阶段时，会看到不存在的东西，存在且近在眼前的东西被遮蔽时才能看见，远处的细小物体反而能看见。近处和远处的物体会产生相反的认知。当疾病到达眼睛的第二阶段时，会看到不存在的物体，存在且近在眼前的物体需要遮蔽才能看见，远处的细小物体反而能看见，对于近处和远处物体的认知会颠倒，远处的物体会显得很近，近处的物体反而会觉得很远。
因病而呈现圆形状态时，会看到圆形。当处于第二阶段时，人会看到物体呈现完全的圆形状态。
疾病位于视觉中枢时，一个物体会看成两个，如果广泛分布则会看到多个。当疾病位于视觉中枢时，一个物体会看成两个，如果疾病在视觉中枢广泛分布，则会看到多个不同的物体。
当疾病侵入视觉内部时，会颠倒看到大小。当疾病侵入视觉中枢内部时，大的物体会看成小的，小的物体会看成大的。

།འོག་ཏུ་གནས་པས་ཉེ་མི་མཐོང་། །སྟེང་དུ་གནས་པས་རིང་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བར་བྱེད་པའི་འོག་ན་ནད་གནས་པར་གྱུར་ན་གཟུགས་ཉེ་བར་གནས་པ་མཐོང་བར་ མི་འགྱུར་ལ།མཐོང་བར་བྱེད་པའི་སྟེང་ན་ནད་གནས་ན་གཟུགས་རིང་པོ་ན་གནས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ངོས་ལ་གནས་པས་གཡས་གཡོན་མིན། །ནད་འདི་རབ་རིབ་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནང་མཐོང་པར་བྱེད་པའི་ངོས་གཉིས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ ན་གཡས་གཡོན་གྱི་ལོགས་ན་གནས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།ནད་འདི་དག་ནི་རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ནད་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པར་བརྟེན། །སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཡིས་སྟེང་མཐོང་འོག་མི་མཐོང་། །གོས་སྲབ་ཀྱིས་གཡོགས་ ལྟར་མཐོང་ཞིང་།།ཁ་དོག་ཇི་བཞིན་འགྱུར་བ་དང་། །རིམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མིག་སྤྲིན་གྱི་རིམ་པ་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན་མིག་མཆིང་བུ་ལྟར་སྔོན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོར་གྱུར་པ་དེས་ སྟེང་ན་གནས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱེད་ཀྱི།འོག་ན་གནས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་མཐོང་བ་དེ་གོས་སྲབ་མོས་གཡོགས་པ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟར་རྣམ་པར་མཐོང་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ ཉམས་ཤིང་ནུས་བ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡལ་བར་དོར། །རིམ་པ་བཞི་བར་ཕྱིན་ནས་ནི། །མཐོང་བྱེད་མཚན་མོ་ཉམས་བྱེད་ཅིང་། །མིག་གི་རྒྱལ་མོ་ཁེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་མིག་མཆིང་བུ་ལྟར་སྔོན་བོར་གྱུར་ན་ཡང་ཡལ་བར་དོར་ཏེ་མ་བཅོས་ ན་ནད་དེ་མིག་གི་རིམ་པ་བཞི་བར་ཕྱིན་ནས་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་མཚན་མའི་དང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་ཁེབས་པས་ལོང་བར་བྱེད་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་དེ་ཡན་ཆད་ནི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་རབ་རིབ་ནི། །ལོང་ལོང་པོར་ནི་མཐོང་བ་དང་། གཡོ་ཞིང་རྙོག་ཅན་རྩ་དམར་སྣང་། །ཆེད་འགའ་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་། །དྲ་བ་སྐྲ་ཤད་སྦྲང་བུ་དང་། །འོད་མཐོང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ནི་གཟུགས་འཁྲུགས་ཤིང་ལོང་ལོང་པོར་མཐོང་བ་དང་།གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པ་དང་། རྙོག་པ་ཅན་དེ་མི་གསལ་བ་དང་། ཕལ་ཆེར་རྩ་དམར་བར་སྣང་བ་དང་། ཆེད་འགའ་ནི་གཟུགས་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲ་བས་གཡོགས་པ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་ པ་དང་།སྦྲང་བུ་ལྟ་བུ་དང་། འོད་འབར་བ་ལྟ་བུར་ཡང་ཆེད་འགའ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡལ་བར་བོར། སྔོན་པོར་གྱུར་པ་མིག་དམར་ལ། །བཞིན་ལ་སྣ་ནི་མེད་པར་མཐོང་། །ཟླ་བ་མེད་སོགས་དུ་མར་མཐོང་། །ཡོན་པོའང་དྲང་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་དེ་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་མ་བཙོས་ན་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་ལས་ཐལ་ཏེ། མིག་དམར་བར་གྱུར་པ་དང་། མིག་ནད་སྤྲིས་གཡོགས་པས་ཉེན་པའི་མི་དེས་རང་གི་བཞིན་དེ་གདོང་ལ་སྣ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། ཡང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ དུ་མ་མཐོང་བ་དང་།གཟུགས་ཡོན་པོ་ཡང་དྲང་པོར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

对于'下处不见近，上处不见远'，当视觉器官下部有病时，看不见近处的物体；当视觉器官上部有病时，看不见远处的物体。
对于'侧处不见左右，此病称眼翳'，当视觉器官两侧有病时，看不见左右两侧的物体，这些病症称为眼翳病。
对于'病依第三层，呈现蓝色相，由此见上不见下，如薄衣所覆见，色相随之变，渐渐视力损'，当风等病依附于眼膜第三层时，眼睛会呈现如肝脏般的蓝色，因此能看见上方的物体而看不见下方的物体，所见之物如被薄衣覆盖般模糊，能如镜子般如实反映所见物体的颜色，视力会逐渐衰退减弱。
对于'如是任其去，到达第四层，损坏视觉相，遮蔽眼之王'，如此当眼睛呈现蓝色时若放任不治，病症会达到第四层，损坏视觉功能的首要特征，遮蔽眼睛的精华而导致失明。
以上是对眼翳等一般特征的说明。
对于'其中风生眼翳，见物摇晃动，动摇混浊红脉现，有时清晰可见，网状发丝虫蚊及，见光'，在眼翳病中，由风引起的眼翳的特征是：看物体混乱摇晃，不稳定且模糊不清，多现红色血管，有时能清晰看见物体，同时会看到如网状物、缠结的头发、虫蚊般的东西，有时还会看到光芒。
对于'任其去，转为蓝色眼发红，面上见无鼻，月亮等见多相，弯曲见为直'，如果放任这种由风引起的眼翳不治疗，超过蓝色阶段后，眼睛会发红，患者因眼膜遮蔽而看自己的脸时会觉得没有鼻子，会看到月亮等物体呈现多重影像，弯曲的物体会被误认为是直的。

།སྔོན་པོ་འཕེལ་ན་མཐོང་བྱེད་ནི། །རྡུལ་གྱིས་ཁེབས་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་། །གསལ་ཞིང་དམར་བ་འམ་རྒྱ་ཆེ་བའམ། །ཕྲ་མོའམ་མཐོང་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་མཆིང་བུ་ལྟ་བུར་སྔོ་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེབས་ཤིང་གཡོགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དང་། གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་ཞིང་མཐོང་བ་ཉམས་ པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཉམས་པའམ་མཚན་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལོང་བ་དང་སྤྲིས་གཡོགས་པ་དང་མཚན་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་འཐོབ་པོ། །རླུང་གིས་མིག་གི་རྩ་འཁུམས་འགྱུར། །མཐོང་ བྱེད་གཏིང་དུ་ཞུགས་པ་དག་།འདི་ནི་གཏིང་རིང་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ལས་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་ནད་ལ་ནི་མིག་གི་རྩ་འཁུམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོའི་གཏིང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ནང་དུ་ཞེན་པ་ཡིན ཏེ།མིག་ནད་འདི་ནི་མིག་གཏིང་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །མཁྲིས་གྱུར་རབ་རིབ་གློག་དང་ནི། །སྲིན་བུ་མར་ཁྱེར་མེ་སྒྲོན་འོད། །རྨ་བྱ་སྲེག་བའི་སྒྲོ་དང་འདྲ། །ཕལ་ཆེར་སྔོན་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་པའི་མིག་ནད་རབ་རིབ་ནི་གློག་དང་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་པ་ལྟ་བུར་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་དང་། སྲེག་པའི་སྒྲོ་འདྲ་བར་གཟུགས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བ་དང་། ཕལ་ཆེར་དེ་མང་དུ་ གཟུགས་སྔོན་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བྱེད་མིག་ནི་འཁར་གཡའ་འདྲ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །ཉི་ཟླ་འཁྱིམས་དང་མེ་དང་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་འཇའ་ཚོན་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་སྔོན་པོར་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་ མིག་འཁར་བའི་གཡའ་ལྟར་སྔོ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱང་འཁར་བའི་སྔོན་པོ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འཁྱིམས་ཤིང་ཟླུམ་པོས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བུང་བ་ལྟར་སྔོ་ མཐོང་བ་མེད།།འབྲས་བུ་སྣུམ་པ་མཐོང་ཉམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་བུང་བ་ལྟར་སྔོ་བའི་བུང་བའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་ནག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མེད་ཅིང་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྣུམ་པ་དང་ གཟུགས་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པས་མིག་ནི་ཆུང་ཞེས་བཤད། །ཆུང་མཐོང་དེ་ནི་ཐུང་ངུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་མིག་གང་ཆུང་ངུར་མཐོང་བ་དེ་ནི་མིང་ཆུང་ངུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེར་ཞིང་དངོས་པོ་ སེར་པོར་མཐོང་།།མཁྲིས་པས་ཚིག་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་མིག་སེར་ཞིང་དངོས་པོ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དེ་ནི་མིང་མཁྲིས་པས་ཚིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་རབ་རིབ་ཕལ་ཆེར་ནི། །སྣུམ་ཞིང་དཀར་བར་མཐོང་བ་དང་། །དུང་དང་ ཟླ་བ་ཀུན་ད་དང་།།ཀུན་དའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུས་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་རབ་རིབ་ཅན་ཕལ་ཆེར་དེ་མང་དུ་ནི་གཟུགས་སྣུམ་པ་དང་། དཀར་པོར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དུང་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་ཅིང་གཡོགས་པ་ལྟ་བུར་ མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མིག་ནད་དཀར་པོ་ཞེས་བྱའོ།

关于'如果青色增长，则视觉会如被尘埃遮蔽般。清晰、红色或广大，或细微，视觉都会受损。这就是视觉受损。'这段话的解释是：如果眼病呈现如胆汁般的青色增长扩大时，能见物的眼球就会如被尘埃遮蔽覆盖一般，无论是清晰等任何状况都会导致视觉受损。这种眼病就叫做视觉受损或特征受损。这种情况也被称为盲目、白翳遮蔽和特征受损。
关于'风使眼脉收缩，视觉深陷，这被称为深陷。'这段话的解释是：由风引起的视觉受损疾病会使眼脉收缩，同样地视觉功能会深陷到眼球王内部。这种眼病被称为眼睛深陷，这是仙人们所说的。
关于'胆病所致的视障如闪电、萤火虫、灯光、孔雀和燃烧的羽毛，大多见到青色。'这段话的解释是：由胆汁引起的眼病视障会看到如闪电、萤火虫和灯光等光亮的景象，同样会看到如孔雀尾羽和燃烧的羽毛般的各种颜色，而且大多会看到青色的景象。
关于'视觉如铜锈，见到这种情况，以及日月环绕、火焰、蜃景和彩虹。'这段话的解释是：由胆汁引起的眼睛发青的病症会使眼睛如铜锈般发青，所见物象也如铜的青色；同样会看到日月被圆环包围的景象，还会看到如火焰、蜃景和彩虹般的景象。
关于'如蜜蜂般青色、视觉消失，果实油腻是视觉受损。'这段话的解释是：由胆汁引起的眼病会呈现如蜜蜂般的青黑色，同样会失去视觉，看不见物象，果实呈现油腻状且视觉受损。
关于'据说胆汁使眼睛变小，见小即为短小。'这段话的解释是：由于胆汁紊乱导致看到的眼睛变小，这被称为见小。
关于'发黄且见物为黄色，称为被胆汁灼伤。'这段话的解释是：由胆汁引起的眼病使眼睛发黄且见物为黄色，这被称为胆汁灼伤。
关于'痰病所致的视障大多见到油腻和白色，如同螺、月亮、茉莉花，被茉莉花般遮蔽。'这段话的解释是：由痰引起的眼病视障大多会看到油腻和白色的景象，同样会看到如同螺贝、月亮等般的景象遮蔽，这就是所谓的白色眼病。

།སྔོན་པོ་འོད་མེད་ཉི་ཟླ་དང་། །སྒྲོན་མེས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་། །མིག་འབྲས་དཀར་པོར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་མ་གསོས་ན་མཆིང་བུ་ལྟ་བུར་སྔོན་པོར་གྱུར་ཅིང་འོད་མེད་པའི་ཉི་མ་ དང་ཟླ་བ་དང་།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། དེ་ནི་མིག་འབྲས་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་ཞིང་མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་མཐོང་ཉམས་དེས་མངོན་ཁྱབ། །སྣུམ་ཞིང་མཐོང་བ་ཉམས་འགྱུར་ལ། །ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་པདྨ་ཡི། །འདབ་ མའི་སྟེང་ན་གནས་ལྟར་གཡོ།།དྲོ་ན་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དང་། །གྲང་བས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ཟླ་བ་མེ་ཏོག་ཀུན་ད་དུང་། །ཤེལ་ལྟར་སྣང་ཞིང་དཀར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྦྲིས་གཡོགས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་མིག་ནད་ནི་ བད་ཀན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་།མིག་སྣུམ་པར་སྣང་པ་དང་། མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་ལོང་བར་གྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཐིགས་པ་པདྨའི་འདབ་མའི་སྟེང་དུ་གནས་པ་ལྟ་བུར་གཡོགས་པར་སྣང་བ་དང་། ཐིགས་པ་དེ་དྲོ་བའི་གནས་སུ་ ནི་ཞུམ་ཞིང་འདུས་པར་གྱུར་ལ།གྲིབ་མ་དང་གྲང་བའི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དེ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་རུང་བ་བས་ཀྱང་དཀར་བར་གྱུར་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་གི་རབ་རིབ་དམར་བ་དང་། །མུན་པར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ནི་སྦྲིས་གཡོགས་པ་དམར་བར་སྣང་བ་དང་། གཟུགས་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དམར་བ་འམ་གནག་པར་ནི། །མིག་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་མིག་ནད་མཆིང་བུ་ལྟར་ སྔོན་པོར་གྱུར་པ་ནི།མིག་དམར་པོ་འམ་ནག་པོར་གྱུར་ཅིང་མིག་གིས་ཀྱང་དམར་པོ་འམ་ནག་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ཉམས་པ་འང་དེ་ལྟར་མཐོང་། །འོད་མེད་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡལ་བར་བོར་བས་མཚན་མ་ཉམས་ ཤིང་སྦྲིས་གཡོགས་པ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའང་མིག་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ།དམར་པོ་འམ་ནག་པོར་གྱུར་ཞིང་གཟུགས་དེ་གཉིས་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་འོད་མེད་ཅིང་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་ལོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྡན་པ་འམ་ནི་འདུས་བ་ཡི། །རབ་རིབ་ ལ་སོགས་མཚན་མ་ནི།།འདྲེན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་འམ་གསུམ་འདུས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ནི། རབ་རིབ་དང་སྔོན་པོ་དང་། སྦྲིས་གཡོགས་པའི་མཚན་མ་འདྲེན་མར་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གློ་བུར་དུ་ནི་རབ་རིབ་དག་།གསལ་དང་མི་གསལ་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྡན་པ་དང་འདུས་པ་ལས་རབ་རིབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་གློ་བུར་དུ་གསལ་བར་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལན་འགའ་ནི་གསལ་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་མི་གསལ་བར་གཟུགས་མཐོང་བར འགྱུར་རོ།།ལྷག་མ་དག་གིས་མཐོང་བྱེད་ནི། །དམར་ཞིང་སྣ་ཚོགས་དག་ཏུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལྷག་མ་འདུས་པ་དང་། ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དམར་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་ པ་དང་འདུས་པའི་རབ་རིབ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི།ལྡན་པ་ལས་འགྱུར་པའི་རབ་རིབ་གཅིག་དང་། ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་སྔོན་པོ་གྱུར་པ་གཅིག་དང་། ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་ཉམས་པ་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་ རིབ་གཅིག་དང་།འདུས་པ་ལས་གྱུར་བའི་མིག་སྔོན་པོར་གྱུར་བ་གཅིག་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་ཉམས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ།

对于'青色无光如日月，灯光遍照般可见，眼珠呈现白色相'这句话，如果对此放任不管不医治，就会变成如肝脏般青色且无光泽的日月，如灯光般遍照而见物，眼珠会呈现白色且明显可见。
痰病视力损害遍布显现，油润且视力受损变化，如同水滴落在莲花叶上般摇动。温暖时会收缩，寒冷则会遍布扩张。如月亮、茉莉花、海螺、水晶般呈现洁白。对于这些，由痰引起的遮蔽和视力损害的眼病，会呈现痰病明显遍布的状态，眼睛呈现油润状态，视力受损而致盲，同样地如水滴落在莲花叶上般呈现遮蔽状态，这些水滴在温暖处会收缩聚集，在阴凉寒冷处则会遍布扩张，且比月亮等更加洁白。
关于'血液致眼翳呈红色，所见如入黑暗中'，由血引起的眼翳会呈现红色遮蔽，所见物象如入黑暗中。
关于'青色或红或黑色，眼睛如此见物相'，由血引起的如肝脏般青色的眼病，眼睛会变红或变黑，所见物象也呈现红色或黑色。
关于'症状损害亦如是，无光视力受损害'，如果放任不管，症状会受损，由血引起的遮蔽也与此相似，即变红或变黑，所见物象呈现这两种颜色，同样地眼睛失去光泽，视力受损而致盲。
关于'结合或是聚合的，眼翳等症状表现，应知为混合呈现'，由两种病因混合的结合或三种病因聚合而产生的症状，应知是眼翳、青色和遮蔽症状混合呈现。
关于'突然产生眼翳时，清晰不清交错现'，由结合和聚合引起的眼翳会突然混乱清晰度，有时清晰可见，有时则不清晰可见。
关于'其余致视功能者，呈红及现杂色相'，青色和视力损害余下的结合和聚合所致者，会使视觉功能的眼轮呈现红色和杂色。将结合和聚合的眼翳统一说明即：一种由结合引起的眼翳，一种由结合引起的眼睛青色，一种由结合引起的视力损害，同样地一种由聚合引起的眼翳，一种由聚合引起的眼睛青色，一种由聚合引起的视力损害。

།གང་གིས་མཐོང་བྱེད་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ། །སྲེ་མོའི་མིག་འདྲར་སྣང་བར་འགྱུར་། །དེ་ནི་ཉིད་མཐོང་མཚན་མོ་མིན། །ནེའུ་ལེ་ལོང་བ་ཞེས་ དེ་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གང་གིས་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་སྲེ་མོའི་མིག་དང་འདྲ་བར་འཚེར་བར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ནད་དེ་ནི་མིང་ནེའུ་ལེ་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། ནེའུ་ལེ་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཉིན་མོར་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི།།མཚན་མོ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉི་མ་ནུས་པར་གྱུར་པ་ན། །འོད་མི་སྣང་ཚེ་རེངས་འགྱུར་ཞིང་། །མཐོང་བྱེད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི། །ནད་ཀྱིས་ལོང་བ་གཉིས་པ་ཡིན། །ཉི་མའི་ ཟེར་གྱིས་ཕོག་པ་ན།།མཐོང་བའི་ལམ་ནས་དྲི་མ་ནི། །ཞུ་ཞིང་མེད་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཉིན་མོ་གསལ་བར་མཐོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉི་མ་རིའི་རྩེ་ལས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཉིན་མོའི་མཐའ་མར་འོད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན། མིག་གི་ནད་དེ་རེངས་ཤིང་སྲ་བར་གྱུར་ ནས་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་བསྒྲིབས་ཤིང་ཁེབས་པར་གྱུར་པས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ནད་ཀྱིས་མཚན་མོ་ལོང་བ་སྔ་མ་ལས་གཉིས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མཚན་མོ་ལོང་བ་འདི་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ན་ཡོད་པའི་ནད་མཐོང་བར་ བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་མིག་ནས་དྲི་མ་དེ་ཞུ་ཞིང་མེད་པར་གྱུར་ནས།ཉིན་མོ་དངོས་པོ་གསལ་བ་ཁོ་ནར་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བས་གདུངས་ཏེ་མོད་ལ་ནི། །ཆུ་གྲང་ནང་དུ་ཞུགས་གྱུར་ན། །ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་འཁྲུགས་ཏེ། །དྲོད་ནི་གྱེན་འགྲོ་དེ་ནས་མིག་ ཚ་ཞིང་ནད་དཀར་དྲི་མ་ཅན།།ཉིན་མོ་ལོང་ལོང་པོར་མཐོང་ཞིང་། །མཚན་མོ་ལོང་བར་གྱུར་པ་དག་།དེ་ནི་དྲོ་བས་ཚིག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང་ཉེན་པར་གྱུར་པ་དེ། མོད་ལ་དེ་འཕྲལ་དུ་ཆུ་གྲང་མོའི་ནང་དུ་ཞུགས་ ཤིང་ལུས་ནུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས།ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་མེ་དྲོད་ཀྱི་ཚོགས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་དྲོད་དེ་ནད་དེ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུ་དེས་མིག་ཚ་ཞིང་ན་བར་གྱུར་པ་དང་། མིག་ འབྲས་དཀར་པོ་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ།དེས་ནི་ཉིན་མོ་ནི་མཐོང་བ་མི་གསལ་ཞིང་རྙོག་པ་ཅན་ལོང་ལོང་བོར་མཐོང་ལ་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ནི་ལོང་ཞིང་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ནད་དེ་ནི་དྲོ་བས་ཚིག་པ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཤས་ཆེར་སྐྱུར་ཟོས་ ནད་དང་ནི།།ཁྲག་དང་བཅས་པས་མིག་ཁྱབ་འགྱུར། །འདྲུལ་ཞིང་གཡོ་བ་དྲི་མ་ཅན། །དེ་ནི་སྐྱུར་གྱིས་ཚིག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤས་ཆེར་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་འམ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁ་ཟས་སྐྱུར་བག་ཟོས་པ་ལས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཁྲག་དང་བཅས་ པས་མིག་གི་ནང་ཁྱབ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཁེབས་པར་གྱུར་པས་མིག་འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པ་དང་།ཤས་ཆེར་གཡའ་བ་དང་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་མིག་ནད་དེ་ནི་མིང་སྐྱུར་གྱིས་ཚིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་དོ། །མྱ་ངན་རིམས་དང་མགོ་ནད་ཀྱིས། །རླུང་ སོགས་གདུངས་པར་གྱུར་པ་ལས།།རླུང་སོགས་འཁྲུགས་ཤིང་དུང་འཐུལ་མཐོང་། །དེ་ནི་དུད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་གདུངས་པར་གྱུར་པ་ལས་མིག་གིས་དུད་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་ནང་ན་དུད་པ་བསྐུ་བ་ལྟར་འཁྲུགས་པའི་ མིག་ནད་དེ་ནི་དུད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།

凡是能见之眼被病所遍布，如猫眼般显现。此非夜间所见，称为鼬鼠盲。即是说，能见之眼球被风等病遍布，如猫眼般闪烁显现的病，名为鼬鼠盲。所谓鼬鼠盲的特征是：白天能见各种事物，而夜晚则不能见。
当太阳力量减弱，光明不现时变僵，使视力衰退，此为第二种病盲。当阳光照射时，从视觉通道中污垢融化消失后，白天能清晰可见。即是说，当太阳落于山顶，日末光明不现时，眼病变得僵硬，遮蔽覆盖视力之眼王，使视力衰退。此为继第一种夜盲之后的第二种病盲。此夜盲当阳光照射视觉时，病垢从视觉通道中融化消失，白天能清晰见物。
若被热所逼迫，立即入冷水中，三病素和血紊乱，热气上升后眼热且白浊污垢，日间朦胧可见，夜晚变盲，此称为热烧。即是说，眼睛被日等热所逼迫损伤，立即进入冷水中浸泡身体，因此体内的热量与风等三病素和血紊乱，热与病混合上升，之后因此眼睛发热疼痛，眼球变白浊污垢，白天视物不清朦胧，夜晚则盲不见物，此眼病仙人们称为热烧。
过多食用酸味，病与血遍布眼，腐烂动摇有污垢，此称为酸烧。即是说，过多或反复食用酸味食物，导致风等病及血遍布覆盖眼内，眼睛腐烂化脓，剧烈发痒且有污垢的眼病，名为酸烧。诸论师如是说。
忧愁、热病及头痛，因风等煎迫，风等紊乱见烟雾，此称为烟病。即是说，因忧愁等煎迫而眼见如烟，内如涂抹烟雾般紊乱的眼病，称为烟病。

།སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བས་གློ་བུར་དུ། །ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་འམ། །ཉི་མ་འོད་ཅན་སོགས་མཐོང་ནས། །མིག་ལ་བརྟེན་བའི་རླུང་ལ་སོགས། །གཟི་བྱིན་ཉམས་པས་མིག་གི་ནི། །མཐོང་བ་ཉམས་པར་བྱེད་ པར་འགྱུར།།བཻ་ཌཱུརྱ་མདོག་མཁྲང་བག་དང་། །རང་བཞིན་གནས་ལྟར་ནད་མེད་འགྱུར། །འདི་ནི་འཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི། །མཚན་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་བློ་ཞེན་པས་གློ་བུར་ཏེ་འཕྲལ་ དུ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཅིང་རྨད་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཡང་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་འཚེར་བའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་མིག་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ནད་ཀྱིས་མིག་གི་གཟི་བྱིན་གྱིས་མདངས་ཉམས་པར་བྱས་ནས། མིག་གི་མཐོང་བ་ཉམས་ པར་འགྱུར་པ་དང་།བཻ་ཌཱུརྱའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང་། མཁྲང་ཞིང་གཏར་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ལྟར་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་འདི་ནི་འཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལས་བད་ ཀན་མ་གཏོགས་མཚན།།ཉམས་དང་ཐུང་ངུ་གཏིང་ཞེན་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་འདི་དག་གི་ནང་ནས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མའམ། མཐོང་བ་ཉམས་པ་མ་གཏོགས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དང་འདུས་པ་དང་འཕྲད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ མཐོང་བ་ཉམས་པ་དྲུག་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཏིང་དུ་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ཀྱང་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །མིག་སྔོན་དྲུག་དང་ནེའུ་ལེ་ཡི། །ལོང་བ་འཚོ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་། ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་སྔོན་པོ་མཆིང་བུ་ལྟར་གྱུར་པ་དྲུག་པོ་དང་། ནེའུ་ལེ་ལོང་བ་སྟེ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི། བཅུ་གཉིས་པོ་ནི་གསོ་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷག་མ་མིག་ནད བཅུ་གཉིས་པོ་རླུང་དང་མཁྲེས་པ་དང་།བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་དྲུག་དང་། མཁྲིས་པས་ཚིག་པ་དང་། བད་ཀན་གྱིས་མཚན་མ་ཉམས་པ་དང་། མཚན་མོ་ལོང་བ་དང་དྲོ་བས་ཚིག་པ་དང་སྐྱུར་བས་ཚིག་པ་དང་། དུད་པ་ ཅན་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པོ་ནི་བཅོས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པས་གསོ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མིག་ནད་ཉི་ཤུ་ནི། །རྩ་བདུན་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ལ་གནོད་པའི་མིག་ནད་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དག་ཀྱང་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རབ་རིབ་གསོ་བ་བཤད་ པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་སྔོན་པོ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །སྔོན་པོ་མ་བཅོས་ལོང་བར་འགྱུར། །དེ་བས་མིག་ནད་ལ་རབ་རིབ། །མི་བཟད་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོར་མིག་ནད་རབ་ རིབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་མ་བཅོས་ཤིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན།རྒྱུ་དེས་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྤྲིས་གཡོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོར་འགྱུར་ཞིང་སྤྲིས་གཡོགས་པ་མ་བཅོས་ན་ཡང་ལོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེ་བས་ནི་མིག་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ ནས་རབ་རིབ་ནི་མི་བཟད་ཅིང་འཇིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱའོ།

由于胆量小而突然看见奇异的形体，或者看见太阳等有光亮的东西后，依靠眼睛的风等，因光泽衰退而使眼睛的视力衰退。如琉璃色坚硬且自然安住时则无病。这就是所说的因接触而产生的特征衰退。
对此，由于人胆量小而心智脆弱，突然看见奇异而稀有的形体，或者看见太阳等有光亮且闪耀的形体后，依附眼睛的疾病使眼睛的光泽衰退，导致视力衰退。如琉璃色般蓝色，坚硬且稳固，如自然安住般正常时则无病。这种病称为因接触而产生的特征衰退。
除了痰病之外，特征衰退和短小深着都应当舍弃。对此，在这些眼病中，除了由痰引起的特征或视力衰退之外，由风、胆、血、合并症和接触引起的六种视力衰退都应当舍弃。同样，短小和深着的眼病也因无法医治而应当舍弃。
六种青眼和鼬鼠盲只能维持。对此，由风、胆、痰、血、合并症引起的如肝脏般青色的六种青眼，以及鼬鼠盲这七种只能维持生命。
其余十二种应当医治。对此，其余十二种眼病，即由风、胆、痰、血、合并症引起的六种翳障，以及胆汁灼伤、痰引起的特征衰退、夜盲、热灼伤、酸灼伤和烟雾症这十二种是可以治疗的，应当医治。
如是二十七种眼病已经讲述。对此，如是已经讲述和解释了损害视觉特征的二十七种眼病。
此为《医论八支心要释·文义月光》中，由月官上师所作的后续篇第十二章的注释。
此后将讲述翳障的医治。对此，按照次第开始本章。
翳障会变成青眼，青眼若不医治会变成盲眼。因此对于眼病中的翳障，应当迅速医治这难忍之症。对此，最初成为翳障的眼病如果不医治，由此原因会变成青眼或称为翳覆。同样，变成青眼和翳覆后若不医治也会变成盲眼。因此在所有眼病中翳障是难忍且可怕的，应当迅速医治。

།འཚོ་བྱེད་སྲང་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་གནང་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །ཁུ་བ་འོ་མ་བྲེ་དོ་དང་། །མར་ནི་བྲེ་གང་ལྷན་ཅིག་བཙོ། །སྟག་ཚེར་བ་དང་རམ་ཉེ་བ། །སེང་ཕྲོམ་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ ལིང་།།ཤུ་ཏི་ཤིང་མངར་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཐང་ཤིང་ཁ་ར་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏབ་བསྐོལ་ཏེ། །མཚན་འཐུངས་རབ་རིབ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་འཚོ་བྱེད་ཛི་བན་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་སྲང་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ ལ་དེ་ལས་བཞི་ཆ་སྟེ་བྲེ་བཞི་ལུས་པའི་ཁུ་བ་དང་མར་བྲེ་གང་དང་།འོ་མ་བྲེ་དོ་དང་སྟག་ཚེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་རམ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་ལ་སྨན་མར་དེ་མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་འཐུངས་ན་རབ་རིབ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་ བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།རྒུན་འབྲུ་བཙོད་དང་ཙནྡན་དཀར། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་ཛི་བ་ཀ་།ཁ་ར་ཉེའུ་ཤིང་མེ་ད་དང་། །ཤིང་མངར་ཨུཏྤལ་པུཎྜ་རཱི། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་མར་རྙིང་ནི། །བྲེ་གང་འོ་མ་དེ་མཉམ་བསྐོལ། །དེ་ཡིས་མིག་སྔོན་ རབ་རིབ་དང་།།མར་གྱིས་མགོ་བོའི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་མར་རྙིང་པ་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་བྲེ་གང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེས་ནི་མིག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་ དོ།།ནིམ་པ་སྐྱེར་པ་པ་ཏོ་ལ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བ་ཤ་ཀ་།བྱི་ཚེར་བ་དང་ཀྱི་ལྕེ་བ། །པར་པ་ཏ་ནི་སྲང་རེ་ཡིན། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བྲེ་གང་དག་།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བྲེ་བཞི་ལུས་པར་གླ་སྒང་དང་། །རྩ་མཁྲིས་ཤིང་མངར་དུག་མོ་ ཡུངས།།བ་ལུ་ཀ་དང་ཙནྡན་དང་། །པི་པི་ལིང་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་བཅས་བསྐོལ་བ། །དེས་ནི་རྣ་མིག་སྣ་ནད་དང་། །ཁོང་འབྲས་རིམས་དང་མཛེར་པ་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་ཤུ་བ་མཛེ་ནད་སེལ། །མཆོག་ཏུ་ལིང་ཏོག་རབ་རིབ་དང་། །མཚན་ལོང་དྲོ་བས་ཚིག་ པ་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་ནས་པར་པ་ཏའི་བར་སྲང་རེ་རེ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་བྲེ་གང་དང་། ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་དེ་ལས་བྲེ་བཞི་ལུས་པའི་ཁུ་བ་དང་། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་མར་བྲེ་གང་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ ལ་སྨན་མར་དེ་བླུད་ན།རྣ་བ་དང་མིག་དང་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཡང་ལིང་ཏོག་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་སྲང་བརྒྱད་དག་།ཆུ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །འོ་མ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་དང་། །འབྲས་ བུ་གསུམ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི།།སྲང་གཅིག་ཞུན་མར་བྲེ་ཕྱེད་བསྐོལ། །ཁ་རའམ་སྦྲང་རྩི་བཅས་པ་འམ། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བར་བཅས། །འཐུངས་ན་རབ་རིབ་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་སྲང་བརྒྱད། ཆུ་བྲེ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེ་ལས་ ཁུ་བ་བྲེ་གང་ལུས་པའི་ནང་དུ་འོ་མ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པ་བྲེ་གང་བཅུག་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་སྲང་གཅིག་ལྡེ་གུ་དང་ཞུན་མར་བྲེ་ཕྱེད་བསྐོལ་ཏེ་མར་གྱི་ནང་ཁ་ར་འམ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་ལ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་བླུད་པར་བྱ་བ་འམ།ཡང་ན་མར་དེ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་ བླུད་ན་རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

医生用一百两药材，用十六升水煮，剩余四分之一。药汁与两升牛奶和一升酥油一起煮。虎刺、拉姆涅瓦、森普龙、岩盐、胡椒、姜黄、甘草、葡萄、桂皮、白糖、三果，各两钱，放入煮沸。夜晚饮用最能祛除眼翳。
关于此段：医生用一百两的吉瓦嘎药材，放入十六升水中煮沸，剩余四分之一即四升药汁，与一升酥油和两升牛奶，以及虎刺即白莲花和拉姆涅瓦等药材各两钱研磨成糊状放入煮沸，此药油在夜晚睡前饮用能最好地祛除和消灭眼翳。
葡萄、红花、白檀香、两种拉姆涅瓦、吉瓦嘎、白糖、小茴香、美达、甘草、乌巴拉、白莲花，各两钱与陈酥油一升和等量牛奶煮沸。这能消除青光眼、眼翳，药油能治疗头部诸病。
关于此段：葡萄等每味药材各两钱与陈酥油一升和等量即一升牛奶煮沸的药油能消除青光眼等诸病。
楝树、醋栗、波托拉、普切谢和普谢切、三果、巴夏嘎、蒺藜、狗舌、巴巴达各一两。余甘子一升，放入十六升水中煮沸。剩余四升时，加入伽蓝香、肝炎草、甘草、黑芥子、巴鲁嘎、檀香、胡椒各半两，与一升酥油一起煮沸。这能治疗耳、眼、鼻疾病，内痈、热病、瘰疬、痘疮、疮疥、麻风病。尤其能消除翳障、眼翳和烫伤。
关于此段：从楝树到巴巴达各一两，余甘子一升，放入十六升水中煮沸，剩余四升药汁，与伽蓝香等眼药各半两研磨成糊状和一升酥油一起煮沸，服用此药油能治愈耳、眼、鼻等疾病，尤其能消除翳障等病。
三果八两，用四升水煮至四分之一。加入等量牛奶，三果糊剂一两与半升酥油煮沸。加入白糖或蜂蜜，或与三果汁一起。饮用能消除一切眼翳。
关于此段：三果八两，放入四升水中煮沸，剩余一升药汁，加入等量即一升牛奶，放入三果一两糊剂和半升酥油煮沸，在药油中加入白糖或蜂蜜给眼翳患者服用，或者与该药油和三果汁一起服用能治愈一切眼翳病。

།ཤིང་མངར་རམ་ཉེ་བ་གཉིས་དང་། །ཀཎྜ་ཀ་རི་པི་པི་ལིང་། ། རུ་ར་དང་ཨུཏྤ་ལ། །ཁ་ར་རྒུན་འབྲུ་སྲང་རེ་བཅས། །ར་ཡི་འོ་མ་མར་བྲེ་རེ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བ་ཤ་ཀ་།བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །འདི་ནི་ འབྲས་བུ་གསུམ་ཆེན་མོའི།།མར་དེ་མིག་ནད་ཀུན་སེལ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་རེ་དང་། མར་དང་འོ་མ་ཆ་སྙོམས་པའི་བྲེ་རེ་རེ་བྱས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་འདི་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་ བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མིག་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་མར་རམ་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཤིང་མངར་བཅས། །སྦྲང་རྩི་ཡིས་ནི་སྦྲུས་གྱུར་པ། །མཚན་མོ་ཟོས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཟླ་གཅིག་ཕན་པའི་ཟས་བསྟེན་ཞིང་། ། སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཆུ་མཐུངས་ན། །མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུའི་མིག་ཐོབ་ཅེས། །དྲང་སྲོང་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་རམ། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཤིང་མངར་དུ་བཅས་པར་སྦྲང་རྩིས་སྦྲུས་ཤིང་མཉེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ གྱི་སྨན་མར་དང་བཅས་པར་མཚན་མོ་ཉལ་ཀའི་དུས་སུ་ཟོས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པའི་ཟས་བསྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཆུ་དེའི་རྗེས་ལ་འཐུངས་ན།དེའི་མིག་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་མིག་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བས་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཏ་བྱ་ཤིང་མངར་ལྕགས་དང་གསེར། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་མར་རྙིང་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཅི་འདོད་སྦྱར། །བསྟེན་པས་རབ་རིབ་འཇོམས་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུབ་མར་ཅང་ཞེས་གྲགས་པ་རྡོ་གསེར་མདོག་ཅན་དང་ཤིང་མངར་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཅི་འདོད་པ་སྦྱར་བ་སྟེ་སྨན་འདི་དག་རེ་རེ་འམ་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བཞི་འམ་མ་ལུས་བར་སྦྱར་ཞིང་ཟོས་ན།རབ་རིབ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་མར། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ བསྟེན་བྱ་འམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་བཅས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ནད་པས་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱའོ། །སྣུམ་ཁུར་ཕྱེ་འམ་སྲན་ཚོད་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་ པ་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་དེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བསྟེན་པར་བྱའོ།།འོ་ཐུག་འབྲས་བུ་གསུམ་བཅས་པ། །བསྒྲངས་ཏེ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་ཆན་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བའི་འོ་ཐུག་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བཅས་པ་དེ་བསྐངས་པ་དེའི་ནང་དུ་ཁ་ ར་དང་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ནད་པས་བསྟེན་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཟས་མ་ཟོས་པའམ་ནད་པར་ནི། །རྒུན་འབྲུ་ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་། ། རུ་ར་ནི་སོ་སོར་བཟའ། །རྟག་ཏུ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཟས་མ་ཟོས་བའི་སྔོན་དུའམ། ནང་པར་ཐོ་རངས་ ཀྱི་དུས་སུ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སོ་སོར་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་།བསྟེན་ན་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།

甘草或近似的两种药，刺木、胡椒，
诃子和乌巴拉，糖和葡萄各一两。牛奶和酥油各一升，三果和巴夏卡，用毗林伽拉加的汁煮。这就是大三果
酥油，是治疗一切眼病的最佳药物。即用甘草等药各一两，酥油和牛奶等量各一升，三果等的汁一升煮制的药油，这就是称为三果煮制的药油，是治疗一切眼病的最佳药物。
三果和酥油或是三果和甘草，用蜂蜜调制，在夜晚食用后，一个月食用有益的食物，饮用诃子水，能获得如金翅鸟般的眼睛，这是仙人穆恰所说。即三果煮制的药油或三果和甘草用蜂蜜调制揉搓，三果的药油在夜晚睡前服用，并食用有益适宜的食物，之后饮用诃子水，其眼睛将如同金翅鸟的眼睛一样非常明亮。这是大仙人穆恰所说。
达比亚、甘草、铁和金，糖、蜂蜜、陈年酥油，三果随意配制。服用能最好地消除眼翳。即达比亚也就是传说中的杜布玛昌的金色石头和甘草等药随意配制，这些药一种或两种或三种或四种或全部配制服用，是消除眼翳的最佳主要药物。
或者服用三果煮制的酥油，即三果煮汁配以酥油，眼翳病人应当服用并习惯。
油炒面或豆汤配三果粉，即油炒面等配三果粉，眼翳病人应当服用。
奶粥配三果，冷却后加糖和蜂蜜。即米饭和牛奶煮成的奶粥配三果，冷却后加入糖和蜂蜜，眼翳病人服用也有益。
未食用食物时或病人，葡萄、糖、蜂蜜和诃子应分别食用。眼翳病人应当经常服用。即在未食用食物之前或清晨时分，应当分别食用葡萄等，如果经常服用，对所有眼翳病人的病都有益。

།ལིག་བུ་མིག་ཆ་དྲུག་ཅུ་བཞི། །ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་གྱི་ཆ། །རེ་རེ་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི། །ཀོང་བུ་ཁ་སྦྱར་ནང་དུ་གཞུག་འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་བར་ དུ་བུད།།དེ་ནས་དེ་ཡི་རོ་དྲུག་གི་།ཚོགས་ཀྱི་ཁུ་བར་ལན་བདུན་དུ། །སོ་སོར་དེ་ལ་བླུགས་པར་བྱ། །མུ་ཏིག་དུང་དང་བཻཌཱུརྱ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་དེ་ནས་བསྲེ། །ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་དེ་བཏང་ན། །རབ་རིབ་ཐམས་ཅད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལིག་བུ་མིག་ ཅེས་བྱ་བ་སྟྲོ་ཏ་ཨ་ན་ཛ་ན་ཆ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཟངས་དང་དངུལ་གསེར་སྣ་རེ་ཞིང་ཆ་རེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ་ཀོང་བུ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བྱས་ཏེ་མེ་བུས་ལ་འདྲེས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལོ།།རྡོ་ལ་བཏགས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་པ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་དེ་སོ་སོར་བླུགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་སྦང་བར་བྱའོ། དེའི་འོག་ཏུ་མུ་ཏིག་དང་། དུང་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། ཚ་གསུམ་མིག་སྨན་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྲེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་ཞེས་བྱ སྟེ།མིག་སྨན་དེ་བཏང་ཞིང་བསྐུས་པར་གྱུར་ན་རབ་རིབ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒུན་འབྲུ་པདྨའི་རྩ་བ་ཡི། ཁུ་བ་འོ་མ་ཆང་དང་ཞག་།ཆར་པ་དེ་བཞིན་ལིག་བུ་མིག་།བསྐོལ་ཞིང་བསྐུ་བ་བྱས་ནས་ནི། །ཕྱེ་མ་དེ་ནི་དུང་དང་གཞུག་།མཐོང་བ་གསལ་བྱེད་མིག་ སྨན་ཡིན།།མིག་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས་ཞེས། །ལུས་འཕགས་རྒྱལ་པོས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་པདྨའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་དག་གིས་ལིག་བུ་མིག་བསྒོས་ཤིང་དེའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་ཕྱེ་མ་དུང་དང་ བཅས་པ་དེ་མིག་སྨན་དུ་བསྐུས་ན་རབ་རིབ་སེལ་ཅིང་མཐོང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་།མིག་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤངས་མ་སྲང་གཉིས་རྒྱ་ཤུག་གི་།སོལ་བར་བསྲེགས་ལ་ར་ཡི་ནི། ། འོ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཡི། །ནང་དུ་ལན་ནི་བདུན་བདུན་བཅུག་།ཏ་བྱ་དང་ནི་ན་ལེ་ཤམ། །ལིག་བུ་མིག་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སྤང་སྤོས་རྒྱམ་ཚ་ཨ་རུ་ར། །སེང་ཕྲོམ་ལྡོང་རོས་པི་པི་ལིང་། །སུག་སྨེལ་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་དང་། །སྟང་ཟིལ་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཤིང་མངར་སྲང གཅིག་བཅས་པ་ནི།།ཀོང་བུ་ཁ་སྦྱར་ནང་བསྲེགས་བཏགས། །མིག་སྔོན་མཚན་མོ་ལོང་བར་བཅས། །དམར་རིས་དེ་བསྟེན་པ་ཡིས་འཇོམས། །ཕྱེ་མས་མཆོག་ཏུ་རབ་རིབ་ནད། །ཉི་མས་མུན་པ་བཞིན་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤངས་མ་ཤིང་རྒྱ་ཤུག་གི་སོལ་བའི་ནད་ དུ་བསྲེགས་ལ་རའི་འོ་མ་ལ་སོགས་བའི་ནང་དུ་ལན་བདུན་བདུན་བཅུག་ལ་ཏ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཞོ་གཉིས་གཉིས་དང་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་སྲང་གཅིག་དང་བསྲེས་ཏེ།ཀོང་བུ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་ཏེ་མིག་སྨན་དུ་བྱས་པས་ནི་མིག་ སྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དེས་ཇི་ལྟར་ཉི་མས་མུན་པ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

六十四份眼药，铜、银、金各一份，合在一起，放入密封的容器中熔化。然后用六味药汁各浸泡七次。将珍珠、螺贝、琉璃和三辛香混合。若使用此粉状眼药，能祛除一切眼翳。
所谓'眼药'即六十四份黑矿石眼药，铜银金各一份混合，放入密封容器中不使烟散，用火熬煮直至融合。研磨后，依次用甜、酸、咸、苦、辛、涩六味药汁浸泡七次。之后与珍珠、螺贝、琉璃和三辛香混合。这种粉状眼药涂抹后能祛除一切眼翳。
葡萄、莲根汁、牛奶、酒、油脂、雨水，同样与眼药一起熬煮涂抹，将粉末与螺贝混入，能明目清晰的眼药。对一切眼病都有效，这是身护王所说。
用葡萄莲根煮汁、牛奶等一起熬煮浸泡眼药，将粉末和螺贝制成眼药涂抹，能祛除眼翳、明目，对一切眼病都有益处。这是身护王所说。
两两份艾草在柏木炭中烧，放入山羊奶、酥油、蜂蜜中各七次。大黄、藏菖蒲、眼药、水晶、甘松、岩盐、诃子、白芷、零陵香、胡椒、生姜、海泡石、冰片各两份，甘草一两，密封容器中焙烧研磨。能治疗青光眼、夜盲、赤眼等症。此粉末能如阳光驱散黑暗般祛除眼翳之疾。
将艾草在柏木炭中烧制，在山羊奶等中浸泡七次，与大黄等药各两份及甘草一两混合，放入密封容器中焙烧研磨成眼药，能治疗青光眼等眼疾，此药粉如同阳光驱散黑暗般祛除眼翳。

།སྤང་སྤོས་དྲི་བཟངས་གསུམ་དང་ལྕགས། །གུར་གུམ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དང་། །ཁ་ར་སྤངས་མ་ཨ་རུ་ ར།།རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་མཆིང་བུ་དཀར། །ན་ལེ་ཤམ་དང་པི་པི་ལིང་། །སྟང་ཟིལ་ཤིང་མངར་དུང་དང་བཅས། །ཐ་སྐར་ཟླ་བའི་ཚེ་ན་ནི། །ཕྱེ་མ་མིག་གཉིས་ལ་བསྐུས་ན། །མིག་མཛེར་རབ་རིབ་དམར་རིས་དང་། །གཡའ་དང་མིག་སྔོན་སོགས་ཞི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤང་ སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་གཟའ་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ཐ་སྐར་ལ་བབ་བའི་ཚེ་བསྐུས་ཤིང་མིག་གཉིས་ལ་བྱུགས་ན་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ན་ལེ་ཤམ་དང་རྒྱམ་ཚ་ནི། །ཆ་རེ་པི་པི་ལིང་དང་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་ཆ་གཉིས་དང་། །སྐྱེར་ པའི་ཁཎྜ་ཆ་དགུ་ནི།།ནག་པ་ལ་བབ་ཚེ་ན་བཏགས། །མིག་བསྐུས་བད་ཀན་རབ་རིབ་འཇོམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་དང་རྒྱམ་ཚ་གཉིས་ཆ་རེ། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་ཆ་གཉིས་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ཆ་དགུ་སྐར་མ་ནག་པ་ལ་བབ་པའི་ཚེ་བཏགས་ལ་བསྐུས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རབ་ རིབ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།སྦངས་མ་བསྲེགས་ནས་ལན་མང་དུ། །བ་གཅིན་ར་ཐུག་ཁུ་བ་དང་། །སྐྱུར་རྩབས་བུད་མེད་ནུ་ཞོ་དང་། །དུག་གི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་མར། །བཅུག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །ཕྱེ་མར་བྱས་དེས་མི་ཡི་མིག་།མཁའ་ལྡིང་མིག་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦངས་མ་ལེགས་པར་བསྲེགས་ལ། བ་གཅིན་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ལན་མང་དུ་སོ་སོར་བཅུག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐམས་ལ་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ། ཕྱེ་མ་དེས་མིག་ལ་བསྐུས་ན་མིའི་མིག་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་འདྲ་བར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྲིད་ག་ར་ཛ་འབྲས་བུ གསུམ།།དུག་དང་ཤིང་མངར་ཁུ་བ་དང་། །མར་དང་ར་ཡི་འོ་མར་ནི། །ཞ་ཉེ་ལན་ནི་བདུན་བདུན་དུ། །བསྲེགས་ཤིང་བསྲེགས་ཤིང་བཙོས་པ་ཡི། །མིག་སྨན་ཐུར་མར་བྱས་པ་དེ། །མིག་སྨན་བསྐོལ་བའམ་མ་བསྐོལ་བའམ། །བྱུགས་ན་རབ་རིབ་མིག་མཛེར་ནད། །ཆུ་སེར་ འཛག་དང་འབྱར་བག་ཅན།།གཡའ་དང་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། །རི་མོ་དམར་པོར་སྣང་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲིད་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་། དུག་གི་ཁུ་བ་དང་། ཤིང་མངར་གྱི་ཁུ་བ་དང་། མར་དང་རའི་འོ་མའི་ ནང་དུ་བསྲེགས་པ་དེ་སོ་སོར་ལན་བདུན་དང་།ཞ་ཉེ་ནག་པོ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་བསྲེགས་ཤིང་བཙོས་ལ། བསྣུར་བའི་ཞ་ཉེ་དེ་མིག་སྨན་གྱི་ཐུར་མར་བྱས་ལ། ཐུར་མ་དེ་མིག་སྨན་དང་བཅས་པའམ་མིག་སྨན་མེད་པར་ཡང་རུང་སྟེ། མིག་ཏུ་བྱུགས་ན་རབ་རིབ་ལ་སོགས་ པའི་མིག་ནད་དང་།གཡའ་བ་དང་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་པོར་འདུག་པ་དང་། རི་མོ་དམར་པོ་ཤར་ཤར་པོར་སྣང་བ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དངུལ་ཆུ་རོ་ཉེ་ཆ་མཉམ་བྱ། །དེ་གཉིས་སྟང་ཟིལ་མཉམ་བྱས་ལ། །ག་བུར་ཅུང་ཟད་བཏབ་པ་ཡི། །མིག་སྨན་རབ་རིབ་སེལ་ མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངུལ་ཆུ་དང་རོ་ཉེ་གཉིས་པོ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་གཉིས་པ་དེ་དང་སྟང་ཟིལ་ཞེས་བྱ་བ་དངུལ་རྡོ་ཆ་མཉམ་དུ་བྱས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་དེའི་ནང་དུ་ག་པུར་ཅུང་ཟད་བཏབ་པའི་མིག་སྨན་ནི། མིག་གི་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་རིབ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

草香、优质香和铁，
藏红花、青莲花和
糖、酸果、诃子，
海泡沫、白青金石，
那勒善（一种药材）和胡椒，
锡和甘草以及贝壳。
在昴宿月时，
将粉末涂抹双眼，
能治疗眼疮、眼翳、红斑，
瘙痒和青光眼等。
关于这个，在昴宿月时，将草香等药材研成粉末涂抹双眼，能治疗眼翳等所有眼疾。
那勒善和岩盐各一份，
胡椒和
海泡沫两份，
酸果九份，
在室宿时研磨，
涂眼可消除痰症和眼翳。
关于这个，那勒善和岩盐各一份，胡椒和海泡沫两份，酸果九份，在室宿时研磨后涂抹，可消除由痰引起的眼翳。
将铜多次烧制，
放入牛尿、羊汤汁，
酸水、妇女乳汁，
毒液、蜂蜜和酥油中，
制成的
粉末涂抹人眼，
可使眼睛如大鹏鸟眼般明亮。
关于这个，将铜充分烧制后，多次分别放入牛尿等液体中，待干后研成粉末，用此粉末涂眼，人眼会变得如大鹏鸟眼般明亮。
婆利格拉札（药名）、三果，
毒和甘草汁，
以及酥油和羊奶，
将锌各七次
反复烧制熬煮，
制成眼药棒，
无论是与眼药一起煮过或未煮过，
涂抹可治疗眼翳、眼疮，
黄水流溢和粘连，
瘙痒和麻木，
以及红色条纹。
关于这个，将婆利格拉札汁、三果汁、毒汁、甘草汁、酥油和羊奶分别各七次，以及黑锌七次反复烧制熬煮，将处理过的锌制成眼药棒，无论是否与眼药一起使用，涂抹都能治疗眼翳等眼疾、瘙痒、麻木和出现的红色条纹。
水银和矿石等量，
再与等量锡混合，
加入少许樟脑，
此眼药最能除眼翳。
关于这个，将水银和矿石等量混合，再与称为锡的银矿石等量混合细磨，加入少许樟脑制成的眼药，称为眼甘露，是治疗眼翳的最佳药物。

། བྱ་རྒོད་དུས་སུ་ཤི་བའི་མགོ་བོ་ནི། །ཉི་མ་འཆར་ཀའི་མདོག་འདྲ་གང་ཡིན་དེ། །བ་ལང་ལྕི་བས་བསྲེགས་ཏེ་ཐལ་ལིག་བུ་མིག་།ཆ་མཉམ་བཏགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱེ་མ་ཡི། །སྦྱོར་འདིས་མིག་གིས་གསལ་སྟོབས་བྱ་རྒོད་ལྟ་བུར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རྒོད་གང་མ་བསད་པར དུས་སུ་ཤི་བའི་མགོ་བོ་ཉི་མ་འཆར་ཀའི་མདོག་དང་འདྲ་བར་དམར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་མེས་བསྲེགས་ཏེ་ཐལ་བར་བྱས་པ་དང་ལིག་བུ་མིག་ཆ་སྙོམས་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་འདི་བསྐུས་ན་མིག་གི་མཐོང་བའི་སྟོབས་བྱ་རྒོད་ལྟ་བུར་གསལ་བར་མཐོང་བར་བྱེད་པ ཡིན་ནོ།།སྦྲུལ་ནག་མགོར་ནི་ལིག་བུ་མིག་།མར་བཅས་དུད་པ་མ་ཤོར་བསྲེགས། །སྤང་སྤོས་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །ལྷན་ཅིག་བཏགས་པས་མིག་འབྲས་ནི། །རྡོལ་ཡང་མིག་ནི་སྲུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ནག་པོ་ཤི་བའི་མགོ་བོའི་ཁའི་ནང་དུ་ལིག་བུ་མིག་མར་ དང་བཅས་པར་བཅུག་ལ།འཇིམ་པས་བསྐུས་ཏེ་དུད་པ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་ནས། སྤང་སྤོས་དང་། གརྔྷ་བྷ་དྲ་དང་བཅས་པར་བཏགས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་མིག་གི་འབྲས་བུ་བརྟོལ་ཞིང་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། སྦྲུལ་ ནག་ཤི་བའི་རོ་དང་ནི།སྡིག་པ་ཤི་བའི་རོ་བཞི་ནི། །འོ་མའི་བུམ་པར་ཞག་ཉི་ཤུ། །རྩ་གཅིག་བཅུག་སྟེ་བསྲུལ་ལ་བསྲུབ། །དེ་ལས་མར་སར་གང་བྱུང་བས། །ཁྱིམ་བྱ་གསོ་སྟེ་དེ་ཡི་ནི། རྟུག་པས་མིག་ནི་བསྐུས་གྱུར་ན། ལོང་བས་ཀྱང་ནི་ངེས་པར་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།།སྦྲུལ་ནག་པོ་ཤི་བའི་རོ་གཅིག་དང་། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབུ་ཤི་བའི་རོ་བཞི་འོ་མ་བླུགས་པའི་བུམ་པའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་དེ་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་དུ་བཞག་ལ་བསྲུལ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྲུབ་མས་བསྲུབས་ཏེ། འོ་མ་ལས་མར་སར་པ་གང་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་མར་དེས་ ཁྱིམ་བྱ་གསོ་སྟེ།ཁྱིམ་བྱ་དེའི་རྟུག་པ་མིག་ཏུ་བསྐུས་པར་གྱུར་ན་ལོང་བས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུགས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུལ་ནག་པོ་ཡི་ཞག་དང་དུག་།སྟང་ཟིལ་ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ། །ཁུ་བར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ལོང་བའང་མྱུར་དུ་མཐོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ནག་པོའི་ཞག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁུ་བའི་སྨན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁུ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ་དེ་གདུས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་བསྐུས་ན་ལོང་བས་ཀྱང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ལེ་ཤམ་ནི་རྡོག་པོ་བཅུ། དྲུབ་མར་ཅང་ནི་སྲང་ཕྱེད་དང་། །སྦངས་མ་སྲང་གཅིག་ཤིང མངར་ནི།།ཞོ་གཉིས་འོ་མའི་ནང་དུ་སྦངས། །དུ་བ་མ་ཤོར་བསྲེགས་མིག་སྨན། །ཁུ་བ་མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །རབ་རིབ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་རྡོག་མ་བཅུ་དང་། དྲུབ་མར་ཅང་ཞེས་བྱ་བ་ཏ་བྱ་སྲང་ཕྱེད་དང་། སྦངས་མ་སྲང་གཅིག་ དང་།ཤིང་མངར་ནི་ཞོ་གཉིས་ཏེ་འདི་དག་འོ་མའི་ནང་དུ་སྦངས་ལ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་པའི་ཁུ་བ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་སྨན་ཡིན་ཏེ་རབ་རིབ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །བ་རུ་ར་ཡི་ཚེ་གུ་ན་ལེ་ཤམ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་སྦངས་མ་ཤིང་མངར་ནི། །ཆུ་ ཐགས་བྱས་པའི་རི་ལུ་གྲིབ་མར་བསྐམས།།རབ་རིབ་མྱུར་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་རུ་རའི་ཚི་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་ཐགས་ལ་བཏགས་ལ་དེའི་རི་ལུ་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་ཏེ། དེ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་རབ་རིབ་ཀྱི་མིག་ནད་མྱུར་ཞིང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于秃鹫自然死亡的头颅，其色如日出时的颜色，用牛粪焚烧成灰，与等量的石青研磨成粉，用此配方可使眼睛如秃鹫般明亮。即自然死亡的秃鹫头颅，其色如日出般红色，用牛粪火焚烧成灰，与等量的石青细细研磨成粉，涂抹此眼药后，可使视力如秃鹫般清晰。
在黑蛇头中放入石青和酥油，密封后焚烧不使烟散，与高山香和甘达巴德拉一起研磨，即使眼球破裂也能保护眼睛。即将死去的黑蛇头颅内放入石青和酥油，用泥封住，不使烟散地焚烧后，与高山香和甘达巴德拉一起研磨成眼药，可治疗眼球破裂并恢复视力。
将死去的黑蛇尸体和四具死去的蝎子，放入盛满牛奶的瓶中二十一天，使其腐烂后搅拌。从中提取新鲜酥油，用此喂养家鸡，以其粪便涂抹眼睛，即使盲人也必定能看见。即将一具死去的黑蛇尸体和四具死去的蝎子放入装满牛奶的瓶中，放置二十一天使其腐烂后搅拌，从中提取出的新鲜酥油用来喂养家鸡，用这些家鸡的粪便涂抹眼睛，即使盲人也必定能看见物体。
黑蛇的脂肪和毒液，与诃子果实制成汁液的配方，能使盲人迅速恢复视力。即用黑蛇的脂肪等药物全部调制成汁液，用此熬制的眼药涂抹后，盲人也能在短时间内恢复视力。
诃子十颗，松脂半两，蜂蜜一两，甘草二钱，在牛奶中浸泡，密封焚烧制成眼药，此称为无与伦比的汁液，是治疗眼翳的最佳药方。即取诃子十颗、松脂半两、蜂蜜一两、甘草二钱，这些药物在牛奶中浸泡，密封焚烧制成的无与伦比眼药，是治疗眼翳的最佳良药。
诃子油、诃子、石青、余甘子、蜂蜜、甘草等，用水研磨制成丸剂在阴凉处晾干，能迅速治愈眼翳。即将诃子油等药物用水研磨，制成丸剂在阴凉处晾干，涂抹于眼部后能快速治愈眼翳病。

།ན་བེ་ཤམ་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་སྦངས་མ་དང་། །དངུལ་རྡོ་དང་ནི་དྲུབ་མར་བཅས། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །དྲུབ་མར་ཆ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། །སྦྱོར་འདིས་རབ་རིབ་ལིང་ཏོག་མཛེར། །རྣག་དང་མིག་སྔོ་གཡའ་བ་སེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་རེས་བསྐྱེད་དེ་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་འདི་ནི་མིང་དྲུབ་མར་ཆ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་འདིས་རབ་རིབ་དང་ལིང་ཐོག་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆ་རེས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་ཆ་གཅིག་སྐྱུ་རུ་ར་ཆ་གཉིས། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་ཆ་གསུམ། སྦངས་མ་ཆ་བཞི། དངུལ་རྡོ་ཆ་ལྔ། དྲུབ་མར་ཅང་ཆ་དྲུག་ཏུ་སྦྱར་རོ། །རིན་ཆེན་དངུལ་དང་ཤེལ་དང་གསེར། །ལིག་བུ་མིག་དང་ཟངས་ལྕགས་དང་། །ཙ་ནྡན་དམར་པོ་ཡུག་སྣམ་དམར། །ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིན་པོ ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་དུ་བྱས་པས་ནི་མིག་གི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རིན་པོ་ཆེ་ནི་མར་གད་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིལ་མར་བ་རུ་ར་ཡི་མར། །བྲིང་ག་ར་ཛ་ཨ་ས་ནའི། །ཁུ་བ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བསྐོལ། །སྣར་བླུགས་མིག་ནི་གསལ་སྟོབས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་སྣར་བླུགས་ན་ཡང་མིག་གསལ་ཞིང་མཐོང་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།བ་རུ་རའི་མར་ནི་དེའི་ཚི་གུ་བཙིར་བའི་མར་རོ། །བྲིང་ག་ར་ཛ་དང་། ། ས་ནའི་ཁུ་བ་ནི། དེ་གཉིས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའོ། །ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་དེ་ལ་ལན་མང་ དུ།།སྣུམ་བླུད་གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་སྣ་སྨན་དང་། །མིག་སྨན་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་མས་གཏོང་དང་། །ཉམས་བརྟ་བྱུག་དང་བླུགས་པས་ཅི་རིགས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དེ་ནི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ལན་དུ་མར་སྣུམ་བླུད་པ་དང་གཏར་ག་ལ་ སོགས་པ་ནས་སྨན་ཆུའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པའི་བར་གྱིས་དེ་གསོ་བར་བྱའོ།།འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་གསོ་བ་ཡིན། །ད་ནི་རེ་རེའི་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བ་འདི་ནི་རབ་རིབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ འདི་མན་ཆད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་གསོ་བ་སྟོན་པས་དེ་མཉན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།དེ་ལས་རླུང་གྱུར་རབ་རིབ་ལ། །རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་ཁུ་བ་མར། །འོ་མ་བཞི་འགྱུར་འབྲས་བུ་གསུམ། །ལྡེ་གུ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། །དེ་འོག་འབྲས་ བུ་གསུམ་དང་ནི།།རྩ་བ་ལྔའི་ཁུ་འོ་མ་དང་། །ེ་རཎྡ་ཡི་ཏིལ་མར་བཅས། །བཀྲུ་སྨན་ཉེ་བར་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་པ་བསྐོལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་དང་། །འོ་མ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་བཏགས་ པའི་ལྡེ་གུ་དང་།བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེ་སྨྱུང་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འོ་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨེ་རཎྡའི་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ལ་འཁྲུར་གཞུག་པར་བྱའོ།

那利夏木和诃梨勒，海沫和铅丹，银矿石和油脂，按顺序各增一份。油脂为六份，此配方能治疗视物不清、白翳、疣赘、脓液和眼睛发青发痒。
关于那利夏木等药物，每种药物按份量递增配制的眼药，名为'六份油脂'，此配方能治疗视物不清、白翳等眼病。其中递增份量的方法是：那利夏木一份，诃梨勒二份，海沫三份，铅丹四份，银矿石五份，油脂六份配制。
宝石、银、水晶和金，铜铁和红檀香，红色毛织物，研成粉末的眼药能治疗一切眼病。
以宝石等制成的眼药能治疗一切眼病。宝石是指绿宝石等。
芝麻油、诃子油，白胡椒和阿萨那树的汁液，在铁器中煎煮，滴入鼻中能使眼睛明亮有力。
将药物在铁器中煎煮的滴剂滴入鼻中，也能使眼睛明亮并增强视力。诃子油是指压榨其果实所得的油。白胡椒和阿萨那树的汁液是指这两味药煎煮的汁液。
根据病情，对此多次施以油灌、放血、导泻药、鼻药、眼药、头部导泻药、下灌、强身、涂敷和滴注等适当治疗。
对于视物不清的病症，根据不同的病情，不是一次而是多次使用油灌、放血等直至滴注药液为止进行治疗。
这是一般的治疗方法，现在请听各个具体的治疗方法。
这是讲述所有视物不清症的共同治疗方法，从这里往下是讲述由风等病因各自引起的视物不清症的治疗方法，请听。
其中对于风引起的视物不清，用十种根药煎煮的汁液、油脂和四倍牛奶，三果，制成糊状煎煮后服用。之后用三果和五种根药的汁液配以牛奶，以及蓖麻油一起制成导泻药来使用。
对于风引起的视物不清，要服用十种根药煎煮的药汁、四倍于油脂的牛奶、三果研磨成的糊状物煎煮的油。之后让病人进行禁食仪式，用三果和五种根药煎煮的汁液配以牛奶，同样加入蓖麻油制成导泻药来使病人排泄。

ཛི་བན་ཏི་ཡི་ཡལ་ གར་བཅས།།སྲང་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ། །བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དེ་ནང་དུ། །ཏིལ་མར་འོ་མ་བྲེ་རེ་དང་། །བ་ལ་གསུམ་དང་ཛི་བན་ཏི། །ཉེའུ་ཤིང་རྩ་བ་སྲང་རེ་དང་། །ཤིང་མངར་སྲང་ནི་བཞི་དང་བཅས། །ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ལྕགས་སྣོད་ཉིད་དུ་ཟླ་གཅིག་བཞག་། སྣ་སྨན་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི། །རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་། །མཆོག་ཏུ་མིག་ལ་གནས་པ་སེལ། །སྐྲ་གདོང་གཉའ་བ་ཕྲག་ནད་སེལ། །རྒྱས་ཤིང་བཞིན་མདངས་མཛེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏིའི་ཡལ་ག་དང་། རྩ་བར་བཅས་པ་སྲང བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཆུ་དེའི་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་ཏི་ལ་མར་དང་འོ་མ་བྲེ་རེ་དང་བ་ལ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཏི་བ་ལ་དང་།ནཱ་ག་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཛི་བན་ཏི་དང་། ཉིའུ་ཤིང་གི་རྩ་བ་སྲང་རེ་རེ་དང་ཤིང་མངར་སྲང་བཞི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ བསྐོལ་བའི་ཏི་ལ་མར་དེ་ལྕགས་སྣོད་དེ་ཉིད་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་པར་དུ་བཞག་ལ།སྣ་སྨན་དུ་བཏང་ན། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཛོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་མིག་ལ་གནས་པའི་རླུང་དང་མཁྲིས་ པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྐྲ་དང་གདོང་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་བཞིན་མདངས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་རཎྜ་དཀར་རྩ་བ་དང་། །ཐང་ཤིང་བྲི་ཧ་ཏིའི་འབྲས་བུ། །ཤུ་དག་རྒྱ་སྤོས་ཙི་ཏྲ་དང་། །བིལ་བའི་རྩ་བ་ཏིལ་མར་དང་། །འོ་མར་བཅས་བསྐོལ་ སྣར་བླུགས་ན།།ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་རླུང་དང་ནི། །བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜ་དཀར་པོའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཏིལ་མར་དང་འོ་མ་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་བསྐོལ་ཏེ་སྣ་སྨན་དུ་བླུགས་ན་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།སྟག་དང་ཕག་དང་བྱ་རྒོད་དང་། །སྦྲུལ་དང་ཁྱིམ་བྱའི་ཚིལ་དང་ནི། །ཤིང་མངར་སོ་སོར་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ། །མིག་སྨན་བསྐུས་པ་བསྡགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟག་གི་ཞག་གམ། ཕག་གི་ཞག་གམ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཚིལ་ལམ། ། སྦྲུལ་གྱི་ཚིལ་ལམ། ཁྱིམ་བྱའི་ཚིལ་ཤིང་མངར་དང་། སོ་སོར་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བ་མིག་སྨན་དུ་བསྐུས་ན་ཡང་ནད་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྗེས་མིག་སྨན་ལིག་བུ་མིག་།ཤ་ཁུ་འོ་མ་མར་རིམ་བཞིན་། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་བླུགས་ན་ནི། །རབ་རིབ་འཇོམས་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་ལིག་བུ་མིག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་ཤ་ཁུ་དང་། འོ་མ་དང་མར་གྱི་ནང་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་ལན་བདུན་བདུན་སྦངས་ཤིང་བླུགས་ལ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་རབ་རིབ་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མ་ཞི་ན། །དེ་འོག་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་སྦྱད། །ཅེས་བྱ བ་ལ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་དེའི་འོག་ཏུ་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་སྤང་སྤོས་དང་། །ཤིང་མངར་རམ་ཉི་བ་གཉིས་དང་། །སྟག་ཚེར་བ་དང་ས་ར་ལ། །པི་པི་ལིང་དང་ཐང་ཤིང་ནི། །མར་ གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་འོ་མར་བསྐོལ།མིག་བརྟ་བ་ཡི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་མིག་བརྟ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

将吉瓦提的枝叶一百两，用十六升水煮，剩八分之一水后，在其中加入芝麻油和牛奶各一升，以及三种巴拉（阿提巴拉和那嘎巴拉）、吉瓦提、牛膝根各一两，甘草四两，在铁器中熬煮。将此油置于铁器中一个月。用于鼻疗，能治疗鼻腔以上的风病和胆病，尤其能治疗眼部疾病，能治愈头发、面部、颈部、肩部疾病，使容颜丰润美丽。
白蓖麻根、木香、毗黎勒果、白芷、丁香、枳橘和木苹果根，与芝麻油和牛奶一起熬煮，滴入鼻中，能治愈鼻腔以上的风病和痰病。
虎、猪、秃鹫、蛇和家鸡的脂肪，分别与甘草配合熬煮，涂抹眼部，是值得称赞的疗法。
随后以眼药涂抹眼部，依次用肉汤、牛奶、酥油浸泡，如前所述，是治疗眼翳的最佳方法。
如果这样做仍未平息，接下来应当采用按摩疗法。
生姜、拘杞、甘松香、甘草或两种拉姆、蒺藜、萨拉树、胡椒和木香，用八倍于药量的酥油和牛奶熬煮，是最佳的眼部按摩疗法。

།རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡའི་ཚིལ་ནི། །འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་ གཟར་བུས་དཀྲུགས།།དེ་ཡི་དངས་མ་ཤིང་མངར་དང་། །ཙནྡན་པུ་ཤེལ་ཙེ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡའི་ཚིལ་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ཏེ་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ལ་དེའི་དངས་མ་བླངས་ལ། ཤིང་མངར་ཙནྡན་དང་པུ་ཤེལ་ཙི་དང་། སོ་སོར་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་ཡང་མིག་བརྟ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཤྭ་བིད་རེག་འཇམ་གོ་ད་དང་། །ཁྱིམ་བྱ་སྲེག་པ་རྨ་བྱའི་ཚིལ། །རེ་རེ་ཞིང་ནི་ཆོ་ག་དག་།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤྭ་བིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིལ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆོ་ག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་ ཅིང་སྦྱར་བ་ཡང་མིག་བརྟ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།བསལ་བར་བྱ་དང་སྣུམ་དང་ནི། །སྨན་ཕུར་བཙོས་པའི་ཐིགས་པ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བར་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཐིགས་པ་ཡང་བླུགས་པར་བྱའོ། ། འདིར་ནི་རླུང་གྱུར་ཆམ་པ་བཞིན། །ནི་རུ་ཧ་དང་འཇམ་རྩི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་འདི་ལ་གསོ་བ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་དང་འདྲ་བར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་འཇམ་རྩི་དང་བཅས་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར རབ་རིབ་ལ།།འཚོ་བྱེད་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བླུད་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་མིག་ནད་ལ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་ལ། སྣུམ་ གྱིས་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།ཁ་ར་དུར་བྱིད་སུག་སྨེལ་ཕྱེ། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉེན་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བ་ཡང་ ཕན་ནོ།།རབ་བསིལ་སྨན་ཆུ་བླུགས་བྱུག་སོགས། །གདོང་དང་མིག་དང་སྤྱི་བོར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ཅན་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བསིལ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བསིལ་མོ་སྤྱི་བོ་ནས་བླུགས་པར་བྱ་ཞིང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་ པས་གདོང་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཐལ་ཏྲེས་ཤུག་པ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །མུ་ཏིག་སེང་ཕྲོམ་ཙནྡན་དཀར། །རི་ལུའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་རི་ལུར་བྱས་པའི་སྨན་བསྐུས་ན་ཡང་། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་ ཕན་ནོ།།དེ་བཞིན་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །ནཱ་ག་པུ་ཥྥ་ཨུཏྤ་ལ། །ག་པུར་ཤིང་མངར་ཡུག་སྣམ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་སྤངས་མ་དང་། །ཀར་ཀ་ཏ་ཡི་ སྲིང་གི་དང་།།སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་འབྲས་བུ་ཤེལ། །ག་བུར་ཆ་ནི་ལྔ་ལྔ་དང་། །ཆ་གསུམ་ཆ་རེ་སྦྱར་བ་ཡིན། །མིག་སྨན་རབ་རིབ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེར་བའི་ཁཎྜ་ཆ་དང་སྤངས་མ་སྐྱེར་པ་ཁཎྜའི་ཆ་དང་། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང་། །སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་ཆ་ གསུམ།།ཤེལ་དང་ག་བུར་ཆ་གཅིག་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ནི་རབ་རིབ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། འཚོ་བྱེད་ཁ་ར་ཨུཏྤ་ལ། འོ་མ་མར་བསྐོལ་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་། ཁ་ར་དང་། །ུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་དང་། མར་དང་མར་གྱི་གཞི་འགྱུར་ གྱི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་སྣ་ནས་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

将鹿脂与牛奶煮沸并用勺搅拌，取其精华，再分别与甘草、檀香、水晶各自煮沸的汁液，是治疗眼睛的最佳方法。
将豪猪、柔软的戈达、家鸡、燃烧物、孔雀的脂肪，按照同样的方法一一进行处理，也是治疗眼睛的最佳方法。
应当清除（眼病），并滴入用油和药物煮沸的滴剂。
此处如同治疗风引起的感冒一样，应当进行灌肠和温和的涂抹。
对于胆引起的眼翳，应服用生命之果三果与煮沸的酥油，并在涂油后进行放血。
对于胆引起的眼翳患者，服用白糖、土茯苓、姜黄粉与蜂蜜调配的泻药也有效果。
将极冷的药水倒入并涂抹等，应用于面部、眼睛和头顶。
用蒺藜、柏树、水晶、珍珠、白芷、白檀制成的眼药丸涂抹有效。
同样，甘地跋陀罗、龙花、青莲、樟脑、甘草、毛布也有效。
取酸枣糖、酸枣泥、蟹爪、余甘子果实、水晶各五份，樟脑三份，各一份调配的眼药能够消除眼翳。
用生命之果、白糖、青莲花与牛奶、酥油煮沸后制成的鼻药也有效果。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་སླེ་ཏྲེས་དང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པི་པི་ལིང་། །མར་བསྐོལ་སྣུམ་བླུད་གཏར་ག་གདབ། །དེ་རྗེས་དན་ད་དུར་བྱིད་བསྐོལ། །གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ཨ་རུ་ར། །བཅའ་སྐ་པི་པི་ལིར་ཕྱེ་གདབ། །བཀྲུ་ སྨན་དག་ནི་གཏང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་ནི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་དང་། མར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དན་ད་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རྩ་བ་ བཅུ་པའི་ཁུ་བར་ནི།།བ་ལེ་ཀ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །ཐང་ཤིང་པི་པི་ལིང་འོ་མ། །ཏིལ་མར་བསྐོར་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དུང་དང་གླ་ རྩི་པྲི་ཡང་ཀུ།།རྩ་བ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །དྲི་མེད་རི་ལུས་མིག་གསལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །དུང་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པ་ནི། །དྲི་མ་མེད་པའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་མིག་གསལ་བར་བྱེད་བའི་ཕྱིར་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ལྕགས་ནག་ཕྱེ་མ་ཚ་བ་ གསུམ།།རྒྱམ་ཚ་འབྲས་བུ་གསུམ་མིག་སྨན། །རི་ལུ་ནག་པོས་མིག་གསལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ལྕགས་ནག་པོའི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་ནི་རི་ལུ་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེས་ཀྱང་མིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་བོང་བུ་སེང་གེ་ གླང་།།རྔ་མོའི་སོ་དང་དཔྲལ་བའི་རུས། །བ་ལང་དཀར་སྤུ་ན་ལེ་ཤམ། །རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་ཙནྡན་དུང་། །ནུ་ཞོ་ར་ཡི་འོ་མར་བཏགས། །རི་ལུས་རབ་རིབ་ལིང་ཏོག་སེལ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །རི་བོང་ལ་སོགས་པའི་སོ་དང་། །བ་ལང་དཀར་པོའི་སྤུ་དང་ ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་།རའི་འོ་མ་དང་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་བས་ནི་རབ་རིབ་དང་ལིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་གྱུར་མཁྲིས་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །བསིལ་ཆོས་བྱ་ཞིང་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ནི་ མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་དང་སྦྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་བས་བྱ་ཞིང་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ།།རྒུན་འབྲུ་སྤང་སྤོས་སེང་ཕྲོམ་དང་། །ཤིང་མངར་ཙནྡན་ཟངས་མ་དུང་། །པདྨ་ཤུག་པ་ཨུཏྤ་ལ། །ར་ ཡི་འོ་མས་རི་ལུར་བྱས།།ཁྲག་གྱུར་རབ་རིབ་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རའི་འོ་མ་དང་བཏགས་ཏེ། །རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ན་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྡན་པ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ། །ནད་གཞིའི་ ཆ་ནི་ཇི་བཞིན་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལྡན་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་ལ་ནི་ནད་གཞིའི་ཆ་ཤས་གང་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །མ་དུ་ཀ་དང་བྱི་དང་ག་།ན་ལེ་ཤམ་དང་སྒྲོན་ཤིང་དང་། །ལོ་མ་ཏིལ་མར་ བསྐོལ་བའམ།།བཏགས་པའི་སྣ་སྨན་གདོང་བསྐུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྨན་དང་འོ་མ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ལྡན་པ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མ་དུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ཉིད་ཆུ་ ཐགས་སུ་བྱས་པའི་ལྡེ་གུས་གདོང་བསྐུས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕན་ནོ།

对于痰病所致的眼病，用蓼子草、三果和胡椒，熬制酥油后灌入，然后放血。之后煎煮丹达和杜比得，加入夏果、肉豆蔻、诃子、甘草、胡椒粉，施用泻药。
或者对于痰病所致的眼病，用十根药煎煮后，加入巴列嘎和两种黄药、丁香、胡椒、牛奶，用芝麻油熬制后作为鼻药使用。
贝壳、安息香、普里扬古、三根药和三果，制成无垢丸剂可明目。
黑铁粉、三辛香、岩盐、三果制成眼药，黑色丸剂可明目。
兔子、驴子、狮子、象、骆驼的牙齿和额骨，白牛毛、那勒善、海泡沫、檀香、贝壳，用妇女乳汁和羊奶研磨，制成丸剂可治疗眼翳和白内障。
血病引起的眼病如同胆病一样医治，采用清凉疗法并放血。
葡萄、香附子、升麻、甘草、檀香、铜、贝壳、莲花、柏木、乌巴拉，用羊奶制成丸剂，可迅速治愈血病引起的眼翳。
对于混合和聚集引起的眼病，应根据病因的比例来治疗。
用马度嘎、毕当嘎、那勒善、灯芯和叶子与芝麻油煎煮，或者研磨后作为鼻药涂抹面部。

།རྒྱ་སྤོས་ཨུ་ཏྤལ་ཨ་ནན་ད། །ཤིང་མངར་སུ་ནི་ཤ་ན་ཀེ+ེ་།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་དང་། །མགོ་བསྐུ་འཇལ་རྩི་བྱ་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པས་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ དང་།།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་བའམ། །ཏིལ་མར་དེ་ཉིད་མགོ་ལ་བསྐུ་ཞིང་། འཇམ་རྩི་བྱ་བ་ཡང་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །པུ་ཤེལ་ཙེ་བསྐོལ་ཁུ་བའི་ནང་། །རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་ཕྱེ་གདབ། །དེ་བཙགས་སླར་ཡང་མར་བཅས་པར། །བསྐོལ་ལ་སྐ་གྱུར་ བསྒྲངས་ནས་ནི།།སྦྲང་རྩི་བཅུག་པའི་མིག་སྨན་ནི། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་རབ་རིབ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པུ་ཤེལ་ཙེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་རྒྱམ་ཚ་དང་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ། །དེ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་ལ་ཡང་བའི་མར་དང་བསྐོལ་ཏེ་སྐ་བར་གྱུར་པ་དང་བསྒྲངས་ པར་སྦྲང་རྩི་བཅུག་པའི་མིག་སྨན་འདིས་ཀྱང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་བའི་རབ་རིབ་ཀྱི་མིག་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ནུབ་མོ་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི། །རུས་པ་རྐང་གིས་གང་བ་དང་། །ལིག་བུ་མིག་དང་བཅས་པ་ནི། །འབབ་ཆུའི་ནང་དུ་ཟླ་གཅིག་གམ། །ཞིག་ནི་ ཉི་ཤུའི་བར་དུ་བཞག་།དེ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བསྐམས་ནས་ནི། །ལུག་རུ་པ་ཡི་མེ་ཏོག་དང་། །ཤིང་མངར་བཅས་པའི་ཕྱེ་མར་བྱས། །མིག་བསྐུས་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི། །རབ་རིབ་སེལ་བར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བལ། །ནུབ་མོ་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་འུག་པ་ལ སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་རྐང་གིས་གང་བ་དང་།ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་གྱི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མིག་སྔོན་གསོ་བ་འང་དེ་ཉིད་ལས། །གཏར་ག་གདབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ནད་ དེས་ལོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན།།སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤྲིས་གཡོགས་པའི་ནད་ལ་ཡང་རབ་རིབ་ཀྱི་གསོ་བར་བཤད་པ་འདི་ཉིད་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། གསོ་བ་དེ་ལས་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་བསྔམས་པ་ ནི་མི་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་པོའི་སྤྲིས་གཡོགས་པའི་ནད་མིག་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་བསམས་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་སྐྱོན་དེས་ལོང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྲག་ངེས་པར་དབྱུང་དགོས་པ་ཡིན་ན་ནི་བསྡམ་ཞིང་གཏར་ག་མི་བྱའི། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་ གཞིབ་པའི་ཕྱིར་གླན་པར་བྱའོ།།བུ་རམ་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང་། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །གུར་གུམ་སྦྲང་རྩི་ལིག་བུ་མིག་།སྤྲིས་གཡོགས་འཚོ་བ་ཙམ་མིག་སྨན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་ནི། །སྤྲིས་གཡོགས་ཤིང་མིག་སྔོན་པོར་གྱུར་ པ་དེ་རེ་ཞིག་མིག་སྔོན་པོ་ལ་བ་ཙམ་དུ་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་མིག་སྨན་ཡིན་ནོ།།འདུས་གྱུར་ནེའུ་ལེ་ལྟ་བུར་ལོང་། །རབ་རིབ་སྐབས་བཤད་ཆོ་གར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ནེའུ་ལེ་ལྟ་བའི་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསོ་བ་ བཤད་པའི་ཆོ་ག་གང་དག་ཡིན་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མར་དང་སྦྲང་རྩི་བ་ལང་གི་།ལྕི་པའི་ཁུ་བ་སྐྱེར་ཁནྜ། །ཡུག་སྣམ་བལ་བུའི་ཕྱེ་མར་སྦྱར། །མིག་སྨན་མཚན་མོ་ལོང་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ མིག་སྨན་ནི་མིག་ནད་མཚན་མོ་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་ནོ།།ན་ལེ་ཤམ་ནི་ཞོ་དང་སྦྱར། །མཚན་མོ་མི་མཐོང་མིག་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་ན་ལེ་ཤམ་ཞོ་དང་སྦྱར་བ་ཡང་ཕན་ནོ།

中国香、乌巴拉花、阿难陀花、甘草、苏尼沙那克，用芝麻油煎煮的鼻药和头部涂抹按摩疗法都是值得称赞的。也就是说，用中国香等制成的药膏，或使用芝麻油煎煮的鼻药，或用该芝麻油涂抹头部并进行按摩，这些都是值得称赞且有益的。
在水晶煎煮的汤汁中，加入岩盐和胡椒粉。将其过滤后再加入酥油煎煮，待变稠冷却后，加入蜂蜜制成的眼药，能治愈由三因积聚引起的眼翳。也就是说，在水晶煎煮的汤汁中加入岩盐和胡椒粉，用滤布过滤后再与酥油一起煎煮，待变稠冷却后加入蜂蜜制成的眼药，能治愈一切由三因积聚引起的眼翳病。
夜行动物的骨头装满一脚，以及带眼睛的蝙蝠，放入流水中一个月或二十天。然后取出晾干，与羊角莲花和甘草一起研成粉末。涂抹眼睛可治疗由三因积聚引起的眼翳，是最好的方法。也就是说，将夜行动物如猫头鹰等的骨头装满一脚，如前所述制成粉末的眼药，是治疗由三因积聚引起的眼翳的最佳方法。
关于治疗青光眼，同样在该论中说：不可放血，否则会导致失明。应当用水蛭吸血。也就是说，对于所谓的青光眼即白膜覆盖的病症，也应按照治疗眼翳的方法根据病因来治疗，但不可放血和压迫。为什么呢？因为如果压迫眼睛中的青色白膜病症，会有导致失明的过失。如果一定要放血，就不要压迫和放血，而应该用水蛭来吸血。
糖、海泡沫、胡椒、诃子、藏红花、蜂蜜和蝙蝠眼睛，这是治疗白膜覆盖的临时眼药。也就是说，由糖等制成的眼药，可暂时治疗白膜覆盖导致的青光眼。
由三因积聚引起的如鼬鼠般的失明，应按照前述眼翳的治疗方法进行治疗。也就是说，对于所谓的如鼬鼠般的失明这种由三因积聚引起的眼病，应当采用在治疗眼翳部分所说的治疗方法。
酥油、蜂蜜、牛粪汁、醋酸枣和羊毛絮的粉末调配，这种眼药对夜盲症有效。也就是说，醋酸枣等药与酥油等调配的眼药对夜盲症有效。
诃子与酸奶调配，是治疗夜盲的最佳眼药。也就是说，诃子与酸奶调配也有效。

།ུཏྤལ་ཡུག་སྣམ་ཀ་རཉྫ། །པདྨ་གེ་སར་བ་ལར་གི་།ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བའི། །རི་ལུས་མཚན་ མོ་ལོང་བ་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་པི་པི་ལིང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ལིག་བུ་མིག་།ར་གཅིན་རི་ལུར་བྱས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ལ་སེགས་པའི་རི་ལུ་ཡང་ མཚན་མོ་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ལྡོང་རོས་བ་བླ་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་རའི་འོ་མ། །རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས། །མཚན་མོ་ལོང་བའི་མིག་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་རི་ ལུ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་ནོ།།མཆེར་པའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་། །བཅུག་སྟེ་མ་ཚོས་བར་བཙོས་ལ། །དེ་སྐམས་སྦྲང་རྩིར་བཏགས་པ་ནི། །མཚན་མོ་མི་མཐོང་མིག་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མཆེར་པའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་བཅུག་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་མིག་ སྨན་ཡང་མཚན་མོ་ལོང་བ་ལ་ཕན་ནོ།།མ་ཧེའི་མཆིན་པ་མཆེར་པ་དང་། །ཏིལ་མར་མར་ནི་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མ་ཧེའི་མཆིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུའི་ལོ་མ་ནི། །མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་ བཟའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུའི་ལོ་མ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།། ། ཏི་མུག་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །ཉེའུ་ཤིང་ལང་ག་ལིའི་ལོ་མ། །མར་དང་བརྔོས་པ་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་མར་དང་བཙོས་ཏེ་ཟོས་ ན་ཡང་ཕན་ནོ།།དྲོ་ན་པུ་ཥྤ་མར་དང་བརྔོས། །བཟའ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་བའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དྲོ་ན་པུཥྤ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བསྟེན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དུད་འཐུལ་མཁྲིས་པ་སྐྱུར་བྲོ་བས། །ཚིག་ལ་མར་ནི་རྙིང་པ་དག་།སྣུམ་གྱུར་བསིལ་བའི་ བཀྲུ་སྨན་གཏང་།།བསིལ་སྨན་གྱིས་ནི་ཀུན་ཏུ་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མིག་སྨན་དུད་པ་འཐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཁྲིས་བས་ཚིག་པ་དང་། སྐྱུར་གྱིས་ཚིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་སྨན་བསིལ་བས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀུན་ དུ་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།།བ་ལང་ལྕི་ཁུ་འོ་མ་མར། །བསྐོལ་བ་ཡི་ནི་མིག་སྨན་ནམ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ཡུག་སྣམ་བསྐོལ། །ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་མིག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བའི་ལྕི་བ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་དང་མར་རམ། །ཡང་ན་ བལ་བུའི་ལོ་མ་དང་།བཙག་ཡུག་སྣམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ་བའི་མིག་སྨན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ད་སེང་ཕྲོམ་ཨ་ནནྟ། །སྐྱེར་པ་བཙོད་དང་ཤིང་མངར་ནི། །མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་འོ་མ་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མེ་ད་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང་།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འོ་མ་མར་སར་གྱིས་བརྟ་བྱ། །དེས་མ་ཞི་ན་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་ཡིན་པས་ན་འོ་མའི་མར་སར་ཏེ། །དེས་བརྟ་བར་བྱ་ལ། །དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞི་ བར་མ་གྱུར་ན།གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།

乌特帕拉花、郁金香和卡兰加，莲花花蕊和牛粪汁调制，制成丸药可治疗夜盲症。也就是说，如前所述，用蓝色乌特帕拉等制成的眼药也有效。
哈热努卡、胡椒、岩盐和利古米克，以及牛尿制成丸药有效。也就是说，由哈热努卡等制成的丸药对夜盲症这种眼病也有效。
普里扬古和三辛香，龙脑香、婆罗果三种，海泡沫和山羊奶，制成丸药的眼药，能治疗夜盲症的眼病。也就是说，由普里扬古等制成的丸药对此也有效。
在脾脏内放入胡椒，煮至未熟，晒干后用蜂蜜研磨，是治疗夜盲的最佳眼药。也就是说，在脾脏内放入胡椒，如前所述配制的眼药对夜盲症也有效。
水牛肝脏、脾脏和，芝麻油、酥油一起食用。也就是说，或者如前所述食用水牛肝脏等也有效。
十种长寿药的叶子，与酥油一起煮食。也就是说，将十种长寿药的叶子在酥油中煮食也有效。
阿提穆克塔、蓖麻，小茴香和朗嘎利的叶子，与酥油一起煮食。也就是说，或者将阿提穆克塔等的叶子与酥油煮食也有效。
陀罗那普什帕与酥油煮食，作为饮食服用也有效。也就是说，如前所述服用名为陀罗那普什帕的药也有效。
烟熏、胆汁、酸味，灼伤时用陈年酥油，涂抹滋润清凉的泻药，用清凉药遍身涂抹。也就是说，对于烟熏眼病、胆汁灼伤和酸味灼伤的眼病，进行油脂疗法后，用清凉药物进行泻治，同样要遍身涂抹。
牛粪汁、牛奶、酥油，煮制的眼药或，棉花叶和郁金香煮制，加入粉末的眼药有效。也就是说，牛粪榨汁、牛奶和酥油，或者棉花叶和郁金香粉末煮制的眼药有效。
美达、升麻、阿南塔，醋栗、红花和甘草，用八倍于酥油的牛奶煮制，芝麻油煮制的鼻药有效。也就是说，美达等药物用八倍于酥油的牛奶和芝麻油煮制的鼻药服用也有效。
用新鲜牛奶酥油按摩，如果未愈合则放血。也就是说，因为是从牛奶制成的新鲜酥油所以称为牛奶新鲜酥油，用它按摩，如果这样做了仍未痊愈，就要放血。

།སེམས་ལས་ནད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས། །ཟས་རྩུབ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་དང་། །སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་སྣ་སྨན་དང་། སྨན་ཐིགས་བླུགས་སོགས་ཉེས་པ་དང་། །ཁ་ཟས་ཕྱེད་ཞུ་སློན་པ་དང་། །བཀྲེས་སྐོམ་ལ་ སོགས་བརྣག་པ་དང་།།མིག་ནད་མ་བཅོས་ཡུད་རིང་ལས། །རབ་རིབ་ནད་ལྡན་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེམས་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཕྱེད་ཙམ་མ་ཞུ་བ་ལས་སློན་པ་དང་། བཀྲེས་པ་ལ་ སོགས་པ་བརྣག་པ་ལས་མིག་རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པར་བརྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་ནད་གཞི་སོགས་བརྟགས་ཏེ། །རང་གི་སྨན་ནི་ཇི་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བར་ཉེས་པར་བརྟགས་ལ་ནད་གཞི་ཇི་ ལྟ་བ་ལས།རང་གི་སྨན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལས་དེ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཟས་འཛིན་མེ་འོད་གློག་ལ་སོགས། །བལྟས་པས་མིག་ནི་ཉམས་བར་གྱུར་པ་དག་།དེ་ལ་བསིལ་སྨན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟ་བྱ་ཞིང་། །དེ་ལྟར་གསེར་བདར་མར་གྱི་མིག་སྨན་གཏང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉི་མ་གཟས་འཛིན་པའི་ཚེ་མིག་གིས་ཤས་ཆེར་བལྟས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེའི་འོད་དང་གློག་ལ་སོགས་པ་འཚེར་བག་ཅན་བལྟས་པར་གྱུར་པ་ལས་མིག་ཉམས་པར་གྱུར་ཅིང་ནད་དེ་ལ་ནུས་པ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས པས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་མར་གྱི་ནང་དུ་བདར་བའི་མིག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །མི་ཡིས་ཇི་སྲིད་འཚོ་ཡི་བར་དུ་ནི། །རྟག་ཏུ་མིག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་འདྲ་བར་ གྱུར་པ་ཡི།།མི་ལ་ནོར་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མི་རྣམས་ཇི་སྲིད་འཚོ་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མིག་བསྲུང་ཞིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ལོང་བར་གྱུར་པ་ལ་ ནི།ནོར་དང་འབྱོར་པ་བདོག་ཅིང་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདིར་དོན་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྟེན་གཏར་ག་སྦྱང་བྱ་དང་། །སེམས་དགའ་མིག་སྨན་སྣ་སྨན་བཅས་བསྟེན་ན། །བྱ་ཤ་ཟ་ཞིང་རྐང་པའི་རིམ་གྲོ་དང་། །ཞུན་མར་བཏུང་བས་ རྟག་ཏུ་མིག་བསྲུང་བྱ།།ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་ཟ་བ་རྟག་ཏུ་སྤང་། །རབ་ཕྲ་འཚེར་དང་གཡོ་བ་མི་ལྟ་ཞེས། །སྐྱེས་བུའི་མིག་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྲུང་པའི་ཐབས། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་འདི་དག་སྟེ། རྟག་ཏུ་འབྲས་ བུ་གསུམ་བསྟེན་ཅིང་བཟའ་བ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བ་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་སེམས་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་བསྐུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་ སྣ་སྨན་བསྟེན་པ་དང་།སྲོག་ཆགས་བྱའི་ཤ་བསྟེན་ཏེ་བཟའ་ཞིང་སྤྱད་པ་དང་། རྐང་པའི་རིམ་གྲོ་བསྐུ་བ་དང་། དྲིལ་བ་དང་། བཀྲུ་བ་དང་། །མཉེ་བ་དང་། ལྷམ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། ཞུན་མར་རྟག་ཏུ་བཏུང་བས་མིག་བསྲུང་ཞིང་གནོད་ པ་མེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་དང་།གཞན་ཡང་མིག་ལ་གནོད་པའི་ཁ་ཟས་རྟག་ཏུ་སྤང་བ་དང་། དངོས་པོ་རབ་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་བརྟག་དཀའ་བ་ལ་བལྟ་བ་དང་། །འཚེར་ཞིང་འོད་ཅན་ལ་བལྟ་བ་དང་། གཡོ་ཞིང་འགྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟ་བ་སྟེ་འདི་དག་ནི་ སྐྱེས་བུའི་མིག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས།ཐབས་དེ་དག་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་མིའི་མིག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།

从心理疾病和忧愁恐惧，粗糙食物和蹲坐，以及催吐药、泻药、鼻药，滴药等不当使用，食物半消化时进食，忍受饥渴等痛苦，以及眼病长期不治疗，应当观察是否有目眩疾病。
对于心理等因素的依赖，催吐药等的不当使用，同样地由于食物半消化时进食，以及由于忍受饥饿等痛苦而导致的目眩疾病，应当进行观察。
对于这些病因等进行观察后，应当相应地配制适当的药物。即对于由心理等因素导致的疾病原因，观察是否与目眩相似，根据具体病因，配制并使用相应的药物。
观看日食、火光、闪电等，导致眼睛受损的情况，应当用清凉药物群进行治疗，同样地使用研磨金子的酥油眼药。即在日食时过度注视，同样地注视火光和闪电等刺眼的光亮而导致眼睛受损的情况，应当用具有清凉功效的药物汁液等进行治疗，同样地用油性配方等进行治疗，以及使用在酥油中研磨的眼药。
人应当在有生之年中，始终努力保护眼睛。对于昼夜一样的人（指盲人），即使拥有财富也无意义。即人们在有生之年中，应当始终保护眼睛免受一切伤害，努力避免受损。为什么呢？因为对于成为盲人的人来说，即使拥有财富和资产，在这个世间也是无意义和无果的。
服用三果、放血疗法、净化疗法，保持愉悦心情、使用眼药和鼻药，食用禽肉并做足部护理，饮用熔化的酥油来经常保护眼睛。应当始终避免食用不适宜的食物，不要观看极细微、闪耀和移动的物体，这些是保护人眼睛的最佳方法，由大仙人穆恰所说。即保护眼睛的方法是这些：经常服用三果，同样地进行放血，用泻药和催吐药进行净化，始终保持心情愉悦和心情舒畅，涂抹柴胡提取物等眼药，同样地使用芝麻油等鼻药，食用禽类肉食，进行足部护理如涂抹、按摩、清洗、揉捏、穿鞋等以避免伤害，通过饮用熔化的酥油来保护眼睛避免伤害。此外还要始终避免对眼睛有害的食物，不要观看极其细微难以辨识的物体，不要观看闪耀发光的物体，不要观看移动变化的物体，这些就是保护人眼睛的方法，应当遵循这些方法并努力保护人的眼睛。

།ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་ བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མཐོང་བ་ཉམས་པ་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལས་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་མང་ དུ་ཡོད་པས་རབ་རིབ་ཀྱི་གསོ་བ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །མཚན་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མིག་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤྲིས་གཡོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། ། དོན་གཅིག་ལ། །དེ་འགགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། །འགགས་པ་ལ་གསོ་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་བཀག་ཅིང་བཟློག་ལ་བསལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་ན་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྤྲིས གཡོགས་པ།།རྦ་ཀློང་ལ་སོགས་བླ་བརྣན་ནི། །དྲུག་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། །ལེགས་སྨིན་མཐོང་བ་མེད་པར་བྱེད། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་སྦྲིས་གཡོགས་པའི་མིག་ནད་རྦ་ཀློང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྦ་ཀློང་པ་དང་། གསེག་མ་ལྟ་བུ་དང་། རི་མོ་ཅན་དང་ གྲམ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང་།གདུགས་འདྲ་བའི་བླ་བརྣན་དྲུག་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ལེགས་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མཐུག་པོ་ཁོ་ནར་གྱུར་ཅིང་བད་ཀན་གྱིས་གོང་པོ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མེད་ཅིང་ལོང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུར་མས་དབུག་ཅིང་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེ་སྨིན་མ་ གྱུར་མི་སྙོམས་ལ།།ཞོ་ག་ཆུ་འདྲ་སྲབ་པ་ནི། །ཐུར་མ་ཡིས་ནི་དྲངས་གྱུར་ཀྱང་། །སླར་ཡང་གྱེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནད་ནི་མི་བཟད་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །མཐོང་བྱེད་སླར་ཡང་འགེབས་པར་བྱེད། །དེ་ནི་ཟས་བཅས་བླ་བརྣན་བཅས། །བད་ཀན་ཅན་གྱིས་མྱུར་དུ་སྐྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྤྲིས་གཡོགས་པའི་ནད་དེ་སྨིན་ཅིང་མཐུག་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། མི་སྙོམས་ཤིང་དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་ག་ཆུ་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་དེའི་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དང་སྲབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐུར་མས་ཕུག་སྟེ་དྲངས་ཤིང་བསྡུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སླར་ཡང་གྱེན དུ་འབྱུང་ཞིང་འབྱར་བར་གྱུར་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་མི་བཟད་ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྒྱལ་མོ་སླར་ཡང་འགེབས་ཤིང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་སྨན་གྱིས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་ཅིང་སྨིན་ བར་བྱ་ལ།རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པས་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་མཐོང་ཉམས་པ། །བད་ཀན་དཀར་བས་དཀར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་འམ། མཐོང་བ་ཉམས་པ་དེའི་རྒྱུ་བད་ཀན་ གྱི་དཀར་བ་ཡིན་པས་ན་སྤྲིས་གཡོགས་པ་ཡང་དཀར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ནད་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གནོན། །ཀུན་ཏུ་སྔོ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་ཉམས་པ་དེ་རླུང་ངམ་མཁྲིས་པ་གཞན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་དབང་དུ་གྱུར་ན། ཀུན་དུ་ སྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་མཆིང་བུ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་མིག་གཡོ་ཞིང་། །རྦ་ཀློང་གཡོ་ཞིང་དམར་སྐྱར་འདུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྦ་ཀློང་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་རྦ་ཀློང་འཁྱིལ་བ་ལྟར་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟེན་ལ་དམར་སྐྱ་སྟེ། །ཅུང་ཟད་དམར་བར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།

这是大仙人穆丘所教说的。《八支心要注释·词义月光》是由阿阇黎月官所作的确定注释中，后分第十三章的注释。
接下来要说明治疗视力损害。关于眼睛视力损害有许多需要说明的，因此要与翳障治疗分开来说明。'视力损害'、'相损害'、'眼睛变蓝'、'翳障覆盖'、'盲'都是同义词。
因为它是阻碍的缘故，所以称为治疗阻碍，或者说是阻止、遮止、消除的方法，所以称为治疗，这就是要说明的章节的含义。
由痰引起的翳障，波浪等六种白翳，如果没有这六种，以及成熟良好的，会使视力丧失。关于视力损害和翳障覆盖的眼病波浪等，即波浪状、如谷糠状、有纹路状、方格状、如伞状的六种白翳消失，以及完全成熟，即变得很厚实，由痰形成如团块般显现，没有视力而成为盲人的，应当用针刺开。
那未成熟不平整，如酪清水般稀薄的，即使用针拉出，也会再次向上生出。会产生难以忍受的病，再次遮蔽视觉器官。这与食物及白翳相关，痰性体质者会迅速产生。
翳障病未成熟变厚，不平整低陷，同样显现如酪清水般，颜色相似且稀薄的，即使用针刺穿拉出收缩，也会再次向上生出粘着，同样会产生难以忍受难以克服的病，再次遮蔽使人看见的眼睛之王，这是由产生痰的食物、饮品和药物迅速产生成熟，而风和胆汁性的食物饮品等则需要很长时间才会成熟。
由痰引起的视力损害，因为是白痰所致所以是白色的。由痰引起的相或视力损害，因为其原因是痰的白色，所以翳障也是白色的。
这被其他疾病压制，会变成完全发青的病。由痰引起的视力损害，如果被风或胆汁等其他病压制控制，就会变成完全发青的病，如肝病一样。
其中风引起的眼动，波浪动荡呈淡红色。这波浪状的眼病，如波浪翻腾般动荡不稳定，呈淡红色，即略微发红。

།གསེག་ མ་ཨརྒའི་འོ་མ་ནི།།ཐིགས་ཕྲན་ཁྱབ་འདྲ་མཐུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གསེག་མ་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་ནི་ཤིང་ཨརྒའི་འོ་མ་ཐིགས་པ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་པ་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གྲ་མ་ལྟ་བུའི་མིག་འབྲས་ནི། །འབྲས་ཀྱི་གྲ་མ་འདྲས་ཁྱབ་ཡིན་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲ་མས་ ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ནི།མིག་གི་ནང་འབྲས་ཀྱི་གྲ་མ་ལྟ་བུའི་རི་མོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གྲ་མ་བཅད་པ་གྲ་མ་ཚིག་།བཅད་པ་ལྟར་སྣང་ན་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲ་མ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་གྲ་མ་བཅད་པ་དང་ཚིག་པ་དང་བཅད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ན་ བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།རྨ་སྒྲོ་རྨ་བྱའི་འཇུག་སྒྲོ་འདྲ། །ཁར་བའི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་ཅན་ལ་ཁར་བའི་རི་མོའི་མདོག་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གདུགས་འདྲ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ། །སྤྲིས་ གཡོགས་གདུགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གདུགས་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྲིས་གཡོགས་པའི་ནད་ནི་དབྱིབས་སུ་གདུགས་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དང་། །སྤྲིས་གཡོགས་པ་གདུགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གཏར་ག་མི་བྱ་ཆམ་པ་དང་། །ལུད་པ་ ཅན་ནི་དབྱེ་མི་བྱ།།མ་ཞུ་སྔར་མ་སྐྱུགས་པ་དང་། །རྣ་མིག་མགོ་གཟེར་ཅན་མི་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྲིས་གཡོགས་པ་གཏར་ག་བྱར་མི་རུང་བའི་ནད་ཡོད་པའི་མིག་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པས་བཏབ་པ་དང་། །ལུང་བ་ཅན་གྱི་མིག་དབྱེ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ མ་ཞུ་བ་དང་།སྔར་མ་དང་། སྐྱུགས་ཤིང་སློན་པ་དང་། རྣ་བ་གཟེར་བ་དང་། མིག་གཟེར་བ་དང་། མགོ་བོ་གཟེར་བའི་མིག་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ།

关于'阿尔嘎乳汁滴状眼病，如细滴遍布且浓厚'这句话，像阿尔嘎树乳汁滴状的眼病是指被细小的滴状物遍布且非常浓厚。
关于'如谷糠的眼球，被稻谷糠状物遍布'这句话，如谷糠遍布的眼病是指眼睛内部被稻谷糠状的纹路所遍布。
关于'谷糠割裂如同烧灼，呈现割裂状且疼痛'这句话，如谷糠割裂的眼病是指呈现出如同谷糠被割裂、烧灼和切割的状态，并伴有疼痛。
关于'孔雀羽状如孔雀尾羽，呈现铜色'这句话，如孔雀羽状的眼病是指形状如同孔雀羽毛，呈现铜色纹路的状态。
关于'如伞状呈现各种颜色，遮盖混浊称伞状病'这句话，如伞状的混浊病是指形状如伞且呈现各种颜色，被混浊遮盖的称为伞状病。
关于'不可放血疗法治疗感冒，有痰不可开启，未消化未先呕吐，耳目头痛者不可开启'这句话，对于有混浊遮盖的眼病不可进行放血疗法。同样，患有感冒的人、有痰的人的眼睛不可开启，同样，未消化的、未先呕吐的、耳痛的、眼痛的、头痛的眼睛都不可开启。

།དེ་ནས་ཐུན་མོང་དུས་སུ་ནི། །སྦྱང་བྱས་ཟས་ཟོས་པ་ལ་ནི། །ས་ཕྱོགས་གསལ་བར་སྔ་དྲོ་ནི། །སྨན་པ་པུས་མཉམ་ཁྲི་ལ་འདུག་།ནད་ པ་འདུག་ཅིང་བསྡམས་བྱས་ལ།།ཁ་ཡི་དབུགས་ཀྱིས་དུགས་བྱ་ཞིང་། །མཐེ་བོས་མིག་ནི་མཉེས་བྱས་ནས། །ནད་ནི་གཡོས་པར་མཐོང་བ་དང་། །མི་འགུལ་བར་ནི་མགོ་ནས་གཟུང་། །རང་གི་སྣ་ལ་ལྟ་བཞིན་དུ། །ནག་པོ་སོར་ཕྱེད་མ་གཏོགས་ཤིང་། །མིག་འགྲམ་བཞི་ཆ་དོར་ བ་རུ།།མཛུབ་མོ་གུང་མོ་མཐེབ་མོ་ཡིས། །མིག་ཐུར་དམ་དུ་བཟུང་ནས་ནི། །རང་གྲུབ་བུ་ག་ནས་འཕྲེད་དུ། །གཟུག་ཅིང་གྱེན་མཉེ་དྲང་པོར་བྱས། །མིག་གཡོན་ལག་པ་གཡས་པས་དབུག་།མིག་གཡས་ལག་པ་གཡོན་པས་དབུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཐུན་མོང་གི་ འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ།སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང་། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་དུས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པས་ཏེ། སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ། བརྟས་པའི་རྗེས་ལ། ཁ་ཟས་ཕན་ཞིང་འཕྲོད་པ་རན་པར་ཟོས་པར་གྱུར་ནས་ས་ཕྱོགས་མུན་པ་ མེད་ཅིང་གསལ་བར་སྔ་དྲོ་སྟེ་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཆ་དང་པོ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པ་པུས་མོ་དང་མཐོན་དམན་མཉམ་པའི་ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ།ས་ཕྱོགས་བྱི་དོར་བྱས་ཤིང་བདེ་བར་བྱས་པར་སྟན་བཏིང་ལ་ནད་གཡོག་སྒྲིན་པོ་རྒྱབ་ཏུ་ལེགས་པར་འདུག་པས་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མགོ་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ་ཉི་ མ་ལ་ཁ་བསྟན་ལ་རྐང་པ་གཉིས་བརྐྱང་སྟེ་སྨན་པའི་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་ནད་པའི་མིག་དུགས་བྱས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་མིག་གོང་གཉིས་མཐེ་བོས་མཉེས་ནས་མིག་གི་ནད་སྤྲིས་གཡོགས་པ་དེ་གཡོས་ཤིང་། ཅུང་ཟད་འཕགས་པར་མཐོང་བ་དང་། ནད་པ་རང་གི་སྣའི་རྩེ་མོ་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ བཞིན་དུ་མགོ་བོ་མི་འགུལ་བར་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ།ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མིག་འབྲས་ནག་པོ་ལས་སོར་ཕྱེད་དོར་ཞིང་དེ་མ་གཏོགས་པར་བྱས་ལ། མིག་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ་མིག་ཟུར་ནས་སོར་གྱི་བཞི་ཆ་དོར་ལ་མཛུབ་མོ་དང་། གུང་མོ་དང་མཐེ་བོས་མིག་ཐུར་དམ་དུ་མི་འགྱུར་བར་བཟུང་སྟེ་རང་ བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་གི་བུ་ག་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་ངོས་ནས་གྱེན་དུ་མཉེ་ཞིང་མིག་དྲང་པོར་མ་ཡོ་བར་བཞག་ཅིང་།སྟེང་ངམ་འོག་ཏུ་མ་འགྱུར་བར་བྱས་ལ་མིག་གཡོན་པ་ནི་ལག་པ་གཡས་པས་ཕུག་པར་བྱས་ལ། མིག་གཡས་པ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པས་དབུག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་ ཕུག་ན་སྒྲ་འབྱུང་འགྱུར།།ནད་མེད་ཆུ་ནི་ཉུང་ཞིག་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་འབིགས་པ་ན་ལེགས་ཤིང་མ་ནོར་བར་ཕུག་ན་ནི་ཕུག་པའི་ཚེ་སྒྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུའི་ཐིགས་པ་ཉུང་ཞིག་འབྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྗེས་ནད་པ་ སྤྲོ་བསྲིངས་ལ།།མིག་ཏུ་ནུ་ཞོ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཕུག་པའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་སྤྲོ་བསྲིངས་ལ། མིག་དམར་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། མཆི་མ་མི་འཛག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐུར་མའི་རྩེ་མོ་ཡིས།། གནོད་པ་མེད་པར་དལ་གྱིས་ནི། །མིག་གི་འབྲས་བུ་དབྱི་བྱས་ལ། །སྣ་ནས་དལ་གྱིས་ཕུལ་བར་བྱ། །མིག་ན་གནས་པའི་བད་ཀན་ནི། །སྣ་ནས་བརྔུབས་བས་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པས་ཐུར་མའི་རྩེ་མོས་མིག་གི་འབྲས་བུ་ལ གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་མེད་བར་དལ་གྱིས་མིག་གི་འབྲས་བུ་དབྱི་ཞིང་བསལ་བར་བྱ་ཞིང་།སྣ་ནས་ནད་དལ་གྱིས་ཕུལ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྣ་ནས་བརྔུབས་པས་མིག་ལ་གནས་པའི་ནད་དབྱུང་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ།

然后在共同的时候，清净后食用食物，在明亮的地方清晨，医生坐在与膝齐平的座位上。病人坐下并约束后，用口中的气息熏蒸，用拇指按摩眼睛，当看到病已动摇，头部保持不动，注视自己的鼻子，除去黑色部分的一半，在眼角四分之一处，用食指中指拇指，紧紧固定眼睛向下，从自然形成的孔道横向，插入并向上按摩使其正直。左眼用右手插入，右眼用左手插入。
关于这些，'然后共同的认知'是指在仲秋月、晚秋月和晚春月时进行清净，即用油疗法和熏蒸后用泻药清净，恢复之后，食用有益适量的食物，在无黑暗明亮的地方清晨即太阳升起的第一时分，熟练的医生坐在与膝盖等高的座位上。在打扫干净舒适的地方铺设坐垫，由能干的护理人员在后面妥善就座，双手紧握头部，面向太阳伸直双腿，用医生的口气熏蒸病人的眼睛。
之后用拇指按摩两眼上部，直到看见眼病翳障松动并稍微抬起，病人注视自己的鼻尖时头部保持不动紧握，所谓'黑色'即除去眼球黑色部分的一半，在眼角即眼睛边缘四分之一处，用食指、中指和拇指紧紧固定眼睛向下不动，从自然形成的细小眼孔一侧向上按摩，使眼睛保持正直不歪，使其不向上下移动，左眼用右手插入，右眼用左手插入。
关于'插入正确会发出声音，无病会流出少许水'，这样插入时如果正确无误，在插入时会发出声音，同样会变得无病，会流出少许水滴。
之后鼓励病人，往眼中注入乳汁。即这样插入后，用言语好好鼓励病人，为了使眼睛不发红、无病、不流泪，要注入女人的乳汁。
然后用针尖，不造成伤害地缓慢地，清除眼球，从鼻子缓慢推出。眼中所存在的痰，要从鼻子吸出清除。关于这些，之后医生用针尖对眼球不造成损害地缓慢清除并去除眼球，从鼻子缓慢推出。之后从鼻子吸出清除眼中存在的病。

།ནད་མི་འགུལ་བ་འམ་འགྱུང་ན་ནི། །མིག་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་དུགས་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་སྤྲིས་གཡོགས་པའི་ནད་མི་འགུལ་བར་གྱུར་པ་འམ། རླུང་གིས་འགྱུར་ཞིང་མལ་ན་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་ནི། མིག་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་དུགས་འཇམ་པོ་བྱའོ། །དེ་ནས་གཟུགས་ནི་མཐོང་གྱུར་ནས། །ཐུར་མ་རིམ་གྱིས་དབྱུང་བར་བྱ། །མར་ལ་ སྦངས་པའི་རས་བལ་གཞུག་།མིག་དཀྲིས་ནས་ནི་དེ་འོག་ཏུ། །དེ་ལས་ལོགས་ནི་ཅིག་ཤོས་དབབ། །གཉིས་ཀ་ཕྱེ་ན་གན་རྐྱལ་བཞག་།རླུང་མེད་མལ་དུ་མགོ་བོ་དང་། །རྐང་བསྐུ་ཕན་པའི་ཟས་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་སྨན པས་ཐུར་མ་དེ་རིམ་གྱིས་དལ་བུས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཕྱུང་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་མར་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སྦངས་པའི་རས་བལ་བཅུག་ལ་ནད་པ་དེའི་མིག་དཀྲི་སྟེ་ཉལ་དུ་གཞུག་ལ། དེ་ཡང་མིག་གཅིག་ཕུག་ཅིང་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི། །ཕྱེ་བའི་མིག་སྟེང་དུ་ཕྱུང་ལ་མ་ཕྱེ་བའི་མིག་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ ལོགས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་དུ་གཞུག་ལ།གལ་ཏེ་གཉི་ག་ཕྱེ་ན་ནི་གན་རྐྱལ་དུ་བ་ཀན་ཏེ་བསྙལ་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རླུང་མེ་པའི་གནས་མལ་དུ་བསྙལ་ཞིང་མགོ་བོ་དང་རྐང་པ་བསྐུ་བ་དང་། ཕན་པའི་ཟས་བསྟེན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སྦྲིད་པ་ལུང་བ་སྒྲེགས་པ་དང་། །མཆིལ་མ་འདོར་ དང་ཆུ་འཐུངས་དང་།།ཐུར་དུ་གཏོང་བ་ཁྲུས་བྱེད་དང་། །སོ་ཤིང་འཆའ་བར་བྱེད་པ་དག་།ཞག་བདུན་བར་དུ་སྤང་བྱ་ཞིང་། །སྣུམ་འཐུངས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྡམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་སྦྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྤང་ཞིང་བསྡམ་བར་བྱ་བ་དང་། ། འདིར་བསྡམ་པའི་ཆོ་ག་གཞན་དག་ཀྱང་སྣུམ་འཐུངས་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ། ཆུ་དྲོན་གྱིས་ནི་ཉེར་སྦྱོད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བསྡམ་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བྱའོ། །ཅི་ནུས་སྨྱུང་བྱ་ན་གྱུར་ན། །མར་ཁུ་དྲོ་འཇམ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང ནད་པ་དེ་ཉམས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པ་ལས་སྨྱུང་བ་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ན་བར་གྱུར་ན་མར་ཁུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ།།ནས་ཆན་སླ་བ་འམ་ཐུག་པ་སྐ། །ཚ་གསུམ་སྐྱུ་རུ་ར་མར་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་དེ་ལ་ནས་ཆག་ཚེར་བཏྲལ་བའི་ཆན་སླ་པ་ལ་མར་བཏབ་པ་ ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་འམ།ཡང་འབྲས་ཐུག་གར་པོ་ཚ་བ་གསུམ་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང་མར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞག་གསུམ་ནས་ནི་དེ་བཀྲོལ་ལ། །རླུང་འཇོམས་པ་ཡི་སྨན་གྱི་ནི། །ཁུ་བ་མེག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། ཞག་གསུམ་ལོན་པ་དང་ནད་པ་དེའི་མིག་ཕྱེ། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་ནས་ནི་མིག་དེ་ཉིད། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགྲོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན་འདས་པ་དང་མིག་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད དུ་བཅིང་བ་དགྲོལ་བར་བྱའི།།བཅིང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་མི་གསལ་བརྟན་གྱུར་པ། །བསྡམས་ལ་འབད་དེ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྡམས་པའི་སྤྱོས་པ་ནི་ཇི་སྐད་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ ཆོ་ག་དེ་ལ་གནས་པར་བྱའོ།།གཟུགས་ནི་ཕྲ་དང་འཚེར་བ་དག་།མོད་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྤྲིས་གཡོགས་པ་བསལ་ནས། དེས་གཟུགས་ཕྲ་ཞིང་བརྟག་པར་དཀའ་བ་དང་། འཚེར་ཞིང་འོད་འབར་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་མོད་ལ་སྟེ་འཕྲལ་ཁོ་ནར་ བལྟ་ཞིང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།

对于眼睛不能动或者移动的病症，应当从眼睛外部进行熏蒸。这是说，当眼睛被白翳覆盖的病症不能移动，或者因为风而变动不安时，应当从眼睛外部进行温和的熏蒸。
然后当能看见形状时，应当逐渐拔出手术针。放入浸泡过酥油的棉花，包扎眼睛之后，如果是单眼，应当躺向另一侧。如果两眼都做了手术，应当仰卧。在无风的床上，按摩头部和腿部，食用有益的食物。
这是说，之后当能看见形状时，医生应当缓慢地逐步拔出手术针。拔出后，随即放入浸泡过酥油的棉花，包扎病人的眼睛让其躺下。如果是一只眼睛做了手术并打开，应当让已手术的眼睛朝上，未手术的眼睛朝向一侧躺下。如果两只眼睛都做了手术，应当仰卧。而且应当躺在无风的床上，按摩头部和腿部，食用有益的食物。
打喷嚏、咳嗽、清嗓子、吐痰、饮水、排便、洗浴和嚼牙签等，应当在七天内禁止，并按照服用油脂的规矩约束。这是说，病人应当在七天内禁止打喷嚏等行为并加以约束，这里的其他约束规矩也如服用油脂时所说的'应当用温水调理'等约束方法。
根据能力禁食，如果发病，应当滴入温和的酥油。这是说，病人应当根据自身体力进行禁食，如果病情加重，则应当滴入温热适度的酥油滴剂。
给予稀大麦粥或稠粥，加入三辛香、訶黎勒和酥油。这是说，应当给病人食用去壳的稀大麦粥加酥油，并配以三辛香等，或者给予稠粥加入三辛香、訶黎勒和酥油。
三天后解开包扎，将治疗风病的药汁滴入眼中。这是说，过了三天后打开病人的眼睛，将治疗风病的药汁滴入眼中。
七天后应当完全解开那只眼睛的包扎。这是说，过了七天后应当完全解开眼睛的所有包扎，不再重新包扎。
只要视力不清晰稳定，就应当努力保持约束。这是说，前面所说的约束措施应当持续到视力不清晰的症状消失并稳定为止。
不应立即观看细小和闪亮的物体。这是说，在去除白翳之后，不应立即观看细小难辨识的物体和闪亮发光的物体。

།དབུག་ཉེས་མི་མཐུན་ཟོས་པ་ལས། །སྐྲངས་དང་ན་དང་དམར་ལ་སོགས། །མིག་ནད་གདུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནད་ཚུལ་དེ་བཞིན་དེ་གསོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྤྲིས་གཡོགས་པ་དབུག་ཅིང་བརྟོལ་བ་ཉེས་པ་དང་། ནད་དང་མི་འཕྲོད་ པའི་ཟས་སྐོམ་ཟོས་ཤིང་བསྟེན་པ་ལས་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།མིག་ནད་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུད་དང་འཚམ་པའི་སྨན་གྱིས་དེ་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། ། ནད་དང་དམར་བ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །དཱུར་བ་ནས་དང་ཡུག་སྣམ་དང་། །ཐལ་ཏྲེས་མར་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་གདོང་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དང་དམར་བ་སྣང་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་ཐགས་སུ་བྱ་བའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་ལྡན་པས གདོང་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ཏིལ་དང་ཡུངས་ཀར་བཅས། །ཁ་ལུང་ཁུ་བས་སྦྲུས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་དང་། ཡུངས་ཀར་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཁ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བི་ཛ་པུ་རའི་ཁུ་བས་སྦྲུས་པས་གདོང་བསྐུས་ན། ཡང་ན་བ་དང་དམར་བ་ལ་ཕན་ ནོ།།ཐལ་ཏྲེས་ལོ་མ་པ་ཡ་སྱ། །བཙོད་དང་ཤིང་མངར་ར་ཡི་ནི། །འོ་མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི། །དྲོ་འཇམ་བདེ་བར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ལྡེ་གུས་མུག་ཏུ་བསྐུས་ན་ཡང་ན་བ་དང་དམར་བ་བདེ་ བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སེང་ཕྲོམ་རྒྱམ་ཚ་རྒུན་འབྲུ་དང་། །ཤིང་མངར་ར་ཡི་འོ་མར་བསྐོལ། །ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་ནི། །ནད་དང་དམར་བ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཤིང་མངར་རུ་རྟ་ཨུཏྤ་ལ། །རྒུན་འབྲུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཁ་རར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་ སོགས་པ་རའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་བླུགས་ན་ཡང་དེ་ལ་ཕན་ནོ།།རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་འོ་མ་ནི། །མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བསྐོལ་བ་དང་། །ཤུག་པ་ལ་སོགས་ལྡེ་གུས་བཏབ། །ལས་ཀུན་ལ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་པའི་འོ་ མའི་ནང་དུ་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བཏབ་ན་ཡང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་ལས་ཀུན་ཏེ་བཏུང་བ་དང་སྣ་ནས་བཏང་བ་དང་།བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་མ་ཞི་ན་སྣུམ་ཆོས་དང་། །དུགས་བྱས་གཏང་ག་གདབ་པར་བྱ། །གདུང་བའི་ གསོ་བ་དག་ཀྱང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་ནད་པ་དེ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ལ། གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ནད་གདུང་བའི་གསོ་བ་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དག་ཀྱང་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ། །དབུག་འདྲུབ་ མིག་སྨན་འཇམ་པོ་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་དབུག་ཅིང་ཕྱེ་བ་དེ་ལེགས་པར་འདྲུབ་པར་གྱུར་ནས། མིག་སྨན་འཇམ་པོ་དག་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཏུ་པ་རིའི་རྩ་ན་ལེ་ཤམ། །བ་བླ་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་བསྐུ། །མིག་ཕྱེད་བུ་རམ་རི་ལུ་ནི། །ཆར་པའི་ཆུ་དང་བདར་བ་གཏང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏུ་པ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཏ་ཀའི་རྩ་བ་དང་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ཆར་པའི་ཆུ་དང་བདར་བ་དག་ཀྱང་གཏང་བར་བྱའོ།

由于穿刺不当和食用不适之物，会引起肿胀、疼痛、发红等眼病痛苦。应当根据病情进行治疗。对此，由于不当穿刺覆盖的白膜，以及食用不适合的饮食，会导致肿胀等症状和眼病痛苦。对于这些肿胀等症状，应当根据病情使用相应的药物进行治疗。
为了平息疾病和发红，应当用白茅草、大麦、毛毡和槐树叶配合酥油制成的药膏涂抹面部。为了平息疾病和发红症状，应当用白茅草等药物配合酥油制成药膏涂抹面部。
同样，芝麻和芥子配合柠檬汁调制也有效。同样，将芝麻和芥子制成药膏，用柠檬汁调制后涂抹面部，也能治疗疼痛和发红。
槐树叶、帕雅斯亚、红花、甘草配合羊奶制成的药膏，温和舒适，效果最佳。用槐树叶等药材配合羊奶煮制成温和的药膏，经常涂抹可以有效缓解疼痛和发红，效果最佳。
白芷、岩盐、葡萄和甘草用羊奶煮制，滴入眼中，能够消除疾病和发红。甘草、茜草、莲花、葡萄、红花配合糖。白芷等药材用羊奶煮制后滴入眼中，也能治疗这些症状。
消除风病的药材煮制的乳汁，加入四倍酥油煮制，加入杜松等药膏，适用于所有治疗。用消除风病的药材煮制的乳汁中加入杜松等药膏，这种药油适用于饮用、鼻腔给药和涂抹等所有治疗方法。
如果这样仍未痊愈，应当进行油疗、热敷和放血，还要进行痛苦的治疗。如果这样做仍然没有痊愈，应当对病人进行油疗和热敷，进行放血，同时还要按照所说的眼病痛苦的治疗方法进行治疗。
穿刺后要涂抹温和的眼药。在穿刺开放眼部后，涂抹温和的眼药会有效果。
涂抹图帕里根、那勒善、婆罗门参、酸枣的糖浆。将眼药和糖制成丸剂，用雨水调制后使用。图帕里即阿塔卡根和那勒善等药材用雨水调制后使用。

།ཛཱ་ཏི་ད་པ་ཤ་ཨུ0f72རི་ཤ་།ཀརྐཏ་སྲིང་གི་མེ་ཏོག་།མུ་ཏིག་འབྲས་བུ་བེ+ེ་ཌཱུརྱ། །ར་ཡི་འོ་མར་བཏགས་པ་ནི། །ཟངས་མའི་སྣོད་ལ་སླ་བར་བསྐུ། ། ཞག་བདུན་ནས་བཀོག་སླར་ཡང་ནི། །འོ་མ་དང་བཏགས་ལྡེ་གུར་བྱས། །རི་ལུ་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་པ། །མིག་བསྐུས་ཕྱེ་པ་མཐོང་བ་ནི། །གསལ་ཞིང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛཱ་ཏི་ལ་སོགས་པ་རའི་འོ་མ་དང་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུ་ཞིབ་མོ་དེས་ཟངས མའི་སྣོད་ལ་སྲབ་མོར་བསྐུས་ཏེ་ཞག་བདུན་འདས་པར་གྱུར་པ་དང་།སླར་བཀོག་སྟེ་འོ་མ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ཏེ། དེ་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་ལ་མིག་ལ་བསྐུས་ན། དེ་ལྟར་མིག་ཕྱེ་ཞིང་ཕུག་པ་དེའི་མཐོང་བ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མིག་རྣོ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱི་རུ་ལྡོང་རོས་ལིག་བུ་མིག་།རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བ་ན་ལེ་ཤམ། །སྣ་ནས་བཏང་པའི་སྨན་སྦྱར་ན། །བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རའི་འོ་མ་དང་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ། དེས་ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས པ་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ ལས།།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མིག་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཀྱི་དམིགས་བརྟག་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་བཤད་ནས་མིག་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་གི་མིག་ནས་མཆི་མ་འཛག་།སྣ་རྒྱས་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། །མུར་འགྲམ་དཔྲལ་མིག་སྨིན་མ་ཁ། །ན་ཞིང་ཟུག་ལ་འབར་བ་དང་། །རྔུ་མ་སྐམ་ཞིང་མཆི་མ་གྲང་། །སླ་ཉུང་ན་བ་ལྡང་དུབ་ཅན། ། འབྱེད་དང་འཛུམས་པར་དཀའ་བ་དང་། །སྲིན་བུ་འགྲོ་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །མིག་ནི་བུས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་སྙམ་བྱེད། །སྣུམ་དང་དྲོ་བས་ཉེར་ཞེར་འགྱུར། །མཆི་མ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་རླུང་གིས་མཆི་མ འཛག་པར་གྱུར་པ་ན།སྣ་རྒྱས་ཞིང་བུས་པའམ། གང་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་། ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་ཞིང་ཟུག་པ་དང་། མིག་འཕར་ཞིང་འགུལ་བ་དང་། རྔུ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་གི་དྲི་མ་སྐམ་པོ་འབྱུང་བ་དང་། མཆི་མ་གྲང་ཞིང་ སླ་བ་དང་།ཉུང་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ན་བ་ལྡང་དུབ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མི་བརྟན་པ་དང་། མིག་དབྱེ་བ་དང་། འཛུམས་པར་དཀའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པའི་སྲིན་བུ་སྟེང་ན་འགྲོ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། མིག་བུས་པ་ལྟར་རྒྱས་པར་སྣང་བ་ དང་།ཁབ་ཀྱིས་བཙགས་ཤིང་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྣུམ་པ་དང་དྲོ་བས་བདེ་ཞིང་ནད་ཉི་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེ་ནི་རླུང་གིས་མཆི་མ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མ་བཙོས་ན་གདུང་བར་འགྱུར། །རྣ་བ་སྒྲ་འབྱུང་མགོ་འཁོར་དང་། །དཔྲལ་བ་ མིག་དང་སྨིན་མ་སོགས།།གཙུབ་ཤིང་གིས་ནི་གཙུབས་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མཆི་མ་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་མ་བཅོས་ཏེ་ཡལ་བར་དོར་ན་མིག་ནད་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། གདུང་བདེ་ནི་རྣ་བ་ནས་སྒྲ་ཟིང་ཟིང་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་དང་། །མགོ་ བོ་འཁོར་བ་དང་།དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས་ཤིང་དཀྲུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

豆蔻、大青盐、蟹爪花、珍珠果实、青金石，用羊奶研磨，涂抹在铜器上。七天后取下，再次用奶研磨成膏，制成丸剂在阴凉处晾干，涂抹眼睛后，能使视力清晰并增强力量。
即用豆蔻等药材与羊奶细细研磨成细腻的药膏，薄薄涂抹在铜器上，过七天后，再取下与羊奶研磨成膏，制成丸剂，在阴凉处晾干后涂抹眼睛，这样能使视力清晰并增强眼睛的力量。
珊瑚、龙脑香、石榴、海沫、青木香，配制成鼻药时，具有与前述相同的功效。即珊瑚等药材如前所述用羊奶细细研磨，涂抹在铜器上等，与刚才所说的配方和功效完全相同，这是导师所说明的。
《医论八支精华释·词义月光》，由导师月官所著。这是对外治篇第十四章的注释。
下面将说明诊察一切眼病的病症。即在说明了眼病的支分后，为了说明所有眼病的症状而作此章。
风引起的眼病会流泪，鼻子肿胀略微浮肿，腮部、额头、眼睛、眉毛处疼痛灼热，眼屎干燥泪水冰冷，稀少疼痛且易疲劳，难以睁闭，感觉有虫爬行，眼睛如吹胀般，似被细针刺遍，用油和热敷能得到缓解。这称为风引起的流泪症。
即由风引起的眼病，风引起流泪时，鼻子肿胀或如吹胀般，略微浮肿，腮部等处阵阵疼痛，眼睛跳动抖动，眼屎干燥，泪水冰冷稀少，疼痛易疲劳且不稳定，难以睁闭眼睛痛苦，感觉如蚂蚁等虫在上面爬行，眼睛如吹胀般肿胀，感觉被细针刺遍，用油和热敷会感到舒适病情得到缓解。这种病称为风引起的流泪症。
若不治疗会转为灼热症，耳鸣头晕，额头、眼睛、眉毛等处如被钻木般疼痛。即这种流泪症若不治疗放任不管，会转变为眼病灼热症，即会出现耳中嗡嗡作响，头晕，额头等处感觉如被钻木搅动般疼痛。

།དེ་ཡང་བག་མེད་ཡལ་བར་བོར། །གདུང་བས་བཅོམ་གྱུར་ནད་དེ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །མིག་མཐོང་ཉམས་བྱེད་རྨ་ འབྱུང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་བག་མེད་པས་ཡལ་བར་བོར་ན་མིག་ནད་གདུང་བས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ་གདུང་བས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དེས་ནི་མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་ཤིང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་མ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ ཞིང་མིག་གི་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་ལོང་བའི་རྨ་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།མུར་འགྲམ་ཁ་དང་འཇིང་པ་ལས། །རླུང་ནི་གཞན་དུ་འཇུག་འགྱུར་ཞིང་། །མི་བཟད་ན་ལ་གནག་པ་དང་། །དམར་ཞིང་སྐྲངས་ལ་མིག་མི་སྡུག་།ཞུམ་ཞིང་ཀུན་ནས་མཆི་མ་འཛག་།དེ་ནི་ རླུང་གིས་གཞན་གྱུར་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདུང་བས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་བཅོས་ཏེ་ཡལ་བར་བོར་ན་མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་ལས་རླུང་གཞན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་བཟད་པའི་གནག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མིག་ མི་སྡུག་ཅིང་མིག་ཀུན་ནས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཐམས་ཅད་ནས་མཆི་མ་འཛག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གིས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་མིག་ནི་ཡོན་པོ་དང་། །ཆུང་བ་རླུང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ རླུང་གིས་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་དང་ནད་ཀྱི་ཚུལ་མཐུན་ཞིང་།གཞན་ཡང་ཡོན་པོ་དང་རང་གི་ཚད་ལས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ནི་རླུང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པའི་མཆི་འཛག་མཚན་མ་ནི། །ཚ་གྲང་དུ་བ་འབྱུང་སྙམ་སེམས། །མིག་ཆུའི་ཕྱི་རོལ་གནག་པ་དང་། ། ནང་ན་རྣག་འདྲུལ་མཆི་མ་ཚ། །སེར་ཞིང་མིག་དམར་སེར་པོར་མཐོང་། །རྨ་ལ་ལན་ཚྭས་བཏབ་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་མཆི་མ་འཛག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚ་བར་གྱུར་བ་དང་། སྐྲངས་པ་དང་། དུ་བ་འབྱུང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་།དངོས་པོ་སེར་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨ་ལ་ལན་ཚྭས་བཏབ་པ་དང་འདྲ་བར་མིག་ན་བར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་མདག་གཏོར་བ་འདྲ་བ་དང་། །མཆེར་པའི་གོང་བུ་ལྟ་བུར་སྣང་། །མིག་ནང་གདུང་བར་གྱུར་པ་ ཡིན་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་དེ་ཡལ་པར་བོར་ན། མིག་ནད་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མིག་ལམ་མེ་མདག་གཏོར་བ་སྣམ་དུ་སེམས་པ་དང་། མཆེར་བའི་གོང་བུ་ལྟར་གནག་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ ལས་གྱུར་མཆི་འཛག་ནི།།ཚོར་བ་མེད་སྐྲང་རབ་ཏུ་གཡའ། །གཤེར་ཞིང་སྣུམ་ལ་ཤས་ཆེར་དཀར། །མིག་གདུང་སྤྱི་བག་འཛག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་ནི་མིག་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ སྐྲངས་པ་དང་།གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་དེས་ནི་ནག་པོ་དམའ། །འབྲས་བུ་དཀར་པོ་མཐོ་བ་དང་། །ཆམ་པས་ཐེབས་ཤིང་སྣ་རྒྱས་ལ། །མིག་ནི་རྡུལ་གྱིས་གང་སྙམ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་མཆི་མ་འཛག་པ་ནི་མིག་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་ཡལ་ བར་བོར་བ་ན།གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ནི་མིག་འབྲས་ནག་པོ་དམའ་བར་འགྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུ་དཀར་པོ་མཐོ་ཞིང་འབུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པས་ཐེབས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

又将此病疏忽放置不管，被痛苦所折磨的疾病，会出现各种形态，并且会出现损害视力的伤口。对此，如果将所谓痛苦的疾病因疏忽而放置不管，眼睛就会变成被痛苦折磨的眼病，被这种所谓痛苦折磨的疾病会产生各种不同形态的眼病，并且会损害视力而产生致盲的伤口。
从颊骨、口和颈部，风会进入其他部位，难以忍受的黑色和红色肿胀，眼睛不美，萎缩且四处流泪，这就是风引起的变异。对此，如果将所谓被痛苦折磨的病不治疗而放置不管，风会从颊骨等处进入其他部位，同样会产生难以忍受的黑色等病症，眼睛不美且完全萎缩，从各处流泪，这就是所谓风引起变异的眼病。
同样眼睛歪斜和变小是风引起的颠倒。对此，如同前面所说的风引起变异和病症相符，另外变得歪斜和比原来尺寸变小，称为风引起的颠倒。
胆病流泪的症状是：感觉冷热烟雾冒出，眼球外部发黑，内部有脓腐，泪水发热，发黄且眼睛发红，看东西发黄，感觉像伤口上撒了盐。对此，胆引起的眼病流泪的特征是发热、肿胀、感觉有烟雾冒出等症状出现，看东西发黄，眼睛疼痛如同伤口上撒盐一般。
如同撒了火炭一般，显现如同脾脏团块，眼内产生痛苦。对此，如果将胆引起的流泪放置不管，就会变成所谓的痛苦眼病，感觉眼前如同撒了火炭，显现如同脾脏团块般发黑。
痰引起的流泪是：无感觉肿胀极痒，潮湿油腻多呈白色，眼睛痛苦普遍流泪。对此，痰引起的流泪是眼睛无感觉而麻木，多数肿胀，发痒等症状。
该痛苦使黑色部分低陷，白色眼球凸起，受感冒影响鼻子肿胀，感觉眼睛充满灰尘。对此，痰引起的流泪无感觉而放置不管时，会变成所谓的痛苦，这会使眼球黑色部分下陷，白色部分凸起隆起，同样会受感冒影响等。

།ཁྲག་གྱུར་དམར་རིས་མིག་ཏུ་དམར། །མིག་འབྲས་ དཀར་པོ་དམར་བ་དང་།།ཁྲག་འཛག་དམར་པོ་མཐོང་བ་དང་། །མཁྲིས་པའི་མཆི་འཛག་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པར་གྱུར་པ་ནི། མིག་ལ་རི་མོ་དམར་བོ་ཤར་ཤར་པོར་སྣང་བ་ནས། མིག་འབྲས་དཀར་པོ་དམར་པོ་ཉིད་དུ་ སྣང་ཞིང་།དངོས་པོ་དམར་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་འདི་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གདུང་བ་མིག་ནི་མཐའ་དམར་ཞིང་། །ཕྱུང་བ་དང་ནི་མཚུངས་པར་ན། །མེ་ཏོག་བནྡུ་ཀ་ལྟར་དམར། ། ཤིན་ཏུ་ན་ཞིང་རེག་མི་བཟོད། །ལུང་ཏང་ཁྲག་ཏུ་ནུབ་པ་འདྲ། །གནག་ཅིང་མེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་དེ་ཡལ་བར་བོར་ན་མིག་ནད་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ནི་མིག་གི་མཐའ་མ་གཟགས་པ་ལྟར་དམར བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཕྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་མི་བཟད་བར་ན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མེ་ཏོག་བནྡུ་ཀའི་མདོག་ལྟར་མིག་ཤིན་ཏུ་དམར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དང་། རེག་མི་བཟོད་པ་དང་། ལུང་ཏང་ཁྲག་གི་ནང་དུ་ནུབ་པ་དང་འདྲ་བའི་མདོག་ཏུ་མིག་ འབྲས་ནག་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དངོས་པོ་རྣམས་མེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་རང་གི་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་འཛག་པ་ལས་ལྷག་ན། །མུར་འགྲམ་སོ་དང་མཁུར་ཚོས་དང་། །མགོ་བོ་ལྷག་པར་ན་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་གདུང་ བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་རླུང་དང་།མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ན་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པར་མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་མཁྲིས་ཤས་ཆེར་དྲུད་སྙམ་སེམས། །ཟག་ཅིང་ན་ལ་ཕུལ་སྙམ་སེམས། །ཤིན་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་མིག་མཆུ་མིག་།འཛུམས་དང་འབྱེད་པར་དཀའ་བ་དང་། །ན་ཞིང་སྐམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །གྲང་འདོད་ སྨིན་ཅིང་སྐམ་དང་བཅས།།མིག་སྐམ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་ན་ནི། དྲུད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་གཞི་གསུམ་ནི་ཁྲག་བཅས་ལ། །སྐྲང་འགྱུར་དེ་ ནི་རབ་སྐྲངས་ཤིང་།།ན་དང་ཚ་དང་འཛག་དང་བཅས། །ུ་དུ་མླྭ་རའི་འབྲས་སྨིན་འདྲ། །མིག་འབྲས་དཀར་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མཆི་མ་གྲང་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། །སྤྱི་བག་སྐ་སླ་རས་ཀྱིས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་གསུམ་པོ་ཁྲག་དང་བཅས་ པས་ནི་སྐྲངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྲངས་པ་དང་། ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་འབྲས་དཀར་པོར་ཨུ་དུ་མ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཆི་མ་ཕྱེད་འགའ་ནི་གྲང་བར། མཆི་མ་ཕྱེད་འགའ་ནི་དྲོ་བར་འབྱུང་། །ཕྱེད་འགའ་ནི་སྤྱི་བག་དང་། །ཕྱེད་འགའ་ནི་སྐ་བ་དང་། ཕྱེད་འགའ་ནི་སླ་བ་ལ་སོགས་པར་རེས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

关于'血液变化呈红色纹路，眼睛发红，眼白变红，流出红色液体，胆汁泪液流出的特征'这句话，由血液引起的泪液流出时，眼睛会出现红色纹路，眼白会变成红色，物体会呈现红色。同样，由胆汁引起的泪液流出时也会出现这些特征。
关于'灼热感的眼睛边缘发红，如同被挖出般疼痛，如般度迦花般红，剧痛难以触碰，如同沉入血池中，呈黑色且如火般显现'这句话，如果放任血液引起的泪液流出不治疗，就会发展成灼热感的眼病。其症状是眼睛边缘如同被割裂般发红，疼痛难忍如同眼睛被挖出，眼睛像般度迦花一样鲜红，剧烈疼痛，无法触碰，眼球呈现如同沉入血池般的黑色，看东西时如同看到火一般。
关于'灼热感如其本性，所有泪液流出加重时，下颌、牙齿、脸颊和头部会特别疼痛'这句话，这种灼热感眼病无论是由风、胆、痰、血引起的，都会按照各自的特征产生疼痛。比所有风等引起的泪液流出更加难以忍受的疼痛，同时下颌等部位会特别疼痛。
关于'风胆占主导时感觉如被摩擦，流泪疼痛感觉满溢，极其粗糙且眼角眼睑难以开合，疼痛且干燥，喜欢冷敷，伴有灼热感和干燥，这就是干眼灼热症'这句话，当眼睛的风和胆两种病因增盛时，会产生如被摩擦般的感觉等症状。
关于'三种病因加上血液会肿胀，会剧烈肿胀，伴有疼痛发热和流液，如乌度姆巴拉果实般，眼白会变化，泪液时冷时热，整体稀稠不一地流出'这句话，风等三种病因加上血液会导致眼睛肿胀的眼病，会出现剧烈肿胀等症状。同样，眼白会变得像乌度姆巴拉成熟的果实一样，泪液有时冷有时热，有时浓稠有时稀薄等交替出现。

།སྐྲང་ཆུང་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་སྨིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅུང་ཟད སྐྲང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་སྐྲངས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་།བཤད་མ་ཐག་པའི་མིག་ནད་སྐྲངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མིག་ནད་འདིའི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་སྐངས་བ་ཅུང་ཟད་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་སྨིན་པ་དང་ ཚ་བ་དང་ན་བ་མེད་བར་གནས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་དུ་མ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་སྨིན་པས་ཉེན་སྐྲངས་པ་ཡི། །རྩོམ་ཆེ་མཆི་མ་རྙོག་ཅན་འཛག་།བད་ཀན་གྱིས་བསྒོས་མིག་འབྲས་ནི། །དཀར་པོ་དམར་ཞིང་འདྲུལ་བ་དང་། །ཚ་ཞིང་ མཐོང་བ་ཉམས་པ་དང་།།ནད་ནི་མལ་ན་མི་གནས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨིན་པས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ནི་སྐྲངས་པའི་རྩོམ་པ་དང་པོར་ཆེ་བར་འགྱུར་པ་དང་། མཆི་མ་རྙོག་པ་ཅན་འཛག་པ་དང་། བད་ཀན་གྱིས་བསྒོས་ཤིང་བྱུགས་པ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ དང་།མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་མདོག་དམར་ཞིང་མིག་འཛག་ཅིང་འདྲུལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་ལོང་བ་དང་ནད་མལ་ན་མི་གནས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ཤས་ཆེའི་ནད་ཀྱིས་ནི། །ཟས་ཀྱི་དངས་ མ་སྐྱུར་པོར་འགྱུར།།མིག་གི་རྩར་ནི་སོང་ནས་ནི། །མིག་ནི་དམར་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །སྐྲང་ཚ་སྨིན་ཞིང་མཆི་མ་འཛག་།ཤིན་ཏུ་ལོང་ལོང་པོར་མཐོང་ན། །སྐྱུར་གྱིས་སྐྱེད་པའི་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ ནད་ཀྱིས་ཟས་ཀྱི་བཅུད་དངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱུར་པོར་གྱུར་ནས།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེར་བྱས་ལ། ཡང་མིག་གི་རྩར་སོང་བ་དང་། དེས་མིག་དམར་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྲང་ཞིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ནད་འདི་ནི་སྐྱུར་ གྱིས་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲད་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།།དེ་ལྡར་ཀུན་གཏོགས་ནད་བཅུ་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མིག་ནད་དུ་གཏོགས་པའི་ནད་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གདུང་བས་བཅོམ་པ་ནི། །མིག་སྨིན་བཅས་པ་སྤང་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གདུང་བས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་དང་། མིག་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དང་བཅས་པ་ནི། གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །རླུང་གྱུར་ཞག་ལྔས་མིག་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་གདུང་བས་ ཞག་བདུན་གྱིས།།དེ་བཞིན་ཁྲག་གྱུར་ཞག་གསུམ་གྱིས་འཇོམས་བྱེད། །མཁྲིས་གྱུར་འཕྲལ་དུ་ལོག་སྤྱོད་ཀྱིས་གནོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་གདུང་བ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱོད་པ་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་ ཞག་ལྔ་ལ་མིག་ལ་གནོད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གདུང་བ་ནི། སྤྱོད་ལམ་དང་ཁ་ཟས་ལོག་པས་ཞག་བདུན་གྱིས་མིག་ལ་གནོད་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་བའི་མིག་ནད་གདུང་བ་ནི་ཞག་གསུམ་གྱིས་མིག་འཇོམས་ཤིང་གནོད་པར་ བྱེད་དོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་གདུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པས་འཕྲལ་དུ་གནོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་མིག་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མིག་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ།

关于'轻微肿胀称为小肿'以及'同样以其他特征成熟'的解释：所谓轻微肿胀的眼病，是指仅仅出现轻微肿胀，以及刚才所说的伴有肿胀的眼病。这种眼病的特征是：肿胀较小，同样如前所述的特征成熟，无发热和疼痛，并且如同乌度姆巴拉果实成熟时的样子等。
关于'眼部成熟而危险的肿胀，初期肿胀较大，流出浑浊泪液，眼球被痰浊所染，呈现白红色并且溃烂，发热且视力减退，病情不固定于一处'的解释：所谓眼部成熟而危险的眼病，初期肿胀较大，流出浑浊的泪液，似被痰浊所染涂抹，眼球呈白色带红且有溃烂流液，发热，视力减退直至失明，病情不固定于一处而到处游走。
关于'血胆比重较大的疾病，使食物精华变酸，流向眼部脉络，使眼睛变红，肿胀发热成熟且流泪，如果视物摇晃不定，称为酸性所生之病'的解释：由血液和胆汁比重较大的风等疾病使食物精华变酸，这反过来又增加血液和胆汁的比重，流向眼部脉络，使眼睛发红，同样会出现肿胀和发热等症状，仙人们说这种眼病称为酸性所生之病。
关于'如是共有十六种病'的解释：如上所述方式归类的眼病共有十六种。
关于'其中被灼伤损害的，连同眼部成熟者应当舍弃'的解释：在这些眼病中，被称为灼伤损害的眼病和称为眼部成熟的疾病，因为不可治愈所以应当舍弃。
关于'风引起的五日内危害眼睛，痰引起的灼伤七日内，同样血引起的三日内摧毁，胆引起的立即因不当行为而产生危害'的解释：风引起的眼病灼伤，由于不当行为，即饮食和生活方式等对眼睛有害的行为，五日内会损害并削弱眼睛。痰引起的灼伤，因不当生活方式和饮食，七日内会损害并摧毁眼睛。血引起的眼病灼伤三日内会摧毁并损害眼睛。胆汁引起的眼病灼伤，因饮食和生活方式等不当行为会立即产生危害并摧毁眼睛。
这是由亲近月亮的阿阇黎所确定的《八支心要疏·词义月光》中，后续处第十五章的注释。
接下来将解说治疗一切眼病的方法。

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་གསོ་བ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆི་འཛག་སྔར་བྱུང་ཚུལ་ཉིད་ལ། །མཁུར་བཀང་ སྣོ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་།།རླུང་འཁྲུགས་མ་གཏོགས་ནད་བཞན་ལ། །སྨྱུང་བ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་པ་ལ། མཆི་མ་འཛག་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་མཁུར་བ་བཀང་བ་རྣོན་པོ་དང་། སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེའི་ རྗེས་ལ་རླུང་འཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མ་གཏོགས་པ་ནད་གཞན་ལ་སྨྱུང་བ་བྱས་པས་གསོ་བར་བྱའོ།།ཚ་དང་དམར་དང་གོས་པ་དང་། །སྐྲང་སོགས་ཞི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་ནི། །སུག་སྨེལ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བཙག་ཡུག་སྣམ། །ལྡེ་གུར་བྱས་པས་བསྐུ་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆི་མ་འཛག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚ་བ་དང་། དམར་བ་དང་། ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སུག་སྨེལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་མིག་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྫི་མ་ལ་མི་གནོད་པར་བྱའོ། ། རླུང་གྱུར་རྒྱམ་ཚ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཤིང་མངར་རྒྱ་སྤོས་ཙནྡན་ནམ། །རྒྱམ་ཚ་དོང་གྲ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །མར་གྱི་ཉིང་གུ་བདར་བའམ། །ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་སྦྱར་བ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་ཉིང་གུ་ཞེས་བྱ་བ མར་གྱི་སྟེང་གི་དངས་མ་དང་བཅས་པ་བདར་བའི་ལྡེ་གུས་ཕྱུ་རོལ་ནས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་སེང་ཕྲོམ་མར་དང་བདར་བའི་ལྡེ་གུས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་གྱུར་ལ་སྤང་སྤོས་དང་། །ཤུག་པ་ཤིང་མངར་ར་མཉེ་བ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི་སྤང་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པྲི་ཡང་ཀུ། །ལྡོང་རོས་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི། གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་ལྡི་གུས་ཕྱི་རོལ་ ནས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཀུན་གྱིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་སྨན་ཐམས་ཅད་བསྲེས་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་ཕྱི་རོལ་ནས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ན་ལེ་ ཤམ་ནི་དཀར་པོ་ཆ་གཅིག་དང་།།ལྡོང་རོས་ཆ་བཞི་སེང་ཕྲོམ་ཆ་བཅུ་དྲུག་།ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་རས་གཙང་ཕུར་མས་གཏུམས། །ནད་ལྡང་མེད་ལ་མིག་ཏུ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་ཆ་གཅིག་ལྡོང་རོས་ཆ་བཞི་སྟེ། དེའི་བཞི་འགྱུར་སེང་ཕྲོམ་ ཆ་བཅུ་དྲུག་སྟེ།དང་པོའི་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ། རས་གཙང་མའི་ནང་དུ་ཕུར་མར་གཏུམས་ལ། ནད་ལྡང་བའི་མོད་ལ་མིག་ཏུ་ཕུར་མ་སྤྲུག་ཅིང་གདབ་པར་བྱའོ། །རྒྱ་སྲན་ནག་པོ་བ་ལྕི་རའི་རིལ་ཁུ། །ལེགས་བཙོས་སེན་མོས་ཤུན་པ་ བཤུས་གྱུར་པ།།དེ་ཡིས་མཚན་མོ་ལན་ཅིག་བསྐུས་པ་ཡིས། །མིག་ནད་འཁྲུགས་པ་མོད་ལ་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལདྠ་དགོན་པ་བའི་ལྕི་བ་དང་། རའི་རིལ་མའི་ཁུ་བར་ཚོས་བཙོས་ལ་སེན་མོས་ཤུན་པ་བཤུས་ཏེ་རྒྱ་སྲན་དེའི་ཕྱེ་མ་མཚན་མོའི་དུས་ སུ་ལན་ཅིག་བསྐུས་ཤིང་མིག་ཏུ་བཏབ་ན་མིག་ནས་འཁྲུགས་པ་མོད་ཁོ་ན་ལ་ཞི་བར་བྱེད་དོ།

这是说，按照次第开始医治。
对于眼泪先前流出的情况，应当含满口腔并使用猛烈的鼻药。除了风病之外的其他病症，也应当禁食。
这是说，对于一切眼泪流出的病症，在其先前发生的情况下，应当含满口腔并施用猛烈的鼻药。之后，除了由风引起的病症之外，对其他病症应当通过禁食来治疗。
为了平息发热、发红、污染、肿胀等症状，对所有病症，应当涂抹由姜黄、甘松香、娑罗树、朱砂、布料制成的药膏。
这是说，为了平息一切眼泪流出引起的发热、发红、粘稠污染等症状，应当在眼睛外部涂抹姜黄等药物制成的药膏，同时要注意不要伤及睫毛。
对于风引起的病症，应使用岩盐、酸枣、甘草、檀香或者岩盐、冬虫夏草、酸枣与精炼酥油调制，或者也可使用藏菖蒲配制的药物。
这是说，对于风引起的眼病，应当在外部涂抹岩盐等药物与酥油精华调制的药膏。或者也可以用藏菖蒲与酥油调制的药膏在外部涂抹。
对于血胆引起的病症，应使用藏香、杜松、甘草、独活。
这是说，对于由血和胆引起的眼病，应当在外部涂抹藏香等制成的药膏。
对于痰引起的病症，应涂抹普利央古、没药与蜂蜜调制的药物。
这是说，对于痰引起的眼病，应当在外部涂抹甘松香等制成的药膏。
对于三病综合引起的病症，应涂抹所有药物。
这是说，对于三种病因综合引起的眼病，应当在外部涂抹将治疗风、胆和痰的所有药物混合制成的眼药膏。
白色娑罗树一份，没药四份，藏菖蒲十六份，细细研磨后用干净布包裹，在病症未发作时放入眼中。
这是说，白色娑罗树一份，没药四份即其四倍，藏菖蒲十六份即第一味药的十六倍，将这些全部细细研磨，用干净布包裹成小包，在病症发作时抖动小包使药粉落入眼中。
黑豆与驴粪、山羊粪汁煮熟，用指甲剥去外皮，用这个在夜晚涂抹一次，能立即平息眼病发作。
这是说，将野生黑豆与驴粪、山羊粪汁煮熟，用指甲剥去外皮，将这个豆子磨成粉末在夜晚涂抹一次并放入眼中，能立即平息眼病发作。

།ཤུ་ཏི་ཤིང་མངར་སྦངས་མ་ཨ་རུ་ར། །ཞིབ་བཏགས་རས་ཀྱི་ཐུམ་པོ་ལྷོད་པར་བཅིངས། །ཟངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུར་རྩབས་ནང་དུ་བཅུག་།མིག་ཏུ་བཞག་ན་མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་ སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བས་འབྲས་ཀྱི་རང་སྐྱུར་རམ་སྐྱུར་ཁུའི་ནང་དུ་བཅུག་པ་དེ་མིག་ཏུ་བཞག་ཅིང་གླན་ན་མིག་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེར་པ་སྲང་གཅིག་ཆུ་བྲེ་ཕྱེད་དུ་ཡང་། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ ཆ་ལུས་པར་སྦྲང་རྩི་བཏབ།།དེ་བཞིན་མིག་ཏུ་བསྐུས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ནད་གཞི་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པའི་མིག་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་སྲང་གཅིག་ཆུ་སྲང་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པར་སྦྲང་རྩི་གཏབ་སྟེ། མིག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐུས་ ན་མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་པ་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་སེལ་བར་བྱེད།།ཤི་ཀྲུའི་ལོ་མའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །མིག་ཏུ་བླུགས་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། །བད་ཀན་འདུས་པ་ལས་གྱུར་མིག་ནད་རྣམས། །མིག་ནད་མང་པོ་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཤི་ཀྲུའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གྱིས་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་སེལ་ཏོ། །ི་རཎྡ་ནི་གཞོན་ནུའི་ལོ་མ་དང་། །རྩ་བ་བརྡུངས་ཏེ་ར་ཡི་འོ་མར་བསྐོལ། །བླུགས་སམ་ཟན་དྲོན་མིག་ཏུ་གླན་པ་ ཡིས།།རླུང་གྱུར་མཆི་འཛག་ནད་ནི་མོད་ལ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ེ་རཎྜ་གཞོན་ནུའི་ལོ་མ་དང་རྩ་བ་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་ཏེ་རའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་ཏེ་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་པ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་ཟན་དྲོན་མོ་མིག་ཏུ་གླན་ན། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཆི་མ་འཛག་ པའི་ནད་གསར་པ་མོད་ལ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།རླུང་གྱུར་པ་ལ་བིལ་བ་སོགས། །བསྐོལ་བའི་སྨན་ཐིགས་བླུགས་པའམ། །ེ་རཎྜའི་རྩ་བྲི་ཧ་ཏི། །མ་དུ་ཤི་ཀྲུ་དྲོ་འཇམ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལས། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་ནི་བིའ་བ་ལ་སོགས་པའམ། ། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ཐིགས་པའི་རྒྱུན་མིག་ཏུ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །ཤ་རང་གཥྚ་བ་ལ་ཀ་།རྒྱ་སྤོས་ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་ཤུན། །ཆུ་དང་འོ་མར་བཅས་བསྐོལ་བའི། །ཐིགས་བླུགས་གཟེར་ནི་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཤ་རང་ག ལ་སོགས་པའི་ཤིང་གི་ཤུན་པ་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་མིག་གཟེར་ཞིང་ན་བ་སེལ་བའི་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།བཙོད་དང་སྐྱེར་པ་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། །རྒུན་འབྲུ་ཨུཏྤལ་ཤིང་མངར་གཉིས། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར་ཁ་ར་གདབ། །མིག་བླུགས་ཁྲག་ མཁྲིས་མིག་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲགས་པར་ཁ་ར་བཏབ་པ་གྲང་མོའི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་འཇོམས་སོ། །ཤིང་མངར་ཀ་ཤི་རུའི་ཕྱེ་མ། །རས་མ་འཇམ་པོས་ལྷོད་པར་ བཅིང་།།ཆར་ཆུའི་ནང་དུ་སྦངས་པ་ནི། །ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་མཆི་འཛག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བྱས་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲའོ།

将白胡椒、甘草、浸泡过的诃子，细细研磨后用布松散包裹，放入铜器中的酸水里，涂抹于眼部可以治疗各种眼病。
关于这个，用白胡椒等上述所说的配方放入米酸或酸液中，涂抹眼部或敷于眼部，能治疗和消除各种眼病。
将一两鬼箭羊蹄根放入半升水中，熬至剩八分之一后加入蜂蜜。同样涂抹于眼部，可以治疗所有因病根紊乱引起的眼病。
关于这个，将一两鬼箭羊蹄根放入十六两水中煮沸，熬至剩八分之一后加入蜂蜜，按照方法涂抹眼部，可以治疗各种由单一或复合病因引起的眼病。
将含有蜂蜜的茴香叶汁液滴入眼中，可以迅速治疗由风、胆和痰以及三者混合引起的各种眼病。
关于这个，用煮过的茴香叶汁液配以蜂蜜制成的眼药，也可以治疗由风等引起的眼病。
将嫩蓖麻叶和根捣碎后用羊奶煮沸，滴入眼中或用温热糊状物敷眼，可立即消除由风引起的流泪症。
关于这个，将嫩蓖麻叶和根在臼中捣碎，与羊奶一同煮沸，将药液滴入眼中，或者同样用温热糊状物敷眼，可以立即消除由风引起的新发流泪症。
对于风引起的病症，可用木蕃果等煮成的药液滴入眼中，或者用蓖麻根、印度茄、甘草、茴香等温和地滴入。
关于这个，对于由风引起的流泪性眼病，可用木蕃果等，或者蓖麻根等煮成的温和药液持续滴入眼中即有效果。
用沙兰迦斯塔、婆罗迦、檀香、无花果树皮，加水和牛奶一起煮沸，滴入眼中是治疗眼痛的最佳方法。
关于这个，用沙兰迦斯塔等树皮在水中煮沸后的药液滴入眼中，是治疗眼部疼痛的最佳良方。
红花、鬼箭羊蹄、诃子、葡萄、青莲花、两种甘草，煮沸后冷却加入糖，滴入眼中可治疗血和胆引起的眼病。
关于这个，用红花等药材煮成的药液冷却后加入糖，用冷药液滴眼，也可以消除由血和胆引起的眼病。
甘草和迦尸茹的粉末，用细软布松散包裹，在雨水中浸泡，可治疗由血和胆引起的流泪症。
关于这个，按照所说的方法配制甘草等药物，其功效与前述相同。

།ཤིང་མངར་སྐྱེར་པ་སྟག་ཚེར་བ། །ཐུམ་པོ་ནུ་ཞོ་ཁ་རར་བཅས་ ར་ཡི་འོ་མར་སྦངས་པ་བླུགས།།ཚ་ན་མདོག་དམར་མཆི་འཛག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་རས་གཙང་མའི་ཐུག་བུར་བྱས་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་ཁ་རར་བཅས་པའམ། རའི་འོ་མ་སྦྱར་བའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་ན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ དོ།།སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་ཤིང་མངར་བཅས། །མར་བརྔོས་ལེགས་པར་བཏགས་པ་ནི། །རས་ལ་གཏུམས་ཏེ་ནུ་ཞོར་མཉེ། །ཁྲག་མཁྲིས་སྣད་པའི་མིག་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་ཤིང་མངར་དང་བཅས་པ་མར་ལ་བརྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་མིག་སྨན་དུ་ བཏང་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་སྣད་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་སེལ་ལོ།།དོང་གྲ་ནིམ་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེང་ཕྲོམ་བ་ཤ་ཀའེ་ཁུ་བ། །དྲོ་འཇམ་བླུགས་པས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་ཡང་བད་ ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་སེལ་ཏོ།།འདུས་པར་འདི་དག་བསྲེས་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་འགྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི། སྨན་འདི་དག་བསྲེས་པ་བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །རླུང་ལ་མར་ནི་རྙིང་པ་དང་། །མཁྲིས་པ་ཁ་རར་བཅས་པ་དང་། །བད་ ཀན་ལ་ནི་ཚ་བ་གསུམ།།བསྐོལ་དང་ཐལ་སྨན་བཅས་པ་བླུད། །དེ་འོག་ཁྲག་ཀྱང་དབྱུང་བ་དང་། །དེ་ནས་སྣམ་གྱུར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ལ་ནི། །མར་རྙིང་པ་བཏུང་བར་བྱ་ལ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི། །མར་རྙིང་པ་དེ་ ཉིད་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་མར་རྙིང་པ་དེ་ཉིད་ཚ་བ་གསུམ་དང་བསྐོལ་ཅིང་། ཐལ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་པ་བླུད་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་ བྱའོ།།དྲོ་བས་ཚ་སྟེ་གཟེར་བ་ལ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཤ་བཏགས་པས། །མགོ་དང་གདོང་བསྐུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་དྲོ་ཞིང་ཚ་བས་གཟེར་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་མགོ་དང་གདོང་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཚ་བ་ལ། འོ་ མ་མར་བཅས་གྲང་མོས་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཚ་བར་གྱུར་ན། འོ་མ་མར་དང་བཅས་པ་གྲང་མོས་མགོ་བོ་དང་། གདོང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རབ་རིབ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཡང་། །བརྟགས་ཏེ་ཇི་བཞིན་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་ གསོ་བའི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་བརྟགས་ཏེ་དེའི་སྨན་རབ་རིབ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་གཏང་བར་བྱའོ།།ཆོ་ག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །གདུང་བ་ལ་སོགས་རྣམས་ལའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།གདུང་བ་ཡོང་ཡེ་མ་ཞི་ན། །སྨིན་མའི་སྟེང་དུ་མེ་བཙའ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན་སྨིན་མའི་སྟེང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་ཆོ་གས་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱའོ།།བ་ཞོ་སྣུམ་མེད་ཀྱིས་དངུལ་སྣོད། །བྱུགས་ཏེ་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་དང་། །སྐམ་ནས་ཞོ་ག་ཆུ་རི་ལུར། །བྱས་པས་རླུང་གྱུར་མིག་ནད་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བའི་ཞོ་སྣུམ་མེད་ཅིང་སྤྲིས་མ་བཤུས་པའམ། སྐྱུར་པོས་དངུལ་གྱི་ སྣོད་བྱུགས་ལ་དེ་སྔོན་པོར་གྱུར་ཅིང་སྐོམ་པ་དང་།།བསྡུས་ཏེ་ཞོ་ག་ཆུས་རུ་ལུར་བྱས་པས་བསྐུས་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

甘草、酸枣、刺棘，包裹物、乳汁和糖，用山羊奶浸泡后滴入。能治疗发热、眼红和流泪。对此，将甘草等用干净布包裹，加入女人乳汁和糖，或者配以山羊奶，滴入眼中，可以治疗热症等。
白色岩盐和甘草，用酥油炒熟后充分研磨，用布包裹后用乳汁揉搓，可治疗血、胆和瘀血引起的眼病。对此，将白色岩盐和甘草用酥油炒制等配方作为眼药使用，可治疗由血、胆和瘀血引起的眼病。
冬瓜、楝树、三果、岩盐和婆罗树汁，温和滴入可治疗痰症。对此，将冬瓜等煎煮的汁液温和滴入，也可治疗痰症引起的眼病。
对于复合症，混合这些药物有效。对此，对于复合症引起的眼病，将这些药物混合煎煮后滴入有效。
风症用陈年酥油，胆症加糖，痰症用三辛香，煎煮加矿物药后服用。之后还要放血，然后进行油疗和导泻。对此，风症引起的眼病用陈年酥油服用，胆症引起的则用陈年酥油加糖服用，痰症引起的则用陈年酥油与三辛香煎煮，加入矿物药粉服用，之后放血针灸，再进行油疗后导泻。
对于发热灼热疼痛，用干地动物肉研磨后，涂抹头面。对此，眼睛发热灼热疼痛时，用干地动物肉细细研磨后涂抹头面。
热症时，用牛奶加酥油冷敷。对此，如果发生热症，用牛奶加酥油冷敷头面。
治疗眼翳的方法，也要观察后相应治疗。对此，要观察眼翳的程度，按照治疗眼翳章节所说的方法用药。
这些所有方法，对灼热等症也有效。对此，前面所说的这些方法，对灼热等其余眼病也有效且值得推荐。
如果灼热完全未平息，应在眉毛上方施灸。对此，如果灼热这种眼病完全无法平息，应按照所说方法在眉毛上方施灸。
用无油牛奶涂抹银器，待其变蓝并干燥后，用乳渣制成丸剂，可治疗风引起的眼病。对此，用无油且未去脂的牛奶或酸奶涂抹银器，待其变蓝干燥后，收集制成乳渣丸剂涂抹，可治疗风引起的眼病。

།ཛཱ་ཏའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་དུང་། །ཤིང་མངར་བ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཆར་ཆུ་དང་བཏགས་རི་ལུར་བྱས། །ཁྲག་ མཁྲིས་ལས་གྱུར་མིག་ནད་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛཱ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་དང་། དུང་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རི་ལུར་བྱས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱམ་ཚ་འབྲས་བུ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒྱ་མཚོའི་ ལྦུ་བ་དུང་སྙིང་པོ།།ེ་ལ་བ་ལུ་སྲ་རྩི་པོག་།རི་ལུས་བད་ཀན་མིག་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་གང་དག་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤིང་མངར་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ། །སྐྱེར་པ་སྲང་ ནི་བརྒྱད་བརྒྱད་དག་།ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་བསྐོལ་བཙགས། །སླར་བསྐོལ་སྐ་བར་གྱུར་པ་ནི། །ར་གན་དུད་པ་སྲང་བཅུ་དང་། །རྣ་ལེ་ཤམ་ཕྱེ་ཞོ་གཉིད་གཞུག་།དེ་ལ་རི་ལུའམ་ཕྱེ་མར་བྱས། །བསྐུས་ན་མཆི་འཛག་ཐམས་ཅད་དང་། །དམར་ན་དྲུད་པ་བྱེད་སྙམ འཇོམས།།འཕྲལ་དུ་མིག་ནི་གསལ་བར་བྱེད། །སྦྱོར་འདི་ཕྱུགས་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སྨན་པ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ལ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་བཙགས་ཏེ་ཡར་བསྐོལ་ལ། གཟར་བུ་ལ་ ཆགས་པ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་སྐ་བར་གྱུར་པ་དང་།ར་གན་གྱི་དུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཅུག་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་རི་ལུར་བྱས་པའམ། ཕྱེ་མར་བྱས་པས་བསྐུས་ན་མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་མིག་གསལ་ཞིང་ དངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།མིག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་མིང་ཕྱུགས་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསང་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་སྨིན་སྐམ་པ་མར་བླུད་ཅིང་། །འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ནི་སྨན་མར་ནི། །བླུད་ཅིང་མིག་ནི་བརྟ་བྱ་དང་། །ཏིལ་མར་ཆུང་ངའི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། མིག་སྨིན་མ་སྐམ་པོའི་ནད་ལ་ནི་མར་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བླུད་ཅིང་མིག་བརྟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་མར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྨན་གཏང་བ་དང་། ཏིལ་མར་གྱི་ཐིགས་པ་ཆུང་ངུའི་སྣ་སྨན་གཏང་བའོ། །འདི་ལ་འོ་མ་རྒྱམ་ཚར བཅས།།དྲོ་འཇམ་ཐིགས་པ་བླུགས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨིན་མ་སྐམ་པོ་འདི་ལ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བཅའ་སྒ་བུད་མེད་ནུ་ཞོར་བཏགས། །མར་སྦྱར་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ ལ།ཡང་ན་དེ་ལ་བཅལ་སྒ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་རླན་ཅན་ཤ་ཡི་ཞག་།དོང་གྲ་རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ཟད་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤའི་ཞག་དོང་གྲ་དང་རྒྱམ་ཚ་ཅུང་ཟད་བསྲེས་པའི་མིག་སྨན་ཡང་ ཕན་ནོ།།སྐྲ་ནི་མར་བསྐུས་མེ་ལོང་གིས། །མཉེས་ཏེ་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱོར་བཅུག་།བསྲེགས་ཏེ་ལྕགས་སྣོད་མར་དང་བཅས། །སྣག་ཚ་དེ་ནི་མིག་སྨན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིའི་སྐྲ་མར་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་ བྱས་པའི་སྣག་ཚ་ནི་མིག་སྨིན་མ་སྐམ་པོའི་མིག་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སྐྲངས་བཅས་ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་ལ། །སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཏེ་གཏར་ག་གདབ། །སྣུམ་བྱས་རྒུན་འབྲུ་ཨ་རུ་ར། །དུར་བྱིད་མར་བཅས་བཀྲུ་སྨན་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་ནང་སྐྲངས་པ་དང་ བཅས་པ་དང་།ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་ལ་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་གཏར་ག་གདབ་བ་དང་། ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།

茉莉花开放和贝壳，甘草和三果，用雨水研磨成丸剂，能治疗血胆引起的眼病。对此，所谓茉莉，即茉莉花开放时，与贝壳等如前所述制成丸剂的眼药，能治疗血胆引起的眼病。
岩盐、三辛果、海泡沫、贝壳精华、叶拉巴鲁和树脂，制成丸剂能治疗痰引起的眼病。对此，岩盐和三果等眼药能治疗一切痰引起的病症。
甘草和白莲花，酸枣各八两，在十六升水中煮沸过滤，再煮至浓稠，加入十两锌烟和两钱纳勒香姆粉，制成丸剂或粉末，涂抹能治疗所有流泪和红肿擦伤，立即使眼睛明亮。此配方名为'牧主'，是医生最高的秘密。对此，如前所述将甘草等煮沸至剩四分之一后过滤，再煮至粘稠状，加入锌烟等如前所述，然后制成丸剂或粉末涂抹，能治疗流泪等症状，立即使眼睛明亮清澈，这个眼药配方名为'牧主'，是极其保密的。
眼睑干燥时服用酥油，以及服用长寿药酥油，并按摩眼睛，用芝麻油滴少许鼻药。对此，眼睑干燥病服用酥油有效。同样，服用与长寿药类煮制的药油并按摩眼睛，同样滴入该药油，以及滴入少量芝麻油鼻药。
在此加入牛奶和岩盐，温和地滴入也有效。对此，对这眼睑干燥，如前所述使用牛奶等也有效。
荜茇用妇女乳汁研磨，调和酥油涂眼也有效。对此，或者涂抹荜茇等眼药也有效。
或者湿润肉的油脂，加入冬虫夏草和少许岩盐。对此，或者将湿润动物肉的油脂与冬虫夏草和少许岩盐混合的眼药也有效。
头发涂抹酥油用镜子，揉搓后放入瓷碗密封，烧制后与铁器和酥油，制成的墨是最好的眼药。对此，如前所述将人的头发涂抹酥油等配方制成的墨是眼睑干燥的最佳眼药。
伴有肿胀和轻微肿胀时，先进行油疗后放血，油疗后用葡萄、诃子、土大黄配合酥油进行导泻治疗。对此，眼内有肿胀和轻微肿胀时，首先进行油疗然后放血，再进行油疗后如前所述进行导泻治疗。

།སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོ་མར་ལ་བརྔོས། །ཕྱི་མར་བྱས་ཏེ་རས་ལ་གཏུམས། །ཆུ་དྲོན་ལ་མཉེས་ཐིགས་པ་ བླུགས།།གཟེར་འཇོམས་པ་ཡི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བས་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་ན། མིག་ནད་ཀྱི་གཟིར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་པ་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀ་།བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་བླུགས་པས་ཕན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་མིག་གཟེར་བ་ལ་སྐྱེར་པ་འམ། པྲ་པུནྜ་རཱི་ཀ་བསྐོལ་བའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །མཆི་འཛག་ན་ཞིང་དྲུད་སྙམ་བྱེད། །སྦྱར་སྨན་འདི་དག་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འོག་ནས་སྨོས་པའི་སྦྱར་སྨན་ འདི་དག་ཀྱང་གཏང་བར་བྱའོ།།ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ཟངས་མ་བ་གཅིན་སྦྱར། །མར་བདུགས་མིག་བསྐུས་གཟེར་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཟངས་མ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ལ་མར་གྱི་དུད་པས་བདུགས་པ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན། མིག་གཟེར་ ཞིང་ན་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་བ་ཞོའི་སྦྲིས་མ་བདར། །རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་པ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཟངས་མའི་སྣོས་ཀྱི་ནང་དུ་བའི་ཞོ་དང་བདར་བ་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་པི་པི་ལིང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ནི་མིག་ན་ཞིང་གཟེར་བ་འཇོམས་ པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་ནུ་ཞོ་དུང་བདར་ལ། །དོང་གའི་ལོ་མ་མར་བཅས་དུད་པས་བདུག་།སྦྱར་སྨན་ཞེས་བྱ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་ནི། །དྲུད་སྙམ་བྱེད་སོགས་མི་བཟང་ནད་མྱུར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟངས་མའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ ཞོ་དང་བདར་ཏེ།དོང་གའི་ལོ་མ་མར་གྱིས་བསྐུས་པས་བདུགས་ལ། མིག་ཏུ་བསྐུས་པའི་སྦྱར་སྨན་ནི་དྲུད་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་མི་བཟད་པ་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ུ་དུམ་ཝཱ་རའི་འབྲས་བུ་ནི། །ལྕགས་སྣོད་ནང་དུ་ནུ་ཞོ་བདར། །ཤ་ མའི་ལོ་མ་མར་དུད་བདུགས།།མཆི་འཛག་གཟེར་དམར་དྲུད་པ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་འབྲས་བུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་མིག་སྨན་ཡང་སྦྱར་སྨན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཤི་ཀྲུའི་ལོ་མའི་ཁུ་བ་ནི། ། ཟངས་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བདར། །མར་དུད་བདུགས་པས་སྐྲངས་པ་དང་། །གཡའ་དང་མཆི་འཛག་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་བ། ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཟངས་མའི་སྣོད་གཉིས་ཁ་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་བདར་ལ། མར་གྱི་དུད་པས བདུགས་པ་ཡང་སྦྱར་སྨན་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་གྱི་ཆུ་དང་ཁར་བ་ནི། །ཁམ་ཕོར་བདར་ཏེ་ནིམ་པ་ཡི། །འོ་མ་མར་བསྐོལ་དུད་པས་བདུགས། །གཟེར་རམ་མཆི་འཛག་དྲུད་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་གྱི་ཆུ་དང་ ཁར་བ་ཁམ་ཕོར་གྱི་ནང་དུ་བདར་ཏེ་ནིམ་པའི་ལོ་མ་མར་གྱིས་བསྐུས་པའི་ནང་དུ་དུད་པས་ལེགས་པར་བདུགས་པའི་མིག་སྨན་ཡང་སྦྱར་སྨན་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་བསྐུས་ན་གཟེར་བ་ནས་དྲུད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་མིག་ནད་སེལ་ལོ། །སྦྱར་སྨན་གྱིས་ནི་མིག་བསྐྲུས་ཏེ། །སྨན་ ཤུགས་ཟུག་གཟེར་དང་བྲལ་ནས།།བུད་མེད་ནུ་ཞོའི་ཐིགས་པ་བླུགས། །ལན་གསུམ་ཕན་ཆད་དེ་མི་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་སྨན་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་དེ་དག་གིས་མིག་བསྐུས་ནས། །སྨན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཟུག་གཟེར་གྱི་རྩོམ་པ་ཞི་ཞིང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་ འོག་ཏུ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོའི་ཐིགས་བའི་རྒྱུན་བླུགས་པར་བྱས་ལ།སྦྱར་སྨན་དེ་དག་གིས་ལན་གསུམ་ཕན་ཆད་ནི་མིག་བསྐུ་བར་མི་བྱའོ།

将白色芝麻在酥油中炒熟，制成油膏后用布包裹，用温水揉搓后滴入眼中，这是消除眼痛的最佳方法。
如上所述，用芝麻配制的眼药水滴入眼中，是治疗眼痛的最佳方法。
或者用酸枣或白莲煮成的药水滴入眼中也有效。
对于流泪和眼睛发痒的症状，应使用以下配制的药物。
在铁器中将铜和牛尿调配，用酥油熏制后涂抹眼睛，可以消除眼痛。
在铜器中研磨牛奶酪，加入岩盐和胡椒，这是最好的眼药。
在铜器中将乳汁和贝壳粉研磨，加入冬瓜叶和酥油熏制，这种配制的药物涂抹眼睛后，可以快速消除瘙痒等不适症状。
将无花果果实在铁器中与乳汁研磨，用榆树叶和酥油熏制，可以消除流泪、红肿和瘙痒。
将白花菜叶汁在两个铜器之间研磨，用酥油熏制后可以消除肿胀、瘙痒和流泪等症状。
将芝麻水和碱性物质在瓷碗中研磨，用楝树叶和酥油熏制，可以治疗眼痛、流泪和瘙痒的症状。
用配制的药物涂抹眼睛后，待药力消除疼痛后，滴入妇女乳汁，此类药物不要使用超过三次。

།བལ་བུའི་ལོ་མ་པི་པི་ལིང་། །རྒྱ་སྤོས་ལྕགས་ཕྱེ་སྟང་ཟིལ་དང་། །ཛཱ་ཏི་ཁ་འབུས་ནག་ཆུར་དང་། ། རྒྱམ་ཚ་བ་གཅིན་བཏགས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་བསྐུས་ལ། །ཞག་བདུན་བཞག་སྟེ་བ་གཅིན་དང་། །བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ནས་ནི། །དེ་འོག་གྲིབ་མ་ལ་བསྐམས་ཏེ། །བུད་མེད་ནུ་ཞོ་དང་བདར་བསྐུ། །དྲུད་སྙམ་བྱེད་དང་མཆི་མ་འཛག་།སྐྲང་དང གཡའ་བ་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་བཏགས་པས་ཟངས་ཀྱི་སྣོད་ལ་བསྐུས་ལ། ཞག་བདུན་གྱི་པར་དུ་བཞག་སྟེ། བཀོག་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བ་འམ་རེའི་གཅིན་དང་བཏགས་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་ལ་གྲིབ་མ་ལ་ བསྐམས་ཏེ།རི་ལུ་དེ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་བདར་ཏེ། མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་མིག་ནད་དྲུད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀཎྜཀ་རེའི་ཤུན་པ་དང་། །ཤིང་མངར་ཟངས་མའི་བྱེ་མ་ནི། །ང་ཡི་འོ་མས་ལྡེ་གུར་བྱས། །ཤ་མི་སྐྱུ་རུ་རའི་ལོ་ མ།།མར་གྱིས་བསྐུས་པའི་དུད་པས་བདུགས། །བསྐུས་ན་སྐྲངས་དང་གཟེར་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཎྜཀ་རེའི་ཤུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ལ་ཤ་མི་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ལོ་མ་མར་གྱིས་བསྐུས་པའི་དུད་པས་བདུགས་ཏེ་བསྐུས་ན་ སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།སྐྱུར་གྱིས་བསྐྱེད་ལ་མཁྲིས་པ་ཡི། །མཆི་མ་འཛག་པའི་ཆོ་གས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ནི་མཁྲིས་བའི་མཆི་མ་འཛག་པའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། ། བད་ཀན་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དང་། །འདུས་པས་བསྐྱེད་དང་སྒྲ་ངན་དང་། །རྫི་མ་འགགས་དང་མིག་སྨིན་སྐམ། །རྣག་གི་ཆུ་སེང་པདྨའི་རྩ། །མིག་མཆུའི་ཤ་དང་སྐྱུར་སྐྱེད་ཅུང་། །མཆི་འཛག་གདུང་བ་རླུང་མ་གཏོགས། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ཆག་པར་བཤད། ། ཡུན་རིང་དུ་ནི་ན་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཁྲག་གིས་བསྐྱེད་པ་དང་། མཁྲིས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། འདུས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྲ་ངན་དང་། རྫི་མ་འགགས་པ་དང་། མིག་སྨིན་མ་སྐམ་པོ་དང་། རྣག་གི་ཆུ་སེར་ཅན་དང་། པདྨའི རྩ་བ་དང་།མིག་མཆུའི་ཤ་དང་། སྐྱུར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་སྐྲངས་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། ཁྲག་གི་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་མཆི་མ་འཛག་པ་དང་། མཁྲིས་པའི་མིག་ནད་གདུང་བ་དང་། ཁྲག་གིས་གདུང་བ་དང་། ། བད་ཀན་གྱིས་གདུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མིག་ནད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ན་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིག་ཚག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གསོ་བ་སོ་སོ་ཡི། །ལེའུའི་ནང་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །དེའི་འོག་མིག་ཚག་སྤྱི་ཡི་བཤད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཚག་པ་འདི་དག་གི་གསོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོའི་ལེའུའི་ནང་དུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། རང་རང་གི་གང་དག་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མིག་ཚག་པ་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་ན་བའི་ཐུན་མོང་གི་སྦྱིའི་གསོ་བ་ད་ལྟར་འདིར་སྟོན ཅིང་འཆད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་མིག་ཚག་ནད་པ་ནི། །སྣུམ་ཆོས་སློན་ནི་བྱས་ནས་ཀྱང་། །གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲིག་དབྱུང་བྱ། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་མིག་ཆུ་ནི། །དག་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བཞར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མིག་ཚག་པར་གྱུར་པ་དག་།དང་ པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་ཞིང་སློན་དུ་བཅུག་སྟེ།གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་ཆོས་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ལ། དེའི་འོག་མིག་གི་ཆུ་དག་ཅིང་ནད་མེད་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བཞར་ཞིང་ཞལ་ཞལ་གདབ་པའི་སྤྱད་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱའོ།

胡椒叶、胡椒果、檀香、铁粉、冰片、肉豆蔻、黑盐、牛尿研磨成膏，涂抹在铜器上。放置七天后，再用牛尿研磨成丸剂。然后在阴凉处晾干。与妇女乳汁研磨涂抹，可治疗眼睛摩擦感、流泪、肿胀和瘙痒。
所谓胡椒叶等药材用牛尿研磨后涂抹在铜器上，放置七天后取下，然后用牛或羊的尿研磨成丸剂，在阴凉处晾干。将此丸剂与妇女乳汁研磨后涂抹眼睛，可治疗眼睛摩擦感等症状。
刺槐树皮、甘草、铜粉用牛乳调制成膏，用涂抹了酥油的合欢树叶和余甘子叶熏蒸，涂抹可治疗肿胀和疼痛。
所谓刺槐树皮等如上所述制成膏剂，用涂抹了酥油的合欢树叶和余甘子叶熏蒸后涂抹，可治疗肿胀等病症。
酸性引起的眼病，应以胆汁流泪的方法治疗。
所谓酸性引起的眼病，应以胆汁流泪的方法治疗。
痰引起、血引起、胆引起、三者俱起、声音不好、睫毛堵塞、眼睑干燥、脓液、莲根、眼角肉、酸引起、轻微肿胀、胆汁流泪、血液流泪、痰液流泪、胆热灼烧、血热灼烧、痰热灼烧，除风病外的这十八种眼病，都是长期性疾病。
痰引起的、血引起的、胆引起的、三者俱起的、声音不好、睫毛堵塞、干燥的眼睑、有脓液的、莲根、眼角肉、酸引起的、轻微肿胀、胆汁流泪、血液流泪、痰液流泪、胆热灼烧、血热灼烧、痰热灼烧，这十八种眼病都是长期存在的疾病，都被称为眼热病。
这些治疗方法在各自的章节中已经讲述。接下来讲解眼热病的一般治疗方法。
这些眼热病的治疗方法在各自的章节中已经讲述和说明，此外还有长期性眼热病的共同治疗方法现在将要讲解。
然后对眼热病患者，先进行油疗湿润处理，再放血和拔罐，服用泻药，直到眼液清净为止都要刮治。
然后对眼热病患者，首先进行油疗和催吐药湿润处理，放血，之后进行油疗即服用泻药，然后直到眼液清净无病为止都要用刮治工具清除。

།སྤངས་མ་ སྲང་གཅིག་ན་ལེ་ཤམ།།དཀར་པོ་སྲང་ནི་ཉི་ཤུ་དང་། །སྐྱུར་རྩབས་སྲང་ནི་སུམ་ཅུ་དག་།བཏགས་ཏེ་ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་གཞུག་།ལོ་མང་ལོན་པའི་མིག་ཚག་པའམ། །ཆུ་སེར་འཛག་སོགས་ཞི་བར་བྱེད། །གོས་དང་ཚ་དང་མཆི་མ་འཛག་།གཡའ་སྐྲངས་དེ་བླུགས་ པ་ཡིས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྦངས་མ་སྲང་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཏགས་ཏེ་ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་བཅུག་ལ་དེའི་ཐིགས་པ་བླུགས་ན་ལོ་མང་དུ་ལོན་པའི་མིག་ཚག་པའམ་ཆུ་སེར་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གོས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ནད་ཀྱང་དེ་བླུགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བྱེའུ་རུག་ཀ་རཉྫའི་ས་བོན། །ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་བ། །བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་ལ་བཙགས་ནས་ནི། །ཁུ་བར་བྱས་པ་དེ་དང་ནི། །སྟང་ཟིལ་དང་སྦྱར་མིག་སྨན་ནི། །མིག་ཚག་གཡའ དང་ཆུ་སེར་འཛག་།གཡའ་ཞིང་འདྲུལ་བ་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཏུན་ལ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་ལ། །རས་གཙང་མས་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་དང་། སྟང་ཟིལ་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གྱིས་ནི་མིག་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེར པའི་ཁཎྜ་སྲ་རྩི་ཕོག་།རག་ནང་དུད་པ་ལྡོང་རོས་དང་། །རྒྱམ་ཚོའི་ལྦུ་བ་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བཙག་ཡུག་སྣམ། །སྦྲང་རྩི་བཏགས་པས་མིག་སྨན་ནི། །མིག་ཚག་འདྲུལ་གཡའ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ལ་སོགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ཞིབ་ཏུ་བཏགས པའི་མིག་སྨན་ནི་མིག་ཚག་པ་དང་།འདྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་ཨ་རུ་རའི་ཁུ་བར། །དངུལ་རྡོ་བཏགས་པས་མིག་ཚག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྤོས་དང་ཨུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། དངུལ་རྡོ་བཏགས་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་ཀྱང་ མིག་ཚག་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཐང་ཤིང་སྣུམ་དང་བཅས་པ་ནི། །ར་གཅིན་ནང་དུ་སྦངས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་སྣུམ་དང་བཅས་པ་ར་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྦངས་པའི་མིག་སྨན་ཡང་མིག་ཚག་པ་ལ་ཕན་ནོ། །རྒྱམ་ཚ་འབྲས་གསུམ་པི་པི་ལིང་། །དུང་གི་སྙིང་ པོ་པུ་ཙེ་ཤེལ།།ཟངས་མའི་བྱེ་མ་བཅས་རི་ལུ། །མིག་ཚག་ལིང་ཏོག་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་རི་ལུར་བྱས་པས་ཀྱང་མིག་ཚག་པ་དང་། ལིང་ཏོག་སེལ་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ན་ནག་ཚུར་ཕྱེ་མ་ནི། །བྱེའུ་རུག་པའི་ཁུ་བར་སྦངས། །ཟངས་མའི་སྣོད་དུ་ཞག་བཅུ་བཞག་།དེ་ཡིས་མིག་ཚག་ཆུ་སེར་འཛག་།རྫི་མ་འབྱི་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཚུར་གྱི་ཕྱེ་མ་བྱེའུ་རུག་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་སྦངས་པ་ཟངས་མའི་སྣོད་ཀྱི་ནང དུ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བཞག་པའི་མིག་སྨན་དེས་ནི་མིག་དེས་ནི་མིག་ཚག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ལྡོང་རོས་དང་ནི་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་དང་། །དེ་མཉམ་ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་ཏགས། །ཕྱེ་མ་མིག་སྨན་ཐུར་མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །རྫི་མ་སྐྱེད་ཅིང་མིག་ཚག་འདིས་སེལ་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྡོང་རོས་དང་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་ཆ་མཉམ་དུ་བྱས་ལ་དེ་གཉིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་མཉམ་དུ་བྱས་པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་ཕྱེ་མའི་མིག་སྨན་འདིས་བསྐུས་ན་མིག་སྨན་གྱི་ཐུར་མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མིག་ཚག་པའི་བ་སྤུ་སྐྱེད་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད པ་ཡིན་ནོ།

一量的蜂蜜，二十量的白色物质，三十量的酸水，研磨后放入铜器中。可以治疗长年的眼睛灼热或者黄水流出等症状。衣服上、热症和眼泪流出，以及瘙痒肿胀，用此药水可以消除。
如上所述，将一量的蜂蜜等按照说明研磨后放入铜器中，滴入其液体可以治疗长年的眼睛灼热或黄水流出等症状。同样，对于眼睛感染等眼病，滴入此药也能治愈。
小茴香和罗望子种子，肉豆蔻花开放时，捣碎后煮沸过滤，制成汁液，与冰片配合的眼药，可以最好地治疗眼睛灼热、瘙痒和黄水流出，以及瘙痒腐烂等症状。
如上所述，将小茴香等用杵捣碎后煮沸，用干净的布过滤成汁液，与冰片配合的眼药可以治疗眼睛发热等症状。
酸枣胶、树脂、炉灰、没药、岩盐泡沫、岩盐、蜂蜜、赭石、毛织物，研磨后制成的眼药，可以治疗眼睛灼热、腐烂和瘙痒。
如上所述，酸枣胶等与蜂蜜细细研磨的眼药可以治疗眼睛灼热和腐烂等症状。
檀香和诃子汁液中，研磨银矿石可以治疗眼睛灼热。
如上所述，檀香和诃子煮沸的汁液，与研磨的银矿石制成的眼药也可以治疗眼睛灼热。
含有油脂的白檀香，在羊尿中浸泡也有效。
如上所述，含有油脂的白檀香在羊尿中浸泡制成的眼药对眼睛灼热也有效果。
岩盐、三果、胡椒、贝壳精华、水晶、铜砂制成丸剂，可以治疗眼睛灼热和翳障。
如上所述，岩盐和三果等与铜粉一起制成丸剂，也可以治疗和消除眼睛灼热和翳障。
或者将黑盐粉末，在小茴香汁液中浸泡，放在铜器中十天，这样可以治疗眼睛灼热、黄水流出和睫毛脱落。
如上所述，黑盐粉末在小茴香煮沸的汁液中浸泡，放在铜器中十天的眼药可以治疗眼睛灼热等症状。
没药和酸枣胶，等量铜粉细细研磨，粉末眼药用一次药匙，就能使睫毛生长并治疗眼睛灼热。
如上所述，没药和酸枣胶等量，再加入相同量的铜粉细细研磨，用此粉末眼药涂抹，即使一个药匙也能使眼睛灼热的毛发生长并治愈。

།རྒྱ་སྐྱེགས་བྲིང་ག་སྐྱེར་པ་ནི་རྒུན་ཏི། །ཁུ་བར་རས་ཀྱི་དུམ་བུ་ལན་བདུན་སྦངས། །སྡོང་བུ་མར་མེ་དེ་བུས་ལས་བྱུང་བའི། །སྣག་ཚ་མིག་ཚག་སེལ་པར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་བའི་ཁུ་བར་རས་ཀྱི་དུམ་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་བཟང་ པོ་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦངས་ལ།དེའི་སྡོང་བུ་མར་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྣག་ཚས་ཀྱང་མིག་ཚག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་མཆུ་མང་དུ་ཞལ་ཞལ་བྱ། །དེ་བཞིན་གཏར་ག་བྱ་བ་དང་། །བཀྲུ་སྨན་ཡང་ཡང་བྱ་བ་ནི། །མིག་ཚག་ཅན་གྱི་ནད་ པས་བསྟན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ཚག་པའི་ནད་པས་ནི་མིག་མཆུ་ཞལ་ཞལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་མང་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རྣག་གི་ཆུ་འཛག་མ་ཞིའི་མཐར། །ཐུར་མ་ཕྲ་མོས་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་གི་ཆུ་སེར་འཛག་པ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཐམས་ ཐུར་མ་ཕྲ་མོས་བསྲེག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མིག་ནད་དགུ་བཅུ་བཞི། །ནད་གཞི་མཚན་ཉིད་གསོ་བ་དག་།ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་པར་ནི། །མ་ལུས་པར་ནི་བཤད་པར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་མིག་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། གསོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ ནད་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞིར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འདྲེས་ཤིང་འདོམ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་ལུས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་པ་ཡིས་ཀྱང་། །ནས་དང་གྲོ་རྙིང་དྲུག་ཅུ་བ། །སཱ་ལུ་ཁྲེ་རྒོད་རྙིང་པ་དང་། །མུངྒ་ལ་ སོགས་པད་མཁྲིས་འཇོམས།།ཞུན་མར་མང་དུ་བཏབ་པ་དང་། །ཚོད་མ་དེ་འདྲ་སྐམ་ས་ཡི། །ཤ་དང་སེའུ་འབྲུ་ཁ་ར་དཀར། །བསྟེན་ཞིང་ཆར་ཆུ་བཏུང་བ་དང་། །གདུགས་ཅིང་ལྷྭམ་ནི་བགོ་བ་དང་། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ནད་སྦྱངས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེད་བུ་ནད་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་མིག་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཕན་པར་འདོད་ན་ནས་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲན་མུ་དྒ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་ཁ་ཟས་མར་མང་དུ་བཏབ་པ་དང་། ཚོད་མ་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་མར་མང་དུ་བཏབ་པ་བསྟེན་པ་དང་། །སྐམ་སའི་ཤ་དང་། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལྷྭམ་བགོ་པའི་བར་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཤུགས་བཀག་པ་དང་མ་ཞུར་ཟ། །ཕྱེད་ཞུ་ཟ དང་རྟུག་འགག་ཟ།།ཚ་དང་ཕྱི་ས་འགག་བྱེད་པའི། །ཟས་དང་སྦྱོད་ལམ་སྨན་ཀུན་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་མེད་པའི་མིས་ཀྱང་། མིག་ལ་ཕན་པར་འདོད་ན། ཤུགས་བཀག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཕྱི་ས་འགག་པར་བྱེད་པའི་ཟས་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།།རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་རྩ་སྦོམ་པོ། །གཉིས་གནས་དེ་ཡིས་མིག་ནི་ནང་དུ་ཁྱབ། །དེ་བསྐུས་བྱུག་དང་དྲིལ་བ་ལ་སོགས་པ། །རྐང་པར་བྱས་ན་མིག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་ རྩ་སྦོམ་པོ་གཉིས་གནས་ལ་དེས་ཀྱང་མིག་ནང་དུ་ཁྱབ་པས་ན་རྩ་དེ་ལ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་མིག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དྲི་མ་ཚ་དང་སྣད་པ་ལ་སོགས་པས། །དེ་གནོད་གྱུར་ན་མིག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་མིག་ལ་ཕན་འདོད་ལྷྭམ་ དང་ནི།།བསྐུ་དང་དྲིལ་དང་བྱུག་པ་སོགས་སྟེན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་དེ་དྲི་མ་ལ་སོགས་བས་གནོད་པར་གྱུར་ན། མིག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བས་ན་མིག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷྭམ་བགོ་བ་དང་། སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། བག་ ཟན་ལ་སོགས་པས་དྲིལ་བ་དང་།སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ།

红花、青木香、酸枣，将布片在其汁液中浸泡七次，将其茎与油脂混合制成的墨汁，是治疗眼睛刺痛的最佳方法。
对于红花等的汁液，用干净的优质布片浸泡七次，将其茎与油脂混合制成的墨汁也能治疗眼睛刺痛。
应当经常按摩眼睑，同样要进行放血疗法，反复使用泻药，这是对眼睛刺痛病人的指导。
眼睛刺痛的病人应当多次使用按摩眼睑等疗法。
如果脓液流出未止，应当用细针灸烧。
如果脓液流出未止，就应当用细针灸烧。
如此这般，九十四种眼病，病因特征和治疗方法，都已经毫无混淆地完整讲述了。
按照这种方式，已经讲述了眼病的病因、特征和治疗方法等九十四种，而且这些都是以不相混淆的方式完整讲述的。
即使是无病之人，也应食用陈年大麦和陈年小麦、陈年稻米、野生稻米、绿豆等能降胆热的食物。多加酥油，同样的蔬菜，干地的肉类，酸枣，白糖，应当食用这些并饮用雨水，要撑伞穿鞋，按照仪轨净化疾病，这一切都应当遵循。
即使是无病之人，如果想要对眼睛无害而有益，也应当在一切方面遵循食用陈年大麦等，同样要食用能降低痰和胆的绿豆等食物，多加酥油，蔬菜和能降低痰胆的多油食物，干地的肉类，酸枣等，从这些一直到穿鞋，都要按照仪轨在一切方面遵循。
憋气、消化不良时进食、半消化时进食、便秘时进食，发热和大便不通时的饮食行为和药物都要避免。
无病之人如果想要对眼睛有益，也应当在一切方面避免憋气等和导致大便不通的饮食等。
两脚之间有两条粗脉，遍布于眼睛内部，在那里涂抹、擦拭和按摩等，施于脚部就会到达眼部。
两脚之间有两条粗脉，它们遍布于眼睛内部，因此对这些脉进行涂抹等，就会到达眼部并产生益处。
如果这些脉被污垢、热和疲劳等损害，就会损害眼睛。因此，想要对眼睛有益就应当使用鞋子，并且经常使用涂抹、按摩和擦拭等方法。
如果这些脉被污垢等损害，就会损害眼睛，因此想要对眼睛有益的人应当在任何时候都穿鞋，用油涂抹，用面团等按摩，用药膏擦拭，应当在一切方面遵循涂抹等方法。

།ཡན་ལག་བརྒྱ་པའི་སྙིང་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་ གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྣ་བའི་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཤིས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ནད་ཀྱི་ངེས་པ་བཤད་ནས་རྣ་བའི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆམ་པས བཏབ་དང་ཆུ་ལ་རྩེ།།རྣ་བ་བྲུད་པས་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་། །སྒྲ་ཡི་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། །ལྡང་བའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་འཁྲུགས་ནས། །རྣ་བའི་རྩར་ནི་རླུང་ཞུགས་ཏེ། །རྣ་བའི་བུ་གར་ཤུགས་དྲག་གཟེར། །གཞོགས་ཕྱེད་ན་ཞིག་རེངས་པ་དང་། །གྲང་བ་དག་ནི་མི་འཕྲོད་ཅིང་། ། རིང་ནས་རྣགས་ཤིང་སྨིན་ནས་ཀྱང་། །ཆུ་སེར་ཅུང་ཟད་འཛག་པར་བྱེད། །རྒྱུ་མེད་རྣ་བ་སྟོང་སྙམ་སེམས། །ཞུམ་དང་རྒྱས་བ་སྙམ་དུ་བྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཐོས་པ་དང་རླུང་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུ་ཟས་དང་སྦྱོད་ལམ་གཞན དག་གིས་ཀྱང་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་།རྣ་བའི་རྩར་ཞུགས་ཏེ་རྣ་བའི་བུ་གར་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་དང་། རེངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། གྲང་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། ཡུན་རིང་ཞིག་ན་སྨིན་ ཅིང་རྣགས་པ་དང་།།རྣ་བའི་ནད་དེ་སྨིན་ནས་ཀྱང་། ཆུ་སེར་ཅུང་ཟད་འཛག་པར་གྱུར་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་ཅིང་གཞི་མེད་པར་རྣ་བ་སྟོང་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཐང་འགའ་ནི་ཞུམ་ཐང་འགའ་ནི་རྒྱས་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཚ་བཅས་ན་ཞིང་གཟེར། །གྲང་ འདོད་སྐྲང་ཞིང་རིམ་གྱིས་འདེབས།།མྱུར་དུ་སྨིན་ཞིང་སྨིན་ནས་ཀྱང་། །ཆུ་སེར་སེར་པོར་འཛག་པར་བྱེད། །ཆུ་སེར་དེས་ནི་གང་གང་དུ། །རེག་པ་དེ་དང་དེར་རྣགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་རང་གི་རྒྱུས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣ་ བའི་བུ་ག་ཚ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།དེ་མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་དང་། སྨིན་ནས་ཆུ་སེར་སེར་པོར་འཛག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་སེར་དེ་གནས་གང་དང་གང་དུ་རེག་པ་དེ་དང་དེར་རྣམས་ཤིང་འདྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་མགོ་འགྲམ་པ། །མགྲིན་པ་ལྕི་ཞིང་ ནད་ཤུགས་དལ།།གཡའ་ཞིང་གྲང་ལ་དྲོ་བ་འདོད། །སྨིན་ནས་རྣག་དཀར་སྐ་བ་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་རང་གི་རྒྱུས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས། རྣ་བའི་བུ་ག་དང་མགོ་ལ་སོགས་པ་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནད་ཀྱི་ཤུགས་དལ་ཞིང་ཆུང་བ་དང་། གཡའ་བ་ ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སྣད་ལ་སོགས་པས་གནོད་གྱུར་པ། །རྣ་བ་གཟེར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལྟར་ན་དང་། །མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ལྷག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི། རྣ་བ་ཤས་ ཆེར་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དང་།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་འདྲ་བར་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་འདུས་པས་གཟེར་བ་དང་། །སྐྲངས་བཅས་རིམས་འདེབས་མི་བཟད་ན། །རེས་ཀྱིས་གྲང་དང་དྲོ་བ་འདོད། ། འོད་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སྨིན་ནས་རྣག་ནི་དཀར་དང་གནག་།དམར་དང་སྐ་བ་འཛག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་རྣ་བ་གཟེར་བ་དང་། །སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རེས་ཀྱིས་ཆེད་འགའ་གྲང་བ་དང་། ཆེད་འགའ་དྲོ་བ འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།འོན་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཐོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

《百支要义注释·词义月光》是由阿阇黎月官所作的确定注释中，后分第十六章的注释。
现在要说明耳病的诊断。这是说，在说明了眼病的确定之后，为了说明耳病的基础等，而开始这一章节。
感冒发作和玩水，耳朵受损而引起风气紊乱，以及声音错误的运用，和其他引起紊乱的原因，风气进入耳脉，在耳孔中剧烈疼痛，半边疼痛和僵硬，不适应寒冷，长期化脓成熟后，少许渗出浆液。无故感觉耳朵空虚，感觉时而收缩时而膨胀。
这是说，由感冒等和不悦耳的声音错误运用听到，以及风气紊乱的原因食物和其他行为也使风气紊乱，进入耳脉，在耳孔中造成剧烈疼痛，同样头部半边疼痛，僵硬不能活动，对寒冷明显不喜欢，长期后成熟化脓，耳病成熟后，少许渗出浆液，无故无基础感觉耳朵空虚，有时感觉收缩有时感觉膨胀。
胆引起的伴随发热疼痛，想要冷却，肿胀并逐渐发作，迅速成熟，成熟后，渗出黄色浆液。该浆液所及之处，都会化脓。
这是说，胆汁因自身原因紊乱而导致耳孔发热等症状，迅速成熟化脓，成熟后渗出黄色浆液，该浆液接触到的任何部位都会化脓腐烂。
痰引起的头部和面部，喉咙沉重而病势缓慢，发痒且怕冷想要温暖，成熟后渗出白色稠脓。
这是说，痰因自身原因紊乱而导致耳孔和头部等变得沉重，病势缓慢而轻微，会感受到发痒等。
受到打击等损害的，会引起耳朵疼痛。如同血和胆汁般疼痛，症状稍微严重。
这是说，受到打击等损害的，会使耳朵剧烈疼痛，如同血和胆汁般疼痛，比那些症状稍微严重一些。
病因综合引起的疼痛，伴随肿胀发烧难以忍受，时而想要冷时而想要热，会变得如同聋人。成熟后会渗出白、黑、红和稠的脓液。
这是说，由风等病导致耳朵疼痛，会出现肿胀等症状，时而有时想要冷，有时想要热，会变得如同聋人一样听不到声音等。

།སྒྲ་ཐོས་རྩར་ནི་རླུང་ཞུགས་པ། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི། །སྒྲ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐོས། །དེ་ནི་རྣ་བའི་སྒྲ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་རྩའི་ ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན།རྒྱུ་མེད་པར་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེ་ནི་རྣ་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རླུང་ནི་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི། །རྣ་སྒྲ་ཡལ་བར་བོར་ན་ནི། །སྐད་གསང་མཐོན་པོར་སྨྲས་པ་ ཐོས།།རིམ་གྱིས་འོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་རིམ་གྱིས་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པ་ལས། སྒྲ་གྲག་པའི་ནད་ཡལ་བར་བོར་ཞིང་མ་གསོས་ན་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་རིམ་གྱིས་འོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རླུང་གིས་བད་ ཀན་བསྐམས་གྱུར་པས།།དེ་ལ་རྣ་བར་གོས་གྱུར་ན། །ན་ཞིང་ལྕི་ལ་འགགས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རྣ་པ་འགགས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་རླུང་གིས་བསྐམས་པར་གྱུར་ན། དེས་རྣ་བར་གོས་ཤིང་ཆགས་ལ་བྱུགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ལ་རྒྱུ་དེས་རྣ་བ་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ ཏེ་ནད་དེ་ནི་རྣ་བ་འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །བད་ཀན་ལས་ནི་རྣ་བ་གཡའ། །སྐྲང་སྲ་དེ་ཡི་མིང་གིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་རྣ་བར་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་མིང་གིས་བཤད་དེ་ གཡའ་ཞིང་སྐྲངས་ལ་སྲ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།།མཁྲིས་པས་བད་ཀན་ཚིག་གྱུར་པ། །ནད་བཅས་པ་འམ་ནད་མེད་ཀྱང་། །རྣག་སྐ་འཛག་ཅིང་མང་དུ་འདྲུལ། །རྣ་བ་རྣག་ཅན་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་བད་ཀན་ཚིག་པར་བྱས་ཤིང་སྨིན་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན།རྣ་བ་རྣག་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ནད་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་སོགས་པ་ཡིས་རྣ་བའི་ཤ། །ཁྲག་ལ་གནོད་གྱུར་འདྲུལ་བར་ཟ། །སྲིན་བུས་བསྐྱོད་ཅིང་མི་བཟོད་ན། །རྣ་ནད་སྲིན་བུ་ཅན་ ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དག་གིས་རྣ་བའི་ཤ་དང་ཁྲག་གཉིས་ལ་གནོས་པར་བྱས་ཤིང་འདྲུལ་བར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཟ་ཞིང་འཆའ་བར་བྱེད་པའི་སྲིན་བུས་བསྐྱོད་པ་ན་མི་བཟད་པར་ན་བའི་ནད་དེ་ནི་མིང་སྲིན་བུ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རྣ་བ་ ཕུག་པའི་རྨ་ལས་བྱུང་།།རྨ་ནི་སྔ་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཁོང་འབྲས་འགྱུར་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣ་བ་ཕུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ནད་གཞིའི་སྐབས་ནས་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁོང་འབྲས་སུ་འགྱུར་ རོ།།གཞན་དུའང་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུའང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁོང་འབྲས་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་། ནད་གཞིའི་སྐབས་ནས་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལས་འདི་ཉིད་ནི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེའི་ཕྱིར་གྲངས་སུ་ ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བགྲངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐོར་བུ་འབྲུམ་བུ་སྐྲངས་ལས་འབྱུང་། །དེ་ལས་རྣ་བ་རྣགས་པ་དང་། །འོན་པར་བྱེད་པས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ཐོར་བུ་དང་འབྲུམ་བུ་སྐྲངས་པ་ལས་ནད་གཞི་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་ རླུང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།ཐོར་བུ་འབྲུམ་བུ་དེ་ལས་རྣ་བ་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ལས་ཐོར་བུ་དང་འབྲུམ་བུའི་རྣ་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །མངལ་དུ་རླུང་གིས་རྣ་བའི་ཤ། །ཞུམ་འགྱུར་འཁུམས་པ་ཞེས་བྱའོ།

风进入听觉脉时，无因而闻各种声音，反复听闻，此说为耳鸣。即当风进入听觉脉内时，无因而反复听闻各种声音，此病圣仙们说为耳鸣。
风与痰混合的耳鸣若置之不理，则听到高亢声音，逐渐变为耳聋。即风逐渐与痰混合，若置之不理声响病且不治疗，则会听到高亢声音，或者逐渐变为耳聋。
风使痰干燥，若染于耳中，则疼痛沉重堵塞，此说为耳塞。即痰被风干燥，染于耳中并附着如涂抹般，因此而耳痛等，此病称为耳塞。此为上师所说。
痰引起耳痒，肿硬以其名说。即痰引起耳痒等，上师以其名说为痒且肿硬。
胆汁使痰燃烧，有病或无病，流出灰色脓液且大量腐烂，将成为耳脓病。即胆汁使痰燃烧并成熟时，成为耳脓病，具有有病等特征。
风等损害耳肉血，腐烂瘙痒，虫动难忍，称为耳虫病。即由风等病自因所生者损害耳肉与血二者，因腐烂而瘙痒，被虫搅动时难忍疼痛的病，名为虫病。
耳穿孔伤所生，伤具前述特征，成为内疮。即从耳穿孔所生之伤的特征，如前病因章所说特征的内疮。
亦成他者。即亦成他者是指，风所生内疮等其他，如病因章前所说般，此仅为内疮分类，因此未另行计数。
从疹子脓疱肿胀而生，由此耳化脓，及造成耳聋之害。即耳疹子和脓疱肿胀，从各别病因、复合及具血所生风而生，从疹子脓疱而致耳化脓等害。如是从此而有疹子和脓疱二种耳病。
胎中风使耳肉，萎缩成为耳缩病。

།ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རླུང་ལས་རྣ་བའི་འགྲམ་གྱི་ཤ་འཁུམས་ཤིང་འདུས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྣ་བ་འཁུམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མངལ་དུ་ཤ་མཛེར་སྲ་ན་མེད། །པི་པི་ལིང་འདྲ་མང་པོའང་གཅིག་།ནད་མེ་པི་པི་ལིང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་གནས་ སྐབས་ཉིད་དུ་ཤའི་མཛེར་པ་སྲ་ཞིང་ན་བ་མེད་པ་པི་པི་ལིང་གི་ཚད་ཙམ་མང་པོ་འམ་གཅིག་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་པི་པི་ལིང་ཞེས་བྱའོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་གས་པ་ནི། །མདོག་འདྲ་ན་ཞིང་སྲ་བ་དང་། །སྐྲངས་གྱུར་དེ་ནི་མ་གསོས་ན། །སྨིན་ནས་ཡུངས་མར་ལྟ་བུར་ནི། ། འཛག་ཅིང་འཚོ་བ་དཀའ་བར་འགྱུར། །རྨ་འཚོབས་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་ནི། །རྣ་བའི་ཤ་ནི་ཞུམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྲངས་པ་གང་ཁ་དོག་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མིང་གས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྲངས་པ་དེ་མ་གསོས་ཏེ་ཡལ་བར་བོར་ནས སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་འགྱུར་ན་ཡུངས་མར་ལྟ་བུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རྩ་ལ་གནས་པའི་རླུང་གིས་ནི། །རྣ་ཤལ་སྐམ་པ་དེ་མིང་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་རྣ་བའི་རྩ་ན་གནས་ཤིང་རྣ་རྩ་སྐམ་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་དེའི་མིང་ཅན་དེ་རྣ་ཤལ་ སྐམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྣ་ཤལ་པི་ལྦང་རྒྱུད་ལྟར་ཕྲ། །སྲ་བ་རྒྱུད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་རྣ་ཤལ་པི་ལྦང་གི་རྒྱུད་ལྟར་སྲ་ཞིང་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མིང་རྒྱུད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གཞོན་ཤ་ཅན་ནི་ཡུན་རིང་དུ། །བཏང་སྙོམས་བོར་ནས་འཕྲལ་དུ་བསྐྱེད། །རྣ་ཤལ་ སྐྲང་ཞིང་ནད་བཅས་ལ།།དམར་ཞིང་འབྱར་བར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ནི་རླུང་གིས་འབྱར་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་གྱི་རྣ་བ་འཇམ་པོ་ཡུན་རིང་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་རྣ་བའི་བུ་གར་བསྐྱེད་ཅིང་བརྒྱངས་པར་ གྱུར་ན་རྣ་ཤལ་སྐྲངས་པ་དང་།ན་བ་དང་བཅས་ཤིང་དམར་ལ་སླར་འབྱར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གིས་འབྱར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་འགྱུར་རྒྱན་ལྕི་ཁུར་སོགས་ཀྱིས། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་གྱུར་པས། །དམར་ཞིང་ཚ་ན་སྨིན་པ་དང་། །སྐྲང་དང་འབྲུམ་བུ་ འབྲུམ་ཕྲན་དང་།།དམར་ཞིང་ཚ་ལ་རྣགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱན་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་བྱས་པས་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནད་དེ་ནི་མིང་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་རྣ་ཤལ། ། སྐྲང་ཞིང་ནད་མེད་སྲ་བ་དང་། །བརྟན་ཞིང་མདོག་འདྲ་གཡའ་བ་དང་། །དེ་ནི་མཉེ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་རྒྱུས་རྣ་ཤལ་སྐྲང་ཞིང་། །སྐྲངས་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ལ། །ན་ཚ་ཆུང་ཞིང་སྲ་བ་དང་། །བརྟན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་ནི མཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གལ་ལི་རི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཕུག་ཉེས་རྣ་བ་བརྒྱངས་པ་ལས། །གཡའ་བཅས་ཚ་གྲང་སྨིན་ཅིང་ན། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་སྐྲངས་པ་དེ། །སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་ཕུག་པ་ཉིས་ཤིང་ནང་བརྒྱངས་དྲགས་པ་ལས་ གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ནད་དེའི་མིང་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ཁྲག་གྱུར་སྲིན་བུ་ཕྲ། །གཡའ་ཞིང་གནག་ལ་རྣག་བཅས་པ། །སྲིན་བུ་ཕྲ་མོས་བལྡགས་ཞེས་བྱ། །དེ་མ་གསོས་ན་རྣ་ཤལ་བ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་གཡའ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣ་ཤལ་བལྡགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་མ་བཅོས་ཤིང་ཡལ་བར་བོར་ན་རྣ་ཤལ་ཟ་ཞིང་བལྡགས་པར་འགྱུར་རོ།

对此，在胎中时期，由风引起耳部周围肉收缩聚集的情况称为'耳部收缩'。
在胎中肉疣坚硬无痛，如胡椒般多个或一个，此病称为'胡椒病'。
对此，在胎中时期出现坚硬无痛的肉疣，大小如胡椒般，数量多个或一个，这种病称为'胡椒病'。
由积聚引起的裂伤，颜色相似且坚硬，肿胀后若不治疗，成熟后如芥油般流出，难以治愈。即使伤口愈合，耳部肉必定会萎缩。
对此，由积聚原因引起的肿胀，其颜色相似等特征的病称为'裂伤'。若不治疗该肿胀而置之不理，成熟化脓后会如芥油般流出等症状。
脉中所住之风，使耳廓干枯，此名为'干枯'。
对此，风住于耳部脉中使耳脉干枯的病，其名称就叫'耳廓干枯'。
耳廓如琵琶弦般细，坚硬称为'有弦'。
对此，由风使耳廓如琵琶弦般坚硬细小，此病称为'有弦'。
年轻有肉者长期放置不管后突然扩张，耳廓肿胀且有病痛，发红且粘连，此称为'风粘'。
对此，极为年轻有肉的柔软耳朵长期置之不理，之后突然立即扩张耳孔，会导致耳廓肿胀，伴有疼痛，发红且粘连，此称为'风粘'。
由沉重饰品等损害，血胆紊乱引起，发红发热成熟，肿胀和疱疹小疱，发红发热化脓。
对此，由沉重饰品等原因导致血胆紊乱，出现发红等症状的病称为'损害'。
风和痰使耳廓肿胀无痛坚硬，稳固色相似发痒，此称为'揉捏'。
对此，由风和痰引起耳廓肿胀，肿胀遍布，疼痛轻微且坚硬，稳固等症状的病称为'揉捏'，也称为'伽利利'。
由穿刺不当耳朵扩张，伴痒热冷成熟疼痛，由积聚引起肿胀，称为'痛苦增长'。
对此，由于耳朵穿刺不当且过度扩张，导致发痒等病症，该病名为'痛苦增长'。
痰血所致细小虫，发痒发黑带脓，称为'被细虫舔'，若不治疗则耳廓受损。
对此，由痰和血引起的细小虫，伴有发痒等症状称为'耳廓被舔'，若不治疗任其发展，会导致耳廓被蚕食舔噬。

།དེ་ལས་འདུས་གྱུར་པི་པི་ལིང་། །གཟེར་ཅན་གས་ འཁུམས་གསོར་མི་རུང་།།རྒྱུད་ཅན་གཅིག་པུ་འཚོ་བ་ཙམ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ནད་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་པི་པི་ལིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟེར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །རྣ་བ་ འཁུམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་།།རྒྱུད་ཅན་གཅིག་པུ་ནི་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་ངོ་། །ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་ནི་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣ་བའི་ནད་ཀྱི་ནི། །དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣ་བའི་ ནད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གྲགས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའོ།། །།དེ་ནས་རྣ་བའི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་ནདལ། །ཤ་ཁུ་བླུད་ཅིང་རླུང་འཇོམས་པའི། །སྨན་བསྐོལ་མར་ནི་མཚན་མོ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་ནི།མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་ནད་པ་ལ་ཤ་ཁུ་བླུད་པར་བྱ་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་རྩ་བ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་པའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །རྣ་བ་དུགས་བྱས་དེ་རྗེས་ལ། ། ཤཏྠ་དང་ཨེ་རཎྜ། །བིལ་བ་ཨརྐའི་ལོ་མ་དང་། །ཏིལ་མར་ རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་དང་།།ཕུར་མ་བཙོ་བ་བྱས་པ་ཡི། །ཁུ་བ་དྲོ་འཇོམ་ཙམ་མམ་ནི། །ལ་ཕུག་གུ་གུལ་རྣ་བ་དགང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་དང་པོར་དུགས་བྱ་ཞིང་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཨ་ཤྭཏྠ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མའི་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་ བཙོ་བ་འམ་ཡང་ན་ལ་ཕུག་དང་གུ་གུལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གང་ཡང་རུང་བས་རྣ་བ་དགང་བར་བྱའོ།།རླུང་འཇོམས་སྡེ་ཚན་སྐྱུར་རྣམས་དང་། །གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྣུམ་ཆེན་ནི། །བསྐོལ་བ་དེ་ནི་རྣ་བའི་ནད། །མི་བཟད་པ་ཡང་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་འཇོམས་ པའི་སྡེ་ཚན་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་།སྐྱུར་ཏེ་སྐྱུར་རྩབས་དང་། ཞོག་ཆུ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། མ་ཧེ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྣུམ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་རྐང་དང་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་བསྐོལ་བ་དེས་ནི་རྣ་བའི་ནད་མི་བཟད་ ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡི་ཤིང་། །གང་ཡང་རུང་བ་གསོ་མས་དཀྲི། །ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་འབར་བའི་རྩེ། །སྣུམ་འཛག་འཕྲལ་དུ་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་ཤིང་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ས་ར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་སོར་བཅུ་ཙམ་ལ་གསོ་མས་ཆ་གསུམ་དཀྲིས་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་འབར་བའི་རྩེ་མོ་ལ་ཚིག་པའི་ཚེ་སྣུམ་གང་ཞིག་འཛག་པར་གྱུ་པ་དེས་ནི་འཕྲལ་དུ་རྣ་བའི་ནད་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་ཐང་ཤིང་རུ་རྟ་དང་། །སྒྲོན་ཤིང་ ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤིང་སོར་བཅུ་ཙམ་ལ་གསོ་མས་དཀྲི་ཞིང་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་འབར་བའི་རྩེ་མོ་ནས་འཛག་པའི་སྣུམ་གང་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་བསགས་པ་དྲོ་འཇོམ་ཙམ་དུ་བླུད་ན་ཡང་རྣ་བའི་ནད་འཕྲལ་དུ་སེལ་བར་ བྱེད་དོ།།རླུང་ནད་ཆམ་པ་ལ་བཤད་པའི། །གསོ་བས་འདིར་ཡང་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

对此，从胡椒等组合而成，有刺痛、裂开、萎缩者不可医治。只有连续性的可以维持生命，其余的则可医治。对此解释：在这些耳病中，所谓胡椒病、刺痛病、裂开病、耳朵萎缩病这些是不可医治的。连续性的病暂时只能维持生命程度地医治。其余二十种是可以医治的。
如是说耳病分为二十五种。对此，如前所述的方式，耳病的分类有著名的二十五种，这是论师所说的。
《八支心要注释·词义月光》是论师月官所作的确定注释，这是后续部分第十七章的注释。
其后将说明耳病的医治。对此，按次第开始此章。对风引起的耳病，应饮用肉汤并服用能降伏风的药物煮成的酥油。对此，对风引起的耳病，应在夜晚睡前让病人饮用肉汤，并服用能降伏风的十根药等煮成的酥油。
先对耳朵进行热敷，之后用无花果、蓖麻、木苹果、牛角瓜叶，以及芝麻油加盐，或用煮过的树枝的汁液温热适度，或用萝卜、安息香灌注耳朵。对此，先对耳朵进行热敷，进行油疗仪轨后，之后用无花果等叶药的树枝煮成的，或者用萝卜和安息香煮成的汁液，任选其一灌注耳朵。
降伏风的药物类、酸性物质和在尿中煮的大油，能迅速消除难以忍受的耳病。对此，降伏风的药物类如檀香等，酸性物质如酸水、大蒜水、酸奶等，在水牛和牛等的尿中煮的大油，即酥油、芝麻油、骨髓和脂肪，这些能消除难以忍受且难以治愈的耳病。
用五大根的任何一种树木，用新草缠绕，涂抹芝麻油，燃烧的顶端滴下的油能立即消除病症。对此，五大根的任何一种树木，同样地取松树等木材约十指宽，用新草缠绕三层，涂抹芝麻油，当燃烧的顶端滴下油时，这能立即消除和降伏耳病。
同样用檀香、苦根和灯木也这样做。对此，同样地用檀香等约十指宽的木材，用新草缠绕并涂抹芝麻油，从燃烧的顶端滴下的油收集后温热适度服用，也能立即消除耳病。
对风病感冒所说的医治方法在这里也有益处。对此，对风引起的感冒有益的药物，在这里对风引起的耳病也有益处。

།མགོ་བོ་བཀྲུ་དང་ཆུ་གྲང་བཏུང་། །ཉིན་མོའང་ཡོངས་ སུ་སྤང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ནད་དེ་ལ། མགོ་བོ་བཀྲུ་བ་དང་། ཆུ་གྲང་བཏུང་བ་ནི་ཉིན་མོ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཁ་ར་དཀར་པོར་བཅས། །མར་གྱིས་སྣུམ་བྱས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ པའི་གཟེར་ནད་ལ་ནི།ཁ་ར་དཀར་པོ་དང་བཅས་པའི་མར་གྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པ་ལ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་ཤིང་མངར་ནུ་ཞོ་བསྐོལ། །རྣ་བ་བཀང་པའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་རྣ་བ་ བཀང་བ་ཡང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བ་གཟེར་བ་ལ་ཕན་ནོ།།ཤིང་མངར་ཙནྡན་དཱུར་བ་དཀར། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་རམ་ཉེ་བ། །སེང་ཕྲོམ་པདྨའི་རྩ་བ་དང་། །པདྨའི་སྡོང་བུ་ཛི་བ་ཀ་།བཙོད་དང་ཐལ་ཏྲེས་བསྐོལ་བ་དང་། །ཤིང་མངར་ཁུ་བ་བྲེ་གང་དང་། །འོ་མ་བྲེ་དོ་ བཅས་པ་དག་།ཏིལ་མར་ཕུལ་གང་བསྐོལ་བ་དང་། །འདི་ཡིས་རྣར་བླུགས་རྣ་དགང་བསྐུ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་ཉི་ཚེས་དགང་། །གཟེར་དང་ཚ་དང་ན་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་ལ་སོགས་པ་ཇི སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བ་ཏིལ་མར་འདི་རྣ་བར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན།གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྦྲང་རྩི་ཉི་ཚེས་བཀང་ན་ཡང་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤིང་མངར་ལ་སོགས་མར་དང་བཅས། །རྣ་བ་ཀུན་ཏུ་བྱུགས་ན་འང་ ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་མར་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་རྣ་བ་ཀུན་ཏུ་བྱུགས་ཤིང་བསྐུས་ན་ཡང་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པི་པི་ལིང་། །མར་བསྐོལ་སྣུམ་གྱུར་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་རྣ་བའི་གཟེར་ལ་ནི། །པི་པི་ལིང་དང་ཞུན་མར་བསྐོལ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་སྟེ་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །བད་ཀན་སེལ་བའི་སྣ་སྨན་དང་། །མཁུར་བཀང་དུགས་དང་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ རྣ་བའི་གཟེར་ལ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བའི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།སྒོག་སྐྱ་སྒེའུ་གཤེར་ཤི་ཀྲུ་དང་། །ལ་ཕུག་ཆུ་ཤིང་མུ་རང་ག་།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དམ་པ་ནི། །དྲོ་འཇམ་རྣ་བར་བླུགས་ནའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུགས་ ན་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།རྐའི་མྱུ་གུ་སྐྱུར་ཁུར་བཏགས། །ཏིལ་མར་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་གང་། །སྣུ་ཧའི་ཤིང་བུ་བྲུས་པར་ནི། །བཅུག་ལ་ཨརྐའི་ལོ་མས་གཡོགས། །ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྲེགས། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་གཟེར་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་ བྱ་བ་ལ།ཤིང་ཨརྐའི་མྱུ་གུ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་ཁུ་བ་སྐྱུར་པོའི་ནང་དུ་བཏགས་ལ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕུར་མ་བཙོས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྲེགས་པའི་ཁུ་བ་ནི་གཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མ་དུ་ལུང་གའམ་ཀ་པིད་ཐའི། །ཁུ་བས་བཀང་བ་བྱས་ན་ཕན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་མ་དུ་ལུང་གའི་ཁུ་བའམ་ཀ་པིད་ཐའི་ཁུ་བས་རྣ་བ་བཀང་ན་ཡང་གཟེར་བ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཚས་བཀང་དེ་རྗེས་ལ། །རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བའི་ཕྱེ་མས་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྣ་བ་ཚས་བཀང་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་མཚོའི་ཝུ་བའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་ནའང་ཕན་ནོ། །ར་ ལུག་གཅིན་དང་འོ་མས་ཤུན།།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བཀང་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ར་ལུག་གི་གཅིན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའང་ཕན་ནོ།

对于'洗头和饮用冷水，白天也要完全禁止'这句话，对于耳病，应当禁止洗头和饮用冷水，即使在白天也要禁止。
对于'胆病加白糖，用酥油涂抹后用泻药'这句话，对于由胆引起的疼痛病，应当用白糖和酥油进行涂抹治疗，然后使用清胆泻药。
对于'葡萄甘草乳汁煮沸，灌注耳朵也是受推崇的'这句话，用葡萄等配方灌注耳朵，对于由胆引起的耳痛也有效果。
对于'甘草檀香白色杜尔瓦草，水晶和染料草，藏菖蒲莲根，莲茎和吉瓦卡，蓝靛和蒲公英煮沸，甘草汁一升量，牛奶两升量，芝麻油一满勺煮沸，用此灌耳涂抹。或者单用蜂蜜灌注，能消除疼痛发热和痛苦'这句话，用甘草等药膏，和一升甘草煮汁等，如前所述煮制的芝麻油灌注耳朵等，能消除疼痛等症状。或者仅用蜂蜜灌注也能消除疼痛等症状。
对于'甘草等配合酥油，涂抹所有耳部也有效'这句话，用甘草和檀香等刚才所说的药物配合酥油制成的药膏涂抹全耳，对疼痛等症状也有效果。
对于'痰病用胡椒，煮酥油成油性后催吐'这句话，对于由痰引起的耳痛，应当用胡椒和酥油煮制成油性药物后进行催吐治疗。
对于'清痰鼻药和，漱口热敷吸烟'这句话，对于由痰引起的耳痛应当使用清痰鼻药等治疗。
对于'大蒜茎野芹菜希库和，萝卜水生植物木兰伽，煮汁之精华，温热灌耳也有效'这句话，用大蒜茎等煮汁温热灌注也特别有效。
对于'阿卡嫩芽酸汁研磨，芝麻油加盐装入，斯努哈木棒钻孔中，用阿卡叶包裹，如烤木桩方式燃烧，其汁液最能止痛'这句话，将阿卡树嫩芽在酸性汁液中研磨，如前所述用烤木桩方式燃烧所得的汁液是止痛的最佳方法。
对于'马度伦嘎或者卡皮塔，用其汁液灌注有效'这句话，用马度伦嘎的汁液或卡皮塔的汁液灌耳也对疼痛有效。
对于'或者用盐灌注之后，撒上海泡沫粉末'这句话，或者用盐灌耳后撒上海泡沫粉末也有效。
对于'羊尿和牛奶外皮，用芝麻油煮沸灌注有效'这句话，用羊尿等配方也有效果。

།ཡང་ན་ཡུངས་མར་ཤིང་ཀུན་དང་། གཡེར་མ་དོང་གྲ་བསྐོལ་བ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཡུངས་མར་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་བཏང་ན་འང་ཕན་ནོ།།ཁྲག་གྱུར་མཁྲིས་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །གཏར་ག་མྱུར་དུ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བའི་གཟེར་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །སྨིན་ཅིང་ རྣ་བ་ཁྲག་འཛག་ལ།།དུད་པ་མཁུར་བཀང་སྣ་སྨན་སྦྱར། །སྦུ་གུའི་ཆོ་ག་དག་དང་ནི། །རྨ་རེད་ཆོ་ག་གང་ཡིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ནད་སྨིན་ཅིང་རྣག་འཛག་པར་གྱུར་ན་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡུ་གུའི་ཆོ་ག་ཇི་ སྐད་བཤད་པ་དག་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱ་ལ།རྨ་རེད་པའི་གསོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གོས་པར་ཡེའུས་དུས་གཉིས་སུ། །རྣ་བ་ཕྱི་ཞིང་དག་པར་བྱ། །གུ་གུལ་དུད་པས་བདུགས་ནས་ཀྱང་། །སྦྲང་རྩི་ཡིས་ཀྱང་དགང་བར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རྣ་བར་རྣག་ལ་སོགས་པ་ཆགས་ཤིང་གོས་པར་གྱུར་ན། རས་བལ་གྱི་ཡེའུས་ཉིན་རེ་ཞིང་དུས་གཉིས་སུ་ཕྱི་ཞིང་དག་པར་བྱས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་གུ་གུལ་གྱི་དུད་པས་བདུགས་ཏེ་སྦྲང་རྩིས་ཡོངས་སུ་དགང་པར་བྱའོ། །བྱེའུ་རུག་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་དང་། །བུ་རམ་ ཁུ་བས་བསྒོས་པ་ཡི།།རས་བལ་ཡེའུ་རབ་ཕྲས་བྱུག་།དེ་ཡི་ཕྱེ་མ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྣ་བ་རྣག་ཅན་དེ་བྱེའུ་རུག་པའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོས་པའི་རས་བལ་གྱི་ཡེའུ་ཕྲ་མོས་བྱུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་ བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་གདབ་པར་བྱའོ།།གཟེར་དང་རྣགས་དང་ལྕི་བ་ལ། །ཆོ་ག་འདིས་ནི་བཟློས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ནི་གཟེར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ ཨམྤཤྠ།།ཤིང་མངར་དང་ནི་ད་ཏ་ཀི་།ུཏྤ་ལ་ཡི་ལོ་མ་དང་། །བཙོད་དང་སེང་ཕྲོམ་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། །ཀ་པིད་ཐ་ཡི་ཁུ་བ་དང་། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་ཏེ་དེ་བླུགས་ན། །རྣག་འཛག་པ་ནི་མྱུར་འཆད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་བའི་ལྡི་གུ་དང་། ཀ་པིད་ ཐ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་དེ་རྣ་བར་བླུགས་ཤིང་བཀང་ན་རྣག་འཛག་པ་མྱུར་དུ་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།སྒྲ་བཅས་འོན་པ་དག་ལ་ནི། །རླུང་གི་གཟེར་འཇོམས་སྨན་གཏང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་སྒྲ་དང་བཅས་པས་འོན་པར་གྱུར་པ་གཉིས་ལ་ནི། རླུང་གི་རྣ་བའི་ནད་ ཀྱི་གཟེར་འཇོམས་པར་བཤད་པའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་བད་ཀན་ནི། །སློན་སྨན་སོགས་ཀྱིས་དང་པོར་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྒྲ་དང་བཅས་པ་དང་འོན་པ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དག་ལ་ནི་དང་པོར་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་ བསལ་བར་བྱའོ།།ེ་རཎྜ་དང་ཤི་ཀྲུ་དང་། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུའི་འོ་མ་དང་། །ཁུ་བ་ཏིལ་མར་བཞི་འགྱུར་དང་། །ལོ་མ་བརྒྱད་འགྱུར་བཅས་པ་དང་། །ཤིང་མངར་རམ་ཉེ་བའི་ལྡེ་གུ། །བཅས་པར་བསྐོལ་བ་རྣར་བླུགས་དང་། །བསྐུ་དང་རྣ་བ་བཀང་བ་ཡིས། །སྒྲ་བཅས་ འོན་དང་གཟེར་བ་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ཏིལ་མར་དེའི་བཞི་འགྱུར་དང་། ལོ་མ་ཏིལ་མར་བརྒྱད་འགྱུར་དང་བཅས་པ་དང་ཤིང་མངར་དང་རམ་ཉེ་བའི་ལྡེ་གུ་བསྐོལ་ཏེ་ཏེལ་མར་ལུས་པ་རྣ་བར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་སྒྲ་ལ་ སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།

或者，倒入芥子油、诃子和野生姜、冬瓜煮成的药液。如此所说，如果使用芥子油等配方，也会有效果。
对于血液引起的耳病，应当像治疗胆病一样医治。应当迅速放血。
当耳病成熟且流血时，应当使用含烟气漱口，配制鼻药。应当使用导管治疗法以及任何适用的伤口治疗法。
当耳朵被污染时，每天两次用棉签清洁耳朵。之后用安息香熏烟熏蒸，再用蜂蜜填充。
用煮过的茄子汁和糖浆浸泡的细棉签涂抹，然后撒上其粉末。
对于疼痛、脓液和沉重感，应当用这个方法反复治疗。
用毕莨伽、安姆拉果、甘草、达塔基、乌特帕拉叶、红花、白芷、没药和木瓜汁与芝麻油煮制，倒入耳中可迅速止住脓液流出。
对于伴有声响的耳聋，应当使用能够消除风引起的疼痛的药物。
对于痰引起的疾病，首先要用催吐药等清除痰液。
用蓖麻、辣木、嫩萝卜的乳汁，以及四倍量的芝麻油和八倍量的叶子，加上甘草或甘蔗制成的糊状物一起煮制，倒入耳中、涂抹和填充耳朵，可以消除伴有声响的耳聋和疼痛。

།ཤིང་ཀུན་བོང་ང་དཀར་པོ་དང་། །ཤུ་ཏི་སྐྱེར་ཤུན་སྭ་རྫི་ཀ་།ཏིལ་མར་ཚ་དང་བཅས་བསྐོལ་བས། །བཀང་ན་གཟེར་དང་ཆུ་སེར་འཛག་།སྒྲ་བཅས་ལོན་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ དང་།ཏིལ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ཚ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་རྣ་བ་བཀང་ན་རྣ་བ་གཟེར་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣ་བ་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ལ། །ཡུངས་མར་གྱིས་ནི་བཀང་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་སྒྲ་ཟི་ཟི་པོ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། ཡུངས་ མར་བཙིར་བའི་མར་གྱིས་རྣ་བ་དགང་བར་བྱའོ།།ལ་ཕུག་སྐམ་པོའི་དུམ་བུ་ཡི། །ཐལ་བ་ཤིང་ཀུན་བཅའ་སྒ་དང་། །ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་ཤུ་དག་དང་། །ཐང་ཤིང་ཤི་ཀྲུ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཡ་བཀྵ་ར་རྩབས་རུ་ཚ། །རྒྱམ་ཚ་རྡུལ་ཚ་སྭ་རྫི་ཀ་།སྟག་པའི་ཚེར་མ་ཁ་རུ་ཚ། །གླ་སྒང་རྒུན་ ཆ་བཞི་འགྱུར་དང་།།ཁ་ལུ་ཁུ་བ་དེ་དང་འདྲ། །ཆུ་ཤིང་ཁུ་བ་མཉམ་བསྐོལ་བའི། །ཏིལ་མར་བཀང་བས་རྣ་བའི་ནད། །གཡའ་དང་སྒྲ་བཅས་འོན་པ་དང་། །རྣག་འཛག་གཟེར་ཞིང་སྲིན་བུ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཐལ་སྨན་གྱི། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་མྱུར་དུ་འཇོམས་ ཁ་དང་སོ་ཡི་ནད་ལའང་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལ་ཕུག་སྐམ་པོའི་དུམ་བུ་ཐལ་བར་བྱས་པ་དང་། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་བཞི་འགྱུར་རྒུན་ཚ་དང་། ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བ་བཞི་འགྱུར་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་བཞི་འགྱུར་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་རྣ་བ་བཀང་ན་རྣ་བའི་ནད་ གསོ་དཀའ་བ་ཡང་མྱུར་དུ་སེལ་བར་བྱེད་ལ།ཐལ་བའི་ཏིལ་མར་འདི་ནི་ཁ་དང་སོའི་ནད་ལ་ཡང་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚོར་བ་མེད་པ་ལ། །ཉེ་བ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་རྣ་བ་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་ན་དེ་ དང་ཉེ་བ་ལ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།སྐྲང་ཞིང་རྣགས་ལ་ཐོས་པ་ནི། །མི་གསལ་གྱུར་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་སྐྲུང་ཞིང་རྣག་འཛག་པ་དང་ཐོས་པ་མི་གསལ་ཞིང་འོན་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྒན་དང་ ཡུན་རིང་དུ།།ལོན་པའི་འོན་པ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པའི་ཚེ་ནས་འོན་པ་དང་། རྒས་ནས་འོན་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་འོན་ཞིང་ལོ་མང་དུ་ལོན་པའི་འོན་པ་ལ་ནི། གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །སྒྲ་བཅས་རྣགས་པར་གྱུར་པ་ལ། །སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་དག་ པར་བྱ།།རྣ་བ་སྦྱངས་ནས་དེ་རྗེས་ལ། །རྣ་བ་སྦྱངས་པའི་ཏིལ་མར་དག་།ཁ་ལུང་ཁུ་བ་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཚ་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའང་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་སྒྲ་དང་བཅས་ཤིང་རྣགས་པར་གྱུར་པའི་རྣ་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་དུགས་བྱས་པས་རྣ་བ་སྦྱངས་ཤིང་གཤེར་བར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་བའི་ཡེའུས་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣ་བ་སྦྱངས་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་རྣ་བ་སྦྱང་བའི་ཏིལ་མར་ཇི་སྐད་སྨོས་པས་དགང་བ་འམ། ཡང་ན་ཁ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣ་བར་བླུགས་པར་བྱའོ། །དག་བྱས་རྩུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུས་དགང་བར བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བས་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱས་པས་རྣ་བ་རྩུབ་པར་གྱུར་ན། མར་གྱི་ཉིང་ཁུས་རྣ་བ་གཉིས་བཀང་བ་ཕན་ནོ། །རིམ་འདི་རྣ་སྤབས་གང་ལའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་རྣ་སྤབས་ཀྱིས་གང་བ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཕན་ནོ། །གཡའ་ དང་སྐྲང་ལ་རྣ་སྨན་སོགས།།བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཕན། །སྐྲང་ལ་ཚ་དང་དྲོ་བས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་གཡའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་ནད་ལ་ནི། རྣ་སྨན་དང་། དུད་བརྔུབ་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་སེལ་བ་དག་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྲང་ པ་ལ་ཡང་རྣ་སྨན་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ནོ།

用诃子、白色牛膝、豆蔻、诃子皮、碱、芝麻油和盐煮在一起，灌入耳中，可以治疗耳痛、黄水流出和伴有声响的久病。
关于诃子等药膏和芝麻油四倍的盐煮成的芝麻油，灌入耳中可以治疗伴有疼痛的耳病。
对于耳中有声响的病症，用芥子油灌入有效。即对于耳中有嗡嗡声的病症，应该用压榨的芥子油灌入耳中。
干萝卜块的灰、诃子、荜茇、豆蔻、肉豆蔻、白芷、草果、甘草、诃子块、碱、硝石、盐、碱、皂荚刺、岩盐、细盐、碱、虎刺、岩盐、草果，葡萄四倍，枣汁相同量，水木汁等量煮成的芝麻油灌入耳中，可以治疗耳病、瘙痒、有声响、耳聋、流脓、疼痛和有虫的症状。这种难以治愈的病症，用灰药芝麻油能快速消除，对口腔和牙齿疾病也有效。
关于干萝卜块烧成灰，以及诃子等药物的四倍葡萄盐，枣汁四倍，水木汁四倍，与芝麻油煮后灌入耳中，能快速治愈难治的耳病，这种灰药芝麻油对口腔和牙齿疾病也有效果且备受推崇。
然后对于失去知觉的情况，应在附近放血。即对于耳朵失去知觉变得麻木时，应该在附近放血。
对于肿胀、化脓和听力不清的情况，应该使用催吐药。即对于耳朵肿胀、流脓和听力不清的耳聋，应该服用催吐药使其呕吐。
应该放弃治疗儿童、老年人和长期耳聋的病例。即从儿童时期就耳聋的、年老后耳聋的和长期耳聋多年的病例，因为无法治愈所以应该放弃治疗。
对于有声响和化脓的情况，应该用油涂抹和热敷来清洁。清洁耳朵之后，随后使用清洁用的芝麻油。枣汁、岩盐、盐和蜂蜜的混合物也可以滴入。
对于伴有声响和化脓的耳病，应该用油涂抹和热敷使耳朵湿润，然后用耳挖清洁干净。这样清洁耳朵之后，接着用前面提到的清洁用芝麻油灌入，或者也可以将枣汁等药物滴入耳中。
清洁后如果变得干燥，应该用精炼酥油灌入。即用清洁方法清洁后如果耳朵变得干燥，用精炼酥油灌入两耳会有效果。
这个治疗程序适用于所有耳垢。即对于耳朵被耳垢堵塞的情况，前面讲述的这个治疗程序也有效。
对于瘙痒和肿胀，耳药等祛除痰湿的方法有效。对于肿胀应该涂抹盐和温热物。即对于耳朵瘙痒的耳病，耳药、熏蒸、饮食等祛除痰湿的方法都有效果。同样对于肿胀，耳药和熏蒸等也有效果。

།འདིར་སྐྲང་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཚ་བ་དང་། དྲོ་བའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པས་ཕན་ནོ། །རྣ་བ་རྣག་འཛག་འབུ་ཅན་ལ། །རྣ་བ་ཆུ་འཛག་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་རྣག་ཅན་དང་རྣ་བ་སྲིན་བུ་ཅན་ལ་ནི་རྣ་བ་ཆུ་འཛག་ པའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།མཆོག་ཏུ་རྣ་ནད་སྲིན་ཅན་ལ། །ཡུངས་མར་དྲོན་པོ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་ནད་སྲིན་བུ་ཅན་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡུངས་མར་དྲོན་པོས་དགང་བར་བྱའོ། །རྣ་བའི་འབྲས་ལ་ཁོང་འབྲས་ཀྱི། །གསོ་བ་དང་ནི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ཁོང་འབྲས་སྨིན་པ་དང་། །མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་བྱ་ཞིང་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྣད་པའི་ཁོང་འབྲས་གསོ་བ་ནི། །མཁྲིས་གྱུར་རྣ་གཟེར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།སྣད་པའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བ་གཟེར་བའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །འབྲུམ་པ་ཐོར་བུ་སྣ་ལྟར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་འབྲུམ་བུ་དང་རྣ་བའི་ཐོར་བུ་ལ་ནི་སྣའི་འབྲུམ་བུ་དང་ཐོར་བུ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །རྣ་བ་ གས་པ་མ་སྨིན་ལ།།རྣ་བའི་ཁོང་འབྲས་ལྟར་གསོ་ཞིང་། །ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་ལས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་གས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་རྣ་བའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཀྱང་གསོ་བར་བྱའོ་། །རྣ་ཤལ་ སྐམ་ལ་རླུང་གཟེར་ལྟར།།རྣ་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་བྱ། །དུགས་བྱ་སྙི་བར་གྱུར་པ་ན། །རྣ་ཤལ་ཏིལ་མར་བསྐུས་ཤིང་མཉེ། །ཤིང་མངར་པི་ལ་ཡའི་ས་བོན། ། ཤྭ་གནྡྷ་ནས་བཅས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་ཤལ་སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་ བའི་གཟེར་ལྟར་རྣ་སྨན་དང་བསྐུ་བ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།དེ་ལྟར་དུགས་ཀྱིས་སྙི་བར་གྱུར་པ་དང་། རྣ་ཤལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་པི་ལ་ཡའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་རྒྱས་བྱེད་སྣུམ་གྱིས་ནི། །བསྐུ་བ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་ཤལ་མཉེས་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཉེའུ་ཤིང་ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་དང་། །ེ་རཎྜ་དང་པ་ཡ་སྱ། །ཛི་བ་ཀ་དང་འོ་མར་བཅས། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུ་བ་ནི། །རྣ་ཤལ་རྒྱས་ བྱེད་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བ་ནི་རྣ་ཤལ་མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ལྡེ་གུ་དང་། རླན་ཅན་ཤ་ནི་བསྐོལ་བ་དག་།རྣ་ཤལ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་ བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བ་ཡང་ཕན་ནོ།།རྣ་ཤལ་རབ་ཟད་བཅད་པས་ནི། །ལྷག་མ་སྦྱར་ལ་གསོ་ཞིང་བསྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་ཤལ་ཤིན་ཏུ་ཟད་ཅིང་ཆད་དུ་ཉེ་བ་ལ་ནི། གཙགས་བུས་བཅད་ལ་རྣ་ཤལ་ལྷག་མ་སྦོམ་པོ་དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིམ་ པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་རྒྱུད་འདྲ་འཚོ་ཙམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་བའི་ནད་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་མི་ལ་བ་ཙམ་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །འབྱར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ཡང་ བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱའོ།།འབྱར་བ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདི། །གནོད་གྱུར་བསིལ་སྨན་བསྐུ་བ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གནོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་ནད་ལ་ནི་བསིལ་སྨན་བསྐུ་ཞིང་སྲིན་བུ་པད་པས་གཏར་ག་བྱའོ།

在此，对于肿胀，特别是用热的和温的药膏涂抹有效。
对于耳朵流脓和有虫的，应当像治疗耳漏那样医治。即对于耳朵有脓和耳朵有虫的，如果采用所有治疗耳漏的方法就会有效。
特别是对于耳病有虫的，应当灌注温热的芥子油。
对于耳内脓肿，应当采用内脓肿的治疗方法并进行催吐。即对于耳内成熟和未成熟的脓肿，应当按照前面所说的内脓肿的治疗方法进行治疗，并用催吐药治疗。
对于耳内脓肿的治疗，应当像治疗胆引起的耳痛那样医治。即对于耳内脓肿，应当采用所有治疗由胆引起的耳痛的方法。
对于痘疮和疹子，应当像治疗鼻子那样医治。即对于耳朵的痘疮和疹子，应当像治疗鼻子的痘疮和疹子那样医治。
对于耳裂未成熟的，应当像治疗耳内脓肿那样医治，并根据病因采取相应措施。即对于所谓耳裂未成熟的病，应当按照前面所说的耳内脓肿的治疗方法进行治疗，同样也要根据具体病因进行治疗。
对于干燥的耳廓，应当像治疗风引起的耳痛那样，使用耳药、涂抹等方法。当用热敷使其变软时，应当用芝麻油涂抹耳廓并按摩。用甘草、毕拉雅种子、阿魏加上大麦涂抹。
之后应当经常使用能使其增长的油进行涂抹。即在按摩耳廓之后，应当经常用能促进生长的油进行涂抹。
用牛膝、阿魏、蓖麻、帕雅斯亚、济瓦卡和牛奶，与芝麻油一起煎煮后涂抹，这是最好的耳廓增长方法。
生命维持类的药膏和煮熟的新鲜肉类，能使耳廓增长和发育。
对于极度萎缩的耳廓，应当切除后将剩余部分连接起来进行治疗和生长。即对于极度萎缩几近断裂的耳廓，应当用手术刀切除，然后将剩余的粗大部分按照前述方法连接起来，之后进行治疗和生长。
同样，对于像琴弦一样的情况，只要维持生存即可。即对于所谓像琴弦一样的耳病，也应当这样治疗，只要能维持不恶化即可。
对于所谓粘连的眼病，也应当采用刚才所说的这个方法。
对于粘连也用这个方法。对于有害的情况，应当涂抹凉药，并用水蛭放血。即对于所谓有害的耳病，应当涂抹凉药并用水蛭进行放血。

།འཛམ་བུ་ཨ་ མྲའི་ལོ་མ་དང་།།བ་ལ་ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་ཏིལ། །བཙོད་དང་ཨུཏྤལ་ཀ་དམ་པ། །ཐལ་ཏྲེས་ཏིའི་མར་བཅས་པ་དང་། །སྐྱུར་རྩབས་བཅས་པར་བསྐོལ་བ་འདི། །ཏིལ་མར་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། །མེ་དབལ་སྐབས་བཤད་མར་གྱིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་ པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་ནད་ལ་ནི།འཛམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། ཏིལ་མར་དང་དེའི་བཞི་འགྱུར་གྱི་སྐྱུར་རྩབས་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་མེད་བལ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་མར་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །མཉེ་བགོ་ཏ་རྐ་ཏ། །ཞག་དང་ བཅས་པའི་ཏིལ་མར་དང་།ཏཱ་ལའི་ལོ་མ་ཨ་རྐ་དང་། ། ཤྭ་གནྡྷ་བྱེའུ་རུག་པ། །སོ་མ་ར་ཛ་འབྲས་བུ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ལང་ཀ་ལིར་བཅས་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། །རྣ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་ནི་གོ་ ཏ་དང་།ཀརྐ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུ་ཏ་ལིར་གཉིས་ཀྱི་ཞག་དང་བཅས་པའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བས་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་སྨན་རྣོན་པོ་དག་ཀྱང་གཏང་བར་བྱའོ། །དབུག་ཉེས་པ་ལ་ཨ་སྨན་ཏ། །འཛམ་བུ་ཨ་མྲའི་ལོ་མ་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་ བྱ།།རྣ་ཤལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་། །ཤིང་མངར་བཙོད་དང་སྟག་ཚེར་བ། །ཡུང་བའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་པོ་གདབ། །རྒྱ་སྐྱེགས་བྱི་དང་ག་བསྐོལ་བའི། །ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་བསྐུས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུག་ཉེས་པའི་རྣ་བའི་ནད་ལ་ནི། ཨ་སྨན་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་ པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ།།ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་དབུག་ཉེས་པའི་ནད་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྲིན་བུས་ཟོས་ལ་བའི་ལྕི་བས། །ལན་མང་དུ་ནི་དུགས་བྱས་ལ། ། བྱི་དང་ག་ཡི་སྙིང་པོ་ནི། །ལུག་གི་གཅིན་སྦྱར་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ནད་རྣ་བ་ལྷགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི་བའི་ལྕི་བས་དུགས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །དུག་མོ་ཉུང་དང་ཨིང་གུ་དང་། ཀ་རཉྫ་ཡི་ས་བོན་དང་། །དང་གའི ཤུན་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུག་མོ་ཉུང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ནད་དེ་ལ་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དང་ནིམ་པ་ཡི། །ལོ་མ་ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅས། །སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུས་རྨ་ལ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབུས་བ་ལྡགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ནད་དེ་ལ།སྔར་བཤད་པའི་སྨན་དུག་མོ་ཉུང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་དང་ནིམ་པའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལུག་གི་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རྣ་བ་ཆད་ལ་སྦྱང་བྱས་ཏེ། །སྐྱོན་མེད་ཁྲག་དང་དེ་འཚམ་པའི། །བཅིང་བ་དག་གིས་སྦྱར་ བར་བྱ།།སྦྱར་ནས་འཕྲལ་བཅང་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཆད་པའམ་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ་རྣ་བ་ཆད་པ་ལ་སློན་དང་ཁྲུས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་བྱས་ཏེ། ནད་ཀྱི་སློན་མེད་པའི་ཁྲག་དང་། དེ་དང་འཚམ་པའི་བཅིང་བདག་གིས་བཅིངས་ ཏེ་སྦྱར་བར་བྱ་ལ།དེ་ལྟར་སྦྱར་ནས་ནི་བཅད་མ་ཐག་པའི་དག་པར་བྱ་བའི་ཚོགས་སྦྱང་བར་བྱའོ།

对于称为有害的耳病，涂抹由瞻部树（阎浮树）等制成的药膏，以及芝麻油与四倍量的酸水煮制的芝麻油即有效果。或者也可以涂抹在火热病章节中所说的药油。
对于称为揉捏的耳病，应涂抹以戈达和卡尔卡达（两种库塔利）的油脂和芝麻油，以及棕榈叶、阿尔卡、天门冬、枸杞、索玛拉扎果实、岩盐和兰卡利一起煮制的油，同时也要使用强效耳药。
对于呼吸不畅的耳病，应注入阿斯曼塔卡等煮制的汁液，涂抹耳部的芝麻油，撒上甘草、蓝花、刺果和姜黄的细粉。或者用没药和毕达嘎煮制的芝麻油涂抹也有效果。
对于虫蛀（耳朵生虫）的病症，应多次用牛粪熏蒸，并用毕达嘎的精华与羊尿调配的药膏涂抹。
或者用苦瓜、阿魏、卡兰扎种子和毕达嘎树皮制成的药膏涂抹也有效果。
或者对于被虫舔咬的病症，应将前述的苦瓜等药物与楝树叶和诃子，用蜂蜜调制成药膏涂抹在伤口上。
对于耳朵断裂，应先清洗，然后用无瑕疵的血液和适当的绷带固定。固定后应立即进行清洁处理。

།དེ་ནས་སྐྲ་མཐར་མདུད་བྱས་ཏེ། །རྣ་ཤལ་བཅད་དང་ཞལ་ཞལ་བྱ། །བཅད་པ་དང་ནི་བསྲུང་བ་བྱ། །མཚམས་ནི་མཉམ་པར་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །མཐོན་དམན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱ། ། ཞུན་མར་དང་ནི་སྦྲང་རྩིས་བྱུག་།རས་བལ་གྱིས་ནི་གླན་པ་དང་། །སྐུད་པས་དམ་ལྷོད་རན་པར་བཅིངས། །རྨ་ཡི་ཁྲག་ནི་བཅད་པ་ཡི། །སྨན་གྱི་ཕྱེ་མས་གདབ་བྱ་ཞིང་། །སྤྱོད་པ་དེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ནད་པའི་སྐྲའི་ཐ་མའི་མཚམས་སུ མདུད་པ་བྱས་ལ།།རྣ་ཤལ་བཅད་པ་དང་། ཞལ་ཞལ་བྱ་བ་དག་བྱས་ནས་རྣ་བའི་མཚམས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་ཞིང་ལེགས་པར་སྦྱར་ལ། མཐོན་དམན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ་བཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་བྱུགས་པའི་རས་བལ་གྱི་གླན་ལ། སྐུད་པས་ཤིན་ཏུ་ དམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ།ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རན་པར་བཅིངས་ལ། ཁྲག་བཅད་པའི་ཕྱེ་མ་གཏར་གའི་སྐབས་ནས་སྨོས་པའི་ཕྱེ་མས་གདབ་པར་བྱ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་ལ་ཕན་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་སྦྱོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཞག་བདུན་ནས་ནི་མ་བཙོས་པའི། །ཏིལ་མར་བསྐུས་ལ་རས་བལ་དགྲོལ། །ལེགས་འབྱོར་སྤུ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་། །མཚམས་འབྱོར་མཉམ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། །ཚད་ལྡན་ནད་ནི་མེད་པ་དང་། །རིམ་གྱིས་རྣ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་བདུན་གྱི་རྗེས་ལ་ཏིལ་མར་སྨན མ་བཙོས་པས་བསྐུས་ལ།རས་བལ་དལ་གྱིས་བཀྲོལ་ཏེ། །རྣ་བ་ལེགས་པར་འབྱོར་ཞིང་སྤུ་སྐྱེས་པ་དང་། མཚམས་འབྱོར་ཞིང་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ནས་རིམ་གྱིས་རྣ་བ་དེ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཉ་ལྕིབས་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་དང་། །བྲི་ཧཏི་འབྲས་སེར་པོ་གཉིས། ། བ་ལ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། ། ཤྭ་གནྡྷ་ཡུངས་དཀར་སེར། །ཀོ་ཤཏ་ཀའི་རྩ་བ་དང་། །ཀར་བཱི་ར་རུ་ཤི་ཀ་།ལོ་མ་བདུན་པ་པི་པི་ལིང་། །ས་ནག་སྦྲང་མའི་གནས་དང་ནི། །བྱེའུ་ཆུ་སྐྱེས་སྲིན་བུའི་ཤ། །དེ་བཞིན་སེང་ཕྲོམ་སྡོང་བུ་རྣམས། །འདི་དག་ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་བཅས། ། མ་ཧེའི་མར་དང་གླང་པོ་རྟའི། །གཅིན་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བ་ནི། །བསྐུས་ན་རྣ་བ་འཕེལ་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཉ་ལྕིབས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྲང་མས་བརྩིགས་ཤིང་རང་གི་གནས་སུ་བྱས་པའི་ས་དང་། བྱིའུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ ཏིལ་མར་དང་བཅས་པའི་མ་ཧེའི་གཅིན་ལ་སོགས་པ་ཐལ་ཆེས་པ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ན་ཡང་རྣ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ན་ཚོད་ལྡན་པ་ཡི། །སྦྱང་བ་བྱས་ནད་རྣ་ཆད་གསོ། །སྣ་དང་མཉམ་པའི་ཤ་ལྤགས་ནི། །མཁུར་ཚོས་ལས་ ནི་བཅད་ནས་ཀྱང་།།རྣ་དང་ཉེ་བའི་ཤ་ལྤགས་ནི། །སྲབ་མོ་ཉིད་དུ་བཞར་བར་བྱ། །དེ་ནས་རས་བལ་བཅས་པ་ཡི། །ཁབ་ཀྱིས་མཁུར་བ་བཙེམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མི་ན་ཚོད་དང་ལྡན་ཞིང་གཞོན་པར་གྱུར་པ་སྦྱང་བ་བྱས་ནད་རྣ་བ་ཆད་པ་དེ་གསོ་བར་བསྟེ། །དེ་ཡང་ ནད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྣ་དང་མཉམ་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་པ་བཅད་ལ།དེ་དང་མཉམ་པའི་པགས་པ་དང་ཤ་མཁུར་ཚོས་ལས་བཅད་དེ་རྣ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཤ་དང་པགས་པ་དེ་སྲབ་མོར་བྱའོ། །དེ་ནས་རས་བལ་གྱིས་སྐུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁབ་ཀྱིས་མཁུར་བ་ནས་མཁུར་བར་བཙེམས་ཏེ་ བརྟོད་པར་བྱའོ།

然后在发梢打结，切割耳垂并清洗。应当切割和保护，边缘应当均匀连接，使其不高不低。涂抹酥油和蜂蜜，用棉花填塞，用线适度松紧地缠绕。应当撒上止血的药粉，并教导其行为。
即之后在病人发梢处打结，切割耳垂并清洗后，使耳朵边缘非常均匀地连接好，使其不高不低地固定。然后涂抹酥油和蜂蜜的棉花填塞，用线不要太紧也不要太松地适度缠绕，撒上在放血处提到的止血药粉，然后教导对伤口有益无害的行为。
七日后涂抹未煮的芝麻油，解开棉花。当良好愈合长出毛发，边缘连接均匀稳固，具足标准无病时，逐渐使耳朵生长。
即七日后用未煮的芝麻油涂抹，慢慢解开棉花。当耳朵良好愈合且长出毛发，边缘连接均匀等具足后，逐渐使该耳朵生长增长。
鱼鳃、蛇蜕皮、小鸟、两种黄色稻米、巴拉哈提、胡椒、白芥子、黄芥子、苦瓜根、夹竹桃、如石迦、七叶草、胡椒、黑土、蜂巢以及小鸟、水生虫肉，同样还有葱茎，这些与芝麻油调制成膏，与水牛油及象马尿一起煮沸，涂抹则是增长耳朵的最佳方法。
即鱼鳃等以及蜜蜂筑巢作为自己居所的土，以及小鸟等这些磨成膏状，与芝麻油一起的水牛尿等煮至适度，涂抹也是增长耳朵的最佳药物。
然后对年龄适中的人，做好清净后治疗耳朵缺损。从面颊切下与鼻子等长的肉皮，将靠近耳朵的肉皮，削成薄片。然后用带棉线的针缝合面颊。
然后对年龄适中且年轻的人做好清净后治疗耳朵缺损。即切下与该病人鼻子等长的木等皮，切下与之等长的皮肉面颊，使靠近耳朵的肉和皮变薄。然后用带棉线的针从面颊到面颊缝合固定。

།སྣ་བཅད་མཚོན་གྱིས་བཞར་ནས་ནི། །མཁུར་ཚོས་ལས་བཅད་པགས་པ་ཡིས། །སྣ་ནི་ལེགས་མེར་བཙེམ་པར་བྱ། །ཁ་ཡི་དབུགས་ནི་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྣར་ནི་སྦུ་གུ་ཅན་གཞུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་དེ་བས་དེའི་འོག་སྣ་བཅད་པའི་འཕྲོ་དེ་ མཚོན་གྱིས་བཞར་ནས་མཁུར་ཚོས་ལས་བཅད་པའི་པགས་པ་རློག་སྟེ།པགས་པ་སྟེང་དུ་ཕྱུང་ལ་སྣ་དང་ལེགས་པར་བཙེམས་ལ་གླན་ནས་ལེགས་པར་དྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཁའི་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྣའི་ནང་དུ་སྦུབས་ཅན་སྨྱིག་མ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གཞུག་ བར་བྱའོ།།དེ་རྗེས་ཏིལ་མར་སློན་པར་བསྐུ། །རྨ་ནི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ། །ཁྲག་བཅད་པ་ཡི་སྨན་གཞན་ཡང་། །ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་གདབ། །དེ་ནས་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ། །བཅིངས་ལ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ཏིལ་མར་སློན་པར་བསྐུས་ལ། །རྨ་ཤིང་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ་པ་དང་། །གཞན་ཡང་ཁྲག་བཅད་པའི་སྨན་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྦྲང་རྩིས་བསྐུས་ཏེ་རས་མས་དཀྲིས་ལ་ཆུ་དྲོན་གྱིས་ཉེར་སྦྱོད་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། ། དེ་ནས་གནས་སྐབས་ཤེས་བྱས་ནས། །རྨ་གསར་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། རྨ་གསར་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་འོག་ནས་བཤད་པ་དག་བྱའོ། །རྨ་འབྱོར་སྣ་ཡི་ཉེ་འཁོར་གྱི། །ཤ་ལྷག་ལེགས་པར གཅད་པར་བྱ།།དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་བཙེམ། །དམའ་བ་དག་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་འབྱོར་ནས་སྣའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཤ་ལྷག་གང་དག་ཡོད་པ་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བཙེམས་ཤིང་དམའ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཤ་སྐྱེད་ པའི་ཆོ་གས་སླར་ཤ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།བཅད་མ་ཐག་ལ་ཅི་རིགས་པར། །བཞག་སྟེ་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲལ་དུ་སྣ་བཅད་མ་ཐག་པ་ལ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྣ་དེ་ཉིད་གླན་ཏེ་གསོ་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱའོ། །མཆུ་བཅད་པ་ལ་སྦུ་གུ་དག་།མ་གཏོགས་སྣ་སྦྱར་ བཞིན་དུ་བྱ།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུ་བཅད་པ་ལ་ཡང་སྣའི་ནང་དུ་སྦུ་གུ་གཞུག་པ་མ་གཏོགས་པ་སྣ་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་ སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྣ་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་ན། སྣ་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།བ་མོ་རླུང་དང་རྡུལ་དང་ནི། །སྨྲ་དྲགས་གཉིད་ལོག་གཉིད་གཡར་དྲགས། །སྔས་ནི་མཐོ་དང་དམའ་དྲགས་དང་། ཆུ་གཞན་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཆུ་མང་འཐུངས་དང་ཉལ་པོ་དང་། །སྐྱུགས་དང་མཆི་མ་བཀག་པ་ཡིས། ། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་འཁྲུགས་ནས། །སྣ་ནི་སྲ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །ཆམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འཕེལ་ན་ཟད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས། རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་འཁྱུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས། སྣ་སྲ་ཞིང་འཐས ལ་རྒྱས་པར་གྱུར་པས།ཆམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཕེལ་པ་ན་མ་བཅོས་ཤིང་ཡལ་བར་བོར་ན་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བ་མོ་ནི་མཚན་མོའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལས་བབ་པའི་ཆུ་གྲང་མོ་བ་བས་པའོ། །དྲགས་པ་ནི་གཉིད་ ལོག་པ་དང་།མ་ལོག་པ་གཉིས་ཀ་དང་སྦྱར་རོ།

对于'切断鼻子后用刀刮去，用从面颊割下的皮肤，将鼻子缝合完好。为了呼吸，应在鼻子里插入管子。'这句话的意思是：切断鼻子后，用刀刮去伤口，从面颊割下皮肤翻转，将皮肤向上翻出并与鼻子完好缝合，然后仔细缝补。之后为了呼吸，应在鼻腔内插入两根竹管等物。
对于'之后涂抹芝麻油，用蜂蜜调制的药涂抹伤口。其他止血药也要，研磨成细粉撒上。然后涂抹酥油和蜂蜜，包扎后指导护理。'这句话的意思是：之后涂抹芝麻油，用药物和蜂蜜调制的药涂抹伤口，还要用其他止血药研磨成细粉涂抹。然后涂抹蜂蜜，用布包扎，指导用温水等护理方法。
对于'然后了解情况，进行新伤治疗仪轨。'这句话的意思是：之后要了解具体情况，按照下文所说的新伤治疗仪轨进行治疗。
对于'伤口愈合时，应当切除鼻子周围多余的肉。然后要仔细缝合，低陷处也要增生。'这句话的意思是：伤口愈合后要切除鼻子周围多余的肉。然后要像之前那样仔细缝合，对于凹陷的部分要用生肉的方法使其重新生长。
对于'刚切断时应适当，放置后进行此法。'这句话的意思是：刚切断鼻子时，要适当地将鼻子固定，然后进行这种治疗方法。
对于'嘴唇切断时除了不用管子，其他都按鼻子接合的方法处理。'这句话的意思是：对于嘴唇切断的情况，除了不需要插入鼻管外，其他都按照接合鼻子的所有方法来处理。
这是由亲近月亮的阿阇黎所作的《八支心要广释·词义月光》中第十八章外科处置的注释。
对于'接下来要说明鼻病的诊断要点。'这句话的意思是：在说明从鼻子以上疾病的这一章节中，为了说明鼻病的病因等，撰写了这一章。
对于'晨露、风尘以及，说话过多、睡眠不足和过度嗜睡，枕头过高或过低，饮用其他水，饮水过多和性事，呕吐和忍住眼泪，由这些原因引起风气偏盛的疾病发作，鼻子变得僵硬，会引起感冒。如果发展会导致消耗病。'这句话的意思是：由于晨露等过失，风气偏盛的疾病发作升起，使鼻子僵硬、堵塞和肿胀，从而引起所谓的感冒病。如果发展下去，不治疗而放置不管，就会引起消耗病。其中晨露是指夜晚从天空降下的寒冷水露。'过度'一词既指睡眠不足，也指过度嗜睡两种情况。

།སྔས་ནི་མལ་གྱི་མགོ་བོའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆུ་གཞན་འཐུངས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆུ་གཞན་འཐུངས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་ཆམ་པ་ནི། །ཁ་སྐམ་ སྦྲིད་པ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་།།སྣ་འགགས་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། །མུར་འགྲམ་སོ་དང་ཀླད་པ་དང་། །སྨིན་མ་ནས་ནི་སྣ་རྩེའི་བར། །སྲིན་བུ་རྒྱུ་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །སྐད་འགགས་རིང་ནས་སྨིན་པ་དང་། །མཆིལ་སྣབས་གྲང་བར་འཛག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྣ་ནད་ཆམ་ པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ནི་ཁ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས།མཆིལ་སྣབས་གྲང་མོ་འཛག་པར་བྱེད་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་སྐོམ་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །མགོ་འཁོར་སྣ་ནང་འབྲུམ་པ་འབྱུང་། །རྣ་རྩེ་གནག་ཅིང་དྲོ་ལ་རྩུབ། །མཆིལ་སྣབས་ དམར་སེར་འཛག་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ནི། སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་ནས་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་རྩུབ་པ་དང་དམར་བ་དང་སེར་བ་འཛག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །སློན་ཞིང་ལུས་ལྕི་ཡི་ག་འཆུས། །ཁ་མངར་ བྲོ་ཞིང་གཡའ་བ་དང་།།མཆིལ་སྣབས་སྣུམ་དཀར་སྐ་བ་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ནི་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་གྱུར་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། །རྒྱུ་མེད་འཕེལ་དང་འགྲིབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་ བ་ལ།ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆམ་པ་ནི། རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ཆེད་འགའ་ནི་འཕེལ། ཆེད་འགའ་ནི་འབྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་ཁྲག་སྣ་ཡི་རྩར་ཞུགས་ནས། ། ཆམ་པས་འདེབས་པར་བྱེད་འགྱུར་བ། །བྲང་ན་ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། །མིག་དམར་དབུགས་ཀྱི་དྲི་མི་ཞིམ། །མིག་དང་རྩ་བ་སྣ་གཡའ་ཞིང་། །འདི་ནི་མཁྲིས་གྱུར་མཚན་ཉིད་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ནི། བྲང་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ པར་འདུག་པ་དང་།མིག་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པའི་མཆན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་གསོས་ན། །གནོད་པ་མི་བཟད་སྐྱེད་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་ བོར་ན།ནད་མི་བཟད་ཅིང་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བླ་བརྣན་ནི། །འཕེལ་བས་དབང་པོ་ཀུན་གནོད་བྱེད། །མེ་དྲོད་ཉམས་ཉེས་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་།གློ་བུར་དུ་ནི་ཤས་ཆེར་འཁྲུགས། །ཁྲ་དྲི་ང་ཞིང་སྐམ་པར་བྱེད། །སྣ་ ནང་འདྲུལ་ཞིང་སྐམ་པ་དང་།།ཡང་ཡང་སྣ་འགགས་དག་པར་བྱེད། སྣབས་ནི་རྣག་འདྲ་དཀར་ཞིང་དམར། །དུད་པ་ཅན་ནི་འཛག་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་སྲིན་བུ་སྣུམ་ཞིང་རིང་། །དཀར་ཞིང་ཕྲ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པས་གནོད་ཅིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ངི་ སྐད་བཤད་པའི་བླ་བརྣན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པས་དབང་པོ་ཀུན་ལ་གནོད་ཅིང་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྣ་འདྲུལ་བ་དང་། སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣ་འགགས་པ་དང་དག་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་།འདི་ལ་སྲིན་བུ་སྣུམ་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨིན་མཚན་པ་ལུས་ཡང་ཞིང་། །སྦྲིད་པ་ཞི་བར་གྱུར་པ་དང་། །སྣབས་ནི་སྤྱིན་ཞིང་སེར་བ་དང་། །དྲི་དང་རོ་ནི་ཚོར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་དེ་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི། ལུས་ཡང་ པས་དྲི་དང་རོ་ཚོང་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།སྣབས་སྦྱིན་ཞིང་སེར་བ་ནི་སྤྲ་ཚིལ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བའོ།

枕头是放在床头方向的东西。饮用其他水是指饮用与前面所说不同的其他水。其他的内容容易理解。
其中风引起的感冒有以下症状：口干、频繁打喷嚏、鼻塞疼痛、腮部、牙齿、脑部以及从眉毛到鼻尖之间感觉有虫子在爬动、声音嘶哑、长期成熟、流出冷的涕液和鼻涕。
其中鼻病感冒中由风引起的感冒，从口干等症状到流出冷的涕液和鼻涕都是其表现。
胆引起的感冒会口渴并发烧，头晕，鼻内生疮，耳尖发黑且热而粗糙，流出黄红色的涕液和鼻涕。
胆引起的感冒从口渴等症状到流出粗糙的、红色和黄色的涕液和鼻涕都是其表现。
痰引起的感冒会咳嗽、呼吸不畅、身体沉重、恶心、口甜、有味且发痒，流出油性白色稠密的涕液和鼻涕。
痰引起的感冒从呼吸不畅等都是其症状。
三种病因混合引起的感冒具有所有特征，无故增加和减少。
由三种病因混合引起的感冒具有风、胆、痰三种特征，并且会突然无故时而增加，时而减少。
病血进入鼻脉后，感冒发作时，胸部没有知觉，眼睛发红，呼吸有异味，眼睛和根部发痒，这具有胆引起的特征。
血引起的感冒症状为：胸部麻木无知觉，眼睛发红等，具有胆引起的感冒的特征。
所有感冒如果不治疗，会引起难以忍受的危害。
刚才所说的所有感冒如果置之不理，会引起难以忍受的剧烈疾病。
如前所述的鼻涕增多会损害所有感官，消化力减弱呼吸不畅，咳嗽胸部和肋部疼痛，突然剧烈发作，粪便有异味且干燥，鼻内腐烂和干燥，反复鼻塞严重，流出类似脓液的白色和红色、带烟色的涕液。这时会出现油性且长、白色细小的虫子。
感冒造成的危害和不适，如前所述的鼻涕增多会损害和折磨所有感官，同样会导致消化力减弱等症状，同样会反复出现鼻腐、干燥、鼻塞等症状，并且会生出油性的虫子。
其成熟的特征是：身体轻盈、喷嚏停止、涕液变稠且发黄、能感觉到气味和味道。
感冒成熟的特征是：从身体轻盈到能感觉到气味和味道。涕液变稠且发黄是指像脂肪一样流出。

།སྣར་ནི་རྣོན་པོ་བརྔུབས་པ་དང་། །ཉི་འོད་སྐུད་པ་རྩ་སོགས་དང་། །རླུང་འཁྲུགས་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །སྣ་ཡི་མཚུལ་པར་ཞུགས་གྱུར་པས། །བསྐྱོད་དེ་རླུང་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་པ། ། སུམ་མདོར་ཞུགས་འགྱུར་འགགས་ནས་ནི། །ལྡོག་ནས་མི་བཟད་སྦྲིད་པ་ནི། །སྣབས་འཛག་བཅས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་བརྔུབས་པས་རླུང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འཁྲུགས་ནས་སྣའི་མཚུལ་པའི་རུས་པ འཇམ་པ་གཞོན་ནུ་བསྐྱོད་ཅིང་བསྒུལ་བས་རླང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ལ།དེ་མཚུལ་པའི་སུམ་མདོར་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུ་བ་འགགས་ཏེ་སླར་ལྡོག་ནས་སྦྲིད་པ་མི་བཟད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་མིང་ནི་ཆམ་པ་མ་རུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཡི་བུ་ག་སྐེམ་བྱེད་ཅིང་། །རླུང་གིས་བད་ཀན་ སྐྱེད་པར་བྱེད།།སྣ་ནང་གྲ་མས་གང་སྙམ་སེམས། །དབུགས་འབྱུང་དཀར་བར་གྱུར་པ་དེ། །སྣ་སྐམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །སྣ་རྒྱས་པ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བ། །སྣ་ནི་བཀག་པ་འདྲར་སེམས་ཤིང་། །རླུང་གིས་འགག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབ་ འགགས་པ་ལས།།བུ་ག་གདངས་པ་ལྟབུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་སྣའི་བུ་སྐམས་ཏེ་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་ནི་སྐམས་པ་ཞེས་བྱའོ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །སྣ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་ནད་ནི་སྣ་བུས་ཤིང་བརྒྱངས་པ་ལྟ་བུར་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པས་སྣ་ཁུང་རྣགས་གྱུར་པ། །ཤ་ལྦགས་ཚ་ཞིང་གཟེར་དང་བཅས། །དེ་ནི་སྣ་ཡི་ཤུ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བས་སྣ་ཁུང་གི་ནང་རྣགས་པར་གྱུར་ཅིང་སྨིན་ལ་དེའི་ཤ་དང་ལྤགས་པ་ཚ་བ་དང་གཟེ་བ་དང་ བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ།ནད་དེའི་མིང་ནི་སྣའི་ཤུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཆུ་སེར་ནི། །ཆུ་འདྲ་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་དང་། །མཆོག་ཏུ་མཚན་འཛག་དེ་མིང་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱུར་པའི་ཆུ་སེར་ནི་ཆུ་དང་འདྲ་བ་རྒྱུན་དུ་འཛག་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་མཚན་ མོ་འཛག་པ་ནི་དེའི་མིང་ཅན་དེ་སྣ་ཆུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ།།བད་ཀན་འཕེལ་བས་སྣ་ཁུང་དུ། །བུ་ག་འགགས་ཤིང་ཆམ་པ་སྐྱེད་། །དབུགས་ནི་ངར་ངར་པོར་འབྱིན་ཅིང་། །ཆམ་པ་ལས་ཀྱང་ནད་ཚབས་ཆེ། །སྣ་ལས་ལུག་ལྟར་རྣག་འཛག་ཅིང་། །རྒྱུན་དུ་སྤྱི་བག་སེར་པོ་དང་། ། སྨིན་མའི་རྣག་ནི་འཛག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་སྣ་ནི་སྣབས་བཅས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣའི་ནང་དུ་བད་ཀན་འཕེལ་བས་སྣ་ཁུང་གི་བུ་ག་འགགས་པར་བྱས་ཏེ་དབུགས་ངར་ངར་པོར་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ། ཆམ་པ་བས་ནད་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པ་དང་སྣའི་ནང་ནས་ལུག་ལྟར་རྣག འཛག་པ་དང་།རྣག་དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་འཛག་ཅིང་། སྤྱི་བག་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་ནད་དེ་ནི་ལུག་གི་ཆམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲག་གི་སྣ་ནི་ཚིག་སྙམ་སེམས། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་རེག་མི་བཟོད། །དུ་བ་ལྟ་བུའི་དབུགས་འབྱིན་པ། །བསྲེགས་འདྲ་དེ་ནི་འབར་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།།ཁྲག་འཁྲུགས་པས་སྣའི་ནང་ནས་ཚིག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སྣའི་ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་རེག་མི་བཟོད་པ་དང་། དུ་བ་ལྟ་བུ་འབྱིན་པའི་ནད་དེ་ནི་བསྲེགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ན་སྣ་ནད་འབར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྐན་གྱི་ཕུགས་སུ་ནད་འཁྲུགས་པས། །རླུང་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་ འབྱུང་།།མཆིལ་སྣབས་དྲི་ང་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་སྣ་ནད་རུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་གྱི་རྩ་བའི་ཕུགས་སུ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པས་རླུང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རླུང་འབྱུང་ཞིང་མཆིལ་སྣབས་དྲི་མ་ནམ་པ་འབྱུང་པའི་ནད་དེ་ནི་སྣ་ནད་རུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

对于'鼻子吸入尖锐之物，以及阳光照射的线、草等，以及其他引起风动乱的物质，进入鼻腔软骨时，由于搅动而引起风的混乱，进入三岔路口后堵塞，返回后会产生难以忍受的喷嚏，并伴有鼻涕流出'这段话，是说当吸入刺激性和温热的物质时会引起风的混乱，同样，其他类似的原因也会引起混乱，搅动柔软年轻的鼻腔软骨而使风混乱，当风进入软骨的三岔路口并堵塞通道后返回，会产生难以忍受的喷嚏，这种病称为恶性感冒。
关于'使鼻孔干燥，风引起痰液产生，感觉鼻内充满灰尘，呼吸变白，这称为鼻干病。鼻子肿胀时会出现，感觉像鼻子被堵住，会被风阻塞，由于呼吸吸气受阻，如同孔道张开'这段话，是说由风引起鼻孔干燥并产生痰液等病症，仙人们称之为干燥病。所谓鼻肿胀病，就是鼻子像被吹胀一样等症状。
关于'胆汁使鼻孔化脓，肉皮发热并伴有疼痛，这被称为鼻疮'这段话，是说由于胆汁增盛使鼻孔内部化脓成熟，其肉和皮肤发热并伴有疼痛，这种病称为鼻疮。
关于'由痰引起的黄水，如水般持续流出，尤其在夜间流出的称为此病'这段话，是说由痰引起的黄水如水一般持续流出，特别是在夜间流出，这种病称为鼻水流病。
关于'痰增盛时在鼻孔中，堵塞孔道并引起感冒，呼吸发出呼噜声，比感冒病情更重。从鼻子流出如羊般的脓液，经常从眉间流出黄色的，眉毛处流出脓液，其鼻子带有鼻涕'这段话，是说鼻内痰增盛堵塞鼻孔通道，使呼吸发出呼噜声，比感冒更严重且过分，从鼻内流出如羊般的脓液，这种脓液持续流出，会出现在眉间等处，这种病称为羊感冒。
关于'血的鼻子感觉像烧灼，内外触摸难以忍受，呼出如烟般的气息，如烧灼般的是燃烧病'这段话，是说由于血混乱而使鼻内感觉像烧灼一样，鼻内外触摸难以忍受，呼出如烟般的气息，这种病因像烧灼一样，所以称为鼻病燃烧。
关于'因上颚深处病气混乱，风从口鼻中出，会出现臭味的唾液和鼻涕，这是鼻病腐烂'这段话，是说因上颚根部的风等病气混乱，从口鼻中出风，并伴有臭味的唾液和鼻涕流出的病症，称为鼻病腐烂。

།འདུས་པ་ འམ་སྣད་པ་ལས་གྱུར་པའི།།རྣག་དང་ཁྲག་ནི་སྣ་ནས་འཛག་།མགོ་བོ་ཚ་ཞིང་ན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རྣག་ཁྲག་ཅན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྣག་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མིག་རྣག་ཁྲག་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་གིས་མཁྲིས་པ་ བད་ཀན་དག་།སྣ་ནི་སྐམས་པར་གྱུར་པ་ལས། །བད་ཀན་སྐམས་ཏེ་གོང་པོར་གྱུར། །དེ་ནི་བསྒོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བྱ་བལ། རླུང་གིས་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་སྣའི་ནང་དུ་སྐམས་ཤིང་། གོང་གོང་པོར་གྱུར་པ་དག་ནི་སྣ་ནད་བསྒོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲུམ་བུ་ཐོར བུ་ནད་གཞི་ཡི།།མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་དག་ལས་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྣའི་འབྲུམ་བུ་དང་། སྣའི་ཐོར་བུ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ལས་དབུགས་འབྱུང་དཀའ་པ་དང་། །རྒྱུན་དུ་ཆུ་འཛག་སྦྲིད་པ་འབྱུང་། །སྣ་འགགས་ ལྟ་བུར་སྨྲ་བ་དང་།།སྣ་ནས་རྣག་འཛག་ཀླད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུ་དང་ཐོར་བུའི་ནད་ཀུན་ལས་ཀྱང་དབུགས་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ནས། ཀླད་པ་ན་བའི་བར་གྱི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལས། །ཆམ་པ་མ་རུངས་འཚོ་བ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་། ཚུལ་དེ་ལྟར་སྣ་ནད་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཆམ་པ་མ་རུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་པ་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་གསོར་རུང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྣད་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ནད་ཀུན་ལ་དང་པོར་ནི། །རླུང་མེད་ཁང་པར་འདུག་ནས་ ནི།།སྣུམ་ཆོས་དུགས་དང་སྐྱུག་སྨན་དང་། དུད་པ་བརྔུབ་དང་མཁུར་བཀང་བསྟེན། །གོས་ནི་ལྕི་ཞིང་དྲོ་བ་བགོ། །མགོ་བོ་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པས་དཀྲི། །ཁ་ཟས་ཡང་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་སྣུམ། །དྲོ་བ་དང་ནི་བསྐ་བ་བཟའ། །བུ་རམ་འོ་མ་སྐམ་སའི་ཤ། །ལན་ཚྭ་ཚ་བ་གསུམ་ཤས་ཆེ། ། ནས་དང་གྲ་ནི་མང་པོ་དང་། །ཞོ་དང་སེ་འབྲུའི་ཁུ་བ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནད་ཆམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁོ་ནར་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པར་འདུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། གོས་ལྕི་བ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཡང་ཞིང་སྐྱུར་བ་ལ སོགས་པ་བཟའ་དང་།བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བཏུང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ལ་ཕུག་གཞོན་ནུའི་ཁུ་བ་དང་། །ཀུ་ལདྠ་ཡི་ཁུ་བའང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་དེ་དག་ལ་ལ་ཕུག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལདྠ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཡང་ཕན་ པ་ཡིན་ནོ།།རྩ་བཅུའི་ཁུ་བ་དྲོ་འཇམ་མམ། །ཆང་སྙིང་དངས་མ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ན་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཙ་རོང་ཨགྣི་མནྠ་དང་། །ཤུ་དག་ཟིར་གོ་སྙོད་སྣོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཙ་རོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་ཙོར་ ཀ་དང་།གྣི་མནྠ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ཐུམ་པོ་ཆམ་པ་ཅན་གྱིས་སྣོམ་པར་བྱའོ།

对于由积聚或鼻腔损伤引起的，脓血从鼻子流出，头部发热疼痛的，这被称为脓血症。即由于鼻腔受损而产生的脓血混合物流出等症状，这就是眼部脓血症。
由风、胆和痰，使鼻子变干燥，痰变干成块，这就是称为鼻塞症。即风使胆和痰在鼻腔内干燥，成为硬块，这就是称为鼻塞症。
疱疮和疹子是由什么病因特征来区分？即鼻疱疮和鼻疹应当根据三种病因的特征来了解和区分。
所有症状都有呼吸困难，经常流鼻涕打喷嚏，说话时如鼻塞，从鼻子流脓，头痛。即从疱疮和疹子的所有病症中，会出现从呼吸困难到头痛等症状。
如此十八种中，重感冒仅能维持生命。即这样的鼻病有十八种，其中称为重感冒的暂时只能维持生命而可以治愈，其余的也都是可以治愈的。
这是由月官所作的《八支心要义释·文义月光》中第十九章后篇的注释。
现在要说明治疗鼻病。即按照前面的次序开始这一章。
对所有鼻病首先，应在无风房间中居住，使用油疗、热敷、催吐药、吸烟和漱口。应穿厚重暖和的衣服，头部要用很厚的布包裹。饮食要清淡酸咸油腻，温热并带涩味。糖、牛奶、干肉、盐和三种辛香料要多用，大麦和小麦要多吃，还要服用酸奶和谷物汤。即对所有鼻病感冒，都要在无风的房间中居住，同样要使用油疗等治疗，穿厚重的衣服等，食用清淡酸咸等食物，服用糖等饮食。
嫩萝卜汁和豌豆汁也受推崇。即对这些感冒，煮萝卜的汁和煮豌豆的汁也有益处。
可饮用温和的十种根茎煎汁，或清澈的酒精精华。即如果口渴，应该饮用十种根茎煮成的汁等。
扎荣、火神木、白芷、孜然、嗅闻香料。即或者将扎荣即草果和火神木等药物研磨成粉末包，让感冒患者闻。

།བལ་བུའི་ལོ་མ་ཚ་བ་གསུམ། །དབྱི་མོ་ད་ཏྲིག་སྟར་བུ་དང་། །ཟིར་ཙི་ཏྲ་སྲང་གཉིས་གཉིས། །ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །སུག་སྨེལ་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་དང་། །བུ་རམ་རྙིང་པ་སྲང་ལྔ་ བཅུ།།བསྐོལ་ཏེ་རི་ལུར་བྱས་པ་ནི། །ཟོས་ན་ཆམ་པ་དབུགས་མི་བདེ། །ལུད་པ་ལུ་བ་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །སྐད་སྙན་ཡི་ག་འབྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལས་རི་ལུར་བྱས་པ་ཟོས་ན་ ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་ཤིང་སྐད་སྙན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡི་ག་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤུ་ཏིའི་ཤུན་པ་བ་ལ་དང་། །སོ་ན་ཀ་དང་ཨེ་རཎྜ། །བིལ་བའི་རྩ་པ་དོང་གྲར་བཅས། །ཞག་མར་སྤྲ་ཚིལ་དུད་པ་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ ཞག་དང་མར་དང་སྤྲ་ཚིལ་དང་བསྲེས་པའི་དུད་པ་བརྔུབས་ན་ཡང་ཆམ་པ་ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ཕྱེ་དང་མར་དང་བཅས། །ཁམ་ཕོར་སྦྱར་བའི་ནང་དུ་བཅུག་།བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཕྱེ་དང་མར་སྦྱར་བ་ཁམ་ཕོར་ནང་དུ་བཅུག་པའི་དུད་པས་ བརྔུབས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཁྲུས་དང་མྱ་ངན་ཁྲོ་བ་དང་། །ཤས་ཆེར་གཉིད་ལོག་ཆུ་གྲང་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆམ་པ་ཅན་གྱིས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིའི་གསོ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གྱུར་ཆམ་པ་རླུང་འཇོམས་པའི། །སྨན་ནི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ འམ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ལན་ཚྭ་ལྔ་ནི་བསྐོལ་བ་འམ། །བི་ད་རི་སོགས་སྡེ་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།དུགས་དང་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་བྱ། །གཞོགས་ཕྱེད་ནར་བཤད་གསོ་བའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་དུགས་ལ་སོགས་པའམ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་པའི་གསོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་ ཐུག་པ་ནི།།མར་སར་མངར་བའི་སྨན་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་སྨན་མངར་བ་དང་མར་དང་བསྐོལ་བའི་ཐུག་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྨན་ཆུ་བླུགས་ཤིང་བྱུག་པ་དང་། །ནུས་བསིལ་གྲང་མོ་དག་གིས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་ནུས་པ་བསིལ་བའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཆུ་གྲང་མོ་བླུགས་པ་དང་།དེའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དྭ་བའི་ཤུན་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤི་རི་པརྞི་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་ཏིལ་མར་གྱི། །བཅུ་འགྱུར་འོ་མ་སྐྱེར་ པར་བཅས།།བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་དྭ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། ཏིལ་མར་གྱི་བཅུ་འགྱུར་གྱ་ཨུ0f72འོ་མ་དང་སྐྱེར་པར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྨྱུང་བ་དང་། །ཡུངས་ཀར་ལྡེ་གུས་མགོ་བསྐུ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ ཨ་ལ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་སྨྱུང་བའམ་ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཐལ་སྨན་བཅས་པའི་བླུད་དེ། །སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་དང་བཅས་པའི་མར་བླུད་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་སློན་དུ་གཞུག་ པར་བྱའོ།།རྒྱམ་ཚ་ཚ་བ་གསུམ། །བྱི་དང་ག་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །ཟི་ར་ར་གཅིན་སྦྱར་བ་ཡི། །སྣ་སྨན་དག་ན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་རའི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བཙགས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ཕན་ནོ།

柏叶和三辛香，野生大黄和星布，孜然和香附各二两，桂皮和旃檀香，豆蔻和胡椒各二两，陈年糖五十两。煎煮制成丸剂，服用可治疗感冒和呼吸不畅，止咳化痰，且能使声音悦耳，开胃效果最佳。
如上所述，用柏叶等药材煎煮，将所有药材制成丸剂服用，可以治疗感冒等疾病，使声音悦耳，开胃效果最佳。
生姜皮、婆罗门参、诃子和蓖麻，毕力勒根和冬瓜，用油脂、酥油和羊脂熏蒸。
用生姜等药材，配以油脂、酥油和羊脂熏蒸，也可治疗感冒。
或者将面粉和酥油，放入铜碗中，燃烧熏蒸。
或者将面粉和酥油混合放入铜碗中熏蒸也有效。
应避免沐浴、忧愁、发怒，过度睡眠和冷水。
感冒患者应避免这些。以上是一般治疗方法。
风性感冒应服用，能降风的药物煎汤。
对于风引起的感冒，应服用能降风的药物煎煮的汤药。
或用五种盐煎煮，或服用毕达利等药煎汤。
或者服用这两种药汤中任何一种与酥油煎煮也有效。
应做热敷和鼻疗等，也可用偏身麻痹的治疗方法。
对于风引起的感冒，可以热敷等治疗，或采用治疗偏身麻痹的方法。
血胆引起的感冒，应服用酥油和甘味药煎汤。
对于血和胆引起的感冒，应服用甘味药和酥油煎煮的汤药。
用药水冲洗和涂抹，应用具有清凉功效的冷药。
对于血和胆引起的感冒，应用具有清凉功效的药物煎煮的凉水冲洗，并用其药膏涂抹等。
榆树皮和三果，希日巴尼和补骨脂，甘草和姜黄，以芝麻油十倍量的牛奶和醋栗煎煮制成鼻药。
用榆树皮等药膏和芝麻油的十倍量牛奶与醋栗煎煮制成鼻药使用。
痰引起的感冒应禁食，或用芥子膏涂头。
对于痰引起的感冒应禁食或用芥子膏涂头。
加入灰药服用后，应进行发汗。
对于痰引起的感冒，服用含灰药的酥油后应发汗。
岩盐和三辛香，毕力迦和独木瓜，孜然配羊尿，制成鼻药使用。
将岩盐等药材与羊尿调配过滤制成鼻药使用，也可治疗痰引起的感冒。

།འདུས་ གྱུར་ཚ་དང་རྣོ་སྦྱར་བའི།།མར་གྱི་སྣ་སྨན་བླུགས་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལ་ནི་སྨན་ཚ་བ་དང་རྣོ་བ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཅོང་ཆེན་སྲིན་གསོའི་རིམ་གྱིས་ནི། །ཆམ་པ་མ་ རུངས་འཚོ་ཙམ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅོང་ཆེན་པོ་དང་སྲིན་བུ་གསོ་བའི་རིམ་གྱིས་ནི། ཆམ་པ་མ་རུངས་པ་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ཨེ་རཎྜ། །ཐང་ཤིང་རུ་རྟ་བྱི་དང་ཀ་།བོང་ང་དཀར་པོ་ཨིངྒུ་དང་། །དུར་བྱིད་པ་རྟ་ཀའི་ས་བོན། །ཡུངས་ཀར་ ཉེའུ་འཕྲལ་རུས་པ།།གྣི་མནྠའི་མེ་ཏོག་དང་། །པི་ལུ་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་དང་། །རྟ་སྦངས་ཁུ་བ་གཅིན་དང་ནི། །གླང་པོའི་གཅིན་དང་གཅིན་ཏུ་སྦྱར། །ཟར་མའི་སྐུད་དཀྲིས་རེང་བུ་ཡི། །དུད་པ་ཁ་དང་སྣ་ནས་བརྔུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྟ་སྦངས་བཙིར་བའི་ཁུང་ དང་གཅིན་དང་གླང་པོ་ཆེའི་གཅིན་དང་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་རེང་བུ་ཟར་མའི་སྐུད་པས་དཀྲིས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པར་བྱའོ།།སྨིན་དང་སྦྲིད་པ་འབྱུང་ཞེས་པ། །སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་བུད་པས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་ནད་ལ་ནི་སྣ་སྨན་རྣོན་པོའི་ཕྱེ་མ་ བུད་པར་བྱའོ།།བཅའ་སྒ་རུ་རྟ་པི་པི་ལིང་། །རྒུན་འབྲུ་བྱི་དང་གའི་ལྡེ་གུ། །མར་རམ་ཏིལ་མར་བཅས་བསྐོལ་བའི། །སྣ་སྨན་སྦྲིད་པ་རྣགས་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། མར་རམ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་སྦྲིད་པ་དང་རྣགས་པ་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།།སྣ་སྐམ་པ་ལ་བ་ལའི་མར། །བཏུང་སོགས་ཤ་ཁུར་སྦྱར་བ་བཟའ། །སྣུམ་གྱི་དུད་པ་དུགས་ཀྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་སྐམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་ནད་ལ་ནི་བ་ལའི་ཏིལ་མར་རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཏུང་པ་དང་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ བ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་བའི་ཁ་ཟས་བཟའ་བ་དང་། །སྣུམ་གྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དང་། །དུགས་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྣ་རྒྱས་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་ནད་ལ་ཡང་སྣ་སྐམས་པའི་གསོ་བ་འདི་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྣ་རྣགས་ འབར་ལ་མཁྲིས་འཇོམས་སྨན།།ཆུ་འཛག་སྣ་སྨན་སོགས་རྣོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་རྣགས་པ་དང་སྣ་འབར་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སྣ་ནད་གཉིས་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་སྨན་བསྟེན་ཅིང་། ཕན་ཚུན་ནས་ཆུ་འཛག་པའི་སྣ་ནད་ལ་ནི་སྣ་སྨན་དང་མཁུར་བ་བཀང་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣོན་པོས་བྱའོ།།རྣག་ཅན་ལ་ནི་བད་ཀན་གྱི། །གསོ་བ་དང་ནི་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནད་རྣག་ཅན་དང་སྣ་ནད་ཆམ་པ་ལ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ཆམ་པ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ནི་ཀ་རཉྫ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བྱི་དང་ག་།ཤིང་ཀུན་བུ་རམ་པི་པི་ལིང་། ། ལུག་ཐུག་གཅིན་སྦྱར་སྣ་སྨན་ནི། །སློན་བྱས་འོག་ཏུ་གཏང་བར་[(]བ[,]བྱ[)]། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ནད་རྣག་ཅན་དང་ཆམ་པ་ལ་ནི་སློན་སྨན་བཏང་ནས་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པ་ལུག་གི་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཤི་ཀྲུ་དན་ད་བྲི་ཧ་ཏི། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྕེ་མྱོང་ཚ། ། བྱེའུ་རུག་པ་དང་བྱི་དང་ག་།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་ཡང་། །བཏང་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་ཀྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་དང་། དན་ད་དང་བྲི་ཧ་ཏིའི་ས་བོན་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིལ་མར་དང་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་ནི་སྣ་ནད་རྣག་ཅན དང་ཆམ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།

对于由聚集引起的感冒，应用辛热药物调配的药油滴鼻治疗。
对于重大慢性病和虫病，应按照其治疗程序，对恶性感冒仅作暂时性治疗。
三辛香、蓖麻、檀香、茜草、毕澄茄、白芨、阿魏、大黄、巴达嘎种子、芥子、小茴香骨、格尼曼塔花、毕露、希克如种子，与马尿液、牛尿及象尿调配，用麻线缠绕成香烟，从口鼻吸入其烟。
对于鼻塞和打喷嚏症，用辛辣鼻药粉吹入即可缓解。
将荜茇、茜草、胡椒、葡萄、毕澄茄调制成糊状，与酥油或芝麻油煎煮成鼻药，可治疗打喷嚏和化脓。
对于鼻干症，应饮用巴拉油，并食用肉汤调制的食物。用油烟熏蒸治疗。
对于鼻肿胀症也用此法治疗。
对于鼻脓和灼热感，应用对治胆病的药物。对于流涕，应用辛辣鼻药等治疗。
对于化脓性鼻病，应如同治疗痰病一样治疗。
红花、卡兰札、诃子、毕澄茄、松香、糖、胡椒与羊尿调配的鼻药，应在前期治疗后使用。
希克如、丹达、比哈提、三辛香、荜茇、酸模、毕澄茄与芝麻油煎煮成的鼻药，使用效果最佳。

།རྣག་དང་ཁྲག་ཅན་སར་པ་ནི། །ཁྲག་གི་ཆམ་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣག་དང་ཁྲག་ཅན་གྱི་སྣ་ནད་སར་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ལ་ནི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཆམ་པ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ལ་རྨ་འཁྱིམས་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྣག་དང་ཁྲག་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་ལ་ནི་རྨ་འཁྱིམས་པ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །འབྲུམ་བུ་རྨེན་བུ་ཚ་བ་ལ། །དན་ཏི་དུར་བྱིད་ལྕེ་མྱོང་ཚ། །ལྡོང་རོས་དང་ནི་པི་པི་ལིང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ཡི་ལྡེ་གུ་ནི། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་ཡི། །རེང་བུ་སྣར་ནི་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣའི་ འབྲུམ་བུ་དང་རྨེན་བུ་ཚ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་རེང་བུ་སྣར་གཞུག་པར་བྱའོ།།ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་སྣ་སྨན་ཡང་། །རྣག་ཅན་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུ་རྨེན་བུའི་སྣ་ནད་འདི་ལ་ནི། །ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་པའི་ སྣ་སྨན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ ཁ་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྟོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་ཁ་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉ་དང་མ་ཧེ་ཕག་གི་ནི། །ཤ་དང་ལ་ཕུག་རྗེན་པ་དང་། །མ་ཤའི་ སྲན་ཚོད་འོ་མ་ཞོ།།ཚ་དང་བུ་རམ་ཤིང་ཀུན་དང་། །བུར་བྲན་ཁ་སྦུབ་ཉལ་བསྟེན་དང་། །སོ་ཤིང་གིས་སྣད་གོམས་པ་སྤོང་། །དུད་པ་མཁུར་བཀང་སྐྱུགས་པ་དང་། །གཏར་ག་དབུག་ནི་ཉེས་པ་ཡིས། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་ནད་འཁྲུགས་པས། །ཁ་ཡི་ནང་གི་ནད་སྐྱེད་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་དང་མ་ཧེའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཟ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ་བ་དང་། སོ་ཤིང་གིས་སྣད་ཅིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁ་ཟས་གོམས་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་སྤོང་བ་དང་། དུད་པ་བརྔུབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ དག་གིས་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་ཤིང་ལྡང་བར་གྱུར་ནས་ཁའི་ནང་གི་ནད་སྣ་ཚོགས་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རླུང་གིས་མཆུ་གས་འགྱུར། །མཆུ་རལ་བ་ཡི་ནད་ཅེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཁའི་ནད་དེ་དག་གི་ནང་ ནས་རླུང་གིས་མཆུ་གང་གསར་ཤིང་གཉིས་སུ་བྱས་པ་དེ་ནི་མིང་མཆུ་རལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།།རླུང་གིས་མཆུ་ལ་གནོད་གྱུར་པ། །མཆུ་སྲ་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན། །མཆུ་འགས་རྡོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །གནག་ཅིང་རྩུབ་པ་མཆུ་འཁྲུགས་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་མཆུ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་ནི་མཆུ་སྲ་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་ཤིང་ལྟར་འདུག་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ན་བ་དང་། མཆུ་འགས་ཤིང་ཞིག་པ་དང་། རྡོལ་ཞིང་ཟགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མདོག་གནག་ཅིང་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ནི། །མཆུ་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མཁྲིས་པས་ཚ་བ་མི་བཟོད་སེར། །འབྲུམ་ཕྲན་ཡུངས་ཀར་འདྲ་བས་ཁྱབ། །མྱུང་སྨིན་མང་དུ་རྣགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ཚ་བའི་དངོས་པོ་མི་བཟོད་པ་དང་ཁ་དོག་སེར་བ་དང་། ཡུངས་ཀར་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང གཡོགས་པ་དང་།མྱུར་དུ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་དང་། རྣག་དང་ཆུ་སེར་མང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཁྲིས་པས་གནོད་པའི་མཆུ་ནད་ཡིན་ནོ།

对于新生的脓血性疾病，应当像血性感冒那样医治。
对于脓血严重增长的，应当像伤口感染那样医治。
对于疮疖、腺体发热，应当将檀香、杜鹃花、甘草、辛香、龙脑香以及胡椒、枳椒等药物制成药膏，与酥油和蜂蜜调和后制成药条插入鼻中。
芥菜等鼻药，也在治疗化脓病时讲述过。
这是由月喜阿阇黎所作的《医论八支精华释·词义月光》中第二十章外治篇的注释。
下面讲解口腔疾病的诊断要点。因为是上肢部分，所以按顺序讲述口腔疾病的病因等所依赖的内容，为此撰写此章。
食用鱼肉、水牛肉、猪肉、生萝卜、豌豆汤、牛奶、酸奶、盐、糖、阿魏、糖浆，以及俯卧而眠、用牙签刮擦过度、改变饮食习惯、吸烟、含漱、呕吐、放血等不当行为，会导致痰液过盛，从而引起口腔内部疾病。
其中，由风引起的嘴唇裂开，称为唇裂病。
风邪损害嘴唇时，嘴唇僵硬是重症。嘴唇开裂、破损、发黑且粗糙的是唇部紊乱症。
胆病引起的症状是：不耐热、发黄、布满如芥子般的小疱疹，快速化脓且脓液较多。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་གྲང་བ་ཡིས། །མི་བཟོད་པ་དང་ལྕི་ཞིང་སྐྲང་བ་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་དཀར་པོས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ལ་ནི་གྲང་བས་རེག་ན་མི་བཟོད་པ་དང་ལྕི་ཞིང་སྐྲང་བ་དང་།འབྲུམ་ཕྲན་ཁ་དོག་དཀར་པོས་ཙེམ་ཙེམ་པོར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་གྱུར་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་། །དྲི་ངའི་སྤྱི་བག་འཛག་པ་དང་། །གློ་བུར་ཤས་ཆེར་སྐྲང་ཞིང་ཞུམ། །ན་དང་མིན་རྣག་ མི་སྙོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དང་། མཆུའི་ལྗན་ལྗིན་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང་། །སྤྱི་བག་ནལ་ནལ་པོར་འཛག་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ལན་འགའ་ནི་ཤས་ཆེར་སྐྲངས་པ་དང་། ཕྱེད་འགའ་ནི་ཞུམ་ཞིང་ སྐྲང་།ལན་འགའ་ནི་ན། ལན་འགའ་ནི་ན་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣག་ཅིང་སྨིན་པ་མི་སྙོམས་ཏེ། ལན་འགའ་ནི་མྱུར་དུ་སྨིན་ལ། ལན་འགའ་ནི་རིང་ནས་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་ཁྲག་འཛག་ཅིང་། །ཁྲག་གི་མདོག་དང་འདྲ་བ་དང་། །འདི་ལ་འབྲ་གོ་ལྟ་བུ་ཡི། ། ཁྲག་ཟད་ཆུ་བུར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཁྲག་འཛག་པ་དང་ཁྲག་གི་མདོག་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་མཆུ་ནད་འདི་ལ་ཁྲག་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཆུ་བུར་འབྲ་གོ་ལྟ་བུ་འཕྱང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤ་གྱུར་ཤ་ཡི་གོང་པོ་འདྲ། །རིམ་གྱིས སྲིན་བུ་སྐྱེ་ཞིང་འགུལ།།ཞེས་བ་ལ། ཤ་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ནི་ཤའི་གོང་པོ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང་རིམ་གྱིས་སྲན་བུ་སྐྱེ་ཞིང་འགུལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་གྱུར་གཡའ་ཞིང་འདྲུལ་བ་དང་། །སྐྲང་འཇམ་ཏིལ་མར་ལྟ་བུར་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཚིལ་གྱི་གནོད་ པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་གཡའ་ཞིང་འདྲུལ་པ་དང་།སྐྲང་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་དང་ཆུ་སེར་ཏིལ་མར་ལྟ་བུ་འཛག་ཅིང་འཇམ་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྣད་པ་ལས་གྱུར་གས་པ་དང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱེད་འགྱུར་ལ། །སླར་ཡང་འདྲུབ་པར་འགྱུར་པ་དང་། །མཆུ་ ནི་གཡའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་བ་ལས་མཆུ་ནད་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཡང་དང་ཡང་དུ་གས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱེ་པར་འགྱུར་བ་དང་། །སླར་ཡང་དེ་ལས་འདྲུབས་ཏེ་རྨེན་བུར་འགྱུར་པ་དང་། མཆུ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཡའ་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པ་ལས། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་མཆུ་ནད་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་མཐོ་བ་དག་འབྱུང་བ་ནི། མཆུ་ནད་ཆུའི་ཆུ་བུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ན་མཆུའི་ནད་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། མཁུར་བའི་འབྲས་འབྱེད་སྐྲང་ཞིང་བརྟན། །མཁུར་བ་ཚ་ཞིང་རིམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁུར་ཚོས་སུ་སྐྲང་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། མཁུར་བ་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གྱུར་ཅིང་རིམས་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁུར་བར་འབྲས་འབྱེད་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མཁུར པའི་ནད་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ།།རླུང་གྱུར་སོ་ནད་དྲོ་ལ་སྲེད། །གྲང་བས་རེག་ན་ལྷག་པར་ན། །གཟེར་ཞིང་བཅག་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །གྲང་བས་ཞིག་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སོའི་ནད་དྲོ་བ་ལ་སྲེད་ཅིང་བསྟན་པ་བཟོད་པ་དང་། གྲང་བས་རེག་ན་ ལྷག་པར་ན་ཞིང་ལྷང་ལྷང་པོར་ཟུག་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཟེར་བ་དང་ན་བས་བཅག་ཅིང་འབྲུལ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སོ་ནད་དེ་གྲང་བས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ།

由痰引起的寒症，会出现不能忍受、沉重肿胀，以及遍布白色小疱。即由痰引起的唇病，触摸时感到寒冷难忍，沉重肿胀，并且遍布白色小疱点点。
复合症状表现多样，流出臭味的分泌物，突然大幅肿胀又消退，时痛时不痛，脓液不均匀。即由多种病因引起的唇病，症状表现多样，唇部流出臭味的分泌物，不断渗出，突然无故时而大幅肿胀，时而消退萎缩，时而疼痛，时而不痛，脓液成熟不均匀，有时快速成熟，有时需要很长时间才成熟。
血症引起的会流血，呈现血色，在此会出现如豌豆般的血尽水泡。即由血引起的唇病会持续流血，呈现血色，在此唇病中会出现血尽以及如豌豆般悬垂的水泡。
肉症如肉块，逐渐生虫并蠕动。即由肉引起的唇病如同肉块，并逐渐生虫蠕动。
脂症会发痒腐烂，肿胀柔软流出如芝麻油。即由脂肪损伤引起的唇病会发痒腐烂，肿胀柔软并流出如芝麻油般的脓液和黄水。
由擦伤引起的会裂开，反复开裂，再次结痂，唇部会发痒。即由擦伤引发的唇病会反复裂开，反复开裂，之后结痂形成硬结，唇部会反复发痒。
风和痰混合引起的，会出现如水泡般的症状。即由风和痰混合引起的唇病会出现如水泡般凸起的症状，这称为唇病水泡，如此共说明了十一种唇病。
颊部肿瘤会肿胀坚硬，颊部发热并伴有发烧。即颊部肿胀坚硬，颊部灼热发烫并伴有发烧的症状，这就是所谓的颊部肿瘤病，如此颊部病症为一种。
风引起的牙病喜温怕冷，遇冷更痛，刺痛如同断裂般，称为寒症所损。即由风引起的牙病喜欢温暖能忍受，遇到寒冷时更加疼痛剧烈，同样会刺痛，疼痛时感觉像断裂一样，这种牙病称为寒症所损。

།རླུང་དང་ཆུ་ཡིས་སོ་བརྩེ་བ། །གྲང་དང་སྐྱུར་བ་མི་བཟོད་པར། །སྐྱུར་བ་ཟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར། །ནད་བཅས་འགུལ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་རླུང་དང་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་སོས་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་པ་དང་། ནད་དེ་ཡང་སྐྱུར་པ་ཟོས་པ་ཉེད་ལས་གྱུར་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ནད་དང་བཅས་ཤིང་འགུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་སོ་ནི་ཟེགས་པ་དང་། །ན་ཞིང་ཟུག་ལ་ གཡོ་བ་ཡིན་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཟེགས་ཤིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་འགུལ་སོ་ནི་གཡོ་བ་དང་། །ཟ་བའི་ཚ་ན་ལྷག་པར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་འགུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་སོ་གཡོ་ཞིང་ལྡེག་པ་དང་། ལྷག་པར་ཡང་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་ན་ན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སྟོ་སོ་ནི་ མི་སྡུག་པར།།སོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སྟོ་ཞིང་མི་སྡུག་པར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་ལྷག་སོ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་འཕེལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་རྣམས་ལས་གང་ལྷག་པའི་སོ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། སོ་ལྷག་ ཅེས་བྱ་བའི་སོ་ནད་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་ལས་དེ་སོ་འཕེལ་བའི་ནད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ན་ནི། །ན་ཞིང་སྐྱེས་ནས་དེ་ཞི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ལྷག་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ན་བར་འགྱུར་ལ། དེ་སྐྱེས་ཟིན་ནས་ནི་ཞེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ བཀྲུས་སོ་ཡི་དྲི་མ་འམ།།བད་ཀན་རླུང་གིས་སྐམས་པ་ལས། །དྲི་ང་བརྟན་གྱུར་སོ་དྲེག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་མ་སྦྱངས་ཤིང་མ་བཀྲུས་ལ་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་དག་པ་རམ་བྱས་པའི་སོའི་དྲི་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་རླུང་གིས་སྐམ་པར་བྱས་པ་ལས་སོ་དྲེག་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་བརྟན་ པར་ཆགས་པའི་ནད་དེ་ནི་མིང་སོ་དྲེག་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ཡལ་བར་བོར་བ་ལས། །སོ་ནི་དུམ་བུར་ཟེགས་གྱུར་པ། །གྲུགས་ཤིང་སོ་ནི་གོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཡལ་བར་བོར་ན་སོ་ནད་ཁར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་གང་གིས་སོ་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ཡང་དང་ཡང་ གོགས་པ་དེ་ནི་དུམ་བུར་གོགས་པའི་སོ་ནད་ཅེས་བྱའོ།།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་རླུང་གིས་སོ། །སྔོན་པོར་གྱུར་པ་སོ་སྔོན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་། །རླུང་གི་ནད་ཞུགས་པར་གྱུར་པས་སོའི་མདོག་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་ནི་སོ་སྔོན་གྱི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་ རླུང་ནི་ཤས་ཆེར་འགྱུར།།རྩ་བར་བཅས་པའི་སོ་ལ་བརྟེན། །སོ་དབུས་སྐམས་ཏེ་སྟོང་པར་བྱས། །སོ་ནི་ཟས་ཀྱི་དྲི་མས་གང་། །རུལ་བས་སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་ནི། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་འོག་ཏུ། །རྒྱུ་མེད་བ་རྣག་དཀའ་ལྡང་དུ་བ་ཅན། །སྦོམ་ཆེ་གནས་ལ་ཤས་ཆེར་ན། །བཅད་པ་འདྲར་ སྣང་རྣག་ཁྲག་འཛག་།དེ་ནི་སོ་སྲིན་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་བ་རྩ་བ་དང་བཅས་པའི་སོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་སོའི་དབུས་སྐམས་པར་གྱུར་པ་ལས་སོ་དེའི་ནང་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས ལ།ཁོང་སྟོང་གི་སོ་དེར་ཟས་ཀྱི་དྲི་མས་གང་བ་དེ་རུལ་བར་གྱུར་པ་དང་། སྲིན་བུའི་རིགས་ཕྲ་མོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་སོའི་ནད་ཆེད་འགའ་འབྱུང་ཞིང་ཆེད་འགའ་འབྱུང་ཞིང་ཆེད་འགའ་ཞི་བའི་ལྡང་དུབ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ནད་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ནད་ཀུན་གཡོ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་དང་། ། མདོག་གནག་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ན་བ་དང་། སོ་བཅད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། རྣག་དང་ཁྲག་གི་ཚོགས་འཛག་པར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་སོ་སྲིན་བུ་ཅན་གྱི་ནད་ཅེས་བཤད་དོ།

关于'风和水使牙齿敏感，不能忍受寒冷和酸味，因食用酸性食物而引起，伴有疾病且会动摇'的解释：所谓牙齿敏感的疾病是指因风和寒冷等原因导致牙齿不能耐受，这种病症是由食用酸性食物引起的，同时伴有疾病且会动摇。
关于'牙齿碎裂且疼痛和摇动'的解释：是指牙齿碎裂和疼痛等症状。
关于'牙齿摇动是指牙齿晃动，在进食时特别疼痛'的解释：所谓牙齿摇动的疾病是指牙齿晃动摆动，特别是在进食时会更加疼痛。
关于'牙齿丑陋是指牙齿长得不美观'的解释：是指牙齿长得丑陋不美观。
关于'多生牙齿是指长出额外的牙齿，这也称为牙齿增生'的解释：在牙齿中多长出的额外牙齿，这就是所谓的多生牙齿病，有些老师称之为牙齿增生病。
关于'在生长时会疼痛，长出后会平息'的解释：这多余的牙齿在生长时会非常疼痛，长出后疼痛会平息。
关于'未刷牙的污垢或因风干燥痰液而形成的坚固臭味是牙垢'的解释：由于不漱口、不刷牙，没有用牙签等清洁牙齿的污垢，被风干燥后形成的具有难闻气味且牢固附着的病症就称为牙垢。
关于'如果对此置之不理，牙齿会碎裂成块，这种破损的牙齿称为蛀牙'的解释：如果对此置之不理，就会出现所谓的蛀牙。另外，使牙齿一块块反复破损的就称为碎裂性牙病。
关于'血液、胆汁和风使牙齿变青是青牙'的解释：因血液、胆汁和风的病症进入而使牙齿颜色变青的就称为青牙病。
关于'病态风气增盛，附着于带根的牙齿上，使牙齿中部干枯成空，牙齿被食物污垢充满，腐烂后生出微小虫子，之后无故化脓难以治愈且有烟雾，粗大固着且剧痛，看似被切割般流出脓血，这就称为虫牙'的解释：风等病症中风气特别增盛，附着在有牙根的牙齿上，使牙齿中部干枯而形成空洞，这空洞的牙齿被食物污垢充满后腐烂，生出微小虫类，之后病人会无缘无故地时起时伏，病情反复，所有病症都会发作和波动，颜色发黑，剧烈疼痛，牙齿看似被切割一般，流出脓血，这种病症就称为虫牙病。

།དེ་ལྟར་ན་སོའི་ནད་ནི་གྲངས་བཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་དང་ནི་ཁྲག་གིས་རྙིལ། །རྣགས ཤིང་རུལ་པར་གྱུར་པ་དང་།།མཉེན་ལ་ཟགས་ཤིང་གནག་པ་དེ། །གྲང་བས་ཉེན་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ཁྲིག་གི་ནད་དེ་གཡོས་པར་གྱུར་པས་རྙིལ་རྣགས་ཤིང་དྲི་ང་བར་གྱུར་ལ། རུལ་ཞིང་འདྲུལ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྲག་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་དང་། ། དེ་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། ཁྲག་ཟགས་པར་གྱུར་པ་དང་། མདོག་གནག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྙིལ་ནད་གྲང་བས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ཁྲག་མཁྲིས་རྣགས་པ་ལས་བྱུང་བ། །རྙིལ་ནི་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཁྲག་གིས་སྐྲངས་བ་མཐོ་བ་དང་། །གཡའ་ཞིང་ཁྲག་ནི་འཛག་པ དང་།།ཁྲག་ཆད་ནས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར། །སོ་ན་འགུལ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཁ་དྲི་མནམ་འགྱུར་ཉེར་བདར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྙིལ་གྱི་ནད་ཉེ་བར་བདར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙིལ་ཚ་བ་འུར་འུར་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་ལས་ གྱུར་པའི་སྐྲངས་པ་དེ་མཐོན་པོར་འགྱུ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་འཛག་པ་དང་། ཤས་ཆེར་གཡའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དེ་ཆད་ཅིང་འཁྱིལ་བར་གྱུར་པ་ན་ནི་རྙིལ་གྱི་ཤ་དེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སོ་ན་ཞིང་འགུལ་བར་འགྱུ་བ་དང་། ནད་ཚ་བས་ཅུང་ཟད་ཆུང་བར་འགྱུར་པ་དང་། ཁའི་ནང་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་མནམ་པར་འགྱུར་པའི་རྙིལ་གྱི་ནད་དེ་ནི་ཉེ་བར་བདར་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་ནི་གཉིས་སམ་གསུམ་ཐད་ཀར། བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྒྱ་ཤུག་ཙམ། །སྐྲངས་པ་སྲ་ཞིང་མི་བཟད་ན། །མྱུར་དུ་སྨིན་པ་སོ་འབུད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གཉིས་སམ་གསུམ གྱི་ཐད་ཀར་བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་དུ་སྐྲང་ཞིང་སྲ་བ་དང་།སྐྲངས་པ་དེ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སོའི་ཤ་འབུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རྙིལ་ནི་ནད་བཅས་ཁྲག་གིས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྐྲང་ཞིང་ལྕི། །ན་ཞིང་ ཆ་ལགས་པ་ལས།།རྣག་ཁྲག་འཛག་སོའི་ཁོང་འབྲས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་གིས་རྙིལ་གྱི་ཤ་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྐྲངས་པ་དང་། ལྕི་བར་འདུག་པ་དང་། ན་ཞིང་ཚ་བ་འུར་འུར་པོས་གནས་པ་དང་། དེགས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣག་དང་ ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་པ་ནི་སོའི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱའོ།།སོ་རྩར་ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་ན། སྐྲང་ཞིང་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། །ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་རྙིལ་འདྲུལ་བ། །ཁོང་སྟོང་གི་ནི་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སྐྲངས་པ་ དང་།ཁ་ཆུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་སྟོང་གི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །འདུག་པ་ལས་གྱུར་རིམས་དང་བཅས། །རྣག་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་འཛག་ལ། །སོ་ཡི་སྦྲེལ་མཚམས་ཞིག་པ་ནི། །ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་ནད་ ལས་གྱུར་ཅིང་སྐྲངས་པ་དང་།རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི། མིང་ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། བད་ཀན་གྱིས་ནི་སོ་ཡི་མཐར། །ཤ་མཛེར་ལྟར་སྐྲང་འགྲམ་པ་ དང་།།རྣ་བ་ན་བྱེད་སྦྱོད་ལ་མཉམས། །དེ་ནི་ཤ་ལྷག་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་ཤའི་མཛེར་པ་ལྟ་བུའི་སྐྲངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། །དེས་འགྲམ་པ་དང་རྣ་བ་ན་བར་བྱེད་པ། རང་གི་སྤྱོད་ལམ་ཁ་ཟས་ཟབ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་ ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པའམ།ཤའི་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།

如是说牙齿疾病有十种。
由痰和血液所致的牙龈病，化脓腐烂，柔软渗血发黑，这是受寒所致。
由血液和胆汁化脓所致的牙龈病，发热、血肿高起、发痒、流血，血液凝结后肿胀，牙齿疼痛摇动但病情较轻，口中有异味，这是牙龈磨损病。
在两三颗牙齿正对处，由痰引起如枣核大小的肿块，坚硬难忍，迅速成熟，这是牙龈肿胀病。
牙龈带病且有血液，内外肿胀沉重，疼痛发热，化脓流血，这是牙内疮病。
牙根由血液和胆汁所致，肿胀且带病，流涎牙龈腐烂，这是空洞病。
由积聚所致并伴有发热，流脓血，牙齿连接处损坏，这称为大空洞病。
由痰引起牙齿边缘如肉瘤般肿胀，使面颊和耳朵疼痛，影响日常生活，这称为肉赘病。

།རྙིལ་ནི་བདར་བར་གྱུར་པ་ལས། །ནད་ཚབས་ཆེན་པོར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །གང་ཞིག་སོ་ནི་འགུལ་གྱུར་བ། །དེ་ནི་སྣད་པ་ལས་བྱུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་ བདར་ཅིང་བྲུད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཤས་ཆེར་ན་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་སོ་སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྙིལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པའི་ནད། །གསོར་རུང་ཡལ་བར་བོར་བ་གང་། །ནང་དུ་དེ་ནི་ནད་འཛག་པས། །དེས་ནི་རྒྱུན་ལམ་ཕྲ་བ་སྐྱེད། །དེ་ནི་ཡང་ཡང་རྣག་འཛག་ཅིང་། ། པགས་པ་ཤ་དང་རུས་པ་འབིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་རྙིལ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ནད་གསོར་རུང་ཞིང་བཅོས་སུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཡལ་བར་བོར་བར་གྱུར་ན་ནད་དེའི་སྐྱོན་ནང་དུ་འཛག་པས་དེའི་ནང་གི་རྒྱུན་ལམ་གྱི་བུ་ག་ཕྲ་མོ་བསྐྱེད་ལ་བུ་ག་དེ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣག འཛག་ཅིང་པགས་པ་དང་ཤ་དང་རུས་པ་འབིགས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་རང་རང་མཚན་ཉིད་ནི། །ཇི་སྐད་བཤད་པས་ལྔར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲ་མོར་འབིགས་པའི་ནད་དེ་ཡང་ནད་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ལྔར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ ན་རྙིལ་གྱི་ནད་ནི་བཅུ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལྕེ་ནི་ཤ་ཁའི་ལོ་ལྟར་རྩུབ། །ཚོར་བ་མེད་གས་རླུང་གནོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ལྕེའི་ནད་ནི། ཤིང་ཤ་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་ལོ་མ་ལྟར་རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་བེམ་པོར་ འདུག་པ་དང་།ཁ་མང་དུ་གས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པས་ཚ་ཞིང་ནད་བཅས་འགྱུར། །མཛེར་པ་དམར་པོས་ཁྱབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ལྕེ་ནི་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་དང་། ནད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཛེར་པ་དམར་ པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཤལ་མ་ལིའི། །ཚེར་མས་ཁྱབ་གྱུར་ལྕི་ཞིང་མཐུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ལྕེ་ནི་ཤལ་མ་ལིའི་ཚེར་མ་འདྲ་བའི་ཤའི་མཛེར་པས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང་། རང་བཞིན་ལྕི་ཞིང་མཐུག་པར། ། གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་མཁྲིས་པས་འོག་ཏུ་སྐྲང་། །མཐོ་ཞིང་གྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །སྨིན་ན་ཉ་ཡི་དྲ་འདྲ་ལ། །ཤ་འདྲུལ་ཆུ་སེར་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་སྐྲང་ཞིང་མཐོ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལྕེ་གྱོང་ཞིང་སྲབ་པར་བྱེད་པ དང་།སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་གྱུར་ན་ཉ་རུལ་བའི་དྲི་འདྲ་ལ། ལྕེའི་ཤ་འདྲུལ་ཅིང་ཞིགས་པ་དེ་ནི་ལྕེ་ནད་ཆུ་སེར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལྕེ་རྩའི་འོག་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །སྐྲང་ཞིང་ལྕེ་ཡི་རྩེ་མོ་འདྲ། །མཛེར་པ་བྱུང་ཞིང་ཁ་ཆུ་འཛག་།ལྕེ་ནི་རིངས་ཤིང་རྩུབ་པ་དང་། །གཡའ་དང་ནད་བཅས་ཚིག་ མི་ཐོན།།ཟ་བར་མི་ནུས་ལྕེ་ལྷག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེའི་ཕུགས་ཀྱི་རྩའི་འོག་དང་འབྲེལ་པ་དེ་སྐྲང་ཞིང་ལྕེའི་མོ་འདྲ་བའི་མཛེར་པ་བྱུང་བ་དང་། ཁ་ཆུ་དང་ཁྲག་འཛག་པ་དང་། །ལྕེ་རེངས་ཤིང་གྱོང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ཟ་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་མིང་ལྕེ་ལྷག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་འདྲ་བ་ལྕེ་སྟེང་ན། །གནས་པ་ཉེ་བའི་ལྕེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་སྐྲངས་པའི་ནད་ལྕེའི་སྟེང་ན་གནས་པ་ནི་ཉེ་བའི་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྕེའི་ནད་ནི་དྲུག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

由于磨牙而产生的，会引起严重的疾病，任何牙齿的摇动，都是由于牙龈病引起的。对于用牙签等磨擦和刮擦而产生的剧烈疼痛等病症，这就是所谓的牙龈病。
依附于牙龈的疾病，本可医治却被忽视的，由于病症向内渗漏，因此会产生细小的通道。从中反复流出脓液，并且穿透皮肤、肉和骨头。对于某人依附于牙龈的可医治且想要治疗的病症被忽视时，由于病症的过失向内渗漏，因此在内部产生细小的通道孔洞，从该孔洞中反复流出脓液，并且穿透皮肤、肉和骨头。
而且其各自的特征，应知如所说有五种。应知通过细小穿透的病症也因各自的特征而有五种形态。如此，应知牙龈病有十三种。
舌头如同沙枳树叶般粗糙，无感觉且裂开是风病所致。由风病所害的舌病，如同沙枳树叶般触摸粗糙，且无感觉麻木，口中多处裂开。
胆病使其发热并带病，遍布红色疙瘩。被胆病所害的舌头灼热难耐，带有病症，同样遍布红色疙瘩。
痰病所致如木棉刺，遍布且沉重厚实。被痰病所害的舌头遍布如同木棉刺般的肉疙瘩，性质沉重且厚实。
痰胆引起下部肿胀，高起且变硬，成熟时如鱼腥味，肉烂有浆液称之。痰病和胆病引起的病症使下部肿胀且高起，由此使舌头变硬变薄，当成熟化脓时如腐鱼般的气味，舌肉腐烂破碎，这称为舌病浆液症。
与舌根下部相连的，肿胀如舌尖般，生疙瘩并流口水，舌头僵硬粗糙，发痒带病说不出话，不能进食是舌赘。舌头深处与根部下方相连处肿胀，生出如舌尖般的疙瘩，流出口水和血，舌头僵硬，不能进食，这就是所谓的舌赘。
与此相似在舌上，所处称为近舌。与刚才所说特征相似的肿胀病症位于舌头上部的，以近舌这个名称来说明。如此，舌病有六种。

།རླུང་འཁྲུགས པ་ནི་རྐན་གྱི་ཤར།།འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་ནད་བཅས་འགྱུར། །མང་ཞིང་མཐུག་ལ་འཛག་པར་བཅས། །རྐན་གྱི་འབྲུམ་ཕྲན་ཞེས་དེ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་པས་རྐན་གྱི་ཤལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་ན་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མང་ བ་དང་།མཐུག་ཅིང་འབྲུམ་བུ་འདུས་པ་དང་། ཆུ་སེར་འཛག་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་སྟེ། །འབྲུམ་བུ་དེ་ནི་མིང་བད་ཀན་གྱི་འབྲུམ་ཕྲན་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །བད་ཀན་ཁྲག་གིས་རྐན་ཕུགས་སུ། །ཉ་ཡི་ལྒང་པ་འདྲ་ཞིང་འཇམ། །འཕྱང་ཞིང་ སྐྲངས་ལ་སྤྱི་བག་ཅན།།ཁ་ཟས་སྣ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད། །ལྐོག་འགགས་སྐོམ་དང་ལུད་པ་དང་། །སློན་བྱེད་ལྐོག་མའི་ཤ་ལྷག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཁྲག་དང་འདྲེས་པས་རྐན་གྱི་ཕུགས་སུ་ཉའི་ལྒང་པ་འདྲ་བ་འཇམ་ཞིང་རབ་ཏུ་འཕྱང་ལ་སྦྱི་བག་ཅན་དུ་ སྐྲངས་པ་དང་།དེའི་དབང་གིས་ཁ་ཟས་སྣ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་མ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ནད་དེ་ནི་ལྐོག་མའི་ཤ་ལྷག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྐན་གྱི་དབུས་སུ་ནད་མེད་ཤ། །འདུས་པ་རྐན་འདུས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རྐན་གྱི་དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཤ་འདུས་ཤིང་སྤུངས་པ་ནད་མེད་པར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་པ་དེ་ནི་མིང་རྐན་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྐན་གྱི་དབུས་སུ་པདྨ་འདྲ། །ཁྲག་ལས་སྐྱེས་པ་ཆུ་བུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་གྱི་དབུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་པདྨ་འདྲ་བར་སྐྲངས་པ་ཁྲག་ ལས་སྐྱེས་པའི་ནང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཆུ་བུར་ཞེས་བྱའོ།།བད་ཀན་ལ་འཁྲུགས་པས་རིང་ནས་འཕེལ། །ནད་མེད་རུས་སྦལ་འདྲ་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐྲངས་པའི་ནད་གང་ཡང་ཡུན་རིང་ཞིག་ནས་འཕེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་རུས་སྦལ་ འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།།བད་ཀན་ཚིལ་གྱིས་རྒྱ་སྲན་འདྲ། །ནད་མེད་བརྟན་པ་འབུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ཚིལ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལས་སྐྲང་ནད་གང་རྒྱ་སྲན་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་འབུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་ པས་རྣགས་པ་སྨིན་ཞེས་བྱ།།རྣག་འཛག་ནད་དཀྱེལ་ཆེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པས་རྐན་གྱི་ནང་དུ་རྣགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣག་འཛག་པ་དང་ནད་ཀྱི་དཀྱིལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་ཆ་ཉོན་མོངས། །རྐན་སྐམ་དེ་ཡི་མིང་ ཅན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྐན་གྱི་ནད་ཚ་ཞིང་སྐྲངས་པ་དེ་ཤས་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྐན་གྱི་ཕྱོགས་སྐམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་མིང་ཅན་ཏེ་རྐན་སྐམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྐན་གྱི་ནད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ལྕེ་དང་འབྲེལ་པ་ལྐོག་ མའི་ནད།།ཤ་ཡི་མྱུ་གུ་མྱུར་འཕེལ་ཞིང་། །མི་བཟད་ལམ་ནི་འགོག་བྱེད་པ། །མྱུར་གསོད་བྱེད་པ་གག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་ལྕེ་དང་འབྲེལ་ཅིང་ལྕེ་རྩ་ལས་བྱུང་བ་ལྐོག་མའི་ནང་ཤའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་ཤ་ལྷག་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། མི་བཟད་ ཅིང་བརྣག་པར་དཀའ་བ་ལྐོག་མའི་ལམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མྱུར་དུ་གསོད་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་གག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་རླུང་གྱུར་ལྐོག་མ་ཁ། །སྐམ་བྱེད་འགྲམ་བ་རྣ་ནད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གག་པ་དེ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལྐོག་མ་དང་ཁ་ སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་།འགྲམ་པ་དང་རྣ་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

关于风气紊乱在上颚部位，小疱坚硬并伴有病痛，数量多且厚实并有渗漏，这被称为上颚小疱。即当风病紊乱损害上颚部位时，会出现坚硬且疼痛的小疱，数量众多，厚实密集，并伴有黄水渗漏。仙人们称这种疱疹为痰病小疱。
痰血在上颚深处，如鱼鳔般柔软，下垂肿胀且黏稠，使食物从鼻子流出。咽喉堵塞，口渴并咳嗽，这就是所谓的咽喉赘肉。即痰血混合在上颚深处，形状如鱼鳔般柔软，明显下垂且黏稠肿胀，导致食物从鼻子流出，引起咽喉堵塞等症状。这种病称为咽喉赘肉。
上颚中央无病的肉质聚集称为上颚聚集。即在上颚中央部位，肉质聚集堆积，无病自然生长的情况称为上颚聚集。
上颚中央如莲花状，由血液引起的是水泡。即在上颚中央部位，肿胀如莲花状，由血液引起的病症称为水泡。
痰病紊乱长期发展，无病如龟状。即由痰病紊乱引起的肿胀病症，经长期发展形成的，称为龟状。
痰脂如豌豆状，无病稳固的突起。即由痰病和脂肪增长引起的肿胀病症，形状如豌豆，长期存在的称为突起。
胆病化脓称为成熟，脓液渗漏病灶较大。即胆病紊乱导致上颚内部化脓的称为成熟，其特征是脓液渗漏且病灶范围较大。
风胆引起的极为痛苦，上颚干燥即为此名。即由风和胆引起的上颚病症，发热肿胀且极为痛苦，上颚部位干燥的，称为上颚干燥症。如此，上颚病共有八种。
与舌相连的咽喉病，肉芽快速增长，难以忍受阻塞通道，快速致命的是喉闭。即在咽喉部位与舌相连，从舌根部生出的咽喉内如肉芽般的赘肉生长增多，难以忍受且阻塞咽喉通道，能快速致命的病症称为喉闭。
这种风引起的咽喉和口，造成干燥并引起颊部耳部疾病。即这种由风引起的喉闭会导致咽喉和口部干燥，并引发颊部和耳部疾病。

།མཁྲིས་པས་རིམས་སྐོམ་རྨོངས་བག་ཅན། །ལྐོག་འགགས་དུད་བས་བདུགས་སྙམ་སེམས། །མྱུར་སྨིན་མྱུར་དུ་འཕེལ་བ་དང་། །དམར་ཞིང་རེག་ན་མི་བཟོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ནི་རིམས་དང་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་ལྐོག་མ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་གྱིས་དཀར་འབྱར་བག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དཀར་ཞིང་མདོག་ སྐྱ་བ་དང་སྦྱིན་ཞིང་འབྱར་བག་ཅན་དུ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་གྱུར་འབྲུམ་བུས་ཁྱབ་པ་དང་། །མེ་མདག་འདྲ་ཞིང་རྣ་ནད་སྐྱེད། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་མཚན་ཉིད་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་འཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ནི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་དང་། མེ་མདག་ དང་རེག་པའི་ཚུལ་འདྲ་བའམ་མདོག་འདྲ་བ་དང་།རྣ་བ་གཉིས་ན་བར་བྱེད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུས་གྱུར་རྣག་ཕུགས་གཏིང་རིང་ཞིང་། །མཚན་མ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་ གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ནི་རྣག་ཕུགས་གཏིང་རིང་ཞིང་ཟབ་སྟེ་མི་མངོན་པ་དང་།རླུང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་སྐྲངས་བ་དང་། །རྨེན་བུ་རྒྱ་ཤུག་འདྲ་ཞིང་མཐོ། །གྲ་མ་ཚེར་མས་གང་སྙམ་བྱེད། །ལམ་ འགག་བྱེད་པ་རྩ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལས་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་ནི། ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སྐྲངས་པ་དང་། །རྨེན་བུ་ཤ་ཁྱུད་རྒྱ་ཤུག་གི་དབྱིབས་འདྲ་ཞིང་མཐོ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། གྲ་མ་འམ་ཚེར་མས་ནང་དུ་གང་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་མའི་ངོས་ན་འགག་པར་བྱེད་པ་ནི། །མིང་པདྨ་འམ། ཀུ་མུདའི་རྩ་བ་འདྲ་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བླུམ་ཞིང་མཐོ་ལ་ཚ་བ་དང་། །ལྐོག་མའི་ངོས་གནས་འདུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ངོས་ན་གནས་པའི་སྐྲངས་པའི་ནད་ཟླུམ་པ་ལ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མིང་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འགྲམ་པའི་མཚམས་གནས་མགུལ་པའི་ནད། །རས་བལ་ས་བོན་ལྟ་བུར་ཟླུམ། །སྤྱི་བག་ནད་ཚབས་ཆུང་བར་སྐྲང་། །སྲ་བ་མཆུ་རྩེ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགུལ་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྲངས་པའི་ནད་དགང་ བལ་གྱི་ས་བོན་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི་ཟླུམ་པོ་སྤྱི་བག་ཅན་ཤས་ཆེར་མིན་བ་སྐྲང་ཞིང་སྲ་པ་དེ་ནི་མིང་མཆུ་རྩེ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།།ཕྱི་དང་ནད་དུ་མི་བཟད་སྐྲང་། །ལྐོག་མའི་ལམ་གྱི་གཏན་པ་འདྲ། །མགོ་ལྕི་སྣུམ་དང་ཁ་ཆུ་འཛག་།རིམས་སྐྱེད་ལྐོག་མཆུ་འཛིངས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྲངས་པའི་ནད་གང་ཕྱི་ནང་དུ་ཤས་ཆེར་སྐྲང་ཞིང་ལྐོག་མའི་རྒྱུན་ལམ་གྱི་གཏན་པ་འདྲ་བར་སྐྱེ་ཞིང་མགོ་བོ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྐོག་མའི་མཆུ་འཛིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྲངས་པ་ཤས་ཆེར་མིན་ཞིང་། །ཆུ་ཞེང་དེ་དར་གདུ་བུ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་སྐྲངས་པ་གང་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞིང་དཔངས་རྒྱར་ཆུ་དང་ཞེང་གདུ་བུ་དང་འདྲ་བར་སྐྲངས་པའི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་གདུ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གདུ་བུ་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་ཀྱིས་ལྐོག་མར་ཤ་མཛེར་ནི། །གཅིག་གམ་མང་ སྐྱེས་ནད་ཚབས་ཆུང་།།དབུགས་འབྱིན་དཀའ་ཞིང་ཟས་མིང་དཀའ། །རྩ་བ་ཆེ་བ་ལྐོག་མའི་མཚན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་ལྐོག་མའི་གནས་སུ་ཤའི་མཛེར་པ་གཅིག་གམ། མང་པོ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་དབུགས་འབྱིན་པར་དཀའ་བ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྐོག་མའི་མཚོན་ཞེས་བྱའོ།

胆病引起的发热口渴及昏沉，喉咙堵塞感觉如被烟熏，迅速成熟迅速蔓延，发红触摸时难以忍受。对此，由胆病引起的喉病具有发热口渴等症状，以及喉咙堵塞等特征。
痰病引起的白色粘稠特征。对此，由痰病引起的喉病特征是呈白色且色泽浅淡，具有粘稠性。
血病遍布疹子，如火炭般并引起耳病。与胆病引起的特征相似。对此，由血液紊乱引起的喉病遍布细小疹子，如同触摸火炭般或颜色相似，会引起双耳疼痛，应知与胆病引起的喉病特征相似。
三病合并时脓液深藏，具备所有特征。对此，由三种病因合并引起的喉病，其脓液深藏且不易察觉，具备风等所有特征。
痰病为主时肿胀，腺体如枣核般隆起，感觉如被芒草刺满，阻塞通道的是根部。对此，由风等病中痰病占主要部分时，会导致喉部肿胀，生长如枣核形状且隆起的腺体，感觉如被芒草或刺填满，在喉部一侧造成阻塞，因形似莲花或昙花根部而称为根部。
圆形隆起且发热，位于喉部一侧的是合并症。对此，位于喉部一侧的肿胀病症具有圆形等特征，称为合并症。
位于腮部连接处的颈部疾病，如棉花种子般圆形，整体病情较轻而肿胀，坚硬的称为唇尖型。对此，在颈部肿胀的病症形状如棉花种子般圆形，整体性较轻的肿胀且坚硬，这称为唇尖型。
内外难以忍受的肿胀，如同喉道的门闩，头重油腻且流涎，发热引起的是喉唇纠结。对此，喉部肿胀的病症内外严重肿胀，如同喉道门闩般生长，头部沉重等症状的，这称为喉唇纠结。
肿胀程度较轻，宽度如带子的是环状型。对此，喉部肿胀的病症轻微，长度和宽度如带子般肿胀的病症称为环状型，因为形状似环而得名。
病症在喉部的肉瘤，单个或多个生长病情较轻，呼吸困难且难以进食，根部较大的是喉标。对此，由风等病紊乱在喉部位置生长单个或多个肉瘤，呼吸困难等特征的，这称为喉标。

།ཤ་ཡི་མཛེར་པ་མང་པོས་ཁྱབ། །རབ་སྐམ་ཚ་ལ་མགོ་པོ་ན། །མདུང་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །མཛེར་པས་ཁྱབ་པས་མདུང་འདྲ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤའི་མཛེར་པ་མང་པོས་ཁྱབ་ཅིང་གཡོགས་ པ་རབ་ཏུ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཛེར་པ་མར་པོ་མདུང་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྐོག་མའི་ནད་དེ་ནི་མདུང་ལྟ་བུའི་ནད་ཅེས་བྱའོ།།ལྐོག་མ་ཀུན་ནི་མྱུར་ཁྱབ་ཅིང་། །མྱུར་སྐྱེ་མྱུར་སྨིན་ཤས་ཆེར་ན། །རུལ་བའི་རྣག་འདྲ་འཛག་གྱུར་པ། །སྐྲགས་པ་ལྐོག་ མའི་ཁོང་འབྲས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མར་སྐྲངས་པས་ཁྱབ་པའི་ནད་གང་ལྐོག་མ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤས་ཆེར་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་ནི་ལྐོག་མའི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱའོ། །ལྕེ་ཡི་ མཐའ་མ་ལྐོག་མ་སོགས།།སྐྲང་ཞིང་སྨིན་པ་མེད་པའི་ནད། །སྐྲང་ཞིང་སྨིན་པ་མེད་པའི་ནད་། །བརྟན་པ་ཁྲག་གིས་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ནད་མེད་ལྐོག་མའི་རྨེན་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེའི་མཐའ་མ་དང་ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ལྐོག་མའི་རྨིན་བུ་ ཞེས་བྱའོ།།རླུང་དང་བད་ཀན་ཚིལ་གྱིས་ནི། །ལྐོག་མའི་ཕྱི་རོལ་ལྦ་བ་སྐྱེས། །དེ་ནི་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །རླིག་པར་ལྟར་འཕྱང་ན་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་ཚིལ་གྱིས་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས། ལྐོག་མའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྦ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་། ། དེ་ཤས་ཆེར་ན་བ་མེད་ལ་རླིག་པ་ལྟར་འཕྱང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རླུང་གྱུར་དམར་བའམ་གནག་།ན་ཟུག་རྩ་རིས་ནག་པོར་བཅས། །འཕེལ་བས་ལྐོག་མ་ཁ་སྐམ་ཞིང་། །ལྕེ་ཡིས་རོ་མི་ཚོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ལྦ་བ་དེ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། ། དམར་བ་འམ་ཤས་ཆེར་གནག་པར་སྣང་ཞིང་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩའི་རི་མོ་ནག་པོ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ལྐོག་མ་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་ལྕི་རེག་ན་གྲང་། །བརྟན་ཞིང་སྐྱ་ལ་གཡའ དང་བཅས།།འཕེལ་ན་རྐན་དང་ལྐོག་མར་ཆགས། །ཁ་ནི་མངར་བ་བྲོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ལྦ་བ་དེ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལྕི་བ་དང་། རེག་ཅིང་མྱ་ངན་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་བད་ཀན་དང་ལྐོག་མའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་བག་ ཅན་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཁའི་ནང་རོ་མངར་བ་བྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་གྱུར་བད་ཀན་ལྟ་བུར་ན། །དེ་ནི་འཕེལ་འབྲི་ལུས་འདར་བྱེད། །འཕེལ་བར་བྱེད་བའི་ཚེ་ན་ནི། །ལྐོག་མར་སྒྲ་བཅས་སྐད་གསང་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་ལྦ་བ་དང་རང་བཞིན་འདྲ་ཞིང་དེ་ཆེད་འགའ་ནི་འཕེལ་ལ།ཆེད་འགའ་ནི་འབྲི་བར་བྱེད་དེ། ཚིལ་རྒྱས་ན་ནི་འཕེལ་ལ། ཚིལ་བྲིན་འདྲི་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལྦ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་བའི་ཚེ་ན་ནི་ལྐོག་མར་སྒྲ་ངར་ངར་པོ་དང་བཅས་པ་ དང་།སྐད་གསང་ཉམས་ཤིང་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ།

遍布众多肉瘤，极度干燥且头痛，如矛般剧烈生病，因瘤遍布故似矛。对此，肉瘤众多遍布覆盖，极度干渴等症状具全，众多瘤如矛般剧烈生病的喉病，即称为似矛之病。
喉部皆速遍布，速生速熟剧痛，流出如腐脓液，肿胀为喉内疽。对此，喉部肿胀遍布之病，遍及整个喉部，且迅速成熟，剧烈疼痛等病症，即称为喉内疽。
舌尖喉部等处，肿胀而无成熟之病，坚固由血所生，无病喉部腺体是。对此，舌尖和喉部等处肿胀等症状具全者，即称为喉部腺体。
风与痰液脂肪，喉外生起瘿瘤，当其增长之时，如睾丸垂无痛。对此，因风、痰液和脂肪病变紊乱，在喉外生起瘿瘤，虽大幅增长却无痛感，如睾丸般下垂。
此若为风变红或黑，疼痛伴随黑色脉纹，增长则喉干燥，舌头不能感知味。对此，若喉部瘿瘤因风力较大所致，则呈红色或较黑，疼痛剧烈，伴有黑色脉纹，若增长则喉部干燥等症状具全。
痰液所致沉重触之冷，坚固色白伴瘙痒，增长则粘附上颚喉部，口中尝到甜味。对此，喉部瘿瘤若因痰液所致，性质沉重，触之感冷等，若增长则粘附于上颚和喉部，口中尝到甜味。
脂变如同痰液痛，此会增减身颤动，当其增长之时，喉中有声音力衰。对此，因脂肪增长所致的瘿瘤与痰液瘿瘤性质相似，有时增长有时减少，当脂肪增长时增大，脂肪减少时减小。此外，瘿瘤增长时，喉中发出嘶嘶声，声音衰弱变小。

།བད་ཀན་གྱིས་ནི་རླུང་རྒྱུན་བཀག་།ལྐོག་སྐམ་སྐད་གསང་ཉམས་པ་དང་། དཀའ་བས་དབུགས་འབྱིན་མུན་ཞུགས་སྙམ། །རླུང་ལས་སྐད་ཉམས་གང་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ ལས་གང་གི་ཚེ་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་བཀག་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་མི་དེ་ལྐོག་མ་སྐམས་པ་དང་། སྐད་གསང་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དབུགས་ཉམ་ཐག་པར་འབྱིན་པ་དང་། མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རླུང་གི་ནད་ གང་གིས་སྐད་གསང་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ལྐོག་མའི་ནད་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །རླུང་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བྱེད་པས། །ཁ་ནང་རྨ་ནི་འཕོ་བར་བྱེད། །དམར་ལ་རྩུབ་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །མཆུ་དམར་པགས་པ་ལྷོད་པ་དང་། །ལྕེ་ཡིས་གྲང་བ་མི་བཟོད་ ལྕི།།གས་ཤིང་ཚེར་མས་ཁྱབ་འདྲར་སྣང་། །ཁ་མནམ་གདངས་པར་དཀའ་བ་ནི། །ཁ་ཡི་ཤུ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཀུན་འགྲོ་བ་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ཁའི་ནང་དུ་རྨ་འཕོ་ཞིང་ཡན་མན་དུ་གནས་འཕོ་བར་བྱེད་བ་དང་། མདོག་དམར་ཞིང་རྩུབ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཆུ་ཟངས་ལྟར་དམར་བ་དང་། པགས་བ་ལྷོད་ཅིང་འགུལ་བ་དང་། །ལྕེས་གྲང་བ་མི་བཟོད་ཅིང་རང་བཞིན་ལྕི་བ་དང་། མཆུ་གས་ཤིང་ཚེར་མས་ཁྱབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རྣགས་ཤིང་ཤུ་བ་བྱུང་བས་ཁ་གདངས་པ་བཀའ་བར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་མིང་ ཁའི་ཤུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།།བད་ཀན་བཞང་འབྲུམ་སྐྲན་སོགས་ཀྱིས། །འོག་ཏུ་གནོད་བར་བྱས་པའི་རླུང་། །གྱེན་འབྱུང་ཁ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ། །དེ་ནི་སྟེང་གི་རྐུབ་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་རླུང་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བ་བཀག་པར་གྱུར་པས་གནོད་པར་གྱུར་ན། རླུང་ དེ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བས་ཁ་དེ་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་མིང་ནི་སྟེང་གི་རྐུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཕྱེན་གྱི་རླུང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཁ་ཤུ་ཀ་རྣག་ཅིང་། །ཚ་ན་ཁ་ནི་ཆ་བྲོ་ལ། །རྨ་ལ་ལན་ཚྭས་བྱུགས་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ ཁའི་ཤུ་བ་ནི་ཁ་རྣགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཚ་བ་དང་། ན་བ་དང་། ཁའི་ནད་ཚྭ་བྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨ་ལན་ཚྭ་བྱུགས་ཤིང་བསྐུས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཁ་མངར་བྲོ། །གཡའ་ཞིང་རྨ་ནེ་འབྱིལ་བག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་ནི། ཁའི་ནང་རོ་མངར་བ་བྲོ་བ་དང་། ཤུ་པའི་རྨ་དེ་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ཡིན་ནོ།།མཁུར་ཚོས་ནང་དུ་བརྟན་ནས་ནི། །འབྲུམ་བུ་གནག་ཅིང་[(]སྐྱེ་བ་[,]སྐྱ་བ་[)]འབྱུང་། །དེ་ནི་མཉེ་ཞིང་བཅད་པ་དང་། །བསྐྱོད་ན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མཁུར་ཚོས་ཀྱི་ནང་དུ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ན་འབྲུམ་བུ་གནག་ཅིང་[(]སྐྱ་བ་[,]སྐྱེ་བ་[)]འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཏེ།འབྲུམ་བུ་དེ་ལག་པས་མཉེ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། སླར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་ནི་ཁྲག་བཅས་གྱུར་ཁ་ཤུ། །ཁ་ཤུ་ནད་ནི་ཁྲག་བཅས་འགྱུར། །འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཁྲག་དང་ བཅས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་ནི།མཚན་ཉིད་སྔར་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

痰阻碍风的运行，喉咙干燥声音衰减，呼吸困难如入黑暗，风导致声音衰减。对此，当痰浊发生紊乱时，风的运行受阻，同样地，此人喉咙干燥，声音极度衰减，呼吸困难，如入黑暗般昏暗，以及由风病导致声音衰减。如此，这是喉咙的十八种疾病。
由于风遍行运动，使口内疮疡游走，产生红色粗糙，嘴唇发红皮肤松弛，舌头不耐寒重，开裂如遍布荆棘，口臭难以张口，这被称为口疮。对此，风遍行运动使口内疮疡游走上下，产生红色且粗糙，同样地嘴唇如铜般发红，皮肤松弛晃动，舌头不耐寒且本性沉重，嘴唇开裂如遍布荆棘般，化脓生疮难以张口的疾病，这被称为口疮。
痰、肿瘤、瘤等，损害下行之风，上行则口中不香，这称为上肛。对此，当痰等阻碍下行之风造成损害时，该风向上行，使口中不香，其名为上肛，因为排泄之风向上行。
胆病口疮化脓时，发热口中发苦，感觉如盐涂抹伤口。对此，由胆引起的口疮会化脓、发热、疼痛，口中发苦，如同在伤口上涂抹盐一般。
血病引起的也与此相似。对此，由血引起的口疮应知与胆引起的口疮特征相似。
痰引起的口中甜味，发痒且疮疡粘稠。对此，痰引起的口疮，口中有甜味，疮疡有发痒等特征。
在面颊内部稳固，生出黑色且灰白色脓疱。按摩切除和搅动会使其增长。对此，痰增长在面颊内部稳固存在时会生出黑色且灰白色脓疱，如果用手按摩搅动等，会使其进一步增长扩大。
病与血相关的口疮，口疮病与血相关，具有一切复合特征。对此，由风等病与血相关引起的口疮，具有前述所有特征。

།དེ་ཉིད་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་ལ། །མི་དགའ་ཁ་དྲི་མི་ཞིམ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་པས། ཁ་དྲི་མི་ ཞིམ་ཞིང་དྲི་མ་ནམ་པར་འགྱུར་རོ།།མཆུ་དང་མཁུར་ཚོས་སོ་རྩ་དང་། །ལྕེ་དང་རྐན་དང་མགུལ་པ་དང་། །ཁ་དང་ཐམས་ཅད་དག་གི་ནི། །ནད་ནི་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡིན། །བཅུ་གཅིག་གཅིག་དང་བཅུ་དང་ནི། །བཅུ་གསུམ་དེ་བཞིན་དྲུག་དང་བརྒྱད། །བཅོ་བརྒྱད་ བརྒྱད་པོ་དག་དང་ནི།།དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུའི་ནང་ནི་བཅུ་གཅིག་ཡིད་པར་བཤད་དོ། །མཁུར་ཚོས་ལ་ནི་གཅིག་ཡོད་དོ། །སོ་ལ་ནི་བཅུ་ཡོད་དོ། །སོ་རྩ་ལ་ནི་བཅུ་གསུམ་ཡོད་དོ། །ལྕེ་ལ་ནི་དྲུག་ཡོད་དོ། །རྐན་ལ་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །མགུལ་པ་ལ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ ཡོད་དོ།།ཁ་ལ་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁ་ནད་ནི་སྤྱིར་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སྟོ་ཤ་དང་ཁྲག་གྱུར་མཆུ། །ཆུ་བུར་ཆུ་ནི་མེད་པ་དང་། །རྐན་གྱི་རུས་སྦལ་འབྲུམ་ཕྲན་དང་། །མིད་ཁོང་སྟོང་སྟོང་ཆེ་མཆུ་འཛིངས། །སྐད་ཉམས་སོ་སྔོན་སྟེང་གི་རྐུབ། །མདུང་འདྲ་གདུ་བུ་ཆུ་ སེར་ཅན།།འདུས་གྱུར་མིད་པ་མཆུ་ནད་དང་། །ཁྲག་དང་འདུས་གྱུར་གག་པ་དང་། །སོ་གོགས་སོ་ནི་ཆག་པ་དང་། །སྨིན་པའི་ཉེ་བའི་ལྕེ་དང་ནི། །ལྐོག་མའི་ལྦ་བ་སྐད་ཉམས་དང་། །དབུགས་མི་ཐོན་པ་ལོ་གཅིག་ལོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། །སོ་སྟོ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ།སོ་ནད་ལས་ནི་སོ་སྟོ་བའོ། །མཆུ་ནད་ལས་ནི་ཤ་ལས་གྱུར་པ་དང་། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའོ། །ཆུ་བུར་རམ་རྨེན་བུ་ལས་ནི་ནང་ན་ཆུ་ཡོད་པའི་ཆུ་བུར་མ་གཏོགས་པར་འབྲུམ་བུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་དང་། །རླུང་གི་ཆུ་བུར་དང་། བད་ཀན་གྱི་ ཆུ་བུར་དང་སྐྲང་པ་གསོར་མི་རུང་ངོ་།།བད་ཀན་གྱི་ནད་ལས་ནི་རུས་སྦལ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲུམ་ཕྲན་ཞེས་བྱ་བ་དག་གསོར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་སོ་ནད་ལས་ནི་ཁོང་སྟོང་དང་ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་གསོར་མི་རུང་ངོ་། །མིད་པའི་ནད་ལས་ནི་མཆུ་འཛིངས་དང་། སྐད་འགགས་པ་དང་། ཡང་སོའི་ནད་ ལས་ནི་སྔོན་པོ་དང་།ཁའི་ནད་ལས་སྟེང་གི་རྐུབ་དང་། མགུལ་པའི་ནད་ལས་མདུང་འདྲ་བ་དང་། གདུ་བུ་ལྟ་བུ་དང་། ལྕེའི་ནད་ཆུ་སེར་ཅན་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིད་པ་དང་། མཆུ་ནད་དང་། ཁྲག་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་དང་། སོ་གོགས་བ་དང་ཆག་པར་གྱུར་ པ་དང་།སྨིན་པའི་ཉེ་བའི་ལྕེ་ཡང་གསོ་དཀའོ། །ལྐོག་མའི་ལྦ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོ་གཅིག་ལོན་པ་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་བརྩེ་སོགས་འཚོ་བ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་བརྩེ་བ་དང་གས་པའི་ནད་གཉིས་ནི་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་མཚོན་དང་སྨན་ གྱིས་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་མཚོན་དང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་ སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉེ་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཁ་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །མཆུ་རལ་བ་ཡི་མཐའ་བྲུད་དེ། །བཙེམས་ལ་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུ་རལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཆུ་ནད་ཀྱི་མཐའ་མ་བྲུད་ དེ།གཙགས་བུས་བྲུད་ཅིང་ཞལ་ཞལ་བྱས་ཏེ་སྦྱར་ལ་ལེགས་པར་བཙེམས་ཏེ་རྨ་གསོ་བའི་ཚུལ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།

对于'对于这些牙签等物，不喜欢且口气不香'这句话，有血液病的人对牙签等物不喜欢且不愿使用，因此口气不香且有异味。
嘴唇、脸颊、牙龈、舌头、上颚、喉咙、口腔等所有部位的疾病共有七十五种。十一、一、十、十三、六、八、十八、八，按照这个顺序排列。也就是说，嘴唇内部有十一种病，脸颊有一种病，牙齿有十种病，牙龈有十三种病，舌头有六种病，上颚有八种病，喉咙有十八种病，口腔有八种病。这样口腔疾病总共有七十五种。
关于'牙齿松动、肉质和血液变化的嘴唇、水泡无水、上颚的龟状物和小疱疹、咽喉空虚和大空虚、嘴唇纠结、声音受损、牙齿发青、上部凹陷、如矛状、环状、带黄水、复合性吞咽、嘴唇病、血液病、复合性咽喉堵塞、牙齿松动、牙齿破损、接近成熟的舌头、喉咙肿块、声音受损、呼吸困难等持续一年'这些内容，在这些疾病中，牙齿松动等是无法治愈的。
在牙病中有牙齿松动；在嘴唇病中有肉质性和血液性的；在水泡或腺体中，除了内含水的水泡外，如疱疹样水泡、风引起的水泡、痰引起的水泡和肿胀都无法治愈。在痰病中，龟状物和小疱疹是无法治愈的。另外，在牙病中，空虚和大空虚是无法治愈的。在咽喉病中，嘴唇纠结和声音堵塞，在牙病中的发青，在口腔病中的上部凹陷，在喉病中的矛状和环状，在舌病中的带黄水，复合性吞咽，嘴唇病，血液和复合性咽喉堵塞，牙齿松动和破损，接近成熟的舌头也难以治愈。喉咙肿块等持续一年的也难以治愈。
关于'牙齿裂缝等仅能维持'这句话，牙齿裂缝和破裂这两种病只能维持生存而已。
关于'其余用器械和药物治疗'这句话，嘴唇等其余疾病应按下文所述方法用器械和药物配方进行治疗。
这是由喜爱月亮的老师所确定的《医论八支精华释·词义月光》中外科篇第二十一章的注释。
现在要讲述口腔疾病的治疗方法。关于'切除破裂嘴唇的边缘，缝合后按照伤口方式治疗'这句话，所谓破裂嘴唇病的边缘要切除，用手术刀切除并刮平后连接起来，妥善缝合，按照治疗伤口的方法进行治疗。

།ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་ཀྲ་ཀུ་ནི། །ཐལ་ཏྲེས་ཨུཏྤ་ལ་ཤྲ་པ་ནི། །མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་པ་ཏོ་ལ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ མཆུ་རལ་བ་ལ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་།ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རླུང་འཇོམས་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་དང་། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་། མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་ བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་ནས་གཏང་བར་བྱའོ།།རླུང་གྱུར་མཆུ་ནད་སོ་རྩི་པོག་།སྦྲ་ཚིལ་གུ་གུལ་ཐང་ཤིང་ནི། །སྣུམ་ཆེན་བསྐོལ་བའི་རས་བལ་དག་།སྦངས་པའི་ཡེའུས་གླན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ལ་ནི་སྲ་རྩི་པོག་ལ་སོགས་པ་དང་སྣུམ་ཆེན་པོ་ གང་ཡང་རུང་བ་བསྐོལ་པའི་ནང་དུ་སྦངས་པའི་རས་བལ་གྱི་ཡིའུས་གླན་པར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་ཕྱི་མར་བཅས་པ་དང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་། སྣུམ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ལ་ ཕན་ནོ།།ེ་རཎྜ་ཡི་ལོ་མ་ནི། །འོ་མར་བསྐོལ་བས་སྦུ་བས་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་མཆུ་ནད་ལ། ཨེ་རཎྜའི་ལོ་མ་འོ་མར་བསྐོལ་བའི་སྦུ་གུ་ལས་དུགས་བྱའོ། །མཆུ་རལ་སྐབས་བཤད་སྣ་སྨན་དང་། །མགོ་བོ་བརྟ་བ་དག་ ཀྱང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གོང་དུ་མཆུ་རལ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྣ་སྨན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་བརྟ་ཞིང་བསྐུ་བ་དག་ཀྱང་བྱའོ། །མཁྲིས་པས་སྣད་པའི་མཆུ་ནད་ལ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའམ། སྣང་པ་ལས་ གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ལ་ནི་སྲིན་བུ་པད་པ་ལ་སོགས་པས་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།སེང་ཕྲོམ་སྦྲང་རྩི་སྲ་རྩི་པོག་།ཤིང་མངར་བཅས་པའི་ཕྱེ་མ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་སེང་ཕྲོ་མལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་འམ་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །སླེ་ཏྲེས་ཤིང་ མངར་རྨ་ཤིང་དང་།།བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་འང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁྲག་དང་སྣད་པའི་མཆུ་ནད་ལ་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་ལྟར་ཡང་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མཁྲིས་པ་ དང་ཁ་སྣད་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ལ་ནི་མཁྲིས་པའི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་ཀྱང་བྱའོ།།ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་སར་པ་ལ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་སར་པ་ཡུན་རིང་དུ་མ་ལོན་པ་ལ་ནི་མཁྲིས་པའི་གསོ་ བར་བཤད་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་མཆུ་ནད་ལ། པ་ཏོའི་ཐལ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །སྦྲང་རྩི་དང་ནི་སྦྱར་བས་བསྐུ། །གཏར་ག་བྱས་ནས་ཕྱེ་མ་གདབ། །བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དུད་བརྔུབས་སྣ་སྨན་མཁུར་བཀད་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཆུ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ནི་པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དང་། །གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་བ་བྱའོ། །ཚིལ་གྱུར་དུགས་བྱས་དབྲལ་ནས་ནི། །མེ་ཡིས་ངེས་པར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ མཆུ་ནད་ལ་ནི་དུགས་བྱས་ལ་དབྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེང་ཕྲོམ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་བའི་མཆུ་ནད་ལ་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ།

甘草、白胡椒、诃子、白芥子、乌巴拉、夏波尼、独活、得如、巴托拉，用芝麻油煎煮后涂抹。或者对于唇裂，用甘草等药物制成的药膏和煎煮的芝麻油涂抹。
用平息风的药物类别和甘味药物类别，以及煎煮的芝麻油从鼻子灌入。对于这种情况，应使用平息风的药物类别和甘味药物类别，以及煎煮的芝麻油从鼻子灌入。
对于风引起的唇病，用松脂、牛脂、安息香、檀香，用大油煎煮后的棉花浸泡后敷用。对于风引起的唇病，用松脂等和任何大油煎煮后浸泡的棉花敷用。
甘草粉末和大油，用这些涂抹。或者用甘草粉末和大油调配涂抹，也能治疗风引起的唇病。
蓖麻叶用牛奶煎煮后用管子熏蒸。或者对于风引起的唇病，用蓖麻叶在牛奶中煎煮后用管子熏蒸。
应使用前面唇裂部分所说的鼻药，也要进行头部按摩。或者也要使用前面唇裂部分所说的鼻药，同样要进行头部按摩和涂抹。
对于胆病引起的唇病，用水蛭放血。对于胆病或鼻病引起的唇病，应用水蛭等放血。
白胡椒、蜂蜜、松脂，加入甘草粉末敷用。或者对这种病用白胡椒等粉末或药膏涂抹有效。
白芥子、甘草、愈伤木煎煮的酥油涂抹也有效。或者对血病和鼻病引起的唇病，用白芥子等煎煮的酥油涂抹也有效。
也要像治疗胆病内疮那样治疗。这里对于胆病和鼻病引起的唇病，也要像前面所说的治疗胆病内疮那样治疗。
对于新发的血病引起的唇病，用这些方法治疗。对于血病引起的新发唇病，即没有很长时间的，要用这些治疗胆病的方法治疗。
对于痰病引起的唇病，巴托拉灰、三辛香，用蜂蜜调配涂抹。放血后敷粉末。这是消除痰病的方法。要做熏吸、鼻药治疗和漱口。对于受痰病引起的唇病困扰的人，要用巴托拉等药物制成的药膏涂抹，以及放血等。
对于脂肪引起的病，熏蒸后切开，一定要用火烧灼。对于脂肪引起的唇病，要进行熏蒸后切开等治疗。
用白檀香和三果、白胡椒调蜂蜜涂抹。对于脂肪引起的唇病，要用白檀香等涂抹。

།ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བརྟོལ་ནས་སྦྱང་། །སྨན་རྣོན་ སྦྲང་རྩིས་བསྐུ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུའི་ཆུ་བུར་ནི་དང་པོར་བརྟོལ་ནས་སྦྱང་ཞིང་དག་པར་བྱས་ལ། སྨན་རྣོན་པོ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གཏིང་རིང་པ་འམ་རབ་འཕེལ་ལ། །ཐང་སྨན་དག་གམ་མེ་བཙས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུའི་ཆུ་བུར་ གཏིང་རིང་ཞིང་ནང་དུ་ཞུགས་པའམ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ལ་ནི་ཐང་སྨན་ནམ་མེ་བཅས་བསྲེག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱའི་དོན་ཏོ།།མཁུར་བའི་ཆུ་སེར་སྨིན་སྐབས་སུ། །སྐྲངས་པའི་ནད་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁུར་བ་ཆུ་སེར་འབྱུང་བ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་གྱུར་པའི་ སྐབས་སུ་ནི་མདོའི་གནས་སུ་བཤད་པའི་སྐྲངས་པའི་ནད་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།།སོ་གྲང་བ་ལ་དུགས་བྱ་སྟེ། །སོ་རྩ་བྲུད་དེ་ཏིལ་མར་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གྲང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ། རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་བྲུད་དེ་ཏིལ་མར་ བསྐོལ་བས་བསྲེག་པར་བྱའོ།།གླ་སྒང་རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩི་དང་། །སེ་འབྲུའི་ཤུན་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་འཛམ་བུའི་རྐང་། །བཅའ་སྒ་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སོའི་ཕྲེང་བ་དེ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། ། འོ་མ་ཅན་བསྐོལ་མཁུར་བ་བཀང་། །ེ་རཎྜཔར་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་དགང་བ་འམ། ཨེ་རཎྜའི་མར་གྱི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །སོ་བརྩེ་དེ་བཞིན་བྱེ་བ་ལ། །རླུང་འཇོམས་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། སོ་བརྩེ་བ་དང་པོ་གས་ཤིང་བྱེ་བ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཏིལ་དང་ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་ནི། །འོ་མར་བསྐོལ་བའི་མཁུར་བཀང་བཅང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་གཉིས་ལ་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ མཁུར་བར་བཅངས་ན་ཕན་ནོ།།སོ་འགུལ་བ་ལ་བ་བཅུའི། །ཁུ་བ་མར་བསྐོལ་མཁུར་བ་བཀང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་འགུལ་བའི་ནད་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་བསྐལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། ཞུན་མར་རམ་ཏིལ་བསྐོལ་བ་མཁུར་བར་བཅངས་ན་ཕན་ནོ། །སྤངས་མ་ སེང་ཕྲོམ་པི་པི་ལིང་།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་རྨ་ཤིང་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ཡིས་ནི་བདར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སོ་འགུལ་བ་ལ་སྤངས་མ་ལ་སོགས་པས་སོ་བདར་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྣུམ་བག་གིས་ནི་སྣ་སྨན་དང་། །མཁུར་བཀང་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་བསྟེན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སོ་འགུལ་བ་ལ་སྣུམ་བག་ཅན་གྱི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སོ་ལྷག་སྐྱེས་ལ་འབྲས་སྨན་གྱིས། །བསྐུས་ཏེ་གོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྲིན་ཅན་སོ་ལྟར་ཕྱུང་ནས་ནི། །དེ་ཚེ་དེ་དང་འདྲ་བར་གསོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།སོ་ལྷག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའི་སོ་ནད་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་གོགས་ཤིང་བྱེ་བར་གྱུར་པ་དང་། སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་སོ་ལྟར་ཕྱུང་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁྲག་ནི་ཆོད་པར་མ་གྱུར་ན། །བསྲེགས་ལ་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ ལྷག་སྐྱེས་པ་དེ་ཕྱུང་བའི་ཚེ་ཁྲག་ཆོད་པར་མ་གྱུར་ན་གནས་དེ་བསྲེགས་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །སོ་དྲེག་ཆགས་ལ་སོ་རྩ་ལ། །གནོད་པ་མེད་པར་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་དྲེག་ཆགས་པ་ལ་ནི་སོའི་རྩ་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ། སོ་ བྲུད་པའི་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་དེ་བྲུད་ཅིང་བསལ་བར་བྱའོ།།ཐལ་སྨན་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ནི། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སོ་དྲེག་བཞར་ནས་ཐལ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་སོ་ལ་བསྐུ་བར་བྱའོ།

对于'将水泡刺破后清洗，用辛辣药物和蜂蜜涂抹'这句话，是说首先要刺破水泡并清洗干净，然后用辛辣的药物如胡椒等涂抹。
对于'深入或严重扩散时，用汤药或灸法治疗'这句话，是说水泡深入内部或严重扩散时，应当用汤药或用火灸法治疗。
对于'腮部脓液成熟时，应如肿胀病般治疗'这句话，是说腮部出现脓液成熟化脓时，应当按照医典中所说的肿胀病的方法来治疗。
对于'牙齿寒冷时要热敷，刮开牙根后用芝麻油灼烧'这句话，是说牙齿发冷时首先要热敷，然后用顶端如圆盘形的刮器刮开，用煮沸的芝麻油灼烧。
对于'用藏菖蒲、岩盐、蜂蜜、谷皮、三果、酸刺糖、蒲桃茎、荜茇调配涂抹'这句话，是说要用这些药物调配成药膏涂抹牙齿。
对于'用含乳汁植物煮水漱口，用蓖麻油滴鼻'这句话，是说用含乳汁的植物煮水漱口，或用蓖麻油做鼻药。
对于'牙齿裂开时，要用所有治疗风病的方法治疗'这句话，是说牙齿开裂时，要用所有能够治疗风病的饮食和药物来治疗。
对于'用芝麻、甘草、蜂蜜，在牛奶中煮后含漱'这句话，是说对这两种病用芝麻等药物煮汤含漱有效。
对于'牙齿摇动时，用十种根药汤和酥油煮水含漱'这句话，是说牙齿摇动时，用十种根药煮汤和酥油或芝麻油煮水含漱有效。
对于'用艾草、白芥子、胡椒、三果、愈伤木和岩盐擦牙'这句话，是说牙齿摇动时用艾草等药物擦牙也有效。
对于'要用油性鼻药和漱口，根据情况使用'这句话，是说牙齿摇动时要根据具体情况使用油性鼻药等。
对于'多生牙齿要用碱性药物涂抹，等其松动后，如虫蛀牙般拔除，然后相应治疗'这句话，是说对多生的牙齿要用碱性药物涂抹，等其松动后，像拔虫蛀牙一样拔除，然后按照相同方法治疗。
对于'如果血不止，要灼烧后如伤口般治疗'这句话，是说拔除多生牙时如果血不止，要灼烧该处，然后按照治疗伤口的方法治疗。
对于'牙垢积聚时要在不伤及牙根的情况下清除'这句话，是说有牙垢积聚时，要用刮牙器具小心清除，不要伤及牙根。
对于'之后要用碱性药物和蜂蜜涂抹'这句话，是说这样刮除牙垢后，要用碱性药粉和蜂蜜调配的药膏涂抹牙齿。

།སོ་གོགས་པ་ལའང་འདི་ ཉིད་དང་།སོ་བརྩེར་བཤད་པའི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གོགས་པའི་ནད་ལ་ཡང་སོ་དྲེག་ཆགས་པའི་གསོ་བ་འདི་ཉིད་དང་། སོ་བརྩེ་པ་ལ་བཤད་པའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །སྲིན་ཅན་སོ་ནི་མི་འགུལ་ལ། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །སྣུམ་གྱིས་ བསྐུ་ཞིང་མཁུར་བཀང་དང་།།སྣ་སྨན་ཁ་ཟས་རླུང་འཇོམས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སྲིན་བུས་ཟོས་པ་མི་འགུལ་བར་གནས་པ་ལ་ནི་དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱ་ལ་རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁོང་སྟོང་ བུར་མ་སྦྲ་ཚིལ་གྱིས།།གང་བའི་ཐུར་མས་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཁོང་སྟོང་དུ་འདུག་པ་ལ་ནི་བུ་རམ་མམ་སྤྲ་ཚིལ་གྱིས་གང་བའི་ཐུར་མས་དེ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཨ་རྐ་ཡི། །ལོ་མས་བཀང་ན་སྲིན་གཟེར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁོང་ སྟོང་དེ་ལ་ལོ་མ་བདུན་པའམ།རྐའི་ལོ་མས་བཀང་ན་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ཟེར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཤིང་ཀུན་ནག་ཚུར་ཀད་པ་ལ། །སྭ་རྫི་ཀ་དང་བྱི་དང་ག་།རུ་རྟི་ཕྱེ་མ་རས་ལ་གཏུམས། །སོར་གླན་ཟུག་གཟེར་མྱུར་དུ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ ཕྱེ་མ་རས་གཙང་མར་གཏུམས་ཏེ་སོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་ཡང་ཟུག་གཟེར་གྱི་ནད་མྱུར་དུ་སེལ་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་འདི་ཉིད་བསྐོལ་བ་ཡི། །ཏིལ་མར་མཁུར་བར་དགང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་དང་། བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་མཁུར་བ་ བཀང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་བྲི་ཧ་ཏི་རྣམ་གཉིས། །བུ་ག་དམ་པ་ཨེ་རཎྜ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གསོ་བ་མང་པོ་ཡིས། །ནང་ནི་ཞི་བར་ མ་གྱུར་ན།།སྐམ་པ་ཕྲ་མོ་དག་གིས་སམ། །སོ་དབྱུང་བ་ཡི་ཆ་སྤྱད་ཀྱིས། །དང་པོར་རྩ་བ་ནས་བསླངས་ཏེ། །གཏན་ནས་དེ་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨན་གྱི་གསོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་མེད་པ་རམ་སོང་ན་སྐམ་པ་ཕྲ་མོ་ འམ།ཡང་སོ་དབྱུང་བའི་ཆ་སྤྱད་དུ་བྱས་པས་དེ་མི་འགུལ་བ་ཡིན་ཡང་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཏིལ་མར་ཤིང་མངར་ཕྱེད་བཅས་པའམ། །སྦྲང་རྩིས་དེའི་མཁུར་བཀང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སོ་ཕྱུང་ནས་ཏིལ་མར་དང་ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་ཤིང་ མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་མཁུར་བ་བཀང་བར་བྱའོ།།དེ་འོག་ཤིང་མངར་བི་ད་རི། །བྲིད་ཏ་ག་དང་ཀ་ཤི་རུ། །ཏིལ་མར་བཅུ་འགྱུར་འོ་མ་དང་། །བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་སྣ་ སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།རིད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་རྒན་པོ་དང་། །རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉེད་སོ་མི་དབྱུང་། །ཡ་སོ་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་བླ་བརྣན་མང་པོ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གི་ཡ་སོ་ནི་དབྱུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ནད་ཀྱི་བླ་ བརྣན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་འབྱིན་ན་སྣུམ་པ་དང་། མངར་དང་བསིལ་བའི་རིམ་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལྟར་དབྱུང་དུ་མི་རུང་བ་དེ་ཡང་འབྱིན་ན་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ།

对于牙齿松动，也要采用这个方法和前面所说的治疗方法进行治疗。
对于被虫蛀而不动摇的牙齿，先要进行热敷然后放血，用油涂抹并漱口，给予鼻药、食物以及能够平息风的药物。
对于中空的牙齿，要用装满糖或松脂的探针进行灼烧。
用七叶树或阿尔卡树叶填充，能够消除虫蛀引起的疼痛。
将阿魏、黑盐、脑髓、碱、毕达格、茜草根的粉末用布包裹，放在牙齿上能迅速止痛。
或者用上述药物煎煮的芝麻油漱口。
或者用两种补骨脂、布嘎丹巴、蓖麻煎煮的汤液漱口。
如果用这些多种治疗方法内部都未能平息，就用细小的钳子或拔牙器具，先从根部松动，然后将其完全拔出。
用芝麻油和甘草粉混合，或者用蜂蜜漱口。
之后用甘草、毕达利、补骨脂、迦尸卢与芝麻油和十倍的牛奶煎煮后制成的鼻药进行治疗。
对于消瘦、体弱、老年人和受风病折磨的人不要拔牙。不要拔上牙，因为这会引起很多并发症。
如果一定要拔除，要按照油性、甜味和清凉的次序进行治疗。

།གྲང་བས་ཉེན་ལ་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་ བསྐུ་བར་བྱ།།གླ་སྒང་ཨརྫུ་ནའི་ཤུན་པ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །བཅའ་སྒ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲང་བས་ཉེན་པའི་སོ་ནད་ལ་ནི་ཁྲག་ཕྱུང་ལ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་བསྐོལ་བས་ནི་མཁུར་བཀང་དང་། ། མངར་སྨན་ཏིལ་མར་བསྐོལ་སྣར་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་མཁུར་བ་བཀང་བ་བཅང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རྙིལ་ནི་ཉེ་བར་བདར་བལ། །ཆུ་ཚན་མཁུར་བཀང་བས་དུགས་བྱ། ། དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའམ་ཤ་ཁ་ཡི། །ལོ་མས་མང་དུ་བྲུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྙི་ལ་ཉེ་བར་བདར་བཞེས་བྱ་བའི་སོ་ནད་ལ་ནི། ཆུ་ཚན་མཁུར་བ་བཀང་བས་དུགས་བྱ་བ་དང་། གཙགས་བུའི་རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའམ། །ཤིང་ཤ་ཁ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་རྩུབ མོས་མང་དུ་བྲུད་པར་བྱའོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་རྨ་ཤིང་པྲི་ཡང་ཀུ། །རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་བཙག་ཡུག་སྣམ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བཅའ་སྒ་དང་། །ཤིང་མངར་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་དང་། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་། །སྦྱར་བ་དེ་འོག་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་ སོགས་པའི་སྨན་མར་ཁུའི་སྙིང་པོ་དངས་མ་དང་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།མར་ཁུ་འམ་ཏིལ་མར་མཁུར་སྤོ་བ། །དྲོ་འཇམ་དེ་ཡི་རྗེས་ལ་བྱ། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་མར་ཁུའམ་ཏིལ་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་དེ་མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་སྤོ་བར་བྱའོ། །མངར་ བའི་སྡེ་དང་བསྐོལ་བའི་མར།།མཁུར་བཀང་སྣ་སྨན་བྱས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་མཁུར་བ་བཀང་བའམ་སྣ་སྨན་བྱའོ། །སོ་འབུར་བལ་དུགས་བྱས་ལ། །བཅད་དང་དབུག་དང་བྲུད་བར་ བྱ།།ཤིང་མངར་བཅའ་སྒ་སྭརྫི་ཀ་།རྒྱམ་ཚའི་ཕྱེ་མ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་འབུར་བའི་ནད་ལ་ནི་དུགས་བྱ་སྟེ། བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །སོ་ཡི་ཁོང་འབྲས་ཚ་རྣོ་དྲོ། །རྩུབ་པའི་ མཁུར་བཀང་བསྐུ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོའི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྨན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་བ་སྤྲུ་བ། །རུ་རྟ་ནས་ཚིག་འཁུས་ཕྱེས་བདར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོའི་ཁོང་འབྲས་དེ་ལ་པུ་ཙེ་ ཤེལ་དང་བཏགས་པའི་ཕྱེས་བདར་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།བསིལ་སྨན་གྱིས་ནི་སྨིན་མི་གཞུག་།སྨིན་ནས་དྲལ་ལ་གཏིང་རིང་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོའི་ཁོང་འབྲས་དེ་ནུས་པ་བསིལ་སྨན་ཕྱི་དང་ནང་ནས་བཏང་བས་སྨིན་དུ་མི་གཞུག་པར་རྣགས་པ་ལས་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ བསྲུང་བར་བྱ་ལ།སྨིན་ཅིང་རྣགས་ནས་གཙགས་བུས་དྲལ་ལ་གཏིང་རིང་བར་འདུག་ན་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཁོང་སྡོང་བཅད་དེ་བྲུང་ནས་ནི། །གླ་སྒང་སེང་ཕྲོམ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤུ་ཏི་རྨ་ཤིང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་མངར་ཀ་པ་ལ། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཁོང་སྟོང་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི། །དང་པོར་བྲུད་ཅིང་བཞར་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་གཉིད་ཀྱི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་ན་ཕན་ནོ།

对于被寒冷所侵害的牙病，应当放血，并涂抹含有蜂蜜的药物。
将格桑、阿朱那树皮、普日扬古、酸枣糖、荜茇与蜂蜜调和涂抹。
对于被寒冷所侵害的牙病，应当放血后，用格桑等药物与蜂蜜调和的药膏涂抹。
用其煎煮液漱口，并将甘味药物与芝麻油煎煮后滴鼻。
用格桑等药物漱口含服，同样也要用甘味药物类和芝麻油煎煮后进行滴鼻治疗。
对于牙齿松动的病症，应用热水含漱进行熏蒸，用圆形针尖或者夏卡树叶多次摩擦。
对于牙齿松动的病症，应当用热水漱口熏蒸，并用针尖呈圆形状的器具或者夏卡等树的粗糙叶片多次摩擦。
红花、愈伤树、普日扬古、岩盐、土大黄、朱砂、优质毛料、那勒善、荜茇、甘草、酸枣糖，以及精炼酥油、蜂蜜调和后涂抹。
之后用红花等药物与精炼酥油调和后涂抹。
用温和的酥油或芝麻油漱口含服作为后续治疗。
这样治疗之后，用温和的酥油或芝麻油漱口含服。
用甘味类药物煎煮的酥油漱口或滴鼻有效。
或者用甘味药物类煎煮的汤液或药膏，以及煎煮的酥油漱口或滴鼻治疗。
对于牙齿突出的病症，先进行熏蒸，然后切除、钻孔和摩擦。
涂抹甘草、荜茇、碱类、岩盐粉。
对于牙齿突出的病症，应当先熏蒸，进行切除等处理后，再用甘草等药膏涂抹。
牙齿内部溃烂应用辛热粗糙的药物漱口和涂抹。
对于所谓的牙齿内部溃烂病，应当用辛热等药物的汤液漱口，并用药膏涂抹。
用普泽晶和巴布巴、土大黄、炒焦的大麦粉摩擦。
对于这种牙齿内部溃烂，用普泽晶等研磨成粉末摩擦也有效。
不要用凉性药物使其成熟，成熟后切开并深度灼烧。
对于牙齿内部溃烂，不要用内服外用的凉性药物使其成熟化脓，为了避免化脓应当保护，如果已经成熟化脓，就用针具切开，如果很深就要灼烧。
切除内部空洞并摩擦后，用格桑、白芷、三果、生姜、愈伤树、酸枣糖、红花、甘草、骷髅与蜂蜜调和涂抹。
对于牙齿内部空洞，首先要摩擦和刮除，之后用格桑等药物涂抹。
用其汤液漱口。
或者用格桑等药物的汤液漱口也有效。

། ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་ངཱུར་བ་དཀར། །ཐལ་ཏྲེས་ཙནྡན་ག་རུ། །ཁུར་དཀར་པོ་བཙག་ཡུག་སྣམ། །པདྨ་དཀར་པོ་སྟག་ཚེར་བ། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁོང་སྟོང་གི་ནད་དེ་ལ་ཤེང་མངར་ལ སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་བཅད་ནས་ནི། །ཤུ་དག་ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་དང་། །པ་ཐ་ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བ། །སྭརྫི་ཀ་དང་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བལ། ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པའི་ནད་ལ་ནི་ཤུ་དག་ལ་ སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ། །ནིམ་པ་བསྐོལ་བས་མཁུར་བ་བཀང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་དེ་བཅད་ནས་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྣད་པ་ལས་བྱུང་ནད་ལ་ནི། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྩེ་མོ་འདྲ་བས་སྦྱངས། །དེ་ནས་ཐལ་སྨན་སྣ་སྨན་གཏང་། །མཁུར་བཀང་ལ་སོགས་བསིལ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སོ་ནད་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་སོའི་རྩ་བ་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱས ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཐལ་སྨན་གྱིས་བསྐུས་ལ་སྨན་བསིལ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྣ་སྨན་དང་མཁུར་བ་བཀང་བ་དག་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་གོང་འོག་ནས་སྦྱང་བྱ། །དེ་འོག་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་བྱ། །སོ་ཡི་རྩ་ནི་གསོས་ནས་ཀྱང་། །ཕྱུང་སྟེ་ནད་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བུ་རམ་ སྤྲ་ཚིལ་བཀང་བས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་གོང་འོག་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱངས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སོའི་རྩར་རྒྱུ་བའི་རྩ་སྦུབས་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གསོས་ལ་སོ་ཕྱུང་སྟེ། ནད་སྣ་ཆོགས་དང་ལྡན་པའི་རྩ་སྦུབས་ཡན་མན་ཀུན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བུ་རམ མམ།སྤྲ་ཚིལ་གྱིས་བཀང་བའི་ཐུར་མས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཛཱ་ཏི་སེང་ལྡེང་སྦྲ་ཚིལ་དང་། །གཟེ་མ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྩ་དེ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་ཆུས་མཁུར་ བཀང་།།དེ་བསྐོལ་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བཀང་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་འོམ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །རླུང་གྱུར་ལྕེ་ནི་རྩུབ་པ་ལ། ། རླུང་གི་མཆུ་ནད་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བལ། རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྕེའི་ནད་ཚེར་མ་ལྟར་རྩུབ་པ་ལ་ནི། རླུང་གི་མཆུ་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་གང་ཡིན་པ་དག་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ལྕེ་ནད་ལ། །བཞར་ཏེ་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །བསྐུ་དང་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། ། སྣ་སྨན་མངར་བ་དག་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལྕེའི་ནད་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་གཞར་ཞིང་གཏར་ག་བྱ་སྟེ་ཁྲག་ཕྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དང་། སྨན་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ དང་སྣ་སྨན་བྱའོ།།དེ་བཞིན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ལ། །ཡུངས་ཀར་ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས། །སྨན་ནི་རྣོན་པོས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལྕེའི་ནད་ཚེར་མས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདར་ལ། ཡུངས་ཀང་ ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣོན་པོས་བསྐུ་བ་དང་།མཁུར་བ་བཀང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ལྕེ་ལས་ཆུ་སེར་འཛག་པ་གསར། །མཚོན་མི་རེག་པར་དེ་བཞིན་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་སེར་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་པའི་ལྕེ་ནད་ལས་སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པའི་སར་པ་ལ་ ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ།ཆུ་སེར་འཛག་པའི་ནད་དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མཚོན་གྱིས་བཞར་བ་དང་གཏར་ག་མི་བྱའོ།

甘草、白芥子、白色姜黄、白胡椒、旃檀、沉香、白芥子、红花、白莲花、蓟根，用芝麻油煎煮后制成鼻药。或者对于空腔疾病，用甘草等制成糊剂，以及煎煮的芝麻油制成鼻药也有效。
切除多余生长的肉后，用白芷、光明草、烧成灰的鸽子粪、碱和蜂蜜涂抹。对于肉芽增生病，应当用白芷等药物制成的糊剂涂抹。
用三果（诃子、毗黎勒、余甘子）和苦瓜、楝树煎煮后漱口。切除多余生长的肉后，用三果等煎煮的汁液服用也有效。
对于因牙龈病引起的疾病，用类似圆形顶端的工具清洁。然后使用灰药和鼻药，漱口等凉性药物治疗。对于所谓因牙龈引起的牙病，应当用类似圆形顶端的针状工具清洁牙根并使其洁净，之后涂抹灰药，并使用具有凉性功效的鼻药和漱口药。
应当从身体上下部位清洁，之后进行头部清洗。在牙根恢复后，拔出患病的牙齿，用糖或树脂填充后烧灼。应当用催吐药和泻药清洁身体的上下部位，之后在不伤害牙根血管的情况下使其恢复，拔出牙齿，用糖或树脂填充遍布上下所有血管的导管后进行烧灼。
用肉豆蔻、紫檀、树脂和茅草煎煮的汁液清洗。还要用紫檀等煎煮的汁液清洗该血管。
用含乳汁的树木汁液漱口。用其煎煮的芝麻油制成鼻药。用含乳汁的树木煎煮的汁液漱口，或者用含乳汁树木制成的糊剂和煎煮的芝麻油制成鼻药。
对于因风引起的舌头粗糙，应当按照风引起的唇病来治疗。对于风引起的舌病如刺般粗糙的，应当采用治疗风引起的唇病的方法。
对于胆引起的舌病，应当刮除并放血。涂抹、漱口和使用甜味鼻药。对于胆引起的舌病如刺般的，应当刮除并放血，之后用甜味药物类的糊剂涂抹，用这些药物煎煮的汁液漱口和使用鼻药。
同样对于痰引起的病，应当用芥子、三辛等药物，用强效药物治疗。同样对于痰引起的舌病遍布如刺般的，应当像前面那样刮除，用芥子等强效药物涂抹，漱口等。
对于舌头流出浆液的新病，不用器械同样治疗。对于所谓浆液流出的舌病新发不久的，应当像前面那样涂抹芥子等药物，特别是对于这种浆液流出的病不要用器械刮除和放血。

།ལྕེ་ལྷག་སྐྱེས་པ་ལྕེ་བཏེག་སྟེ། །ལྕགས་ཀྱུས་ལྕེ་ལྷག་དྲངས་ནས་ནི། །རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་ བས་བཅད།།རྣོ་དང་དྲོ་བས་བདར་སོགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ལྷག་སྐྱེས་པ་ནི་ལྕེ་བཏེག་སྟེ་ལྕགས་ཀྱུས་ལྕེ་ལྷག་དེ་ཕྱིར་དྲངས་ནས། རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་སྤྱད་ཀྱིས་བཅད་པར་བྱ་ཞིང་། སྨན་རྣོ་བ་དང་དྲོ་བས་གཏར་ག་ལ་སོགས་པ་ བྱའོ།།ཉེ་བའི་ལྕེ་ལ་ཁྲག་གཟགས་ཏེ། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བས་བདར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བའི་ལྕེ་ལ་ནི་ཤ་ཁ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་རྩུབ་པོ་འམ། སོར་གདུབ་ལྟ་བུའི་མཚོན་གྱིས་གཏར་ཞིང་ཁྲག་གཟགས་ལ། དེའི་འོག་ ཏུ་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བས་བདར་ཞིང་བྲུད་པར་བྱའོ།།ཤ་ལྷག་སྐྱེས་ལ་བད་ཀན་འཇོམས། །སྣ་སྨན་མཁུར་བཀང་བདར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མ་ཤ་ལྷག་གམ་རྨེན་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བས་གསོ་ བར་བྱའོ།།ག་གོ་ནས་པོན་ལྟ་བུར་ནི། །འཕེལ་ཞིང་རྩ་ནི་མི་མངོན་དང་། །རྩེ་མོས་ལྕེ་ཡི་རྩ་བར་སླེབས། ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས་ནི་བཟུང་ནས་ཀྱང་། །རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བ་ཡིས། །རྩེ་མོ་རྩ་བ་རན་པར་གཅད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མར་ཤ་ལྷག་ སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅིང་།ག་གོན་གྱི་ས་བོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། རྩ་རིས་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྕེ་དེའི་རྩེ་མོ་ལྕེའི་རྩ་བར་བབས་ཤིང་སླེབས་པ་ནི་མུ་ཙུ་ཏྲི་འམ་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང་ལ། རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་བཙགས་བུས་དེ་རན་བར་གཅད་ པར་བྱའོ།།བཅད་དྲགས་ཁྲག་ཟགས་འཆི་བར་བྱེད། །བཅད་ཆུང་ནད་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ཆུང་ངམ་ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་བཅད་དྲགས་ན་ནི་ཁྲག་ཟགས་པར་བྱས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་ལ། རྩེ་མོ་ནས་བཅད་དམ་ཆུང་ན་ནི་ནད་ཞར་ལ་འཕེལ་ཞིང་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བོང་ང་པ་ཐ་ན་ལེ་ཤམ། །ཤུ་དྲག་རུ་རྟ་པ་རི་ལ། །རྒྱམ་ཚ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡིས། །བཅད་པ་དག་ནི་བདར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་བཅད་ནས་བོང་ང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་བདར་ ཞིང་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ།།པ་རི་པེ་ལ་ནི་ཀུན་ཏན་ན་ཏའོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་བོང་ང་དཀར། །པ་ཏ་ནིམ་པར་སྣ་དང་། །ཤུ་དག་ཆུ་ཡིས་མཁུར་བཀང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་ཙེ་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་དག་དབར་བྱའོ། །འདུས་དང་སོ་འདུར་ རུས་སྦལ་འདྲ།།དེ་བཞིན་བཞར་ཏེ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་འདུས་པ་དང་འབུར་བ་དང་རུས་སྦལ་འདྲ་བའི་ནད་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཞར་ཏེ་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །རྐན་རྣགས་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི། །ནག་ཚུར་སྦྲང་རྩི་སྐྱེར་ཁཎྜ། །བསྐུ་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་གྱི་རྣགས་པའི་ནད་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་བདར་བར་བྱའོ། །བསིལ་དང་མདར། སྨན་བསྐོལ་ཁུ་བས་མཁུར་བཀང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནུས་པ་བསིལ་བ་དང་། རོ་མངར་བའི་སྨན་དང་། བསྐོལ་བའི་ཁུ བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སྨིན་ནས་ན་ཡའི་གཞི་ལྟར་དྲས། །དྲོ་དང་རྣ་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་རྣགས་པ་སྨིན་ནས་ནི་མཚོན་གྱིས་ན་ཡའི་གཞི་ལྟར་དྲས་ལ་མར་སར་དང་། སྨན་དྲོ་བ་དང་རྣོ་བ་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ན་ཡའི་ གཞི་ནི་གང་དུ་ན་ཡང་རྩེ་བའི་གཞི་སྤང་ལེབ་ལ་སོགས་པར་མིག་མངས་རིས་སུ་བྲིས་པ་སྟེ།དེ་དང་འདྲ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་རི་མོ་མང་པོར་དྲ་ཞིང་དགས་པར་བྱའོ།

对于舌头多余肉生长，应抬起舌头，用铁钩将多余的舌肉拉出，用圆形刀具切断其尖端，然后用锐利和温热的药物等进行治疗。
对于舌根部，应放血，并用炒焦的青稞灰擦拭。即用粗糙的叶子如肉豆蔻叶等，或用戒指状工具放血，之后用炒焦的青稞灰擦拭清洗。
对于肉瘤生长，应用祛除痰湿的药物，含药漱口并擦拭。即对于喉部生长的肉瘤或腺体，应服用祛除痰湿等药物进行治疗。
若像芥子般增长，且血管不显，尖端延伸至舌根，应用铁钩夹住，用圆形刀具适度切断其尖端和根部。即当喉部肉瘤增长，如芥子般生长，血管不显，其尖端延伸至舌根时，应用钳子或铁钩夹住，用圆形手术刀适度切除。
切得过深会引起出血致死，切得过浅则病情会加重。即切除小舌或多余肉瘤时，若切得过深会因出血而死亡，若从尖端切或切得太少，则病情会继续发展增长。
用葱头、胡椒、诃子、白芷、茜草、帕日拉（药名）、岩盐和蜂蜜调制后擦拭切口。即切除后用葱头等药物与蜂蜜调制后擦拭涂抹即有效。帕日拉即昆丹那塔。
用布则谢（药名）、水晶、白葱头、巴达、楝树皮、鼻药、白芷用水调制漱口。即用布则谢等煎煮的汤剂漱口。
对于牙齿重叠、突出及如龟背般的病症，也应如前所述刮治。即对于牙齿重叠、突出和如龟背般的病症，也应如前所述进行刮治和医治。
对于未成熟的牙龈脓肿，应涂抹黑盐、蜂蜜和酸果糖浆。即对于未成熟的牙龈脓肿，应用黑盐等药物擦拭。
应用清凉和甜味药物煎煮的汤剂漱口。即使用具有清凉性和甜味的药物，以及煎煮的汤剂漱口也有效。
成熟后应如棋盘格般划开，涂抹温热和锐利的药物。即牙龈脓肿成熟后，应用手术刀如棋盘格般划开，涂抹温热的酥油和锐利的药物。棋盘格即在任何地方下棋的场地，如平板等上画的方格图案，应像那样用圆形手术刀划出多条线并切开。

།བ་ཤ་ཀ་དང་པ་ཏོ་ལ། །ནིམ་པ་ལ་སོགས་རྣོ་བ་ཡི། །སྨན་གྱི་ཁུ་བས་མཁུར་ བ་དགང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐན་རྣགས་པའི་སྨན་རྣོག་པོ་ནི། བ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྣན་ཁ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་ཁུ་བ་མཁུར་བར་བཅངས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྐན་སྐམ་སྐོམ་དད་གདུང་མེད་པ། །ཟས་ཟོས་རྗེས་ལ་ཞུན་མར་ནི། །བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་བསྐོལ་བླུད། །སྐྱུར་ བསེ་མཁུར་བ་སྤོབ་བཅང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྐན་སྐམ་པའི་ནད་སྐོམ་དད་ཀྱི་གདུང་བ་མིད་པ་ལ་ནི། ཟས་ཟོས་བའི་འོག་ཏུ་ཞུན་མར་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་བླུད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆང་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་བས་མཁུར་བ་སྤོ་བ་བཅངས་ན་ཡང་ཕན་ ནོ།།སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་སྣུམ་པ་དང་། །ཞུན་མར་འོ་མའི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྐན་སྐམ་པའི་ནད་དེ་ལ། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བླུད་ན་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ ཕན་ནོ།།ལྐོག་མའི་ནད་ལ་གཏར་ག་གདབ། །སྣ་སྨན་ལ་སོགས་རྣོན་པོ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་གཏར་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། སྨན་རྣོན་པོའི་སྣ་སྨན་དང་། མཁུར་བ་བཀར་བ་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ལས་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །དུག་མོ་ཉུང་བསྐོལ་ཁུ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་རྐན་གྱི་ནད་ལ་བླུད་པར་བྱའོ། ། རུ་ར་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །སྦྲང་རྩིར་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡན་པ་བླུད་ན་ཡང་ལྐོག་མའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་སྐྱེར་པ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྐྱེར་ཁཎྜ། །པ་ཏ་ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་དང་། །ནིམ་པ་ཚ་དང་ར་གཅིན་བསྐོལ། །མཁུར་བ་སྤོ་དང་རི་ལུ དང་།།ཕྱེ་མ་གདབ་པ་དག་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལྐོག་མའི་ནད་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མཁུར་བ་སྤོ་བ་དང་། རི་ལུ་བཅང་བ་དང་། ཕྱེ་མས་གདབ་པ་དག་ཀྱང་བྱའོ། །ལྕང་མ་གི་རི་ཀརྞ་དང་ གླ་སྒང་ཐང་ཤིང་བཅའ་སྒ་དང་།།ཤུ་དག་དན་ད་མུར་བ་ཡི། །ལྡེ་གུ་དྲོ་བསྐུས་སྐྲངས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕང་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བསྐུས་ན་ལྐོག་མའི་ནད་ཀྱི་སྐྲངས་པ་དང་ན་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱི་ནང་དུགས་ བྱས་ཏེ།།སོར་གདུབ་ཆ་སྤྱད་དག་གིས་སམ། །རྒྱམ་ཚ་ལྡན་པའི་སེན་མོ་ཡིས། །རླུང་གྱུར་གག་པ་བཞག་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་ནས་དུགས་ལེགས་པར་བྱས་ལ། སོར་གདུབ་ལྟ་བུའི་ཆ་སྤྱད་དམ་རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པའི་སེན་ མོས་བྲུད་ཅིང་བཞར་བར་བྱའོ།།རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་མཁུར་བཀང་དང་། །ཏིལ་མར་མཁུར་སྤོ་སྣ་སྨན་གཏར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གག་བ་དེ་ལ་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་གྱིས་མཁུར་བ་སྤོ་བ་དང་། ། སྣ་སྨན་དག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་གཏར་ག་གདབ། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་བྲི་ཡང་ཀུ། །སེང་ཕྲོམ་རྨ་ཤིང་བཅས་པ་བདར། །དེ་བསྐོལ་ཁུ་བ་མཁུར་བར་བཅད། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ལ་ནི། དང་བོ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང ཁྲག་ཕྱུང་ལ།ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་བསྐུས་ཤིང་བདར་བ་དང་། ཁ་ར་ལ་སོགས་བ་དེ་དག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཉིད་མཁུར་བར་བཅང་བར་བྱའོ།

关于'巴夏卡和巴托拉，尼巴等辛辣的药物汁液漱口'这句话，对于牙龈化脓的辛辣药物，即巴夏卡等苦涩的药物，用其汁液漱口也有效。
关于'牙龈干燥口渴无热，饭后服用酥油，加入荜茇胡椒煮沸，以酸性物质漱口'这句话，对于牙龈干燥、口渴无热的病症，在饭后服用加入荜茇等煮沸的酥油，同样用酒醪等酸性物质漱口也有效。
关于'干燥肉汤加油脂，以及酥油乳剂作鼻药'这句话，对于牙龈干燥的病症，饭后服用干燥动物的肉汤加油脂有效，同样使用酥油等鼻药也有效。
关于'喉病要放血，使用鼻药等辛辣药物'这句话，对所有喉病都要放血，使用辛辣的鼻药，漱口和涂抹等治疗方法都有效。
关于'柴胡皮和柴胡糖，煮沸毒茄汁液服用'这句话，要用柴胡皮等药物煮沸的汁液服用于牙龈病。
关于'诃子汁液要，加入蜂蜜来服用'这句话，或者用诃子煮沸的汁液加入蜂蜜服用对喉病也有效。
关于'三果和三辛，炒麦灰柴胡，枳椒和柴胡糖，巴达特若巴提，尼巴盐和羊尿煮，用于漱口和丸药，也可制成粉末'这句话，对于这些喉病，用三果等和三辛等煮沸后漱口，含服丸药，也可撒粉。
关于'柳树吉利卡那和，甘松香附荜茇和，白芷丹达穆尔瓦的，温热软膏消肿痛'这句话，用柳树等粉末调制的温和软膏涂抹可以消除喉病的肿痛。
关于'然后内外熏蒸后，用戒指等器具或，加盐指甲来刮除，风引起的扁桃体'这句话，对于风引起的扁桃体肿大，要内外熏蒸后，用戒指状器具或带盐的指甲来刮除。
关于'五根煮沸漱口和，芝麻油漱口鼻药放血'这句话，对于风引起的扁桃体肿大，用五根煮沸的汁液漱口，同样用芝麻油漱口和使用鼻药都有效。
关于'胆引起的要放血，白糖蜂蜜毗样固，升麻木香一起研，煮沸汁液用漱口'这句话，对于胆引起的扁桃体肿大，首先要放血，用白糖等药物涂抹研磨，并用白糖等煮沸的汁液漱口。

།རྒུན་འབྲུ་བ་རུ་ཤ་ཀ་བསྐོལ། །མཁུར་བ་བཀང་པའང་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་པའི་གག་པ་ལ་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཁྲག་ལས་གྱུར་པའང་དེ་བཞིན་དུ། །གཏར་ག་གདབ་སྟེ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་གསོ་ཞིང་གཏར་ག་ བདབ་པ་དང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་གག་པ་ཡི། །དུད་པ་ཚ་བའི་སྨན་བཅས་གདབ། ། པ་མརྒའི་འབྲས་བུ་དང་། །གི་རི་ཀརྞི་བྱི་དང་ག་།རྒྱམ་ཚ་ཙནྜན་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །སྣ་སྨན་མཁུར་བཀང་བྱ་བ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་ལ་ནི།ཁང་པའི་དུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་བཏབ་ཅིང་། ། པ་[(]མ[,]་མརྒ་[)]ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བ་མཁུར་བར་བཅང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་འདུས་དང་རྩ་བ་དང་། །མཆུ་རྩེ་ལྐོག་མའི་མཚོན་ལའང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ལྐོག་མའི་ནད་འདུས་པ་དང་རྩ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་གག་པ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁོང་འབྲས་ཁྲག་གཟགས་འབྲས་བུ་གསུམ། །གི་ལྦང་ཡུག་སྣམ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །སེང་ཕྲོམ་རྒྱམ་ཚ་རྨ་ཤིང་དང་། །པི་པི་ལིང་ བསྐུ་མཁུར་བཀང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་འབྲས་ལ་ནི་གཏར་གས་ཁྲག་ཕྱུང་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་ཞིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བ་བཅང་བར་བྱའོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་ ཁྲ་གང་བྱུང་ཞིང་།།ཏིལ་དང་ཟར་མ་ལེ་བརྒན་རྩི། །པི་ལ་ཡ་དང་གསོ་འབྲས་ཀྱིས། །རྨ་འདྲུབས་ནས་བསྐུས་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྐོག་མའི་ལྦ་བལ་ནི་དུགས་བྱ་ཞིང་གཏར་གས་ཁྲག་ཕྱུང་ལ་རྨ་འདྲུབས་ པར་གྱུར་བ་དང་།ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ཤི་ཀྲུ་སེང་ཕྲོམ་ཏ་རྐ་རི། །ཏ་ལ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །བ་སྤྲུ་བ་དང་ཨ་རུ་ར། །རྐའི་རྩ་བ་པོ་སོན་ཆ། །ེ་ཀེ+ེཥིཀར་བཅས་པ་ནི། །ཆང་ངམ་རང་སྐྱུར་བཏགས་པས་བསྐུ། །ལྡེ་གུས་ ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་དེ་ལ་ཤི་ཀྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆང་ངམ་རང་སྐྱུར་ཀཉྫི་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །སླེ་ཏྲེས་ནིམ་པ་དུག་མོ་ཉུང་། །ཧ་ན་ས་པ་ཏི་བལ་གཉིས། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་པི་པི་ ལིང་།།བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལ་ཡང་འདི་དག་ནི། །བྱ་ཞིང་ལྷག་པར་དུགས་བསྐུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་ གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གསོ་བ་འདི་དག་ཉིད་བྱ་ཞིང་།དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་དུགས་དང་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་དག་ཤས་ཆེར་བྱའོ། ། ཟ་གནྷ་བོང་ང་དཀར། ། ཟ་ཤིང་གི་བི་ཤ་ལྱ། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་འོལ་མ་སེ། །ཤི་རེ་ཤ་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་། །ཐལ་ ཆུའི་ལྡེ་གུ་བསྐུ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ་ནི་ཨ་ཟ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཤི་དང་མཐལ་བའི་ཆུ་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཐལ་བ་དྲག་པོ་གཅིན་བསྐོལ་བཙགས། །ཁྲོ་རྒོད་བཟའ་ཞིང་བཏུང་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་བ་དྲག་པོ་ནི་རྩའི་ཐལ་བ་དང་ཆུ་བཙགས་པ་ལས་བྱས་པ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཆུའི་ཐལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་གཅིན་དང་བསྐོལ་བ་བཙགས་ཏེ་ཁྲེ་རྒོད་ཟ་ཞིང་དེ་བླུད་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལྔ་བ་སེལ་ཏོ།

煮葡萄和巴鲁夏卡，含漱也有益。对于由胆引起的咽喉病，如果使用葡萄等药物配方也会有效。
对于由血引起的咽喉病，也要像治疗胆引起的一样，要放血治疗。
对于由痰引起的咽喉病，要用热性药物熏烟。用帕玛嘎果实、吉利卡尼、必栗迦、岩盐、檀香、芝麻油煮制，用作鼻药和含漱药物最好。
对于由痰引起的咽喉病，要用房屋烟熏等药物治疗，用帕玛嘎等药物煮制的汁液含漱。
同样对于综合性、根部、唇尖和喉咙的病也要这样治疗。对于喉咙的综合性病和根部等四种病也要像治疗由痰引起的咽喉病一样治疗。
对于喉内肿瘤要放血，用三果、姜黄、羊毛、黄连、糖、生姜、岩盐、伤药和胡椒涂抹和含漱。
对于由风引起的喉瘤，要热敷后放血，用芝麻、豌豆、醋栗、必拉雅和治疗米，在伤口愈合后涂抹包扎。
用希克如、生姜、塔嘎利、塔拉哈提、胡椒、巴布巴、诃子、嘎根、波松查、涅克希卡等药物，用酒或自然发酵的液体研磨后涂抹。要反复涂抹药膏。
用列特列、楝树、毒茄、哈那萨帕提、两种提巴拉、檀香和胡椒煮制的芝麻油要服用。
对于痰引起的喉瘤也要这样治疗，尤其要多做热敷和涂抹。
用阿扎甘达、白附子、扎兴吉、毗沙利亚、枯巴卡沃、乌尔玛塞、希热夏和蓝胆树的灰水调制的药膏要涂抹。
用强性灰和煮过滤的尿，要吃粗盐并饮用。强性灰是指草木灰和过滤水制成的，也叫水灰。用尿煮过滤后与粗盐一起服用可以治疗由痰引起的喉瘤。

།དུག་མོ་ཉུང་སོགས་ ལན་ཚྭ་ལྔ།།ཏིལ་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དུག་མོ་ཉུང་གི་སྡེ་ཚན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་ལན་ཚྭ་ལྔ་པོ་དང་བཅས་བར་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ། ཁྲེ་རྒོད་བཟའ་ཞིང་དེ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་འཇོམས་པའི་དུད་པ་དང་། །སློན་སྨན་སྣ་ སྨན་ལ་སོགས་བསྟེན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལྤ་བ་ལ་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་སེལ་བ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཚིལ་གྱུར་པ་ལ་གཏར་ག་གདབ། །བད་ཀན་འཇོམས་པའི་ཆོ་ག་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ་ནི། སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། བད་ཀན་བསལ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །འདི་ལ་ཨ་ས་ལ་སོགས་པའི། །ཁུ་བ་གཅིན་ནི་སྔ་དྲོ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ལྦ་བ་ལ་ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་སྔ་དྲོ་དང་པོའི་ཆ ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེས་མ་ཞིན་ཐམས་ཅད་ནི། །སྨིན་བྱས་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་མའི་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞི་ཞིང་མེད་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྨིན་པར་བྱས་པ་རྨའི་གསོ་བ་ལྟར་བྱའོ། །ཁ་ཤུལ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་ པ་ཏ་རྒུན་འབྲུ་ཛཱ་ཏི་ནི།།འོ་མར་བསྐོལ་བའི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཁ་ནི་བསྐུ་ཞིང་བཅང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཤུའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པ་སྟེ། ཁ་ར་བཅང་ཞིང་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ ཟིན་ཐིག་ལ་སོགས་སྡེ།།གཟའ་ཞིང་བསྟེན་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཁའི་ཤུ་བ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་བཟོས་ནས་ཟིན་ཐིག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བཟའ་བར་བྱའོ། །རླུང་གི་ཁ་ཤུར་པི་པི་ལིང་། །རྒྱམ་ཚ་སུག་སྨེལ་ཕྱེ་མ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུལ་ནི་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མས་གདབ་པའམ། འདེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རླུང་འཇོམས་སྨན་བསྐོལ་བའི། །ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་མཁུར་བཀང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་བའི་ཁ་ཤུལ་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྣ་སྨན་དང་མཁུར་བ་བཀང་བ་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།ཁྲག་མཁྲིས་གྱུར་ལ་ཁྲག་མཁྲིས་འཇོམས། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་དེ་འཇོམས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་ལ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་ཆོ་གས་ཕན་ ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུ་ལ་ནི་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ལ། །ཤ་ཁའི་ལོ་མ་སོགས་ཀྱིས་བཞར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ཤུར་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་བརྟན་ཞིང་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ ནི་ཤ་ཁའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པས་བཞར་ཞིང་བསལ་བར་བྱའོ།།འདུས་པ་ལས་གྱུར་གསོ་བ་ནི། །ནང་གཞི་ཇི་བཞིན་ཤས་ཆེར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཁ་ཤུལ་ནི་ནད་གཞི་གང་ཤས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཆུ་བུར་གསར་ཞིང་མ་འཕེལ་བ། ། བཅད་ལ་སྭརྫི་ཀའི་ཐལ་བ། །བཅའ་སྒ་སྦྲང་རྩི་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེར་པ་ཆུ་བུར་གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་མ་འཕེལ་བ་ལ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་གཙགས་བུས་བཅང་ལ། སྭརྫི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་མས་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་བསྐོལ་མཁུར་བ་བཀང་བར་བྱ། ། སླེ་ཏྲེས་ནིམ་པའི་ལྡེ་གུ་ནི། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་བཅས་པའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཆུ་བུར་བཅད་ནས་སྨན་སྔ་མ་དེ་བསྐོལ་བའམ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བས་མཁུར་བ་བཀང་བར་བྱའོ།

关于'毒母茎等五种盐，与芝麻油一起煎煮服用'这句话，或者说用毒母茎类药物等和五种盐一起与芝麻油煎煮，让野鸡食用并服用。
关于'克制痰湿的熏香和涂抹药物等要使用'这句话，对于由痰湿引起的瘿瘤，要使用熏香吸入等祛除痰湿的方法。
关于'对于脂肪型要放血，使用克制痰湿的仪轨'这句话，对于脂肪引起的瘿瘤，要进行油疗后放血，并使用祛除痰湿的配方。
关于'对此用阿萨等药物的汁液加尿液在早晨服用'这句话，对于脂肪引起的瘿瘤，要用阿萨那等类药物煎煮的汁液配合尿液在清晨第一时分服用。
关于'其余所有未愈合的，要使其成熟后如治疗伤口般医治'这句话，所有喉部疾病使用这些配方治疗后仍未痊愈消失的，要使其成熟后像治疗伤口一样医治。
关于'口疮用三果、葡萄、豆蔻，用牛奶煎煮加蜂蜜，涂抹口部并含服'这句话，对所有口疮病要用三果等煎煮的汁液冷却后加入蜂蜜，涂抹口部并含服。
关于'或者食用锡狄等类药物'这句话，或者对口疮在食用三果等之后，要食用锡狄等类药物。
关于'风引起的口疮用胡椒、岩盐、肉桂粉'这句话，风引起的口疮要用胡椒等药物的粉末撒布或制成软膏涂抹。
关于'或者用克制风的药物煎煮的芝麻油，鼻疗和漱口有效'这句话，另外对风引起的口疮，用祛风药物类煎煮的芝麻油进行鼻疗和漱口会有效果。
关于'血胆引起的用克制血胆的方法，痰湿引起的用克制痰湿的方法'这句话，血和胆汁引起的口疮要用祛除血和胆汁的方法治疗。痰湿引起的口疮要采用祛除痰湿的方法治疗。
关于'对坚硬稳固的小疱疹，要用夏枯草叶等刮除'这句话，对于痰湿引起的口疮中那些细小、稳固不变的疱疹，要用夏枯草叶等刮除。
关于'混合引起的治疗方法，要根据内在基础按比重较大的处理'这句话，混合因素引起的口疮要根据哪种病根比重大来进行治疗。
关于'新起的未扩散的水泡，要切开后撒上碱灰、荜茇、蜂蜜'这句话，对于新生的未扩散的疖子水泡，要用类似圆形的小刀切开，然后撒上碱灰等粉末。
关于'用其煎煮液漱口，独活、楝树软膏加蜂蜜芝麻油也可以'这句话，这样切开水泡后用前述药物煎煮或用独活等药物的汁液漱口。

།ནས་ཟན་ཟ་ཞིང་ཏིལ་མར་རྣོས། །སྣ་སྨན་དང་ནི་བསྐུ་བྱུག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཆུ་བུར ཅན་དེ་ལ་ནས་ཀྱི་ཟན་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བར་བྱའོ།།ཁ་དྲི་ང་ལ་སློན་སྨན་དང་། །དུད་པ་སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཁ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ལ་སློན་སྨན་བཏང་ལ། སློན་པའི་འོག་དུ་དུད་པ་བརྔུབ་པ་རྣོན་པོ་དང་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །བཙོད་དང་སེང་ཕྲོམ་ད་ཏ་ཀི། །ཤུག་པ་པྲི་ཡང་ཀུ་ཡི་ཆུས། །ཁ་ཡི་ནང་ནི་ བཀྲུ་བ་དང་།།ཕྱེ་མས་ཁ་ནི་དག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁའི་ནང་དྲི་ང་ཞིང་མནམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་དང་ཁ་བཀྲུ་ཞིང་དག་པར་བྱའོ། །གྲང་ཉེན་ཉེ་བར་བདར་བཤད་པའི་། །སྣ་སྨན་ལ་སོགས་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཁ་དྲི་ང་བ་ལ་ནི་གྲང་བས་ཉིན་པ་དང་ཉེ་བར་ བདར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱའོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་རྩ་མཁྲིས་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཤིང་མངར་ཡུངས་ཀར་གླ་སྒང་ཚ་བ་གསུམ། །ཡ་བཀྵར་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང་། །ད་ཏྲིག་ཙནྤ་ན་ལྕང་མ་སྟར་བུ་དང་། ། ཤྭཏྠ་དང་འཛམ་ བུའི་མྱུ་གུ་དང་།།ད་ནན་ཛཱ་ཡ་ཀ་ར་བཱི་རའི་ཤུན། །སེང་ལྡེང་སྙིང་པོ་བསྐོལ་ཏེ་སྐ་བར་གྱུར། །དེ་ཡི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་རི་ལུ་བྱ། །དེ་ནི་ཁ་ནང་རྟག་ཏུ་བཞག་གྱུར་ན། །མཆུ་དང་རྐན་སོགས་ནད་ནི་མི་བཟད་འཇོམས། །མཆོག་ཏུ་ཁ་སྐམས་པ་དང་གག་པ་དང་། །རོ་མི་ཚོར་སེལ་ལུས་འཕགས་བདག་ པོས་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཚོགས་བཙོས་ཏེ་སྐ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་ཁའི་ནང་དུ་རྟག་ཏུ་བཞག་ན་མཆུ་དང་རྐན་ལ་སོགས་པའི་ནང་མི་བཟད་ཅིང་གསོ་དཀའ་བ་ དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་ལ།མཆོག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ཁ་སྐམས་པ་དང་། གག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ལ། སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ལུས་འཕགས་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སེང་ལྡེང་སྲང་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་བསྐོལ། །ཁུ་བ་དེ་དང་ཙནྡན་ཨ་ག་རུ། །གུར་ གུམ་བལ་བ་རི་པེ་ལ་དང་།།ཐང་ཤིང་སེང་ཕྲོམ་རྒུན་འབྲུ་པུ་ཤེལ་ཙེ། །བཙོད་དང་ཙོ་ཙ་ཤུག་པ་བྱི་དང་ག་།པྲི་ཀ་རྒྱ་སྤོས་ཀད་པལ་ཆུ་སྲིན་སྡེར། །སུག་སྨེལ་དྷེ་མ་ཀ་དང་རྨ་ཤིང་བཅས། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཏིལ་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ། །དེ་ནི་བཏུར་དང་སྣ་སྨན་མཁུར་བཀང་བྱས། །ཁ་ཡི་ ནད་ཀུན་འཇོམས་བྱེད་བྱ་རྒོད་ལྟར།།མིག་གསལ་རྣ་བ་ཕག་འདྲར་གསང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་སྲང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་དེ་བཏུང་བ་དང་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་མིག་ནི་བྱ་རྒོད་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར་ལ། རྣ་བ་ ཕག་དང་འདྲ་བར་གསང་བར་འགྱུར་རོ།།ཙ་ཀྲ་མརྡ་སྐྱེར་པ་སེང་ཕྲོམ་གྱི། །ལྡེ་གུས་གདོང་ལ་བྱུགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ངོ་ཁབས་སྨེ་བ་དྲི་མ་ལ་སོགས་སེལ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་མདངས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ་ཙཀྲམརྡ་ཞེས་ བྱ་བ་པྲ་པུན་ད་དང་སྐྱེར་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན།ངོ་ཁབས་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

食用大麦饭并涂抹芝麻油，使用鼻药和涂抹药物。对于患有水泡者，应当使用大麦饭等配方。
对于口臭，应当使用催吐药，并使用强效熏香和鼻药。对于口臭不好闻者，应当先使用催吐药，催吐后使用强效熏香和鼻药。
用红花、白芷、达塔基、杜松、青木香的汁液清洗口腔，并用粉末清洁口腔。对于口腔内有异味和臭气等症状，应当用这些药物的粉末和水清洗口腔使其洁净。
应当使用治疗寒症和摩擦症所说的鼻药等。对于口臭，也应当使用治疗寒症和摩擦症时所说的鼻药等方法。
三果、胆根、枳椇、甘草、白芥子、羌活、三辛、两种黄色药材、达特里克、檀香、柳树、星树、榕树和蒲桃芽、达南扎雅卡、夹竹桃皮、紫檀心木煮至浓稠。加入这些粉末制成丸剂。若经常含于口中，能治愈嘴唇、上颚等难治之症。特别能治疗口干、喉咙堵塞、味觉丧失，这是印度国王所说。
紫檀一百两，用十六升水煮。用其汁液配合檀香、沉香、藏红花、香附子、毕拉果、丁香、白芷、葡萄、布谢尔则、红花、措查、杜松、毕拉果、青木香、檀香、颅骨、水生动物壳、荜拨、德玛卡和伤寒木，各二两，与一升芝麻油同煮。可用于漱口、鼻药和含服。如鹰般能消除一切口腔疾病，使眼睛明亮，耳朵如猪般敏锐。
用恰克拉玛达、酸枣、白芷的药膏涂抹面部，能祛除面部斑点、黑痣和污垢等，使面色如月亮般光泽。如前所述，先用芝麻油涂抹，再用恰克拉玛达即普普达和酸枣等制成的药膏涂抹，能祛除面部斑点等，具有这些功效。

།ས་ཧ་རཛ་སྲང་སྟོང་ཆུ་བྲེ་ནི། །བཅུ་དྲུག་ནང་བསྐོལ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་རུ། །སེང་ལྡེང་འཛམ་བུ་ཤིང་མངར་ཨེ་རཎྜ། ། མྲ་ཨ་ཏི་མར་ཨུཏྤལ་ སྔོ།།ཞི་བ་བཏགས་ཏིལ་མར་བྲེ་གང་ནང་དུ་བསྐོལ། །དེ་ནི་ཁ་ཡི་ནང་དུ་བཅངས་གྱུར་ན། །ཁ་ཡི་ནད་ཀུན་འཇོམས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ། །སོ་ཡི་ཕྲེང་བ་འགུལ་བ་བརྟན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཧ་ར་ཛ་ནཱི་ལ་པུཥྤ་སྟེ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྲང་སྟོང་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་དེ། །དེའི་ བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་ནང་དུ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྲང་རེ་ལྷག་ཙམ་བཅུག་སྟེ།ཏིལ་མར་བྲེ་གང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་དེ་མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་ཁའི་ནང་དུ་བཅངས་པར་གྱུར་ན། ཁ་ནད་སེལ་ཅིང་སོ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སེང་ལྡེང་སྙིང་པོ་སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་ དང་།། རི་མེ་ད་ས་ནི་སྲང་བརྒྱད་དག་།ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་བཞི་བསྐོལ་བཞི་ཆ་ལུས། །བཙགས་ཏེ་སླར་ཡང་སྐ་བའི་བར་དུ་བཀོལ། །དེ་ནང་དབྱི་མོ་རྨ་ཤིང་བལ་ཀ་།ཙནྡན་རྣམ་གཉིས་སེང་ཕྲོམ་སྟག་ཚེར་བ། །ཤིང་མངར་རྒྱ་སྐྱེགས་ཨ་ཛ་རི་རྣམ་གཉིས། །ད་ཏ་ཀི་དང་ཀཏྥ་ལའི་འབྲས་བུ། །སེར་ པོ་རྣམ་གཉིས་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི།།དྲི་སྣ་བཞི་དང་གླ་སྒང་ཨ་ག་རུ། །བཙོད་དང་སྤང་སྤོས་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ། །ཤུག་པ་བཙོང་དང་ཨེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་།ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏབ་སྟེ་བསྒྲངས་པ་རུ། །ཛཱ་ཏི་པ་ཏྲ་ཛཱ་ཏི་ཕ་ལ་དང་། །ལི་ཤི་ཨ་ཀོ་ལ་དང་ཀ་ཀོ་ལ། །སྲང་རེ་ག་བུར་སྲང་བཞི་བཅུག་པར་བྱ། །དེ་ལས་རི་ ལུར་བྱས་ལ་རྟག་ཏུ་ནི།།ཁར་བཞག་ན་ནི་ཁ་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་གི་སྙིང་པོ་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་དང་། ། རི་མེད་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཏི་ལའི་ཤུན་པ་སྲང་བརྒྱད། །ཆུ་བྲེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། །དེ་ལས་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ལུས་པ་དང་བཙགས་ཏེ་སླར་སྐ་བར་གྱུར་གྱི་པར་སུ་བསྐྲོལ་ལ། ། དེའི་ནང་དུ་དབྱི་མོ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་བཅུག་ལ་དེ་གྲངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཛཱ་ཏི་པ་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་རེ་དང་། ག་བུར་སྲང་བཞི་དེའི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས་རི་ལུར་བྱས་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་ཁར་བཞག་ན་ཁའི་ནད་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ བསྐོལ་དང་རེང་བུའི་སྨན་ནི་གོ་བཟློག་པ།།བཏགས་པ་འདི་ཡི་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཁ་ནད་ཀུན་སེལ་བར་ནི་དེ་བཤད་དོ། །སོ་བརྟན་བྱེད་པའི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྐོལ་བ་དང་རེང་བུར་བྱས་པའི་སྨན་སེང་ལྡེང་གི་སྙིང་པོ་དང་། ས་ཧ་ཙ་རའི་སྨན་ཚན་ གཉིས་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་འདི་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་ལྟར་བྱས་ཏེ།དེས་ནས་ཧ་ཙ་ར་སྲང་བརྒྱད་བྱས་ལ། སེང་ལྡེང་སྲང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། གཞན་ཐམས་ཅད་གོང་མ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ། ཏིལ་མར་དེས་ནི་ཁ་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རི་ལུ་འདི་ནི་སེང་ལྡིང་སྦྱར་ ཏིལ་མར།། རི་མེ་ད་ས་དང་བསྐོལ་བ་དག་།ཉིན་རེ་བསྟེན་པར་བྱེད་ན་ནད་མེད་པ་འང་། །སོ་ནི་ངེས་པར་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་ལུ་འདི་ཉིད་སེང་ལྡེང་དང་བྱས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་དང་། ཨ་རི་མེ་ད་ས་བསྐོལ་བའི་རི་ལུ་དང་། ཏིལ་མར་དེ་དག་ ཐ་མལ་པར་གནས་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བསྟེན་ན་སོ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ།

萨哈拉扎一千两，用十六升水煮至剩八分之一。檀香、阎浮树、甘草、蓖麻、阿提玛、蓝莲花，将这些研磨后放入一升芝麻油中煮。若含于口中，能消除一切口腔疾病，尤其能稳固摇动的牙齿。
所谓萨哈拉扎尼拉普沙帕是蓝色花朵，取其一千两放入十六升水中煮，剩下八分之一后，加入檀香等药材各一两余，与一升芝麻油一同煮制。将此芝麻油含于口中漱口，具有治疗口腔疾病和稳固牙齿的功效。
檀香心材二百两，里美达萨八两，用六十四升水煮至剩四分之一。过滤后再煮至浓稠。其中加入：土茯苓、伤寒木、波罗迦、两种檀香、独活、刺梨、甘草、红花、两种阿扎里、达塔基、诃子果、两种黄色药材、三果、四种香料、甘松、沉香、蓝花、香草、榕树芽、柏木、郁金、豆蔻、婆罗迦，各加入二钱研磨。再加入肉豆蔻叶、肉豆蔻果、荔枝、阿果拉、迦果拉各一两，龙脑香四两。
将此制成丸剂常置于口中，能治疗一切口腔疾病。
即取檀香心材二百两，里美达萨即阿提拉树皮八两，放入六十四升水中煮，剩下十六升后过滤，再煮至浓稠。其中加入土茯苓等药材各二钱研磨成细粉，待冷却后，加入肉豆蔻叶等各一两，龙脑香四两。然后制成丸剂，若经常含于口中，能清除一切口腔疾病。
煎煮和丸剂药材顺序相反，研磨后与芝麻油煎煮。据说能治疗一切口腔疾病，这也是稳固牙齿的最佳方法。
即煎煮和制成丸剂的药材檀香心材和萨哈查拉两味药材顺序相反，按此处所说的方法制作。然后取萨哈查拉八两，檀香一两，其余都按上述方法配制，此芝麻油能治疗一切口腔疾病。
此丸剂与檀香配制的芝麻油，以及里美达萨煎煮的药物，若每日服用，即使健康人的牙齿也会变得更加稳固。
即此丸剂与檀香配制，同样与芝麻油和阿里美达萨煎煮的丸剂及芝麻油，即使普通人经常服用也能使牙齿稳固。

།རྒུན་འབྲུ་སླེ་ཏྲེས་ཛཱ་ཏིའི་མྱུ་གུ་དང་། །སྐྱེར་པ་བྱི་ཚེར་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི། སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་འདི་ནི་མཁུར་བར་བཅངས། །ཁ་ཡི་ནད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་ འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཡང་ནད་དེ་ལ་ཕན་ནོ།།སྐྱེར་པ་བ་ཐ་རུ་རྟ་གླ་སྒང་བཅོད། །ཡུང་བ་སེང་ཕྲོམ་ཏེ་ཛོ་བ་ཏི་དང་། །པུ་ཙེ་ཤེལ་གྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བསྐུས་ན་རྙིལ་ནད་ཉམ་ཐག་གཡའ་བ་དང་། །རྣག་དང་འཛག་པའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་ བྱེད།།[(]ཅས[,]ཅེས་[)]བྱ་ལ། སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཡང་རྙིལ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱིམ་གྱི་དུད་པ་པ་ཐ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་བ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ལྕགས་ཕྱེ་འབྲས་བུ་གསུམ། ། ཏེ་ཛོ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་ནི། །ནག་པོ་ཁར་བཅངས་སོ་དང་འགུལ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་གྱི་སྟེང་གི་ངོས་ལ་ཆགས་པའི་དུད་པ་ནག་པོ་དང་། པ་ཐ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁར་བཅངས་ན། སོ་འགུལ་བའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་ལྡོང་རོས་རྒྱམ་ཚ་དང་། །བ་བླ་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བའི་ཕྱེ། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཕྱེ་མ་སེར་པོ་ཅན། །ཁར་བཞག་སོ་དང་མགུལ་པའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པའི་ཤུན་པ་ལ་སོགས་བའི་ཕྱེ་མ་ནི་སེར་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁ་དང་སོའི་ནད་ལ་བཅང་བར་བྱའོ། ། བ་གཅིན་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་ཐིམ་གྱུར་པར། །ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་བ་ལེ་ཀའི་ཕྱེ་ཟོས། །ནང་གི་ཁ་ནད་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ནི། །རྒྱལ་པོར་བརྟེན་ན་གནོད་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་། །ནང་དུ་བཞག་ན་ནད་རྣམས་སེལ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་ཏེ། བ་གཅིན་དེ་ཨ་རུ་རའི་ནང་དུ་ཐིམ་པར་གྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི ཨ་རུ་ར་དང་ཤུ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པ་མིས་ཟོས་པར་གྱུར་ན།ཁའི་ནང་གི་ནད་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ན་འཚེ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོ་མ་བདུན་པ་གླ་སྒང་པུ་ཤེལ་ཙེ། ། ཨ་རུ་ར་དང་ཏིག་ཏ་བ་ཏོ་ལ། །ཤིང་མངར་དོང་གྲ་ཙ་ནྡན་པུ་ཤེལ་ཙེ། །བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཁ་ཡི་ཤུ་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོ་མ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འཐུངས་ན་ཁའི་ནང་གི་ཤུ་བ་དང་རྣགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །པ་ཏོ་ལ་དང་བཅའ་སྒ་འབྲས་བུ་གསུམ། །པི་ཤ་ལྱ་དང་ཏིག ཏ་ཀྱི་ལྕེ་བ།།སླེ་ཏེས་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་བླུད་དམ། །ཁར་བཞག་ཁ་ཡི་ནད་ཀུན་མ་ལུས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བཙགས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་ཅིང་བཏུང་བ་འམ། ཁར་བཞག་ཅིང་འཁུར་བ་བཀང་བ་བྱས་ན་ཁའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེར་བ་བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་ནི།སྐ་གྱུར་ཡུག་སྣུམ་བཙག་དང་བཅས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཁ་ནང་བཞག་།ཤུ་བ་རྨ་འཁྱིམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྐ་བར་གྱུར་པ་ཡུག་སྣུམ་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་ཁར་བཞག་ན་ཤུ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ནིམ་པ་ཤིང་མངར་པ་ཏོ་ལ། །བ་ཤ་ཀ་དང་ཛཱ་ཏི་ དང་།།སེང་ལྡེང་ཨ་རི་མེ་ད་ས། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལའང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁུ་བའི་ཆོ་ག་དང་འདྲ་བར་བཏང་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲའོ།

葡萄、独活、肉豆蔻芽，
酸刺、蒺藜、三果煎煮，
与蜂蜜调和含于口中，
能治疗一切口腔疾病。
如上所说，葡萄等煎煮的汁液冷却后与蜂蜜调和也对此病有效。
酸刺、巴塔、胡黄连、羌活，
芜荑、藏菖蒲、特若巴提和，
普则谢尔的粉末与蜂蜜调和，
涂抹能治疗溃疡、疲惫、瘙痒，
以及脓液流出等疾病。
如上所说，酸刺皮等药物的粉末与蜂蜜调和涂抹也能治疗溃疡等病症。
房屋烟灰、巴塔、酸刺糖，
三辛香和炒麦灰，
吉达拉和铁粉三果，
特若与蜂蜜调和，
称为黑膏，含于口中能治疗牙齿和动摇病。
如上所说，房屋顶部积聚的黑烟和巴塔等药与蜂蜜调和的黑膏含于口中，能治疗牙齿动摇病。
酸刺皮、龙骨、岩盐和，
巴拉、炒麦灰粉，
与蜂蜜、酥油调和的黄色粉剂，
置于口中能治疗牙齿和喉咙的疾病。
如上所说，酸刺皮等粉末称为黄色剂，应含于口中治疗口腔和牙齿疾病。
牛尿煎诃子直至浸透，
食用舒底、胡黄连、巴列卡的粉末，
从微小的内部口腔病开始，
如依靠王者不受危害，
置于内部能治愈诸病。
如上所说，在牛尿中煎煮诃子，直到牛尿浸透诃子，这样的诃子与舒底等粉末一起服用，口腔内的微小疾病将不会造成危害，就像众生依靠贤明的国王就不会受到伤害一样。
七叶树、羌活、普谢则，
诃子、苦参、巴托拉，
甘草、冬虫夏草、檀香、普谢则，
煎煮饮用能消除口腔溃疡。
如上所说，七叶树等药物煎煮的汁液饮用能治愈口腔内的溃疡和化脓。
巴托拉和藏菖蒲三果，
毕夏利亚和苦参、柯孜巴，
独活煎煮加蜂蜜饮用或，
置于口中能治愈一切口腔疾病。
如上所说，巴托拉等药物煎煮的汁液过滤后加入蜂蜜饮用或含于口中，能治疗所有口腔疾病。
酸刺煎煮的汁液，
变稠后加入芝麻油和过滤，
加入蜂蜜置于口内，
能治疗溃疡和伤口。
如上所说，酸刺煎煮的汁液变稠后与芝麻油和蜂蜜调和置于口中能治疗溃疡等病。
楝树、甘草、巴托拉，
巴夏卡和肉豆蔻，
紫檀、阿里美达萨，
三果每一味，
都应如此使用。
如上所说，楝树等药物每一味都按照前述汁液的方法使用也有相同的功效。

།སེང་ལྡེང་ལྕགས་ཕྱེ་འབྲས་བུ་གསུམ། །མ་ཏ་ཡན་ཏི་ཨ་རྫུ་ན། ། ཏི་མ་ར་བསྐོལ་ བ་ནི།།མཁར་བཅངས་ཁ་ནད་སོ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དང་བསྐོལ་བ་མཁར་བར་བཅངས་ན་ཡང་ཁ་ནད་དང་སོའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་དང་སོ་རྩ་མགུལ་ནད་བལ་ཆེར་ནི། །བད་ཀན་ཁྲག་ལས་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་བས་ནད་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།།ནད་ཁྲག་ལན་མང་དུ་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །མགོ་དང་ལུས་ཀྱི་སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་དང་། །ཁ་དང་ཆ་དང་མཁུར་བཀང་བཅའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁའི་ནད་དང་། སོ་རྩའི་ནད་དང་། མགུལ་པའི་ནད་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ན་ནད་དེ་རྣམས་ ལ་ནད་བྲག་ཡང་དང་ཡང་དུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མགོ་བོ་དང་ལུས་ཀྱི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ཁ་བ་དང་། ཚ་བས་མཁུར་བ་བཀར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་བད་ཀན་ཁྲག་ནི་སེལ་བ་ཡི། །གསོ་བའི་ནད་ནི་ཕལ་ཆེར་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ནད་དེ་དག་ལ་བད་ཀན་དང་ཁྲག་སེལ་བའི་གསོ་བ་དག་བྱས་ན་མང་དུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ནས་དང་རྩ་འབྲུ་ཕུབ་མ་མེད་བྱས་ལ། །ཐལ་སྨན་ནང་དུ་སྦངས་ཤིང་སྣུམ་མེད་བཟའ། །ཁུ་བ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་གང་གཞན་ནི། །བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ནས་དང་རྩ་འབྲུ་ཙི་ཙེ་ལ་སོགས་པ་ཕུབ་མ་མེད་པར་དྲུས་པ་ཐལ་སྨན་གྱི་ནང་དུ་སྦངས་ནས་སྣུམ་མེད་པའི་བཟའ་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། །གཞན་ཡང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དག་ཀྱང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ནི་རླུང་གི་ལམ་ལ་གནས་བས་ན། །བག་མེད་པ་ཡིས་འགག་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།དེ་བས་ལྐོག་མའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ནི། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་ལྐོག་མའི་ལམ་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་ལས་རྒྱུ་བས་ན་བག་མེད་པར་གྱུར་པའི་མི་དབུགས་རྒྱུ་བཞིན་དུ་ཡང་ནད་དེས་འགག་པར་བྱེད་བས་ན། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ ནས་ལྐོག་མའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིངས་པ་ཁོ་ནར་གསོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་མགོ་བོའི་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་ལེའུ་འདི་ཉིད་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་ཉི་ཚན་ཁ་བ་དང་། །ཆུ་དང་རྩེ་དང་གཉིད་དྲགས་དང་། །གཉིད་ཡར་རྡུལ་དང་མདུན་གྱི་རྡུལ། །མཆི་མ་པ་ཀག་དང་དུས དྲགས་དང་།།ཆུ་འཐུངས་ཆང་འཐུངས་དྲགས་པ་དང་། །སྲིན་བུས་ཤུགས་ནི་བཀག་པ་དང་། །སྡས་དང་བསྐུ་བྱུགས་དྲིལ་ཕྱིས་ལ། །མི་དགའ་རྒྱུན་དུ་ཐུར་དུ་བལྟ། །མ་གོམས་དྲི་དང་ཟས་གནོད་ཟོས། །མང་དུ་སྨྲས་པས་མགོ་བོ་ཡི། །ནང་དུ་ནད་ནི་སྐྱེད་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བ་ དང་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་།སྲིན་བུའི་ཤུགས་འབྱུང་བ་བཀག་པ་དང་། སྡས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཐུར་དུ་བལྟ་བ་དང་། སྔར་མ་གོམས་པའི་སྣོམས་པ་དང་། ཁ་ཟས་གནོད་པ་ཟོས་པ་དང་། མང་དུ་སྨྲས་པས་ནད་ལངས་བར་གྱུར་ཏེ། མགོ་བོར་ ཞུགས་ནས་མགོ་བོའི་ནད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་ཅིང་འབྱུར་བར་བྱེད་དོ།

檀香铁粉三果，马达扬提阿朱那，提玛拉煎煮，含漱可治口病牙病。即檀香等药物与水煎煮后含漱，可以治疗口病和牙病。
口腔、牙根、喉咙病大多数，是由痰和血过多引起。因此为了治疗这些病，应当多次放血。头部和身体应当使用催吐药和泻药，口腔和颊部应当含漱和填塞。即口病、牙根病和喉病大多是由痰和血过多引起的，因此对这些病应当反复放血，同样要对头部和身体使用泻药，同样要使用催吐药和泻药漱口，用热敷颊部。
同样，清除痰和血的治疗方法，大多数都是值得称赞的。即对刚才所说的那些病，使用清除痰和血的治疗方法多有益处。
大麦和谷物去除糠皮，在碱性药物中浸泡后不加油食用。汤汁的服用等其他任何清除痰的方法都是有益的。即大麦和谷物小米等去除糠皮后磨成粉，在碱性药物中浸泡后不加油食用，以及服用这些的汤汁等，还有其他能清除痰的食物也都是有益的。
因为生命依存于风的通道，若不谨慎就会阻塞。因此喉咙病的治疗，一定要非常迅速。即生命之风存在于喉咙通道，从那里流动，所以不谨慎的人即使在呼吸时也会被这病阻塞，因此在这些病中喉咙病的治疗一定要特别快速地医治。
《八支心要注释·词义月光》是由大师月喜所作，这是后续部分第二十二章的注释。
接下来将解说头部疾病的诊断方法。按照次序开始这一章节。
烟、暑热、寒冷和，水和游戏过度睡眠，失眠、灰尘、前方灰尘，眼泪、打喷嚏和过度哭泣，过度饮水饮酒，气息被虫阻塞，枕头、涂抹擦拭，不喜欢经常向下看，不习惯的气味和食用有害食物，过多言语会在头部，内部产生疾病。即烟和暑热等因素，阻塞虫息，不喜欢枕头等，经常向下看，闻到不习惯的气味，食用有害食物，过多言语而病发，进入头部后会引起属于头部的诸病。

།དེ་ལ་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པ་ལས། །མུར་འགྲམ་གཉིས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཟུག་།འགྲམ་སོ་ཕུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །སྨིན་མའི་མཚམས་དང་དཔྲལ་བ་ནི། །ལྟུང་བ་སྙམ་སེམས་རབ་ཏུ་ན། །རྣ་བར་སྒྲ་ཡིས་གནོད་ པར་བྱེད།།མིག་ནི་ཕྱུང་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །མགོ་བོ་འཁོར་བ་ལྟ་བུར་སེམས། །ཚིགས་རྣམས་བྱེ་བ་སྙམ་དུ་བྱེད། །རྩ་ཡི་དྲ་བ་ཤིད་ཏུ་འཕར། །མཇིང་པ་འགྲམ་པ་འབྱར་སྙམ་བྱེད། །གསལ་བ་མཐོང་བར་མི་བཟོད་ཅིང་། །སྣ་ཆུ་འཛག་ཅིང་གློ་བར་དུ། །ན་བ་དང་ནི་ནད་གཞི་ བྱེད།།མཉེ་ཞིང་སྣུམ་བསྐུས་དུགས་བྱས་དང་། །བཅིངས་པས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་ནད་དེ་དག་གི་ནང་ནས། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་མུར་འགྲམ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ། རྣ་བ་གཉིས་སུ་སྒྲ་འུར་འུར་པོ་གྲགས་པ་ལས་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ན་བ་དང་། མིག་ཕྱིར་བྱུང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། མགོ་བོ་ཐམས་ཅད་བསྐོར་བ་ལྟར་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རུས་པའི་ཚིགས་རྣམས་བྱེད་པ་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ མཐོང་བར་མི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།།མཉེ་བ་དང་། སྣུམ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་འདི་ནི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །གླད་བའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ནི། །གཞིགས་ཕྱེད་ནད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཟླ་གཅིག་ཟླ་ཕྱེད་ནས་ལྡང་དེ། ། རང་ཉིད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཤས་ཆེར་འཕེལ་ན་མིག་དང་ནི། །རྣ་བ་དག་ཀྱང་མ་རུངས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་དེ་སྤྱི་བོའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ན་བར་གྱུར་བ་ནི་མིང་གཞོགས་ཕྱེད་ཀྱི་ནད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་གཅིག་གམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནས་ལྡང་ཞིང་ན་ལ། དེ་ནས་ནི སྨིན་མི་དགོས་ལ་རང་ཉིད་ཞི་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ཤས་ཆེས་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །མིག་ལ་སོགས་པ་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་གྱུར་མགོ་བོ་ཚ་བ་དང་། །དུད་པས་བདུགས་སྙམ་སེམས་རིམས་འདེབས། །རྔུལ་ཞིང་མིག་ཚ་བརྒྱལ་བ་དང་། །མཚན་མོ་གྲང་པས་རྩེ་འཇིལ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་བ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ནི་མགོ་བོ་དུད་པས་བདུགས་བསྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། །མཚན་མོའི་དུས་དང་གྲང་བ་ལ་རྩེ་འཇིལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཡི་ག་འཆུས། །མགོ་ལྕི་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་ གྲང་།།རྩ་མི་འཕར་ཞིང་སྒྱིད་སྙོམ་ལ། །ཉིན་མོ་ནད་ཆུང་མཚན་མོ་ལྗང་། །རྨྱ་ཞིང་མིག་ནི་སྐྲངས་བ་དང་། །རྣ་བ་གཡའ་ཞིང་སློན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ལ་ཡི་ག་འཆུས་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྩ་ཐམས་ཅད་མི་འཕར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ། སློན་པའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་གྱུར་མཁྲིས་པ་ལས་ཆེར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ནི། མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལས། ཤིན་ཏུ་དྲག་པར་ན་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། འདུས་གྱུར་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་ན་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

关于风引起的紊乱：两腮极为疼痛，感觉牙龈被刺穿。眉间和额头，感觉下坠且剧痛。耳朵受声音干扰。感觉眼睛被拔出。感觉头在旋转。感觉关节脱离。脉络极为跳动。感觉颈部和腮部粘连。无法忍受明亮光线。流鼻涕且直至肺部，疼痛并形成病根。按摩、涂油、热敷和包扎能使其舒适。这称为头部热病。
关于这些头部疾病中，由风引起的头部疾病的症状是：两腮极痛且刺痛等症状出现，两耳中有嗡嗡声响而造成伤害和疼痛，感觉眼睛突出，感觉整个头部在旋转，同样感觉骨节脱离等，无法忍受光明等明亮之物等，通过按摩、涂油等方法可缓解病情并得到舒适，这种病称为头部热病。
头部一侧疼痛，称为偏头痛。一个月或半个月后会发作，会自行平息。如果严重恶化，会损害眼睛和耳朵。
关于头部一侧即头顶一半部分剧痛，名为偏头痛，它会在一个月或半个月后发作疼痛，之后无需治疗会自行平息，如果严重恶化，会损害眼睛等器官。
胆引起的头部发热，感觉被烟熏，发烧，出汗、眼热、昏厥，夜晚寒冷时会得到缓解。
由胆引起的头部热病是感觉头部被烟熏等，在夜晚和寒冷时会得到缓解。
痰引起的会厌食，头重无知觉且发冷。脉搏不跳动且懒散，白天病情轻微夜晚加重。神志不清且眼睛浮肿，耳朵发痒且湿润。
由痰引起的头部热病有厌食等症状，所有脉搏不跳动等，直至湿润等特征。
血引起的比胆病更痛。
由血引起的头部热病，具有胆病的特征但疼痛更加剧烈。
综合性的具有所有特征。
由三种病根综合引起的头痛特征是具有三种病根综合的特征。

།འདྲེན་མའི་ཟས་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ཡི། །ཁྲག་དང་ཤ་ནི་འདྲུལ་བྱས་པས། །འདུས་པའི་ནད་ནི་འཁྲུགས་འགྱུར་ཞིང་། །མགོ་བོའི་སྲིན་བུ སྐྱེ་བར་འགྱུར།།དེས་ནི་མགོ་བོའི་ཁྲག་འཐུང་ཞིང་། །སེམས་ནི་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །མི་བཟད་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ལུད་པ་རིམས་དང་ཉམས་སྟོབས་ཟད། །མགོ་བོ་རྩུབ་སྐྲང་དབུགས་སྙམ་ན། །ཚ་ཞིང་མགོ་འགུལ་རྣགས་པ་དང་། །ཐོད་པ་རྐན་དང་མགོ་ བོར་ནི།།གཡའ་ཞིང་སྐེམ་ལ་ཚོར་བ་མེད། །སྣབས་ཀྱི་མདོག་ནི་དམར་བ་ལ། །རྣ་བ་སྒྲ་བཅས་སྲིན་སྐྱིས་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལས་བྱུང་བའི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པའི་ཁ་ཟས་འདྲེས་མར་ཟོས་པས། སྤྱི་ བོའི་ཁྲག་དང་ཤའི་ཚོགས་འདྲུལ་ཞིང་རྣགས་པར་གྱུར་པ་ལ།འདུས་པའི་ནང་འཁྲུག་པར་གྱུར་པ་ལས། དེ་ལས་མགོ་བོའི་སྲིན་བུའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབུ་དེ་རྣམས་མགོ་བོ་ན་གནས་བའི་ཁྲག་འཐུང་བར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་འཁྲུལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནད་མི་བཟད་པ་བརྣག་པར་ དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་སྙམ་དུ་ན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣ་བ་ནས་སྒྲ་ཟི་ཟིའོ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བས་མགོ་འདར་ཞིང་། །དེ་ཡི་མིང་ ཅན་ནད་སྐྱེད་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་རང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་མགོ་འདར་ཞིང་འདར་བའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་དེའི་མིང་ཅན་ཏེ་མགོ་བོ་འདར་བ་དང་། མགོ་བོ་འདར་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་ཤས་ཆེ་བའི་རླུང་སོགས་ཀྱིས། །མུར་འགྲམ་སྐྲང་ཞིང་ཁྲག་བཅས་ལ། ། མི་བཟད་ཚ་ཞིང་ན་ལ་དམར། །གླལ་ཞིང་རིམས་འདེབས་སྐོམ་མགོ་འཁོར། །ཁ་ནང་ཁ་བྲོ་གདོང་སེར་ཞིང་། །མྱུར་དུ་གསོད་བྱེད་མུར་འགྲམ་ཅན། །ཞག་གསུམ་ནས་ནི་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་། །མྱུར་དུ་གསོ་ན་འཚོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཞེ་གསུམ་པོ་ལ། ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཁྲག་དང་བཅས་པ་འཁྲུགས་པ་ལས། མུར་འགྲམ་སྐྲང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་མི་བཟོད་པར་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་མུར་འགྲམ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་ཞག་གསུམ་ནས་གསོད་པར་འགྱུར་པ ཡིན་ལ།གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་གསོ་བ་བྱས་ན་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར་ཡིན་ནོ། །རླུང་མཁྲིས་རྗེས་འབྲེལ་མུར་འགྲམ་མིག་།སྨིན་མ་འཕྲལ་བ་ན་བ་དང་། །འཕར་བར་བྱེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཉི་མ་འཆར་བར་གྱུར་བ་ནས། །ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་འཕེལ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། ། ལྟོགས་ན་དེ་ནི་ལྷག་པར་ན། །གྲང་དང་དྲོ་ལ་ངེས་པ་མེད། །དེ་ནི་ཉི་མ་འཁོར་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་མཁྲིས་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང་འདྲེས་པར་གྱུར་ན་མུར་འགྲམ་ལ་སོགས་པར་ཉི་མ་འཆར་བའི་ཚེ་ན་ཞིང་འཕར་བར་བྱེད་པ་སྐྱེད་བར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ནི ནད་འཕེལ་ཞིང་ཤས་ཆེར་ན་ལ་གླལ་ཏེ།ལྟོགས་ན་ཡང་ལྷག་པར་ན་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བས་བདེ་བར་འགྱུར་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ་ལན་འགའ་ནི་དྲོ་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་གྲང་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཉི་མ་ཕྱེད་ཡོལ་བར་གྱུར་བ་དེ་ཕན་ཆད་ ནི་ནད་དེ་ཞི་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ནད་དེ་ནི་གླད་ནད་ཉི་མ་ལྟར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མགོ་བོར་གཏོགས་པའི་ནད། །རྣམ་པ་བཅུར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་མགོ་བོའི་ནད་ནི་གྲངས་བཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

由于食用混杂的食物，使头顶的血肉腐烂，导致诸病紊乱，头部生虫。虫子饮食头部的血液，使心神错乱，产生难以忍受的疾病。咳嗽、发烧和体力衰竭。头部粗糙肿胀、呼吸困难，发热头晃、化脓，头盖骨、上颚和头部发痒、干燥且无知觉。鼻涕呈红色，耳朵有声响，这就是虫病。
关于虫所引起的头部发热病的特征是这样的：由于食用相宜与不相宜的混杂食物，使头顶的血肉腐烂化脓，诸病紊乱，由此产生头部虫病。这些虫子饮食头部的血液，引起心神错乱，产生难以忍受、难以治愈的疾病，同时引起咳嗽等病，如被针刺般疼痛等，耳中发出嗡嗡声，这些就是虫所引起的头病的特征。
风气偏盛则头颤动，产生同名之病。即三种病因素中任一偏盛都会引起头部颤动之病，这就是同名病，即头部颤动病。
胆病偏盛的风等，使下颌肿胀且带血，难以忍受的发热疼痛发红，打哈欠发烧口渴头晕，口腔发苦面色发黄，迅速致命的下颌病，三日内夺命，及时治疗则可痊愈。
风胆相连时，下颌、眼睛、眉毛、前额疼痛，并产生跳动。从日出到正午逐渐加重，此后则会好转。饥饿时疼痛加剧，对冷热反应不定。这称为日轮病。
风病与胆病相互关联混合时，会在下颌等处于日出时疼痛且跳动，直到正午病情加重且疼痛剧烈，饥饿时更为疼痛。同样，对冷热是否舒适没有固定规律，有时暖和会感到舒适，有时寒冷会感到舒适，过了正午之后，病情会平息而感到舒适，这种病称为如日轮般循环的脑病。
如是所属头部之病，分为十种。即如上所述，头部疾病分为十种。

།གཞན་ ཡང་ཐོད་པ་ལ་བརྟེན་ནད།།དགུ་བོ་མགོ་བོ་བཞིན་བཤད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་ནད་དང་འདྲ་བར་ཐོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ནི་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གླད་པ་རླུང་ནི་འཁྲུགས་གྱུར་ལ། །ནང་ན་གནས་པའང་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །མདོག་གནག་ནད་ཆུང་སྐྲངས་པ་ ཡིན།།དེ་ནི་ཉེ་བའི་མགོ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་ཀླད་པ་ན་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མདོག་གནག་པ་དང་ནད་ཚབས་ཆུང་བར་སྐྲངས་པ་ཡིན་ཏེ་ནད་དེ་ནི་ཉེ་བའི་མགོ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །འབྲུམ་ཕྲན་ཐོར་བུ་ཁོང་འབྲས་ནི། ། ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོད་པར་འབྲུམ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་ཡང་ནད་གཞིའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཐོད་པར་ལྗན་ལྗིན་མང་པོ་དང་། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་འབུ་ལས་ནི། །ཁྲེ་དང་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུར་འབྱུང་། །འབྲུམ་ཕྲན སྲིན་གྱི་ནད་སྐྱེད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོད་པར་རྣག་དང་ལྗན་ལྗིན་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབུ་ལས་ཁྲེ་དང་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲིན་ནམ་གློག་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་ པ་ལས།།པགས་པ་རྩུབ་ཅིང་གས་པ་དང་། །གཡའ་ཞིང་སྐྲ་འབྱི་ཚོར་བ་མེད། །གྱུར་བ་མི་བཟད་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་འཁྲུགས་པ་ལས་པགས་པ་རྩུབ་ཅིང་གས་པ་སོགས་དར་གྱུར་ན། དེ་ནི་ཐོད་པའི་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་རླུང་ དང་འདྲེས་པ་ནི།།བ་སྤུའི་ནང་དུ་ཞུགས་གྱུར་པ། །སྐྲའི་འབྱི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཅེས་བད་ཀན་ཁྲག་བཅས་པས། །བ་སྤུའི་བུ་ག་འགག་བྱེད་དེ། །དེ་ཡིས་གཞན་དག་མི་འབྱུང་བ། །འཁོར་ལིང་སྐྲ་འབྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གཞན་དག་སྐྲ་འབྱི་ཞེས་བྱར་འདོད། །[(]ཅས་[,]ཅེས་[)]བྱ་བ་ལ། བ་སྤུའི་བུ་ག་ན་གནས་པའི་མཁྲིས་པའི་ནད་རླུང་འདྲེས་བ་སྤུའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྐྲའི་ཚོགས་འབྱི་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་བཅས་པས་བ་སྤུའི་བུ་ག་འགག་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དེས་ན་དེ་ལ་སྤུ་གཞན་དག་འབྱུང་བར་མེ་འགྱུར་བའི་ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀོར་ལིང་དུ་སྐྲ འབྱི་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །དྲང་སྲོང་གཞན་དག་ནི་ནད་དེ་ལ་སྐྲ་འབྱི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྤྱི་ཅེར་སྐྱེ་བའམ་དེ་བཞིན་དུ། །སྐྲ་འབྱི་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ཅེར་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ ཅེར་དེ་ལ་ནི་སྐྲ་རིམ་གྱིས་འབྱི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་རླུང་གྱུར་མེས་ཚིག་འདྲ། །མཁྲིས་གྱུར་རླན་ཅན་རྩ་ཡིས་ཁྱབ། །བད་ཀན་པགས་པའི་མདོག་དཀར་མཐུག་།པགས་པ་རང་གི་ཇི་བཞིན་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ཅེས་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་སྐྲ་འབྱི་བའི་རྫས་མེས་ཚིག་པ་འདྲ་ལ། ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྗེས་དེ་རྔུལ་གྱི་རླུང་ཅན་ཡོད་ཅིང་རྩ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་པགས་པའི་མདོག་དཀར་ཞིང་མཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་པགས་པ་རང་གི་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། གནག་པ་དང་། དམར་བ་དང་། དཀར་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས གྱུར་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན།།སེན་མོའི་མདོག་འདྲ་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་གྱུར་བའི་སྐྲ་འབྱི་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ལ། །མདོག་སེན་མོའི་མདོག་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

另外，依托头部的九种病症，应如头部病症般解说。即是说，依托头部的病症如同头部病症一样分为九种。
当脑部风气紊乱时，在体内也会引发疾病。颜色发黑，病情轻微且肿胀，这称为近头病。即是说，当胎儿在子宫内时，如果风气紊乱会导致脑部疼痛，其症状为颜色发黑，病情轻微且肿胀，这种病症称为近头病。
小疱疹、零星疱疹和内疮，应按病根来说明。即是说，头部出现小疱疹等症状也应按照病根的情况来说明。
头部有大量脓液，以及由血液和胆汁所生之虫，如芥子和芥末般出现。小疱疹会引发虫病。即是说，头部有大量脓液和脓水，由血液和胆汁所生之虫如芥子和芥末般出现的，这就是所谓的虫病或闪电病。
由风和胆汁紊乱所致，皮肤粗糙且开裂，发痒脱发无知觉，这称为难忍病。即是说，由风和胆汁两者紊乱导致皮肤粗糙开裂等症状发展时，这就是所谓的头部难忍病。
胆汁与风混合，进入毛孔内部，会导致脱发。随后痰液和血液会堵塞毛孔，使其他毛发不再生长，这称为环形脱发，其他人称之为脱发。即是说，毛孔中的胆病与风混合进入毛孔内部，导致毛发脱落，之后痰液和血液堵塞毛孔，因此其他毛发不再生长的病症，这就是所谓的环形脱发。这是上师所说。其他仙人则称此病为脱发。
全秃或者同样地，脱发会逐渐发生。即是说，全秃也会如前所述的方式发生，而且在全秃的情况下毛发会逐渐脱落。
风引起的如同烧伤，胆引起的有湿润血管遍布，痰引起的皮肤呈白色且厚，皮肤会呈现本来的样子。即是说，风引起的全秃如同毛发被火烧过一样，胆引起的痕迹有汗液且血管发达。痰引起的皮肤呈白色且厚。此外，皮肤会根据病根的情况呈现相应的样子，即呈现黑色、红色或白色。
混合性的具有所有特征，呈指甲色且不可治愈。即是说，由三种病根引起的脱发具有所有特征，颜色如指甲般，这种情况是不可治愈的。

།མེས་བསྲེགས་ལྟ་བུར་སྤུ་མེད་ གང་།།ཚ་བཅས་དེ་ཡང་གསོ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ཅེར་གང་མེས་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་སྤུ་མེད་ཅིང་། །ཚ་བ་དང་བཅས་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་ངལ་ལས་བྱུང་། །ལུས་ཀྱི་དྲོད་ནི་མགོར་ཞུགས་པས། །ནད་དེས་སྐྲ་ནི་བཅོས་ནས་ནི། །དེ་ལས་ སྐྲ་དཀར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་དྲོད་མགོ་བོའི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་དེས་སྐྲ་བཙོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྐྲ་དཀར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རླུང་གྱུར་ཡིད་ཙམ་གནག་།སྲ་ཞིང་རྩུབ་ལ་ཆུ་མདོག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲ་དཀར་དེ་རླུང་ལས་ གྱུར་པ་ལ་ནི་སྐྲ་ཡིད་ཙམ་གནག་ཅིང་སྲབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་པས་ཚ་ཞིང་མདོག་སེར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་སྐྲ་དཀར་ནི་ཚ་བ་དང་བཅས་ཤིང་མདོག་སེར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྣུམ་ཞིང་འཕེལ། །སྦོམ་ཞིང་མདོག་ནི་དཀར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲ་དཀར་ནི་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདུས་གྱུར་མཚན་མ་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲ་དཀར་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མགོ་བོའི་ནད་ལས་བྱུང་བ་གཞན། །མདོག་ངན་རེག་ ན་མི་བཟོད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲ་དཀར་མགོ་བོའི་ནད་ལས་གྱུར་བ་གཞན་དག་ནི་མདོག་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པ་ལས་ནི་གྱུར་པ་ཡི། །སྤྱི་ཅེར་སྐྲ་དཀར་གསོ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཅེར་ནི་གསོད་མི་རུང་ བ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་རྒས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲ་དཀར་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལོན་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གསོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྤྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མགོ་བོའི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་ གྱུར་པའི་མགོ་ནད་ལ།།རླུང་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་ནི་རླུང་ནད་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་བ་དག་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་མཚན་མོ་ཞུན་མར་བླུད། །དེ་རྗེས་འོ་མ་དྲོན་མོ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མགོ་བོའི་ནད་འདི་མཚན་ མོ་ན་བ་ནི་ཞུན་མར་བླུད་ཅིང་དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་དྲོན་མོ་བླུད་བར་བྱའོ།།མ་ཤ་རྒྱ་སྲན་མུད་གའང་རུང་། །མར་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྲན་མ་ཤ་མར་ལྡན་པའམ། རྒྱ་སྲན་མར་དང་ལྡན་པའམ། མུད་ག་མར་དང་ལྡན་པ་བྱིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དྲོན་ མོ་བླུད་བར་བྱའོ།།ཏིལ་མར་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི། །འོ་མ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་མར་དང་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །གླན་དང་བཅིང་བའི་དུགས་དག་ནི། །ཤ་དང་འུ་སུ་ལས་བྱས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ མགོ་བོ་ཚ་བའི་ནད་ལ་ཤ་དང་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་སྦྱར་བ་ལས་བྱས་བ་གླན་ཅིང་།སྦྱར་བའི་དུགས་དང་བ་ཅིང་ཞིང་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

对于'如同被火烧一般无毛'这句话，是说整个头部如同被火烧过一般显现，且无毛发，伴有发热，这种情况也是无法医治的。
对于'忧愁、愤怒和疲劳所生，身体热量入于头部，此病煮熟头发后，由此生出白发'这句话，是说由忧愁等原因产生的身体热量进入头部内部，将头发煮熟，因此而生出白发。
对于'此为风性略显黑，坚硬粗糙具水色'这句话，是说由风引起的白发略显黑色且稀薄等特征。
对于'胆病发热呈黄色'这句话，是说由胆引起的白发伴有发热且呈黄色。
对于'痰病所致油腻增，粗大且呈白色者'这句话，是说由痰引起的白发具有油腻等特征。
对于'三病俱生征混杂'这句话，是说由三种病因共同引起的白发具有三种特征。
对于'头部疾病所生者，色差触摸难忍受'这句话，是说由头部疾病引起的其他白发具有色泽不好等特征。
对于'三病俱生所致者，秃头白发不可治'这句话，是说由三种病因共同引起的以及同样由三病俱生引起的秃头是不可医治的。
对于'由身变化而产生，应当以精华来治疗'这句话，是说由身体变化即所谓衰老而产生的白发，应当依靠精华之品来治疗。
这是由喜爱月亮的阿阇黎所作的《八支心要义释·月光词义》中第二十三章的注释。
对于'现在将说明治疗头部疾病'这句话，对于'风病所致头疾者，当说风病治疗法'这句话，是说对于由风引起的头部疾病，应当说明如前所述的治疗风病的方法。
对于'此病夜晚饮酥油，之后饮用温热奶'这句话，是说若头部疾病在夜晚发作，应饮用酥油，之后饮用温热牛奶。
对于'豆类绿豆或绿豆，配合酥油同样施'这句话，是说同样可以给予配有酥油的豆类，或配有酥油的绿豆，或配有酥油的绿豆，同样要饮用温热牛奶。
对于'芝麻油及芝麻膏，与牛奶一同服用'这句话，是说芝麻油和芝麻膏与牛奶一同服用也有效。
对于'敷贴包扎之熨法，肉类乌苏制成效'这句话，是说对于由风引起的头部发热病，用肉类和乌苏果实配制成的药物进行敷贴，以及用其制成的热敷和包扎也有效果。

།རླུང་འཇོམས་རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས། །བསྐོལ་བའི་འོ་མ་སྣུམ་ཅན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་འཇོམས་ པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མའི་རྒྱུན་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སྣ་སྨན་དུད་བརྔུབ་སྣུམ་ཅན་དང་། །མགོ་དང་རྣ་བ་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བ་ལ་སྣ་སྨན་སྣུམ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །བ་ར་ན་སོགས་སྡེ་ཚན་བརྡུང་། །འོ་མ་ཆུ་ཕྱེད་ བསྐོལ་བ་ཡི།།འོ་མ་ལུས་བ་དེ་བསྒྲངས་ལ། །བསྲུབས་ཏེ་སྙིང་བོ་བླངས་ནས་ནི། །དེ་ནས་མངར་བའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །མར་གྱི་སྣ་སྨན་བླུགས་པ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ར་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་པ་འོ་མ་ཨ་ཕྱེད་ཀྱི་ཆུ་དང་བསྲེས་པའི་ནང་དུ་ བསྐོལ་ཏེ།འོ་མ་ལུས་པ་དང་བསྒྲངས་ཏེ་བསྲུངས་ལ་དེ་ལས་དེའི་སྙིང་བོ་མར་སར་བླངས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཛི་བནྷི་ལ་སོགས་པ་མངར་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་མར་དེས་སྣ་སྨན་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འདིར་ནི་འོ་མའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ། །མར་དང་ཁ་རར་བཅས་པ་བླུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་འདིར་འོ་མའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའི་འོ་མ་བརྒྱད་པོ་བསྐོལ་བ་ལས་བསྲུབས་བའི་མར་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རས་བ་ལས་ས་བོན་ཤིང་ཚ་དང་། །གླ་སྒང་ཛཱ་ཏི་ཁ་འབུས་པ། །ཆུ་དྲོན་བཏགས་པའི་སྣ་སྨན་ནི། །མགོ་བོའི་ནད་ཀུན་འཇོམས བྱེད་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཆུ་དྲོན་ལ་བཏགས་ཏེ་བཙགས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་མགོ་བོའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བ། །ཁ་ར་གུར་གུམ་མར་བསྐོལ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་ གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་གུར་གུམ་དང་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།རུ་རྟ་རྒྱ་སྤོས་ཨུཏྤ་ལ། །ཙནྡན་མར་སྦྱར་མགོ་བོར་བསྐུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་འཇིགས་ཡོད་པས། །གཏར་ག་འདི་ལ་ མི་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་ནི་གཏར་ག་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེས་ནི་རླུང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེས་མ་ཞི་ན་བད་རླུང་ལ། །མེ་བཙའ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་ནད་དེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། རླུང་ དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱའོ།།གཞོགས་ཕྱེད་ན་ལའང་དེ་བཞི་ཏེ། །ནད་དང་འབྲེལ་བའི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་གསོ་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ནི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ་ཡང་ ཕན་ལ།།ནད་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་དག་ལ་ཡང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ལས་གསོ་བ་ཅི་རིགས་པར་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཤི་རི་ཤ་ཡི་ས་བོན་དང་། ། པ་མརྒའི་རྩ་བ་དང་། །ཁ་རུ་ཚ་བཅས་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་རི་ཤིའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་དེ་ ལ་ཕན་ནོ།།ཡང་ན་ས་ལ་པརྞིའང་། །ཙཀྲ་མ་རྡ་གང་ཡང་རུང་། །སྐྱུར་ཁུ་དང་སྦྱར་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ས་ལ་པརྞིའི་སྨན་གྱི་སྣ་སྨན་གཏང་བའམ། ཡང་ན་འདི་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་ལྟར་འཁོར་དེ་ཡི་ ཚེ།།གཏར་གས་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་ནད་ཉི་མ་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ལྟར་བྱ་སྟེ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་ཚ་བའི་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་ནད་འདི་ལ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ།

关于'风病克服根药十种等，熬煮的乳汁油性灌服'这句话，用十种根药等克服风病的药和熬煮的乳汁持续灌服也有效。
关于'鼻药熏吸油性及，头部和耳部要稳固'这句话，对于由风引起的头部热病，使用油性鼻药等治疗有效。
关于'婆罗那等药类捣碎，牛奶水一半熬煮之，留下的牛奶冷却后，搅拌取出精华后，然后熬煮甘味药类，注入酥油鼻药为佳'这句话，将婆罗那等药类在臼中捣碎，与牛奶和一半的水混合后熬煮，留下牛奶后冷却保存，从中取出其精华酥油，之后与吉祥草等甘味药类一起熬煮的酥油用作鼻药注入也有效。
关于'此处熬煮乳类药，加入酥油和糖注入'这句话，又对此病用乳类药中所说的八种牛奶熬煮后搅拌的酥油加入白糖注入也有效。
关于'棉花籽、肉桂及，伽蓝香、肉豆蔻、荜茇，温水研磨的鼻药，能够克服一切头病'这句话，将棉花籽等用温水研磨过滤后的鼻药使用能够祛除一切头部疾病。
关于'血和胆汁所引起，白糖藏红花酥油熬煮使用'这句话，对于血和胆汁引起的头部疾病，应当使用白糖、藏红花和酥油熬煮的鼻药。
关于'茜草、安息香、莲花，旃檀与酥油调配涂抹头部'这句话，又对此病用茜草等药调配涂抹。
关于'风分较大有危险，此病不可放血'这句话，对于风分较大的头部热病不可放血，因为会有引起风气紊乱的过失。
关于'若未平息则对痰风，如前所说施灸法'这句话，如果用这些药物配方未能平息疾病，对于风和痰引起的头部疾病要如前所说进行施灸。
关于'偏头痛也同样如此，要根据病情关联治疗'这句话，刚才所说的由风引起的头部热病的治疗方法对偏头痛也有效，对于与其他疾病相关的也要根据关联情况进行相应治疗。
关于'合欢树的种子和，蓬蒿的根部及，岩盐一起作鼻药'这句话，使用合欢树的种子等的鼻药也对此病有效。
关于'或者沙拉巴尼及，轮形草任选其一，与酸液调配涂抹'这句话，或者使用沙拉巴尼药的鼻药，或者用这两种任何一种的膏药涂抹。
关于'如太阳般旋转之时，应当用放血法放血'这句话，对于脑病如太阳般旋转也要按照这个方法治疗，即进行由风引起的头部热病的治疗配方。特别是对这种病要进行放血。

།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་མགོ་ནད་ལ། །སྣུམ་ ཆོས་བྱས་ནས་གཏར་ག་གདབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་ནི་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱའོ། །མགོ་དང་གདོང་བྱུགས་སྨན་ཆུ་བླུགས། །རློན་ཁྲུས་མས་གཏོང་བསིལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ བ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བ་ལ་ནི་མགོ་བོ་དང་གདོང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནུས་པ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱིས་བྱའོ།།འཚོ་བྱེད་དང་བསྐོལ་འོ་མ་དང་། །མར་ནི་སྣ་སྨན་བཏུང་བ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་དེ་ལ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་འོ་མ་དང་མར་གྱི་སྣ་ སྨན་གཏང་བ་དང་བཏུང་བ་བླུགས་པར་བྱའོ།།ཁྲག་ལས་གྱུར་པའང་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་ཡང་མཁྲིས་པ་གསོ་བར་བཤད་པའི་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་མུར་མགྲམ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མགོ་ ནད་ལ་གཏར་ག་མ་གཏོགས་པ་གསོ་པ་འདི་དག་ཉིད་བྱའོ།།བད་ཀན་མགོ་ནད་མར་རྙིང་དང་། །སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་ཚ་བས་སློན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་ནི་མར་རྙིང་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ལ། སྨན་ཚ་བའི་སློན་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ། །དུགས་དང་བྱུགས་ པ་སྣ་སྨན་ཚོགས།།རྩུབ་དྲོ་རྣོ་བའི་སྨན་གྱི་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་སྨན་རྩུབ་ཅིང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་མར་རྙིང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་སྨྱུང་བ་འང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་ པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་འདི་ལ་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།འདུས་པ་ལས་ནི་འདྲེན་མར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ལ་ནི་གསོ་བ་སྔ་མ་དེ་དག་འདྲེན་མས་བྱའོ། །སྲིན་གྱུར་སྣ་སྨན་ཁྲག་བླུགས་ཏེ། །དེ་ཡིས་འབུ་ནི་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། ཁྲག་ གི་དྲི་ཡིས་ར་རོ་ནས།།ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་བའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་ནི་སྣ་སྨན་དུ་ཁྲག་བླུགས་བར་བྱ་སྟེ། ཁྲག་དེའི་དྲིས་འབུ་དེ་བརྒྱལ་ཞིང་ར་རོ་བར་གྱུར་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་དང་སྣའི་བུ་ག་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྣ་སྨན་དུད་བརྔུབ་རྣོས། ། དེ་ནི་ཉེ་བར་དབྱུང་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འབུ་དེ་རྣམས་སྨན་དང་དུད་པ་བརྔུབ་པ་ཤིན་དུ་རྣོ་བས་ཕྱིར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཡུངས་ཀར་ནིམ་པ་ཨིང་གུ་དང་། །བི་ལུའི་མར་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །བྱི་དང་པ་དང་ས་རྫི་ཀ། །དན་ད་ཤིང་ཀུན་བ་གཅིན་བསྐོལ། །སྣ་སྨན་སོ་སོར་གཏང་བར བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུངས་མར་རམ་ནིམ་པའི་མར་རམ། ཨིང་གུའི་མར་རམ་པི་ལུའི་མར་དང་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་སོ་སོར་གཏང་བར་བྱའོ། །བྱི་དང་ག་ནི་ར་གཅིན་དང་། །སྦྱར་བའི་སྣ་སྨན་འབུ་འཇོམས་ཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་ག་ར་གཅིན་དང་སྦྱར་བའི་སྣ་སྨན་ཡང་ སྲིན་བུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཉ་རུལ་བཅས་པའི་སྣ་སྨན་དང་། །དུད་པ་དག་ཀྱང་བརྔུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉ་རུལ་བ་དང་བཅས་པའི་སྣ་སྨན་དང་དུད་པ་བརྔུབ་པ་དག་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་སྨན་དང་དུད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྨན་དང་ཉ་རུལ་བས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于胆病引起的头痛，先进行油疗后放血。即对于由胆病引起的头部发热病，首先要进行油疗，然后进行放血。
涂抹头面，注入药水，湿浴，下行导引，使其清凉。即对于胆病引起的头部发热，要用具有清凉功效的药物涂抹头部和面部等。
用生命精华煮沸的牛奶和酥油作为鼻药和饮剂灌注。即对于此病还要用生命精华类药物和煮沸的牛奶以及酥油制成的鼻药进行导引和灌注饮用。
血病引起的也如此治疗。即对于血病引起的头部发热病，也要用治疗胆病所说的这些方法，同样对于称为'下颌病'的头痛，除了放血以外也要用这些治疗方法。
痰病头痛用陈年酥油，进行油疗后用热药调理。即对于痰病引起的头部发热病，要用陈年酥油进行油疗，然后服用热性药物调理。
热敷和涂抹，鼻药诸类，用粗热猛烈的药物治疗。即对于痰病引起的头部发热病，要用粗糙、温热等药物，以及用陈年酥油治疗头部发热病。
这里也推荐禁食。即对于痰病引起的头部发热病，禁食也是有益的。
三病俱发则交替治疗。即对于三病俱发引起的头部发热病，要交替使用前述治疗方法。
虫病引起的用鼻药滴血，这样虫子会昏迷。因血的气味而麻痹，从口鼻中排出。即对于虫病引起的头痛，要在鼻中滴血，那血的气味会使虫子昏迷麻痹，随后从口鼻孔中排出。
然后用鼻药和猛烈的熏烟，将其驱出。即之后要用药物和猛烈的熏烟将这些虫子驱出。
芥子、楝树、阿魏和毕露的油调配，白胶香和岩盐，檀香、合欢树和牛尿煮制，分别作为鼻药使用。
白胶香与牛尿调配的鼻药是杀虫的最佳方法。
还要使用含腐鱼的鼻药，并吸入烟熏。即要使用含有腐烂鱼的鼻药和吸入烟熏，实际上就是用药物和烟熏章节中所说的药物和腐鱼来治疗。

། སྲིན་བུས་ཁྲག་ནི་འཐུངས་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་ཁྲག་ནི་དབྱུང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའམ་མགོ་ནད་འདི་ལ་སྔར་སྲིན་བུས་ཁྲག་འཐུངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །མགོ་འདར་རླུང་གི་མགོ་ནད་ཀྱི། །གསོ་བ་མེ་བཙའ་མ་གཏོགས་བྱ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།མགོ་མདར་ཞིང་འདམ་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ཚ་བའི་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ལས་མེ་བཙའ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །ཉེ་བའི་མགོ་ནད་སྐྱེས་པ་ཡི། །རྗེས་དང་སྐྱེས་མ་ཐག་ལ་ནི། །རླང་ནད་ཀྱི་ནི་གསོ་བ་བྱ། །སྨིན་ནས་ཁོང་འབྲས་གསོ་ལས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བའི་མགོ་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནད་དེ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་ལ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་གསར་ལ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱ་ལ། ཉེ་བའི་མགོ་ནད་སྨིན་ནས་ནི་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་གསོ་བའི་ལས་བྱའོ། །འབྲུ་ཕྲན་འབྲུམ་བུ་ཁོང་འབྲས་ལ། །སྨིན་དང་མ་སྨིན་ཇི་བཞིན བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འབྲུམ་ཕྲན་དང་འབྲུམ་བུ་དང་ཁོང་འབྲས་ལ་ནི་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྨན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྲིན་ལ་སྲིན་བུ་བད་པ་ཡིས། །གཏར་ག་བྱས་ཏེ་ནིམ་པའི་ཆུ། །བླུགས་ཤིང་རྟ་སྦངས་ཁུ་བ་ནི། །ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེར་གཏབ་པས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་པྲ་མོའམ་གློག་བ་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྲིན་བུ་བད་པས་གཏར་ག་བྱས་ལ། ནིམ་པའི་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ནིམ་བ་པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ། །ཡུངས་མར་བཅས་པ་ཞིབ་བཏགས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གློག་པ་ལ་ནིམ་པ་དང་། པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ་དང་ཡུངས་མར་དང་བཅས པ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།བ་གཅིན་འབའ་ཆ་རྙིང་བར་སྦྱར། །ཁྱིམ་བྱའི་རྟུག་པ་དག་གིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་དེ་ལ་བ་བཅིན་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གྱོ་མོར་རུ་རྟ་བརྔོས་པ་དང་། །ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མར་བཅས་པ་ཡིས། །གློག་པར་བསྐུས་ན་གཡའ་བའམ། ། ཆུ་འཛག་ཚ་བ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་གྱོ་མོའི་དུམ་བུའི་ནང་དུ་བརྔོས་ཤིང་ཚོགས་པར་བྱས་ལ། ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་གློག་པ་འམ་སྲིན་ནད་ལ་བསྐུས་ན་ཆུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མ་ལ་ཅི་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ། །ཀ་ར་བཱི་ར་ཀ་རཉྫ། །ཏིལ་མར སྦུ་གྲིས་བྲེགས་པ་ཡི།།རྗེས་བསྐུས་འཁོར་ལིང་འབྱེ་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ལ་ཙི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་སྤུ་གྲིས་བྲེགས་པའི་རྫས་ལ་བསྐུས་ན་འཁོར་ལིང་དུ་འབྱི་བ་དང་། གློག་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་མ་ཞི་ན་མགོ་བོ་ཡི། །སྦྱང་བྱ་སློན་སྨན་སོགས་པ་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་མ་ཞི་ན་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་མགོ་བོ་སྦྱང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །མི་བཟད་པ་ལ་དང་པོར་ནི། །དཔྲལ་བའི་རྩ་ལ་གཏང་ག་བྱ། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ་ནི་དཔྲལ་ བའི་རྩ་ནས་གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།ཤིང་མངར་བི་ལ་ཡའི་ས་བོན། །རུ་རྟ་མ་ཤ་ཡུངས་ཀར་བཅས། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའི་འདེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བཟད་བའི་མགོ་བོའི་ནད་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་འདེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་དོང་ གའི་ལོ་མ་དང་།།ཙཀྲ་མ་རྡ་སྐྱུ་རུ་ར། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུས་ཀྱང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ནད་དེ་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་བའི་འདེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

关于'由于虫子已经吸血，因此不应对此放血'这句话，对于由虫子引起的或头痛，因为虫子已经吸过血，所以不适合放血治疗。
关于'除了灸法外，应当治疗头部震颤风疾的头痛'这句话，对于头部震颤和摇晃的头部疾病，除了灸法外，应当采用所有治疗风引起的头部发热疾病的方法。
关于'对于新生的近头痛，在其后期和刚刚发生时，应当采用治疗风病的方法，成熟后应当采用治疗内疮的方法'这句话，所谓近头痛这种病，在其发生之后和刚刚发生的新阶段，应当采用前面所说的治疗风病的方法，而当近头痛成熟后，则应当采用治疗内疮的方法。
关于'对于小粒、痘疮和内疮，应当根据成熟与未成熟的情况进行治疗'这句话，对于小粒、痘疮和内疮，应当根据成熟和未成熟的状态配制相应的药物。
关于'对于虫病，应当用驱虫针放血，注入楝树水，并涂抹加入较多盐的马蓬草汁'这句话，对于细小虫病或疥疮，应当用驱虫针放血，注入楝树水等配制的药物。
关于'将楝树和蛇瓜叶与芥子油一起细磨涂抹'这句话，或者对疥疮涂抹细磨的楝树、蛇瓜叶和芥子油的混合物。
关于'将牛尿与陈旧的酸奶混合，用家鸡粪涂抹'这句话，或者对该病涂抹牛尿等。
关于'用陶罐煮熟的茜草与芝麻粉一起涂抹疥疮，能够消除瘙痒或渗水发热'这句话，将茜草放在陶罐碎片中煮熟使其充分混合，与芝麻粉一起制成糊状涂抹在疥疮或虫病上，能够消除渗水等症状。
关于'用马拉契、萨达拉卡、夹竹桃、卡兰加与芝麻油涂抹剃过的部位，能消除环形脱发'这句话，用马拉契等药物煮制的芝麻油涂抹在剃过的部位，能够消除环形脱发和疥疮。
关于'如果这样不能平息，则应当清洗头部，使用润滑药等'这句话，如果这些配方不能平息病情，则应当努力用泻药等清洗头部。
关于'对于难忍的病症，首先应当对额部血管放血，使用头部泻药和鼻药'这句话，对于所谓难忍的头部疾病，应当从额部血管放血等。
关于'甘草、毕拉亚种子、茜草、豆类和白芥子与蜂蜜调制成糊状涂抹'这句话，对难忍的头部疾病，涂抹甘草等制成的糊状物也有效。
关于'阿魏、冬瓜叶、恰克拉玛达、余甘子与蜂蜜调制涂抹也有效'这句话，同样对该病涂抹阿魏等制成的糊状物也有效。

།ཁྲེ་རྒོད་རྩ་བསྲེགས་ཐལ་བ་ནི། །ཆུ་དང་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་ པ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།འཁོར་ལིང་སྐྲ་འབྱིའི་ནད་ལ་ནི། །ཉེ་བར་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། །ཞལ་ཞལ་བྱས་ཏེ་ན་ལེ་ཤམ། །ལྡོང་རོས་སྦངས་མ་ནག་ཚུར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་ལིང་དུ་འབྱི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི་ནད་གང་ན་ཡོད་པ་དང་ཉེ་པའི་ ཕྱོགས་ནས་གཏར་ག་གདབ་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞལ་ཞལ་བྱས་ནས། ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་འབའ་ནྱ་ཐང་ཤིང་ངམ། །འོལ་མ་སེ་ཡི་འབྲས་བུ་རྩ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབའ་ནྱ་ཞེས་བྱ་བ་པ་རི་བེ་ལ་བ་དང་། ཀུ་ཏན་ནད་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ། ཐང་ཤིང་གི་འདེ་གུའམ། འོལ་མ་སེའི་འབྲས་བུ་དང་རྩ་བའི་འདེ་གུས་རབ་ཏུ་ཞལ་ཞལ་བཏང་བར་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལེངྒ་ལིའི་རྩ་བའམ། །ཀར་བཱི་རའི་ཁུ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ལངྒ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་བི་ཤ་ལྱའི་རྩ་བའམ། ཀར་བཱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཤོ་མ་རྡའི་ཁུ་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ། ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་ཁུ་བ་ནི། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་བས་བསྐུ་བ་ལ་འམ། །ངྷ་དུ་ར་ཡི་ལོ་མའམ། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཁུ་བས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་བས་བསྐུ་བ་འམ། ཡང་ན་ངྷ་དུ་རའི་ལོ་མའམ་འབྲས་བུའི་འདེ་གུས་བསྐུ་བའམ། ཡང་ན་བསེ་ཤིང གི་འབྲས་བུའི་འདེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཏིལ་གྱི་མེ་ཏོག་གཟེ་མ་དང་། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་བའམ། ཡང་ན་ཏིལ་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གླང་བོའི་སོ་བསྲེགས་ཏིལ་མར་བསྲེས། །འཁོར་ལིང་འབྱི་བའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གླང་བོ་ཆེའི་སོ་བསྲེགས་པ་དང་ཏིལ་མར་རྣག་ཚ་ལྟ་བུ་ནི་འཁོར་ལིང་དུ་འབྱི་བའི་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་དཀར་སྐྱེས་ལ་ལུག་གི་རྭའི། །སྣག་ཚས་དེ་བཞིན་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲ་དཀར་སྐྱེས་བ་ལ་ནི་ལུག་གེར་བསྲེགས་པའི་སྣག ཚ་དང་ཏིལ་མར་བསྲེགས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ཇི་སྲིད་སྐྲ་ནི་སྐྱེས་ཀྱི་བར། །ཆུ་བླུགས་པ་ནི་སྲང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲ་འབྱི་བ་ལ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཚེ། སྐྲ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཆུ་བླུགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྦྱི་ཅེར་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་མང་། །སྐྲ་སེར་སྐྱེས་ལ་སྦྱར་བྱས་ ནས།།སྣ་སྨན་གཏང་དང་མགོ་བཀྲུས་ལ། །བྱུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱི་ཅེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བ་ལེགས་པར་བྱས་ནས་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་སོགས་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །འཚོ་བྱེད་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བླུགས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་ལ་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་དང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི་སྣ་སྨན་བླུགས་པར་བྱའོ། །ནིམ་པའི་མར་གྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་།སྣ་སྨན་བཏང་སྟེ་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནིམ་པའི་མར་གྱིས་སྣ་སྨན་བླུགས ཤིང་འོ་མ་བླུད་ལ།ཤིན་ཏུ་གདམས་པ་དང་བཅས་བར་བྱའོ།

关于'野鸡烧成灰，与水调敷有效'这句话，或者说用野鸡等烧成的灰与水调和敷上也有效。
对于头发脱落的病症，应在附近放血，并且充分摩擦后，涂抹那里夏木、龙脑香、黑盐。
或者说，用巴尼（一种药材）、唐树，或者乌麻子的果实和根。关于这句话，巴尼即是帕利贝拉巴和库坦纳德，用唐树的药膏，或者乌麻子的果实和根的药膏充分摩擦后涂抹。
或者用楞伽利的根，或者卡尔维拉的汁液。关于这句话，楞伽利即是毗舍利的根，卡尔维拉即是阿输摩尔达的汁液来涂抹。
刺柯尼的汁液，与蜂蜜一起涂抹，或者曼陀罗的叶子，或者用贝树果实的汁液涂抹。关于这句话，或者用刺柯尼果实的汁液和蜂蜜一起涂抹，或者用曼陀罗的叶子或果实的药膏涂抹，或者用贝树果实的药膏涂抹。
芝麻花、芝麻和蜂蜜一起，或者说用芝麻花等涂抹。
大象牙烧后与芝麻油混合，是治疗脱发的最佳药物。关于这句话，大象牙烧成灰与芝麻油调成糊状，是治疗脱发的药物仪轨。
对于长白发，应该用羊角墨涂抹。关于这句话，对于长出白发，应该用羊角烧成的墨和芝麻油烧制后涂抹。
在头发长出之前，应避免浇水。关于这句话，在治疗脱发配制药物时，在头发长出之前应避免用水浇洗。
对于头发稀疏、白发和皱纹多、长黄发的情况，配制后，使用鼻药、洗头，并用涂抹物治疗。关于这句话，对于头发稀疏等症状，要好好配制后用鼻药等治疗。
用布里哈提等与芝麻油煎煮，注入用长寿药煎煮的鼻药。关于这句话，又用布里哈提等五味药与芝麻油煎煮，以及用长寿药类煎煮的芝麻油制成的鼻药注入。
用楝树油一个月，施用鼻药并饮用牛奶。关于这句话，或者用楝树油作鼻药并饮用牛奶，要特别注意。

།ཤིང་ཤ་ཨེ་རཎྜ་དང་རམས། །བྲིང་ག་རཱ་ཛའི་ཁུ་བར་སྤངས། །སེའུ་ལུ་ཏིལ་དང་བ་རུ་ར། །པྲི་ཡང་ཀ་ཀ་ཏའི་ས་བོན། །ཆ་མཉམ་ལྕགས་ལ་བསྐོལ་ནས་ནི། །ཉི་མའི་འོད་ལ་བསྐམས་ནས་ནི། །མར་འཛག་པ་ཡི་སྣ་སྨན་ གཏང་།།འོ་མ་འཐུངས་བས་སྐྲ་དཀར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྣ་སྨན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་སེའུ་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་དང་། ཏིལ་དང་། བ་རུ་ར་དང་། པྲི་ཡང་ཀུ་དང་། ཀ་ཀ་ཨན་ཏའི་ས་བོན་ཆ་མཉམ་པ་ཤྲ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ ཁུ་བར་སྦངས་པ་འོ་མ་དང་བཏགས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ལ་བསྐོལ་ཏེ་ཉི་མའི་འོད་ལ་སྐམས་པ་ལས་མར་འཛག་པ་གང་ཡིན་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ཞིང་།དེའི་རྗེས་ལ་འོ་མ་བླུད་ན་སྐྲ་དཀར་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་ཧ་ཙ་ར་བྱེའུ་རུག་པ། །བྲིང་ག་རཱ་ཛའི་ཁུ་བ་ནི། །བྲེ་གང་ཏིལ་མར་ཕུལ་གང་དང་། ། ཤིང་མངར་སྲང་གཅིག་བཏང་སྟེ་བསྐོལ། ། ས་ནའམ་རྡོ་སྣོད་དམ། །ལུག་གི་རྭ་ཡི་ནང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཧ་ཙ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བྲེ་གང་དང་། འོ་མ་དང་ཏིལ་མར་ཕུལ་རེ་འམ། ཤིང་མངར་སྲང་གཅིག་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ཨ་ས་ནིའི་སྣོད་དམ། རྡོའི སྣོད་དམ།ལུག་གི་རྭའི་ནང་དུ་གཞུག་ལ་སྣ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཀ་ར་བཱི་ར་བ་ཡ་སྱ། །འོ་མ་དང་ནི་ཞིབ་བཏགས་པས། །སྐྲ་དཀར་ཕྱུར་བའི་རྗེས་བསྐུས་ཤིང་། །སྦངས་ན་སྐྲ་དཀར་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ར་བཱི་ར་དང་པ་ཡ་བྱ་འོ་མ་དང་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ། སྐྲ་དཀར་དང་པོ་ཕྱུང་ ལ་སྐྲ་དཀར་གྱི་རྗེས་ལ་བསྐུས་ན་སྐྲ་དཀར་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།པི་ལ་ཡ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཏིལ་ནག་དང་། །ས་ནག་འོ་མ་ལྡེ་གུ་ཡིས། །གདོང་བསྐུས་གཉེར་མ་སྤུ་སེར་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་ལ་ཡ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་གཉེར་མ་ལྷགས་པ་ དང་།བ་སྤུ་སེར་པོ་སྐྱེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཏིལ་དང་པདྨ་གེ་སར་དང་། །ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་སྐྱུ་རུ་ར། །ལྡེ་གུ་འདི་ཡིས་མགོ་བསྐུས་ན། །སྐྲ་འཕེལ་གནག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་འདིས་མགོ་ལ་བསྐུས་ན་སྐྲ་འཕེལ་བ་དང་ ནག་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།སྤང་སྤོས་རུ་རྟ་ཏིལ་ནག་དང་། །ཐལ་ཏྲེས་ཨུཏླལ་སྔོན་པོ་དང་། །འོ་མར་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །སྐྲ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤང་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་སྐྲ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཕྱེ་བྲིང་ག་རཱ་ ཛ་དང་།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ས་ནག་པོ། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུར་ཟླ་གཅིག་གཞུག་།སྐྲ་དཀར་རྩད་ནས་སྐྱུར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལྕགས་ཕྱེ་ལ་སོགས་པ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་གཞུག་ལ། དེའི་ལྡེ་གུས་སྐྲ་དཀར་རྩ་བ་ནས་ཚོན་སྒྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་ནག་པོར་བྱེད་ དོ།།མ་ཤ་ཁྲེ་རྒོད་སྐྱུར་རྩབས་དང་། །ནས་ཐུག་ལྕགས་ཕྱེ་ཚ་མར་བཏབ། །ཞག་གསུམ་བཞག་སྟེ་བཏགས་པ་ཡིས། །བྱ་དཀར་ཡང་ནི་ནག་པོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང་། ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ནས་ཐུག་བྱས་ཏེ། ལྕགས་ཕྱེ་དང་ ཚ་མང་དུ་བཏབ་སྟེ།ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཏགས་ཏེ་སྐྲ་ལ་བསྐུས་ན་བྱ་དཀར་ཡང་ནག་པོར་བྱེད་ན། སྐྲ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

木麻黄、蓖麻和蓝胆草，用蓝胆草的汁液浸泡，芝麻、诃子、青木香和鸡冠花的种子，等量用铁器煮沸，在阳光下晒干，制成滴鼻剂。饮用牛奶可以去除白发。
也就是说，用木麻黄等药材制成的滴鼻剂，其中芝麻、诃子、青木香和鸡冠花的种子等量，用木麻黄等的汁液浸泡，加入牛奶研磨，在铁器中煮沸，在阳光下晒干后制成的滴鼻剂，使用后饮用牛奶可以去除白发。
萨哈恰拉草和蓝胆草的汁液一升，芝麻油一升，甘草一两煮沸。放入铜器、石器或羊角中。
也就是说，将萨哈恰拉草等的汁液一升，牛奶和芝麻油各一升，甘草一两一起煮沸的芝麻油，放入铜器、石器或羊角中制成滴鼻剂。
夹竹桃和印度楝树，用牛奶细磨，在拔除白发后涂抹，可以去除白发。
也就是说，将夹竹桃和印度楝树用牛奶细磨，先拔除白发后涂抹在白发的部位，可以去除白发。
毕拉雅、甘草、养生类药材、黑芝麻、黑土与牛奶制成的膏药，涂抹在面部可以去除皱纹和黄毛。
也就是说，用毕拉雅等制成的膏药涂抹，可以去除皱纹和长出的黄色汗毛。
芝麻、莲花花蕊、甘草、蜂蜜和诃子，用这种膏药涂抹头部，可以使头发生长并变黑。
也就是说，用芝麻等药材制成的膏药涂抹头部，可以促进头发生长并使其变黑。
香附子、独活、黑芝麻、菖蒲、蓝莲花，用牛奶研磨后加入蜂蜜，是促进头发生长的最佳方法。
也就是说，用香附子等制成的膏药涂抹也可以促进头发生长。
铁粉、蓝胆草、三果（诃子、余甘子、毕力勒果）和黑土，放入甘蔗汁中一个月，可以从根本上改变白发颜色。
也就是说，将铁粉等放入甘蔗汁中浸泡一个月，用其制成的膏药可以从根本上改变白发颜色，使其变黑。
绿豆、野生稻、酸水和麦粥，加入铁粉和盐，放置三天后研磨，连白鸟也能变黑。
也就是说，绿豆和野生稻等与麦粥混合，加入大量铁粉和盐，放置三天后研磨涂抹在头发上，连白鸟都能变黑，更何况是头发。这里提到白鸟是为了说明这个方法的特殊效果。

།ཤིང་མངར་ཙནྡན་སྟག་ཚེར་དང་། །པི་པི་ལིང་ དང་ཨུཏྤལ་དང་།།སྐྱུ་རུ་ར་ཁུ་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །སྣ་སྨན་བསྐུ་བ་བྱས་གྱུར་ན། །སྐྲ་དཀར་དང་ནི་ཀླད་པ་ཡི། །ནད་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་འདེ་གུ་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ཏེ། སྣ་སྨན་དང་ བསྐུ་བ་བྱས་ན་སྐྲ་དཀར་དང་ཀླད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཉེའུ་ཤིང་ཛི་བནྟིའི་ཁུ་བ། །འོ་མ་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། །འཚོ་བྱེད་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་གྱིས། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་ཛི་བནྟི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མ་དང་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ སྡེ་ཚན་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་འདིས་ནི་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རྨ་བྱའི་སྒྲོ་མཁྲིས་རྒྱུ་མ་དང་། །རྐང་པ་རྟུག་པ་ཆུ་བོར་བའི། །ཤ་དང་བ་ལ་རྩ་བ་བཅུ། །ར་སྣ་ཤིང་མངར་སྲང་གསུམ་གསུམ། །ཆུ་བསྐོལ་ཁུ་བ་མར་བྲེ་གང་། །འོ་མ་བྲེ་གང་ བཅས་བསྐོལ་བ།།མངར་བའི་སྨན་སྡེའི་ལྡེ་གུ་བཏབ། །དེ་བཏུང་མས་གཏོང་བསྐུ་བ་དང་། །སྣ་སྨན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བྱའི་ཤ་སྒྲོ་ལ་སོགས་པ་བོར་བ་དང་། རྩ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལ་ལྟོས་པའི་ཆུ་བཅུ་ དྲུག་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི།ཤ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ན། ར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་དང་འདྲའོ། །ཆུ་དེར་བསྐོལ་བ་བྲེ་བཞི་ལུས་པའི་ནང་དུ་མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་བྲེ་གང་དང་བཅས་པར་བསྐོལ་ལ་མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་སྲང་བརྒྱད་ཀྱི་ལྡེ་གུ་བཏབ་སྟེ་ བསྐོལ་ལ།དེ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟེན་ན་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྨན་འདི་དག་གི་ལྡེ་གུ་དང་། །ཛི་བནྟི་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །མེ་ད་རྒུན་འབྲུམ་དབྱི་མོ་དང་། །པ་རུ་ཤ་ས་མང་ག་།ག་བྲའི་རྩ་བ་ཏང་པ་ལ་དང་། །ཀཪྐཏ་སྲིང་ཁ་ སྲལ་ཕྲེའུ།།མ་ཧཱ་མེད་ཏ་ལ་དང་། །འབྲ་གོ་པདྨའི་རྩ་བ་དང་། །པདྨའི་སྡོང་བུ་བ་རྫུ་ན། །ཤིང་མངར་ཉེའུ་ཤིང་ཛི་བ་ཀ། །པི་ད་རི་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་བྲི་ཧ་ཏི། །མུར་བ་གཟེམ་ཟངས་རྩི་བ། །སྲིང་ག་ཏ་དང་ཀ་ཤེ་རུ། །ར་སྣ་སྠིར་ལྕ་བ་དང་། །སུག་སྨེལ་ཟུར་ པ་མ་ནུ་དང་།།བ་སྤུ་བ་དང་ཅུ་གང་དང་། །རམ་ཉེ་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །མ་དུ་ཀ་དང་སྟར་ག་དང་། ། བི་ཤུ་ཀ་མུཉྫ་ཀ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེར་བཏགས་དང་། །མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་ནི། །བཞི་འགྱུར་དག་དང་བསྐོལ་བའི་མར། །འདི་ནི་རྨ་བྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྨ་བྱ་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་། ལུས་ཟུངས་དབང་པོ་ཉམས་སྐད་འགགས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཉེན་འཇོམས། །ཟླ་མཚན་ཁུ་བའི་སྐྱོན་ལའང་ཕན། །མོ་གཤམ་ལ་ཡང་བུ་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དག་གི་འདེ་གུ་དང་། །ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་འདེ་གུ་དང་། མར་བྲེ གང་དང་།།འོ་མ་བཞི་འགྱུར་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་བ་འདི་ནི་རྨ་བྱ་ཆེན་པོའི་མར་བས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཟུངས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཕྲ་མོ་ཡང་སེལ་ཅིང་མོ་གཤམ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱི་བ་ ཁྱིམ་བྱ་ངང་བ་དང་།།རི་བོང་དང་ཡང་དེ་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བ་ལ་སོགས་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རྨ་བྱའི་སྨན་མར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་དོན་ནོ།

甘草、檀香、刺果和胡椒、乌巴拉花、诃子汁与芝麻油煎煮，用作鼻药涂敷，能够消除白发和一切脑部疾病。
也就是说，将甘草等药物调制成糊状，与诃子汁和芝麻油按比例煎煮，用作鼻药和涂敷，能够祛除白发和一切脑部疾病。
吉瓦迦草汁、牛奶、酥油和芝麻油，以及长寿药煎煮成的鼻药，能够祛除鼻腔以上的一切疾病。
也就是说，将吉瓦迦草煎煮成汁，与牛奶和长寿药类一起煎煮成的鼻药，能够祛除鼻腔以上的一切疾病。
孔雀的羽毛、胆汁、肠子、脚、粪便浸泡过的肉，以及十种药根、防风、甘草各三两，用水煎煮后取汁，加入一升酥油、一升牛奶一起煎煮，加入甘味药类调制的糊剂，服用、下部灌注、涂敷和作为鼻药经常使用，能够祛除鼻腔以上的一切疾病。
也就是说，将孔雀肉、羽毛等浸泡，十种药根等药物加水十六倍（这是相对药物而言，不是相对肉而言。这里举例说明，防风等药物与酥油相同）。煎煮至剩四升，加入一升酥油和一升牛奶一起煎煮，加入八两甘味药类调制的糊剂煎煮。通过服用等方法使用，能够祛除鼻腔以上的一切疾病。
这些药物的糊剂、吉瓦迦草、三果、美达草、葡萄、乌莫草、帕卢沙草、芒果、甘草根、当巴拉、蟹爪、蛙、大美达草、葡萄、莲花根、莲花茎、瓦如那、甘草、吉瓦迦草、毕达利、甘蔗、两种塔勒草、比利哈提、穆尔瓦草、詹藏草、芝巴、辛伽塔、迦舍路、防风、悉提拉草、苏格美拉草、祖巴、玛努、巴布巴、楚冈、染涅巴、比策巴、玛度迦、斯塔尔迦、比舒迦、穆扎迦各两两磨成粉，与一升酥油和四倍牛奶煎煮的酥油，这就是大孔雀方，功效胜过孔雀方。能够治疗身体组织和感官衰退、声音嘶哑、咳嗽、呼吸不畅等危症，对月经和精液的问题也有效，甚至能使不孕妇女生育。
也就是说，将刚才讲述的这些药物的糊剂，以及吉瓦迦草等各两两的糊剂，与一升酥油和四倍牛奶一起煎煮，这就是大孔雀酥油，功效胜过孔雀酥油，能够治疗身体组织衰退等微小疾病，甚至能使不孕妇女生育。
老鼠、家禽、鹅和兔子也同样配制。
也就是说，对于老鼠等每一种，都要按照孔雀药酥油的方法配制。

།ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་གཏོགས་པའི་ནད། །ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡིན། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར། །རྒྱ་ཆེར་ རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་གཏོགས་པའི་ནད་སྤྱིར་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མགོ། །རྩ་བ་ འོག་ནི་ཡལ་གར་བཤད།།དེ་ཕྱིར་རྩ་བ་ལ་གནོད་པའི། །ནད་ནི་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མགོ་བོ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་ལ། མགོ་བོ་མན་ཆད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེ་བས་ན། སྨན་པས་ལུས་ཀྱི་རྩ་ བར་གྱུར་པ་མགོ་བོ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་བའི་ནད་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རིངས་པ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་དབང་བོ་ཀུན་རྟེན་ཞིང་། །གང་ལ་སྲོག་ནི་གནས་བྱེད་པས། །དེས་ན་ཡན་ལག་དམ་པ་ཡི། །བསྲུང་བ་ལ་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་གང་ ལ་རྒྱུ་གང་གིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཀུན་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་།གང་ལ་སྲོག་གི་དབང་པོ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་ཡན་ལག་དམ་པར་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་དེ་བསྲུང་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ་བ་ལ་སྨན་པས་འབད་ཅིང་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །མགོ་བོའི་ནད་གསོ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་སོ།། །། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།དེ་ནས་རྨ་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་བ་ལས་ཡན་ལག་བཞི་བཤད་ནས།ད་ནི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་བ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྨ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དགག་པའི་རྨ་གསོ་བ་སྟེ། དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །རྨ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གློ་བུར། །རེད་དང་མ་རེད་དབྱེད་གཉིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱིས་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་དབྱེ་བ་དང་། རེད་ཅིང་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མ་རེད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་གཞིས་སྐྱེད་ལྷན་ཅིག་།ཕྱི་རོལ་རྒྱུས་བྱུང་གློ་བུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྨ ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གློ་བུར་བའི་རྨ་ནི་མཚོན་ཆ་དང་མཚོན་ཆ་ཕྲ་མོ་དང་རྡོ་དང་དབྱིག་པ་དང་སེན་མོ་དང་སོ་དང་དུག་དང་བསེ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་འདྲེས་པ་རེད་པ་ཡན། །དེ་མེད་དག་པ་མ་རེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་འདྲིས་ཤིང་དེས་སྐྱེད་པའི་རྨ་ནི་རེད་པའམ་མ་དག་ཅེས་བྱ་ལ། ནད་དེ་དག་མེད་ཅིང་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་རེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

从头部以上所属的疾病，共有二百三十一种。这些病症相互之间不混杂，已广泛详细地解说。
诸位仙人说人的头部是根本，下面是枝干。因此，对于伤害根本的疾病，应当迅速医治。
因为一切感官都依赖于它，生命也依存于它，所以应当努力保护这最重要的肢体。
头部疾病医治之续完。《八支医典精要注释·词义月光》，由大师月官确定编撰，是后续部分第二十四章的注释。
现在将要解说伤口的医治。在八支医学中解说了四支后，现在按顺序开始第五章，即关于伤口疾病过失对治的伤口医治章节的解说。
伤口分为先天和后天，有害和无害两类。其中，由身体病因产生的是先天性的，由外部原因引起的是后天性的。
与疾病相混合的是有害的，没有疾病的纯净伤口是无害的。

།རྨ་རེད་ཁ་རྒྱས་ཞུམ་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྲ་བའམ་ཤིན་ཏུ་སྙི། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་འམ་ཤིན་ཏུ་དམའ། །ཤིན་ཏུ་གྲང་ངམ་ཤིན་ཏུ་ཚ། །དམར ཞིང་སྐྱ་བམ་གནག་པ་ཉིད།།རྣག་ནི་དྲི་མནམ་ཡོངས་སུ་འཛག་།ཤ་དང་རྩ་རྒྱུས་འདྲུལ་བ་དང་། །གཡོས་ཤིང་མཆེད་ལ་རབ་ཏུ་ན། །གཡོ་ཞིང་ཚ་ལ་སྐྲང་བ་དང་། །གཡའ་བ་ལ་སོགས་བླ་བརྣན་བཅས། །ཡུན་རིང་དུ་ནི་འཚོ་བ་དཀའ། །རྨ་རད་མཚད་མར་ཤེས་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྨ་རེད་ཅིང་མ་དག་པའི་མཚན་མ་ནི་རྨའི་ཁ་རྒྱས་ཤིང་བྱེ་བ་དང་། ཞུམ་ཞིང་འཁུམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་རྩུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་སྙི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའམ། གནག་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྨ་མཆེད་ཅིང་རབ་ཏུ་ན་ལ་བླ་བརྣན་དང་བཅས་པ་དང་། ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་འཚོ་བར་དཀའ་སྟེ། རྨ་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པའི་མཚན་མ་ནི་དེ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཁྲག་བཅས་ནད་བཅོ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། རླུང དང་མཁྲིས་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་།རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བ་དང་། རླུང་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་ དང་།རླུང་དང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ། །གནག་ ཅིང་སྨུག་དམར་ཐལ་མདོག་དང་།།ཐི་པའི་རུས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཞོ་ག་ཆུའམ་འབྲས་བཀྲུས་ཆུ། །འདྲ་བའི་ཆུ་ལས་ཉུང་དུ་འཛག་།ཤ་ཟད་ཤས་ཆེར་ན་ཞིང་ཟུག་།རྩུབ་ཅིང་ཙེག་ཙེག་ཚ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྨ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནི་ཁ་དོག་གནག་ཅིང་ སྔོ་བ་དང་།སྨུག་པ་དང་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་ལྟར་སྣང་པའམ། འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཆུ་སེར་སླ་བ་ཉུང་ཤས་ཤིག་འཛག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཟད་པ་དང་། ཤས་ཆེར་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང་། རེག་ན་རྩུབ་པ་དང་། སྟེང་ན་ཚ་བ་ཙེག་ཙེག་བྱེད་ ཅིང་གས་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་མྱུར་རྣགས་སེལ་བ་དང་། །སྔོ་ཞིང་སེལ་སྐྱའམ་ཁམ་པར་འདུག་།གཅིན་དང་ཐལ་ཆུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ། །ཏིལ་མར་འདྲ་ཆུ་མང་དུ་འཛག་།རྨ་ལ་ཐལ་སྨན་བཏབ་ལྟར་ན། །དམར་ཞིང་ཚ་ལ་རྣགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་ པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནི་མྱུར་དུ་རྣགས་ཤིང་ན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཁ་དོག་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་སྣང་པ་དང་། ཆུ་སེར་གཅིན་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་ནང་དུ་ཐལ་སྨན་གྱི་ཆུ་བཏབ་པ་ལྟར་ཚ་ཞིང་ན་བ་དང་། ཤས་ཆེས་དམར་ཞིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་མདོག་སྐྱ་གཡའ། །ཆུ་ནི་སྐ་བ་མང་དུ་འཛག་།རྨ་ཁ་སྦོམ་ཞིང་ན་བ་དང་། །རྩ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཁྱབ་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནི་མདོག་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྨ་ཁ་སྦོམ་ཞིང་མཐུག་པ་དང་། རྨ་སྲ་བ་ དང་།རྩ་རྒྱུས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་བས་ཁྱབ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

伤口扩大或萎缩，极其坚硬或极其柔软，极其高或极其低，极其冷或极其热，发红发白或发黑，脓液臭味四溢，肉和筋脉腐烂，晃动扩散且剧痛，摇动发热且肿胀，瘙痒等伴有复发，长期难以痊愈，应知这些是伤口恶化的征兆。
关于此，伤口恶化未愈的征兆是：伤口扩大开裂，萎缩收缩，极其坚硬粗糙或极其柔软等，颜色极其暗淡等，或发黑等，伤口扩散且剧痛并伴有复发，长期存在难以痊愈，应知这些是伤口极其恶化的征兆。
这是带血的十五种病。关于此，有风引起的，胆引起的，痰引起的，血引起的，风胆引起的，风痰引起的，风胆痰引起的，风血引起的，胆血引起的，痰血引起的，风胆血引起的，风痰血引起的，痰胆血引起的，痰胆血引起的，风胆痰血引起的，这就是十五种。
其中风引起的伤口，发黑发紫发红灰色，如同鸟骨般显现，如酸奶水或淘米水，流出少量类似的液体，肉消瘦剧痛刺痛，粗糙且灼热发痒。关于此，这些伤口中风引起的伤口呈现黑色、青色、紫色和红色等，如酸奶水般显现，或如淘米水般显现的淡黄色液体少量流出，同样肉消瘦，剧烈疼痛，触摸粗糙，表面灼热发痒且开裂。
胆引起的快速化脓消散，发青发白或发褐，如尿液碱水或红花汁，芝麻油般的液体大量流出，伤口如撒上药粉般疼痛，发红发热且化脓。关于此，胆引起的伤口快速化脓且疼痛，呈现黄色等任何颜色，大量流出如尿液等的黄色液体，同样伤口内如撒上药粉般发热疼痛，极其发红发热等症状。
痰引起的颜色发白发痒，流出大量稠液，伤口粗大且疼痛，遍布筋脉病情轻微。关于此，痰引起的伤口呈现发白等症状，伤口粗大且厚实，伤口坚硬，显现遍布筋脉网络。

ཁྲག་གྱུར་བྱི་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར། །ཁྲག་དང་བཅས་པའི་རྣག་འཛག་ཅིང་། །རྟ་བྲེས་ཀྱི་ནི་དྲི་ལྟར་བྲོ། །མཁྲིས་པའི་མཚན་མ་དག་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནི་བྱི་རུ་ལྟར་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་།རྟ་བྲེས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དྲི་བྲོ་ཞིང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་དྲི་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་མཚན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་ཐམས་ཅད་ལས། །གྱུར་པའི་མཚན་མ་འདྲེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གཉིས་གཉིས་སམ་གསུམ་གསུམ་ མམ།ཁྲག་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་གང་དང་གང་གི་ཤས་འདྲེས་པ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མ་འདྲེས་མར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྕེ་ཡི་མདོག་འདྲ་འཇོམ་ཞིང་མཉེན། །རྨ་ཁ་སྨུག་ཅིག་འབྲུམ་ཕྲན་ཅན། །མཉམ་པ་དབུས་མ་ཅུང་ཟད་མཐོ། །བླ་བརྣན་མེད་རྨ་དག་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་མ་རེག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པའི་མཚན་མ་ནི་ལྕེའི་མདོག་འདྲ་བར་སྣང་པ་དང་། རེག་ན་འཇམ་པ་དང་། མཉེན་ཞིང་གྱོང་བག་མེད་པ་དང་། རྨ་ཁ་ཅུང་ཟད་སྨུག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་འབྲུམ་ཕྲན་ཡོད་པ་དང་། དབྱིབས་མཐོ་དམན་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་དང་། རྨའི་དབུས་ཡིད ཙམ་མཐོ་བའམ།བླ་བརྣན་གྱི་བག་མེད་པའི་རྨ་ནི་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བགས་པ་ཤ་དང་རྩ་རྒྱུས་དང་། །ཚིག་དང་རུས་པ་ནང་གྲོལ་གནད། །བརྒྱད་པོ་དེ་ནི་རྨ་གནས་བ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ནས་གནས་ཀྱི་བར་བརྒྱད་པོ་ནི་རྨའི་ གནས་ཡིན་པ་ལས།དེ་དག་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་པགས་པའི་རྨ་བས་ནི་ཤ་ལ་བརྟེན་པའི་རྨ་གསོ་དཀའོ། །དེ་བས་ནི་རྩའི་འོ། །དེ་བས་ནི་རྒྱུས་པའི་འོ། །དེ་བས་ནི་ཚིགས་ནས་ཇི་སྲིད་གནད་ལ་གནས་པའི་བར་ཐམས་ཅད་བས་ཀྱང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གསོ་སླ་སྙིང་ སྟོབས་མེ་དྲོད་ཤ།།ན་ཚོད་ཉམས་སྟོབས་ལྡན་བའི་རྨ། །ཟླུམ་ཞིང་དཀྱུས་རིང་རིམ་གསུམ་པ། །ཟུར་བཞི་བ་ནི་གང་ཡིན་དང་། །དེ་བཞིན་དབྱི་རྐུབ་ཕོ་མཚན་མཆུ། །རྒྱབ་དང་ཁ་ནང་མཁུར་ཚོས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་མི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། རུས་ཚིགས་ཤ་དང་བཅས་པ་ དང་།ནང་གི་མེ་དྲོད་འབར་བ་དང་། ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ་དང་། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྨ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོ་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་དབྱིབས་ཟླུམ་པ་དང་། དཀྱུས་རིང་བ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། ཟུར་བཞིར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ གསོ་སླ་བའི་རྨ་ནི་དཔྱི་དང་རྐུབ་ཚོས་དང་།ཕོ་མཚན་དང་། མཆུ་དང་། རྒྱབ་དང་། ཁའི་ནང་དང་མཁུར་ཚོས་སུ་བྱུང་བ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། གསོ་དཀའ་མིག་དང་སོ་དང་ནི། །སྣ་དང་མིག་ཟུར་ལྟེ་བ་དང་། །སྲུབ་མཚམས་ལྟོ་བ་རྣ་བ་དང་། །རྩིབ་ལོགས་མཆན་ཁུང་ནུ་མར་བྱུང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།རྨ་གསོ་དཀའ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྦུ་བ་རྣག་འཛག་རླུང་འབྱུང་ཞིང་། །ཟུག་རྔུར་བཅས་ཤིང་སྟོང་ནས་འཛག་།མཚན་པར་རྔོལ་ཞིང་ཁ་ནང་བལྟས། །དེ་བཞིན་རྐེད་པའི་རུས་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨ་གང་ལྦུ་བ་འཛག་པ་ དང་།རྣག་འཛག་པ་དང་། རླུང་འབྱུང་བ་དང་། ནང་ན་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་དང་། སྟོད་ཀྱི་ཆ་ནས་རྣག་འཛག་ཅིང་ལྗན་ལྗིན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་བར་རྡོལ་ལ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་བ་དང་། རྐེད་པའི་རུས་པར་གནས་པ་ནི་གསོ་ དཀའོ།།མཛེ་ཅན་དུག་གིས་ཕོག་པ་དང་། །ལུས་སྐེམ་གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །རྨ་སྟེང་རྨ་ནི་བྱུང་བ་གང་། །རྨ་དེ་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེའི་ནད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཛེ་ཅན་ནོ།

对于'血变如珊瑚色般红，流出带血的脓液，如马粪般有臭味，具有胆病的症状'这句话，由血液形成的伤口如珊瑚般鲜红等，有如马粪处的臭味，具有与之相似的气味，同样也具有前述的胆病症状。
关于'由两种或三种或全部形成的症状是混合的'这句话，由两种两种或三种三种病根，或者包含血液的所有病根形成的症状，是依各自的成分相混合而显现的症状。
关于'如舌色柔软，伤口呈紫色有小疱，平整中间稍高，无附着物的伤口是干净的'这句话，未受触碰且无损的伤口症状是：呈现如舌头的颜色，触摸时柔滑，柔软无硬块，伤口略呈紫色，外围有小疱，形状无高低而平整，伤口中央稍微隆起，或无附着物的伤口是干净无损的。
关于'皮肤、肉、脉、筋、关节、骨、内脏、要害这八处是伤口所在，后者比前者更难治愈'这句话，从皮肤到要害的八处是伤口的部位，其中后面的比前面的更难治愈，即比皮肤伤更难治愈的是肉伤，比那个更难治愈的是脉伤，比那个更难治愈的是筋伤，比那个更难治愈的是从关节直至要害处的所有伤。
关于'易治愈的是有勇气、体力、暖气、肉，年龄、体力充沛的伤口，圆形、纵长、三层的，四角的，以及同样在臀部、生殖器、嘴唇、背部、口腔内、脸颊出现的'这句话，伤口在勇敢有力者身上，骨节有肉，内在暖气旺盛，年富力强，体力充沛的伤口容易治愈。同样，伤口形状圆的、纵长的、有三层的、位于四角的，以及容易治愈的伤口是在臀部、臀肉、生殖器、嘴唇、背部、口腔内和脸颊出现的都容易治愈。
关于'难治愈的是眼睛、牙齿、鼻子、眼角、肚脐、缝隙处、腹部、耳朵、肋侧、腋下、乳房出现的'这句话，难治愈的伤口是在眼睛等处出现的。
关于'流出泡沫脓液、风气，伴有疼痛从上部流出，阴部溃烂且口朝内，同样在腰骨处的'这句话，另外，任何流出泡沫的伤口，流脓的、有风气的、内有疼痛的、从上部流出脓液且黏稠的，这些也都难以治愈，同样，阴部溃烂且创口朝内的，以及在腰骨处的都难以治愈。
关于'麻风病者、中毒者、身体消瘦、尿病如蜂蜜样、伤口上又生伤口的，这些伤口都难以治愈'这句话，因有麻风病故称麻风病者。

།དུག་གིས་ཕོག་པ་ནི་དུག་གིས་ཉེན་པའོ། །ལུས་སྐེམ་ པ་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གཅོང་ཆེན་པོས་བཏབ་པའོ།།གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བས་བཏབ་པའི་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་མདོག་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བས་བཏབ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྨ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨའི་སྟེང་དུ་རྨ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། མེད་བལ་རིམས་དང་ ཚད་པར་འཁྲུ།།ལུད་པ་ལུ་དང་སྐོམ་དད་ཆེ། །གཉིད་མེད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ། །མེ་དྲོད་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །རྨ་ནི་འཚོབ་པར་མི་གྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེད་པ་ལ་ལ་སོགས་པ་གནས་མེ་དྲོད་ཆུང་ཞིང་སྨིན་མི་ཤེས་པའི་རྨ་ནི་འཚོ་བས་ཤིང་འདྲུབས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མགོ་བོའི་ ཐོད་པ་ཆག་གྱུར་ཞིང་།།ཀླད་རྒྱས་མཚན་མ་སྣང་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་ཐོད་པའི་རུས་པ་ཆག་པར་གྱུར་ནས། ཀླད་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཀླད་པའི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པའི་རྨ་ཡང་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆུ་བ་རུལ་ཞིང་རྩ་ཆད་དང་། རྨ་ཕུགས་རིང་དང་སྲིན་བུས་ཟོས། ། རུས་པ་ཆག་དང་ཟུག་རྔུར་བཅས། །དུག་བཅས་བ་དང་མ་རྟོགས་དང་། །བཅིང་བ་ཉེས་དང་སྣུམ་ཆེས་དང་། །རྩུབ་པས་སྦུ་ཚོགས་བདར་བ་དང་། །བསྐྱོད་དང་ཁོང་པ་མ་དག་དང་། །འགྲངས་དྲགས་ཉམས་དམན་དྲགས་བ་དང་། །ཆང་འཐུངས་ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་དང་། །ཉལ་པོ་ལ་བརྟེན མཚན་གཉིད་ཡར།།རྨ་ནི་ལོག་པར་གསོས་པ་དང་། །གསོས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་ཆུ་བ་རུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོས་ཀྱང་གསོ་བ་འགྲུབ་ཅིང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩ་རྣམས་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །རྨའི་ ཕུགས་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྲིན་བུས་ཟོས་པ་དང་། རུས་པ་དུམ་བུར་ཆད་པ་དང་། ནང་ན་ཟུག་རྔུར་བཅས་པ་དང་། དུག་དང་བཅས་པ་དང་། གང་ན་ཡོད་པ་ངོས་མ་ཟིན་ཅིང་མ་རྟོགས་པ་དང་། བཅིང་བ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྣུམ་དྲགས་པ་དང་། ། རྩུབ་ཆེས་བས་སྦུ་ལ་སོགས་པ་བདར་ཞིང་རེག་པ་དང་། ལུས་བསྐྱོད་ཅིང་གཡེང་བ་དང་། ཁོང་པ་མ་དག་ཅིང་ནང་གི་ནང་མ་སྦྱངས་པ་དང་། ཧ་ཅང་འགྲངས་དྲགས་པ་དང་། ཉམས་དམན་པའི་སྨྱུར་བ་བྱས་བ་ཧ་ཅང་དྲགས་པ་དང་། ཆང་མང་དུ་འཐུངས་པ་དང་། ཉིན་པར་གཉིད་ལོག པ་དང་།ཉལ་པོའི་ལས་འཁྲིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་གཉིད་ཡར་བ་དང་། གསོ་བ་ལོག་པར་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ནི་རྨ་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ཡང་གསོ་བའི་ལས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་ནང་ནི་ཐི་བའི་མདོག་།འདྲ་ཞིང་ རྣགས་པ་མེད་པ་དང་།།བརྟན་ཞིང་འབྲུམ་ཕྲན་རྙིད་བཅས་པ། །འཚོབ་པར་འགྱུར་བར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཞིག་གི་ནང་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། ནང་ན་རྣག་དང་ལྗན་ལྗིན་མེད་པ་དང་། བརྟེན་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དང་། འབྲུམ་ཕྲན་རྙིད་པ་ལྟ་བུ་དང་བཅས་ བའི་རྨ་དེ་ནི།བ་ཅིང་འདྲུབས་པར་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་བར་བྱའོ། །དེས་ན་འདིར་སྐྲངས་གནས་སྐབས་སུ། །གང་ལ་ཉེ་བ་དེ་ལས་སྦྱང་། །སྦྱངས་པས་སྐྲངས་པར་གྱུར་བ་དང་། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་འཚོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་ནི་འདི་དག་གིས་གསོ་བ་སྟོན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ལ་སྐྲངས་ པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི།རྨ་དེ་དང་གང་དང་ཉེ་བའི་སྟེང་ངམ་འོག་གནས་སྦྱང་བ་སྟེ། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་བས་སྦྱང་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱངས་པར་གྱུར་ན་སྐྲངས་པ་དང་། རྨ་དེ་མྱུར་དུ་ཞི་ཞིང་འཚོབ་པར་འགྱུར་རོ།

中毒是指被毒物所害。身体消瘦是指被重大的消耗性疾病所侵。
尿病如蜜是指尿液甜腻如蜜的疾病，这些伤口都难以治愈。同样，伤口上又生新伤的也难以治愈。
无热发烧和热泻，咳嗽和口渴大，失眠和呼吸不畅，体温低下时，伤口就不会愈合。
头骨破裂，脑膜显露症状亦然。即头骨破裂后，所谓脑膜即脑的症状显露的伤口也不会愈合。
脓水腐烂和脉络断裂，伤口深长和被虫蛀食，骨头断裂和伴随疼痛，带毒和未察觉，包扎不当和过于油腻，粗糙物摩擦，移动和体内不净，过饱和过度虚弱，饮酒和日间睡眠，行房事夜不眠，伤口治疗不当，即使治疗也不会痊愈。
即伤口虽可治疗，但若脓水腐烂就算治疗也不会痊愈。同样，脉络断裂，伤口极深，以及被虫蛀食，骨头断裂，内有疼痛，带毒，位置不明未察觉，包扎不当，过于油腻，粗糙物摩擦接触，身体移动散乱，体内不净未清洁，过度饱食，虚弱过度，饮酒过量，日间睡眠，行房事，以及夜晚失眠，治疗方法错误等，这些原因使得可治愈的伤口也不会痊愈。
若伤口内部呈胆汁色，无脓水，稳固且有细小皱褶，说明会愈合。即伤口内部呈现胆汁色，内无脓水和粘液，稳固不变，有细小皱褶状的伤口，应知会愈合痊愈。
因此在此肿胀时期，从邻近处清除。清除后肿胀和伤口会迅速愈合。即现在这些说明治疗方法，因此在肿胀时期，应清除伤口上方或下方邻近处，即用泻药和催吐药等清除，如此清除后肿胀和伤口会迅速消退愈合。

།སྐྲངས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་དུ་ནི། །ཉེ་བར་སྦྱོད་པ་བསིལ་བས་གསོ། །དེ་ ཡིས་ནད་མེད་ཆུ་ལྟ་བུར།།མོད་ལ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་སྐྲངས་བའི་སྐབས་སུ་ནི་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བསིལ་བར་བྱ་བའི་གསོ་བའི་ཚོགས་ཉེ་བར་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་པ་དེས་ནད་ཀྱི་ཚ་བ་མེ་ལྟ་བུ་མེ་ལ་ཆུ་བླུགས་པ་ལྟར་མོད་ལ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་སྐྲང་ སྲ་བར་གྱུར་བ་དང་།།ནད་བཅས་མདོག་ནི་མི་སྡུག་དང་། །དུག་ཅན་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །བདྨ་སོགས་ཤས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་སྲ་བར་གྱུར་པ་རྩུབ་ཅིང་ནད་དང་བཅས་པ་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྨ་དུག་ཅན་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྲིན་བུ་པད་ པ་དང་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ།།ནད་ཁྲག་བྲལ་ནས་མོད་ལ་ནི། །སྐྲང་དང་མདོག་དམར་ནད་ཞིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཁྲག་བསལ་ཅིང་། དེ་དང་བྲལ་ནས་ནི་མོད་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་སྐྲང་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲག་དབྱུང་ནས་ ནི་ཆུང་ཟད་ལུས།།རེག་ན་ནུས་པ་རབ་བསིལ་བ། །ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པར་དེ་ཉིད་བཏགས། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འོ་མས་སྤྲུས། །ལན་བརྒྱར་བསྐུས་པའི་མར་དང་བཅས། །གཞན་མ་སྐམ་པར་ཡང་དང་ཡང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྐུས་ན་ཕན། །བྱུག་དང་བླུགས་པ་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཁྲག་ཕྱུང་བའི་རྗེས་ལ། དེའི་ནད་ཁྲག་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་གྱུར་པ་ལ་རེག་ན་བསིལ་པ་ནུས་པ་བསིལ་བའི་སྨན་ཞིབ་ཏུ་དེའི་ཉིན་ཞག་ཉིད་ལ་བཏགས་ཤེང་སྦྱར་གྱི་ཞག་ལོན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་འོ་མས་སྤྲུས་ཏེ་ལན་བརྒྱར་བསྐུས་པའི་མར་དང་བཅས་པར་བྱས་ ལ།སྨན་སྔར་བསྐུས་ཏེ་མ་སྐམ་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྐུ་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་དང་། ནུས་པ་བསིལ་སྨན་གྱི་འདག་གུས་བྱུག་ཅིང་དེའི་ཆུ་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ུ་དུམ་ཝཱ་ར་ནྱ་གྲོ་དང་། །བླག་ཤ་ལྕང་མ་ཨ་ཤྭ་ཏྠའི། །ཤུན་པ་མར་དང་བཅས་བསྐུས་ན། ། སྐྲངས་བསིལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་པ་བཏགས་པའི་མར་དང་བསྲེས་པས་བསྐུས་ནས་ཡང་སྐྲངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་མཁྲང་བ་དང་། །སྲ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དང་། །ཁྲག་འཛག་པ་དང་རྨ་སྐྲང་བ། །འདི ལྟ་བུ་ཡི་རྨ་ལ་ནི།།རླན་ཅན་ཤ་བཏགས་ལ་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་མཁྲང་ཞིང་མི་འགྱུར་བ་དང་། སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྨ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རླན་ཅན་གྱི་ཤ་བཏགས་ཤིང་བརྡུངས་བ་ལ་སོགས་པས་དུགས་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཟར་མ་ཏིལ་ནི་བརྔོས་པ་དང་། །འོ་མས་ དབལ་ནི་བསད་པ་དག་།དེ་བཏགས་བསྐུས་ན་ཚ་ན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟར་མ་དང་ཏིལ་ཆ་མཉམ་དུ་བརྔོས་པ་འོ་མས་དབལ་བསད་དེ། འོ་མ་དེ་ཉིད་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཚ་བ་དང་ན་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྨ་སྐྲངས་བརྟན་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་། །བད་ཀན་རླུང་འཇོམས སྣུམ་བསྐུ་ཞིང་།།དེ་ཡི་རྗེས་ལ་འོད་མ་ཡི། །སྦུ་གུས་རིམ་གྱིས་དུགས་བྱའོ། །ཞུ་བར་བྱ་ཕྱིར་ལག་མཐིལ་ལམ། །མཐེ་བོ་ཡིས་ནི་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་སྐྲངས་པ་བརྟན་ཞིང་ནད་ཀྱི་ཤུགས་དལ་བ་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་། །དེའི་འོག་ ཏུ་འོད་མའི་སྦུ་གུས་མཉེ་ཞིང་དུགས་བྱས་ལ།གཞན་ཡང་ཞུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལག་མཐིལ་ལམ་མཐེ་བོས་དལ་གྱིས་མཉེ་པར་བྱའོ།

在肿胀的时候，应当经常用清凉的方法治疗。这样疾病就会像水一样，立即平息。
对于肿胀的伤口，应当经常用清凉的治疗方法来治疗。通过这种治疗方法，疾病的热症就像往火上浇水一样会立即平息。
对于伤口肿胀变硬，带病色不美，特别是有毒的伤口，应当用水蛭等放血。
对于伤口肿胀变硬，粗糙且带病，颜色不美，以及有毒的伤口，特别要用水蛭、角等放血。
病血排出后立即会消肿，红色消退，病症平息。
病血排出后，立即会消除肿胀等症状。
放血后留下少许，触摸时具有清凉功效的药物，要当天研磨成极细粉，用甘蔗汁和牛奶调制，加入涂抹百次的酥油，在前药未干时反复涂抹即有效果。同样可以涂抹和倾注。
放血后，对于留下的少许病血，要用具有清凉功效的药物，在当天研磨成极细粉（不能用过夜的），用甘蔗汁和牛奶调制，加入涂抹百次的酥油，在前药未干时要反复涂抹。同样，用具有清凉功效的药泥涂抹和倾注其药液也有效果。
涂抹无花果、尼拘律树、毕力勒、柳树、菩提树的树皮加酥油，是消肿清凉的最佳方法。
用无花果等树皮研磨后与酥油混合涂抹，是消除肿胀的最佳方法。
对于风气偏重、僵硬、坚硬、病情严重、出血和伤口肿胀这样的伤口，应当用新鲜肉捣碎熏蒸。
对于风气偏重、僵硬不变、坚硬等伤口，应当用新鲜肉捣碎等进行熏蒸治疗。
炒熟的豌豆和芝麻，用牛奶调和研磨涂抹可以消除灼热感和疼痛。
将等量的豌豆和芝麻炒熟，用牛奶调和研磨成膏涂抹可以消除灼热感和疼痛。
对于伤口肿胀稳定且病情轻微的情况，应涂抹能够降伏痰和风的油脂，之后用竹管逐步熏蒸。为使其软化，应用手掌或拇指按摩。
对于伤口肿胀稳定且病情缓和的情况，应涂抹能够降伏痰和风的油脂，然后用竹管按摩并熏蒸，还要用手掌或拇指轻轻按摩使其软化。

།ནས་དང་གྲོ་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ། །བཙོས་ཏེ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྐྲངས་བ་སྲ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་ལ་ནས་ལ་སོགས་ པ་དང་པོར་བཙོ་བས་སམ་བརྔོ་བ་བྱས་ལ་དེ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཡིས་ནི་མ་ཞུམ་ན། །དེ་ནས་དེ་ནི་དཀྲི་བར་བྱ། །མ་སྨིན་པ་ནི་ཞི་འགྱུར་ལ། །སྨིན་ན་རྣགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྲངས་བའི་སྨིན་ཅིང་ཞུམ་པར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ འོག་ཏུ་སྐྲངས་བ་དེ་དཀྲི་བའི་དུགས་ཀྱིས་དཀྲི་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་བས་མ་སྨིན་ཅིང་མ་རྣགས་པའི་སྐྲངས་པ་ནི་ཞི་བར་འགྱུར་ལ། སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་ནི་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཤུག་ཏིལ་དང་ཟར་མ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ཕབས་དང་རུ་རྟའི་ཕྱེ། །ཞོ་སྐྱུར་ཟན་དྲོན་གྱིས་གླན་ཞིང་། །དུགས་ བྱས་ནས་ནི་དཀྲི་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཟན་དྲོན་འཇམ་ཙམ་གླན་ཞིང་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ལེགས་སྨིན་སྐྲངས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས། །བཙིར་བས་ཉེ་བར་བཙིར་གྱུར་བ། །དྲལ་བར་འོས་ལ་དྲལ་བྱ་ཞིང་། །ཤིང་ཏུ་འཇམ་པར་གྱུར་བའང་དྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྐྲངས་བ་དེ་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་བསྒོངས་པར་འགྱུར་ལ། བཙིར་བའི་སྨན་གྱིས་ཉེ་བར་བཙིར་ཞིང་། བསྡུས་པར་གྱུར་ནས་དྲལ་བར་འོས་པ་ནི་དྲལ་བར་བྱས་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོར་གྱུར་བ་ཡང་དྲལ་བར་བྱའོ། །གུ་གུལ་ཟར་མ་བ་ ལངས་སོ།།ཁྲོན་བུ་ཕུག་རོན་རྟག་པ་དང་། །ཐལ་སྨན་འཕྲོད་དང་ཐལ་སྨན་དེ། །སྨིན་པའི་སྨན་གྱིས་བརྟོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གུ་གུལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་། ཐལ་སྨན་གྱི་འཕྲོད་ཀྱི་སྨན་དང་ཐལ་སྨན་ཉིད་དོ། དེ་ལྟར་སྨིན་པའི་སྨན་དག་གིས་ཀྱང་སྨིན་པ་རྣག་དེ་བརྟོལ་བར་ བྱའོ།།ནང་ན་རྣག་འབྱུང་སྒོ་ཕྲ་ཞིང་། མཐོ་བར་གྱུར་དང་གནད་ལ་གནས། །སྣུམ་མེད་བཙིར་པའི་སྨན་གྱིས་ནི། །ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་བཙིར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་ན་རྣག་ཡོད་པ་དང་། འབྱུང་བའི་སྒོ་ཕྲ་ཞིང་ཁ་ཆུང་བ་དང་། རྨའི་ཁ་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དང་། ། གནད་ཀྱི་གནས་ན་གནས་པའི་རྨ་ལ་ནི་བཙིར་བའི་སྨན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ནས་བཙིར་བར་བྱའོ། །བསྐུ་བ་སྐམས་ན་བཙིར་བ་ཡི། །ལས་ལ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུ་སྐམས་པར་གྱུར་ན་ནི་བཙིར་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དུ་བྱ་ཞིང་བཤོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡི་རྨ་སྒོར མི་བསྐུ་སྟེ།།དེ་འདྲས་ནད་ནི་དབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འདིའི་རྨ་ཁའི་སྟེང་དུ་ནི་བསྐུ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣག་ཅེས་བྱ་བའི་ནད་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྲན་ན་ནས་དང་གྲོ་དང་ནི། །མ་ཤ་མུ་དག་བྲོ་བོ་དང་། །སྨན་ནི་སྦྱི་བག་ཅན་དག་གིས། །པགས་པའི་རྩ་བར་རབ་ཏུ་ བསྡམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྨན་སྦྱི་བག་ཅན་དེ་གུ་གུལ་དང་ཐང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་པགས་པའི་རྩ་བར་རྨ་རབ་ཏུ་བསྡམས་པར་བྱའོ། །གཅིན་སྙི་མཛེ་ཡི་རྨ་དང་ནི། །ཤས་ཆེར་རེད་པའི་རྨ་དག་ལ། །དོང་ག་བྱིའུ་རུག་པ་སོགས་ཀྱིས། །ལན་ནི་བདུན་བདུན་བཀྲུ་ སོགས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྨ་ལ་བྱིའུ་དུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལན་བདུན་བདུན་བཀྲུ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །མ་དག་ནིམ་པ་པ་ཏོ་ལའི། །ལོ་མ་བསྐོལ་བས་བཀྲུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་མ་དག་པ་ནི་ནིམ་པ་དང་ པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ་བསྐོལ་བའི་ཆུས་བཀྲུ་བར་བྱའོ།

关于'大麦、小麦和豌豆磨成糊状涂抹'这句话，或者对于肿胀坚硬而病情较轻的情况，应先将大麦等煮熟或炒熟，然后磨成糊状涂抹。
如果用这个方法没有消退，就应该用热敷法。未成熟的会平复，成熟的会化脓。这是说，即使这样做了，如果肿胀还未成熟消退，之后就应该用热敷法来热敷肿胀处。这样做的话，未成熟未化脓的肿胀会消退，而成熟化脓的会好转。
用枣、芝麻、豌豆、岩盐、酵母和土木香粉，用酸奶和温热的糊状物调和，做成热敷剂来敷。这是说，用枣等制成温和的糊状物调和后敷上。
充分成熟的肿胀集中于一处，经挤压而收缩的，适合切开的要切开，变得特别柔软的也要切开。这是说，当肿胀成熟化脓，集中于一处并隆起，经挤压性药物收缩后，适合切开的就要切开，同样变得特别柔软的也要切开。
没药、豌豆、牛膝、井水、鸽子粪、常用药、灰药调和，以及灰药本身，要用成熟药来穿刺。这是说，用没药等药物和灰药调和的药物以及灰药本身，用这些成熟药来穿刺化脓处。
内有脓液出口细小，凸起且位于要害处，无油性的挤压药要全面挤压。这是说，对于内有脓液、出口细小、创口凸起、位于要害处的伤口，要用挤压药全面挤压。
涂药干燥后，对挤压治疗要保持中性。这是说，当糊状药干燥后，要停止挤压治疗。
不要涂抹在伤口处，这样做病不会排出。这是说，不要涂在这个伤口的表面，那样做脓液等病邪就不会排出。
豌豆、大麦、小麦、绿豆、土木香、枳实，以及粘性药物，要牢固包扎在皮肤根部。这是说，用豌豆等和粘性药物，如没药和汤剂等，要牢固包扎在皮肤根部的伤口处。
对于糖尿病、麻风病的伤口和严重的伤口，要用冬瓜、鸟喙草等药物各洗七次。这是说，对于糖尿病等的伤口，要用鸟喙草等类药物按下文所说的方法各洗七次。
未净化的伤口要用楝树、蛇瓜叶煎煮的水来清洗。这是说，未净化的伤口要用楝树和蛇瓜叶煎煮的水来清洗。

།རྨ་དག་པ་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ། །ལ་སོགས་ཤུན་ལྤགས་བསྐོལ་བས་བཀྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དག་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་ལྤགས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་ཏིལ་དང་པ་ཏོ་ལ། །དུར་བྱིད་དན་ད་ སེར་པོ་གཉིས།།ནིམ་པའི་ལོ་མ་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་རྨ་སྦྱོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་རྨ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྨ་ནི་ཁ་ཕྲ་གནད་མཚམས་གནས། །དན་ད་རྒྱམ་ཚ་ལངྐ་ལི། །དུར་བྱིད་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་ཡིས། ། རེད་བུར་བྱས་བས་རྨ་[(]སྦྱོང་[,]སྦྱང་[)]བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་བུ་ག་ཕྲ་ཞིང་ཁ་ཆུང་བ་དང་། །གནད་དང་མཚམས་ན་འདུག་པ་ལ་ནི་དན་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རེད་བུར་བྱས་བས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །རླུང་གིས་གནོད་ཅིང་ཁྲག་བཅས་ཤིང་། །མི་བཟད་ན་ལ་ནས་དང་གྲོ། །སྦྲ་ཚིལ་ཤྲི་བེཥྚ་ཀ་དང་། །ཐང་ཤིང མར་བཅས་དུད་པས་བདུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་རླུང་གིས་ཤས་ཆེར་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང་ཁྲག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ནས་ལ་སོགས་པའི་དུད་པས་བདུག་པར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་དག་གི་ཤས་ཆེ་བའི། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལ་སོགས་པའི ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐུ་པར་བྱའོ།།སྐམ་ཞིང་ཤ་ཉུང་གཏིང་རིང་རྨ། །ཤ་སྐྱེད་པ་ཡི་སྨན་བྱ་སྟེ། །ཤུག་པ་ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་དང་། །བ་ལ་ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་ཏིལ། །བསྐུས་ཏེ་ཤ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་སྐམ་ཞིང་ཤ་ཉུང་བ་དང་ཟབ་ཅིང་ གཏིང་རིང་བ་ལ་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྐུ་བས་ཤ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།ཤ་ཟའི་ཤ་ནི་ཆོ་ག་བཞིན། །གཡོས་སུ་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ། །སེམས་དགའ་བ་དང་ཤ་ཟ་ཡི། །ཤ་ཟོས་ན་ནི་ཤ་འཕེལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་ཤ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་སེང་གེ་དང་སྟག་དང་བྱ་རྒོད་ ལ་སོགས་པའི་ཤ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཡོས་སུ་བྱས་ཏེ།ཤ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་པ་སེམས་དགའ་ཞིང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་བས་ཤ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཟོས་ན་ནད་པའི་ཤ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཤ་སྙི་འབུར་བར་གྱུར་བ་ལ། །ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ནག་ཚུར་ དང་།།ལྡོང་རོས་བ་བླ་གུ་གུལ་དང་། །ཙི་ཏྲ་ཀ་སོགས་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ཤ་སྙི་ཞིང་འབུར་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཛཱ་ཏིའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསྐུ་ཞིང་ཤ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཤ་འབུར་བར་ནི་སྲ་བ་དང་། །གཡའ་ཞིང་རིང་ནས་འཚོ་བ་དང་། །རྨ་ནི་ན་ཞིང་སྦྱང་དགའ་ལ། །ཐལ་ སྨན་ལས་ཀྱིས་སྦྱང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཤ་འབུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཐལ་སྨན་གྱི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྡེའུ་འབྱུང་རྨ་ནི་གཅིན་འཛག་དང་། །གང་གཞན་ཁྲག་ནི་སྦྱར་བ་དག་།ཇི་སྐད་བཤད་བའི་ཆོ་ག་ཡིས། །གསོ་བར་བྱེད་བཞིན་ མི་འགྲུབ་ན།།དེ་ནི་མེ་ཡི་ལས་ཀྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་རྡེའུ་འབྱུང་བའི་ལམ་ནས་གཅིན་འཛག་པ་དང་། རྨ་གང་རྟག་ཏུ་ཁྲག་འབྱུང་བ་དང་། རྨ་གང་ཞིག་བཅད་ནས་སྦྱོར་བ་དང་། རྨ་གང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བྱས་ཀྱང་འཚོབ་བར་མ་གྱུར་ཅིང་རྨ་དེ་གསོ་བའི་ ལས་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་མེས་བསྲེག་པའི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།།སྐྱོན་མེད་རྨ་ལ་རྨ་འབྱོར་བའི། །སྨན་དང་ཤ་སྐྱེད་གང་ཡིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་དག་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་རྨ་འབྱོར་པ་དང་། ཤ་སྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དག་བྱའོ།

对于已经清洁的伤口，应用榕树等树皮煎煮的汤液清洗。
甘草、芝麻、苦瓜、商陆、两种黄丹、楝树叶和岩盐，用这些制成的药膏涂抹可以治疗伤口。
对于伤口细小且位于要害部位的，应用丹砂、岩盐、朗卡里、商陆配合蜂蜜制成药条进行清洗治疗。
对于受风邪侵害且伴有出血、疼痛难忍的伤口，应用大麦、小麦、羊脂、诃子和檀香配合酥油进行熏蒸。
对于血热为主的伤口，应反复涂抹极其清凉的药物。
对于干燥、肉少且深的伤口，应使用生肉的药物，如柏树、榕树等，以及五味子、返魂草、芝麻等制成的药膏涂抹以生长肉tissue。
应按照规矩烹煮肉食动物的肉来服用。心情愉悦地食用肉食动物的肉，肉tissue就会增长。
对于肉tissue松软隆起的伤口，应涂抹肉豆蔻花、石榴皮、安息香、五味子、安息胶、昌蒲等制成的药膏。
对于肉tissue隆起坚硬、发痒、长期不愈、疼痛且需要清洗的伤口，应用灰药进行治疗。
对于结石引起的伤口、小便漏出和其他出血性伤口，如果按照上述方法治疗不见效，就应该用火法治疗。
对于无瑕疵的伤口，应使用愈合伤口的药物和生肉的配方。

། ཤྭ་ གན་དྷ་སེང་ཕྲོམ་དང་།།ཤིང་མངར་བཙོད་དང་ཀད་པ་ལ། །ད་ཏ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་གི། །ཕྱེ་མས་རྨ་འཚོབ་བྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་པ་ལ། ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པ་ནི་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣག་དང་ཤ་ནི་མེད་པ་དང་། །ཤ་ཡི་གནས་སུ་མ་འདྲུབས་ པར།།ཏིལ་དང་ཤིང་མངར་བཅས་པ་ཡི། །ལྡེ་གུས་རྨ་ནི་འཚོབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་རྣག་དང་ཤ་མེད་པ་དང་། ཤའི་གནས་མ་སོབས་ཤིང་མ་འདྲུབས་པ་ལ་ནི། ཏིལ་དང་ཤིང་མངར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་འཚོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྣུམ་དྲོ་མངར་དང་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་བས་ ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་པ་ཉིད་དང་དྲོ་བ་དང་། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ནི་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་རྨ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ནིམ་པའི་ལོ་མ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བསྐུས་བས་རྨ་སྦྱོར་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིམ་པའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་ པའི་འདག་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་རྨ་འཚོབ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་གཉིས་དང་ཞུན་མར་སྦྱར། །མྱུར་དུ་རྨ་འཚོབ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་གཉིས་དང་། ཞུན་མར་དང་སྦྱར་བས་ཀྱང་རྨ་མྱུར་དུ་འཚོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་འདྲར་ནས་ཀྱི་ལྡེ་ གུ་ནི།།དེ་དང་འདྲ་བར་ལ་ལ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ལ་ལ་ནི་ཐང་ལ་འབར་གྱིས་ནས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་འདྲ་བར་འདོད་དོ། །ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནས་ཀྱི་ལྡེ་གུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁྲག་མཁྲིས་དུག་དག་དང་གློ་བུར་དང་། །གཏིང་རིང་ཚ་དང་བཅས་པའི་རྨ། །འོ་མ་ རྨ་འབྱོར་སྨན་དང་ནི།།བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་རྨ་འཚོབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འོ་མ་དང་རྨ་འབྱོར་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་པའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་རྨ་འཚོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་རླུང་གྱུར་རྨ་འབྱོར་སྨན། །ཏིལ་མར་བཅས་པས་རྨ་འཚོབ་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི་རྨ་འབྱོར་པར་བཤད་པའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་དང་བཅས་བས་རྨ་འཚོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནག་ཚུར་སེང་ཕྲོམ་ཨ་རུ་ར། །ལི་ཁྲི་དངུལ་རྡོ་སྲ་རྩི་ཕོག་།སྤངས་མ་པོ་སོན་ཆུའི་ཕྱེ་མ། །ཏིལ་མར་བཅས་པ་རྨ་འཚོབ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང་བཅས་བ་བསྐུས་ན་ཡང་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཉམ་ཞིང་ཤ་ནི་བརྟན་པ་དང་། །པགས་པར་གནས་ལ་ཕྱེ་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་མཐོན་དམན་མེད་པར་མཉམ་དུ་གནས་ཤིང་ཤ་བརྟེན་པ་དང་། པགས་པ་ཙམ་ལ གནས་པ་ལ་རྨ་འཚོབ་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ།།ུ་དུམ་ཝྭ་ར་ཨ་ཤྭད་ཐ། །འཛམ་བུས་སེང་ཕྲོམ་ཀད་པ་ལ། །ཀ་ཀུ་སེང་ཕྲོམ་ཕྱེ་མ་བཏབ། །པགས་པ་མྱུར་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ནས་ཀ་ཀུ་བ་དང་སེང་ཕྲོམ་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་ན་པགས་པ་མྱུར་ དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་ལྡོང་རོས་བཙོད་དང་ནི། །བ་ལ་དང་ནི་སེར་པོ་གཉིས། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ལྡེ་གུ་ཡི། །བསྐུས་ན་པགས་པ་དག་བྱེད་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ནི་པགས་པ་དག་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་པ་ཨ་མྲའི་རུས་ པ་དང་།།ནཱ་ག་གེ་སར་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཙནྡན་སེར་པོ་དངུལ་ཆུ་རྣམས། །ལྡེ་གུ་བ་ལ་ལྕི་ཁུ་དང་། །སྦྱར་བ་བསྐུས་པར་གྱུར་ན་ནི། །པགས་པ་མདོག་འདྲར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་པགས་པའི་ མདོག་ཆ་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

阿魏、甘草、红花和脑子，以及达塔卡花的粉末是治疗伤口的最佳选择。这就是说，用阿魏等药物的粉末敷上，是治疗伤口的最好方法。
对于没有脓液和肉，以及肉的部位未愈合的伤口，应当用芝麻和甘草调制的药膏来治疗。这就是说，对于没有脓液和肉，以及肉的部位未充实和愈合的伤口，用芝麻和甘草调制的药膏涂抹就会痊愈。
油性、温热、甘甜、苦味和涩味的药物能治疗一切伤口。这就是说，油性、温热、甘甜等药膏能治疗由一切疾病引起的伤口。
楝树叶配合蜂蜜涂抹是治疗伤口的最佳方法。这就是说，用楝树叶等制成的药泥涂抹也是治疗伤口的最佳方法。
将前面两味药与酥油调配，能快速治愈伤口。这就是说，将前面提到的楝树叶和蜂蜜两味药与酥油调配，也能快速治愈伤口。
有些人认为大麦的药膏效果与芝麻相似。这就是说，有些老师认为大麦的药膏效果与芝麻相似。芝麻药膏如何调配，大麦药膏也应当如此调配。
对于有血液、胆汁、毒素、突发性、深度和发热的伤口，应当用牛奶、适合伤口的药物和煮沸的酥油来治疗。这就是说，对于伴有血液和胆汁的伤口，用牛奶和适合伤口的药物以及煮沸的酥油涂抹就会痊愈。
对于痰和风引起的伤口，用适合伤口的药物配合芝麻油就会痊愈。这就是说，对于痰和风引起的伤口，用适合治疗伤口的药物配合芝麻油涂抹就会痊愈。
黑姜黄、红花、诃子、红花、银矿石、树脂、香附子和水的粉末，配合芝麻油是治疗伤口的最佳选择。这就是说，用黑姜黄等药物的粉末配合芝麻油涂抹也是治疗伤口的最佳方法。
对于平整且肉质稳固，以及仅存在于皮肤表面的伤口，药粉有效。这就是说，对于没有高低不平，肉质稳固，以及仅存在于皮肤表面的伤口，涂抹治疗伤口的药粉有效。
乌冬瓦拉树、阿湿波陀树、蒲桃树、红花、脑子、卡库巴树和红花的粉末能快速生长皮肤。这就是说，从乌冬瓦拉树到卡库巴树和红花之间的药物粉末敷上能快速生长皮肤。
没药、龙脑香、红花、婆罗树和两种黄色药物，配合蜂蜜和酥油制成的药膏，涂抹是使皮肤洁净的最佳选择。这就是说，用没药等药物制成的药膏涂抹是使皮肤洁净的最佳方法。
酸刺、芒果核、龙花、普里扬古、黄檀香和水银等药物，制成药膏配合牛粪汁涂抹，是使皮肤恢复原色的最佳选择。这就是说，用酸刺等药物制成的药膏配合牛粪汁涂抹，也是使皮肤恢复原色的最佳方法。

།བ་སོ་དུད་པ་མ་ཤོར་བསྲེགས། །སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་ཏིལ་མར་སྦྱར། །བསྐུས་ན་སྦུ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་སོ་དུ་བ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་པ་དང་སྐྱར་བའི་ཁཎྜ་དང་། །ཏིལ་མར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་རྨ་ལས་སྦུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་རྐང་བཞིའི་སེན་མོ་སྤུ། །རུས་པ་པགས་པ་རྭ་རྨིག་བསྲེགས། །སྣག་ཚ་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བས། །བསྐུས་ན་སྤུ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་རྐང་བཞི་བའི་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་ཏེ། ཏིལ་མར་སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ ཡང་རྨ་ལ་སྤུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།སྨིན་མ་ལ་ནི་ཆ་སྤྱད་ཀྱི། །ལས་བཤད་ཕན་དང་གནོད་པ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཡོད་པའི་སྨིན་མ་ནི་ཆ་སྤྱད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་རྨ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པའི་ཟས་དག་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རླུང་གྱུར་རྨ་ལ་རྩ་བ་ལྔ། །གཉིས་དང་རླུང་འཇོམས་ སྡེ་ཚན་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང་བི་ད་རི་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཤུག་བ་ནྱ་གྲོ་དང་། །སྡེ་ཚན་གཉིས་དང་མཁྲིས་འཇོམས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་རྨ་ལ་ནི་ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་སེལ་པའི་སྨན་རྣམས་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་དོང་གའི་སྡེ། །བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་། བད་ཀན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་གཞན དག་ཀྱང་བྱའོ།།འདྲེན་མ་ལས་གྱུར་འདྲེན་མར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡན་པ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ལ་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་འདྲེན་མ་ཕན་ཏེ། བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གླ་སྒང་དང་ཨརྐ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདྲེན་མ་ཕན་ནོ། །འདི་དག་གིས་བཀྲུ་བྱུག་པ་དང་། །སྨན་མར་ཏིལ་ མར་སྨན་ཁུ་དང་།།ཕྱེ་མ་རིལ་བུ་བདུན་པོ་ནི། །རྨ་ལ་ཅི་རིགས་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་ཕན་པར་བཤད་པའི་སྡེ་ཚན་དག་གིས་བཀྲུ་བ་དང་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཛཱ་ཏི་ནིམ་ པ་བ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ།།སྐྱེར་པ་ཡུང་བ་ཐལ་ཏྲེས་པུ་ཙེ་ཤེལ། །སྤྲ་ཚིལ་སྤངས་མ་ཤིང་མངར་ཨ་རུ་ར། །ཀར་ཉྫ་ཡི་ས་བོན་བཙོད་དང་བཅོས། །མར་བསྐོལ་འདིས་ནི་རྨ་ཁ་ཆུང་བ་དང་། །གནད་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣག་ནི་འཛག་པ་དང་། །རྨ་ཡི་ཕུགས་རིང་ནད་བཅས་ཕུགས་རིང་པའི། །རྨ་ནི་དག་ཅིང་ འཚོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛཱ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱིས་ནི་རྨ་ཁ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྨ་དེ་དག་ཅིང་འཚོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བའི་རྨའི་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྨ་གང་སྣད་པས་འཕྲལ་དུ་ནི། །བྱུང་གྱུར་བློ་བུར་རྨ་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ཡན་ལག་།གནས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཞིག་སྣད་པ་ལས་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གློ་བུར་བའི་རྨ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི་དབང་པོ་དག་གིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བཤད་དོ། །ཤུས་དང་བཅས་དང་རྣམ་པར་བཅད། །རབ་ཏུ་འཕྱང་དང་ལྟུང་བ་ དང་།།ཕུག་དང་གཤགས་དང་གྲུགས་པའོ།

烧大象牙不使冒烟，与酸果糖和芝麻油调和，涂抹能生毛发。即将大象牙不使冒烟烧之，与酸果糖和芝麻油调和的药膏涂抹，能使伤口生出毛发，此为最佳。
同样，四足动物的指甲、毛发、骨头、皮、角蹄烧之，与墨和芝麻油调和，涂抹能生毛发。即四足动物的指甲等烧之，与芝麻油调和涂抹，也能使伤口生出毛发。
对于眉毛，应使用器具章节中所说的有益和有害之物。即有伤的眉毛，应使用器具章节中所说的对伤口有益和有害的食物。
风性伤口用五根药和二药以及平风类药方有益。即风引起的伤口，用十根药和毕达利等药类有益。
胆性伤口用柏树、尼拘律树和二类药方及平胆药。即胆引起的伤口，用柏树等类药和尼拘律树等类药，以及平胆药有益。
痰性伤口用冬瓜类药和平痰药。即痰引起的伤口，用冬瓜等类药和其他平痰药。
混合性伤口用混合药。即由混合和聚集引起的伤口，用混合药类有益，如小茴香等和甘松、阿迦等混合药类有益。
用这些药洗涤、涂抹，以及药油、芝麻油、药汁、粉末、丸剂七种，应根据伤口情况适当使用。即用前述对风、胆、痰有益的药类进行洗涤、涂抹等七种配方，应根据具体情况使用。
肉豆蔻、楝树、婆罗门参叶、酸果、姜黄、蒲公英、普则谢勒、獐脂、草药、甘草、诃子、卡然加种子和蓝靛调制，熬煮成油，此药能使伤口缩小，深入要害处流脓，以及伤口深长带病的深长伤口得以清净愈合。即用肉豆蔻等药膏和熬煮的药油能使伤口缩小等伤口得以清净愈合。
这是《八支心要注释·词义月光》中，由月官上师所作的外科篇第二十五章的注释。
下面讲解突发性伤口的治疗。任何因损伤而突然产生的称为突发性伤口。虽然其种类无量，但根据肢体部位可分为八种。即任何因损伤而突发的伤口称为突发性伤口。虽然种类无量，但根据身体部位的器官可分为八种。
即：有皮、切断、悬垂、坠落、穿透、割裂和碾压。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཤུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བརྒྱད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཤུས་པ་ཆུ་སེར་རམ། །ཁྲག་ནི་ཉུང་ཟད་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །པགས་པ་ཚོས་པས་ཚ་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དེ་དག་གི་ནད་ནས་ ཤུས་པ་ནི་བདར་ཅིང་པགས་པ་ཤུས་པའི་དབང་གིས་ཆུ་སེར་རམ་ཁྲག་ཉུང་ཤས་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།།པགས་པ་ཚོས་བས་ཚ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚོས་གྱུར་བཅད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རྨ་ནང་དུ་ཞུགས་ཤིང་པགས་པ་ཤས་ཆེར་ཚོས་པར་གྱུར་པ་ ནི་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཟབ་པར་གྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འཕྱང་རུས་པར་ལྷག་མ་ལུས། །ལྟུང་བ་ལུས་ལས་བོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་འཕྱང་བ་ནི་རུས་པར་ལྷག་མ་ཙམ་ལུས་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱ་ལ། ལྟུང་བ་ནི་གང་ཡང་ལུས་ ལས་ཉིང་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བོགས་ཤིང་ས་ལ་ལྷགས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོ་འབིགས་པས་ཕུག། །ཁོང་པ་མ་གཏོགས་བསྣུན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་རྩེ་མོས་ཕུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁོང་པ་མ་གཏོགས་པ་གནས་གཞན་དུ་ བསྣུན་པ་ལ་ཕན་ནོ།།སྔ་མ་ལས་གཞན་གཤགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་མཚོན་ཁ་ཞེང་ཆེ་བས་བསྣུན་པ་དང་། ཁོང་པར་སོང་བ་ལ་ནི་གཤགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲག་དང་རྐང་ནི་འདྲེས་གྱུར་པར། །མཚོན་གྱིས་དྲག་ཏུ་བསྣུན་པ་ཡིས། ། རུས་བཅས་རྒྱ་ཆེར་སྣད་གྲུགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲུགས་པ་ནི་མཚོན་གྱིས་ཕོག་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་ཁྲག་དང་རྐང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་། རུས་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྣད་པར་གྱུར་པ་ནི་གྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བའི་རྨ། །ཟུག་གཟེར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ། །ཤིང་མངར མར་དང་བསྐོལ་བའམ།།བ་ལའི་ཏིལ་མར་དྲོ་འཇམ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲལ་དུ་རྨ་བྱུང་བ་མི་བཟད་པར་ན་བ་ལ་ནི་ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་འཕྲལ་དུ་བླུགས་པར་བྱའམ། ཡང་ན་བ་ལ་ཏིལ་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བླུགས་པར་བྱའོ། །སྣད་པའི་ཚ་བ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། ། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་སྣུམ་པ་དང་། །བསིལ་དང་མངར་བའི་སྨན་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་མོད་ལ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣད་ཅིང་རྨ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསིལ་བ་དང་མངར་བའི་སྨན་དག་གིས་བྱའོ། །འཕྲལ་གྱི་རྨ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ལ། །སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་། ། མར་གྱིས་མཆོག་ཏུ་བསྐུ་བྱ་ཞིང་། །མཁྲིས་འཇོམས་བསིལ་བའི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲལ་དུ་བྱུང་བ་རྨ་རྒྱ་ཆེར་གྱུར་པ་སླར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན་ནོ། དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་གསོ་བ་སེལ་བ་བ་དག་གི་བྱ་བ་ཡང་ཕན ནོ།།ནད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ལ། །སྟེང་དང་འོག་ནས་སྦྱང་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ནད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཆེ་ཞིང་ཤས་ཆེར་ཞུགས་པ་ལ་ནི། སྟེང་དང་འོག་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྦྱང་བ་བྱའོ། །སྨྱུང་བ་བྱ་ཞིང་འབྲས་ཆན་སྦྱིན། །རྒྱུན་དུ་གཏར་ག་གཏབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ནད་ཚབས་ཆེར་གཡོ་བའི་རྨ་ལ་ནི་སྨྱུར་བ་བྱ་ཞིང་ཟས་བཅད་པ་དང་། །འབྲས་ཆན་ཉུང་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་། །རྒྱུན་དུ་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་ཕན་ནོ།

对于这八种，也就是通过擦伤等的区分而说明为八种。
其中擦伤会流出浆液或少许血液，皮肤成熟时会发热。
对于这些疾病中的擦伤，是由于摩擦和皮肤剥落而流出浆液或少量血液，皮肤成熟时会发热。
其中成熟者为割伤。
从擦伤中，伤口深入皮肤且皮肤大多成熟的称为割伤，比这更深的称为完全割伤。
悬垂者仅剩骨头，坠落是从身体脱落。
极度悬垂是指仅剩骨头残余并与之相连，坠落是指从身体上肢体等部分脱落掉在地上的称为坠落。
细小尖锐物刺入为穿刺，除内腔外的为击伤。
被武器尖端刺穿的称为穿刺，这也是除内腔以外其他部位被击伤有益。
与前者不同的是劈伤。
与前面所说不同的是，被宽刃武器击伤和进入内腔的称为劈伤。
血液和肉混合，被武器猛烈击打，连同骨头广泛损伤。
损伤是指由武器击打导致血肉混合，连同骨头广泛受损的称为损伤。
对于新鲜出现的伤口，剧烈疼痛时，甘草与酥油煮沸或者，巴拉（一种药材）芝麻油温和注入。
对于新鲜出现的难以忍受的疼痛伤口，应立即注入温和的甘草煮沸的酥油，或者注入温和的巴拉芝麻油。
为了平息损伤的热症，涂抹等油性和，清凉甘甜的药物，应立即注入。
为了平息损伤引起的热症，应用涂抹等清凉甘甜的药物治疗。
新鲜伤口面积较大时，为了愈合应涂抹蜂蜜和，酥油最为殊胜，并进行治疗胆病的清凉疗法。
新鲜出现的大面积伤口，为了愈合应涂抹蜂蜜和酥油的混合物最为有效。同样，进行治疗胆病的清凉疗法也有帮助。
对于病情严重者，应从上下进行净化。
对于伤病情况严重且深入的，应从上下用催吐药和泻药进行净化。
应当禁食并给予米饭，经常放血。
或者对于病情剧烈发作的伤口，应当禁食并减少给予米饭，经常放血治疗有益。

།ཤུས་དང་གྲུགས་པ་འདི་ཉིད་དེ། ཆོ་ག་འདི་ནི་ལྷག་པར་སྦྱར། །དེ་གཉིས་ཁྲག་ནི་ཉུང་ཤས་འཛག། །སྨིན་པའང་མྱུར བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུས་པ་དང་གྲུགས་པ་དག་ལ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ལྷག་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤུས་པ་དང་གྲུགས་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཁྲག་ཉུང་ཤས་འཛག་བར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ ཆེར་རྨ་ནི་ཤས་ཆེས་རྨ་ནི་ཤས་ཆེར་འབྱུང་།།གཞན་ལས་ཁྲག་ནི་འབྱུང་གྱུར་ལ། །དེ་ཡིས་ཁྲག་ནི་ཟད་གྱུར་བས། །རླུང་འཁྲུགས་ནད་ནི་བསྐྱེད་པ་ལས། །རླུང་འཇོམས་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་ཡི། །སྣུམ་བླུགས་པ་དང་སྨན་ཆུ་བླུགས། །དུགས་དང་བསྐུ་དང་དཀྲི་བ་དང་། །སྣུམ་གྱི་འཇམ་རྩི་རྣམས་ ཀྱང་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ཆེར་རྨ་ཚབས་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ལ་བྱུང་རྨ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བར་གྱུར་ལ། རྒྱུ་དེས་ཁྲག་ཟད་པར་གྱུར་ཅིང་། དེས་རླུང་ཤིང་ཏུ་འཁྲུགས་ཏེ་ནད་མི་བཟད་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་བ་ལ་ནི་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བའི་སྣུམ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཞག་བདུན་པར་བཤད་པའི། །འཕྲལ་གྱི་རྨ་བྱུང་ཆོ་ག་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བྱ་བར་བཤད་པའི་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བའི་རྨའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་བདུན་ནས་ནི་ཤུགས་ཟད་ནས། ། སྔར་བཤད་པ་ཡི་ཆོ་གས་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་སར་པའི་ཤུགས་ཟད་པར་གྱུར་ཅིང་ཞག་བདུན་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་སྨོས་པས་སྦྱད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཕལ་ཆར་སྤྱིའི་ཆོ་ག་།རེ་རེའི་གསོ་བ་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུས་པ་ལ་སོགས པའི་རྨ་གསར་པ་ལ།འདི་དག་ནི་སྤྱིའི་ཆོ་ག་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཞིང་ཐུན་མོང་གི་གསོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་གསོ་བ་ནི་ད་གཟོད་བཤད་པར་བྱའོ། །ཤུས་ལ་ན་བ་མྱུར་བསལ་ཕྱིར། །རྨ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱེ་མས་གདབ། བཅད་པ་རྨ་སེལ་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུས་ པའི་རྨ་ལ་ནི་ནད་དེ་མྱུར་དུ་བསལ་བའི་ཕྱིར།རྨ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱེ་མ་གདབ་པར་བྱའོ། །བཅད་པའི་རྨ་ལ་ནི་རྨ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཅད་དང་རབ་འཕྱང་ལ། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཙེམ་པ་དང་། །བཅིང་བ་དང་ནི་བཙིར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ བཅད་པ་དང་རབ་ཏུ་འཕྱང་བའི་རྨ་ལ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཙེམ་པར་བྱ་བ་འམ།དེ་བཞིན་དུ་བཅིང་བ་དང་། བཙིར་བའི་སྦྱོར་བ་དག་བྱའོ། །མིག་བཅར་ན་ནི་གསོ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་འབྲས་བུ་བཅར་ཞིང་ཉམས་པར་གྱུར་བ་དེ་གསོར་མི་རུང་ ངོ་།།མ་ཞར་ཕྱིར་ནི་འཕྱང་བ་ལ། །རང་གི་གནས་སུ་ལེགས་བཞག་ཅིང་། །རྩ་མ་འཚོལ་བར་བྱས་ནས་ནི། །པདྨའི་འདབ་མས་གཡོགས་ནས་ནི། །ལག་པས་དལ་གྱིས་མནན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གང་ཞར་བར་མ་གྱུར་ལ་གནས་ལས་འཕགས་ཏེ་ཕྱིར་འཕྱང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རང་ གི་གནས་སུ་ལེགས་པར་མ་འཆུག་པར་བཞག་སྟེ་རྩ་བ་འཚོལ་བར་བྱས་ལ།སྨན་པས་སྣརེལ་ཞིར་མ་གྱུར་པར་གཞག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་པདྨའི་འདབ་མས་གཡོགས་ལ། དེའི་སྟེང་ནས་སྨན་པའི་ལག་པས་དལ་གྱིས་མནན་པར་བྱའོ།

对于擦伤和撞伤，应当特别应用这个仪轨。因为这两种伤口流血较少，所以会很快痊愈。
大多数严重的伤口会从伤口以外的部位流血。由于失血过多，会引起风气紊乱而产生难以忍受的疾病。对此应当使用能够制服风气的药物，以及用煎煮的油涂抹，使用药液冲洗，进行热敷、涂抹、包扎，并使用油性软膏。
以上所述是七天内新伤的治疗仪轨。
七天之后，当新伤的势头减退时，应当按照前面所说的治疗仪轨进行治疗。
这是一般性的共同仪轨，下面将解说各种伤口的具体治疗方法。
对于擦伤，为了快速消除疼痛，应当在伤口上撒上有益于伤口的粉末。对于割伤，应当涂抹治疗伤口的软膏。
对于完全切断和悬垂的伤口，应当按照仪轨进行缝合、包扎和挤压处理。
眼球受到撞击损伤则无法治愈。
对于眼球尚未歪斜而外凸的情况，应当将其妥善放回原位，寻找其根部，用莲花瓣覆盖，然后用手轻轻按压。

།དེ་ནས་ཤིང་མངར་ཛི་བ་ཀ་།ཟངས་རྩི་བ་ དང་ཨུཏྤ་ལ།།མར་དང་འོ་མ་བཅས་བསྐོལ་བའི། །སྨན་ཐིགས་བླུགས་དང་སྣ་སྨན་དང་། །བརྟ་བའི་ཆོ་ག་དག་ཀྱང་བྱ་། །མིག་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མིག་དེ་ལ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་བའི་ལྡེ་གུ་དང་མར་དང་འོ་མར་བཅས་པ་བསྐོལ་ བའི་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་མིག་སྣད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ཕུགས་ཞུགས་ལ་མགུལ་པ་བསྡམ། །སློན་དང་ལུད་པ་སྦྲིད་པ་འབྱུང་། །ཡང་ན་དབུགས་འབྱུང་དབུགས་བརྔུབ་བསྡམ། །རྨ་བྱུང་མིག་གི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།མིག་ཕུགས་སུ་ཞུགས་ཤིང་གཏིང་དུ་བྲིས་པ་ལ་ནི་མགུལ་པ་བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང་། སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པ་དང་ལུད་པ་དང་སྦྲིད་པ་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། བརྔུབ་པ་དང་བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱུང་བའི་མིག་གི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་ བྱའོ།།རྣ་བ་བོགས་པ་བཙེམས་ནས་ནི། །བུ་ག་ཏིལ་མར་དག་གིས་དགང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣ་བ་གནས་ལས་བོགས་པ་ལ་ནི་དེ་ལ་ལེགས་པར་བཙེམས་ལ་རྣ་བའི་བུ་ག་ཏིལ་མར་གྱིས་དགང་བར་བྱའོ། །ལྟག་པའི་སུམ་མདོ་ཆོད་གྱུར་ཏེ། །རླུང་ནི་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལའང་། །མཉམ་ དུ་གཞག་སྟེ་བར་མཚམས་ནི།།མེད་པར་བཙེམས་ཏེ་བཅིང་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟག་པའི་སུམ་མདོ་ཆོད་པར་གྱུར་ཏེ་རླུང་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་ལྟག་པ་དེ་ལྟར་མཉམ་པོར་གཞག་སྟེ། ལེགས་པར་བཙེམས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཅི་རིགས་པའི་བཅིང་བས་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ར་ཡི་མར་ སར་གྱིས།།བླུགས་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཅིངས་པའི་ལྟག་པ་དེ་ལ་རའི་མར་སར་བླུགས་པ་དག་ཕན་ནོ། །གན་རྐྱལ་བཞག་སྟེ་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །ལེགས་པར་སྦྱོད་ལམ་བསྡམས་ཏེ་ཉལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟག་པ་ཆོད་དེ་བཅིངས་པ་དེ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱང་ གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་སྟེ་ཟར་གཞུག་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉལ་བ་ན་ཡང་རྨ་ལ་ནི་གནོད་པར་ཉལ་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཐད་དཀར་གནས་པ་ཡི། །རྨ་བྱུང་ཡན་ལག་ལེགས་གཞག་སྟེ། །བཙེམས་ལ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བྱ་ཞིང་། །གོས་ནི་མཐུག་པོས་བཅིང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ལག་ངར་དང་བྱིན་པ་དག་ཏུ་ཐད་ཀར་གནས་པའི་རྨ་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཡན་ལག་ལེགས་པར་གཞག་སྟེ། དམ་དུ་བཙེམས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆིངས་མས་དཀྲི་ཞིང་གོས་མཐུག་པོས་བཅིང་བར་བྱའོ། །པགས་པའི་འུར་མཐིལ་བཅིང་བས་ནི། །ཕྲག་པའི་རྨ་ལ་བཅིང་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཕྲག་པ་རྨ་བྱུང་བ་ལ་ནི། པགས་པ་ལས་འུར་མཐིལ་ལྟ་བུས་བཅིང་བར་བྱའོ། །རླིག་པ་འཕྱང་ལ་རྐང་པར་ནི། །སྦུ་གུས་ཆུ་ནི་གཏོར་ནས་ཀྱང་། །རླིག་པ་བཅུག་སྟེ་རས་བལ་དང་། །བཅས་པའི་ཁབ་ཀྱི་བཙེམ་པར་བྱ། །འུར་མཐིལ་བཅིང་བ་བྱས་པ་ལ། །རྐེད་པ་ ནས་ནི་སྲད་བུས་གདགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླིག་པ་འཕྱང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྐང་པ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ཅིང་མིག་ཆུས་གཏོར་ལ། རླིག་པ་སླར་བཅུག་སྟེ་རས་བལ་གྱི་སྐུད་པ་དང་བཅས་པའི་ཁབ་ཀྱིས་བཙེམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཙེམས་ནས། མདོའི་གནས་ལས་སྨོས་པའི་འུར་མཐིལ་ འདྲ་བའི་བཅིང་བས་བཅིངས་ལ་རྐེད་པ་ནས་ཆིངས་མའི་སྲད་བུས་བརྟོད་པར་བྱའོ།།དེར་ནི་རྨ་ནི་འདྲུལ་གྱུར་བས། །སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་ལས་མི་བྱ། །ཞིས་བྱ་བ་ལ། རླིག་པ་འཕྱང་བའི་རྨ་དེ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱར་མི་རུང་སྟེ། རྨ་འདྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

然后甘草、吉婆迦、铜器和青莲，与酥油和牛奶一起煎煮，滴入药液并用鼻药，还要进行按摩仪式，这是最能祛除一切眼病的方法。
对此，其后对眼睛要用甘草等药膏和酥油及牛奶一起煎煮的鼻药等，因为这是最能祛除一切眼病的缘故。
眼球凹陷时要收紧喉咙，要引起呕吐、咳嗽和打喷嚏，或者要控制呼吸吸气，要治疗受伤的眼睛。
对于眼球凹陷且深陷的情况，要收紧喉咙，要引起呕吐、咳嗽和打喷嚏，或者要控制呼气、吸气，同样要按照所说的方法治疗受伤的眼睛。
耳朵破损后缝合，要用芝麻油填充耳孔。
对于从原位破损的耳朵，要好好缝合后用芝麻油填充耳孔。
后颈三岔路口处受伤，以致气息外泄时，要平整放置，要无间隙地缝合并包扎。
后颈三岔路口处受伤而气息外泄时，要将后颈平整放置，要好好缝合后用适当的绷带包扎。
对此用山羊酥油，滴注最为推荐。
对这样包扎的后颈，滴注山羊酥油最有效。
仰卧放置并给予饮食，要保持良好姿势躺卧。
后颈受伤并包扎后，进食时也要仰卧放置，同样睡觉时也要避免伤口受压地躺卧。
肢体正直处所产生的伤口，要将肢体妥善放置，缝合后包裹并绑扎，要用厚布包扎。
对于前臂和小腿等处正直部位的伤口，要将肢体妥善放置，紧密缝合后，再用绷带包裹并用厚布包扎。
用皮革垫圈包扎，要包扎肩部伤口。
对于肩部受伤，要用皮革制成的垫圈状物包扎。
阴囊下垂时在脚上，用管子洒水之后，将阴囊放回并用带棉线的针缝合，对于已经用垫圈包扎的，要从腰部用绳索悬挂。
对于阴囊下垂的情况，要将脚放入水中并用凉水洒淋，将阴囊放回后用带棉线的针缝合。这样缝合后，用如医典所说的垫圈状包扎物包扎，并从腰部用绷带绳索固定。
由于此处伤口会腐烂，不要进行油疗和热敷。
对于阴囊下垂的伤口，不能进行油疗和热敷治疗，因为会导致伤口腐烂。

།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཨ་ ག་རུ།།སུག་སྨེལ་ཛྭ་ཏི་བར་བ་ཏ། །དན་ད་ལྡོང་རོས་སྐྱེར་བ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་སྦངས་མ་དང་། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་རྨ་འཚོབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་རླིག་པ་འབྱུང་བའི་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་ཀ་ར་ནུ་པར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་འདིར་པྲི་ཡང་ཀུ་མ་ཡིན་གྱི་ཐལ་ཏྲེས་ནག་པོ་ཀྲི་སྣ་ཤ་རི་བཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡན་ལག་མ་ལུས་ཆད་པ་ལ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བས་བསྲེགས་ནས་ནི། །སྒྱེའུ་བཅིང་བས་བཅིང་བར་བྱ། །དེ་ནས་རྨ་ལྟར་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ལག་ངར་མ་བྱིན་པ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་འུར་པོར་ཆད་པ་ལ་ནི་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་བསྲེགས་ལ་སྔར་བཤད་པའི་སྒྱེའུ་བཅིང་བའི་ནང་དུ་བཅིངས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསོ་བའི་ཚོགས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཕུག་པ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བས་གསོ། །གྲུགས་དང་ཆག་གྲུགས་གསོ་ བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུག་པའི་རྨ་ནི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྔར་མདོའི་གནས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་གསོ་བར་བྱའོ། །གྲུགས་པ་ནི་ཆག་གྲུགས་གསོ་བའི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །མགོ་བོའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བ་ལ། །སྐྲ་ཡི་ཡེའུ་གཞུག་པར་བྱ། །གཞན་ དུ་གླང་རྒྱས་འཛག་པ་ཡིས།།རླུང་འཁྲུགས་དེ་ནི་གསོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོའི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྲའི་ཡེའུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན། གླད་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འཛག་པར་འགྱུར་བ་ལས་རླུང་འཁྲུགས་ཏེ་ནད་པ་དེ་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ འཚོབ་ས་ནས་ནི་རིམ་གྱིས་ནི།།སྐྲ་ནི་དལ་གྱིས་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་འཚོབས་ནས་ནི་སྐྲ་དེ་རེ་རེ་ནས་རིམ་གྱིས་དལ་གྱིས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །གླད་རྒྱས་འཛག་ལ་སྲོག་ཆགས་ནི། །གཞན་གྱི་གླད་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་རྒྱས་འཛག་པར་གྱུར་ན་སྲོག་ཆགས་ གཞན་དག་གི་གླད་པ་དང་།མགོ་བོར་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཞན་ལས་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །རྨ་དེར་རིང་བུ་སྣུམ་ཅན་གཞག། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་གཞན་དག་ལས་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ནི་རྨ་དེ་ལ་རེང་བུ་ཡེའུ་སྣུམ་ཅན་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཕུགས་རིང་ཁ་ནི་ཆུང་བ་དང་། །རྨ་ གང་རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་ལ།།འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་བླུགས། །དེ་ནི་སྦུ་གུ་ཆུང་ངུས་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཕུགས་རིང་ཞིག་གཏིང་དུ་ཟབས་པ་དང་། རྨ་ཁ་ཆུང་ཞིང་ཕྲ་བ་དང་། རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་པ་ལ་འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་སར་བླུགས་ཤིང་ དེ་སྦུ་གུ་ཆུང་ངུ་ལས་ནང་དུ་གཏང་བར་བྱའོ།།ཁོང་པ་བརྟོལ་ཏེ་ཁྲག་གིས་གང་། །བརྒྱལ་ཞིང་སྙིང་ག་རྩིབ་ལོགས་ན། །རིམས་འདེབས་ལུས་ཚ་ལྟོ་སྦོས་སྐོམ། །ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་། །བཤད་པ་གཅིན་དང་འཕྱེན་འགགས་ལ། །མིག་དམར་རྔུལ་འབྱུང་དབུགས་མི་བདེ། ། ཁ་ནང་ཁྲག་གི་དྲི་བྲོ་ཞིང་། །ལུས་ཀྱང་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པའི་ནང་གྲོལ་བརྟོལ་ཏེ། ཁྲག་གིས་གང་ན་ནི་ཁྲག་སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། མི་ཞིམ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཁྲག་།ཁྲག་ཏུ་ཡང་ནི་སྐྱུག་པར་བྱེད། །ཤིན ཏུ་ཤས་ཆེར་ལྟོ་སྦོ་ཞིང་།།གཟེར་ནད་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འདུག་ན་ནི་ཁྲག་སྐྱུགས་པ་ལ་སོགས་བར་འགྱུར་རོ།

普里央姑和沉香，肉豆蔻和茉莉巴尔巴塔，檀香木和龙脑香，以及细叶莪术和蜂蜜，用芝麻油煎煮可以治疗伤口。这是说，用普里央姑等药材煎煮的芝麻油可以治疗阴囊部位的伤口。普里央姑就是卡拉努帕，有人说这里的普里央姑不是普里央姑，而是黑色细叶莪术克里纳沙里。
对于四肢完全断裂的情况，用煎煮的芝麻油烫过后，用绷带包扎，然后像治疗伤口一样医治。这是说，对于手臂等完全断裂的情况，要在煎煮的芝麻油中烫过，用前面所说的绷带包扎，然后用治疗伤口的方法进行治疗。
刺伤要通过取出异物来治疗，骨折和脱臼要进行治疗。这是说，刺伤要按照前面经典中所说的取出异物的方法来治疗。骨折要按照骨折治疗章节中所说的方法来治疗。
对于头部异物的取出，要插入头发制成的导管。否则，脑脊液流出会导致风气紊乱，从而致死。这是说，取出头部异物时要插入头发制成的导管。如果不这样做，会导致脑脊液流出，引起风气紊乱，病人就会死亡。
伤口愈合后，要慢慢地逐渐取出头发。这是说，伤口愈合后要一根一根地慢慢取出头发。
对于脑脊液流出的情况，要给予其他生物的脑髓。这是说，如果发生脑脊液流出，要给予其他生物的脑髓和头部。
从其他部位取出异物后，要在伤口处放置油性导管。这是说，从其他肢体取出异物后，要在伤口处放入油性导管。
对于深而口小，有脓血流出的伤口，要注入用轮子压榨的芝麻油，用细小导管输送。这是说，对于深而口小且有脓血流出的伤口，要用轮子压榨的芝麻油注入，并用细小导管输送到里面。
腹部穿孔充满血液时，会出现昏厥，心胸部疼痛，发热，腹胀，口渴，厌食，大小便闭塞，眼睛发红，出汗，呼吸困难，口中有血腥味，身体也会散发出难闻的气味。这是说，腹腔破裂充满血液时，会呕血等症状，直至出现难闻的气味。
未消化部位的血液也会呕吐出来，腹部严重胀大，还会受到剧痛的折磨。这是说，血液在未消化的部位积聚时会呕血等。

།ཞུ་བའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཁྲག་།གཟེར་བཅས་ལུས་ནི་ལྕི་བར་བྱེད། །ལྟོ་བ་མན་ཆད་གྲང་བ་དང་། །བུ་ག་ ལས་ནི་ཁྲག་འབྱུང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དེ་ཞུ་བའི་གནས་ན་འདུག་ན་ནི་གཟེར་བ་དང་བཅས་ཞིང་ལུས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པོར་འགྱུར་རོ། །གནས་ནི་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ཁྲག་ནི་འཛག་པར་གྱུར་བ་ཡིས། །བུ་ག་ལས་ནི་འགེངས་བྱེད་དེ། །ལྒང་པའི་ངོས་ནས་འགེངས་ དང་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་པའི་ནང་གྲོལ་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་པས་ངོས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་ལྟོ་བའི་སྣོད་འགེངས་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གཅིན་འཛག་པ་ཡང་ལྒང་པའི་ངོས་ཀྱི་བུ་ག་ག་ནས་ཞུགས་པས་ནང་དུ་འགེངས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། ཁྲག་ ནང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི།།རྐང་ལག་ཁ་དང་དབུགས་གྲང་ཞིང་། །མིག་དམར་གདོང་ནི་སྐྱ་བ་དང་། །ལྟོ་སྦོས་བ་ནི་སྦང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ནང་གྲོལ་རྡོལ་ཞིང་ནང་ན་ཁྲག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་ཁ་དང་དབུགས་གྲང་བ་དང་། མིག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།།མ་ཞུར་གནས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བའི་གནས་ན་ཁྲག་ཡོད་པའི་མི་ལ་ནི་སྐྱུག་སྣན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་ལ། །བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་ནི་རུ་ཧ། །སྣུམ་མེད་དྲོ་བས་སྦྱང་བར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཞུ་བའི་གནས་ལ་ཁྲག་གནས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་རུ་ཧ་སྣུམ་མེད་པ་དང་དྲོ་བ་བཏང་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་རྒྱ་སྲན་གྱི། །ཁུ་བ་སྣུམ་ནི་མེད་པ་དང་། །ནས་ཐུག་ཁ་ཟས་ཟ་བ་དང་། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱངས་བ་བྱས་ནས། ནས་ལ་ སོགས་པའི་ཁ་ཟས་སྣུམ་མེད་པ་དང་།ནས་ཐུག་ལ་སོགས་པ་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཁྲག་ནི་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། །ཁོང་པ་སྣད་ལ་ཁྲག་བླུད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་མང་དུ་འཛག་ཅིང་འཁྲུགས་པ་ལ་ནི་གཞན་དག་གི་ཁྲག་བླུད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མ་ འབྱར་དང་ཆད་པར་ཉན།།ཁང་པ་སྣད་པ་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་པ་སྣད་ཅིང་རྡོལ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་འབྱར་བ་དང་། རྒྱུ་མ་ཆད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །དང་པོར་བརྒྱལ་སོགས་ཆུང་བ་ཡིན། །གཉིས་པ་ཤས་ཆེར་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་རྒྱུ་མ་འབྱར་བ་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་རྒྱུ་མ་ཆད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་འབྱར་བ་ཐེ་ཚོམ་བཅས། །རྒྱུ་མ་ཆད་པ་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་རྡོལ་ཅིང་འབྱར་བ་ནི་འཚོ་འམ་མི་འཚོ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ ཡིན་ལ།རྒྱུ་མ་ཆད་པ་ནི་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ནི་བཤད་དང་གཅི་དང་འཕྱེན། །རང་གི་ལམ་ནས་བྱུང་གྱུར་ལ། །བླ་བརྣན་མེད་པར་རྡོལ་གྱུར་ཀྱང་། །འཚོ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ནང་གྲོལ་རྡོལ་ཡང་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལམ་ནས་ ལུགས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དང་།བླ་བརྣན་གྱི་ནད་མེད་པ་དག་ནི་རྡོལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངེས་པར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་རྡོལ་རྒྱུ་མ་འབྱུང་བ་ནི། །གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་མ་རྡོལ་ཞིང་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སླར་བཅུག་ན་འཚོའི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཆད་པར་ གྱུར་པ་ནི་སླར་བཅུག་ཀྱང་མི་འཚོའོ།།གྲོག་མའི་མགོ་བོ་བཅད་ནས་ནི། །དེ་ཡང་གཞུག་ཅེས་ལ་ལ་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ལ་ལ་དག་ནི་རྒྱུ་མ་རྡོལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོག་མའི་མགོ་བོས་ཁ་བཀབ་ལ་སླར་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

关于在消化处所存在的血液，会伴随疼痛使身体沉重，腹部以下发冷，且从孔窍中会流出血液。如果血液存在于消化处，会伴随疼痛且身体沉重等症状。
即使腔道未破裂，由于血液渗漏，会从孔窍中充满，如同从膀胱处充满一样。即使腹腔内未破裂，由于血液渗漏，会从侧面孔窍充满腹部容器，就像尿液渗漏时从膀胱侧面孔窍进入而充满内部一样。
对于内部存在血液者，手脚、口和呼吸发冷，眼睛发红，面色苍白，腹部肿胀，应当舍弃。对于内脏破裂且内有血液者，会出现手脚、口和呼吸发冷，眼睛发红等症状，这种情况无法医治，应当舍弃。
对于未消化处，应当施用催吐药。对于血液存在于未消化处的人，应当施用催吐药。
对于存在于消化处者，应当用泻药和灌肠剂，用无油温热之物清除。对于血液存在于消化处者，应当用泻药和无油温热的灌肠剂进行清除。
应当给予大麦、杜松子、豌豆的无油汤汁，以及大麦粥食物，并配以咸味。这样清除之后，应当给予大麦等无油食物，以及大麦粥等带有咸味的食物。
对于大量出血和腹腔破裂者，应当输血。对于血液大量流出且混乱者，应当输入他人的血液。
肠粘连和断裂，腹腔破裂分为两种。腹腔破裂分为肠粘连和肠断裂两种。
初期昏迷等症状较轻，第二种危害更大。第一种肠粘连的昏迷等危害较小，第二种肠断裂会产生极大危害。
肠粘连带有疑虑，肠断裂无法存活。肠破裂粘连是否能存活尚有疑虑，而肠断裂则必定死亡。
若大便、小便和呕吐从自身通道排出，即使无上部损伤而破裂，必定能存活无疑。若内脏破裂但大便等从自身通道正常排出，且无上部损伤的病症，即使破裂也必定能存活。
未破裂的肠子脱出，应当放回，其他情况则不然。肠子未破裂而突然脱出，放回后可以存活，除此之外若已断裂，即使放回也无法存活。
有人说应当砍下蚂蚁头部后放回。有些老师说，即使肠子破裂，也要用蚂蚁头部盖住后放回。

།རྡུལ་དང་ཁྲག་དང་རྩ་ཡིས་གོས། ། འོ་མས་ལེགས་པར་བཀྲུས་ནས་ནི། །སེན་མོ་བྲེགས་ཏེ་མར་གྱིས་བསྐུས། །རིམ་གྱིས་ལེགས་པར་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་གསར་དུ་ཕྱིར་བྱུང་བ་དེ་རྡུལ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་གོས་པ་འོ་མས་བཀྲུ་ལ། མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་སེན་མོ་བྲེགས་པའི་ལག་པས་རིམ་གྱིས་དལ བུས་གཞུག་པར་བྱའོ།སྐམ་པོ་འོ་མས་སྦངས་ནས་ནི། །མར་སར་མང་པོ་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་སྐམ་པོ་ནི་འོ་མས་སྦངས་ལ་བཀྲུས་ཏེ་མར་སར་པ་མང་པོས་བསྐུས་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །སོར་མོས་མགུལ་པ་མ་ཉེ་བ་དང་། །ཆུ་ཡིས་ཀྱང་ནི་གཏོར་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ ནང་ཞུགས་ནས།།དེ་ཡི་ཚེ་ན་བཙིར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་བྱུང་བར་གྱུར་བ་ལ་སེར་མོས་མགུལ་བ་མ་ཉེས་པ་དང་། ཆུས་གཏོར་ནས་སྦངས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་དེ་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་དུས་གཞན་དུ་རྒྱུ་མ་དེ་བཙིར་བར་བྱའོ། །རྨ་ཁ་ཆུང་དང་སྦོམ་པ་ཡིས། ། རྒྱུ་མ་ཁོང་བར་མ་ཚུད་ན། །དེ་ཡི་ཚད་[(]ཅམ[,]ཙམ་[)]ལྟོ་བ་ནི། །དབྲལ་ཏེ་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའམ། རྒྱུ་མ་སྦོམ་པའི་རྒྱུས་ནང་དུ་མ་ཚུད་ན། རྒྱུ་མའི་ཚད་ཙམ་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཏེ་རྒྱུ་མ་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། གནས་སུ་ལེགས་པར་འདུག་གྱུར་ནས། །དེ་རྗེས རྒྱུ་མའི་རྨ་བཙེམ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་གནས་སུ་མ་འཕྱུགས་པར་ཚུད་ན་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་ལེགས་པར་བཙེམ་པར་བྱའོ། །གནས་སུ་ལེགས་པར་མ་བཞག་ན། །དེ་ནི་འཁྲུགས་པས་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་མ་དེ་གནས་ལས་འཕྱུགས་ན་ནི་སྐྱིས་བུ་དེ་འཆི་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་རྗེས་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་ནི། །མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་དེ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། མར་བསྐུས་ཞིང་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དན་ད་ཏིལ་མར་དང་། །སྦྱར་བའི་འོ་མ་དྲོ་འཇམ་བླུད། །དེས་ནི་བཤད་པ་སྙི་པ་དང་། །རླུང་ནི་བདེ་བར་ འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པ་འཇམ་པར་བྱ་ཞིང་རླུང་བདེ་བར་འབྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དན་ད་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་བའི་འོ་མ་དྲོ་ལ་འཇམ་ཙམ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་བསྲུང་། །ལོ་གཅིག་བར་དུ་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ལྟར་བྱས་ནས་ཆ་སྦྱད་ཀྱི་ལམ་ནས་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ།།ལྟོ་ལས་ཚིལ་ནི་བྱུང་གྱུར་ན། །ཐལ་བ་འམ་ནི་ས་དག་གམ། །རོ་བསྐ་བ་ཡི་རྩ་བ་དག་།ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་བཏབ་ནས་ནི། །དེ་ནས་སྲད་བུ་དམ་དུ་བཅིང་། །སྨན་པ་མཁས་བས་གཅད་པར་བྱ། ། མཚོན་རྣོན་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་ཡིས། །ལན་ཅིག་ཁོ་ནར་གཅད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་གྱི་དུམ་བུ་ལྟོ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ན། ཐལ་བ་འམ་ས་འམ་རོ་བསྐ་བའི་རྩ་བ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་བཏབ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྲད་བུ་དམ་པོ་ཁོ་ནར་བཅིངས་ཏེ། སྨན་པ་མཁས་པས་གཅད་པར་བྱ་ལ། ། དེ་ཡང་མཚོན་རྣོན་པོ་མེས་བསྲེགས་པས་ལན་ཅིག་ཁོ་ནར་གཅད་པར་བྱའོ།

对于'被尘土、血液和脉管沾染，用牛奶清洗干净后，剪去指甲涂抹酥油，应当依次妥善放入'这句话，是说新脱出的肠子被尘土和血液等沾染，要用牛奶清洗，涂抹酥油后用剪去指甲的手慢慢地依次放入。
对于'干燥的用牛奶浸泡后，应当涂抹大量新鲜酥油'这句话，是说干燥的肠子要用牛奶浸泡清洗后涂抹大量新鲜酥油后放入。
对于'手指不要碰触颈部，还要用水冲洗。这样将肠子放入后，那时应当挤压'这句话，是说对于脱出的肠子，手指不要碰伤颈部，用水冲洗浸泡后，这样将肠子放入内部，然后在其他时候要挤压那个肠子。
对于'如果因伤口小和肠子粗，肠子未能放入腹中，应当切开与其大小相当的腹部，放入内部'这句话，是说如果因为伤口太小或者肠子太粗的缘故不能放入内部，就要切开与肠子大小相当的腹部，将肠子放入内部。
对于'妥善安置在原位后，之后缝合肠子的伤口'这句话，是说如果肠子准确地放入原位后，接着要好好缝合伤口。
对于'如果没有妥善安置在原位，那就会因错乱而死亡'这句话，是说如果肠子偏离原位，那个人就会死亡。
对于'之后用布包裹，涂抹并灌注酥油'这句话，是说之后用布包裹那个伤口，涂抹并灌注酥油。
对于'然后用丹达与芝麻油调配的温和牛奶灌服。这样会使大便软化，气息顺畅流通'这句话，是说之后为了使大便柔软并使气息顺畅流通，要灌服用丹达和芝麻油调配的温和牛奶。
对于'应当遵守如上所说的行为，努力持续一年时间'这句话，是说这样做后要遵守医疗方法中所说的行为规范一年时间。
对于'如果脂肪从腹部脱出，用灰烬或者土或者涩味根茎磨成细粉撒上后，然后用线紧紧捆绑，由熟练医生切除。用火烧热的锋利器具，一次性切除'这句话，是说如果脂肪块从腹部脱出，要用灰烬或土或涩味根茎磨成细粉撒上，然后用线紧紧捆绑，由熟练医生切除，而且要用火烧热的锋利器具一次性切除。

།གཞན་དུ་བྱས་ནས་གཅོད་པའི་ཚེ། །ན་ཞིང་སྦོ་འམ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱས་ནས་གཅོད་པའི་ཚེ་ན་ཞིང་སྦོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་འཆི་བར་འགྱུར རོ།།སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་རྨ་བཅིངས་ལ། །ཁ་ཟས་ཞུ་ནས་འོ་མ་མར། །དན་ཏི་རྒྱ་སྐྱེགས་གཟེ་མ་དང་། །ཤིང་མངར་ཁ་ར་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཤིང་མངར་བཅས་པ་སྔར་གྱི་ནི། །ཆོ་གས་ན་དང་ཚ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པའི་ཆིངས་མས་བཅིངས་ ལ།ཁ་ཟས་ཞུ་བར་གྱུར་ནས། དན་ཏི་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤིང་མངར་དང་མར་བསྐོལ་བ་འམ། ཤིང་མངར་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ན་བ་དང་ཚ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྔ་མའི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱའོ། །ཚིལ་གྱི་རྨེན་བུར་བཤད་པ་ཡི། ། ཏིལ་མར་བསྐུས་ན་འང་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཚིལ་བྱུང་བའི་རྨ་ལ་ནི། ཚིལ་གྱི་རྨེན་བུའི་ནད་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཏིལ་མར་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ཤུག་པ་དང་། །སྤང་སྤོས་ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་དང་། ། ཀ་རུ་དང་ཙནྡན་དང་། །པདྨའི ས་བོན་སེར་པོ་གཉིས།།ུ་ཤི་ར་དང་ཤིང་མངར་བཅས། །བསྐོལ་བ་འཕྲལ་གྱི་རྨ་ལ་ནི། །འཚོ་བར་བྱེད་པའི་དམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བལ་བུའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་ཡང་འཕྲལ་དུ་རྨ་བྱུང་བ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་གྱིས་མསྣུན་པས་མི་ མངོན་པ།།གཡང་ས་མཐོན་པོ་ནས་ལྷུང་བ། །རླུང་མཁྲིས་འཇོམས་སྨན་འགྲངས་པ་དང་། །མཉེ་དང་བསྐུ་དང་སྦྱང་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་མཚོན་གྱིས་མསྣུན་པའི་རྨ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཡང་ས་མཐོན་པོ་ནས་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ འཇོམས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།འགྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱང་བ་བྱའོ། །ལུས་ཚིགས་བྱེ་དང་མཉེས་པ་དང་། །གནད་དུ་བསྣུན་པས་ཉེན་པ་ལ། །སྣོད་ཆེན་ཏིལ་མར་གྱིས་བཀང་བར། །གཞུག་ཅིང་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་བྱེ་བར་གྱུར་བའམ། ། མཉེས་ཞིང་དཀྲུགས་པ་འམ། གནད་དུ་བསྣུན་པས་ཉེན་པ་ལ་ནི་གཞོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཆེན་པོ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཀང་བའི་ནང་དུ་ལུས་སྤྱིང་ཞིང་ཤ་ཁུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས བར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཆག་གྲུགས་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྷུང་དང་སྣད་སོགས་ཀྱིས་རུས་ཚིགས། །ཚིགས་དང་ཚིགས་མིན་ཆག་གྱུར་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཆག་པའི་ དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཡང་ན་ལྷུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཚིགས་བྱུང་ཞིང་ཆག་པ་དང་། ཚིགས་མ་ཡིན་པར་ཆགས་པའོ། །ཚིགས་བྱུང་གྱུར་ན་བརྐྱང་དང་བསྐུམ། །ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་ཚིགས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚིགས་དེའི་ ཕྱོགས་སུ་བརྐྱང་པ་དང་བསྐུམ་པ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ཤིན་ཏུ་སྐྲངས་པ་དང་། །གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ན། །བསྐྱོད་པ་ཆུང་ངུ་འང་མི་ནུས་ཤིང་། །བཙིར་ན་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་སུ་ཆག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་ཤས་ཆེར་སྐྲངས་པ་ གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་བཟད་པར་ན་བ་དང་།བསྒུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཆུང་དུ་ཡང་མི་ནུས་པ་དང་། བཙིར་ན་འཁོར་ཞིང་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།

对于'如果用其他方式切割时，会疼痛肿胀或致死'这句话，意思是用其他方式切割时会引起疼痛肿胀等症状，或者会导致死亡。
用蜂蜜包扎伤口，等食物消化后，用牛奶、酥油、檀香、红花、芝麻和甘草、糖煮成汤服用。用甘草按照之前的方法可以消除疼痛和发热。
对于脂肪瘤所说的芝麻油涂抹也有效果。
棉花叶、柏树、香草、哈热努卡、诃子、檀香、两种黄莲子、香根草和甘草一起煮成汤，是治疗新鲜伤口的最佳良药。
被武器所伤而伤口不明显的，从高处坠落的，应当使用治疗风胆的药物，并进行按摩、涂抹和清洁。
对于身体关节脱臼、扭伤和受到重击的人，应当将其放入装满芝麻油的大容器中，并给予肉汤。
这是由月官所作的《医论八支精华释·词义月光》中外科篇第二十六章的注释。
接下来讲解骨折治疗篇。由于跌落和撞击等原因，骨节有两种骨折：关节处骨折和非关节处骨折。
如果是关节处骨折，则无法伸展和弯曲。
其他类型的骨折会严重肿胀，随时都会剧烈疼痛，即使轻微活动也无法进行，按压时会有声响。

།དེ་ལྟར་ཆག་གྲུགས་མདོར་བསྡུས་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཆགས་གྲུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབྱེ་བ། ཆག་པའི་དབྱེ་བས་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཆག་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་དུ་མར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་གསོ་བ་ནི། ། ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དི་ནི། །དེ་བཞིན་དེ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསོ་བ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཕྲ་མོར་ཆག་པ་དང་། །རེག་ན་སྒྲ་ནི་འཁྲོལ་བ་དང་། །གང་དུ་རུས་པ་ཆག་པ་ཡི། །བར་དུ་རུས་པ་ཕྲ་མོ ཞུགས།།ཡང་ན་སྣད་པས་ཆག་པ་ལས། །ཅུང་ཟད་ལུས་བར་གྱུར་པ་དང་། །གང་ཡང་བཏེག་པའི་ཚེ་ན་ནི། །རྨ་ལྟར་རྐང་དུ་ནུབ་པ་དང་། །ནུས་ཞན་སྦེག་པར་གྱུར་པ་དང་། །རླུང་ཅན་ཉུང་ཟད་སྦང་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་རུས་པ་ཕྲ་མོར་མང་དུ་ཆག་ཅིང་གྲུགས་ པར་གྱུར་བ་དང་།རེག་ན་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། གང་དུ་རུས་པ་གས་ཤིང་ཆག་པའི་ནང་ངམ། བར་དུ་རུས་པ་ཕྲ་མོ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་གང་ཞིག་སྣད་ནས་ཆག་པ་ལས་མ་ཆག་པར་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ན་གང་ཞིག་གྱེན་དུ་བཏེག་ཅིང་དྲགས་པའི་ཚ་རྨ་ ལྟར་རྐང་གི་ནང་དུ་རུས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་བ་སྟེ།ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཞན་པ་དང་། སྦེག་པར་གྱུར་བ་དང་། རླུང་ནད་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཟས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཟ་བ་དག་གི་རུས་པ་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་ བ་ཡིན་ནོ།།དབྱི་ཡི་རུས་མིག་ཆག་པ་དང་། །གང་ཡང་ཚིགས་བྱེ་ལྟུང་བ་དང་། །རོ་སྨད་ཞིབ་ཏུ་གྲུགས་པའམ། །ཆག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཐོད་པའི་མཚམས་ནི་མ་འབྱོར་པ་འམ། །དེ་བཞིན་དཔྲལ་བ་ཕྱེ་མར་གྱུར། །གང་ཡང་མུར་འགྲམ་ཆག་པ་དང་། ། ལྟག་པ་ནུ་མའི་བར་ཆག་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔྱིའི་རུས་མིག་ཆག་པར་གྱུར་པ་དང་། གང་ཚིགས་ལས་བྱེ་ཞིང་འཕོས་ཏེ་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་དང་། །རོ་སྨད་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་མར་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུགས་པའམ་མ་ཆག་པ་གང་ཡིན་དེ་སྡང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པའི་མཚམས འབྱོར་བའམ་གྱུར་བའམ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཕྱེ་མར་གྱུར་པ་གང་པ་གང་ཡིན་པ་འམ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་མུར་འགྲམ་ཆག་པར་གྱུར་པ་དང་། མགོ་བོའི་ལྟག་པ་དང་ནུ་མའི་བར་དུ་ཆག་ཅིང་གྲུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསོ་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །རུས་པ་ལེགས་པར་ཆག་གྱུར་ཀྱང་། ། བཞག་ཉེས་བཅིང་ནི་ཉེས་པ་དང་། །གང་ཞིག་བསྐྱོད་པས་གནོད་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། །གདོད་ནས་རུས་པའི་ཚིགས་དག་ནི། །ཉེས་པར་སྐྱེས་གྱུར་དེ་ཡང་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཆག་པ་གསོ་བླ་བ་ཡིན་ཡང་བཞག་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་གནོད་པར་གྱུར ཅིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པའི་ཆག་གྲུགས་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་རུས་པ་གང་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་མ་ལེགས་ཤིང་ཉེས་པར་སྐྱེས་པ་འམ། ཡང་ན་ཚིགས་གང་གདོད་མ་ནས་ཉེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། རུས་པ་གཞོན་ནུ་གུག་པ་དང་། །སྦུབས་ཅན་ཆག་པར་གྱུར་པ་ དང་།།ཐོད་པ་གྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །གཞན་ཡང་མང་དུ་གས་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་གཞོན་ཞིང་སྙི་བ་གུག་ཅིང་ཡོན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་སྦུབས་ཅན་ཁོང་སྟོང་གི་རུས་པ་ཆག་པར་གྱུར་པ་དང་། གང་ཡང་ཐོད་པ་ལྟ་བུས་རུས་པ་ཀོར་ཀོར་པོར་འདུག་པ་གྱེས་ཤིང་ དུམ་བུར་གྱུར་པ་དང་།གཞན་ཡང་རུས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མང་དུ་གས་ཤིང་ཞིགས་པར་གྱུར་པ་གསོ་བར་བྱའོ།

如是简略说明破损的特征，即如前所说的方式，简略地说明破损的特征。
其分类，以破损的分类成为多种，即其特征的分类是以破损的方式成为多种。
这一切的治疗，如何适宜，如是宣说。即所有破损的治疗，随其所适宜而宣说。
骨头碎裂成细小部分，触摸时发出声响，骨头断裂处有细小骨片进入，或者因挤压而断裂后稍有残留，或者提起时如伤口般陷入，体力虚弱而萎缩，有风病者应少许清净。即骨头碎裂成细小部分且破损，触摸时发出声响，骨头裂开断裂处或中间有细小骨片进入，或者因挤压断裂后未完全断裂而稍有残留，或者向上提起用力时如伤口般骨头陷入腿内，这五种情况都难以治愈。同样，体力虚弱，萎缩，风病严重，饮食少量者的骨折破损也难以治愈。
髋骨眼破损，关节脱臼坠落，下身粉碎破损或断裂，头骨接缝未愈合，或额骨成粉末，颌骨断裂，后颈至乳房间断裂应舍弃。即髋骨眼破损，关节脱离坠落，下身极度粉碎或断裂者应舍弃。同样，头骨接缝未愈合或成为粉末者应舍弃。又颌骨断裂，后颈至乳房间断裂破损者也因不宜治疗而应舍弃。
骨头虽然完好断裂，但因放置不当绑缚错误，以及因移动而受损害者，也应舍弃。从一开始骨节生长不当者也应舍弃。即骨折虽易治愈，但因放置不当等原因而受损害变得不堪使用的破损也应舍弃。此外，骨头从一开始生长不好且生长不当，或者关节从最初就生长不当者也应舍弃。
年轻骨头弯曲，空心骨断裂，头骨分离，以及其他多处裂开者。即年轻柔软的骨头弯曲歪斜，空心骨断裂，如头骨般圆形的骨头分离成碎块，以及其他骨头多处裂开破碎者应治疗。

།དེ་ནས་དམའ་བ་བསྟོད་པར་བྱ། །མཐོན་པོ་མནན་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ནང་དུ་ནུབ་པ་དྲང་བར་བྱ། །འོག་ཏུ་སོང་བ་སྟེང་དུ་དྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་རུས་པ་དམའ་ བར་གྱུར་པ་ལ་བསྟོད་ཅིང་འདེགས་པར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་སྔ་མའི་སོ་ལས་མཐོན་པོར་གྱུར་པ་ནི་མནན་ཅིང་བཙིར་བར་བྱའོ། །ནང་དུ་ནུབ་པ་ནི་ཕྱིར་དྲང་བར་བྱའོ། །འོག་ཏུ་སོང་བའི་རུས་པ་ནི་སྟེང་དུ་དྲང་བར་བྱའོ། །འདེགས་དང་མནན་དང་སྨད་པ་དང་། །པགས་པ་བསྡུས་ཏེ་བཅིང་བ་ དང་།།དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི། །ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚིགས་ཐམས་ཅད། །གཡོ་བ་འམ་མི་གཡོ་གང་ཡང་རུང་། །ལེགས་པར་བཞག་སྟེ་མི་འགྱུར་བྱ། །རས་མ་མར་ནི་མང་བས་དཀྲི། །ུ་དུམ་ཝཱ་ར་ཀ་དམྤ། ། རྫུ་ན་དང་ཨ་ཤཱཏྠ། ས་རྫ་དང་ནི་པ་ལ་ཤ། །འོད་མ་ལས་བྱུང་ཤུན་ཞེང་ཆེ། །འཇམ་པ་ལེགས་པར་འཇར་བ་དང་། །རྟེན་དང་བཅས་ཤིང་མི་འགྱུར་བའི། །ཤུན་པ་འམ་དུམ་བུ་དག་དང་ནི། །འཇག་མས་ལེགས་པར་དཀྲི་བྱ་ཞིང་། །རས་ཀྱིས་སྟེད་དུ་གླན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདེགས་པ་ལ་སོགས པ་རུས་པ་མཉམ་དུ་འཇོག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚིགས་གཡོ་བའམ་མི་གཡོ་བའི་ཚིགས་དང་།ཆག་གྲུགས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བཞག་སྟེ་མི་འགྱུར་བར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རས་མར་མང་པོ་དང་བཅས་པས་དཀྲིས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལ་སོགས་པའམ། འོད་མ་ལས་བྱུང་བའི་ཤིང་ཤུན་ཞེང་ཆེ་ཞིང་འཇམ་པ་ལེགས་པར་འཇམ་བརྟེན་དང་བཅས་པ་མི་འགྱུར་པ་དག་གིས་གླན་པ་དང་། འཇག་མ་རས་མས་དཀྲིས་པའི་སྟེང་དུ་དཀྲི་བར་བྱའོ། །བཅིང་བ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །མཚམས་སྦྱོར་བརྟན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དམ་པོས་ཤིན་ཏུ་ན་ཞིང་ཚ། ། རྣག་དང་སྐྲང་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དེ་ལྷོད་པར་གྱུར་ན་ནི་རུས་པའི་མཚམས་འབྱོར་བ་བརྟན་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བཅིང་བ་དང་དམ་དྲགས་ན་ནི་ན་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་གའི་དུས་སུ་ཞག གསུམ་གསུམ།།དགུན་གྱི་དུས་སུ་བདུན་ནས་དགྲོལ། །ཐུན་མོང་དུས་སུ་ཞག་ལྔ་ནས། །ཡང་ན་ཆག་པའི་དབང་ལས་དགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་བཅིངས་པ་ནི་སོ་ག་ཚ་བའི་དུས་སུ་ཞག་གསུམ་གསུམ་ནས་དགྲོལ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་གྲང་ བའི་དུས་སུ་ནི་ཞག་བདུན་བདུན་ནས་དགྲོལ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།ཐུན་མོང་གི་དུས་ཏེ་དྲོ་གྲང་གི་དུས་རན་པ་སྟོན་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ཞག་ལྔ་ལྔ་ནས་བཅོས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆག་གྲུགས་སམ་ནད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆིངས་མ་བཀྲོལ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ནྱ་ གྲོ་ངྷ་སོགས་པའི།།ཁུ་བ་བསིལ་པའི་ཆུ་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཚིགས་ཆག་པར་གྱུར་དེ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བསིལ་བའི་སྨན་ཆུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ནད་བཅས་རྩ་བ་ལྔ། །འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་བཅིངས་ པས་དེ་ནད་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ནི་རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུགས་པར་བྱའོ།།མཁས་པས་ཏིལ་མར་འཁོར་ལོས་བཙིར། །རླུང་འཇོམས་སྨན་དང་བཅས་པ་ནི། །དྲོ་འཇམ་ཙམ་ནི་བསྐུ་བར་བྱ། །དུས་དང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ ཏིལ་མར་དང་།།རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་དང་བཅས་པ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་དག་ཀྱང་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་དཔགས་ཏེ་སྨན་པ་མཁས་པས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཁུ་བ་ཤིན་ཏུ་གྲང་མོ་ནི། །རྒྱུན་དུ་བླུགས་ཤིང་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་ལྡེ་གུས་ བསྐུ་བ་དང་།སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་བྱའོ།

然后应当抬高低处，压低高处，向外拉伸内陷处，向上提拉下陷处。对于这些，对于低陷的骨头应当抬高扶起。如果比先前的位置高出，则应当压低挤压。对于内陷的应当向外拉伸。对于下陷的骨头应当向上提拉。
通过提拉、压低、向下压，收紧皮肤并绑扎，以这样的方法，使身体所有关节，无论是活动的还是不活动的，都妥善固定而不移动。用浸满油的布包裹。乌东巴拉、迦昙婆、阿朱那、阿湿缚他、萨罗迦以及波罗奢，用芦苇制成的宽大树皮，柔软且适合粘贴，有支撑且不易变形的树皮或木块，以及芦苇要妥善包裹，并用布料层层包扎。
关于这些，通过提拉等方法使骨头对齐的方法，使身体所属的关节无论是活动的还是不活动的关节，以及所有骨折都妥善固定而不移动，然后用浸满油的布包裹，之后用乌东巴拉等树皮，或者用芦苇制成的宽大柔软树皮，要妥善柔软且有支撑不易变形的材料垫衬，并用芦苇和布料包扎。
绑扎过松，接合处就不会牢固。绑得过紧，会非常疼痛发热，会产生脓肿和肿胀。关于这些，因为如果绑扎过松，骨头的接合处就不会牢固，会变得松动。如果绑扎过紧，就会产生疼痛和发热等症状。
在夏季每三天，在冬季每七天解开。在普通季节每五天，或者根据骨折情况解开。关于这些，骨折的包扎在炎热的夏季每三天解开一次进行治疗。在初冬和深冬寒冷时期每七天解开一次进行治疗。在普通季节即温度适中的秋季和春季每五天治疗一次。或者根据骨折或病情的轻重来决定何时解开包扎进行治疗。
然后用尼拘陀等树的汁液倒入凉水。关于这些，之后对发生骨折的关节处要倒入尼拘陀等树的清凉药液。
如果有病症就用五根药和煮沸的牛奶浇灌。关于这些，如果骨折包扎后出现病症，就用五根药和煮沸的牛奶浇灌。
智者用轮榨的芝麻油，配合治疗风病的药物，要适度温热地涂抹。要根据时节和地域的差异来做。关于这些，用轮子压榨的芝麻油和治疗风病的药物一起煮制的芝麻油要适度温热，明智的医生也要根据时节等的差异来判断使用。
要持续浇灌非常寒凉的药液，并涂抹药膏。关于这些，还要持续进行药膏涂抹和药液浇灌。

།བ་གསར་འོ་མ་མར་དང་བཅས། །མངར་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་དག་།རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བར་བཅས་པ་ནི། །ཆག་གྲུགས་ཅན་ལ་ནང་རེ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་གསར་བ་ནི་ལན་ཅིག་བེའུ་བཅས་པའི་བ་སྟེ། དེའི་འོ་མ་དང་། མར་དང་། །མངར་བའི་སྨན་དང་བསྐོལ་བ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་གྲང་མོ་དག་ཆག་གྲུགས་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་ནང་རེ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཆག་གྲུགས་རྨ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྨ་ལ་ཤིང་མངར་མར་ཤས་ཆེ། །ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་འམ་ཡང་ན་ནི། །ལྷག་མ་ཆག་གྲུགས་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།ཆག་གྲུགས་རྨ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། རྨ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཤིང་མངར་དང་མར་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །གསོ་བ་གཞན་དག་ནི་ཆག་གྲུགས་གསོ་བ་དང་མཐུན་པར་བྱའོ། །རྨ་ཡི་ཤ་ནི་འཕྱང་བ་ལ། །སྦྲང་རྩི་མར་གྱིས་བསྐུས་ནས་ནི། །སྨན་པས་རྨ་ནི་ ཁ་སྦྱར་ནས།།བཅིང་བ་དག་ཀྱང་ལེགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ཤ་ཆད་དེ་འཕྱང་བ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་མར་སར་སྦྱར་བས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་པས་ཁ་ལེགས་པར་སྦྱར་ནས་བཅིང་བ་ལྟར་འཆམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་པར་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་མཉམ་ཞིང་ ལེགས་བཞག་ནས།།པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཀད་པ་ལ། །[(]སང་[,]སེང་[)]ཕྲོམ་བཅོད་དང་ད་ཏ་ཀིའི། །ཕྱེ་མས་ལེགས་པར་གདབ་བྱའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་མཉམ་ཞིང་ལེགས་པར་གནས་པར་གྱུར་པར་ཤེས་ནས་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེགས་པར་ གདབ་པར་བྱའོ།།སེང་ཕྲོམ་ད་ཏ་ཀིའི་ཕྱེ་མ། །བཏབ་ན་མྱུར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ད་ཏ་ཀི་དང་སེང་ཕྲོམ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྨ་ལ་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱར་བ་དེ་དག་གིས་ནི་རྨ་མྱུར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་གྲུགས་གསོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་ཆག་གྲུགས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ།།ལུས་ཟུངས་བརྟན་ལ་དགུན་གྱི་ཚེ། ཤ་ཆེན་ནད་གཞི་ཆུང་བའི་རྨ། །གསོ་སླ་གཞན་ནི་གསོ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལུས་ཟུངས་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ནི་རྨ་གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན་ ལ།དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། ལུས་ཟུངས་མི་བརྟན་ཞིང་སྦེག་པ་དང་། སོ་ག་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་དང་། ཤ་ཆུང་བ་དང་། ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་ནི་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ན་ཚོད་དང་པོ་བར་མ་མཐའ། །ཟླ་གཅིག་གཉིས་དང་གསུམ་རིམ་གྱིས། །ཆོ་ག་ཇི་སྐད་ བཤད་བསྟེན་ན།།རྨ་འབྱོར་བརྟན་པར་གྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ཚོད་དང་པོ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་སྟེ་བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་དང་། རྒན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་གཉིས་དང་། ཟླ་བ་གསུམ་གྱིས་རྨ་འབྱོར་པ་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ ན་བྱིས་པ་དག་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་སོ།།དར་ལ་བབ་པ་དག་གིས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །རྒན་པོ་དག་ནི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱིས་རྨ་འབྱོར་པ་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་གའི་འབྱོར་བ་བསྟེན་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྐེད་པ་རྗེ་ངར་བརླ་ ཆག་ན།།སྤང་ལེབ་ལ་ནི་ཉལ་ན་ཕན། །དེ་བཞིན་བསྡོམ་ཕྱིར་ཕུར་བུ་ལྔ། །བྱས་ནས་ཉ་བར་བརྟོད་བྱ་སྟེ། །རྗེ་ངར་ངོས་གཉིས་ལ་གཉིས་གཉིས། །རྐང་མཐིལ་དྲང་པོར་གཅིག་གཞག་བརྟོལ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆག་པ་ལ་སྦང་ལེབ་ངོས་འཇམ་པའི་སྟེང་དུ་ཉལ་ ན་ཕན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་མ་འཆོལ་བར་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ཕུར་བ་ལྔ་ལ་བརྟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྗེ་ངར་གྱི་ངོས་གཉིས་ལ་ཕུར་བ་གཉིས་དང་། རྐང་མཐིལ་གྱི་དྲང་པོར་ཕུར་པ་གཅིག་བཙུགས་ཏེ་བརྟོད་པར་བྱའོ།

新产母牛的牛奶和酥油，与甜味药物一起煮沸，加入红花的汁液，每天给骨折病人服用。所谓新产母牛是指第一次生产小牛的母牛，用其牛奶、酥油和甜味药物一起煮沸，加入红花汁液，待冷却后给骨折病人每天服用。
对于伴有伤口的骨折，应在伤口处涂抹以甘草和酥油为主的药膏，或者按照其他骨折的治疗方法进行治疗。对于伴有伤口的骨折，应在伤口处涂抹以甘草汁液和酥油为主要成分的药膏。其他治疗方法则按照骨折治疗的方法进行。
对于伤口肉质下垂的情况，应先用蜂蜜和酥油涂抹，然后医生将伤口对合，并妥善包扎。对于伤口肉质断裂下垂的情况，应先用蜂蜜和新鲜酥油混合涂抹，然后由医生将伤口妥善对合，再用合适的绷带仔细包扎。
将伤口平整放好后，应撒上白檀香、脑髓、白芷、达塔基的粉末。在确认伤口平整且位置适当后，应撒上甘松香等药物的粉末。
撒上白芷和达塔基的粉末，伤口会迅速愈合。或者也可以在伤口上撒上达塔基和白芷两种药物的粉末，使用这些配方能使伤口快速愈合。
以上就是骨折的治疗方法。这就是按照刚才所说的方法来治疗和医治骨折。
体质强健者在冬季，肉质丰厚且病根较小的伤口，容易治愈，其他情况则难以治愈。由于体质强健等原因，伤口容易治愈；相反，对于体质虚弱的人，在春夏季节，肉质较少，病根严重的伤口则难以治愈。
少年期、中年期、晚年期，分别需要一个月、两个月、三个月，按照所说的方法治疗，伤口才能牢固愈合。少年期、中年期和老年期，即儿童、青年和老年人，按照顺序分别需要一个月、两个月和三个月才能使伤口牢固愈合。也就是说，儿童需要一个月，青年需要两个月，老年人需要三个月才能使伤口牢固愈合。这还需要按照前述伤口治疗方法进行，否则不会达到这样的效果。
腰部、小腿、大腿骨折时，躺在平板上会有帮助。同样，为了固定，应制作五个木桩，钉入适当位置，在小腿两侧各两个，脚掌正中一个钉入。腰部等处骨折时，躺在表面光滑的平板上会有帮助。同样，为了防止身体移位，应钉入五个木桩固定，即在小腿两侧各钉入两个木桩，在脚掌正中钉入一个木桩。

།སྟ་ཟུར་རམ་ནི་སྒལ་ཚིགས་སམ། །གདོང་དང་དེ་བཞིན་ཕྲག་པ་རུས། ། ཚིགས་བྱུང་ཆག་གྲུགས་བྱུང་གྱུར་ན། །ཆོ་ག་འདི་བཞིན་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟ་ཟུར་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བྱུང་ཞིང་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྤང་ལེབ་ལ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཚིགས ནི་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ལ།།སྣུམ་བསྐུ་དུགས་ཀྱིས་མཉེན་བྱས་ཏེ། །འདི་བཤད་ཐབས་དང་རང་གི་བློས། །རང་གི་གནས་སུ་ལེགས་པར་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པ་ལ་ནི་སྣུམ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ཅིང་མཉེན་པར་བྱས་ནས། བརྟན་ པར་གྱུར་ནས་འདེགས་པ་དང་མནན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐབས་དང་།རང་གི་བློས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་རྗེས་སུ་དཔགས་ཏེ་རང་གི་གནས་སུ་ལེགས་པར་གཞུགས་པར་བྱའོ། །ཚིགས་མིན་ཆག་སྟེ་འདྲུབས་པ་དང་། །བཅིང་ཉེས་པ་ཡིས་གསོས་པ་ལ། །བརྡུངས་ཏེ་ ཆག་གྲུགས་བསྲང་བར་བྱ།།དེ་ནས་ཆག་གྲུགས་བཞིན་དུ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆག་སྟེ་རྨ་འདྲུབས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཅིང་བ་མ་ལེགས་པར་གསོས་པར་གྱུར་ནས་སྦྱོར་བ་ནོངས་པ་ལ་ནི་བརྡུངས་ཏེ་ཆག་གྲུགས་དེ་བསྲང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆག་གྲུགས་ཀྱི་གསོ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཆག་ནས་ཅི་ནས་མ་རྣགས་པ། །དེ་ལྟར་སྨན་པས་འབད་པར་བྱ། །ཤ་དང་རྩ་རྒྱུས་འདྲུལ་ན་ནི། །ཚིགས་ནི་འདྲུབས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཅི་ནས་ཆག་གྲུགས་དེ་རྣགས་པར མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣགས་པར་གྱུར་ན་ནི་འདྲུབས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆག་གྲུགས་ཅན་ལ་རླུང་ནད་ཀྱི། །སྐབས་བཤད་སྣུམ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །སྟོབས་སྐྱེད་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དང་། །འཇམ་རྩིའི་ལས་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་སྣུམས་ཧ་ཙ་རའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩིའི་ལས་དག་ཀྱང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སཱ་ལུའི་ཆན་དང་ཁ་ཤུ་མར། །འོ་མ་རྒྱས་བྱེད་བསིལ་བ་བསྟེན། །ཆག གྲུགས་ཅན་ལ་རུས་པའི་མཚམས།།འབྱོར་བྱེད་ཚད་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་ལུས་རྒྱས་ཤིང་རུས་པ་འབྱོར་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཚད་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་པས་ན། །རྨྱ་བར་བྱེད་པ་བསྔགས་མ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་ཅན་དེ་ལ་ལུས་རྨྱ་ཞིང་ཞུམ་པར་བྱེད་པར་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་བྱས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཚྭ་ཚད་དང་ཐལ་སྨན་དང་། །སྣུམ་དང་ཉལ་པོ་ཉི་ཚན་དང་། །རྩོལ་བ་བསྟེན་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཆག་ གྲུགས་ཟས་རྩུབ་བསྟེན་མི་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆག་གྲུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་ལན་ཚྭ་ནས་ཁ་ཟས་རྩུབ་པའི་བར་དུ་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ།

关于'如果髋骨或脊椎，面部以及肩胛骨，关节脱位或骨折时，应当如此施用医治'这句话，对于髋骨等关节脱位和骨折的情况，也应当像刚才所说的那样施用医治，对于这些也要让病人躺在木板上等。
关于'关节脱位时间已久，应涂油并用热敷使其柔软，按所说方法并依自己的智慧，妥善复位到原处'这句话，对于关节脱位已经很长时间的，应当用油和热敷等方法使其柔软，待稳固后，用提拉按压等已经讲述的方法，并且根据自己的智慧适当判断，妥善地复位到原处。
关于'非关节处骨折愈合和绑扎不当治愈的，应敲打矫正骨折，然后按照骨折方法医治'这句话，对于非关节处的身体部位骨折愈合和因绑扎不当而治愈导致接合不当的，应当敲打矫正骨折，然后按照骨折的医治方法进行治疗。
关于'骨折后应当尽量避免化脓，医生应当为此努力。如果肌肉和筋脉腐烂，关节就不会愈合'这句话，对于骨折的情况，应当尽量避免骨折处化脓，因为如果肌肉等化脓的话就不会愈合。
关于'对骨折者应当使用风病章节中所说的油，应当使用四种增强体力的配方，也要采用温和的药膏'这句话，应当使用风病章节中所说的油，如蓖麻子油等，以及四种能增强体力的配方。同样也要使用温和的药膏。
关于'应食用稻米饭和乳酪、牛奶、滋补凉爽之物。对骨折者应适量服用能使骨头接合的药物'这句话，应当适量服用稻米饭等能使身体强壮和骨头接合的营养品等。
关于'因为这是为了接合，所以不推荐使人虚弱的东西'这句话，对于骨折的病人不推荐使身体虚弱的东西，因为滋补能够很好地促进接合。
关于'盐分、热性物质、碱性药物、油腻、性事、日光浴和剧烈运动都不应使用，骨折者不应食用粗糙食物'这句话，骨折的病人从盐分到粗糙食物都不应使用。

།ཏིལ་ནག་ཕུབ་མ་མེད་པ་རས་སྲའི་ནང་དུ་གཏུམས། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་ཉེ་བར་སྦངས་གྱུར་ཅིང་། །འདི་ནི་བཏེག་སྟེ་ཉིན་རེ་ལེགས་པར་བསྐམས་ ནས་ནི།།དེ་བཞིན་འོ་མ་ཆུ་དང་ཤིང་མངར་ནང་དུ་བསྐོལ། །སླར་ཡང་འོ་མར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦངས་ཏེ་བསྐམ། །ཕུབ་མ་མེད་ཅིང་རྡུལ་མེད་ཞིག་ཏུ་བཏགས་ནས་ནི། །སྤང་སྤོས་བ་ལ་ཀ་དང་བཙོད་དང་ཆུ་སྲིན་སེན། །ཤུ་ཏི་ཀུ་ཏན་ན་ཏ་རུ་རྟ་བ་ལ་གསུམ། །ཙནྡན་གུར་གུམ་དང་ནི་ཐལ་ ཏྲེས་ཨ་ག་རུ།།སྒྲོན་ཤིང་སྲ་རྩི་པོག་དང་ཐད་ཤིང་ཤུག་པའི་སྡེ། །དེ་ཡི་ཕྱེ་མ་དྲི་ཞིམ་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་བཏགས། །དྲི་ཡི་སྨན་ནི་མ་ལུས་འོ་མར་བསྐོལ་བ་བཙིར། །རྡོ་དྲེག་ར་སྣ་ཨ་ཤུ་མ་ཏི་དང་། །ཀ་ཤེ་རུ་དང་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །རྒྱ་སྤོས་གན་དྷ་བྷ་དྲ་སེང་ཕྲོམ་དང་། པ་ཡ་སྱ་དང་ མུར་བ་འོ་མར་བཅས།།སྤང་སྤོས་སོགས་དང་ཏིལ་མར་དེ་བསྐོལ་བ། །དྲི་ཡི་ཏིལ་མར་མཆོག་འདིས་རུས་པ་དག་།བརྟན་ཞིང་མྱུར་དུ་ཞི་བར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ། །སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པས་སེལ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་ནག་པོ་ཕུབ་མ་མེད་པར་བྱས་ཤིང་བཀྲུས་པར་ས་གཙང་ཞིང་སྲ་བའི་ནང་དུ་གཏུམས་ལ་ཆུ་བོ་འབྲུབས་པའི་ཆུའི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་པར་དུ་སྦངས་ལ་ཉིན་རེ་ཞིང་ཆུ་ལས་བཏེག་སྟེ་བསྐམ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མའི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་མཚན་རེ་སྦངས་ཤིང་ཉིན་རེ་བསྐམ པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་ཤིང་མངར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་ཉིན་རེ་སྐམ་ཞིང་ནུབ་རེ་སྤངས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཏིལ་དེ་འོ་མར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤངས་ལ་སྐམས་ཏེ། ཕུབ་མ་དང་རྡུལ་མེད་པར་བྱས་ལ་བཏགས་ནས་སྤང་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ། །དེའི་འོག་ཏུ་འོ་ མ་དང་དྲིའི་ཕྱེ་མ་མ་ལུས་པ་དང་།།ཏིལ་བཙོས་པ་ལ་བཙིར་བར་བྱའོ། །སྤང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དྲིའི་སྨན་མ་ལུས་བ་དེ་དག་ནི་ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་ལ་ལྟོས་པའི་བརྒྱད་ཆ་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨན་པ་རྒད་པོ་དག་འཆད་དོ། །དྲིའི་སྨན་མ་ལུས་པ་ནི་བ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ག་ཕུར་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་དེ་རྡོ་དྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ཡང་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཏིལ་མར་གྱི་མཆོག་འདིས་ནི་རུས་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བཏུང་བ་དང་སྣ་ནས་གཏང་ བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་དག་བྱས་པས་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་མཚན་པར་རྡོལ་གྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མཚན་བར་རྡོལ་བ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པས་ཞིས་སྔར་བཤད་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་འདི བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།

将无壳的黑芝麻包在干净的布中，在水中浸泡七天，每日取出晾干。同样在牛奶、水和甘草中煮沸。再次如前在牛奶中浸泡后晾干。将无壳无尘的芝麻磨成粉末后，
与香草、婆罗迦、红花、鳄鱼爪、小豆蔻、古担那、三种巴拉草、檀香、藏红花、香附子、沉香、灯木、树脂、薄荷和柏树等混合。将这些香料粉末与牛奶一起研磨。将所有香料药材在牛奶中煮沸后压榨。
石垢、罗斯那、阿舒玛提、迦舍噜、甘地、普利扬古、藏香、甘地巴札、白芷、帕雅斯雅、姆尔瓦与牛奶，以及香草等与芝麻油一起煮沸。这种最上等的香油能够稳固骨骼并迅速止痛。遍布全身的风病和胆病，通过各种调配方法可以祛除。
关于这个，将黑芝麻去壳洗净后，包在干净结实的布中，在流动的水中浸泡七天，每天从水中取出晾干。同样在牛奶中浸泡七天，每晚浸泡每日晾干。
同样在水和甘草煮沸的液体中，每天晾干每晚浸泡七天。或者将芝麻如前在牛奶中浸泡后晾干，去除外壳和灰尘后研磨，与香草等药粉混合。然后与牛奶和所有香料粉末以及煮过的芝麻一起压榨。
古老的医生们说，所有香料药材用量应为芝麻粉的八分之一。所有香料是指巴拉等类别中所述的，以及樟脑等。将这样压榨的芝麻油再与石垢等膏状物一起煮沸，这种最上等的芝麻油能够稳固骨骼，对于遍布全身的风病、胆病等疾病，通过饮用、鼻腔滴注等各种方法可以祛除和消灭。
《医论八支精华释·词义月光》，由月官上师所著，此为外治篇第二十七章的注释。
接下来将解说阴茎破裂一章。关于这个，开始解释的内容是这样的：为了说明前面所说的阴茎向内破裂的特征，撰写了这一章。

།གླང་བོ་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་འགྲོ། །གནས་དང་མལ་གསར་ཙོག་པུར་འདུག་།གཞང་འབྲུམ་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་བཤད་དང་། །གཞན་ལ་འང་བརྟེན་པར་གྱུར་བ་དང་། །མི་དགེ་སྨིན་པར་གྱུར་བ་དང་། །འཕྲལ་དུ་དམ་པ་ལ་སྨད་པས། །ཕལ་ཆེར་འབྲུམ་ཕྲན་དང་ པོར་འབྱུང་།།རྐུབ་ཀྱི་ཕྱི་འམ་ནང་དུ་ནི། །རྨ་ནི་སོར་ཚད་གཉིས་སམ་གཅིག་།ཤ་ཁྲག་གནོད་པར་གྱུར་ལས་འབྱུང་། །ཆུ་སོར་གཅིག་གྱི་གནས་ཉེ་བར། །བྱུང་བས་འཛག་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །དེ་ནི་མཚན་པར་རྡོལ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་པར་རྡོལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གླང་བོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོན་ནས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། །གཞན་ཡང་འདི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་སྔོན་ཆད་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕྲལ དུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོད་པའི་གནས་དམ་པ་སྨོད་པས་ཕལ་ཆེར་འབྲུམ་ཕྲན་དང་པོར་བྱུང་ནས།རྐུབ་ཀྱི་ཕྱི་འམ་ནང་དུ་རྨའི་ཚད་སོར་གཅིག་ཙམ་མམ་སོར་གཉིས་ཙམ་ཤ་དང་ཁྲག་གི་ནད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཆུ་སོ་དང་གཅིན་གྱི་གནས་ལྒང་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འཛག་པའི་ རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེའི་མིང་ནི་མཚན་པར་རྡོལ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཀྱང་མ་གསོས་འདྲུལ་བྱེད་ཅིང་། །མོ་མཚན་ཆུ་སོ་གཞང་གི་བར། །ཤས་ཆེར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། །བཤང་གཅི་འཕྱེན་དང་ཁུ་ཆུ་ནི། །བུ་གའི་ནང་ནས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་ རྡོལ་གྱི་ནད་ཀུན་ཡང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་འདྲུལ་ཞིང་རྣག་པར་བྱེད་དོ།།མོ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཉམས་པས་བུ་གའི་ནང་ནས་བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ནང་གཞི་རེ་རེ་ལྡན་པ་འདུས། །གློ་བུར་བ་དང་ བརྒྱད་དུ་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་པར་རྡོལ་གྱི་ནད་ནི་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་དང་། གློ་བུར་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །མ་སྨིན་འབྲུམ་དུ་ཞེས་བྱར་བཤད། །སྨིན་པ་མཚན་ བར་རྡོལ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་པར་རྡོལ་བ་དེ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི་མིང་འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ལ། སྨིན་ཅིང་རྣགས་ན་ནི་མཚན་བར་བརྡོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བ་མི་མངོན་ནད་ཚབས་ཆེ། །ཤས་ཆེར་གཡོས་ཤིང་རྨ་འཁྱིམས་འཁྲུགས། །མཚན་བར་རྡོལ་འགྱུར་ཤེས་ བར་བྱ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་དེ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་གྱི་ནད་གང་རྩ་བ་མི་མངོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། རྨ་འདྲུབས་ནས་ཀྱང་སླར་ཡང་དུ་རྨ་རེད་ཅིང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཚན་བར་རྡོལ་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་མཚན་པར་ རྡོལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རླུང་གྱུར་འབྲུམ་བུ་ནི། །དམར་ཞིང་གནག་ལ་ན་བ་དང་། །ཟུག་ཅིང་འཕར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་མདོག་དམར་བའམ་གནག་པ་དང་། །ན་བ་དང་ཟུག་པ་དང་། འཕར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་རྔ་ མོའི་མགྲིན་ལྟར་རིང་།།དམར་ཞིང་སྲབ་ལ་ཤས་ཆེར་ཚ། །ཐལ་མདོག་དུད་པ་འཐུལ་བཅས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་རྔ་མོའི་མགྲིན་པ་ལྟར་རིང་བ་དང་། དམར་བ་ནས་དྲོད་ཆེ་ཞིང་དུད་པ་འཐུལ་བ་ལྟ་བུའི་བར་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ བརྟན་ཞིང་སྣུམ།།རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་མདོག་སྐྱ་གཡའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།

骑大象和马而行。在新的住处和床铺上蹲坐。说是痔疮病的病因，以及依靠他人，和不善业成熟，当下诽谤圣者，大多首先生小疮。在肛门外或内，伤口一指或二指宽，由血肉损害而生。在尿道一指宽处附近，生起具有渗漏性质，这称为会阴破裂。
关于会阴破裂的病因是骑大象和马等而行走等，以及依靠其他引起此病的因缘而住，同样由往昔所造恶业不善业的果报成熟，以及当下于今生诽谤应供养的圣处，大多首先生小疮，在肛门外或内生一指宽或二指宽的伤口，由血肉病而生。由于靠近尿道和膀胱处，具有渗漏性质，其名称称为会阴破裂。
若不治疗则全部腐烂，阴道、尿道和肛门之间，多数遭到破坏，大小便、精液，从孔道内逐渐流出。
关于会阴破裂病若不治疗则全部腐烂化脓。阴道等破坏损毁，由于这些损坏，从孔道内大小便等逐渐大量流出。
单一病根、相合、积聚，突发性等共说八种。
关于会阴破裂病，由单一病根所生三种，相合所生三种，积聚所生一种，突发性一种，如是共八种。
未成熟称为疮，成熟则是会阴破裂。
关于会阴破裂，未成熟时称为疮，成熟化脓时称为会阴破裂。
根部不显病情重，多数活动伤口游走混乱，应知成为会阴破裂。除此之外不会成为此病。
关于会阴破裂病具有根部不显等特征，伤口腐烂后又再次受伤破坏则成为会阴破裂，除此之外不会成为会阴破裂。
其中风引起的疮，红黑而疼痛，刺痛且跳动。
其中风引起的疮，颜色红或黑，疼痛、刺痛和跳动。
胆引起的如母驴颈般长，红而薄且多热，灰色带烟雾。
胆引起的疮如母驴颈般长，红色到发热且如烟雾般的程度。
痰引起的坚实而油润，根部大而色灰痒。
痰引起的疮具有坚实等特征。

།རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་མདོག་གནག་ཅིང་། །དམར་ཞིང་ཚ་ལ་མི་བཟོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ལྡང་བ་ ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་མདོག་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བད་རླུང་ལས་གྱུར་ཅུང་ཟད་གནག་།སྨིན་པར་དཀའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ལ་ནི་ཁ་དོག་ཅུང་ཟད་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་གྱུར་རྐད་པའི་མཐེ་ བོ་འདྲ།།ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །གཟེར་དང་སྐོམ་དད་ཡི་ག་འཆུས། །རིམས་དང་སློན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་སུམ་ཆར་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་མཐེ་བོ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡལ་བར་བོར་ལ་སྨིན་པ་དང་། །རྨ་ ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་དུ་འགྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་དེ་དག་བག་མེད་པས་ཡལ་བར་བོར་ཏེ་མ་གསོས་ན་སྨིན་ནས་འཕྲལ་དུ་རྨར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་འབྲུམ་བུ་ནི། །ཁ་ཕྲ་མང་པོས་ཁྱབ་བྱེད་དེ། །ཀོ་ཚགས་བཞིན་དུ་ཁ་མང་ཞིང་། །རིམ་འཕེལ་ ཆུ་སེར་སླ་བ་དང་།།ལྦུ་བ་ཅན་ནི་རྒྱུན་དུ་འཛག་།ཀོ་ཚགས་ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ནི་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་མངར་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། ཀོ་ཚགས་ཀྱི་བུ་ག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། རིམ་གྱིས་འཕེལ་ཞིང་ཆུ་སེར་སླ་བ་ ལ་སོགས་པ་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་མིང་ནི་ཀོ་ཚགས་ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་རྔ་མོའི་མགྲིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་བ་ནི་མིང་རྔ་མོའི་མགྲིན་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྤྱི་བག་ནི། །མང་འཛག་ཡོངས་སུ་ འཛག་ཅེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་ནི་སྤྱི་བག་ཅན་གྱི་ཆུ་སེར་མང་དུ་འཛག་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་བ་ཤང་སྒོར་ནི། །ཡོངས་སུ་མཆེད་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཅིང་། །དེར་ནི་ར་བའི་འོབས་ཀྱིས་ནི། །བསྐོར་ བལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཞང་འབྲུམ་ནི་འོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བཤང་སྒོའི་ཉེ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ར་བས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ར་བའི་ཕྱི་རོལ་འོབས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་འདྲའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་ དང་།།གཞན་དུ་དྲང་པོར་སོང་འགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་ནི་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞང་གི་ནང་དྲང་པོར་སོང་ནས་འགས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་མཁྲིས་ལས་གྱུར་སྔར་བཤད་བའི། །གཞང་འབྲུམ་ ལ་བརྟེན་དེ་ལྡང་ཞིང་།།དེ་ལས་གཞང་འབྲུམ་རྩ་བར་གཡའ། །སྐྲང་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་སྐྱེད། །དེ་ནི་མྱུར་སྨིན་རྡོལ་གྱུར་ན། །གཞང་འབྲུམ་རྩ་བ་རྣག་ཅན་ཡིན། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཛག་བྱེད་དེ། །གཞང་འབྲུམ་འདི་ནི་མཚན་བར་རྡོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ སྔར་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་བ་དང་།གཞང་འབྲུམ་གྱི་རྩ་བ་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་དེ་སྐྲགས་པ་དེས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་རྩ་བ་རྣག་པར་བྱེད་དེ། རྣགས་ཤིང་བརྟོལ་ནས་ཁྲག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་གཞང་འབྲུམ་ གྱི་མཚན་བར་རྡོལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ།

关于'由风胆引起的黑色，红而灼热难忍'，由风和胆汁引起的疮疱呈黑色等。
关于'由痰风引起略黑，具有难以成熟的特征'，由痰和风引起的疮疱呈略微黑色等。
关于'三病合致如拇指，会生各种疾病，疼痛口渴食欲差，发热肿胀等为害'，由三病共同引起的疮疱如拇指般等特征。
关于'放置不管则成熟，最终会变成溃疡'，这些会破溃的疮疡若因疏忽而放置不管，不治疗，则会成熟并迅速变成溃疡。
关于'其中风引起的疮疡，细小孔洞遍布全身，如筛子般多孔，逐渐增多黄水稀薄，泡沫不断流出，称为百孔筛'，由风引起的疮疡孔洞极细且多，遍布全身，如筛子的孔洞一样，逐渐增多，流出稀薄的黄水等，其名称为百孔筛。
关于'胆引起的称母驼颈'，由胆汁引起的破溃称为母驼颈。
关于'痰引起的总漏，大量流出称为遍漏'，由痰引起的破溃有总漏，黄水大量流出，这称为遍漏。
关于'风胆引起的肛门圆，遍布蔓延全面覆，其处如被壕沟般，环绕似的会出现'，由风和胆汁引起的痔疮称为壕沟，它在肛门周围如城墙外的壕沟般环绕。
关于'风痰引起及，其他直行会裂开'，由风和痰引起的破溃称为直行，在肛内直行并裂开破坏。
关于'痰胆引起如前述，依附痔疮而升起，由此痔疮根部痒，肿胀发热等生起，此迅速成熟破溃，痔疮根部化脓性，不断持续地流出，此痔疮称破溃'，依附于先前生起的痔疮，由痰和胆汁紊乱引起，生起痔疮根部发痒等，该肿胀使痔疮根部化脓，化脓破溃后血液持续不断流出，这称为痔疮的破溃，这是仙人们所说的。

།འདུས་པ་ལས་གྱུར་དུང་འདྲ་བ། །དུང་ནི་འཁྱིལ་བའི་དབྱིབས་དང་འདྲ། །འདི་ཡིས་གཞང་ནི་ཞིག་བྱེད་ཅིང་། །མི་བཟད་ལམ་ནི་ཞིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་ རྡོལ་བའི་ནད་ནི་དུང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་དབྱིབས་དུང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་བ་འདིས་ནི་མི་བཟད་པར་ནད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་དེའི་ལམ་ཞིག་ཅིང་འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། གང་ཚེ་ཤ་ལ་བརྐམ་པ་ཡིས། །རུས་པའི་དུམ་བུ་ཟོས་གྱུར་པས། །ཐད་ཀར་སོང་བས་ལམ་ ལོག་ཞུགས།།རྡོལ་ཞིང་སྣད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཚགས་པས་རྣགས་པ་དང་། །ཤ་ནི་འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེར་ནི་སྲིན་བུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །གཞང་ནི་ཀུན་ཏུ་ཟ་བར་བྱེད། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་དེས་འཇིག་བྱེད། །དེ་ནི་ལམ་ལོག་རྨ་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ལ་བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་གང་གི་ཚེ་རུས་བའི་དུམ་བུ་ཟོས་ཤིང་མིད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རུས་པ་དེ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་ཏེ་ཐད་ཀར་འཕྲེད་དུ་སོང་བས་རྡོལ་ཞིང་སྣད་པར་བྱེད་ལ། དེས་ན་ནང་དུ་གས་ཤིང་རྣགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤ་རུལ་ཞིང་འདྲུལ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་གཞང་གི་ཕྱོགས་དེར་སྲིན་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྲིན་བུ་དེས་ནད་པ་དེའི་གཞང་ཀུན་ཏུ་ཟ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་གཞང་འཇིག་པར་བྱེད་དེ། མཚན་བར་རྡོལ་བ་དེ་ནི་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། རྨ་ལས་སྐྱེས་པའི་མིང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ན་ཚ་གཡའ་ལ་སོགས། །རྨ་གསོ་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་ན་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ནི་རྨ་གསོ་བའི་ལེའུ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་བར་བྱའོ། དེ་ལས་དྲུག་པོ་གསོ་དཀའ་ཡིན། འདུས་གྱུར་རྨ་སྐྱེས་སྤང་བར་བྱ། །སེལ་བའི་གཉེར་མར་ཕྱིན་པ་དང་། །སྲུབས་མཚམས་ལ་ནི་བརྟེན་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་སྟེ། དྲུག་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྨ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་སེལ་བའི་གཉེར་མར་ཕྱིན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མདོམས་ཀྱི་སྲུབས་མཚམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འབྲུམ་བུའི་ཚེ་ཉིད་ནི། །འདི་ནི་འབད དེ་གསོ་བར་བྱ།།སྦྱང་དང་གཏར་ག་ཆུ་བླུགས་སོགས། །ཅི་ནས་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བར། །འདི་ནི་འབད་དེ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མཚན་བར་རྡོལ་འདི་འབྲུམ་བུའི་ཚེ་ཉིད་ནི་སྤད་པ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ གསོ་བར་བྱའོ།།སྨིན་ནས་སླར་ཡང་སྣུམ་ཆོས་དང་། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་ལུས་སྤྱིང་བྱ། །གཞན་འབྲུམ་ལྟ་བུར་བསྡམས་ནས་ནི། །གཏིང་རིང་ལེགས་པར་བརྟན་བྱ་ཞིང་། །རྩ་བ་འམ་ནི་རྩེ་མོ་འམ། །ཕྱི་བལྟས་ནང་དུ་བལྟས་བ་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ནད་པ་ དེ་ལ་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ལ།གཞང་འབྲུམ་ལྟ་བུར་ལེགས་པར་བསྡམས་ནས་སྟེད་དུ་སོང་བའམ་འོག་ཏུ་སོང་བའི་རྩ་བ་དང་རྩེ་མོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་དང་། ནང་དུ་བལྟས་པ་ལེགས་པར་བརྟག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་བལྟས་བཙས་ནས་ ནི།།གཙགས་བུས་ལེགས་པར་གཅད་པར་བྱ། །ཕྱིར་བལྟས་མ་ལུས་པར་བཅད་ལ། །ཐལ་སྨན་དག་གིས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་མཚན་པར་རྡོལ་བ་ནང་དུ་བལྟས་པ་ནི་ལེགས་པར་བཙལ་ཅིང་བརྟགས་ནས་གཙགས་བུས་གཅད་ཅིང་དྲལ་བར་ བྱའོ།།ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཚན་བར་རྡོལ་བ་མ་ལུས་པར་བཅད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཐལ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།

关于'由积聚所生如螺形者，形状似螺旋，此能损坏肛门，能损坏难忍之道路'的解释：由积聚所生的生殖器溃烂病称为如螺形，其形状如同螺旋，此生殖器溃烂以难忍的病势破坏其道路。
当贪食肉时，因食骨块，直行而入歧路，溃烂并受损。由此化脓，使肉腐烂。于此生虫，遍啮肛门。不久即能毁坏，此为歧路伤口。
由此所生疼痛、发热等，应从疗伤中了知。
其中六种难治，应舍弃积聚所生及伤口所生。已至外翻皱褶及依附缝隙处者亦应舍弃。
当疮疱时，应努力医治。以清净、放血、注水等，务必使其不致成熟而努力医治。
成熟后再以油疗及热敷，然后按摩身体。如其他疮疱般约束后，应深入稳固，观察根部或顶端，或外向内向。
于此观察病情后，应用手术刀妥善切除。将外向者全部切除后，应用灰药治疗。

།དེ་ནས་ཐལ་སྨན་བཏབ་པ་འམ། །ཡང་ན་སྨན་པས་མེ་བཙའ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མཚན་བར་རྡོལ་གཉི་གཡང་སྨན་པས་ཐལ་ སྨན་གྱིས་གསོ་བའམ།མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱའོ། །རྔ་མོའི་མགྲིན་ལ་ཐལ་སྨན་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔ་མོའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་བར་རྡོལ་ནི་ཐལ་སྨན་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། མེ་བཙས་ནིམ་ཡིན་ནོ། །ཀོ་ཚགས་ཁ་བརྒྱ་སྦུགས་གཅིག་པ། ། བཅུག་ནས་ལེགས་པར་གཅད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་ཀོ་ཚགས་ཁ་བརྒྱ་པ་ནི། སྦུ་གུ་སྦུབས་གཅིག་པའི་ནང་ན་བར་མཚམས་གཅིག་པའི་ནང་དུ་བར་མཚམས་གཅིག་ཡོད་པ་བཅུག་ནས་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲུབས་ནས་ནི་ལྷག་མའང་བཅད། །གཞན དུ་གཞང་ནི་ཞེ་གནས་འཆི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དེ་འདྲུབས་པར་གྱུར་ན་ལྷག་མ་གཅད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་དུས་གཅིག་ཏུ་བཅད་ན་ནི་གཞང་ཞིག་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །འོབས་ལྟར་ཁྱབ་པའམ་དེ་བཞིན་དུ། །ཐལ་སྨན་བ་གཅིན་སྦུ་གུས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ བཞིན་དུ་འོ་བས་ལྟ་བུས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་བར་རྡོལ་ལ་ཡང་ཐལ་སྨན་དང་བ་གཅིན་དང་།སྦུ་གུའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཞང་འབྲུམ་མཚན་མར་རྡོལ་ལ་སྔར། །གཞང་འབྲུམ་ལ་ནི་སྨན་ཕྱེ་གདབ། །རྨ་སྐྱེས་པ་ལ་རེ་ཐག་བཅད། །ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན། ། ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་སྡེ་སྲིན་འཇོམས་པའི། །བཟའ་དང་བྱུག་པ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འབྲུམ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་བ་ལ་ནི་དང་པོར་གཞང་འབྲུམ་ཉིད་གསོ་བར་བྱའོ། །རྨ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་ལ་ནི་དང་པོར་རེ་ཐག་བཅད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཟུག་རྔུ དབྱུང་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱ་སྟེ།དེའི་འོག་ཏུ་འབུ་འཇོམས་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་བསྐུ་བྱུག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གླན་དུགས་སྦུ་གུ་ཅན་ལ་སོགས། །སྣུམ་ཆོས་ལེགས་སྦྱར་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་གྱི་ནད་ན་བ་ལ་ནི་གླན་པའི་དུགས་ལ་ སོགས་པས་ཕན་ནོ།།ཀོ་ཚགས་འདྲ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །བ་ལང་རོགས་དང་ཀུན་ཏུ་བཟང་། །གཤོལ་ཕྱེད་པ་དང་གཤོལ་གྱིས་བྱ། །བརྟགས་ཏེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀོ་ཚགས་འདྲ་བ་དང་མཚན་བར་རྡོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བ་ལང་གི་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྤྱད་བཞི་བོ་ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ངོས་སུ་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་མཚོན། །བ་ལང་ངོགས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ངོས་སུ་མཚོན་གང་ངོས་སུ་འདེབས་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིང་བ་ལང་གི་ངོགས་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་ གཏོང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་གཏོང་ཞིང་སྤྱོད་པའི་ཆ་སྤྱད་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ངོས་ལ་གཅོད་པ་གཤོལ་ཕྱེད་པ་། །ངོས་གཉིས་སུ་ནི་གཤོལ་གྱིས་བཅད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ངོས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅོད་པར་ བྱེད་པའི་ཆ་སྤྱད་ནི་གཤོལ་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ངོས་གཉིས་ཀར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཤོལ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །འཛག་པའི་ལམ་ནི་མ་ལུས་པ། །ཐམས་ཅད་མེ་ཡིས་བསྲེག་པར་བྱ། །སླར་ཡང་འདི་ལྟའི་གནོད་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛག་པར་ བྱེད་པའི་ལམ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེས་བསྲེགས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བྱས་ན་མཚན་བར་རྡོལ་གྱིས་སླར་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྨན་པས་དེ་ཡི་བར་བར་དུ། །དེ་ལྟོ་སྦྱང་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་མཚན་བར་རྡོལ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་དེ་ལ་བར་བར་རམ། སྐབས་སྐབས་སུ་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །བྱི་ལའི་རུས་པ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཁུ་བ་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་བར་རྡོལ་ལ་བྱི་ལའི་རུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

其后，应敷以灰药，或者医生施以灸法。对此，其后对于肛门破裂，医生应以灰药治疗或施以灸法。
对于'涂抹母骆驼喉部灰药'，对于如母骆驼喉部般的肛门破裂，应以灰药治疗，而不用灸法。
对于'插入百孔一管皮筛，应善加切除'，对于肛门破裂，应将百孔一管皮筛插入间隙中切除。
对于'愈合后再切除余部，否则肛门将坏死'，当伤口愈合后应切除余部，若一次性切除，肛门将坏死。
对于'如沟渠般蔓延者亦然，以灰药、牛尿、导管治疗'，对于如沟渠般蔓延的肛门破裂，也应以灰药、牛尿和导管配合治疗。
对于'痔疮引起的肛门破裂，先用药粉治疗痔疮。对于创伤引起者，先切断韧带。如拔除刺之法，拔除后，配合杀虫之食物和涂敷'，对于痔疮引起的肛门破裂，应先治疗痔疮。对于创伤引起的肛门破裂，应先切断韧带，然后如拔刺法般治疗，之后配合杀虫的饮食和涂敷。
对于'热敷、导管等，精心配制油疗有益于病'，对于肛门破裂病，热敷等有益。
对于'如皮筛者及一切，牛角刃及普贤刃，半犁刃及犁刃治，观察后应善运用'，对于如皮筛般的和一切肛门破裂，应观察后使用牛角刃等四种器具。
对于'用于侧面切割的器具，称为牛角刃'，用于侧面切割的器具称为牛角刃。
对于'普遍使用者为普贤刃'，普遍使用的器具称为普贤刃。
对于'侧面切割为半犁刃，两侧切割为犁刃'，用于单侧切割的器具称为半犁刃，用于两侧切割的器具，仙人们称之为犁刃。
对于'所有渗漏通道，皆应以火烧灼，如此将不再生害'，应以火烧灼所有渗漏通道，如此做则肛门破裂不会再造成危害。
对于'医生应在其间，努力净化其腹'，对于患有肛门破裂的病人，应在期间不时以催吐药等净化。
对于'猫骨及三果，汁液调制涂敷'，对肛门破裂涂敷以猫骨等制成的药膏也有益处。

།ཛོ་ཏི་སྨྲ་ཏི་མ་ལ་ཡུ། །སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་བི་ཤ་ལྱ། ། དུར་བྱིད་པ་ཏི་བ་ཏྲ་ཀ། །ཀ་ར་བཱི་ར་སྲ་རྩི་ཕོག་།ཤུ་དག་སུ་དྷཱ་ཀྵི་ར་དང་། ། རྐའི་ལོ་མ་ཏིལ་མར་བསྐོལ། །མཚན་བར་རྡོལ་ལ་བསྐུས་ན་ནི། །འདི་ནི་ཕན་བྱེད་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཛོ་ཏི་སྨན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར དེ་མཚན་བར་རྡོལ་བའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྐུས་ན་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།ཛོ་ཏི་སྨ་ཏི་ནི་ཀ་ཀ་ད་ནའོ། །མ་ལ་ཡུ་ནི་སོ་མ་ར་ཛའ་མ་ཕལ་གུའོ། །སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་ནི་སེ་ལུའོ། །བི་ཤ་ལྱ་ནི་ལང་ག་ལིའོ། །དུར་བྱིད་ནི་ཏྲི་བྱིད་དོ། །ཤིང་མངར་སེང་ཕྲོམ་པི་པི་ལིང་། །སུག་ སྨེལ་ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་དང་།།སེར་པོ་གཉིས་དང་པྲི་ཡང་གུ་།རྒྱམ་ཚ་ཐལ་ཏེས་ཤུག་པ་དང་། པདྨའི་སྙིང་པོ་ད་ཏ་ཀི། །སྤྲ་ཚིལ་རུ་རྟ་སྲ་རྩི་ཕོག་།ཁ་ལུང་འོ་མར་བཅས་པ་དང་། །ཏིལ་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་ཡིས། །བསྐུས་ན་འབྲུམ་བུ་མཛེ་དང་རྨ། །གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་ འདྲ་པ་འཇོམས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུ་བྱས་པ་དང་། ཏིལ་མར་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ན་འབྲུམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། བྱི་དང་ག་སྙིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །པི་པི་ལིང་རྩ་པི་པི་ལིང་། །སྦྲང་རྩི་ཏིལ་མར་སྦྱར་བ་ཡི། ། ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་སྲིན་བུའི་ནད། །མཚན་བར་རྡོལ་དང་མཛེ་ནད་དང་། །གཅིན་སྙི་བ་དང་སྨས་པ་དང་། །རྨ་འཁྱིམས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་དང་གའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་སྲིན་བུའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སླེ་ཏྲེས་སུག སྨེལ་བྱི་དང་ག་།དུག་མོ་ཉུང་དང་བ་རུ་ར། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་ཨ་རུ་ར། །གུ་གུལ་རིམ་གྱིས་ཆ་རེས་བསྐྱེད། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་འདི་ཟོས་ན། །འབྲུམ་བུ་སྦོམ་དང་མཚན་བར་རྡོལ། །ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆ་རེ་རེས བསྐྱེད་དེ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་འབྲུམ་བུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།པི་པི་ལིང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ། །བྱི་དང་ག་དང་དུག་མོ་ཉུང་། །ཆ་སྙོམས་ཕྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཀུན་དང་ཆ་མཉམ་གུ་གུལ་དང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །ནད་ནི་ཐམས་ ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་སྲང་དྲུག་དང་། གུ་གུལ་སྨན་དེ་དག་ཀུན་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་པ་དང་། སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཚད་དང་ལྡན་པར་ཟོས་ན་ཡང་མཚན་བར་རྡོལ་བའི་ནད་ཐམས་ ཅད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།གུ་གུལ་སྲང་ལྔ་པི་པི་ལིང་། །འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་སྲང་རེ་དང་། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི། །ཟོས་ན་མཚན་བར་རྡོལ་བ་དང་། །མཛེ་ནད་སྐྲན་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གུ་གུལ་སྲང་ ལྡ་དང་།པི་པི་ལིང་འབྲས་བུ་གསུམ་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་རེ། ཤིང་ཚ་དང་། སུག་སྨེལ་སྣ་རེ་ཞིང་ཞོ་གཉིས་གཉིས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་མཚན་བར་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་དང་ནི་བཅའ་སྒའི་ཕྱེ། །ལེགས་པར་བསྲེས་ པར་གྱུར་པ་དང་།།རྩ་བ་བཅུ་ཡི་ཁུ་བར་བསྲེས། །མཆོག་ཏུ་རླུང་གི་ནད་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་སྨན་དེ་དག་ཉིད་བཅའ་སྒའི་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྲེས་པས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་བ་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།

若用光明思惟、马来树、斯列曼达迦、毗舍离、三果、巴德拉迦、夹罗毗拉、树脂、白芷、苏陀克西拉和马蹄叶与芝麻油煎煮，涂抹于肛门破裂处，此为最佳疗法。
光明思惟即迦迦达那，马来树即索玛拉札玛帕尔古，斯列曼达迦即色露，毗舍离即朗嘎利，三果即得利毗得。
甘草、姜黄、胡椒、豆蔻、诃梨努迦、两种黄色药材、补骨脂、岩盐、蒿本、柏树、莲心、达塔基、獐脂、茜草、树脂、卡龙和牛奶，与芝麻油同煎，涂抹可治疗痘疮、麻风、创伤和如蜜般的尿病。
若服用毕达嘎心、三果、胡椒根、胡椒、蜂蜜、芝麻油调制的药膏，可治疗虫病、肛门破裂、麻风病、尿病、创伤和伤口感染。
斯列特列斯、豆蔻、毕达嘎、牛蒡、诃子、余甘子、阿如拉、安息香，依次各增一份，与蜂蜜调制服用，可治疗大痘和肛门破裂病。
胡椒、吉德拉迦、毕达嘎、牛蒡各等份，三果减半，安息香与全部等量，用蜂蜜调制的药膏可治疗一切疾病。
安息香五两，胡椒、三果各一两，桂皮、豆蔻各二钱，用蜂蜜调制的药膏，服用可治疗肛门破裂、麻风病和肿瘤。
将上述药材与荜茇粉充分混合，再与十种根药的汁液调和，最能治疗风病。

།སེང་ལྡེང་སྙིང་པོ་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ། ། ས་ན་བསྐོལ་ཁུ་བ་དང་བསྲེས་དང་། །ཆ་མཉམ་གུ་གུལ་སྦྲང་རྩི་ལྡེ་གུར་བྱས། །མཛེ་འབྲུམ་གཅིན་སྙི་མཚན་བར་རྡོལ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་གི་སྙིང་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། གུ་གུལ་ཆ་ མཉམ་པར་ཨ་ས་ན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་བསྲེས་ཏེ་ཟོས་ན་འཛེ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་ཏོ།།འདི་ནི་མཚན་བར་རྡོལ་གསོའི་བྱེ་བྲག་བཤད། །སྨན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྷག་པ་གང་ཡིན་པ། །རྨ་ཡི་དབང་བྱས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། །གསོ་ཐབས་དགོས་པ་ལེགས་པར་ བརྟགས་ཏེ་སྦྱར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་མཚན་བར་རྡོལ་གྱི་གསོ་བ་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་ཙམ་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིའི་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཕན་པ་ལྷག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རྨའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། ། དེ་དང་འཚམ་པའི་གསོ་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྟ་ཞོན་སྟོབས་འགྱེད་ཤུགས་ནི་འགེགས་པ་དང་། །ཆང་འཐུངས་ཉལ་པོ་མ་ཞུ་མ་གོམས་དང་། །དྲག་ཤུལ་ལས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྨ་འདྲུབས་ནས། །ལོ་གཅིག་བར་རམ་དེ་ལས་ལྷག་པ་སྤང་། །ཞེས བྱ་བ་ལ།མཚན་བར་རྡོལ་གྱི་རྨ་འཚོབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། །རྟ་ཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལོ་གཅིག་གམ། །དེ་ལས་ལྷག་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་ བས་ངེས་བར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྨེན་བུ་དང་རྐང་བམ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ནད་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་དང་འབྲུམ་བུའི་སྐབས་ཀྱི་གོ་ རིམས་ཀྱིས་ན་ལེའུ་འདི་ཉིད་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།ནད་ནི་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ། །ཁྲག་དང་ཤ་དང་ཚིལ་ལ་བརྟེན། །ཟླུམ་ཞིང་མཐོ་བར་སྐྲངས་བ་དེ། །མདུད་པ་འདྲ་བས་རྨེན་བུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་ ཤ་དང་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དེ་ལས་སྐྲངས་པ་གང་ཟླུམ་ཞིང་མཐོ་བར་གྱུར་པ་དེ་རྣག་འཛག་པའི་རྗེས་ལ་མདུད་པ་འདྲ་བའི་རྨེན་བུས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་མིང་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ནད་གཞི་ཁྲག་ཤ་ཚིལ། །རུས་རྩ་རྨ་ལས་གྱུར་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་ བུ་དེ་ནི་ནད་གཞི་སོ་སོ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་།ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཤ་དང་ཚིལ་དང་རུས་པ་དང་རྩ་དང་། རྨ་ལས་གྱུར་པ་དང་དགུའོ། །དེ་ལ་རླུང་གྱུར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །ཟུག་ཅིང་བྱེ་བ་སྙམ་སེམས་ན། །གནས་ནས་གནས་གཞན་དག་ཏུ་འཕོ། །རྒྱུ་མེད་པར་ ནི་འཕེལ་ཞིང་འབྲི།།འཇམ་ཞིང་ལྒང་པ་ལྟ་བུར་རྒྱས། །བརྟོལ་ན་ཁྲག་ནི་སླ་བར་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྨེན་བུ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ལྷུན་མཐུག་པ་དང་། ཟུག་པ་ལ་སོགས་ནས། ཁྲག་སླ་བ་འཛག་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། ། མཁྲིས་གྱུར་ཚ་ཞིང་མདོག་སེར་ལ། །དམར་ཞིང་མྱུར་དུ་སྨིན་པ་ཡིན། །བརྟོལ་ན་ཁྲག་ནི་དྲོན་མོ་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ནི་ཚ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་དོག་སེར་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན ལས་གྱུར་ནད་མེད་སྲ།།རེག་ན་གྲང་ཞིང་དཀའ་ལ་གཡའ། །སྨིན་ན་རྣག་ནི་སྐ་བ་[(]འཇག་[,]འཛག[)་]།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ནི་ནད་ཚབས་ཆུང་ཞིང་རེག་ན་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

檀香心、三果的粉末，与阿萨那煎煮的汁液混合，等量的安息香和蜂蜜制成药膏，能治疗麻风、疱疮、糖尿病和生殖器溃疡疾病。
檀香心等和等量的安息香与阿萨那煎煮的汁液混合服用，能治疗麻风等疾病。
这是对生殖器溃疡治疗的具体说明。对于药物特性的殊胜之处，根据伤口的情况全面阐述，并根据治疗方法的需要仔细配制。
前面所说的是生殖器溃疡治疗的具体或特殊说明，而不是一般性的说明。对于前面所说的特性中有益的部分，是根据伤口的情况全面考虑后阐述的，要用与之相应的治疗方法来治疗。
骑马、比试力气、用力阻挡，饮酒、性交、消化不良、不习惯以及各种剧烈活动会使伤口裂开，应避免一年或更长时间。
即使生殖器溃疡的伤口愈合，也要完全避免骑马等活动一年或更长时间。
《医论八支心要注释·词义月光》是由大师月官确定编撰的。这是对后续篇第二十八章的注释。
现在要说明瘰疬、足肿和痔疮串病的诊断要点。
按照伤口和疱疮篇章的顺序编撰此章。
疾病以痰为主，依附于血、肉和脂肪，呈圆形隆起肿胀，因如结节而称为瘰疬。
风等疾病中以痰占主导，依附并存在于肉和血中，由此产生的肿胀呈圆形隆起，在脓液流出后遍布如结节状的瘰疬，因此称为瘰疬。
这种病有九种：三种由病因引起，以及由血、肉、脂肪、骨、筋和伤口引起的。
瘰疬有九种：由各种病因引起的三种，以及由血引起的、由肉引起的、由脂肪引起的、由骨引起的、由筋引起的和由伤口引起的。
其中风引起的范围广大，疼痛且感觉分散，从一处转移到另一处，无故增大或减小，柔软且如膀胱般膨胀，破开时血液容易流出。
其中这些瘰疬中由风引起的瘰疬范围广大且厚实，从疼痛等症状到血液容易流出都是其特征。
胆引起的灼热且呈黄色，发红且快速成熟，破开时流出温热的血液。
由胆引起的瘰疬伴有灼热感且呈黄色，同样也呈红色等特征。
痰引起的无痛且坚硬，触摸时感觉冰冷且难以忍受发痒，成熟时流出稠厚的脓液。

།ནད་འཁྲུགས་ཁྲག་ལས་གྱུར་རྨེན་བུ། །སྲིན་བུ་དང་ནི་བཅས་པར་འགྱུར། ། ཤ་དང་རྩ་ལ་གནས་པ་ཡི། །རྨེན་བུ་ཚོར་བ་ཆུང་བ་དང་། །མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པའི་ཁྲག་ལས་རྨེན་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཁྲག་དེ་སྲིན་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤ་དང་རྩ་ལ་གནས པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཤ་ཆེའི་གནོད་གྱུར་ཤ་ལས་ནི། །ཤ་སྐྱེད་ཟས་ལ་རྨེན་བུ་འབྱུང་། །སྣུམ་ཞིང་ཆེ་ལ་སྲ་བ་དང་། །རྩ་ཡིས་ཁྱབ་ཅིང་བད་ཀན་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཤ་ལ་ གནོད་པར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨེན་བུ་ནི་སྣུམ་པ་ནས་བད་ཀན་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།ཚིལ་སྐྱེད་པ་ཡིས་ཚིལ་འཕེལ་བ། །ཤ་འམ་པགས་པར་ཕྱིན་གྱུར་པ། །རླུང་གི་རྨེན་བུ་ཤིན་ཏུ་སྣུམ། །འཇམ་དང་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །བད་ཀན་དང་ནི་ མཚན་ཉིད་མཚུངས།།ལུས་འཕེལ་འབྲི་བ་མཚུངས་པ་ཡིན། །དེ་བརྟོལ་ཚིལ་མཐུག་དམར་བ་དང་། །དཀར་དང་ནག་པ་འཛག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཚིལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཤ་འམ་པགས་པ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ལས་རླུང་གི་རྨེན་བུ་ ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལུས་འཕེལ་ཞིང་ཚོན་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ།སྦེག་ན་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བར་འབྱུང་ལ། དེ་བརྟོལ་ན་ཚིལ་མཐུག་ཅིང་མདོག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །རུས་པ་ཆག་དང་སྣད་པ་ལས། །མཐོ་དང་དམའ་ བར་གྱུར་པ་དེ།།རུས་པའི་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཆག་གྲུགས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རུས་པ་གང་མཐོ་བའམ་དམའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རུས་པའི་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རྐང་གིས་སོང་བའམ་དྲག་ཤུལ་གྱིས། །དུབ་པར་གྱུར་ནས་ཆུ་བརྒལ་བས། །རླུང་གིས་ རྩ་གྲང་ཁྲག་བཅས་པ།།རླུང་གིས་བཙིར་ཏེ་འཁྲུགས་ནས་ནི། །ཡོན་པོར་བྱས་ཏེ་སྐམས་པ་དང་། །མི་འཕར་ནད་བྱུང་རྨེན་བུ་ཆགས། །དེ་ནི་རྩ་ཡི་རྨེན་བུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་གིས་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་འཕྲལ་དུ་ཆུ་བརྒལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ན་དེ་ བཞིན་དུ་དྲག་ཤུལ་གྱིས་དུབ་པར་གྱུར་པ་ལས་མོད་ལ་ཆུ་བརྒལ་བར་གྱུར་པས།རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏེ། རླུང་དེས་རྩ་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཤིང་བཙིར་ཏེ་འཁུམས་པར་བྱས་ཤིང་སྐམས་པ་ལས་མི་འཕར་པར་ནད་བྱུང་བའི་རྨེན་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་མིང་རྩའི་རྨེན་བུ་ ཞེས་བྱའོ།།རྨ་ནི་མ་འདྲུབས་འདྲུབས་མ་ཐག་།རོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཟོས་གྱུར་པའམ། །རློན་པ་དཀྲིས་པ་མེད་པ་འམ། །ཡང་ན་ལུས་ནི་སྣད་གྱུར་པས། །རླུང་ནི་ནད་ཁྲག་མ་ཕྱུང་པ། །མ་སྦྱངས་རྨ་ནི་བསྲུབས་པ་ལས། །ཚ་ཞིང་གཡའ་དང་བཅས་གྱུར་པ། ། རྨ་ཡི་རྨེན་བུར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཤ་མ་འདྲུབས་པ་འམ། འདྲུབས་མ་ཐག་རོ་ཐམས་ཅད་དང་ཟས་འཆོལ་བར་ཟོས་པའམ། །ཡང་ན་རྨ་རློན་པ་དཀྲིས་པ་མེད་པར་གཞག་པའམ། ཡང་ན་ལུས་སྣད་པར་གྱུར་པས་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་ནད་ཁྲག་མ ཕྱུང་བ་འམ་མ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྨ་བསྲུབས་ཤིང་འཚོབས་པ་ལས་ནི་ཚ་ཞིང་གཡའ་བ་དང་བཅས་པའི་རྨེན་བུར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་རྨའི་རྨེན་བུ་ཞེས་དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་དོ། །གསོར་རུང་ནད་གཞི་ཁྲག་ཚིལ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་དེ་དག་ལས་ གསོར་རུང་བ་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་དང་ཚིལ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ།ལྔ་པོ་ཡིན་ནོ། །སྲ་ཞིང་འགྱུར་དང་སྦོམ་པ་དང་། །གནད་དང་མགུལ་པ་ལྟོར་གནས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་གང་སྲ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཡའ་བ་དང་། སྦོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

由于风等病扰乱的血液而形成的肿瘤，会伴有虫。位于肉和脉中的肿瘤，感觉较小，与胆的特征相似。
由于食用增长肉的食物而损害肉所产生的肿瘤，具有油腻、大而坚硬、遍布脉络、类似痰的特征。
由于食用增长脂肪的食物而使脂肪增长，进入肉或皮肤，风的肿瘤非常油腻，柔软且稳固，与痰的特征相似。身体增长和减少相同。破裂后会流出厚脂肪，呈红色、白色和黑色。
骨头断裂和受伤而形成高低不平的，称为骨肿瘤。
由于步行或剧烈运动而疲劳后涉水，风使脉冷并带血，被风挤压而扰乱，使之歪曲并干枯，不跳动而生病形成肿瘤，这称为脉的肿瘤。
伤口未愈合或刚愈合时，食用了所有腐烂的食物，或者未包扎湿润的伤口，或者身体受伤，风病血未放出，未清净而摩擦伤口，产生发热和瘙痒的，称为伤口肿瘤。
可治愈的病基是血和脂肪所致。坚硬、变化、粗大，以及位于要害、喉部、腹部的是不可治愈的。

།མདུད་པ་ཆེར་ཆགས་ཐོར་བུ་སྟེ། །རྨེན་བུ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ནད་གཞི་ལ་སོགས་གྱུར་དྲུག་ཡིན། །ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་ཚིལ་རྒྱས་ཡིན། །བརྟན་པས་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་རྨེན་བུ་ལས་ ཆེན་པོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོར་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་རྨེན་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་དང་། །ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་བར་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་དང་ཚིལ་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟན་ཞིང་སྲ་ བས་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྩ་ལ་གནས་པའི་ཁྲག་ནད་ཀྱིས། །འཁུམས་པའི་རྗེས་ལ་གནོད་འགྱུར་ཞིང་། །སྨིན་པ་དེ་ཚེ་རྒྱར་པར་འགྱུར། །ཤ་ཡི་གོང་པོ་བཅས་པར་འགྱུར། །ཤ་ཡི་མྱུ་གུས་ཁྱབ་གྱུར་ཞིང་། །སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ནད་ཁྲག་ནི། །རྒྱུན་མི་ཆད་ པར་མང་དུ་འཛག་།དེ་ནི་ཁྲག་གི་ཐོར་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ལ་གནས་པའི་ཁྲག་ནི་ནད་ཁྲག་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་འཁུམས་པར་གྱུར་པ་ན་ཁྲག་དེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཤའི་གོང་པོ་རིལ་པོ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤའི་མྱུ གུས་ཁྱབ་ཅིང་དེ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ལས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་མང་པོ་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ནི་ཁྲག་གི་ཐོར་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཤ་ཁྲག་ལས་གྱུར་སྤང་། །བཞི་བོ་གཞན་དག་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཁྲག་དང་ཤ་ལས་གྱུར་པའི་ཐོར་བུ་ གཉིས་པོ་ནི་སྤང་བར་བྱ་ལ།རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་ནི་གསོ་བར་བྱའོ། །དང་པོར་ཆུ་སོར་གནས་པའམ། །རོ་སྨད་ལ་བརྟེན་བད་ཀན་རྒྱས། །ཤ་ཁྲག་ནད་ཀྱིས་རྐང་པར་ནི། །དུས་སུ་སྐྲངས་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །རིམ་གྱིས་སྟུག་པོ་ཉེད་དུ་འགྱུར། །དེ་ནི་ རྐང་བམ་ཞེས་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་དང་པོར་ཆུ་སོ་འམ་རོ་སྨད་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གནས་ནས་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དེ་རིམ་གྱིས་སྐྲང་ཞིང་རྐང་པའི་བར་དུ་འབྱེར་བ་འམ། རྐང་པ་འབའ་ཞིག་སྐྲང་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྐང་བམ་ཞེས་ བྱའོ།།རླུང་གྱུར་གས་ཤིང་གནག་པ་དང་། །རྒྱུ་མེད་ན་ཞིང་རྩུབ་ཅིང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ནི་རྐང་པ་གས་པར་བྱེད་པ་དང་། མདོག་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སེར་བ་དང་། །ཚ་དང་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ནི་ཚ་བ་མདོག་སེར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་སྣུམ་ལྕི་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ཤ་ཡི་འཛེར་པ་ཆེན་པོས་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ནི་སྣུམ་པོ་དང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། །ལོ་གཅིག་འདས་པ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་བམ་གྱི་ནད་དེ་ནི་ཆུ་སེར་མང་དུ་འཛག་པ་དང་། ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་རྙིང་བ་སྦང་བར་བྱའོ།

结成大结块零散的，具有腺瘤的特征，病根等六种变化，大多是痰湿和脂肪增长，因坚固而不会成熟。对此，前面所说的腺瘤中，凡是变得巨大的就称为零散，它具有腺瘤的特征，它又有不同的病根和由脂肪所致等六种，而且大多是痰湿和脂肪增长所致，因为坚硬稳固所以不会成熟。
血脉中的血病，收缩之后会造成损害，成熟时会扩大，会形成肉块，遍布肉芽，从其生长处血病会不断大量渗出，这就是血性零散。对此，血脉中的血被风等病所收缩时，那血会扩大，会形成整个肉块，遍布肉芽且增长，从此会持续渗出大量血液，这就称为血性零散。
其中应当舍弃由肉血所致，其他四种应当医治。对此，在这些零散中，应当舍弃由血和肉所致的两种零散，而由风所致等四种则应当医治。
最初位于小便道或依附于下体，痰湿增长，肉血病会使腿部在一定时期肿胀，逐渐变得浓厚坚实，这就称为腿肿。对此，以痰湿为主的病最初位于小便道或下体任何一处，依附于肉和血，这样的病逐渐肿胀直至腿部，或者仅使腿部肿胀，这就称为腿肿。
风所致会裂开且发黑，无故疼痛且粗糙疼痛。对此，由风所致的腿肿会使腿部裂开，发黑等。
胆汁所致发黄，发热且有发烧症状。对此，由胆汁所致的腿肿会发热发黄等。
痰湿油腻沉重病情轻，遍布大肉瘤。对此，由痰湿所致的腿肿会油腻沉重等。
其大量渗出，超过一年者应当舍弃。对此，这腿肿病若大量渗出浆液，和超过一年的陈旧病应当舍弃。

།ཁ་ཅིག་ལག་པ་སྣ་དང་མཆུ། །རྣ་བ་རྐང་པ་ལྟར་འབྱུང་གཟེར། །རྐང་བམ་སྐྱེས པར་གྱུར་པ་དེ།།རླན་ཅན་གནས་སུ་མི་བཟད་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སོང་ལ་ལ་ལ་ནི་ལག་པ་གཉིས་དང་སྣ་དང་མཆུ་དང་རྣ་བ་བ་དང་རྐང་པ་དང་འདྲ་བར་རྐང་བམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ལ། རྐང་བམ་གྱི་ནད་དེ་ནི་རླན་གྱི་གནས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ རོ།།ནད་ནི་ཚིལ་མགྲིན་མཇིང་བ་མིག་།མཆན་ཁུང་ཆུ་སོར་གནས་པ་དག། །མདོག་འདྲ་སྲ་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་། །བར་ཏ་སྐྱུ་རུ་ར་འདྲ་དང་། །གཏིང་ཟུག་འབྲས་ནི་ཆེར་འབྱུང་བ། །རིང་ཞིག་ལོན་ན་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཚིལ་ལ་ གནས་ཤིང་མགྲིན་པ་དང་མཇིང་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟེན་པ་དག་ནི་མདོག་འདྲ་ཞིང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་པར་ཏ་ཀ་འམ།སྐྱུ་རུ་ར་འདྲ་བ་གཏིང་ཟུག་ཅིང་ནང་དུ་ཆུད་པའི་འབྲས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་དུས་ཡུན་རིང་ཞིང་ལོན་ན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཁ་ ཅིག་ནད་མེད་སྨིན།།ཁ་ཅིག་འཛག་དང་གཡའ་བ་ཡིན། །ཁ་ཅིག་སྐམ་ཞིང་ཁ་ཅིག་སྐྱེ། །ཡུན་རིང་དུ་ནི་གནས་པར་བྱེད། །དཱུར་བ་བཞིན་དུ་འབྲི་ཞིང་འཕེལ། །འབྲུམ་ཆེན་འབྲས་ཕྲེང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་ནད་དེ་ཁ་ཅིག་ནི་ནད་ཆེན་པོ་མེད་པར་སྨིན་ པར་གྱུར་ལ།།ཁ་ཅིག་ནི་གཡའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐམ་ཞིང་འཛག་།ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩ་དཱུར་བ་དང་འདྲ་བར་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་དཱུར་བ་ནི་འབྲི་བར་གྱུར་ནས་སླར་འཕེལ་ བར་འགྱུར་ཏེ།འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་འབྲུམ་ཆེན་དང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རིམས་བཅས་སྐྱུགས་པ་དང་། །ཆམ་ལུད་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དེ་རིམས་ ལ་སོགས་པའི་བླ་བརྣན་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་བྱའོ།།རྨ་ལ་མི་འཕྲོད་བསྟེན་པ་ཡིས། །སྐྲང་དང་སྨིན་པ་ཁྱད་པར་མེད། །ཤ་སོགས་ནང་དུ་རྣག་ཞུགས་འགྱུར། །རིང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་རིང་དུ་འགྲོ་བས་འགྲོ། །སྦུབས་ལྟར་འཛག་པ་སྦུ་གུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་ཁྱད་པར་རྨ་ལ་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པར་གྱུར་བས་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྣག་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་རིང་དུ་ཕུག་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེའི་རིང་དུ་འགྲོ་བས་ན་མིང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦུ་གུ་ལྟར་འཛག་པས་ན་སྦུ་གུ ཞེས་བྱའོ།།དྲང་པོ་སྦུ་གུ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བས་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་གི་གཞུང་གིས་ནི་དྲང་པོར་འདུག་པ་ལ་ནི་སྦུ་གུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉེད་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ནད་གཞི་རེ་རེ་འདུས། །ཟུག་རྔུའི་རྒྱུས་ འབྱུང་ལྔར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦུ་གུ་འདྲ་བ་དེ་ནི་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཟུག་རྔུས་ཟུག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །རླུང་གྱུར་ནད་བཅས་རྨ་སྒོ་སྲ། །མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་ལྦུ་བ་འཛག་།ནུང་མོ་ལྷག་པར་འཛག་ པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྦུ་གུ་ནི་ནད་དང་བཅས་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་གྱུར་སྐོམ་ཚ་རིམས་གྱིས་འདེབས། །སེར་དྲོ་རྣག་ནི་དྲི་མནམ་འཛག་།ཉིན་པར་ལྷག་པར་འཛག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་སྐོམ་ནད་ཆེ་བ་ དང་།ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

有些人手、鼻、唇、耳、脚会出现疼痛，生长疮肿，在潮湿处会变得难以忍受。对此，有些仙人说，有些人的双手、鼻、唇、耳和脚会生长疮肿。这种疮病在潮湿处会反复多发。
疾病在脂肪、喉咙、颈部、眼睛、腋下、手指等处，颜色相似且坚硬光滑，形如波罗树果或余甘子，深入肌肉，生长较大，经过较长时间后会成熟。即风等病在脂肪处生长，依附于喉咙和颈部等处，具有颜色相似、坚硬等特征，形如波罗树果或余甘子，深入体内的大疮会生长，经过较长时间后会成熟。
其中有些无病即熟，有些会流脓发痒，有些干燥，有些会生长，长期存在。如同毒草一样消长，称为大疱和疮串。即这种疮病，有些无大病即成熟，有些会发痒，有些干燥流脓，有些会生长出现，这些都会长期存在，如同毒草一样消长繁衍，就像毒草减少后又会增长，疮串也是如此。这被称为大疱和疮串两个名称。
它伴有发热、呕吐、感冒咳嗽、肋部疼痛等症状需要避免。即这疮串要避免发热等并发症。
由于对伤口采用不适当的治疗，肿胀和成熟无差别，肉等内部会有脓液进入，会向远处扩散。由于向远处扩散而称为'远行'，如管道般流脓的称为'管道'。即由于对伤口采用不适当的治疗，成熟与否无差别，肉等内部会有脓液进入并向远处扩散。因其向远处扩散而得名，同样因如管道般流脓而称为管道。
直的管道是单一的，但其行程多样。即其他导师的论著说，直立的称为单管，其行程是多样的。
它由各个病根集合，因疼痛而生，有五种。即这种管道状的疮由单一病根所致、多种病根集合所致、以及因疼痛所致，共有五种。
风引起的伴有病症，疮口坚硬，颜色不好看且流出泡沫，夜间尤其流脓。即风引起的管道疮具有这些症状。
胆引起的口渴发热发烧，流出黄色温热且有臭味的脓液，白天尤其流脓。即胆引起的具有口渴重、发热等症状。

།བད་ཀན་སྐ་ཞིང་སྦྱི་བག་འཛག་།གཡའ་ཞིང་སྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། །མཚན་མོ་ལྷག་པར་འཛག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ནི་སྐ་ཞིང་སྤྱི་བག་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདུས་ གྱུར་མཚན་མ་ཀུན་ལྡན་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ནད་གཞི་སུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནང་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་མ་ཕྱུང་ཞིང་། །སྦུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་དེ། །ལྦུ་བ་ ཅན་ལ་སླ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་།།ཁྲག་བཅས་རྣག་ནི་ནད་བཅས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་མ་ཕྱུང་ན་རྨའི་སྦུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྦུ་གུ་དེ་ནི་ནད་པ་དེ་ལྦུ་ཅན་གྱི་རྣག་སླ་ཞིང་དྲོ་བ་དང་ཁྲག་དང་བཅས་པ་དང་། ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྨེན་བུ་ལ་སོགས་པའི་ ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ།།རྨེན་བུ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི། །རང་རང་སྐྲག་པའི་ནད་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་མ་སྨིན་ཞིང་རྣགས་པར་མ་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྐྲངས་པའི་ནད་ཇི་ལྟར་གསོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །ཀ་ཎྜ་ཀའི་བྲི་ཧ་ཏི། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་པི་པི་ལིང་། ། བསྐོལ་བའི་མར་གྱིས་ལུས་སྦྱང་བར། །འདོད་པ་དག་གིས་སྣུམ་ཆོས་བྱ། །སྦྱང་བྱས་སྨན་རྣོན་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པར་འདོད་པས་ནི། ཀཎྜ་ཀ་རི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱིས་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ། བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས སྦྱང་བར་བྱས་ཏེ།དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་རྣོན་པོའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རྨེན་བུ་ལན་མང་དུགས་བྱས་ཏེ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨེན་བུ་ལ་དུགས་མང་དུ་བྱས་ཏེ་སོར་མོ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཉེ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་རླུང་ ལ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་ག་འདི་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའང་། །གཏར་ག་བསིལ་བའི་སྦྱོར་ཀུན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ལ་ནི་གཏར་ གའི་སྦྱོར་བ་དང་།བསིལ་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བ་དང་། །སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་རླུང་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ལ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་སྨིན་ན་དེ་བཅད་ དེ།།ཁྲག་ཡོད་པ་ནི་མེས་བསྲེག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གསོ་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྨིན་པར་གྱུར་ན་རྨེན་བུ་གཅད་ཅིང་གཤགས་ལ་ཁྲག་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་མེས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །མ་ལུས་པར་བཅད་ལུས་གྱུར་ན། །སླར་ཡང་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཅད་པ་ན་མ་ལུས་པར་གཅད་པར་བྱ་སྟེ། །ལུས་ན་སླར་འཕེལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ཡི་རྨ་ལས་གྱུར་རྨེན་བུ། །དེ་བཞིན་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤའི་རྨེན་བུ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གསོས ལ་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ།

痰病呈现白色且有黏液渗出，发痒且变硬，夜间尤其渗出。关于这一点，源于痰病的症状是呈现白色且有黏液渗出等特征。
关于'具有混合性病症者应当舍弃'这一点，混合性病症是指具有三种病根的特征，因为这种情况无法治愈，所以应当舍弃。
体内未取出的病根，会形成管道，对于有脓肿者，会有稀薄温热且带血的脓液，并伴有病症持续不断地流出。关于这一点，如果不取出伤口内的病根，就会形成伤口管道，这种管道会使病人产生稀薄温热的脓液，并伴有血液和病症，持续不断地流出。
《医方明鬘·八支要诀注解》由导师月喜所作，此为第二十九章外治法注解。
接下来将讲述治疗淋巴结等疾病的方法。
关于'未成熟的淋巴结肿块应如各自的肿胀病症那样治疗'这一点，对于未成熟且未化脓的淋巴结肿块，应当像治疗肿胀病那样进行治疗。
用刺苹果、印度百部、长胡椒煮制的酥油，想要净化身体者应当进行油疗。净化后涂抹强效药膏。关于这一点，想要净化淋巴结病的人，应当用刺苹果等药物制成的药油进行油疗，用泻药和催吐药进行净化，之后涂抹强效药膏。
应当多次对淋巴结进行热敷，反复按摩。关于这一点，还要对淋巴结多次进行热敷，用手指等反复按摩。
这主要用于风病。关于这一点，刚才所说的这些治疗方法主要用于源于风的病症。
对于源于血液和胆汁的病症，应当放血并使用一切清凉疗法。关于这一点，对于源于血液和胆汁的淋巴结肿块，应当进行放血治疗，并使用清凉药物涂抹、药液冲洗等疗法。
源于痰病者如风病般治疗。关于这一点，对于源于痰病的淋巴结肿块，应当按照前面所说的治疗风病的方法进行治疗。
但是如果已经成熟，就应当切除，有血的要用火烧灼。关于这一点，即使进行了上述治疗，如果已经成熟，就应当切除和切开淋巴结肿块，如果有血，就要用火烧灼。
如果切除不完全而有残留，将会再次增长。关于这一点，切除时应当完全切除，因为如果有残留会有再次增长的过失。
对于由肉伤引起的淋巴结肿块，也应当如此仅作维持性治疗。关于这一点，对于肉质淋巴结肿块，应当按照上述方法治疗，暂时只作维持性治疗。

།ཚིལ་ལས་གྱུར་པའང་འདི་ཉིད་དང་། །ཏིལ་དང་འོ་མའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །རས་ནི་ཉིས་རིམ་དག་གིས་དཀྲི། །ཏོག་ལྕགས་ལ་སོགས་བསྲེགས་པས་བསྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་ལ་ནི་ཚིལ་ལས་གྱུར་པའི་ གསོ་བ་འདི་ཉིད་དང་།ཏིལ་དང་འོ་མའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ལ་རས་ཉིས་རིམ་གྱིས་དཀྲིས་ཏེ་ཏོག་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པས་བསྲོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མཚོན་གྱིས་དབྲལ་ནས་ནི། །ཚིལ་ཕྱུང་ནས་ནི་ལེགས་པར་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཚིལ་ལས་གྱུར་ བའི་རྨེན་བུ་གཙགས་བུས་དབྲལ་ལ།ཚིལ་ཕྱུང་སྟེ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །རྩ་ཡི་ཐོར་བུ་སར་བ་ལ། །ས་ཧ་ར་ཛའི་ཏིལ་མར་བླུད། །རླུང་འཇོམས་སྨན་གྱིས་དཀྲི་དུགས་བྱ། །འཇམ་རྩི་དང་ནི་གཏར་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩའི་ཐོར་བུ་ལ་ནི་ས་ཧ་ར་ཛ་དང་ བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བླུག་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་དེ་ལ་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་གྱིས་དཀྲི་བའི་དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཐོར་བུ་རྨེན་བུ་ལྟ་བུར་ནི། །རང་གི་ཇི་བཞིན་བྱས་རབ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོར་བུའི་ནད་ལ་ནི་རྨེན་བུ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསོ་ བ་བཞིན་དུ་ཐོར་བུ་ཡང་དེ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།།རྐང་བམ་རླུང་གྱུར་འཕེལ་བ་ལ། །སྣུམ་ཞིང་དུགས་བཅས་དཀྲི་བ་དང་། །ལོང་མོའི་སོར་གཉིས་གོང་དུ་ནི། །གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ་བ་དང་། །ེརཎྜའི་མར་འོ་མ་དང་། །བ་གཅིན་སྦྱར་བཟླ་གཅིག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ལ་ནི་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། ལོང་མོའི་གོང་དུ་སོར་གཉིས་གཞལ་བར་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ་ཞིང་། ཨེ་རཎྜའི་མར་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞུ་ནས་འབྲུ་རྙིང་བཅའ་སྒ་དང་། །འོ་མ་དང་སྦྱར་ཁ་ཟས སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་རཎྜའི་མར་དེ་ཞུ་ནས་འབྲས་རྙིང་པའི་[(]ཆན་[,]དང[)]་བཅའ་སྒ་དང་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུར་བྱིད་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེས་མ་ཞི་ན་མེས་ བསྲེག་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སོས་བར་མ་གྱུར་ན་རྐང་བམ་དེ་མེས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་ལོང་མོའི་འོག་དུ་ནི། །ཁྲག་དབྱུང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཀུན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ལ་ནི་ལོང་མོའི་འོག་ཏུ་གཏར་ག་ བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་ཟས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་མཐེ་བོ་ལས། །ཁྲག་གཏང་ནས་ཀྱི་ཁ་ཟས་ནི། །སྦྲང་རྩི་བཅས་པའི་སྨན་ཁུ་བླུད། །འཕེལ་བའི་ཚེ་ན་པི་པི་ལིང་། ། རུ་ར་ནི་བསྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ལ་ནི་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་ལས་ཁྲག་གཏང་བ་དང་། ཁ་ཟས་སྦྲང་རྩི་དང་བཟའ་ཞིང་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བླུད་པ་དང་། །འཕེལ་བའི་ཚེ་ན་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཡུངས་ཀར་བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ཀྱི། །རྩ་བའི་ལྡེ་གུས བྱུག་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྐང་བམ་ལ་ཡང་ཡུངས་ཀར་དང་། །བྲི་ཧ་ཏིའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུས་བྱུག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འུ་སུའི་ལྡེ་གུས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འུ་སུའི་འབྲས་བུའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བྱའོ། །འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སྟེང་ འོག་ནས།།སྦྱང་ཞིང་དན་ད་ཏྲ་བ་ན་ཏི། །དུར་བྱིད་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། །དེ་བ་ཏ་ལའི་མར་བསྐོལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུགས་སྨན་གཏང་བ་དང་། །དན་ད་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ།

对于由脂肪形成的病症，也要用这个方法，用芝麻和牛奶调制的药膏涂抹，用双层布包裹，用烧热的铁器等进行熏蒸。
对于由脂肪形成的肿瘤，要用由脂肪形成的治疗方法，用芝麻和牛奶调制的药膏涂抹，用双层布包裹，用烧热的铁器等进行熏蒸。
或者用刀具切开后，取出脂肪后充分烧灼。
对于由脂肪形成的肿瘤，用手术刀切开，取出脂肪后进行烧灼。
对于血管瘤，要灌注用萨哈拉扎调制的芝麻油。用祛风药包裹熏蒸，进行温和的按摩和放血。
对于血管瘤，要灌注用萨哈拉扎煮制的芝麻油。或者用祛风药包裹进行熏蒸等治疗。
对于瘤状肿块，按照各自的情况治疗最有效。
对于肿块病，要像治疗由风引起的肿瘤等那样进行治疗。
对于由风引起的腿部浮肿增长，要涂油并熏蒸包裹，在踝关节上方两指处放血，用蓖麻油、牛奶和牛尿调配后服用一个月。
对于由风引起的腿部浮肿，要进行涂油等治疗，在踝关节上方两指处放血，用蓖麻油等调配后服用一个月。
融化后与陈米、生姜和牛奶调配作为食物给予。
蓖麻油融化后与陈米饭、生姜和牛奶调配后给予。
同样也可灌服牛膝草和牛奶。
或者对于由风引起的腿部浮肿，要灌服牛膝草和煮过的牛奶。
如果这样还未痊愈就要用火烧灼。
如果这样治疗后仍未痊愈，就要用火烧灼该腿部浮肿。
对于胆引起的，在踝关节下方放血，用一切祛胆药调配。
对于由胆引起的腿部浮肿，要在踝关节下方放血，同样要调配所有祛胆的食物和药物等。
对于痰引起的，从大拇指放血，食物要配合蜂蜜的药汁服用。在增长时要服用胡椒和诃子。
对于由痰引起的腿部浮肿，要从脚大拇指放血，食物要配合蜂蜜服用并饮用药汁，在增长时要服用胡椒等。
要用芥子和两种补骨脂根的药膏涂抹。
对于由痰引起的腿部浮肿也要用芥子和补骨脂根的药膏涂抹。
或者用茴香的药膏涂抹。
或者用茴香果实的药膏涂抹。
对于米珠病要从上下清除，并用檀香、特拉瓦纳提、牛膝草、苦瓜和天仙子煮制的油灌服。
对于米珠病要进行催吐和导泻，并灌服用檀香等煮制的油。

།བད་ཀན་ ཚིལ་ནི་འཇོམས་པ་ཡི།།དུད་པས་མཁུར་བཀང་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་དག་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །གཏར་གས་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་གཅིན་ཡང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ ལ་གཏར་ག་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ།།རྨེན་བུ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི། །རྒྱམ་ཚ་བཅའ་སྒ་ན་ཀུ་ལི། །བསྐུ་ཞིང་སྲ་བར་རྒྱམ་ཚ་ཡི། །ཐུམ་བུས་དུགས་བྱས་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་མ་སྨིན་པ་ལ། །རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པ་བསྐུ་བར་བྱའོ། ། སྲ་བ་ལ་ནི་རྒྱམ་ཚ་གཏུམས་པའི་ཐུམ་བུས་མཉེ་བར་བྱའོ། །ཤ་མི་ལ་ཕུག་ཤི་ཀྲུ་ཡི། །ས་བོན་ནས་དང་ཡུངས་ཀར་བཅས། །དར་བ་སྐྱུར་པོ་བཏགས་བསྐུས་ན། །རྨེན་བུའི་མདུན་པ་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཤ་མི་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་རྨེན་བུའི་འདུད པ་ཆགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།སྨིན་པར་འཁྲིགས་ན་ཁྲག་འབྱུང་ཞིང་། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སེལ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་སྨིན་པར་བསྐྱོད་པ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །མ་སྨིན་པ་ནི་ཕྱུང་ནས་ཀྱང་། །ཐལ་སྨན་མེ་བཙས་གསོ་བར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་མ་སྨིན་པ་ནི་རྩ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཐལ་སྨན་གདབ་པ་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཛོ་ཏི་ཤྨ་ཏི་ལངྒ་ཡི། །ཤུ་ཀ་ན་སའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཀ་ཀ་ཏི་ག་ཏ་ཀ་རྐོ་ཊི། །དེ་བ་ཏ་ལའི་ས་བོན་དང་། །བི་ཤ་ལྱ་དང་ནི་རྒུན་ཐི། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་པ་ཐ་རྣམས། ། སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དུག་ཞོ་གཉིས། །ཀ་རཉྫའི་མར་བྲེ་གང་དང་། །ནི་རྒུན་ཐི་ཡི་ཁུ་བ་ནི། །བྲེ་བཞི་བསྐོལ་བར་གྱུར་པ་འདིའི། །བཏུང་དང་བསྐུ་བྱུག་སྣར་བཏང་ན། །འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གསོར་མི་རུང་། །ཡུན་རིང་ལོན་ཞིང་རྣག་འཛག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛོ་ཏི་ཤྨ་ཏི་ནི་ཀ་ཏ་ནའོ། ། ལང་ག་ལི་ནི་པི་ཤ་ལྱའོ། །ཤུ་ཀ་ནས་ནི་ན་ཧི་ཀའོ། །ཀ་ཀ་ཏིག་ཏ་ནི་ཨུ་དུམ་དི་ཀའོ། །དེ་བ་ཏ་ལ་ནི་ཇི་མུ་ད་ཀའོ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ནི་ཀྲི་ཏ་བེ་ད་ནེའོ། །སྨན་དེ་དག་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་དང་དུག་ལས་ཞོ་གཉིས་དང་སྦྱར་ལ། །ཀ་རཉྫའི་མར་བྲེ་གང་དང་ནི་རྒུན་ཐིའི་ཁུ་བ་བྲེ་བཞི་བསྐོལ བར་གྱུར་པའི་མར་འདི་བཏུང་པ་ལ་སོགས་པ་བཏང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ལངྒ་ལི་ཡི་སྡོང་བུ་ཡི། །ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་དེ་བཞི་འགྱུར། །ནི་རྒུན་ཐི་ཡི་ཁུ་བར་བསྐོལ། །སྣ་སྨན་སོགས་བཏང་འབྲས་ཕྲེང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལངྒ་ལིའི་སྡོང་ བུའི་ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་གྱི་བཞི་ཆ་དང་།ནི་རྒུན་ཐིའི་ཁུ་བ་ཏིལ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་བསྐོལ་ཏེ་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པར་བཏང་ན་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཙནྡན་ཐང་ཤིང་ན་ལེ་ཤམ། །དུར་བྱེད་གླ་སྒང་སེར་པོ་གཉིས། །སྲང་རེ་དུག་ནི་སྲང་ཕྱེད་དང་། །བ་གཅིན་ སྦྱར་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས།།བྲ་མྷིའི་ཁུ་བ་ཨ་རྐ་ཡི། །ལོ་མ་བ་ལང་ལྕི་ཁུར་བཅས། །ཡུངས་མར་བྲེ་གང་བཅས་བསྐོལ་བ། །བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་ན། །མཛེ་དང་རྨ་ནི་འཁྱིམས་པ་དང་། །འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་མྱུར་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཙནྡན་དཀར་པོ་ ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྐོལ་བ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་ན་ཡང་མཛེ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཤུ་དག་རྒྱ་སྐྱེགས་ཨ་རུ་ར། །པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་ཙནྡན་དང་། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བ་བླུད་ན་ནི། །འབྲས་ཕྲེང་རྩ་བར་བཅས་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་ཀྱང་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

关于消除痰浊和脂肪，用烟熏充满口腔并施用鼻药。或者，对于瘰疬病，使用这些疗法也有效果。
用针刺放血，并饮用酸枣糖浆和尿液。或者，对于瘰疬病，进行放血等治疗。
对于未成熟的淋巴结肿块，涂抹岩盐、荜茇、那库里，并用坚硬的岩盐包裹热敷按摩。对于未成熟的淋巴结肿块，涂抹岩盐等药物。对于坚硬的肿块，用岩盐包裹热敷按摩。
沙米、萝卜、芥菜的种子，以及大麦和芥子，与发酵的酸液研磨涂抹，能平息淋巴结肿块的肿胀。另外，用沙米等药物制成的膏药涂抹，能平息淋巴结肿块的肿胀。
当肿块成熟时会流血，应通过清除痰浊和胆汁来治疗。对于成熟的淋巴结肿块，应进行放血等治疗。
对于未成熟的肿块，应切除后用灰药和灸法治疗。对于未成熟的淋巴结肿块，应从根部切除，涂抹灰药并施以灸法治疗。
若用佐提施玛提、朗嘎、舒卡那萨果实、卡卡提嘎塔卡尔科提、德瓦塔拉种子、毗沙利亚、葡萄、科沙塔基帕塔等药物，各半两，毒药二钱，与一升卡兰加油和四升葡萄汁煎煮，用于饮用、涂抹和鼻腔施药，能治愈难治的瘰疬病，并能消除长期流脓。
佐提施玛提即卡塔那，朗嘎利即毗沙利亚，舒卡那萨即那希卡，卡卡提嘎塔即乌杜姆迪卡，德瓦塔拉即吉姆达卡，科沙塔基即克利塔贝达内。
用朗嘎利茎制成的膏药，与芝麻油（四倍量）和葡萄汁煎煮，用于鼻药等治疗能消除瘰疬病。
檀香、桐木、那勒善、毒药、甘松、两种黄色药物各一两，毒药半两，与牛尿调和细磨，再加入婆罗米汁、阿尔卡叶、牛粪汁和一升芥子油煎煮，用于饮用等治疗，能迅速消除麻风病、游走性疮疡和瘰疬病。
白檀等上述药物煎煮后用于饮用等治疗，也能消除麻风病等疾病。
白芷、没药、诃子、补骨脂、檀香与芝麻油煎煮服用，能连根除去瘰疬病。白芷等药物的膏药与芝麻油煎煮也能消除瘰疬病。

།ཤ་ར་པུང་ཀའི་རྩ་བ་ནི། །འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བཏགས་གྱུར་པ། །སྣ་སྨན་བསྐུ་བས་འབྲུམ་བུ་དང་། །དུག་སྲིན་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ར་པུང ཀའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཏང་ན་ཡང་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ུ་ཏ་ད་མ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་། །པི་ལུའི་ལོ་མ་སེང་ཕྲོམ་དང་། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཨ་རུ་ར། །ཤིང་མངར་ཤུ་ཏི་ཙི་ཏྲ་ཀ་།ཐང་ཤིང་ཏིལ་མར་འོ་མ་མཉམ། །སྣ་སྨན་བསྐུ་ བྱུག་བྱས་པའང་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨུ་ཏ་ད་མ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་ཏིལ་མར་དང་འོ་མ་ཆ་མཉམ་དུ་བྱས་ཏེ། བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ར་ལུག་རྟ་རྨིག་བསྲེགས། །ཡུངས་མར་སྦྱར་ཏེ་བསྐུ་བའམ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།།བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རྨིག་པ་བསྲེགས་པའི་སྣག་ཚ་དང་། ཡུངས་མར་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །སྦྲུལ་ནག་བྱ་རོག་རང་ཉིད་ཤི། ཨིང་གུ་དང་ནི་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྦྲུལ་ནག་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤི་བ་འམ། །བྱ་རོག་རང་ཉིད་ཤི་བ་གང་ ཡང་རུང་བ་བསྲེགས་པ་ཨིང་གུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།དེ་ལྟར་མ་ཞི་ནད་ཀྱི་ནི། །ལོགས་གཞན་བྱིན་པ་ལ་གནས་པའི། །ཆུ་སོའི་སྟེང་ངམ་འོག་ནས་ནི། །ཚིལ་ཕྱུང་ནས་ནི་མེས་བསྲེག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་མ་ཞི་ ན་ནད་ཀྱི་ལོགས་གཞན་པ་སྟེ།གཡོན་ལོགས་སུ་ནན་གཡས་ལོགས་སུ་གནས་པོའི་ཆུ་སོའི་སྟེང་ངམ་ལོག་ནས་ཉའི་སྒོ་ངའི་ཚོགས་ལྟ་བུའི་ཚིལ་ཕྱུང་ནས་མེས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །གྱེན་དུ་འགྲེང་བའི་རྐང་པ་གཞལ། །དེ་ཡི་ཚད་ཀྱིས་རྟིང་བ་རུ། །དེ་ལས་རྨིན་ བུ་དབྱུང་བྱ་ཞེས།།དྲང་སྲོང་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གྱེན་དུ་འགྲེང་བའི་རྐང་གཞལ་ལ་དེའི་ཚད་ཀྱིས་རྟིང་པ་ནས་བྱིན་པ་གཞལ་ལ་དེ་ནས་རྨེན་བུ་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རྟིང་པ་ནས་བཟུང་སོར་ནི་བཅུ་ གཉིས་ན།།དབང་པོའི་ཆུ་སོ་ཡོད་སྤང་ནད་ཀྱི་ནི། །གཡོན་དུ་དབྲལ་ཏེ་ཉ་སྒོང་འདྲ་དབུས་ནས། །དྲ་བ་དྲང་ཞེས་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟིང་པ་ནས་སོར་བཅུ་གཉིས་དོར་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཆུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་སྙིང་ཡང་དོར་ལ། ནད་ཀྱི་ ལོགས་ཅིག་ཤིས་སུ་དགྲ་ལ་ཏེ།ཉའི་སྒོང་འདྲ་བ་རིས་སུ་འདུག་པ་དབུས་ནས་དྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །མི་ཡི་ལོང་མོ་རྣ་བའི་བར་དུ་གཞལ། །དེ་ཡིས་བརྒྱད་པ་རྟིང་པའི་ཆ་བགོས་ཏེ། །བྱིན་སྙིང་གནད་ཀྱི་དྲང་ཐད་མ་གཏོགས་དབྲལ། །ཚིལ་ ནི་དབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་འཆད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིའི་ལོང་མོ་ནས་རྣ་བའི་རྩེ་མོའི་བར་གཞལ་ལ་དེའི་རྟིང་པ་ནས་བརྒྱད་ཆ་དོར་ཏེ་བྱིན་སྙིང་གི་གནད་ཀྱི་དྲང་ཐད་མ་གཏོགས་པ། དེའི་ཚད་གཉིས་ཙམ་གཙགས་བུས་དབྲལ་ལ་ཚིལ་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་དང་སྲོང་གཞན་ དག་སྨྲའོ།།རླུང་གྱུར་སྦུ་གུར་དུགས་བྱས་ལ། །དབྲལ་ཏེ་ཨ་པ་མརྒ་ཡི། །སྦུ་གུའི་ཏིལ་དང་རྒྱམ་ཚར་བཅས། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་ལེགས་པར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྦུ་གུའི་རྨ་ལ་ནི་དུགས་བྱས་ལ་དབྲལ་ཏེ་ཨ་པ་མརྒ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་ བསྐུ་བར་བྱའོ།།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ཏིལ་དང་བཙོང་། །ནཱ་ག་དནྟི་སེར་པོ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་སྦུབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཏུལ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།

沙拉布卡的根茎与米水研磨，作为鼻药涂抹，能够消除痘疮、毒虫和米珠串。如此所说，如果按照所说的方法使用沙拉布卡的根茎等配方，也能够祛除毒等。
乌塔达玛卡利的根茎、毕露树叶、白芥子、萨哈拉扎余甘子、甘草、生姜、枳椒、檀香、芝麻油、牛奶等量，作为鼻药涂抹也有效。如此所说，乌塔达玛卡利的根茎等药膏与芝麻油和牛奶等量，煎煮的配方对米珠串有效。
牛羊马蹄烧焦，与芥子油调和涂抹。如此所说，牛等蹄子烧焦的灰与芥子油调和涂抹有效。
自然死亡的黑蛇和乌鸦，与阿魏调和涂抹。如此所说，自然死亡的黑蛇或自然死亡的乌鸦任何一种烧焦后与阿魏调和涂抹也有效。
如此未愈的病症，在另一侧小腿所在的水脉上方或下方，取出脂肪后用火灼烧。如此所说，如果这些配方未能治愈，在病症的另一侧，即在左侧时在右侧所在的水脉上方或下方，取出如鱼卵群般的脂肪后用火灼烧。
测量直立时的腿长，以其长度在脚跟处，从那里取出腺体，这是圣者穆丘所说。如此所说，测量人直立时的腿长，以其长度从脚跟测量小腿，然后从那里取出腺体，这是大圣者穆丘所说。
从脚跟起十二指宽处，有官脉水脉处避开，在病症的左侧切开，从如鱼卵般的中央，抽出网状物，这是具闻所说。如此所说，从脚跟起十二指宽处以及同样官脉水脉即小腿心也要避开，在病症的一侧切开，从如鱼卵般形状的中央抽出，这是圣者具闻所说。
测量人的肘部至耳朵的距离，以其八分之一从脚跟处分配，除小腿心要害正对处外都可切开，应取出脂肪，其他人如是说。如此所说，测量人的肘部至耳尖的距离，从脚跟起取其八分之一，除小腿心要害正对处外，切开约其二倍用手术刀，取出脂肪，其他圣者如是说。
风引起的瘘管要熏蒸，切开后，用阿帕玛嘎的管状物、芝麻和岩盐，研磨成的药膏好好涂抹。如此所说，对风引起的瘘管伤口要熏蒸后切开，用阿帕玛嘎等药膏涂抹。
胆引起的芝麻和红花，那嘎丹提两种黄色。如此所说，对胆引起的成为瘘管的伤口，要用芝麻等药膏涂抹。

།བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྒྱམ་ཚ་ཏིལ། །དན་ད་ནིམ་པ་ལན་ཚྭས་བསྐུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཟུག་རྔུ་ལས་བྱུང་དབྲལ་ཏེ་དབྱུང་། །ཏིལ་དང་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟུག་རྔུ་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་འཁྱིམས་པ་ལ་ནི་དབྲལ་ཏེ་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ལ་ཏིལ དང་མར་དང་སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།མཚོན་དབྲལ་མི་རུང་ཆུ་ཚོད་ཀྱིས། །ལེགས་པར་བཙལ་ཏེ་ནང་དུ་དབུག་།ཐལ་སྨན་ལ་སྦངས་སྐུད་པ་ཡིས། །རྨ་ཚོལ་ཁ་ནི་ཤས་ཆེར་དྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་གྱིས་དབྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་རྨ་འཁྱིམས་པ་ལ་ནི་ཆུ་ ཚོད་ཀྱིས་རྨ་ལེགས་པར་བཙལ་ཏེ་ནང་ནས་ཕུག་ལ་ཐལ་སྨན་ལ་སྦངས་པའི་སྐུད་པས་རྨ་ཚོལ་གྱིས་བཙལ་པའི་ཁ་དེ་ཤས་ཆར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།རྨ་རེད་ཁ་ནི་དོག་པ་དང་། །ཕུགས་རིང་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ། །རེང་བུ་གང་དང་ཏིལ་མར་གང་། །དེ་ནི་རྨ་འཁྱིམས་ལ་ཡང་ བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་རིད་ཅིང་ཁ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྨ་ལ་ཕན་པར་བཤད་པའི་ཏིལ་མར་དང་རེང་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་འཁྱིམས་ཤིང་སྦུ་གུར་ཆགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་རཎྜའི་འབྲས་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །སྦུ་གུའི་རྨ་སྦྱོར་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ེརཎྜའི་འབྲས་བུ་ཆུ་ཐིགས་སུ་བྱས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་སྦུ་གུའི་རྨ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཤུག་འབྲས་བུ་ཤུན་པ་དང་། །ལན་ཚྭ་རྒྱ་སྐྱེགས་བཅས་པ་དང་། །གླ་གོར་ཞོ་ཤའི་ལོ་མ་དང་། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ནུ་ཞོ་དང་། ། རྐ་སྣུ་ཧའི་འོ་མར་ སྦྱར།།རེང་བུས་རྨ་འཁྱིམས་མྱུར་འཚོབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོ་དང་། ། རྐ་དང་། ཤིང་སྣུ་ཧའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་རེང་བུས་ཀྱང་རྨ་འཁྱིམས་ཤིང་སྦུ་གུར་ཆགས་པ་མྱུར་དུ་འཚོབ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཚ་དང་ རྩབས་རུ་ཚ།།ལྕེ་མྱང་ཚ་ནི་ལེགས་པར་བསྲེགས། །གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ཁྱིམ་དུད་པ། ཨ་མྲ་ད་ཀ་སེང་ལྡེང་གི་།ལོ་མ་ཛི་ན་སྐྱེར་བ་གཉིས། །ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་སོགས་བསྟེན་ན། །སྐྱབས་མེད་མི་བརྟན་སྐྱེས་བུ་ཡི། །འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་འགྲིབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ལན་ཚྭ་དང་རྩ་བས་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་ནས་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་རྨ་འཁྱིམས་པའི་སྦུབས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མི་བརྟན་ཞིང་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་འགྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང མཚུངས་སོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། །ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ནད་ཕྲ་མོའི་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་ པར་བྱའོ།།བད་རླུང་ལས་གྱུར་འབྲུམ་ཕྲན་ནི། །སྣུམ་ཞིང་མདོག་འདྲ་དྲུད་པ་ཅན། །ནད་མེད་མུངྒ་འདྲ་བ་ནི། །བྱིས་པ་ལས་སྐྱེས་རའི་འགྲམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་ཕྲན་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱིས་པ་དག་ལས་གང་ ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མིང་རའི་འགྲམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་ཤར་གནས་མཐུག་།ནས་འདྲ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་རླུང་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་པའི་འབྲུམ་ཕྲན་ལ་གནས་པ་མཐུག་པོ་ནས་འདྲ་བ་ནི་མིང་ཡང་ནས་འདྲ་བའི་འབྲུམ་ཕྲན་ ཞེས་བྱའོ།

关于'由痰引起的病症，用岩盐、芝麻、石榴皮、印度楝树和食盐涂抹'这句话，对于由痰引起的病症，应当用岩盐等药物研磨成的药膏涂抹。
关于'由刺伤引起的病症，应切开取出，用芝麻、酥油和蜂蜜涂抹'这句话，对于由刺伤引起的脓肿，应当切开取出刺，然后用芝麻、酥油和蜂蜜调制的药膏涂抹。
关于'不宜用刀切开的伤口，应当用水尺仔细探查后从内部刺穿。用浸泡过灰药的线，探查伤口并大幅扩张'这句话，对于不宜用刀切开的脓肿，应当用水尺仔细探查伤口，从内部刺穿，然后用浸泡过灰药的线探查伤口，并将探查到的伤口大幅扩张。
关于'对于伤口狭窄且深的情况也要应用。一份凝固物和一份芝麻油，这对脓肿也很有效'这句话，对于伤口狭窄等情况，凡是对伤口有益的芝麻油和凝固物，对于形成管道的脓肿也是值得推荐的。
关于'用蓖麻子制成的药膏涂抹，是治疗管状伤口的最佳方法'这句话，用蓖麻子制成水滴状的药膏涂抹，是治疗管状伤口的最佳方法。
关于'沙棘果实、果皮，以及盐、没药，还有榴莲、阿育王树叶，以及青香、母乳，加入蛇木乳汁调制。用凝固物快速治愈脓肿'这句话，将沙棘果实等药物与母乳、蛇木和蛇木乳汁调制成的凝固物，能够快速治愈形成管道的脓肿。
关于'海盐和碱性盐，舌尝盐要充分烧制。榴莲、阿育王树、家烟，芒果、紫檀的叶子，吉那草、两种黄柏。如果使用药膏涂抹等方法，就像无依无靠不稳定的人的财富一样会消减'这句话，用海盐和碱性盐等直到黄柏两种为止制成药膏涂抹，也能消除脓肿的管道，就像性情不稳定且放逸的人的财富会极度减少一样。
这是由喜爱月亮的阿阇黎所作的《医论八支精华释·词义月光》中，对外科篇第三十章的注释。
接下来将解说微小病症的诊断方法。
关于'由痰和风引起的小疱疹，油润且颜色相似有摩擦感。无病时如绿豆般，是儿童长出的腮腺炎'这句话，由痰和风引起的小疱疹具有油润等特征，凡是在儿童身上出现的，就称为腮腺炎。
关于'由这两种引起的，位于上部且厚实，如大麦般的称为大麦疮'这句话，由痰和风两种引起的疱疹，生长部位厚实如大麦般的，其名称就叫做大麦疮。

།འབྲས་བྱེར་ཟླུམ་པོ་རྩེ་མོ་མེད། །རྣག་ཉུང་རྟག་མཐོ་འབྲས་བྱེར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་ཕྲན་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་མིང་འབྲས་བྱེར་ཞེས་བྱའོ། །རྨེན་བུ་ལྔའམ་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་། །རུས་སྦལ་ལྟར་མཐོ་རུས་སྦལ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུའི་འབྲུམ་ཕྲན་ལྔ་འམ་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་། དབྱིབས་རུས་སྦལ་ལྟར་འདུག་པ་དེ་ནི་མིང་རུས་སྦལ་ཞེས་བྱའོ། །རྣ་བའི་སྟེང་ངམ་ཀུན་ཏུ་ནི། །འབྲུམ་ཕྲན་སྲ་ཞིང་མི་བཟད་ན། །ུཏྤལ་རྩ་འདྲ་བ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲུམ་ཕྲན་གང་རྣ་བའི་སྟེང་ངམ་རྣ་ བའི་ཐོག་ཏུ་སྲ་ཞིང་ཤས་ཆེ་ར་ན་པ་དང་།།ུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་དེ་མིད་པ་ནས་ཞེས་བྱའོ། །སྐྲང་ཞིང་ཅུང་ཟད་ན་ལ་བརྟན། །འགྲམ་པའི་མཚམས་སུ་དེ་གཉིས་ལས། །བྱུང་བ་རྡོ་ཡི་བོང་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་དང་རླུང་གཉིས་ལས་སྐྲང་ཞིང་ནད་ཚབས་ ཆུང་ལ་བརྟན་ཞིང་སྲ་བ་འགྲམ་པའི་མཚམས་སུ་བྱུང་བ་ནི་མིང་རྡོའི་བོང་བུ་ཞེས་བྱའོ།།ཤ་ལམ་ལི་ཡི་ཚེར་མ་འདྲ། །འབྲུམ་ཕྲན་ནད་བཅས་མཐུག་པོ་ནི། །ནང་ན་ཚིལ་ཡོད་ལང་ཚོ་ལ། །བྱུང་བ་བཞིན་ནི་མ་རུངས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀུན་དང་རླུང་ལས་བྱུང་པའི་ འབྲུམ་ཕྲན་ཤིང་ཤལ་མ་ལའི་ཚེར་མ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཅན་ལང་ཚོ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཞིན་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།བད་ཀན་རླུང་གྱུར་པདྨ་ཡི། །ཚེར་མ་འདྲ་བས་ཁྱབ་གྱུར་ཅིང་། །དཀའ་ཞིང་ནད་ནི་མེད་པ་དག་།པདྨའི་ཚེར་མ་ ཅན་ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པ་པདྨའི་ཚེར་མ་འདྲ་བས་ཁྱབ་པར་གྱུར་བ་དེ་ནི་མིང་པདྨའི་ཚེར་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་པདྨའི་ཚེར་མ་དཀར་པོ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་འབྲུམ་ཕྲན་ཟླུམ། །ུ་དུམ་ཝཱ་རའི་འབྲས་ སྨིན་འདྲ།།ཤས་ཆེར་ཚ་ཞིང་རིམས་འདེབས་བྱེད། །གས་པ་ཁ་བྱེ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་ཕྲན་གང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མིང་ཁ་བྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་དང་གདོང་ལ་ནི། ། ཚ་ཞིང་ནད་དང་རིམས་སྐྱེད་ཅིང་། །སྲན་ཆུང་ཙམ་ལ་དེ་མདོག་ཅན། །འབྲུམ་ཕྲན་མཐུག་པོ་སྲན་ཆུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། གདོང་ལ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲུམ་ཕྲན་བྱུང་བ་དེ་ནི་མིང་སྲན་ཆུང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་འབྲུམ བུ་ནད་ཚབས་ཆེ།།སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་འབྲུམ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲན་ཆུང་དེ་བས་ཀྱང་འབྲུམ་བུ་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མིང་འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་འབྲུམ་བུའི་ནད། །པདྨའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡི། །འབྲུམ་ ཕྲན་གྱིས་ནི་ཕུག་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་པདྨའི་སྙིང་པོའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་ནི་མིང་ཕུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་སྐྱེད་བོང་བུ་ཡིན། །ཟླུམ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་མཐོ་བ་དང་། །མདོག་དམར་འབྲུམ་ ཕྲན་དག་གིས་ཁྱབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དེ་གཉིས་ལས་ཐོར་བུ་གང་ཟླུམ་ཞིང་ལྷུན་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་བོང་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ལས་མཆན་ཁུང་དུ། །ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་མཆན་ཁུང་འབྲུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་ཕྲན་གང་ ཕལ་ཆེར་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་མཆན་ཁུང་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མིང་མཆན་ཁུང་ཞེས་བྱའོ།

关于'圆形无尖的痘疮是阿耶尔痘'这句话，具有圆形等特征的小痘疮称为阿耶尔痘。
关于'出现五六个腺体，如龟壳般隆起为龟壳痘'这句话，出现五六个腺体小痘疮，形状如龟壳般的称为龟壳痘。
关于'在耳朵上方或周围，小痘坚硬难忍，如乌特帕拉根'这句话，凡是在耳朵上方或耳朵顶部出现坚硬且疼痛剧烈，如乌特帕拉根般生长的小痘疮称为喉痘。
关于'肿胀略有疼痛且坚固，在颊部交界处由这两种引起的是石驴痘'这句话，由痰和风引起的肿胀，病情轻微但坚硬固定，出现在颊部交界处的称为石驴痘。
关于'如沙尔玛利刺，小痘带病且厚重，内有脂肪在青春期出现的使容貌丑陋'这句话，由痰和风引起的小痘疮如沙尔玛利树刺等特征，在青春期出现的会使容貌丑陋。
关于'痰风变化如莲刺遍布，坚硬且无病痛的称为莲刺痘'这句话，由痰和风变化而成，如莲刺般遍布的称为莲刺痘，就像白色细小的莲刺遍布一样。
关于'由胆引起的圆形小痘，如乌杜姆瓦拉成熟果实，剧烈发热引起发烧的称为开裂痘'这句话，由胆引起的小痘如乌杜姆瓦拉成熟果实等特征的称为开裂痘。
关于'身体病痛和面部发热生病发烧，如小豆大小具有其色泽，小痘厚重的是小豆痘'这句话，在身体各部位和面部出现发热等特征的小痘疮称为小豆痘。
关于'比那更严重的痘疮，造成痛苦的是大痘'这句话，比小豆痘更为严重等特征的称为大痘。
关于'由风胆引起的痘疮病，如莲花心般的小痘是穿孔痘'这句话，由风和胆引起的如莲花心形状的细小痘疮遍布的称为穿孔痘。
关于'由这些产生的是肿块痘，圆形且广大隆起，红色小痘遍布'这句话，由风和胆这两种引起的肿块圆形且巨大等特征的称为肿块痘。
关于'多由风引起在腋下近处生长的是腋下痘'这句话，多由风引起在腋下部位出现的小痘疮称为腋下痘。

།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་འབྲུམ་ཕྲན་ནི། །ཕྲ་ཞིང་མཐུག་པ་འབྲས་ཡོས་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་ཕྲན་གང་ཕྲ་ཞིང་མཐུག་ལ་འབྲས་ཡོས་དང་ དབྱིབས་འདྲ་བ་ནི་མིང་འབྲས་ཡོས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་འདྲའི་ཆེན་པོ་གཅིག་བྱུང་པ། །དྲི་ཅན་ཞེས་ནི་གྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་བུའི་ཐོར་བུ་གང་ཆེན་པོ་གཅིག་བྱུང་ཞིང་འབྲས་ཡོས་དང་དབྱིབས་འདྲ་བ་དེ་ནི་མིང་དྲི་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཚ་བའི་རྡུལ་གྱིས་ལུས་གདུངས་ ལ།།འབྲུམ་ཕྲན་ནད་བཅས་སྟུག་པོ་ནི། །དབྱིབས་དང་ཚད་མདོག་སྐེ་ཚེ་འདྲ། །དེ་ནི་སྐེ་ཚེ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲུམ་ཕྲན་གང་རྡུལ་དང་ཚ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནད་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མིང་སྐེ་ཚེ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེའི་ནད་ཀྱིས་ནི། ། མེད་པ་ལ་ལྟ་བུར་དལ་གྱིས་མཆེད། །སྐྲང་ཞིང་སྣུམ་ལ་སྲ་བཅིང་དམར། །རིམ་སྐྱེད་དྲ་བའི་བོང་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ལས་མེད་པ་ལ་ལྟ་བུས་རིམ་གྱིས་དལ་བུའི་མཆེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མིང་དྲ་བའི་བོང་བུ ཞེས་བྱའོ།།མཁྲིས་ཤས་ཆེ་བའི་འབྲུམ་བུ་ནི། །རིམ་སྐྱེད་ཤལ་གནོད་བྱེད་པ། །མཆན་ཁུང་ཕྱོགས་བྱུང་མེའི་མདོག་ཅན། །འདྲ་བ་དེ་ནི་མེ་སྐྱེད་ཡིན། །ཞག་ལྔའམ་ནི་ཞག་བདུན་ནམ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནས་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ནད་གཞི་གསུམ་ མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་མཆན་ཁུང་གི་ཕྱོགས་སུ་འབྲུམ་བུ་མེའི་མདོག་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་ནི་ཞག་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །ནད་གཞི་གསུམ་སྐྱེས་འབྲུམ་བུ་ཟླུམ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ སྐྱེས་ས་སྐོར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་གང་ཟླུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མིང་ས་སྐོར་ཞེས་བྱའོ། །མཆན་ཁུང་ཆུ་སོར་བི་ད་རིའི། །རྩ་བ་ལྟར་སྲ་བིད་རི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆན་ཁུང་དང་ཆུ་སོར་བིད་རིའི་རྩ་བ་ལྟར་འབྲུམ་ཕྲན་བྱུང་བ་དེའི་མིང་ནི་བི་ ད་རི་ཞེས་བྱའོ།།ཚིལ་དང་བད་རླུང་ལས་གྱུར་པའི། །རྨེན་བུ་རྩ་རྒྱུས་ཤ་ལ་གནས། །བརྟོལ་ན་མར་ཞག་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །འཛག་གྱུར་དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ། །ཤ་སྐམ་རྨེན་བུར་བྱས་ནས་ནི། །གསེ་གམ་ལྟ་བུར་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཁྲག་ནི་དྲི་མནམ་རྣགས་པ་དང་། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡི། ། ནད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཁྲག་འཛག་པ། །དེ་ནི་འབྲུམ་བུ་གསེག་མ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་གང་རྩ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་འབྱུང་ལ། དེ་བརྟོལ་ན་མར་དང་། ཞག་དང་སྦྲང་རྩི་འདྲ་བ་འཛག་པར་འགྱུར་ལ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་གལ་ཏེ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ན་ནི ཤ་སྐམ་པར་བྱེད་པ་ནས་ཤའི་རྨེན་བུ་གསེག་མ་ལྟ་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་།དེར་དྲི་མ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དྲི་མནམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལས་འཛེག་པར་འགྱུར་བའི་ནད་དེ་ནི་འབྲུམ་བུ་གསེག་མ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལག་པ་རྐང་མཐིལ་ཚིགས་དང་ནི། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ གྲོག་མོ་ཡི།།མགོ་ལྟར་རིམ་གྱིས་རྨེན་བུ་ནི། །ཕྲ་མོ་མང་པོས་ཁྱབ་བྱེད་ལ། །ན་ཞིང་ཚ་ལ་གཡའ་ཞིང་འདྲུལ། །ཀུན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་གྲོག་མོའི་མགོ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་པ་དང་རྐང་པའི་མཐིལ་ལ་སོགས་པར་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་ནས་རིམ་གྱིས་རྨེན་བུར་འབྱུང་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་མང་པོས་ཁྱབ་པར་ འགྱུར་ལ་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་གྲོག་མོའི་མགོ་བོ་ཞེས་བྱའོ།

关于'由胆病引起的小疮'，细小而厚实，形如炒米。即由胆病引起的小疮，细小而厚实，形状如同炒米，名为炒米疮。
关于'如是生一大者，名为有臭'，若生一大疮，形如炒米者，名为有臭疮。
关于'热尘煎身，小疮带病密集，形状大小颜色如芝麻，此名芝麻疮'，由尘热所生的小疮，具有病症等特征者，名为芝麻疮。
关于'胆病偏重者，如无渐渐蔓延，肿胀油亮坚实红色，次第生长为网状疙瘩'，由风等病胆病偏重所致，如无形渐次缓慢蔓延等特征者，名为网状疙瘩。
关于'胆分偏重之疮，次第生长伤害颈部，腋下部位生起火色，似此即为火生。五日或七日，或半月夺命'，三病素中胆分偏重者，在腋下部位生起如火色等特征的疮，此即名为火生疮，其会在五日等时间内夺命。
关于'三病素生圆疮，自胸以上生地转'，由三病素聚集所生的疮，具圆形等特征者，名为地转疮。
关于'腋下水道如毗达利根坚实为毗达利'，腋下和水道处生起如毗达利根般的小疮，其名为毗达利疮。
关于'脂肪及风痰所生，瘤在筋脉肉中存，破溃流出如酥油蜂蜜，其中风分偏重者，使肉干缩成瘤状，如芒草般生长。血有臭味化脓，各种颜色出现，此病血液流溢，此为疮疱芒草型'，由脂肪等所生的瘤，存在于筋等处，破溃时流出如酥油等物，其中风分偏重者使肉干缩，从肉瘤如芒草般生长，其中臭味等血液流溢的病，名为芒草型疮疱。
关于'手掌脚底关节及胸以上如蚂蚁头，次第生起小瘤，细小众多遍布，疼痛发热瘙痒腐烂，遍生即蚂蚁头'，手掌和脚底等处遍布小疮，次第生起瘤，如是众多遍布，具疼痛等特征而生者，即为三病素所生之蚂蚁头病。

།རྐང་མཐིལ་གཤགས་མས[(]་ཐུད་[,]བྲུད་[)]པའམ། །ཚེར་མ་སོགས་ཀྱིས་སྣད་པ་ཡི། །འབྲུམ་བུ་ཕུར་བ་ལྟར་མཐོ་བ། །སྐྱེས་ཏེ་མཛེར་བ་འདྲ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པས་རྐང་པ་བྲུད་པའམ། སྣད་པས་ཕུར་པ་ལྟ་བུའི་ཐོར་བུ་སྐྱེས་པ་དེའི་མཛེར་པ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤུགས་བཀག་པ་ཡིས་རླུང་དག་ནི། །གཞང་དང་རྐང་པ་ལ་གནས་པ། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་རྒྱུ་བྱེད་པ། །ལམ་རྒྱུ་དེ་ལས་བཤད་པ་ནི། །དཀའ་བས་འབྱུང་བར བྱེད་པའི་ནད་།།གཞང་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་བཀག་པའི་དབང་གིས་གཞང་གི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་འཁྲུགས་པས། བཤང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞང་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་རྣམས་འདོད་དོ། །རླུང་མཁྲིས་ཀྱིས་ནི་སེན་མོ་ཡི། ། ནང་གི་ཤ་སྨིན་ནད་སྐྱེད་པ། །མ་སྣད་ནད་དང་ཚིམ་པ་དང་། །ཉེ་བའི་སེན་མོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ལས་སེན་མོའི་ནང་གི་ཤ་སྨིན་ཅིང་ནད་སྐྱེད་པ་ནི་མ་སྣད་པའི་ནད་དང་། །ཚིམ་པ་དང་། ཉེ་བའི་སེན་མོ་ཞེས་བྱའོ། །སྣད་པས་གནད་ཅིང་རྩུབ་པ་དང་། སྲ བ་སེན་མོ་ངན་ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེན་མོ་གང་སྣད་པས་གནག་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་སེན་མོ་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདམ་ནི་གནོད་བྱེད་ལ་རེག་ལས། །ནད་ནི་གཡའ་ཞིང་རྣག་བཅས་པ། །སོར་མོའི་འབྲས་འབྱེར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོར་མོའི་འདམ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་རེག་པས་ གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྱུང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་འབྲས་འབྱེར་བ་ཞེས་བྱའོ།།པགས་པ་ཏིལ་འདྲ་གནག་པ་ལ། །ནད་མེད་བྱུང་གྱུར་རྨེ་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་འབུར་བ་མཛེར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཏིལ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་རྨེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། རྨེ་བ་དེ་ཉིད་ཆེར་འབུར་བར་གྱུར་པ་ནི་འཛེར་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཛེར་པ་ལས་ཀྱང་ཆེན་པོར་གྱུར། །དཀར་ནག་པགས་པའི་མཛེར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེར་པ་ལས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་མཐོ་བར་གྱུར་ཅིང་མདོག་དཀར་ནག་ཏུ་གནས་པ་དེའི་མིང་པགས་པའི་མཛེར་བ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདྲའི་འབྲུམ་བུ སྐྱེས་པ་ནི།།དམར་པོ་རྒྱ་སྐྱེགས་ནོར་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཚུལ་མཛེར་པ་སྦོམ་པོ་འདྲ་བ་འབྲུམ་བུ་ཆེན་པོའི་མདོག་དམར་སྐྱེས་པའི་མིང་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དཀར་བ་འམ་གནག་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཟླུམ་པ་འམ་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླུམ་པོ་ལ་མདོག་དཀར་པའམ་ གནག་པར་གནས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་མིང་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།།མྱ་ངན་ཁྲོ་དང་རླུང་མཁྲིས་སོགས། །འཁྲུགས་ཏེ་གདོང་ནི་སྲབ་འགྱུར་ཅིང་། །ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ངོ་ཤིག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་དང་ཁྲོ་བ་དང་རླུང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གདོང་ལ་སྲབ་ཅིང་ཟླུམ་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་བོ་ཤིག་ ཅན་ཞེས་བྱའོ།།གདོང་ལས་གཞན་བྱུང་ཁབས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐིག་ལེ་ཏལ་ཏིལ་ཏེ་གདོང་ལས་གཞན་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཁབས་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་གྱུར་ངོ་ཤིག་རྩུབ་པར་སྣང་། རེག་ན་རྩུབ་ཅིང་གནག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་ཤིག་ནི་རྩུབ་པར་སྣང་ཞིང་རེག་ན་ཡང་ རྩུབ་པ་དང་གནག་པ་ཡིན་ནོ།།མཁྲིས་གྱུར་མཐའ་མ་ཅུང་ཟད་སྔོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ངོ་ཤིག་ནི་མཐའ་མ་དམར་ཞིང་ཅུང་ཟད་སྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་མཐའ་དཀར་གཡའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་ཤིག་མཐའ་མ་དཀར་ཞིང་གཡའ་བ་ཡིན་ནོ།

脚底被锐器划伤或被刺等刺伤，生起如钉子般高起的疮，称为类似疖子。即被刺等刺伤脚底或被刺伤而生起如钉子般的肿块，这就称为类似疖子。
由于憋气，使得风在肛门和脚部停留，在内外运行，从通道中排出时，由于困难而产生的病，称为肛门梗阻。即由于憋气的缘故，在肛门内外混乱，大便非常困难地排出，这就是诸位导师所说的肛门梗阻。
由风胆引起指甲内的肉成熟而生病，未受伤的病、饱满和近指甲。即由风和胆汁混乱而使指甲内的肉成熟并生病，这就是未受伤的病、饱满和近指甲。
由受伤而变黑且粗糙坚硬的指甲称为坏指甲。即指甲因受伤而变黑等，其名称为坏指甲。
由于接触有害的泥土，产生瘙痒和化脓的病，称为指间疮。即由于接触有害的指间泥土而出现瘙痒等症状的，其名称为疮疱。
皮肤上如芝麻般黑色，无病而生的是黑痣，若其隆起则为疣。即存在于皮肤上如芝麻般等特征的称为黑痣，黑痣若明显隆起则称为疣。
比疣更大，呈黑白色的是皮肤疣。即比疣更高且呈黑白色的，其名称为具大皮肤疣。
如是生起的疮，红色的是红玛瑙疣。即又如大疣般的大疮，生起红色的，其名称为红玛瑙疣。
白色或黑色同时生起，圆形的称为标记。即圆形且呈白色或黑色的生起物，其名称为标记。
忧愁、愤怒和风胆等混乱，使面部变薄，出现黑色斑点称为面斑。即由忧愁、愤怒和风胆等在面部出现薄而圆的斑点，其名称为具面斑。
出现在面部以外的称为斑点。即斑点若出现在面部以外的地方称为斑点。
风引起的面斑显得粗糙，触摸时粗糙且发黑。即风引起的面斑显得粗糙，触摸时也是粗糙和发黑的。
胆引起的边缘略带蓝色。即胆汁引起的面斑边缘发红且略带蓝色。
痰引起的边缘发白且瘙痒。即痰引起的面斑边缘发白且瘙痒。

། ཁྲག་གྱུར་མཐའ་མ་ཟངས་མདོག་ཅན། །སྐམ་ཞིང་ཚ་བ་ཙག་ཙག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་ཤིག་ནི་མཐའ་དམར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་ཡུངས་ཀར་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་པ་ལྟར་ཚ་བ་ཙག་ཙག་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་བད་ཀན་བསླངས་གྱུར་པ། །པགས པར་ཕྱིན་ཏེ་སྐམས་གྱུར་ནས།།དེ་ལས་པགས་པ་སྐྱ་འགྱུར་ཞིང་། །རིམ་གྱིས་ཚོར་བ་མེད་འགྱུར་ལ། །གཡའ་བ་ཆུང་ཞིང་འདྲུལ་བ་མེད། །བེམ་པོ་དེ་ནི་ཚོར་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་བད་ཀན་བསླངས་ཤིང་སྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་པགས་པར་ཕྱིན་ནས་སྐམས་པར་གྱུར་པ་ དང་།།པགས་པ་སྐྱ་བར་འགྱུར་ལ་རིམ་གྱིས་ཚར་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། །འདྲུལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་བེམ་པོ་ལྟ་བུར་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་ཉེས་དང་མ་ཞུ་དང་། །བད་མཁྲིས་ལུས་ལ་གནས་བསླངས་བས། །རབ་གཡའ་ཟླུམ་པོ་གོར་གོར་པོ། །དམར་པོ་མང་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ ཞིང་།རྗེས་འབྲེལ་ལྡན་པ་ཟླུམ་པོར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པས་མ་ཞུ་བ་དང་། །བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་གནས་པ་བསླངས་ཤིང་བསྐྱོད་པས་ལུས་རབ་ཏུ་གཡའ་ཞིང་ཟླུམ་པོ་གོར་གོར་པོ་མདོག་དམར་བ་མང་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲལ་བའི་ནད་ ཟླུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དྲང་སྲོང་དག་གིས་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་ནད་ནི་ཕྲ་མོ་ཡི། །དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ནད་ཕྲ་མོའི་དབྱེ་བ་ནི་སྤྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་པས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་ནད་ཕྲ་མོའི་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ར་ཡི་འགྲམ་པ་མ་སྨིན་པ། །སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་ ངོ་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་ཡི་འགྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲུམ་བུ་མ་སྨིན་པ་ལ་ནི། །སྲིན་བུ་པད་པའི་གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ནས་འདྲ་དུགས་ནི་བྱས་ནས་སུ། ཐང་ཤིང་རུ་རྟ་ལྡོང་རོས་དང་། །བ་བླའི་ལྡེ་གུ་བསྐུས་ཏེ་བཞུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནས་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དུགས་བྱས་ནས་བཞུ་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།རྡོ་ཡི་བོང་བུའང་དེ་ལྟར་གསོ། །སྨིན་པར་འགྲམ་རྨ་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོའི་བོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་གསོའོ། །རའི་འགྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨིན་པའི་རྨ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །བཞིན་གནོད་སེང་ཕྲོམ་ འུ་སུ་དང་།།ཤུ་དག་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཞིན་ལ་གནོད་པའམ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་འོ་མ་འམ། །རྒྱ་སྟར་ལོ་མ་ཚ་སྦྱར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བཞིན་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་ གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།དེས་མ་ཞི་ན་སྐྱུག་སྨན་དང་། །སྣ་སྨན་དཔྲལ་བར་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དེས་ཀྱང་མ་ཞི་ན་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །པདྨའི་ཚེར་མ་ནིམ་པ་ཡི། །ཁུ་བ་འམ་ནིམ་པ་མར་བསྐོལ་བར། །སྦྲང་རྩི་དང་ནི་བཅས་པ་བླུད། །ནིམ་པ་དོང་གར་སྦྱར་བས་བྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། པདྨའི་ ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ནིམ་པའི་ཁུ་བ་དང་།ནིམ་པ་དང་མར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱ་བ་འམ། ནིམ་པ་དང་དོག་གར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།

关于'血液变化最后呈铜色，干燥发热刺痛'这句话，血液变化的症状是边缘发红等特征，如同涂抹了芥子膏一样发热刺痛。
关于'风引起痰，到达皮肤变干后，由此皮肤变灰白，逐渐失去感觉，瘙痒轻微无腐烂，麻木即是无感觉'这句话，风引起痰增长，之后到达皮肤变干，皮肤变灰白并逐渐失去感觉，无腐烂，因为如同麻木一样，所以称为无感觉。
关于'呕吐药错误和不消化，以及体内痰胆被激发，剧烈瘙痒圆形突起，红色多发而出现，相续具有称为圆'这句话，由于呕吐药配制错误导致不消化，以及体内痰胆等被激发扰动，身体剧烈瘙痒并出现圆形突起，呈红色多发，这种相续性的病症被仙人们称为圆形病。
关于'如是细小病，分类为三十六'这句话，这样细小病的分类总共有三十六种，这是导师所说明和教导的。
这是《八支心要注释·词义月光》中由导师月官所作的第三十一章外治篇的注释。
现在将讲解细小病的治疗方法。
关于'马颊未成熟，用蚂蟥放血'这句话，对于称为马颊的未成熟脓包，应当用蚂蟥放血。
关于'如大麦热敷后，檀香茜草龙胆草，白芷膏药涂抹融化'这句话，对于如大麦般的病症，首先热敷，为了融化应涂抹檀香等膏药。
关于'石疮也如此治疗，成熟如颊疮般治'这句话，石疮应按刚才所说的方法治疗。马颊成熟后应如疮般治疗。
关于'面部损害用独活乌苏和，白芷研磨成膏药'这句话，对于面部损害或不适的病症，应涂抹独活等研磨成的膏药。
关于'或用尼拘陀乳汁，或玫瑰叶加盐涂'这句话，或者对面部不适用尼拘陀等膏药涂抹。
关于'若未平息用催吐药，鼻药额部放血疗'这句话，如果用那个配方还未平息，应使用催吐药等配方。
关于'莲刺和楝树，汁液或楝树酥煮，加入蜂蜜服用，楝树冬果调配涂'这句话，对于如莲刺般的病症，应服用楝树汁液，或用楝树和酥油煮制加入蜂蜜服用，或用楝树和冬果调配的膏药涂抹。

།ཁ་བྱེ་སོགས་ནས་དྲ་བོད་པར། །ས་སྐོལ་བཅས་པ་མཁྲིས་པ་ཡི། །མེ་དཔལ་ལྟ་བུར་གསོ་བར་བྱ། །མེ་སྐྱེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཁ་བྱེ་བ་ནས་སྔོ་བའི་བོང་བུའི་བར་གྱི་འབྲུམ་ཕྲན་ས་སྐོར་དང་བཅས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིང་མེ་དཔལ་ལྟ་བུར་གསོ་བར་བྱ་ལ། མེ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །དྲ་བའི་བོང་བུ་སྨྱུང་བ་དང་། །གཏར་ག་གདབ་དང་རྩུབ་ཆོས་དང་། །ལུས་ཀྱི་སྦྱང་བ་སྐྱུ་རུ་རའི། །སྦྱོར་བའི་བསིལ་སྨན་བྱུག་པས་ གསོ།།བི་ད་རི་ལ་ཁྲག་གཏར་ཞིང་། །བད་ཀན་རྨེན་བུ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲ་བའི་བོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨྱང་བ་བྱས་པ་དང་། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། ཟས་དང་སྨན་གྱིས་རྩུབ་ཆོས་བྱ་བ་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བི་ད་རི་ལ་ནི་རྔབས་རྭ་ལ་ སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་བད་ཀན་གྱི་རྨེན་བུ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།།གསེག་མ་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་ཕྲན་ལ། །ཚིལ་གྱི་རྨེན་དུ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསེག་མ་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་བུ་ལ་ནི་ཚིལ་གྱི་རྨེན་བུ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །གྲོག་མའི་མགོ་འདྲ་བུ་ག་མང་། །ཆེར་སྐྱེས་སྐྲང་ཞིང་གནད་ལ་གནས། ། རྐང་པ་ལག་པར་བྱུང་བ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོག་མའི་མགོ་འདྲ་ཞིང་ཕུག་མང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅིག་ཤོས་ལས་ནི་ཁྲག་དབྱུང་ལ། །རྒྱམ་ཚྭ་དོང་ག་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཙི་ཙེ་རྒྱ་སྲན་རྩ་བ་དང་། །དན་ད་ཏིལ་བཏགས་ནས་ཕྱེས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་པར་གནས་པའི གྲོག་མ་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་ཕྲན་ནི་གཏར་ག་བྱས་ལ་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་པར་བྱའོ།།སྨིན་པ་ལ་ནི་ནད་ཅན། །ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྦྱང་བར་བྱ། །མཚོན་གྱིས་བཅད་ལ་དེ་རྗེས་ལ། །ཐལ་སྨན་ཡང་ན་མེ་ཡིས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གྲོག་མ་འདྲ་བའི་སྨིན་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ལེགས་ པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ།།མཛེར་བ་འདྲ་བ་གཙགས་བུ་ཡིས། །མ་ལུས་བཅད་ལ་སྣུམ་གྱིས་བསྲེག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཛེར་བ་འདྲ་པའི་ནད་ལ་ནི་གཙགས་བུས་ཀུན་བཅད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མར་བསྐོལ་བས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །གཞང་འགགས་པ་ལ་ནོར་བུ་ནི། །འགགས་པ་ལྟ་བུར་ གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞང་འགགས་པའི་ནད་ལ་ནི་ནོར་བུ་འགགས་པ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །ཉེ་བའི་སེན་མོ་སྦྱང་བ་ཡིས། །ཚ་པ་བསལ་ཏེ་མཚོན་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བའི་སེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ནི་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པར་སྦྱང་བ་བྱས་ལ། །ཚ་བ་བསལ་ཏེ། མཚོན་གྱིས་བཅད་ པའི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།།སེན་མོ་ངན་ལའང་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེན་མོ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྐང་པའི་ཆུ་སེར་དག་ལ་ཡང་། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་བོ་ནག་ཚུར་བཅས། །ཏིལ་དང་གིའུ་ཝང་ནིམ་པ་ཡི། ། ལོ་མའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པའི་ཆུ་སེར་གྱི་ནད་ལ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོ་ཀཉྫི་ཞེས་བྱ་བས་བཀྲུས་ལ་ནག་ཚུར་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །སྨེ་བ་མཛེར་པར་བཅས་པ་ནི། །མེ་ཤེལ་ཐལ་སྨན་དག་གིས་བསྲེག་།ཡང་ན་མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ ལ།སྨེ་བ་དང་མཛེར་པ་དག་ནི་མེ་ཤེལ་ལམ། ཐལ་སྨན་ནམ་མེ་བཙས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལྤགས་མཛེར་རྒྱ་སྐྱེགས་ནོར། །མཚོན་གྱིས་བཅད་དེ་དེ་བཞིན་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཛེར་པ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙགས་བུས་བཅད་ དེ་མེ་ཤེལ་ལ་སོགས་པས་བསྲེག་པར་བྱའོ།

从开裂等到网状肿块，伴随土性的胆病，应当如火光般医治。应当避免生火。对此，从开裂到青色肿块之间的小疮伴随土性的，是由胆病引起的名为火光般的应当医治，所谓生火的应当避免。
网状肿块应当禁食，放血疗法和粗糙疗法，身体净化和使用訶子配制的清凉药涂抹医治。对毗达利应当放血，如同痰病的腺瘤般医治。对此，所谓网状肿块是要经常禁食，放血疗法和抽血，用食物和药物进行粗糙疗法，用催吐药等配制等来医治。对毗达利应当用角等放血，如同痰病的腺瘤般医治。
对如谷糠般的小疮，应当如脂肪腺瘤般医治。对此，对如谷糠般的小疮应当如同脂肪腺瘤般医治。
如蚂蚁头般多孔，生长巨大肿胀且位于要害处，出现在手脚上应当避免。对此，如蚂蚁头般且多孔等应当避免。
对另一种应当放血，以岩盐、冬瓜、獭胆和豆根，以及檀香、芝麻磨成粉涂抹。对此，与前者不同的如蚂蚁般的小疮应当放血后用岩盐等涂抹。
对成熟的病患，一切都应当好好净化。用刀切开之后，应当用灰药或者火烧。对此，对如蚂蚁般成熟的应当一切都好好配制等。
对如疣般的用手术刀，全部切除后用油烧灼。对此，对如疣般的病应当用手术刀全部切除，之后用熬制的油烧灼。
对肛门梗阻，应当如宝珠梗阻般医治。对此，对肛门梗阻的病应当如同宝珠梗阻般医治。
对近指甲应当用净化，除去热症后用刀医治。对此，所谓近指甲的病应当用催吐药等净化，除去热症后，用刀切除来医治。
对坏指甲也同样处理。对此，对所谓坏指甲的病也应当用刚才所说的配制来医治。
对脚部的浆液，应当用酸果和黑盐，芝麻和雄黄以及楝树叶的糊剂涂抹。对此，对脚部浆液的病应当用酸果甘蔗汁洗涤后用黑盐等涂抹。
对痣和疣，应当用水晶灰药烧灼，或者施以灸法。对此，痣和疣应当用水晶或灰药或灸法烧灼。
同样对皮疣和阿迦西迦瘤，用刀切除后同样医治。对此，同样对大疣和阿迦西迦瘤应当用手术刀切除后用水晶等烧灼。

།མཚན་མ་ཅན་སོགས་གསུམ་པོ་ལ། །ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མ་ཅན་དང་ཁྱེ་མ་ཡང་འདིར་བསྡུ། ངོ་ཤིག་དང་ཁ་བས་ཏེ་གསུམ་པོ་ནི་ནད་གང་ན་ཡོད་པ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཏར་ག་གདབ་བར་ བྱའོ།།འོ་མ་ཅན་ཤིང་མྱུ་གུ་ཤུན། །འོ་མར་བཏགས་པས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ལ་ནི་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་དང་ཤུན་པ་འོ་མ་དང་བཏགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ངོ་ཤིག་ཨ་རྫུ་ནའི་ཤུན་པའམ། །བཙོད་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་ཡི། །ལྡེ་ གུ་འམ་རྟ་དཀར་རྨིག་པ་ནི།།བསྲེགས་པའི་སྣག་ཚ་མར་སྦྱར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་ཤིག་ལ་ནི་ཨ་རྫུ་ནའི་ཤུན་པའི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཙནྡན་དམར་པོ་བཙོད་དང་ནི། །རུ་རྟ་སེང་ཕྲོམ་པྲི་ཡང་ཀུ་།སྲན་ཆུང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་མྱུ་གུ། །ལྡེ་གུས་ངོ་ཤིག་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །བཞིན་ མདངས་གསལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ངོ་ཤིག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཟི་ར་གཉིས་དང་ཏིལ་ནག་དང་། ཡུངས་ཀར་འོ་མ་བཅས་པ་ནི། །བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་གདོང་བསྐུས་ན། །ངོ་ཤིག་སེལ་ཞིང་ཟླ་འདྲར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟ་ཨུ0f72ར་གཉིས་ནི་ཟི་ར་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་དབྱིབས་གཉིས་ཏེ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ངོ་ཤིག་དང་མཚན་མ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་དེ་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲན་ཆུང་ཕུབ་མ་མེད་པ་བརྡོས་པ། །འོ་མ་སྦྲང་རྩི་མར་བཏགས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྲན་ ཆུང་སྦུན་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་བརྔོས་པ་འོ་མ་དང་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་ཡང་གདོང་གི་ངོ་ཤིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཚེར་མ་རྣོ་བའི་ཤལ་མ་ལིའི། །འོ་མར་བཏགས་པས་བསྐུས་ནའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤལ་མ་ལིའི་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་འོ་མ་དང་ བཏགས་ལ།།གདོང་བསྐུས་ནས་ཡང་ངོ་ཤིག་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་བཞིན་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་བུ་རམ་བཅས། །སྦྲང་རྩི་རི་བོང་ཁྲག་སྦྱར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །རུ་རྟ་ཁ་ལུང་ ཁུ་བ་ཡི།།ནང་སྦངས་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རུ་རྟ་ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་སྦངས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བསྐུས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་འདྲའོ། །རྐང་མར་རྩ་བ་རའི་འོ་མ། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་བའི་ལྡེ་གུའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྐང་ མར་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།རྐང་མར་རྩ་བ་བ་ལང་རུས། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་བཅས་པས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྐང་མར་གྱི་རྩ་བ་དང་བ་ལང་གི་སོ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ། སྦྲང་རྩི་མར་དང་སྦྱར་བས་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འཛམ་བུ་ཨ་མྲའི་ལོ་མ་དང་། །སེར་ པོ་རྣམ་གཉིས་ཞོ་ག་ཆུ།།བུ་རམ་ས་རབ་སྦྱར་བའམ། །ཏིན་དུ་ཀ་ཡི་ལོ་མ་ཡི། །ཁུ་བར་བཏགས་པའང་མདོག་གསལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛམ་བུ་དང་ཨ་མྲའི་ལོ་མ་དང་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུའམ་ཡང་ན་ཏིན་དུ་ཀའི་ལོ་མ་དང་། ཤུན་པ་རང་གི་ ཁུ་བ་དང་བཅས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།ུཏླལ་སྔོ་དང་རུ་རྟ་དང་། །ཙནྡན་སེར་པོ་བྲི་ཡང་ཀུ། །རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །གདོང་ནི་བསྐུས་ཞིང་དྲིལ་གྱུར་ན། །པདྨའི་མདོག་དང་འདྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨུཏླལ་སྔོ་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་གདོང་བསྐུས་ཤིང་དྲི་ལན་ཡང་།།གདོང་པདྨའི་མདོག་དང་འདབ་མ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།

对于有斑点等三种情况，应在靠近部位放血。即对于有斑点、黑斑，以及面部斑点这三种，应在病灶附近的部位进行放血。
将含乳汁的树木嫩芽和树皮，用牛奶研磨后涂抹。即对于有斑点等三种情况，应用含乳汁树木的嫩芽和树皮与牛奶研磨后涂抹。
对于面部斑点，可用阿朱那树皮，或者红花与蜂蜜调制的膏药，或者白马蹄烧成的墨与酥油调制后涂抹。
用红檀香、红花、茜草、白芷、白胡椒、绿豆、榕树嫩芽制成的膏药，能祛除面部斑点，并使面色明亮。
用两种孜然、黑芝麻、白芥子与牛奶研磨成的膏药涂抹面部，能祛除面部斑点，使面如明月。其中两种孜然是指黑孜然和白孜然两种形状，用这些制成的膏药涂抹后能祛除面部斑点等瑕疵，使面色如月亮般明亮。
将去壳的绿豆炒熟，用牛奶研磨后加入蜂蜜和酥油涂抹。即将去除外皮的绿豆炒熟后，用牛奶研磨，加入蜂蜜和酥油调制后涂抹，也能祛除面部斑点等瑕疵。
用木棉树的尖刺用牛奶研磨涂抹也有效。即用木棉树的尖锐刺与牛奶研磨后涂抹面部，也能祛除面部斑点等，使面色如月。
用枣树脂与糖蜜调制，加入蜂蜜和兔血涂抹。即用枣树脂等制成的膏药涂抹，功效与前述相同。
将茜草在芦荟汁中浸泡后加入蜂蜜，或者用牛骨髓根与牛奶及蜂蜜调制的膏药也有效。即将茜草在芦荟汁中浸泡七天后制成的膏药加入蜂蜜涂抹，功效与前述相同。
用牛骨髓根、牛奶、蜂蜜调制的膏药也有效。
用牛骨髓根和牛牙齿制成膏药，加入蜂蜜和酥油涂抹也有效。
用蒲桃叶、芒果叶、两种黄色药材、酸奶清水、糖和细土调制，或者用柿树叶汁研磨也能使肤色明亮。即用蒲桃和芒果叶以及两种黄色药材等调制的膏药，或者用柿树叶和树皮及其汁液制成的膏药涂抹，也能使面色明亮。
用青莲花、茜草、黄檀香、白胡椒、枣树脂制成的膏药涂抹面部并熏香，能使面色如莲花般美丽。即用青莲花等制成的膏药涂抹面部并熏香，面色会变得像莲花一样美丽。

།ཙནྡན་སེར་པོ་ནི་ཀ་ལི་ཡི་ཀ་སྟེ། །ཙནྡན་གསུམ་པའོ། །སྨན་ནི་འདི་དག་བཏགས་པ་དང་། །ཤིང་མངར་དང་བཅས་བསྐོལ་སྣུམ་ནི། །ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་མ་ལུས་ལ། ། བཏུང་དང་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡེ་གུའི་དོན་སྨོས་པའི་སྨན་གོང་དུ་སྨོས་པ་འདི་དག་ཉིད་དང་། ཤིང་མངར་དང་བཅས་བར་བསྐོལ་བའི་སྣུམ་ནད་གཞི་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཏུང་བ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །ནས་དང་སེང་ཕྲོམ་སྲ་རྩི་ཕོག་། སྦྲ་ཚིལ་སྦྲང་རྩི་པུ་ཤིལ་ཙེ། །མར་དང་བུ་རམ་བ་གཅིན་ནི། །གཟར་བུར་ཆགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ། །དེ་བསྐུས་པ་ཡིས་སྨེ་པ་དང་། །ངོ་ཤིག་མཛེར་པ་མྱུར་སེལ་བྱེད། །གདོང་ནི་པདྨ་འདྲར་བྱེད་ཅིང་། །རྐང་པ་པདྨའི་འདབ་འདྲར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས་ལ་སོགས་པ་ནས་བ་གཅིན་གྱི པར་གཟར་བུ་ལ་ཆགས་ཀྱི་བར་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ངོ་ཤིག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།གུར་གུམ་ཤིང་མངར་བུ་ཤེལ་ཙེ། །ཙནྡན་སེར་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་། །ཙནྡན་དཀར་དང་ནྱ་གྲོ་དྷའི། །རྐང་པ་གཞོན་ནུ་ཤུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་པདྨ་གེ་སར་དང་། ཨུཏྤལ་ སྔོན་པོ་བཙོད་དང་བཅས།།སྲང་རེ་ཆུ་བྲེ་བཞི་ནང་དུ། །བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་རུ། །རྒྱ་སྐྱེགས་བཙོད་དང་ལེ་བརྒན་རྩི། །ཤིང་མངར་གུར་གུམ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་སྲང་བརྒྱ་དང་། །དེ་ཡི་ཉིས་འགྱུར་འོ་མ་བསྐོལ། །དེ་ནི་སྣ་སྨན་ཚུལ་བསྟེན་ན། །སྨེ་བ་ངོ་ཤིག་སྐྲ་དཀར་ དང་།།གཉེར་མ་གདོང་གི་དྲི་མ་སེལ། །གདོང་གི་ཤ་རྒྱས་མདོག་གསལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །གུར་གུམ་ལ་སོགས་པ་སྲང་རེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་སྨེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་གདོང་གི་ཤ་རྒྱས་པ་དང་། མདོག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།བཙོད་དང་སེང་ཕྲོམ་ཤ་བ་རི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ལྡོང་རོས་དུ་བ་རི། །གུར་གུམ་རུ་རྟ་སེར་པོ་གཉིས། །གིའུ་ཝང་ཙནྡན་རྣམ་གཉིས་དང་། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་ལོ་མ་དང་། །དངུལ་ཆུ་རྨ་ཤིང་ཙནྡན་སེར། །དྷ་དུ་ར་ཡི་ཤུན་པ་ཡི། །ས་བོན་པདྨ་གེ་སར་དང་། །སྦྲ་ཚིལ་སྤངས་མ་ཤུག་པ་ སོགས།།ཞག་དང་འོ་མ་རྐང་དང་མར། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་འོ་མ་ནི། །བསྐོལ་བའི་མར་ནི་བསྐུས་གྱུར་ན། །ངོ་ཤིག་གཉེར་མ་སོགས་འཇོམས་ཤིང་། །བཞིན་ནི་པདྨའི་མདངས་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་བ་རི་ནི་བ་ཏི་ཀ་རི་འདྲའོ། །དུ་པ་རི་ནི་ཨ་ད་ཀའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ། བཙོད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་བསྐོལ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་དེ་བཏུང་བ་དང་། སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་ངོ་ཤིག་དང་ཁབས་དང་གཉེར་མ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། བཞིན་རས་ཟླ་བའི་མདངས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དོ། །བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བར་ནི། །འོ་མ་ཆུ་བསྐོལ་སྣ་སྨན བསྔགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །པགས་པ་ཚོར་མེད་ལ་རླུང་གི་།གསོ་བ་དང་ནི་མེ་བཙའ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ཚོར་བ་མེད་པའི་ནད་ལ་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་དང་། མེ་བཙའ་གདབ་པར་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ལྤགས་ ནད་ཟླུམ་པོར་བད་མཁྲིས་བཤད།།མཛེ་ནད་སེལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྤགས་ནད་ཟླུམ་པོ་ཀོར་ཀོར་པོར་ན་བ་ལ་ནི། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ནད་ལ་ཕན་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ནོ། །ཡན་ ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།

黄檀香即迦利迦，是第三种檀香。这些药材研磨后，加入甘草一起熬制成油。根据不同病因，可用于服用、涂抹等。
对于上述提到的药膏，将这些药材和甘草一起熬制成油，根据病因和时间等具体情况，可用于服用、涂抹等用途。
大麦、白芷、树脂、獐脂、蜂蜜、水晶、酥油、糖蜜和牛尿，煮至勺子能立起为止。涂抹此药可迅速祛除黑斑、雀斑和疣。使面容如莲花般美丽，使脚如莲瓣般柔嫩。
从大麦等到牛尿，熬至勺子能立起的药膏，涂抹后可去除雀斑等，产生上述功效。
藏红花、甘草、水晶、黄檀香、诃子、白檀香、榕树幼根、杜松，以及莲花花蕊、蓝莲花、蓼蓝，各一两，在四升水中熬煮至剩四分之一。
诃子、蓼蓝、没药、甘草、藏红花各二钱，粉末与一百两芝麻油及其两倍的牛奶一起熬煮。如果用作鼻药，可祛除黑斑、雀斑、白发和皱纹，清除面部污垢，使面部丰满，肤色明亮。
如上所述，藏红花等各一两，按照说明使用可祛除黑斑等，使面部丰满，肤色明亮。
蓼蓝、白芷、夏波利、诃子、零陵香、杜波利、藏红花、两种黄色药草、牛黄、两种檀香、榕树叶、水银、伤寒树、黄檀香、曼陀罗树皮、种子、莲花花蕊、獐脂、草药、杜松等，与油脂、牛奶、骨髓、酥油，以及含乳汁植物的乳汁熬制成油膏。涂抹后可消除雀斑、皱纹等，使面容如莲花般光彩照人。
夏波利类似巴提卡利，杜波利是阿达卡，其他易于理解。用蓼蓝等药材熬制的药油，可用于服用、鼻药等，能祛除雀斑、斑点和皱纹等，使面容具有月亮般的光泽。
用毗林伽拉加汁与牛奶、开水制成的鼻药效果显著。
对于皮肤无感觉者，应进行风病治疗和灸法。
圆形皮肤病被认为是痰热病，所有祛除麻风病的方法都有效。
这是由月官所作的《八支心要注释·词义月光》中第三十二章外治篇的注释。

། །།དེ་ནས་གསང་བའི་གནས་ཀྱི་ནད་དམིགས་ཤེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། ། བུད་མེད་ཉལ་པོ་སྤངས་པ་ལས། །མོད་ལ་བསྟེན་པར་གྱུར་པའམ། །ནད་དང་བཅས་ཤིང་དོག་པ་ལ། །དྲི་མ་ཅན་དང་ཟླ་མཚན་ནམ། །སྐྱེ་གནས་གཞན་དང་མི་འདོད་དང་། །འགྲོད་མིན་གསར་དུ་བཙས་པ་དང་། །དགའ་བའི་མཐར་ནི་དུག་ཅན་སོགས། །ཆུས་རེག་པའམ མ་བཀྲུས་དང་།།བསྐྱེད་པའི་བསལ་བས་སྨན་རྣོན་པོའི། །ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་བསྐུས་པ་དང་། །ཁུ་ཚུར་སོ་དང་སེན་མོ་དང་། །གྲ་མ་དུག་ཅན་གྱིས་རེག་དང་། །ཤུགས་དག་པ་དང་ཡུན་རིང་དུ། །རེག་པ་རྩུབ་པས་བདར་པའམ། །ནད་གཞི་འཁྲུགས་པས་གསང་བར་ཞུགས། ། སོས་འཛིན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ནད། །ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པའི་ཉལ་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ལས་མོད་ལ་འཕྲལ་དུ་བུད་མེད་བསྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའམ། ཡང་བུད་མེད་ནད་དང་བཅས པའམ།མཚན་དོག་པའམ། དྲི་མ་ཅན་ཟླ་མཚན་འཛག་བཞིན་པའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་གནས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་གཞན་དག་གམ། བུད་མེད་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ནན་གྱིས་འཇུག་པའམ། ཡང་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཀྱི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའམ། གསར་དུ་ བུ་བཙས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཡང་ན་དགའ་བའི་མཐའ་སྟེ། འཁྲིག་པ་སྤྱད་པའི་རྗེས་ལ་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཆུས་བཀྲུས་ཤིང་རེག་པར་གྱུར་པའམ། ཆུས་བཀྲུས་པར་མ་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ཕོ་མཚན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྨན་རྣོན་པོའི་ལྡེ་གུས་ཕོ་མཚན་ལ་བསྐུས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཚུར་རམ་སོ་འམ་སེན་མོ་དང་གྲ་མ་དུག་ཅན་གྱིས་རེག་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་དགག་པ་དང་ཡང་ན་ཡུན་རིང་དུ་རེག་པ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པས་བདར་བར་གྱུར་པའམ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་གནད་གཞི་འཁྲུགས་པས་གསང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་མཚན་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ།རྒྱུ་དེ་དག་གིས་སོས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཉིད་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སོས་འཛིན་ལྟ་བུ་འདིར་ལྔ་སྟེ། །ནད་གཞི་རེ་རེ་ཁྲག་ལས་གྱུར། །འདུས་པའི་ནད་ལས་གྱུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སོས་འཛིན་པའི་ ནད་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་རེ་རེ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་རླུང་གྱུར་ཕོ་མཚན་སྐྲངས། །ནད་མང་རྟག་ལྡང་ལྤགས་གས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སོས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སོས་འཛིན་པ་ནི་སྐྲངས་པ་དང་།།ནད་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ལྡང་བ་དང་། པགས་པ་གས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་སྐྲངས་རིམས་འདེབས། ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་འབྲས་སྨིན་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ པའི་སོས་འཛིན་པ་ནི་སྐྲངས་པ་དང་།རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། སྐྲངས་པའི་མདོག་ཨུ་དུམ+Wཱ་རའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱིས་མཁྲང་སྣུམ་པ་དང་། །གཡའ་ཞིང་སྐྲངས་ལ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སོས་འཛིན་པ་ནི་ཕོ་མཚན་ནམ་མཁྲང་པ་དང་ སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་གྱུར་འབྲུམ་དུ་ནག་པོ་འབྱུང་། །ཁྲག་འཛག་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སོས་འཛིན་པ་ནི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ནག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

现在将讲解私密处疾病的诊断要点。
由于与女子断绝房事后，立即与他人行房，或与患病者、阴道狭窄者、不洁者、月经期者、或其他生殖器官不适者、非自愿者、不应行房者（如上师之妻）、新产妇等行房，或性事后接触有毒之水或未清洗，或为增大阳具涂抹猛烈药膏，或被拳头、牙齿、指甲及有毒蛇触碰，或因剧烈摩擦、长时间粗暴摩擦，或因体内病素紊乱进入私处，会引起如肿胀等二十三种疾病。
其中肿胀病有五种：分别由单一病素、血液及诸病素聚集所致。
其中风引起的肿胀症状为：阳具肿胀、多种病痛、经常勃起、皮肤开裂。
胆汁引起的肿胀症状为：肿胀、发热，肿胀处颜色如成熟的乌昙婆罗果。
痰引起的肿胀症状为：坚硬、油腻、发痒、肿胀且沉重。
血引起的症状为：出现黑色小疱疹、流血、发热。

། འདུས་གྱུར་མཚན་ཉིད་ཀུན་དང་ལྡན། །རླིག་འབྲས་གཉིས་ཀྱང་སྐྲངས་པར་བྱེད། །མི་བཟད་ན་ཞིང་ལྟུང་བ་དང་། །གས་ཤིང་སྲིན་བུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སོས་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང ལྡན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རླིག་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱང་སྐྲངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བརྣག་པར་དཀའ་ཞིང་མི་བཟད་པར་ན་ལ་ལྟུང་བར་འགུར་བ་དང་། སྲིན་བུ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཁྲག་གྱུར་འཚོ་བ་ཙམ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་འཆི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།ལྔ་བ་དེ་དག་ལ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སོས་འཛིན་པ་མི་ལ་བཙམ་དུ་རེ་ཞིག་འཚོར་རུང་བ་ཡིན་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནང་འཁྲུགས་པ་ལས་ཕོ་མཚན་གནས། །ཤ་ཁྲག་ལས་ནི་ཕོ་མཚན་གྱི། །ཕྱི་འམ་ཡང་ན་ནང་དུ་ནི། །མཛེར་པ་གཡའ་ བར་བྱེད་པ་འབྱུང་།།ཁྲག་ནི་སྤྱི་བག་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པ་ལས་ཕོ་མཚན་གྱི་གནས་སུ་ཤ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེའི་ཕྱི་རོལ་བམ་ནང་དུ་ཤའི་འཛེར་པ་གཡའ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོ་མཚན་དེ་ འདྲ་གདུགས་ལྟར་འདུག་།དེ་ནི་འབྲུམ་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མོ་མཚན་དུ་ཡང་ཤའི་མཛེར་པ་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་བར་འཛེར་པ་དང་གཡའ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབྱིབས་གདུགས་ལྟར་འདུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མཛེར་པའི་ནད་དེ་ནི་འབྲུམ་ནད ཅེས་བྱའོ།།མ་གསོས་ན། ཕོ་མོའི་ཁུ་ཁྲག་ཉམས་བྱེད་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་དག་གསོ་བར་མ་བྱས་ན་སྐྱེས་པའི་ཕོ་མཚན་ཉམས་ཤིང་ཁུ་བ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་གསོད་པ་དང་། །བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲག་ཉམས་ཤིང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །ཕོ་མཚན་གྱི་ ནི་ཕྱི་འམ་ནང་།།བད་ཀན་ཁྲག་གྱུར་འབྲུམ་ཕྲན་ནི། །ཚད་དང་དབྱིབས་ནི་ཡུངས་ཀར་འདྲ། །སྟུག་པོའི་ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་དུ་བདྨ་ཀན་དང་། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་ཕྲན་ཚད་དང་དབྱིབས་ཡུངས་ཀར་འདྲ་བ་སྟུག་པོར་བྱུང་བ་ དེ་ནི།ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་ཕྲན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །བད་ཀན་ཁྲག་གྱུར་འབྲུམ་བུ་ནི། །རིང་ཞིང་མང་པོར་གྱུར་པ་ལ། །དབུས་ནས་གས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ངེས་པ་འཇོམས་ཞེས་བྱ། །ན་ཞིང་བ་སྦུ་བརྩེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ ཁྲག་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས།འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་དབྱིབས་རིང་ཞིང་མང་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་མཚན་ཀྱི་དབུས་ནས་གས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ན་བ་དང་བ་སྤུ་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་འཛམ་བུ་ཡི། ། རུས་པ་ལྟར་འདུག་ཁོང་སྟོང་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་འཛམ་བུའི་རུས་པའམ། ཚི་གུ་འདྲ་བ་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་ཁོང་སྟོང་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བྱེར་གཅིན་སྙི་འདྲ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བྱེར་བ་ཞེས་བྱ བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནད་ནི་རང་བཞིན་གཅིན་སྙི་བ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་འབྲུམ་ཕྲན་ནི། །མ་ཤ་མུངྒ་འདྲ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་ཕྲན་མོན་སྲན་རྡེའུའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ བར་བྱའོ།

具有三病聚集的一切特征，使两个睾丸肿胀，难以忍受疼痛且下坠，裂开并生虫。这是说，由三病聚集而成的疾病具有三病的一切特征，同样使两个睾丸肿胀，难以忍受剧烈疼痛且下坠，并会生虫。
由血液引起的尚可存活，由三病聚集引起的会致死。这是说，对于这些病症，由血液引起的疾病暂时还可存活，由三病聚集引起的则无法医治。
由内部紊乱引起男性生殖器，由血肉引起的在男性生殖器外部或内部，生痒疮，血液普遍渗漏。这是说，由风等病紊乱引起在男性生殖器部位，依靠血肉，在其外部或内部生起痒疮等症状。
女性生殖器相似如伞形，这是天花病。这是说，同样在女性生殖器也会生起与前述相似的肉疮，发痒等症状，形状如伞，这种疮病称为天花病。
若不医治，会损害男女精血并致死。这是说，如果不医治这些疾病，会使男性生殖器受损无法排精并致死，会使女性失血并致死。
在男性生殖器外部或内部，由痰和血引起的小疮，大小形状如同芥子，称为密集芥子。这是说，在男性生殖器外部或内部，由痰和血引起的小疮，其大小形状如同芥子，密集出现的，仙人们称之为芥子状小疮。
由痰血引起的疮，细长且众多，从中间裂开的，称为必定摧毁，会疼痛且毛发竖立。这是说，由痰和血紊乱引起的细小疮，形状细长且众多，从生殖器中间裂开的，其名称为必定摧毁，会引起疼痛和毛发竖立。
由血胆引起的如同蒲桃果核，中空。这是说，男性生殖器由血和胆引起的疮如同蒲桃果核或果实，快速成熟的，称为中空。
糖尿病应知如同尿糖。这是说，糖尿病的特征应当知道如同尿中含糖。
由血胆引起的小疮，如同豌豆绿豆形状的为最佳。这是说，由血和胆引起的小疮，形状如同豌豆绿豆的，应知为最佳类型。

།པདྨའི་སྟེང་དུ་གེ་སར་བཞིན། །འབྲུམ་བུ་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་པ། །དེ་ནི་པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འབྲུམ་བུ་གང་མཚན་གྱི་སྟེང་དུ་པདྨ་ལ་གེ་སར་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་ཕྲན་གྱིས་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་མཉེས་པ། །དེ་ནི་མཉེས་ པའི་འབྲུམ་བུར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་པ་ལས་འབྲུམ་བུར་གྱུར་པ་ནི་མཉེས་པའི་འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ནི་མཉེས་པར་གྱུར་པ་ལས། །རླུང་འཁྲུགས་གྱུར་པ་མཉེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མ་ལག་པས་ཡང་དང་ཡང་ དུ་མ་ཉེས་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ལས་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ནི་མིང་མཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མི་མཉམ་སྲ་ཞིང་ཡོན་པོར་ནི། །རླུང་འཁྲུགས་གྱུར་པ་གཏུན་ཤིང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་ནད་རང་བཞིན་མི་མཉམ་པ་དང་། སྲ་བ་དང་ཡོན་པོར་གྱུར་པ་ནི་དྲང་སྲོང་ རྣམས་ཀྱིས་གཏུན་ཤིང་ཞེས་བཤད་དོ།།རླུང་གིས་མཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི། །ནད་འཁྲུགས་མཚན་གྱི་པགས་པ་ནི། །ལྡོག་ཅིང་ཚ་ལ་ནད་བཅས་ཤིང་། །ལ་ལར་ཤུ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །འདུས་ཤིང་མདུད་པ་ཆགས་པ་ནི། །དེ་ཡི་ནོར་བུ་ཐུར་དུ་འཕྱང་། །པགས་པ་ལྡོག་པའི་ནད་ ཅེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་མཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། ཕོ་མཚན་གྱི་པགས་པ་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་ནད་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལ་ལར་པགས་པ་དེ་ཤུ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་མདུད་པའམ། རྨེན་བུ་ ཆགས་པས་མཚན་དེའི་མགོ་བོ་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ།ཐུར་དུ་འཕྱང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་པགས་པ་ལྡོག་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །བད་ཀན་བཅས་ལས་གཡའ་ཞིང་སྲ། །རྨ་འཚོབ་དཀའ་ཞིང་པགས་པ་གས། །གས་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།པགས་པ་དེ་བད་ཀན་དང་བཅས་པས་གཡའ་བ་དང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནད་དེ་ནི་གས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་གིས་པགས་པ་གནོད་འགྱུར་ཞིང་། །ནོར་བུ་འབྱར་ཞིང་གཅིན་འགག་འགྱུར། །དེ་ལས་རྒྱུན་ཕྲན་ནད་མེད་འབྱུང་། །ནོར་བུའི་ཁ་ནི་འགགས་གྱུར་ པས།།དེ་ནི་ནོར་བུའི་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་པགས་པ་ལ་རླུང་གིས་གནོད་ཅིང་མ་རུང་བར་གྱུར་པས། ནོར་བུའི་ཕྱོགས་སུ་འབྱར་ཅིང་གཅིན་གྱི་རྒྱུན་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནས་གཅིན་གྱི་རྒྱུན་ཕྲ་ཞིང་ནད་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ནོར་བུ་ཁ་འགགས་པར་ གྱུར་པ་ནི་ཕོ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའི་ནོར་བུའི་ནད་ཅེས་བྱའོ།།བད་ཀན་ལས་གྱུར་མཚན་གྱི་ནང་། །གྲ་མས་གང་སྙམ་མདུད་པའི་ནད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་ནང་གྲ་མས་གང་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ནད་དེ་ནི་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མདུད་པ་ཅན་གྱི་ནད་ ཅེས་བྱའོ།།གྲ་མས་གནོད་པའི་ཁྲག་གི་ནད། །ཚོར་བ་ཉམས་པ་དེ་མིང་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲ་མས་གང་བ་ལྟ་བུའི་ནད་ཀྱིས་ཁྲག་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ལ། དེས་ན་ཚོར་བ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་མིང་ཅན་ཏེ་ཚོར་བ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་ པ།།བུ་གའི་རྩེ་མོ་ཕྲ་བ་ཡིས། །མཚན་གྱི་ནང་ནི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །དེ་ནི་ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་གྱི་ནང་ན་བུ་ག་ཕྲ་མོ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའི་ནད་རླུང་དང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དེའི་མིང་ནི་ཁ་བརྒྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲག་ མཁྲིས་ལས་གྱུར་པགས་པ་རྣམས།།ཚ་ཞིང་རིམས་བཅས་པགས་པ་སྨིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་པགས་པར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པགས་པ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།

关于'在莲花上如花蕊般，遍布大小疮疱，此即名为莲花疮'这句话，指的是在生殖器上如莲花上的花蕊一般，遍布大小疮疱的，这就叫做莲花疮。
关于'双手抚摸而生悦，此即成为悦疮'这句话，指的是生殖器被双手极度抚摸而生成的疮疱，叫做悦疮。
关于'生殖器被抚摸之后，风气紊乱即为悦病'这句话，指的是生殖器反复被手抚摸后，因风气紊乱而生的病，名为悦病。
关于'不平坚硬且歪曲，风气紊乱即杵病'这句话，指的是由风引起的生殖器病症性质不平衡、坚硬和歪曲的，仙人们称之为杵病。
关于'由风引起悦病等，病发生殖器皮肤，翻转发热并带病，有时会生疮疱症，凝聚成结节之时，其龟头向下垂挂，此名皮肤翻转病'这句话，指的是由风引起悦病等病症发作时，生殖器的皮肤外翻并伴有病症，有时皮肤会生疮疱，且在某处凝聚成结节或腺体，使该器官的龟头向下垂挂，仙人们称这种病为皮肤翻转病。
关于'伴有痰湿发痒硬，难愈合且皮肤裂，此说名为裂病症'这句话，指的是皮肤因痰湿而发痒、变硬等特征的病症，这就叫做裂病。
关于'风损害皮肤之时，龟头粘连小便阻，由此细流无病出，因龟头口被阻塞，此即名为龟头病'这句话，指的是生殖器的皮肤被风损害而变得不适时，龟头部位粘连且小便阻塞，之后小便细流无病地流出，龟头口被阻塞的，这种生殖器顶端龟头的病症叫做龟头病。
关于'痰湿所致生殖内，似虱充满结节病'这句话，指的是生殖器内部感觉像虱子充满的病症是由痰湿引起的，这叫做结节病。
关于'虱害引起血液病，感觉丧失即此名'这句话，指的是像虱子充满般的病症损害血液，因此感觉丧失的，就叫做感觉丧失病。
关于'风血胆汁所引起，细小孔道之顶端，遍布生殖器内部，此即名为百孔病'这句话，指的是生殖器内部遍布细小孔道的病症是由风、血和胆汁引起的，这种病的名字叫做百孔病。
关于'血胆所致诸皮肤，发热伴随皮肤熟'这句话，指的是生殖器皮肤因血液和胆汁引起的脓肿等病症，就叫做皮肤成熟病。

།འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཤ་རྣམས་ ནི།།ཐམས་ཅད་ངན་པས་སྨིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་པགས་པ་རྣགས་ཤིང་ནད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་མིང་ཤ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲུམ་བུ་གནག་ཅིང་དམར་པ་ཡི། །འབྲུམ་བུ་དག་གིས་གནོད་གྱུར་ཞིང་། །ཕོ་ མཚན་ཤིན་ཏུ་ན་བ་གང་།།དེ་ནི་ཁྲག་གི་འབྲུམ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་གང་ལ་འབྲུམ་བུ་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཁྲག་གི་འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཤ་ཡི་མཛེར་པ་སྔར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་ལ་ཤ་ཡི་མཛེར་ པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁོང་འབྲས་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་ལ་ཁོང་འབྲས་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གྱུར་པ་འབྱུང་སྟེ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པས་མཚན་ནི་རྣགས་གྱུར་ཞིང་། །ཤ་ནི་ ནག་པོར་གྱུར་པ་དང་།།ཀུན་ནས་ཞིག་པར་བྱེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ཏིལ་ནག་ཅེས་བརྗོད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པ་ལས་ཕོ་མཚན་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏིལ་ནག་ཅེས་བྱའོ། །ཤ་ལས་གྱུར་པའི་འབྲུམ་བུ་ རྣགས།།ཁོང་འབྲས་ཏིལ་ནག་ཅེས་བྱའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མྱུར་དུ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་གྱི་ནད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤའི་འབྲུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བོ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལྷག་པ་ནད་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་མྱུར་ དུ་གསོ་བར་བྱའོ།།ཁ་ཟས་གནོད་པ་ཟོས་པ་དང་། །མལ་སྟན་མི་བདེར་ཉལ་བ་དང་། །ཉལ་པོ་བསྟེན་ནི་དྲགས་པ་དང་། །ནང་ན་ནད་ཁྲག་སྨན་གནོད་དང་། །ས་བོན་ཉེས་པ་རྣམ་སྨིན་པས། །མངལ་གྱི་ནད་ནི་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་མངལ་གྱི་ནད་ཉི་ཤུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཁ་ཟས་གནོད་པ་ཟོས་པ་དང་། མལ་སྟན་མི་བདེ་བ་ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པར་ཉལ་བ་དང་། འཁྲིག་པའི་ཉལ་པོ་ཧ་ཅང་བསྟེན་དྲགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཁྲག་ཅན་གྱི་ཟླ་མཚན་འཛག་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་བསྟེན་པ་ དང་།ས་བོན་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ནི་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །རླུང་གིས་མངལ་ལ་གནོད་གྱུར་བས། །ན་ཟུག་ཡངས་ཤིང་ཚོར་བ་མེད། །གྲོག་མས་ཁྱབ་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །སྲ་ཞིང་རྩུབ་པ་ སྒྲ་དང་བཅས།ཟླ་མཚན་སླ་ཞིང་ལྦུ་བ་ཅན། །ཉུང་ཞིང་གནག་པ་འཛག་པར་བྱེད། །ཆུ་སོ་རྩིབ་ལོགས་ལྷོད་པ་དང་། །ན་ཞིང་རིམ་གྱིས་སྐྲན་བསྐྱེད་ལ། །རང་ངན་ཉེས་པ་དེ་དང་དེ། །དེ་ནི་རླུང་ཅན་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །རླུང་ གིས་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་མོ་མཚན་ནམ་མང་དུ་ན་ཞིང་ཟུག་པར་འགྱུར་པ་དང་།ཡངས་ཤིང་ཁ་འབྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་མེད་ཅིང་བེམ་པོར་འདུག་པ་དང་། གྲོག་མས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། སྲ་ཞིང་རེངས་པ་དང་། རྩུབ་པ་ དང་།སྒྲ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཟླ་མཚན་སླ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛག་པ་དང་། ཆུ་སོ་ལ་སོགས་པ་ལྷོད་པ་དང་། ལྷང་ལྷང་པོར་ན་བ་དང་། རིམ་གྱིས་གནས་དེར་སྐྲན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ ཀྱི་ཉེས་པ་འདིར་མ་སྨོས་པས་གཞན་ཡང་བྱེད་དེ།ནད་དེ་ནི་མིང་རླུང་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཤས་ཆར་སྤྱད་ན་སྐྲང་། །བཅས་པ་ཉལ་པོ་དྲགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ཅན་གྱི་ནད་དེ་ཉིད་ལ་ཤས་ཆེར་ཉལ་པོ་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་དྲགས་ན་སྐྲང་བ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཉལ་པོ་དྲགས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ།

关于'由聚集而生的肉等，一切都是由恶性成熟'这句话，是指由三种病根聚集而生的病，皮肤化脓并具有各种病症的，称为肉成熟。
关于'黑色和红色的疱疮，被疱疮所害，男根剧痛者，此为血疱疮'这句话，凡是男根被黑色等疱疮所害者，称为血疱疮。
关于'肉疖已如前所述'这句话，男根生肉疖者，如前所述。
关于'内痔由三病根而生'这句话，男根内痔由三病根而生，这也如前所述。
关于'由聚集使男根化脓，肉变黑色，并且全面腐烂者，称为黑芝麻'这句话，由聚集病紊乱而导致男根化脓等症状者，称为黑芝麻病。
关于'由肉而生的疱疮化脓，内痔，黑芝麻，这四种应当舍弃，其余应速治'这句话，在这些男根病中，应当完全舍弃肉疱疮等四种病。其余十六种病应当迅速医治。
关于'食用有害食物，卧于不适床褥，过度行房事，体内病血药物损害，种子过失成熟，子宫病变成二十种'这句话，由不适食物等原因会产生二十种子宫病。食用有害食物，卧于不适且有害的床褥，过度行房事，同样地，患有病血的月经流出，服用有害药物，具有过失的种子，以及往昔所造不善业的成熟而成病。
关于'风损害子宫，疼痛广泛且无知觉，感觉如蚂蚁遍布，坚硬粗糙有声响，月经容易流出且有泡沫，少量黑色流出，小便处和肋部松弛，疼痛逐渐生瘤，自身不良过失等，此说为风病'这句话，由风病紊乱而导致女阴剧痛，宽松开裂，无知觉而麻木，感觉如蚂蚁遍布流动，坚硬僵直，粗糙，有声响，月经容易流出等症状，小便处等松弛，阵阵作痛，逐渐在该处生瘤，同样地还会产生这里未提到的其他风生病的过失，这种病称为风病。
关于'若过度行此则肿胀，称为过度行房'这句话，若对这风病过度行房事则会肿胀，这称为过度行房病。

།ཤིན་ཏུ་གཞོན་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱད། །རྒྱབ་དང་ཆུ་སོ་བྱིན་པར་ནི། །ན་ཞིང་མངལ་ལ་གནོད་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྤྱད་སྔས་པ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པས། རྒྱབ་དང་། ཆུ་སོ་དང་། བྱིན་པ་ན་ཞིང་། མངལ་ལམ་མོ་མཚན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱད་སྔས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཤུགས་འཁྱིལ་པ་ཡི་མངལ་དུ་ནི། །རླུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལས། །ཟླ་མཚན་ལྦུ་བ་ཅན་འབྱུང་བ། །འཁྱིལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གྱུར་པ། །ནད་འདི་འཁྱིལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།གང་གི་ཚེ་ཤུགས་བཀག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་མངལ་དུ་རླུང་གིས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་གྱུར་པས་ཟླ་མཚན་ལྦུ་བ་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་དབའ་འཁྱིལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ནི་འཁྱིལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཚེ་རླུང་ནི་རྩུབ་པོས་བུ། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་ཞིང་གསོད་ བྱེད་པ།།སྐྱེས་ནས་གསོད་པ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རླུང་འཁྲུགས་པའི་རྩུབ་པའི་དབང་གིས་མངལ་གྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་ནས་གསོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲངས་དྲགས་མི་མཉམ་གནས་པར་ནི། །འདོད་པ་སྤྱད་པས་ རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་།།གཞན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ལས། །མཚོན་གྱི་བུ་ག་ཤ་རུས་ལ། །གནོད་གྱུར་མངལ་ནི་ཡོན་པོར་འགྱུར། །ན་གྱུར་ནང་དུ་ཁ་བལྟས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཁ་ཟས་ཀྱིས་འགྲངས་དྲགས་པ་མི་མཉམ་པར་གནས་པ་ལ་འདོད་པ་སྦྱད་པས་ རླུང་ནད་གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་ཅིང་གནོད་པར་གྱུར་བ་ལས།མོ་མཚན་གྱི་བུ་ག་དང་ཤ་དང་རུས་པས་གནོད་པར་གྱུར་པས་ཡོན་པོར་འགྱུར་ཏེ། ནད་དེའི་མིང་ནི་ནང་དུ་ཁ་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཟས་རླུང་ཅན་བསྟེན་པ་ཡིས། །ཟླ་མཚན་རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་ཞིང་། བུད་ མེད་མོ་མཚན་ཞུམ་གྱུར་བར།།བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁབས་མིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཟས་རླུང་ཅན་བསྟེན་པའི་དབང་གིས་རླུང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བུད་མེད་ཀྱི་མོ་མཚན་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མིང་ཁབས་མིག་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དུས་སུ་ཤུགས་བཀག་རླུང་འཕེལ་ བས།།བཤང་དང་གཅི་བ་འགག་བྱེད་ཅིང་། །མོ་མཚན་སྐམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤས་ཆེར་ན་བ་མངལ་སྐམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགའ་བར་སྦྱོད་པའི་དུས་སུ་ཤུགས་བཀག་པས་རླུང་འཁྲུགས་ཏེ། བཤང་བ་དང་གཅི་བ་འགག་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་མོ་མཚན་ སྐམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་མངལ་སྐམས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞག་དྲུག་གམ་ནི་ཞག་འདུན་ནས། །རླུང་གིས་མངལ་གནས་ཁུ་བ་འབྱིན། །ནད་བཅས་པ་འམ་ནད་མེད་པ། །དེ་ནི་ཁུ་བ་སློན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་གང་འདོད་པ་སྦྱད་ནས་ཞག་དྲུག་ གམ་བདུན་རླུང་གིས་མངལ་གྱི་གནས་ནས་ཁུ་བ་ནད་མེད་པ་འམ་ནད་དང་བཅས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་ཁུ་བ་སློན་པ་ཞེས་བྱའོ།།བུད་མེད་མངལ་དང་ས་བོན་གྱི། །ཉེས་པ་རླུང་གིས་གནོད་གྱུར་ཞིང་། །འཁྲིག་པར་མི་དགའ་ནུ་མ་མེད། །མ་ནིང་ཡིན་ཏེ་གསོར་མི་རུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ས་བོན་གྱི་ཉེས་པར་རླུང་གིས་ནད་སྐྱེད་དེ་འཁྲིག་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་སྐྱེས་པ་མི་འདོད་པ་གྱུར་པ་དང་། ནུ་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་མ་ནིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

对于'过早行房'：与年龄太小的女子行房，会导致背部、尿道和小腿疼痛，并且会损害子宫，这就是所谓的过早行房之病。
对于'盘结病'：当因憋气等原因导致风在子宫中造成损害时，月经会呈泡沫状出现，且呈现盘旋状，这种病称为盘结病。
对于'生即杀'：当粗暴的风吹动时，胎儿一生即死，这就是所谓的生即杀。
对于'内向病'：若女子过度饱食且身体不平衡时行房，风气紊乱，加上其他损害，会导致阴道口、肌肉和骨骼受损，子宫歪斜，这种向内的病症称为内向病。
对于'针眼病'：因食用引起风病的食物，导致月经受风气影响，使女子阴道收缩，这就是针眼病。
对于'子宫干燥病'：在行房时憋气导致风增盛，使大小便阻塞，阴道干燥，并伴有剧烈疼痛，这就是子宫干燥病。
对于'精液流失'：女子行房后六天或七天，风气会从子宫中排出精液，无论是否伴有病症，这种病称为精液流失。
对于'阴阳人'：由于女子子宫和种子的过失，受风气损害，不喜欢性事，没有乳房，这就是阴阳人，是无法治愈的。

།མངལ་གྱི་ནང་དུ་རླུང་གིས་ནི། །གནོད་གྱུར་མོ་མཚན ཁོང་ཁར་གནས།།བྱེ་བའམ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །རླུང་ཅན་བཞིན་དུ་ན་གྱུར་པ། །ཤ་ནི་མཐོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། །མོ་མཚན་ཆེ་ནད་ཚབས་ཆེ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་ནང་དུ་རླུང་གིས་གནོད་པ་བྱས་ནས། མངལ་གྱི་ཁ་དང་ཁོང་བར་གནས་ཏེ་མོ་མཚན་བྱེ་བའམ། །ལྷོད་ ལྷོད་པོར་གྱུར་ཅིང་རླུང་ཅན་གྱི་ནད་ལྟར་ན་བ་དང་།ཤ་མཐོལ་མོ་མཚན་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ནི། མོ་མཚན་ཆེ་བ་དང་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་མངལ་ན་གནས་པ་ཡི། །ནང་གི་ནད་གཞིས་གནོད་གྱུར་པ། །ཚ་བའམ་རྣགས་པར་བྱེད་འགྱུར་ ཞིང་།།དྲི་མནམ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་རོ་ལྟར་མནམ། ཟླ་མཚན་སྔོ་ནག་སེར་པོར་འཛག་།ནད་དེ་མཁྲིས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་རང་གི་གནོད་པའི་རྒྱུས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཚ་བ་ལ་སོགས་ཟླ་མཚན་འཛག་པར་འགྱུར་ཏེ། ། ནད་དེ་ནི་མཁྲིས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཟླ་མཚན་ཆེར་འཛག་ཁྲག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་མཚན་ཤས་ཆེར་འཛག་པ་ནི་མིང་ཁྲག་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །མོ་མཚན་གནོད་གྱུར་ན་བ་མེད། །གྲང་ཞིང་གཡའ་ལ་དཀར་བ་དང་། །སྤྱི་བག་ཏུ་ནི་འཛག་པར་བྱེད། །ནད་དེ་བད་ཀན་ལས གྱུར་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་འཁྲུགས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་མོ་མཚན་ན་བ་མེད་ཅིང་གྲང་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་ལྡན་པ་ནི་བད་ཀན་ཅན་གྱི་མངལ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་མཁྲིས་འཁྲུགས་པས་ཟླ་མཚན་ཟད། །ཚ་ཞིང་ལུས་སྐེམས་མདོག་ མི་སྡུག་།དེ་ནི་ཁྲག་ཟད་པ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པས་ཟླ་མཚན་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྲག་ཟད་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་ཉལ་པོ་བསྟེན། །སྦྲིད་པ་སྒྲེགས་པ་བཀག་པ་ལས། །མཁྲིས་པར་བཅས་པའི་རླུང་གིས་ནི། །མངལ་དུ་གནོད་པ་སྐྱེད པར་འགྱུར།།སྐྲང་ཞིང་ཉམ་ཐག་རེག་མི་བཟོད། །ཟླ་མཚན་སྔོ་དང་སེར་པོ་འབྱུང་། །ཕོ་བའི་ལྟོ་ནི་ལྕི་བ་དང་། །འཁྲུ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས་པར་བྱེད། །ཆུ་སོ་བརླན་ནི་ཞིང་ཟུག་།རིམས་སྐྱེད་ཡོངས་རྒྱས་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཉལ་པོ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ དང་།སྦྲིད་པ་སྒྲེགས་པ་བཀག་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་མངལ་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ། །མངལ་ ནས་སྐྱ་ཞིང་སྦྱི་བག་འཛག་།ཉེ་བར་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛག་པའི་ནད་དེ་ནི་ཉེ་བར་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིན་བུ་སྐྱེས་ཞིང་གཡའ་བས་འདོད་པ ལ།།རབ་གདུངས་དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དུ་སྲིན་བུ་སྐྱེས་ཤིང་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་མིན་སྦྱོད་པར་གྱུར་པས་རླུང་། །བད་ཀན་ཁྲག་དང་འདྲེས་གྱུར་ཏེ། །ཟླ་ མཚན་ལམ་ནི་འགགས་བྱེད་དེ།།མངལ་དུ་ལྟེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྤྱད་པའི་རྒྱུས་རླུང་འཁྲུགས་ཤིང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་མངལ་དུ་ཟླ་མཚན་འགགས་པར་བྱས་ ནས་ལྟེ་བ་ལྟ་བུར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།

关于'在胎内因风引起的损害，位于阴道腔内，开裂或松弛，如同风病般疼痛，肉体隆起，阴道肿大且病情严重'的解释：在胎内因风造成损害，位于阴道口和内腔，阴道开裂或松弛，如同风病般疼痛，肉体隆起，阴道肿大且扩张，这就是所谓的阴道肿大和病情严重。
关于'胆在胎内，因内在病根造成损害，发热或化脓，有异味，发烧，极其炎热且如尸体般臭，月经呈青黑黄色流出，此病称为胆病'的解释：因胆自身损害的原因而紊乱，位于胎内，发热等月经流出，这种病称为胆病。
关于'月经大量流出为血病'的解释：月经过多流出称为血病。
关于'因痰病引起，阴道受损但无痛，寒冷发痒且呈白色，普遍性流出，此病源于痰'的解释：因引起痰病的饮食等导致痰紊乱，因此阴道无痛但伴有寒冷等病症，这称为痰性胎病。
关于'风胆紊乱导致月经枯竭，发热身体消瘦容貌不美，此为血竭病'的解释：因风和胆紊乱导致月经枯竭等症状，称为血竭病。
关于'胆病严重时行房事，抑制打喷嚏和打嗝，因带胆的风在胎内引起损害，肿胀且虚弱触碰难忍，月经呈青色和黄色流出，腹部沉重，腹泻且食欲不振，小便处潮湿疼痛，发烧，称为全面扩展病'的解释：当妇女胆病严重时行房事，抑制打喷嚏和打嗝，因这些原因导致胆和风紊乱，在胎内引发疾病。具有肿胀等特征的，称为全面扩展病。
关于'风和痰病遍布，从胎内流出灰白色稀薄液体，称为近漏病'的解释：因胎内遍布风和痰病，流出灰白色等液体的病症称为近漏病。
关于'生虫发痒而渴求欲望，此称为散乱病'的解释：胎内生虫且具有发痒等特征的，称为散乱病。
关于'因非时行事而风、痰、血混合，阻塞月经通道，在胎内生成脐状物，此为莲心病'的解释：因非时行事导致风紊乱，与痰和血混合，在胎内阻塞月经并生成如脐状物，这称为莲心病。

།ནད་གཞི་གསུམ་ནི་མོ་མཚན་གྱི། །མངལ་གནས་རང་རང་གནོད་པ་སྐྱེད། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་ཉེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་གསུམ་[(]པོ་[,]ཕོ་[)]མོ་མཚན་དང་མངལ་དུ་ གནས་པ་ལས་རང་རང་གི་གནོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་ནད་འབྱིན་པ་ནི་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བུད་མེད་མངལ་ནད་ཀྱིས། །ཁུ་བ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེས་ན་མངལ་དུ་བུ་མི་ཆགས། །མི་བཟད་ནད་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །ཁྲག་འབྱུང་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་ལ་སོགས། །རླུང་སོགས་ ནད་ནི་ཀུན་སྐྱེད་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་མངལ་གྱི་ནད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་དུ་ས་བོན་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བུ་མི་ཆགས་པ་དང་། མི་བཟད་པའི་ནད་ཁྲག་འབྱུང་བ་དང་། གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ ནད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །། དེ་ནས་གསང་བའི་གནས་ཀྱི་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །སོས་འཛིན་འདྲ་བ་གསར་བྱུང་ལ། །ཕོ་མཚན་དབུས་ནས་གཏར་ག་གདབ། །བསིལ་བའི་གསོ་བས་སྦྱང་བར་བྱ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སོས་འཛིན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེས་མ་ཟུག་པ་ལ་ནི རྣགས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།ཕོ་མཚན་གྱི་དབུས་ནས་གཏར་ག་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱའོ། །སྨིན་ན་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་བཅས་པ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་དེ་གལ་ཏེ་སྨིན་པར་གྱུར་ན་གཙགས་བུས་བརྟོལ་ནས་ཏིལ་གྱི་ལྡེ་གུ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་ སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།འཛམ་བུ་ཨ་མྲ་ཀླུ་ཤིང་དང་། །ནིམ་པ་ཀམ་པོ་ཛའི་མྱུ་གུ། །རྒྱ་ཤུག་བིལ་པས་ལི་ཀ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཏི་ནི་ཤ་ཤིང་ཤུན། །འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ཤུན། །འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་ཆུར་བསྐོལ་བའི། །ཁུ་བ་དེ་ནི་བཀྲུ་བ་དང་། །དེ་བསྐོལ་ཏིལ་མར་གྱིས་རྨ་འཚོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །གཞན་ཡང་འཛམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་དང་། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པའི་ཤུན་པ་དང་། འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་སྨན་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐོལ་ལ། དེས་སོས་འཛིན་པའི་ནད་ལ་བཀྲུ་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་དང་བསྐོལ་པའི་ཏིལ་མར གྱིས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།སྤངས་མ་སེང་ཕྲོམ་བཙག་ཡུག་སྣམ། །སུག་སྨེལ་ལྡོང་རོས་བ་བླ་དང་། །ནག་ཚུར་རྒྱ་ཚ་སྐྱེར་ཁཎྜ། །རྒྱམ་ཚ་ཧ་རེ་ཎུ་ཀ་ཡི། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བས་བསྐུ། །སོས་འཛིན་ལྟ་བུའི་རྨ་འཚོབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤངས་མ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་ པའི་སྦྱོར་བས་ལྡེ་གུ་བྱས་པས་བསྐུས་ན་ཡང་ནད་དེའི་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་དོ།།ཁམ་ཕོར་སྦྱར་བར་འབྲས་བུ་གསུམ། །བསྲེགས་པ་མར་བཅས་རྨ་འཚོབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གསུམ་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་བཅས་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་ དོ།།འདི་ནི་སྤྱི་ཡི་གསོ་བ་ཡིན། །རེ་རེ་སྐྲང་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོ་བ་འདི་ནི་སོས་འཛིན་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱིའི་ཡིན་གྱི། །ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་སྐྲང་པའི་ནད་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ།

三种病根在女阴，各自在胎中产生危害，这是积聚所生的过患。也就是说，风等三种病根在男女生殖器和胎中，各自产生危害并引发疾病，这就是所谓的积聚所生。
如是女子因胎病，不能摄持精液故，因此胎中不成胎，且生难忍诸疾病，出血痔疮瘤等病，风等诸病皆能生。也就是说，如此则说明胎病有二十种，因此女子胎中不能摄持种子，因此不能怀孕，并且会生难忍的疾病、出血、痔疮等病以及风等所生的一切疾病。
《医方明处八支心要注解·月光词义》由亲近月亮的阿阇黎所作，此为后分第三十三章的注解。
下面讲解密处疾病的治疗。新生的类似海绵体者，从阳具中央放血，以清凉疗法清净，尤其要服用泻药。也就是说，对于新生在海绵体内未化脓者，为了防止化脓，应当从阳具中央放血等治疗。
若已成熟，应涂抹芝麻膏与蜂蜜、酥油。也就是说，如果此病已经成熟，应当用针刺破后涂抹芝麻膏、蜂蜜和酥油的调配物。
蒲桃、芒果、龙树及，楝树、柬埔寨新芽，枣树、木榴格利卡，夜合、帝尼夏树皮，乳汁树之树皮及，三果煮水成汤汁，此汁用以作清洗，其煎芝麻油愈疮。也就是说，另外用蒲桃等新芽、枣树等树皮、乳汁树的树皮和三果药汁煮成的配方煮沸，用此清洗海绵体病，并用此煮过的芝麻油涂抹。
粪渣、白芥子、红花布，荜茇、丁香、獐竹根，黑盐、岩盐、醋酸盐，食盐、哈热努卡之，粉末蜂蜜调涂敷，能愈海绵体样疮。也就是说，用粪渣等上述药物配方制成的膏药涂抹，也能治愈此病的疮伤。
碗盖相合三果烧，配以酥油能愈疮。也就是说，将三果放在相合的碗中烧成粉末，配以酥油涂抹也能治愈疮伤。
此乃共同之疗法，各别如肿瘤般治。也就是说，这是治疗类似海绵体病的共同疗法，至于由不同病根所生者，应当如肿瘤病一样治疗。

།སྨན་པས་ཅི་ནས་རྣགས་པར་ནི། །མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱ། །རྣགས་ ན་རྒྱུས་པ་རྩ་དང་ཤ་།ཞིག་པས་ཕོ་མཚན་མ་རུང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནད་དེ་རྣགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། རྣགས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་རུངས་པར་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །འབྲུམ་པ་བཅད་དང་བསྲེགས་པ་ཡི། །གསོ་བ་སོས འཛིན་ལྟ་བུར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚོན་གྱིས་འབྲུམ་པ་བཅད་པ་དང་། བསྲེགས་པའི་རྨ་གསོ་བ་ཡང་སོས་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །བྲུད་ནས་ཡུངས་ཀར་བྱེ་ཞིབ་དང་། །བསྐོལ་སྨན་ཕྱེ་མས་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེ་ལ་དང་པོར་བྲུད་ཅིང་བཞར་ལ། ཡུངས་ ཀར་གྱི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་བཏབ་པར་བྱ་བ་དང་།བསྐོལ་སྨན་སྔ་མའི་ཕྱེ་མས་གདབ་པར་བྱའོ། །ཏིལ་མར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུ་ཞིང་། །རྨ་འཚོབ་པ་ཡི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དེ་དང་བསྐོལ་པའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་རྨ་གསོ་བར་བྱའོ། །མཉེ་གསོ་ བ་ནི་འདི་ཉིད་བྱ།།དེ་དག་གཉི་གར་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་ནི་མཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་གྱི་ནད་ལ་ཡང་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཉེ་བ་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་གཏར་གདབ་པར་བྱའོ། །ཁོང་སྟོང་ལ་ནི་གཏར་ག་བྱ། །རྣགས་ལ་རྨ་ནི་དག་ པར་བྱ།།ཏིན་ཏུ་ཀ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེང་ཕྲོམ་ལྡེ་གུ་ཏིལ་མར་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དང་པོར་གཏར་ག་གདབ་པར་བྱ་ལ། རྣགས་པ་ལ་ནི་བརྟོལ་ཏེ་རྨ་དག་པར་བྱས་ནས། ཏིན་ཏུ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་སྨན་དེ་ཉིད་དང་ བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་རྨ་འཚོབ་པར་བྱེད་དོ།།འབྲས་བྱེར་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ། །གསོ་བའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འབྲས་བྱེར་བ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་། །བཤད་མ་ཐག་པའི་གསོ་བ་འདི་ཉིད་བྱའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲུམ་བུ་ནི། །བརྟོལ་ཏེ་ལྕགས་ ཀྱུས་བླངས་ཏེ་གཅད།།ལྡེ་གུ་ཕྱེ་མ་སྨན་ཁུ་ནི། །སྦྲང་རྩིར་བཅས་པས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ལ་ནི་གཅད་པ་དང་། །ལྡེ་གུས་གསོ་བར་བྱའོ། །མཉེ་དང་པདྨ་ཅན་ལ་ནི། །མཁྲིས་པའི་མེ་དབལ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉེ་བ་དང་པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི། ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མེ་དབལ་གྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱའོ། །པགས་སྨིན་ཚོར་བ་མེད་པ་ལའང་། །ཕོ་མོའི་གསོ་བ་འདི་ཉིད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་སྨིན་པ་དང་ཚོར་བ་མེད་པའི་ནད་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་གཉིག་ལ་ཡང་མཁྲིས་པའི་མེ་དབལ གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བྱའོ།།མཉེ་ལ་དུགས་ནི་བྱ་བ་དང་། །བ་ལའི་སྨན་མར་དྲོ་འཇམ་བླུགས། །མངར་བའི་སྨན་སྦྱར་དཀྲི་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་གྱི་ནད་ལ་ནི་དུགས་བྱ་བ་དང་། བ་ལའི་སྨན་མར་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བླུགས་པ་དང་། མངར་བའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ སྦྱར་བའི་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱའོ།།གཏུན་ཤིང་འདྲ་ལ་གཏར་ག་གདབ། །བད་ཀན་རྨེན་བུ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏུན་ཤིང་འདྲ་བ་ལ་ནི་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྨེན་བུ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་གསོ་བ་བྱའོ། །པགས་པ་ལྡོག་ལ་ མར་གྱིས་བསྐུ།།ས་ལྦ་ལ་སོགས་སྣུམ་གྱུར་པས། །ཞག་གསུམ་མམ་ནི་ཞག་ལྔ་རུ། །དཀྲི་བའི་དུགས་ནི་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པགས་པ་ལྡོག་པའི་མཚན་གྱི་ནད་ལ་ནི་མར་གྱིས་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ས་ལྦ་ལ་སོགས་པ་དུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ སྣུམ་ལས་ཞག་ལྔའམ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དཀྲི་བའི་དུགས་བྱའོ།

医生应当尽力使其不化脓。若化脓，则因筋脉、血管和肉坏死而使生殖器失去功能。
对于切除和烧灼的疮疡，其治疗应如同治疗骨折一般。
先剃除毛发，涂抹细磨的芥子粉和煎煮药粉。
用同样的药物熬制的芝麻油涂抹，进行伤口愈合治疗。
按摩治疗也用此法。对这两种病症都要放血。
对空洞要放血，对化脓要清理伤口。用使君子、三果、白芷制成的药膏和芝麻油涂抹。
对于粟粒疮要放血，按此治疗程序进行。
对于称为'最胜'的疮疡，要刺破后用铁钩取出切除。用药膏、药粉、药汁和蜂蜜进行治疗。
对于按摩和莲花型病症，要按照胆病火烧的方法治疗。
对于皮肤成熟和无感觉的病症，也要按此男女治疗方法进行。
对于按摩型病症要进行熏蒸，注入温和的补益药油，用甘味药物配制的包敷熏蒸进行治疗。
对于杵状病症要放血，按照痰性肿块的方法治疗。
对于皮肤翻卷要涂抹酥油。用沙罗等油性物质，在三天或五天内进行包敷熏蒸治疗。

།དུགས་བྱ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི། །སྣུམ་གྱུར་པགས་པ་དྲང་བར་བྱ། །ནོར་བུ་རིམ་གྱིས་བཙིར་ནས་ནི། །ཆུད་ནས་ཉེ་བར་དཀྲི་བར་བྱ། །ནོར་བུ་ཡང་ཡང་སྣུམ་ཚེས་བྱ། །ཁ་ཟས་སྣུམ་ཅན་སྦྱིན་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དུགས་བྱས་ལ། མར་གྱི་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཏེ། པགས་པ་དྲངས་ལ་ནོར་བུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆུད་ནས་ཀྱང་ཡང་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་ཁ་ཟས་སྣུམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གས་པ་ལ་ཡང་ཆོ་ག་ཡི། །རིམ་པ་ཇི་བཞིན་བྱས་པའང་ཕན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།བཤད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་གས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འགགས་པ་སྦུ་གུ་ཁ་གཉིས་པ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲིས་པ་ལ། །སྣུམ་བསྐུས་བུ་གར་བཅུག་ནས་ནི། །རླུང་འཇོམས་སྣུམ་ནི་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནོར་བུ་འགགས་པར་གྱུར་ བ་ལ་ནི།སྦུ་གུ་ཁ་གཉིས་པ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ལ་སྣུམ་བསྐུས་པ་བཅུག་ལ། རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་བླུགས་པར་བྱའོ། །སྦུ་གུ་ཞག་ནི་གསུམ་གསུམ་ནས། །ལེགས་པར་སྐྱེད་དེ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་གསུམ་གསུམ་ནས་སྦུ་གུ་དེ་བསྐྱེད་དེ་སྤང་བར་ བྱའོ།།སྦུ་གུའི་སྦྱོར་བས་མ་གྲུབ་ན། །མཁས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྲུབས་ཅན་ནི། །བོར་ཏེ་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ནས་ཀྱང་། །དེ་འོག་རྨ་གསར་ཆོ་ག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་སྦུ་གུའི་སྦྱོར་བ་ནི་གསོ་བས་གྲུབ་ཅིང་། སོས་པར་མ་གྱུར་ན། སྨན་པ་མཁས་པས་སྲུབས་ཅན་མ་གཏོགས་པར་མཚོན་ གྱིས་དྲལ་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསར་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །རྨེན་བུར་སྦུ་གུའི་དུགས་བྱས་ལ། །སྣུམ་ཞིང་དྲོ་བས་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨེན་བུ་མདུན་པ་ཅན་གྱི་མཚན་གྱི་ནད་ལ་ནི་སྦུ་གུའི་དུགས་ཀྱིས་དུགས་བྱས་ལ། སྣུམ་པ་བྲོ་བའི་དུགས་ཀྱིས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ཁ་ བརྒྱ་བ་ནི་བཞར་ནས་ཀྱང་།།བསྐ་བ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྲུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་གྱི་ནད་ལ་ནི་གཙགས་བུས་བཞར་ལ་སྨན་རོ་བསྐ་བ་དང་སྦྲང་རྩིས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཁྲག་གི་འབྲུམ་བུ་ཁྲག་གི་ནི། །ཁོང་འབྲས་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་ འབྲུམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ཁོང་འབྲས་དང་འདྲ་བར་གསོའོ།།ཀུན་ལ་རྨ་ཡི་གསོ་བ་ནི། །གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། རྨ་གསོ་བའི་ཚིག་སྦྱར་བ་དང་། །ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱའོ།།མངལ་གྱི་ནད་ལ་མང་དུ་ནི། །སྣུམ་ཆོས་དུགས་དང་མས་གཏོང་སོགས། །རླུང་འཇོམས་པ་ཡི་གསོ་བ་བསྔགས། །རླུང་ལས་གྱུར་ལ་མཆོག་ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྣུམ་ཆོས་དང་། དུགས་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལྷག་པར་བྱའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་མངལ་གྱི་ནད། །རླུང་མ་གཏོགས་པར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་བས་རླུང་ནི་བསལ་བྱས་ལ། །ནད་གཞན་གྱིས་ནི་གསོ་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་དེ་ནི་རླུང་མ་ཡིན་པ་གཞན་ ལས་ཤས་ཆེར་མི་འབྱུང་བས།དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དེ་བསལ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཞག་གསོ་བར་བྱའོ། །བ་ལའི་ཏིལ་མར་བླུད་བྱ་ཞིང་། །འདྲེན་མ་སྐྱེ་དེའི་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་བ་ལའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

在熏蒸之后，应涂抹油腻的皮肤，将阴茎逐渐挤压后，插入并包裹。应反复涂油，食用油腻食物也有帮助。
在此之后再次熏蒸，涂抹酥油，拉伸皮肤后插入阴茎。插入后再次包裹。或者给予油腻的食物。
对于裂伤，按照仪轨次第治疗也有帮助。
刚才所说的这个配方也应用于所谓的裂伤病。
对于阻塞，用双头导管，涂上红花，涂油后插入孔道，注入能平息风的油。
对于阴茎阻塞，应将涂油的双头导管涂上红花后插入，注入能平息风的药物。
导管每三天，应适当增大后弃去。
之后每三天增大导管后弃去。
如果导管治疗无效，智者应除去阴囊缝合处，用刀切开后，按照新伤口的仪轨治疗。
如果这样的导管治疗无效且未痊愈，医生应除去缝合处用刀切开，之后按照新伤口的治疗仪轨进行治疗。
对于腺体，用导管熏蒸后，用油腻温暖的敷料包裹。
对于前列腺的生殖器疾病，应用导管熏蒸后，用油腻温暖的敷料包裹。
对于百孔病，应刮除后，用涂有蜂蜜的涩味药物保护。
对于所谓的百孔生殖器病，应用手术刀刮除后涂抹涩味药物和蜂蜜。
血疱应如血性内痈一样治疗。
对于血疱病，应如同血性内痈一样治疗。
对于所有病症，应根据具体情况应用伤口治疗。
对于所有生殖器疾病也应根据具体情况，应用伤口治疗的方法和涂抹药膏等治疗。
对于子宫病，多用油疗、熏蒸和灌洗等平息风的治疗方法为佳，对于风引起的病症尤其适用。
对于所有子宫病，大多应使用油疗、熏蒸等平息风的治疗方法。其中对风引起的病症更应特别使用。
妇女的子宫病，除风之外不会发生。因此应先除风，再用其他病的治疗方法。
因为这种病多从风而非其他因素产生，所以应先除去风，之后再治疗其他。
应饮用补骨脂油，饮用母驴乳。
还应让该妇女饮用补骨脂油等。

།སྣུམ་ཆོས་དུགས་ བྱས་ཏེ་མངལ།།ཉེས་པར་གནས་པ་མཉམ་དུ་གཞག་།ཡོན་པོ་ལག་པས་དྲང་པོར་བསྲང་། །ཞུམ་པ་སླར་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །བྱུང་བ་སླར་ནི་གཞུག་བྱ་ཞིང་། །གྱེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟློག་པར་བྱ། །མངལ་ནི་གནས་ནས་གཡོས་གྱུར་པ། །བུད་མེད་ཟུག་རྔུར་གྱུར་པར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་ཉེས་པར་གནས་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ལག་པས་མཉམ་དུ་ལེགས་པར་གཞག་པ་དང་། ཡོན་པོ་ནི་དྲང་བོར་བསྲང་བར་བྱ་བ་དང་། ཞུམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་རང་གི་གནས་ལས གཡོས་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བུད་མེ་ལ་ནི་སློན་སྨན་སོགས། །འཇམ་པོས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་མངལ་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ལ་ནི་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འཇམ་པོས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དག་གྱུར་ ནས།།འཇམ་རྩི་བསྐུ་བྱུག་སྨན་བུ་བླུགས། །བྱུག་དང་ཡེའུ་གཞུག་པ་སོགས། །གསོ་བའི་ལས་ནི་ལྷག་མ་སྦྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱང་བ་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འཇམ་རྩི་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་ལྷག་མ་རྣམས་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུམ་ ཏང་བ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ།།ཀ་ས་མར་དང་སེར་པོ་གཉིས། །སླེ་ཏྲེས་ཉེའུ་ཤིང་ཤེརྱ་ཀ་།ཤུ་ཀ་ན་ཡ་བ་སྤྲུ་བ། །པ་རུ་ཤ་ཀ་ཞོ་གཉིས་གཉིས། །མར་ནི་བྲེ་གང་བཅས་པར་བསྐོལ། །དེ་བླུད་མངལ་གྱི་རླུང་ནད་དང་། །བུ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྨན་མར་བླུད་ན་ཡང་མངལ་གྱི་རླུང་ནད་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟི་ར་གོ་སྙིད་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་དག་རྒྱམ་ཚ་བ་ཤ་ཀ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཏི་མུས། །ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་ཁ་རར་བཅས། །བཏགས་ཏེ ཆང་གི་དངས་མར་སྦྱར།།མར་བརྔོས་དེ་ནི་བྱིན་གྱུར་ན། །མངལ་ནད་རྩིབ་ལོགས་སྙིང་ནད་དང་། །སྐྲང་དང་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟིར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཏང་ན་ཡང་མངལ་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ལུང་ཁུ་བ་ཤ་ཀའི་ རྩབ།།ཟིར་ནག་པོ་གོ་སྣོད་དང་། །སེན་རྩི་རྒྱམ་ཚའི་ཕྱེ་མ་ནི། །ཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ལུང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མཆང་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ར་སྣ་གཟེ་མ་བ་ཤ་ཀ་།བསྐོལ་བ་གཟེར་འཇོམས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ར་སྣ་ལ་ སོགས་པའི་ཁུ་བ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།སླེ་ཏྲེས་དན་ད་འབྲས་བུ་གསུམ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འང་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུགས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། །རུ་རྟ་རྒྱམ་ཚ་ཐང་ཤིང་རྣམས། །བསྐོལ་ བའི་ཁུ་བ་ཏིལ་མར་བསྐོལ།།སྦངས་པའི་ཡེའུས་མངལ་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དང་། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་ལ་སྦངས་པའི་ཡེའུ་མངལ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །མངལ་ནད་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་ལས། །ཆུ་བླུགས་བསྐུ་ བྱུག་ཡེའུ་ཡི།།གསོ་བ་བསིལ་ཞིང་མཁྲིས་འཇོམས་པ། །སྣུམ་ཆོས་དོན་དུ་མར་གྱིས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མངལ་གྱི་ནད་པ་ནི་བསིལ་ཞིང་མཁྲིས་པ་སེལ་བའི་སྨན་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ཡང་ཞུན་མར་གྱིས་བྱའོ།

涂抹油膏后，对于胎位不正，应当调整归位。用手将歪斜的扶正，萎缩的要使其恢复，脱出的要使其回入，分离的要使其复合。胎位从原位移动，认为会使妇女产生痛苦。
对于这些，胎位不正时要涂抹油膏等，然后用手妥善调整归位，将歪斜的扶正，使萎缩的恢复等。因为妇女的胎位从原位移动时，会如同刺痛一般。
对妇女应当用柔和的方式施以按摩等治疗。
对于有胎位缺陷的妇女，应当用柔和的方式施以按摩等五种治疗。
全面清洁之后，涂抹软膏，注入药丸，涂敷及放置药条等，施行其余治疗方法。
对妇女全面清洁之后，随后施行软膏等其余治疗方法。
葡萄、檀香、三果、迦沙、酥油和两种黄色药材、茜草、小茴香、舍利亚、舒迦那亚、婆萨、帕卢沙迦各二两，以及一升酥油一起煎煮。服用此药可治疗子宫风病，是促进生育的最佳方法。
如上所述的葡萄等药物配方的药油服用后，具有治疗子宫风病等功效。
孜然、枸杞、胡椒、白芷、岩盐、婆沙迦、炒麦、灰烬、提姆、赤土拉迦和糖混合研磨，用酒精调和，炼制成油。若服用此药，能治疗子宫病、肋痛、心病、浮肿和痔疮。
如上所述的孜然等药物配方服用后，能治疗子宫病等疾病。
卡隆果汁、婆沙迦汁、黑孜然、枸杞、指甲和岩盐粉末，与酒调和后服用。
卡隆等药粉与酒调和服用也有效果。
拉纳、泽玛、婆沙迦煎煮，是止痛的最佳方法。
或者服用拉纳等药物的汁液也有效果。
茜草、檀香、三果煎煮的汁液也可注入。
或者将茜草等药物的汁液煎煮后注入也有效果。
白檀、刺柏、茹达、岩盐、糖树等煎煮的汁液与芝麻油一起煎煮，用浸泡的药条可治疗子宫病。
另外，白檀等药物和芝麻油煎煮的芝麻油浸泡的药条放入子宫内也有效果。
对于由胆病引起的子宫病，应当注入水、涂抹、放置药条等清凉且能克制胆病的治疗方法，油疗则要用酥油进行。
对于由胆病引起的子宫病患者，应当使用清凉且能祛除胆病的药水注入等方法，同样地，油疗也要用熟酥油进行。

། ཉེའུ་ཤིང་རྩ་བ་སྲང་བཞི་བརྒྱ། །བརྡུངས་ཏེ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་དང་། །འོ་མ་དེ་མཉམ་མར་བྲེ་ནི། །བཞི་ཡིན་ནང་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་ཉེའུ་ཤིང་དང་། །པ་རུ་ཤ་ཀ་རྒུན་འབྲུམ་དང་། །བི་ལ་ཡ་དང་བ་ལ་གཉིས། །ཤིང་མངར་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ། །བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས་པར སྦྲང་རྩི་དང་།།པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱད། །ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་བཅུ་གཞུག། །དེ་ལས་སྲང་ནི་ཕྱེད་བྱེད་སྦྱིན། །མངལ་ཁྲག་ཁུ་བའི་ནད་སེལ་ཞིང་། །རོ་ཙ་བུ་སྐྱེད་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །གློ་རྡོལ་ཟད་བྱེད་ཁྲག་མཁྲིས་དང་། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། །མིག་སེར་རླུང་དང་ཁྲག་དང་ ནི།།མེ་དབལ་དང་ནི་སྙིང་ནད་དང་། །བརྗེད་བྱེད་ཀྱིས་ཉེན་ད་རྒན་དང་། །མྱོས་བྱེད་སྐེམ་བྱེད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་སྲང་བཞི་བརྒྱའི་ཁུ་བ་དང་། འོ་མ་དེ་དང་ཆ་མཉམ་པར་བྱ་བ་དང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་། ཉེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཞོ་ གཉིས་གཉིས་དང་།མར་བྲེ་བཞི་བསྐོལ་ལ་བསྒྲུངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་དང་། པི་པི་ལིང་སྲང་བརྒྱད་དང་། ཁ་ར་སྲང་བཅུ་བཅུག་སྟེ། དེ་ལས་སྲང་ཕྱེད་ཕྱེད་བྱིན་ན་མངལ་གྱི་ཁུ་བཁྲག་གི་ནད་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ནད་ངེས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་འོ་མ་ཞུན་མར་དང་། །འཚོ་བྱེད་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་ནི། །བུ་སྐྱེད་མཁྲིས་ལས་གྱུར་པའམ། །མངལ་ནད་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་ཞུན་མར་དང་། འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་བྱིན་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་ བུ་སྐྱེད་བ་དང་མཁྲིས་པའི་མངལ་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།བ་ལ་བྲེ་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས། །བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་མར་བྲེ་བཞི། །འོ་མ་བཞི་འགྱུར་པི་པི་ལིང་། །ཀ་ཀ་ན་མི་ཀ་ར་དཀར། ཛི་བན་ཏི་དང་རམ་ཉེ་བ། །སྠི་ར་ཉེའུ་ཤིང་ཟིར་གཉིས། །མོན་སྲན་གྲེའུ་བ་ཡ་སྱ། ། མ་ཤ་བ་རྞི་སྲ་བ་ནི། །པི་ལུའི་ལོ་མ་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ། །བླུད་ན་རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་བའི། །མངལ་ནད་སེལ་ཞིང་བུ་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལ་བྲེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་མར་དང་ཏིལ་མར་དེ་བླུད་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི མངལ་ནད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་གི་མངལ་ནད་ཁྲག་མདོག་ལས། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་བརྟགས་ནས་ཀྱང་། །ནད་གཞི་བསགས་པའི་ཚུལ་ལས་ནི། །ཁྲག་བཅད་པ་ཡི་སྨན་གཏང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་གི་མངལ་ནད་ལ་ནི་གཏར་གའི་ཆོ་ག་ལས་བཤད་ པའི་ཚུལ་གྱིས་ནད་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ནད་གཞི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྲག་གཅོད་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་ཆུ་ཤིང་རྩ། །ཏ་ལའི་ས་བོན་སྐྱེར་པའི་རྩ། །དྲི་ཡང་ཀུ་དང་འབྲས་དྲུས་ཆུ། །སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཁྲག་འཛག་པ། །མདོག་སྐྱ་དམར་པོ་སེལ་བར། ། བྱང་། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་ཆུ་བླུད་ན་ཡང་ཁྲག་འཛག་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

取四百两小茴香根，捣碎榨汁，加入等量牛奶，以及四升酥油，放入锅中煮。
取长寿药组、小茴香、帕卢夏卡、葡萄、比拉雅、两种巴拉、甘草各二两研末。
煮沸后冷却，加入蜂蜜和胡椒各八两，白糖十两。每次服用半两。
此方能治疗胎血精液病，是最佳的壮阳生子药。
能治疗肺破损、虚损、血胆病、咳痰、呼吸不畅、黄眼病、风病、血病、热病、心病、健忘症、关节炎、醉病和消瘦病。
即取四百两小茴香汁，加入等量牛奶，以及长寿药组、小茴香等各二两，四升酥油煮沸冷却后，加入蜂蜜八两、胡椒八两、白糖十两。每次服用半两，能治疗胎中精血病等，直至醉病等诸病。
同样，牛奶、熟酥油和长寿药组煮制，是生子和治疗胆病所致的子宫病的最佳方剂。
即同样用牛奶、熟酥油和长寿药组煮制的药油服用，具有相同功效，是生子和治疗胆病所致子宫病的最佳方剂。
取巴拉三十二升，煮制的芝麻油四升，牛奶四倍量，胡椒、卡卡那米、白糖、吉万提、染料木、悉提拉、小茴香、两种孜然、豌豆、格热瓦亚、豆类、巴尔尼、萨巴、毕露叶一同煮制。
服用能治疗风胆引起的子宫病，且能生子。
即如上所述，用三十二升巴拉等煮制的酥油和芝麻油服用，能治疗风胆引起的子宫病，且能生子。
对于血性子宫病，应观察血色相关症状，根据病因积聚的情况，施用止血药。
即对于血性子宫病，应按照放血疗法中所述方法了解病因特征，使用相应的止血药。
甘草、蜂蜜、水生植物根、棕榈籽、酸枣根、香附子和稻米水调配服用，能治疗出血、淡红色出血。
即甘草等配制的药水服用也能止血。

།པ་ཐ་འཛམ་བུ་ཨ་མྲ་ཡི། །ཚི་གུ་དང་ནི་བྲ་གཞུན་དང་། །སྐྱེར་པའི་ཁཎྚ་ཨམ་བཥྚ། །བཙོད་དང་ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ། །དུག་མོ་ཉུང་གི་ཤུན་ལྤགས་དང་། །གུར་གུམ་བིལ་བ་བོང ང་དཀར།།སེང་ཕྲོམ་གླ་སྒང་བཙག་ཡུག་སྣམ། །ཤིང་མངར་ཙནྡན་དམར་པོ་དང་། །ཀད་པ་ལ་དང་མཱ་ཙི་ཀ། །ཀ་ཊངྐ་དང་དུག་མི་ཉུང་། །བྱི་ཚེར་བ་དང་ད་ཏ་ཀི། །མ་དུ་ཀ་དང་སྟང་ཟིལ་ནི། །སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་པ་ལ། །བཏུས་ཤིང་བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་། །འབྲས་ཀྱི་ཆུར་སྦྱར་བླུད་ ན་ནི།།གཞང་འབྲུམ་ཚ་དང་པར་འཁྲུ་བ་དང་། །གང་ཡང་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་བ་དང་། །གང་ཡང་སྲིན་བུའི་ནད་རྣམས་དང་། །བྱིས་པའི་ནད་གང་ཡིན་པ་འཇོམས། །མངལ་གྱི་ནད་དང་ཟླ་མཚན་ནད། །གནག་ཅིང་དཀར་དང་དམར་བ་སེལ། །ཕྱེ་མ་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཕན་ཞེས་རྒྱུན་ཤེས་ བུ་ཡིས་བཤད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛམ་བུ་དང་ཨ་མྲའི་ཚི་གུ་ནི་ཤ་བོར་བའི་རུས་པའོ། ། མ་བཥྚ་ནི་མ་ཡོ་ར་ཤ་ཁའོ། །ཤལ་མ་ལིའི་ཐང་ཆུ་ནི་མོ་ཙ་རས་འོ། །ཀ་ཊདྐ་ནི་སོ་ན་ཀའོ། །གཞན་དག་གི་གོ་བར་ཟད་དེ། བ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་པའི་ཚེ་བཏུས་ལ་ བཏགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་དང་འབྲས་ཀྱི་ཆུར་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ནི་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་པར་བྱེད་ཅིང་།།མངལ་གྱི་ནད་ཟླ་མཚན་ནག་པོ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱེ་མ་འདི་ནི་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་མངལ་ ནད་ལ།།རྩུབ་དང་དྲོ་བའི་སྨན་ཀུན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མངལ་ནད་ལ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་བ་དང་། །དྲོ་བའི་ཕྱོགས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱ་རུའི་ལོ་མ་ད་ཏ་ཀི། །ཤིང་མངར་ཨུཏྤལ་ལིག་བུ་མིག། །འཛམ་བུ་ཨ་མྲའི་ཚི་གུ་དང་། ། སེང་ཕྲོམ་ས་ནག་ཀད་པ་ལ། །སེའུ་འབྲུ་ཤིང་ཚ་ཏིནྡུ་ཀ་།ུ་དུམ་ལྦཱར་བིལ་བ་གཞོན། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏགས་པའི་ཕྱི། །རག་ཅིན་འོ་མ་ཉིས་འགྱུར་དང་། །ཏིལ་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཏིལ་མར་བྲེ་གང་བསྐོལ་བར་བྱ། །དེ་བསྐུ་བ་དང་འཇམ་རྩི་དང་། །རས་བལ་ཡེའུ་གཞུག་པར་བྱ། །སྐྲང་ཞིང་ཕྱིར་ལོགས་མཐོ ཞིང་སྲ།།དེ་བཞིན་སྤྱི་བག་འཛག་པ་དང་། །ཕྱིར་འབུར་ནད་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །འབྲུམ་བུ་གཟེར་དང་བཅས་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་རའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་མངལ་ སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ཕན་ནོ།།ནས་ཟན་ཨི་རུ་སྦྱར་ཆང་དང་། །བུ་རམ་ཆང་དང་ཏིལ་མར་བསྟེན། །པི་པི་ལིང་དང་ལྕགས་ཕྱེ་དང་། ། རུ་ར་སྦྱར་སྦྲང་རྩི་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ནས་ཟན་དང་ཨ་རུ་ར་སྦྱར་བའི་ཆང་བསྟེན་ཞིང་། །བུ་རམ་ཆང་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། །པི་པི་ ལིང་གི་སྦྱོར་བ་དང་།།ལྕགས་ཕྱེའི་སྦྱོར་བ་དང་། ། རུ་རའི་སྦྱོར་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ནག་ཚུར་རྒྱམ་ཚ་འབྲས་བུ་གསུམ། ། མྲ་འཛམ་བུའི་ཚི་གུ་བཅས། །དཏ་ཀའི་ཕྱེ་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །སྦྱི་བག་འཛག་པ་དག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནག་ཚུར་ལ་སོགས་ པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་ཡང་མངལ་ནས་སྤྱི་བག་འཛག་པ་དག་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱ་སྐྱེགས་འཛམ་བུ་ད་ཏ་ཀི། །མོ་ཙ་ར་ས་ལ་མང་གི། །སྲ་རྩི་པོག་གི་ཕྱེ་མ་ཡིས། །དྲི་མི་ཞིམ་དང་སྤྱི་བག་འཛག་།རྣགས་ཤིང་སྲ་བ་སེལ་བར་བྱེད་། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་སོགས་པའི་ སྦྱོར་བས་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

帕塔章布阿姆拉的果核和蜂蜡，以及酸枣的果肉和安巴什塔，茜草和木棉树的树液，毒母茄的外皮和藏红花、木苹果、白芥子，
白芷、山姜、红花、甘草、红檀香和迦达帕拉、马基卡，迦当迦和非毒茄，蒺藜和达塔基，马度迦和露珠，
在星宿落在觉星时，采集并研磨，与蜂蜜和米汤调和服用，能治疗痔疮的热症和腹泻，以及任何血泻，以及任何虫病，能降伏任何小儿疾病。
子宫疾病和月经病，能祛除黑色、白色和红色的症状。此名为'随觉星'的粉剂，贤者说有益处。
关于这些：章布和阿姆拉的果核是指去肉后的核。安巴什塔是指孔雀羽。木棉树液是指木棉树脂。迦当迦是指索那迦。其他的含义都很明显。
这些药物在觉星时采集，研磨后与蜂蜜和米汤调和服用，能治疗痔疮等疾病，能治愈子宫病、黑色月经流出等症状。这种粉剂被称为'随觉星'，对一切疾病都有益处。
对于痰引起的子宫病，应当使用粗糙和温热的一切药物。
这是指对于痰引起的子宫病，应当在饮食、饮品、药物和生活方式等方面使用粗糙和温热的方法。
诃子叶、达塔基、甘草、青莲花、蒺藜眼、章布阿姆拉果核、白芷、黑土、迦达帕拉、诃子、肉桂、天度迦、乌敦巴、幼木苹果，
每味二两研磨，加入双倍的牛奶，以及一升芝麻油煎煮。用于涂抹、软膏和棉布塞入。
对于肿胀、外部隆起坚硬、同样有分泌物流出、外突、病症萎缩、以及伴有脓肿疼痛的症状有效。
如上所述，诃子叶等药物按照所说的方法煎煮的芝麻油，用于涂抹等治疗方法，对子宫肿胀等病症有效。
大麦饭配合诃子酒、糖蜜酒和芝麻油服用。胡椒和铁粉，诃子配合蜂蜜有效。
这是指服用大麦饭和诃子调和的酒，以及服用糖蜜酒等，胡椒的配方、铁粉的配方和诃子的配方配合蜂蜜服用也有效。
黑姜黄、岩盐、三果、阿姆拉章布果核，达塔迦粉与蜂蜜调和，能净化分泌物的流出。
这是指黑姜黄等粉末与蜂蜜调和服用，也能净化子宫分泌物的流出。
没药、章布、达塔基、木棉树脂、诃子的树脂、树胶粉末，能祛除异味和分泌物流出，化脓和硬结。
这是指没药等配方能祛除异味等症状。

།དོང་ག་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་ནི། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཁུ་བ་བླུགས་ན་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྲ་ཞིང་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །མཉེན་པའི་ ཆོ་ག་བྱ་བ་དང་།།ཤ་བརྡུངས་པ་ཡིས་གླན་པ་དང་། །ཀྲི་ས་ར་དང་འོ་ཐུག་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མངལ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཤ་བརྡུངས་ཏེ་བཙོས་ཤིང་སྤོད་བཏབ་སྟེ་གླན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཀྲི་ས་ར་དང་། །འོ་མ་དང་འབྲས་བཙོས་པའི་འོ་ཐུག་གཞུག་ ཅིང་གླན་པར་བྱའོ།།དྲི་ངར་ཏིལ་མར་དྲི་ཞིམ་པའམ། །ལྡེ་གུ་དྲི་ཞིམ་བསྐུ་བའམ། །དྲི་བཟངས་ཀུན་གི་ཕྱེ་མའམ། །རུལ་བའི་དྲི་ནི་སེལ་བྱེད་བཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་དྲི་མི་ཞིམ་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དྲི་ཞིམ་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱང་བའི་ཏིལ་མར་རམ་ལྡེ་གུའམ་ཕྱེ་མས་བསྐུས་ཤིང་བཏང་ པས་དྲི་ང་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་ཅན་ལ་ཕལ་ཆེར་སྨན། །ཚ་བ་བ་གཅིན་མས་གཏོང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངལ་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་སྨན་ཚ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་བ་གཅིན་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཤིང་མངར་འོ་མར་བཅས། །རླུང་གྱུར་སྐྱུར་ བཅས་ཏིལ་མར་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་མངལ་གྱི་ནད་ལ་ནི་ཤིང་མངར་དང་འོ་མར་སྦྱར་བ་མས་གཏོང་བ་ཕན་ནོ། །རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་ལ་ནི་སྐྱུར་བའི་བག་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བའི་ཏིལ་མར་གྱི་མས་གཏོང་བ་ཕན་ནོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་ནད་ལ་ནི། །ཐུན་མོང་གིས་ ནི་གསོ་བ་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མངལ་ནད་ལ་ནི་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཐུན་མོང་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངལ་ནད་དག་གྱུར་ན། །ས་བོན་སྐྱོན་མེད་ཐ་མལ་བར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པས་ན། །བུད་མེད་ལ་ནི་བུ་ཆགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་བ་ལས་ གྱུར་པའི་མངལ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།ས་བོན་ཟླ་མཚན་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་བ་ཐ་མལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་སྲིད་པ་བར་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པས་ན། །བུད་མེད་གལ་ཏེ་ནད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡི་ནི་དབང་པོ་ཡང་། །ལས་རྣམ་ལྔ་ཡིས་ དག་བྱ་ཞིང་།།མདོག་ལས་ནད་གཞི་བརྟགས་ནས་ནི། །ནད་བཅས་དེ་འཇོམས་སྨན་གྱིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བའི་དབང་པོ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་། ཁུ་བའི་མདོག་ལས་ནད་གཞི་བརྟགས་ལ། གལ་ཏེ་ནད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི། ནད་རང་རང་སེལ་ཞིང་འཇོམས་ བའི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ།

对于冬瓜等类别，应注入煮沸的汁液。即是说，如果注入冬瓜等类别的汁液，能够去除异味等。
对于变得坚硬粗糙的情况，应当进行柔软化的仪式，以及用捣碎的肉揉搓，放入杂粮粥和牛奶粥。即是说，对于子宫坚硬等情况，应当将肉捣碎煮熟并加入香料后揉搓，同样地，要放入芝麻和大米等制成的杂粮粥，以及牛奶和大米煮成的牛奶粥进行揉搓。
芳香的芝麻油或者香味，或者涂抹香膏，或者各种香料的粉末，能够去除腐臭味。即是说，对于子宫产生异味的情况，应当用所有香味药物调制的芝麻油或者香膏或者粉末涂抹并服用，能够去除异味。
对于痰湿体质者，大多数药物以温热的牛尿灌洗有效。即是说，对于子宫疾病以痰湿为主的，用温热性较强的药物配合牛尿灌洗有效。
胆病配合甘草牛油，风病配合酸味芝麻油有效。即是说，对于以胆病为主的子宫病，用甘草和牛油调配灌洗有效。对于以风病为主的病症，用带酸味一起煮的芝麻油灌洗有效。
对于三病合并产生的病症，用共同的治疗方法有效。即是说，对于三病合并产生的子宫病，采用共同的治疗方法有效。
如此子宫病得到治愈后，种子无缺陷正常，由于意识进入，女人就会怀孕。即是说，具有三病合并治愈的子宫，具有无月经等缺陷的正常种子的话，由于中阴身的意识进入，如果女人有病的话，这样就会怀孕。
男人的器官也要用五种方法清净，观察精液颜色判断病根，有病则用克制该病的药物治疗。即是说，男人的器官也要用五种方法净化，从精液的颜色观察病根，如果有病的话，要用各自克制消除病症的药物治疗。

།རུ་རྟ་རྒྱ་སྤོས་ཤུ་དག་བཙོད། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཁ་ར་དཀར། །ཤིང་མངར་མེ་ད་སེར་པོ་གཉིས། །ལ་ལ་ཕུད་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤིང་མངར་རམ་ཉེ་པ་ཡ་སྱ། ། ཤྭ་གནྦྷ་ཉེའུ་ཤིང་པ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏགས་པའི་ཕྱེ། །མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་ནི། །བཞི་ འགྱུར་དང་ནི་བཅས་པ་བསྐོལ།།བླུད་ན་མངལ་དང་ཁུ་བ་ཡི། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བྱེད་ཅིང་། །ཚེ་རིང་ལུས་ནི་རྒྱས་བྱེད་ལ། །ཡིད་གཞུངས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་། །བུ་སྐྱེད་པར་ནི་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །འབྲས་བུའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཟླ་མཚན་རྒྱུ་ཚེ་འཐུངས་གྱུར་ན། །བུ་ནི་ འཆི་བར་བྱེད་པ་ཡང་།།འཚོ་ཞིང་སྒྲུམ་མ་རྣམས་ལ་བསྔགས། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱིས་པ་ཡི། །ལུས་རྒྱས་གདོན་འཇོམས་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུ་རྟ་དང་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་བྲེ་གང་དང་འོ་མ་བྲེ་ བཞི་དང་བསྐོལ་ཏེ།མར་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་བླུད་ན་མངལ་དང་ཁུ་བའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚེ་རིང་བ་ནས་མངལ་དུ་བུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མིང་འབྲས་བུའི་སྨན་མར་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། འདི་ཟླ་མཚན་རྒྱུ་ཞིང་མངལ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ བླུད་ན་བུ་འཆི་བར་བྱེད་ན་ཡང་འཚོ་ཞིང་མངལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་འམ།སྦྲུམ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་དང་མར་འདི་ཁྱད་པར་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྒྱས་ཤིང་བརྟས་པ་དང་། གདོན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།མཚོན་སྤྱད་ཀྱིས་གསོ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་དུག་ནད་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྔོན་ནི་ལྷ་དང་ལྷམ་ ཡིན།།བདུད་རྩི་འདོད་པས་བསྲུབས་པ་ན། །བདུད་རྩི་འབྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་དུ། །སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་གཟུགས། །མཆེ་བ་བཞི་པ་གཟི་བརྗིད་འབར། །སྐྲ་སེར་མིག་ནི་མེ་འབར་བ། །ངེ་མཐོང་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར། །དེས་ན་འདི་ནི་དུག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་ ཐོག་མར་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་བདུད་རྩི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་ཅན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས།།བདུད་རྩི་འབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་གཟུགས་ཅན་མཆེ་བ་བཞི་པ་ལུས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། །སྐྲ་སེར་ཞིང་ཁམ་པ། །མིག་མེ་ལྟར་འབར་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། །དེ་མཐོང་བས་འགྲོ་ བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ།དེས་ན་འདི་ལ་མིང་དུ་དུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པས་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། །བསླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྤོངས་ཏེ། །གཟུགས་དེ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་ གཟུགས་ལ་དེ་ནི་ཞུགས་པར་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཚངས་པས་ཧཱུཾ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཚར་བཅད་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་བསླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་རང་གཟུགས་སྦངས་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་དེ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་གཟུགས་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།

如意草、檀香、白芷、红花、三果和白糖、甘草、两种黄色药材、拉拉普和水晶、甘草或尼巴雅斯、阿育魏陀和小树枝，每味各两两钱研磨成粉，一升酥油和四倍的牛奶一起煎煮。服用后能消除子宫和精液的所有疾病，延年益寿使身体丰满，使心智稳定、吉祥，最能生育子嗣。此方名为果药酥油。月经期间服用，即使是将要死亡的胎儿也能存活，对孕妇尤为推荐。这是最能使婴儿身体丰满、驱除邪祟的药方。
也就是说，将如意草、檀香等药材各两钱细细研磨成粉，与一升酥油和四升牛奶一起煎煮，待只剩下酥油时服用，能消除子宫和精液的所有疾病，延年益寿乃至使子宫受孕，此为最佳。这就是所说的果药酥油。在月经期间和受孕时服用，即使胎儿将死也能存活并受孕，对孕妇也有益处推荐，这种酥油特别能使婴儿身体丰满强壮，是驱除邪祟的最佳药方。
《医典八支精华释·月光论》由大师月官所著，此为后续篇第三十四章的注释。外科手术医典终。
接下来讲解治疗中毒的方法。从前诸天与阿修罗为求甘露而搅动大海时，在甘露出现之前，出现了一个极其可怕的身影，有四颗獠牙，威严炽盛，金发，眼如火燃，见之众生皆受苦难，因此称之为毒。
也就是说，最初诸天与阿修罗为求甘露而搅动乳海时，在甘露出现之前，出现了一个极其可怕的身影，有四颗獠牙，身具威严，金黄色头发，眼如火燃，见到他时众生都感到痛苦，因此称之为毒。所以，由此而来能引起痛苦的一切也都称为毒。
梵天说'吽'字时，舍弃了具有欺诳本性的形体，那个形体便进入了动与不动的形态中。
也就是说，之后梵天说'吽'字降伏他时，那个能造成痛苦、具有欺诳本性的形体消失了，那个有害的形体便进入了动物和植物的形态中。

།བརྟན་དུག་ ནུས་པ་མི་བཟད་པར།།སྡོང་བུ་ལ་ནི་གནས་པ་གང་། །ཀ་ལ་ཀུ་ཏ་དབང་པོའི་བུ། །བཙན་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་དེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནུས་པ་མི་བཟད་ཅིང་རང་བཞིན་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ཀ་ལ་ཀུ་ཏ་དང་། །དབང་པོའི་བུ་ སྟེ་ཨི་ནྡྲ་བད་ཚ་དང་།།བཙན་དུག་སྟེ་སྲིང་གི་དང་། །ཧ་ལ་ཧ་ལ་ལ་སོགས་པའི་དུག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་མེད་ཅིང་བརྟན་ལ་མི་གཡོ་བའི་གཟུགས་ལ་གནས་པས་ན། །བརྟན་པའི་དུག་ཅེ་འམ་མི་རྒྱུ་བའི་དུག་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་བའི་དུག་ནི་མི་བཟད་གྱུར། །སྦྲུལ་དང་ཕག་དང་མཆེ་བ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མི་བཟད་པ་གང་སྦྲུལ་དང་སྲོག་ཆགས་ཕག་དང་། །མཆེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་དུག་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་བའི་དུག་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བའི། །བཅོས་མ་མ་ཡིན་དུག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དུག ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་དུག་ཅེས་བྱ་སྟེ།རང་བཞིན་གྱི་དུག་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་མ་སྣ་ཚོགས་སྨན་ལ་ནི། །སྦྱར་བ་སྦྱར་བའི་དུག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུག་ཏུ་གྱུར་བའི་སྨན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་བ་སྦྱར་བ་ནི་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་ན། སྦྱར་བའི་དུག་ ཅེས་བྱ་སྟེ།བཅོས་མའི་དུག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་ལས་ནི། །ཤིན་ཏུ་རིང་ནས་གསོད་པའམ། །སྐྲང་དང་སྐྱ་རྦབ་དམུ་རྫིང་དང་། །སྨྱོ་བྱེད་གཞང་འབྲུམ་ལ་སོགས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་བའི་དུག་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་དུག་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་གསོད་པར་བྱེད་པའམ་ སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ།།རྣོ་དྲོ་རྩུབ་ཅིང་དང་བ་དང་། །ཁྱབ་ཅིང་མྱུར་གསོད་ཡང་བ་དང་། །འདར་ཞིང་ཕྲ་ལ་རོ་མི་གསལ། །འཇུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་དེ་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་པོ་དེ་དང་ལྡན་ཞིང་འཇུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ རྣོ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས།།དེ་ནི་མདངས་ལས་གོ་བཟློག་ཡིན། །མི་ནི་རླུང་མཁྲིས་ཤས་ཆེ་བ། །སྲོག་ནི་འཕྲལ་དུ་འཕྲོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་དེ་ནི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པས་མདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་གོ་བཟློག་པར་ གྱུར་པ་ཡིན་ལ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དག་ནི་སྲོག་མོད་ལ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དུག་གིས་ལུས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། །དང་པོར་ཁྲག་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་རླུང་རྗེས་ལ། །ནད་གཞི་གྲོགས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གང་གི་ ཕྱིར་དུག་གིས་ལུས་ལ་ཕྱིན་ཅིང་སོང་བ་ན།།དང་པོར་ཁྲག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ནས། །དེའི་རྗེས་ལ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། །ནད་གཞི་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་ཅིང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སྙིང་ལ་གནས་ ནས་ནི།།ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དུག་དེ་སྙིང་ལ་གནས་ནས་ལུས་འཇོམས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྒྱུའི་དུག་ནི་བཏང་གྱུར་ན། །ལྕེ་གནག་ལུས་ནི་རེངས་པ་དང་། །བརྒྱལ་དང་སློན་དང་སྡང་དང་ངལ། །གནས་སྐབས་དང་ པོར་འབྱུར་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དུག་དེ་སྙིང་ལ་གནས་ནས་ལུས་འཇོམས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད། །འདུག་པར་གྱུར་ནས་དུག་གི་ཤུགས་དང་པོ་ལ་ལྕེ་གནག་ཅིང་ལུས་རེངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

关于'稳固毒药威力难忍耐，存在于树干之中者，迦罗俱吒帝释子，剧毒哈拉哈拉等'这句话，那些存在于树干等处的毒药，其威力难以忍受且本性稳固的迦罗俱吒和帝释子（即因陀罗子）以及剧毒即山毒，和哈拉哈拉等毒药，因为存在于无心且稳固不动的形体中，所以称为稳固毒药或不流动毒药。
'流动毒药则难以忍受，蛇与猪及具獠牙者'这句话说的是，难以忍受的毒药存在于蛇和猪等生物及具獠牙者等处的毒，因为依附于有情众生，所以称为流动毒药。
'流动与不流动的，说为非人工毒药'这句话说的是，如是流动和不流动的毒药称为非人工毒药，因为是天然的毒药。
'人工调配各种药物，称为调配毒药'这句话说的是，凡是由各种有毒药物等调配而成的，因为是通过人工制作完成的，所以称为调配毒药，这也就是人工毒药。
'此毒依据配制方法，或者长期致死，或者引发肿胀、白癞、疮疡、致疯、痔疮等'这句话说的是，这种调配毒药根据配制方法的不同，或者在很长时间后致死，或者引发肿胀等疾病。
'锐利炽热粗糙清澈，遍布迅速致死轻盈，颤动细微味道不明，且不能被消化'这句话说的是，这种毒药具有锐利等十种特征，且不能被消化。
'因具锐利等功德，故与光泽相反，对于风胆偏重者，能够立即夺取生命'这句话说的是，这种毒药因具有锐利等十种功德，所以与光泽的功德相反，同样对于风和胆汁偏重的人能够立即夺取生命。
'毒药进入身体后，首先损害于血液，随后损害痰胆风，病根与伴同时起'这句话说的是，因为毒药进入身体后，首先损害血液，然后依次损害痰、胆汁和风，对于三种病根平衡的人，则同时损害痰等并同时发作。
'然后安住心脏中，对身体造成损害'这句话说的是，然后毒药安住在心脏中摧毁身体造成损害。
'若服不动毒药时，舌黑身体僵硬及，昏厥呕吐憎恨疲，初期状况将如是'这句话说的是，服用不动毒药后，在毒药的初始力量下会出现舌头发黑、身体僵硬等症状。

།གཉིས་པར་འདར་ཞིང་རྔུལ་བ་དང་། །ཚོ་ཞིང་ལྐོག་མ་ན་བ་ དང་།།དུག་གིས་མ་ཞུའི་གནས་ཕྱིན་ན། །སྙིང་ནི་ན་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་གཉིས་པ་ལ་ནི་ལུས་འདར་བ་དང་། །རྔུལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་ཤུགས་དེའི་ཚེ་དུག་གིས་མ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པས་ལྷག་པར་ཡང་སྙིང་ན་བར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པར་རྐན་ ནི་སྐམས་པ་དང་།།མ་ཞུའི་གནས་སུ་ཤིན་ཏུ་གཟེར། །དེའི་མིག་ཉམ་ཆུང་སེར་བ་དང་། །སྐྲང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །ཞུ་བའི་གནས་ཕྱིན་ཟུག་པ་དང་། །སྐྱིགས་བུ་ལུད་པ་རྒྱུ་མ་འཁྲུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་གསུམ་པར་ནི་རྐན་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ནད་ པ་དེའི་མིག་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སེར་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དུག་གི་ཤུགས་ནི་བཞི་པ་ལ། །མགོ་བོ་ལྷག་པར་ལྕི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་བཞི་པ་ལ་ནི་མགོ་བོ་ལྷག་པར་ལྕི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པར་མཆིལ་སྣབས་འཛག་པ་དང་། །ལྷུ་ཚིགས་ནབ་འབྱུང་ འགྱུར་ལ།།མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་ནད་ཀུན་འཁྲུགས། །ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་ལྔ་པར་ནི་ལྷུ་ཚིགས་ན་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། །རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀུན་འཁྲུགས་པ་དང་། །ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ལྷག་པར་ན་བར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པར་ འདུ་ཤེས་ཉམས་པ་དང་།།ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲུག་པར་ནི་འདུ་ཤེས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདུན་པར་ཕྲག་གོང་རྒལ་ཚིགས་དང་། །དཔྱི་ཚིགས་བྱེ་ན་འཆི་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་བདུན་པ་ལ་ནི་རྒལ་ ཚིགས་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དུག་གི་ཤུགས་ནི་དང་པོ་ལ། །སློན་ཞིང་ཆུ་གྲང་དག་གིས་གཏོར། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །དུག་གི་སྨན་ནི་མྱུར་དུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་དང་པོ་ལ་ནི་སློན་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །གཉིས་པར་སྐྱུག་སྨན་ བཀྲུ་སྨན་གཏང་།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུག་སྨན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་གཉིས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུག་གི་སྨན་ཞུན་མར་དང་། །སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གསུམ་བར་དུག་གི་སྨན་བླུད་ཅིང་། །དེ་བཞིན་མིག་སྨན་སྣ་སྨན་གཏང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་གསུམ་པ་ལ་ནི་དུག་སྨན་བླུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །བཞི་པར་སྣུམ་དང་བཅས་པ་ཡི། །དུག་གི་སྨན་ནི་བཏང་ན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞི་པ་ལ་ནི་དུག་གི་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པར་ཤིང་མངར་ཁུ་བ་དང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བླུད་ན ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་ལྔ་པ་ལ་ནི་དུག་སྨན་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །དྲུག་པར་འཁྲུ་བ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་དྲུག་པ་ལ་ནི་འཁྲུ་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་བྱའོ། །བདུན་པར་སྣ་སྨན་དུད་པ་དང་། །སྦྱི་བོར་རྒྱ་གྲམ་བྱས་ ནས་ནི།།ཤ་འམ་ཁྲག་ནི་གཞུག་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་བདུན་པ་ལ་ནི་སྣ་སྨན་གྱི་དུད་པ་བདུག་པ་དང་། སྦྱི་བོར་རྒྱ་གྲམ་བྱས་ཏེ་བཏྲལ་ལ་ཤ་དང་ཁྲག་དེར་གཞག་པར་བྱའོ།

第二阶段会颤抖并出汗，肥胖且喉咙疼痛，毒素到达未消化处时，会引起心脏疼痛。即是说，在毒素的第二个阶段，身体会颤抖，出汗等症状出现，此时毒素到达未消化处，更会引起心脏疼痛。
第三阶段上颚干燥，在未消化处极为疼痛，其眼睛虚弱发黄，会出现肿胀，到达消化处会疼痛，打嗝咳嗽肠胃紊乱。即是说，在毒素的第三阶段，上颚干燥等症状，病人眼睛虚弱发黄等症状会出现。
在毒素的第四阶段，头部会变得特别沉重。即是说，在毒素的第四阶段，头部会变得特别沉重。
第五阶段流涕，关节疼痛，容色不悦所有疾病紊乱，消化处以下疼痛。即是说，在毒素的第五阶段，关节疼痛等症状，风等所有疾病紊乱，消化处以下特别疼痛。
第六阶段意识受损，会产生极大混乱。即是说，第六阶段会出现意识受损等症状。
第七阶段肩胛骨脊椎和髋关节分离时会死亡。即是说，在毒素的第七阶段，会出现脊椎疼痛等症状。
在毒素的第一阶段，呕吐并用冷水冲洗，混合酥油和蜂蜜的解毒药要快速服用。即是说，在毒素的第一阶段，要使用催吐药等。
第二阶段使用催吐药和泻药，如前所述服用解毒药。即是说，在毒素的第二阶段，要使用泻药和催吐药，如前所述服用混合酥油和蜂蜜的解毒药。
第三阶段服用解毒药，同样使用眼药和鼻药。即是说，在毒素的第三阶段，要服用解毒药等。
第四阶段服用含油的解毒药会有效。即是说，第四阶段要服用解毒药等。
第五阶段甘草汁与蜂蜜调和服用会有效。即是说，在毒素的第五阶段，要服用甘草等解毒药。
第六阶段如腹泻般治疗。即是说，在毒素的第六阶段，要按所说的腹泻治疗方法进行治疗。
第七阶段使用鼻药熏烟，在头顶划十字，要放入肉或血。即是说，在毒素的第七阶段，要熏鼻药烟，在头顶划十字切开，放入肉和血。

།ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ལང་ག་ལི། །པ་ཐ་ལྕམ་པ་ཨ་རུ་ར། །སཱ་ལུ་སླེ་ཏྲེས་ ཤི་རི་ཤ་།གི་རི་ཀར་ནི་ཡུང་བ་དང་། ། ཧཱ་སྦྲང་རྩི་བ་སྤྲུ་བ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ཚ་བ་གསུམ། །ཤི་རི་བ་དང་བ་ལ་སྟེ། །འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ནས་ཐུག་བསྒྲངས་པར་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་དང་བཅས་པ་གཞུག་།གནས་སྐབས་གཞན་ལ་དུག་འཇོམས་བའི། །སྨན དང་གསོ་པ་ཐམས་ཅད་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་། །ནས་ཐུག་བྱས་པ་ལས་བསྒྲངས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ནས། །སྐབས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་དུག་འཇོམས་པའི་སྨན་ནས་ཐུག་དེ་དང་། །སྐྱུག་སྨན་ལ་ སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ།།ཤིང་མངར་ཙནྤན་མ་དུ་ཀ་།པདྨ་གེ་སར་དེ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་ནས་ཐུག་བྱས་ཏེ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་རྩི་དང་། །མར་བཅུག་པའི་དུག་སྨན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་གཏང་བར་བྱའོ། ། དངུལ་རྡོ་རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་དང་། །བ་བླ་ལྡོང་རོས་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་འབུ་སུ་ཧང་། །ནཱ་ག་པུཥྤ་གེ་སར་བཅས། །ཤིང་མངར་སྤང་སྤོས་ཧ་རེ་ཎུ། །གིའུ་ལྦང་མོན་སྣེའུ་རྨེ་རུ་དང་། །ཤི་རི་བེཥྚ་སྲ་རྩི་པོག། །ཤུ་ཏི་གུར་གུམ་བ་ལ་དང་། །བལ་བུ་ཏ་མ་ལིའི་ལོ་མ། །སྟག་པ་དང་ནི་མེ ཤེལ་ལྕི།།སེར་བོ་གཉིས་ནི་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བུ་མོ་ཁྲུས་དང་སྨྱུང་བ་བྱས། །གོས་དཀར་བགོས་པ་བྱས་ནས་ནི། །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་མཆོད་བྱས་ཏེ། །དུག་སྨན་མཆོག་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ཚེ་སྨན་པས་སྔགས་འདིས་ནི། །བདག་ཉིད་བསྔགས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ། །སྐྱེས་བུ་སེང་གེར་ ཕྱག་འཚལ་ལོ།།སྲེད་མེད་བུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་འཇུག་གཡུལ་ངོར་ནི། །གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་མ་མཐོང་སྟེ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ཡིས་ཀྱང་། །བདག་ལ་དུག་མེ་གྲུབ་པར་ཤོག་།ན་མོ་བེ+ེཌཱུ་རྱ་ཡ་མ་དེ། །ཧུ་ཊྱ་ཧུ་ཊྱ་རཀྵ་མཱཾ། །སརྦ་བི་ཤེ་བྷྱཿགོ+ོ་རི་ གནྔྷ་རི་ཙ་ཎྜ་ལི་མ་ཏང་གི་སྭཱ་ཧཱ།།འཐག་པའི་སྔགས་གཉིས་པ་ནི། ཧ་རི་མ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངུལ་རྡོ་ལ་སོགས་པ་སྨན་བུ་མོ་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲར་བཅས་པ་སྨྱུང་བར་གནས་པ་གོས་དཀར་པོ་བགོས་པས་དང་པོ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། སྐར་མ་རྒྱལ་ལ་བབ་ པ་ན།དུག་སྨན་གྱི་མཆོག་འདི་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་སྦྲང་རྩི་དང་བསྲེ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་སྨན་པས་སྔགས་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་བསྔགས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྭཱཧཱའི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཐག་པའི་ཚེ་ཡང་སྔགས་གཉིས་པ་བ་ ཧ་མཱ་ཡེ་སྭཱ་ཧཱ།།ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་ལུས་དུག་དང་རོ་ལངས་དང་། །གདོན་གྱི་ལས་དང་སྡིག་པ་དང་། །གསོད་བྱེད་ནད་དང་མུ་གེ་དང་། །འཐབ་པར་འདོད་དང་འཇིགས་པ་ལ། །སྨན་བཏུང་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བསྐུ། །གདུ་བུ་ལ་སོགས་ལ་སྦྱར་བྱ། །འདི་ནི་ཟླ་ཤར་ཞེས་ བྱ་སྟེ།།ཞི་དང་བདེ་ལེགས་བྱེད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་སྨན་འདི་ནི་མིང་ཟླ་བ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་ལུས་པའི་དུག་དང་རོ་ལངས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནས། འཇིགས་བའི་བར་ལ་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པས་བཏང་ན། ཞི་བ་དང་བདེ་ལེགས་དམ་པའི་མཆོག་ ཡིན་ནོ།

柯沙塔基、朗加利、帕塔、樟脑、诃黎勒、稻谷、列特热斯、合欢、吉利卡尔尼、姜黄、蜂蜜、巴普鲁巴、两种勃利哈提、三辛香、希利巴和巴拉等，
将这些煮成汤汁，与煮好的大麦粥混合后冷却，加入蜂蜜和酥油。在其他情况下，应使用解毒药和所有治疗方法。
甘草、檀香、马度卡、莲花花蕊也是如此。同样地，用甘草等煮成汤汁与大麦粥混合冷却后，加入蜂蜜和酥油，在适当时候服用这种解毒药。
银矿石、檀香、茜草、巴拉、冬茹司、普里扬古、三辛香、乌苏杭、那伽普斯帕及其花蕊、甘草、香草、哈热努、橘黄、芥子、梅如、希利贝斯塔、树脂、普格、肉豆蔻、藏红花、巴拉、巴布、多摩罗叶、柏树和云母、两种黄色药材，以蜂蜜调制。
少女沐浴斋戒后，身着白衣，供养沙门婆罗门，然后调配这最上等的解毒药。此时医者应以此咒语赞颂自身并诵说：
顶礼人中狮子！顶礼无爱子！如同毗湿奴在战场上从未见败，以此真实语愿我成就解毒火！
南无贝度哩耶摩帝！呼帝呼帝囉叉曼！萨哩瓦毗谢毗耶！够哩甘达哩赞达里摩当基娑婆诃！
第二个研磨咒语是：哈日摩耶娑婆诃！
银矿石等药材应由沐浴清净、持斋戒、身着白衣的少女先供养沙门和婆罗门，在长星当空时调配这最上等的解毒药，并与蜂蜜混合。然后医者应以这些咒语和偈颂赞颂，从'人中狮子'到'娑婆诃'都要诵说。同样在研磨时也要诵说第二个咒语'哈日摩耶娑婆诃'。
对于一切毒、起尸鬼、鬼魅作祟、罪业、致命疾病、饥荒、争斗欲望和恐惧，可用药汤、鼻药、眼药涂抹，也可用于手镯等装饰品。
这称为'月光'，是最殊胜的安宁吉祥之物。

།དུག་རྙིང་དུག་སེལ་སྨན་གྱིས་ཟིལ་མནན་པ། །ནགས་མེ་རླུང་དང་ཉི་ཚན་གྱིས་སྐམས་པ་འམ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་པས། །ཉམས་པའི་དུག་ཅེས་བྱ་བའི་དུག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གང་རྙིང་པར་གྱུར་པ་འམ། དུག་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་ ཟིལ་གྱིས་མནན་པའམ།ཡང་ན་ནགས་ཀྱི་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པས་སྐམས་པའམ། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཉམས་པའི་དུག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བས་མི་རྟོགས་ཏེ། །བད་ཀན་དང་འདྲེས་ལོ་ནི་མང་ པོར་གནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་པའི་དུག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཕྲལ་དུ་གསལ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་བད་ཀན་དང་འདྲེས་ན་ནི་ལོ་མང་པོའི་བར་དུ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཉེ་ན་གྱུར་པ་མདོག་ངན་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ནད་ཁྲག་སྐོམ་དང་ ཡི་ག་འཆུས་པས་ཉེན།།བརྒྱལ་ཞིང་སློན་ལ་རྣམ་རྨོངས་སྐད་འཛེར་དང་། །དུག་གི་དམུ་རྫིང་མཚན་མས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་པའི་དུག་དེས་ཉེན་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མདོག་ངན་པ་དང་། བཤང་བ་འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་དང་། ། ནད་ཁྲག་དང་བཅས་པ་དང་། སྐོམ་དད་དང་ཡི་ག་འཆུས་པའི་ནད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་། བརྒྱལ་ཞིང་མྱོས་པ་དང་། སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་རྨོངས་ཞིང་སྐད་ངར་ངར་པོར་འཛེར་བ་དང་། དུག་ལས་གྱུར་པའི་དམུ་རྫིང་གི་མཚན་མ་གང་དག་ཡིན་པ་དག དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།མ་ཞུའི་གནས་བརྟེན་བད་ཀན་རླུང་ནད་སྐྱེད། ཞུ་བའི་གནས་བརྟེན་མཁྲིས་དང་རླུང་ནད་སྐྱེད། །མི་ཡི་ཡན་ལག་ཞིག་ཅིང་སྐྲ་འབྱི་བས། །ཇི་ལྟར་བྱ་ནི་སྤུ་བཏོགས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་པའི་དུག་དེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ བད་ཀན་དང་རླུང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ན་ནི་མཁྲིས་པ་དང་རླུང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མིའི་ཡན་ལག་ཞིག་ཅིང་སྐྲ་འབྱི་བས་ན། ཇི་ལྟར་བྱ་སྒྲོ་གཤོག་དང་སྤུ་བཏོགས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངས་མའམ་ཁྲག་ལ་གནས་པར་ བྱེད་ན་ནི།།ལུས་ཟུངས་ལས་བྱུང་ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གནོད་པའི་དུག་དེ་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ན་ནི་ལུས་ཟུངས་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མདུན་གྱི་རླུང་དང་མ་ཞུ་གྲང་། །ཡུལ་དམུས་གནོད་ཟས་ཉིལ་པར་ ཉལ།།ལུས་ཟུངས་གནོད་པར་བྱས་པ་ན། །དེ་བས་གནོད་པའི་དུག་ཅེས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མདུན་ནས་ལྡང་བའི་རླུང་དང་མ་ཞུ་བ་དང་། གྲང་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཟུངས་ལ་གནོད་པ་ན་དུག་དེ་ལྷག་པར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉམས་པའི་དུག་ལ་གནོད་ པའི་དུག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།།གནོད་པའི་དུག་ཉེན་དུགས་བྱས་ལ། །སྟེང་དང་འོག་ནས་སྦྱང་བར་བྱ། །གནོད་པའི་དུག་ནི་སེལ་བའི་སྨན། །སྦྲང་རྩི་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པའི་དུག་གམ་ཉམས་པའི་དུག་གིས་ཉེན་པའི་མི་ནི་དང་པོར་ལེགས་པར་དུགས་བྱས་ ལ།སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་སྟེང་འོག་སྦྱངས་ལ། གནོད་པའི་དུག་འཇོམས་པའི་སྨན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དང་བྱ་མ་ཀ། །སྦང་སྤོས་སེང་ཕྲོམ་སུག་སྨེལ་དང་། །ཀུ་ཏན་ན་ཏ་ས་རྫི་ཀ་།རུ་རྟ་ཤིང་མངར་ཙནྡན་དང་། །ཡུག་སྣམ་བཙག་དང་ བཅས་བའི་སྨན།།གནོད་པའི་དུག་སེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གཞན་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་ནི་གནོད་བའི་དུག་སེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་དུག་གཞན་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'陈毒被解毒药压制，或被林火、风和烈日烤干，或自然失去功效，就变成衰败之毒'这句话，是指毒药变得陈旧，或被解毒药的力量压制，或者被林火和风等烤干，或者自然失去锐利等功效，就成为衰败之毒。
关于'此毒因力量微弱而难以察觉，若与痰混合则长年存在'这句话，这种衰败之毒因为力量微弱，不能立即明显察觉，如果与痰混合，则能存在多年。
关于'中毒者肤色不好并腹泻，病血口渴并食欲不振，昏厥呕吐神志不清声音嘶哑，并出现毒性水肿的症状'这句话，被衰败之毒侵害的人会出现肤色不好、腹泻、病血、口渴和食欲不振两种病症的困扰，以及昏厥、醉态、呕吐、神志不清、声音嘶哑，并具有由毒引起的水肿症状。
关于'依附未消化处则生痰风病，依附已消化处则生胆风病，使人肢体损坏脱发，如同拔去鸟羽毛一般'这句话，这衰败之毒依附在未消化处则产生痰病和风病，依附在已消化处则产生胆病和风病，使人肢体损坏并脱发，就像鸟的翅膀和羽毛被拔掉一样。
关于'若停留在精华或血液中，则会产生各种身体组织疾病'这句话，如果这有害之毒停留在精华等处，就会产生依附于身体组织的各种不同疾病。
关于'上行之风与未消化、寒冷，地方瘴气有害食物卧倒，当身体组织受到损害时，因此称为有害之毒'这句话，当向上行走的风和未消化、寒冷等对身体组织造成损害时，毒性会加重危害，因此衰败之毒也称为有害之毒。
关于'对于有害之毒患者先进行热敷，从上下两处清除。治疗有害之毒的药物，与蜂蜜调配后制成糊剂服用'这句话，对于被有害之毒或衰败之毒侵害的人，首先要好好热敷，用催吐药和泻药从上下清除，然后服用能够克制有害之毒的药物与蜂蜜调配的糊剂。
关于'胡椒与吉祥草，安息香白芷诃子，硝石石榴皮茜草，甘草檀香与朱砂，这些药物称为能够祛除有害之毒，也能驱除其他毒素'这句话，胡椒等解毒药称为祛除有害之毒的药物，它也能祛除其他毒素。

།དུག་མདས་ཕོག་པར་གྱུར་པ་ དག།ཡང་དང་ཡང་དུ་མུན་ཐིབས་བྱེད། །མདོག་ནི་མི་སྡུག་གྱུར་པ་དང་། །མྱུར་དུ་ཡིད་འབྱུང་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །འདིས་ནི་སྲིན་བུས་ཁྱབ་པ་ལྟར། །ལུས་ཚ་ཙག་ཙག་པོར་འགྱུར་རོ། །གདོང་མོ་རྒྱབ་དང་ཕྲག་པ་མགོ། །ལྷུ་ཚིགས་རྣམས་སུ་ན་བར་བྱེད། །ཁྲག་ནི་ ནད་ཅན་གནག་པ་འཛག་།སྐོམ་དད་བརྒྱལ་ཚ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །མིག་ནི་གནག་ཅིང་སློན་པ་དང་། །བཏུད་མར་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །རྨ་དམར་མཐའ་མར་སེར་བ་དང་། །དབུས་ན་གནག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ན། །འཕྲལ་དུ་སྐྲངས་ཤིང་རྣགས་པ་དང་། །ཤ་ཡང ནག་པོར་གྱུར་ནས་ནི།།གནག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འདྲུལ་བར་བྱེད། །སྦྱི་བག་ཅན་དུ་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དུག་མདས་ཕོག་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མུན་ཐིབས་ཞེས་བྱེད་ཅིང་མུན་པར་ཞུགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། མདོག་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ། རྨའི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་སེར་ཅིང་དབུས་ན་དུག་གི་གནོད་པས་གནག་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་སྐྲངས་ཤིང་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གནད་དུ་ཕོག་པར་མ་གྱུར་བ། །མྱུར་དུ་སྙིང་ལ་ཕན་བྱེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མ་ཕོག་པ་ལ་ནི་མྱུར་དུ་སྙིང ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་མར་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་བྱའོ།།ཟུག་རྡུ་ཕྱུང་ལ་ལྕགས་བསྲེགས་པས། །རྨ་ནི་ལེགས་པར་བསྲེག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་ཟུག་རྡུ་ཕྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྕགས་བསྲེགས་པས་རྨ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མུ་ཀ་ཀ་དང་ནི། ། གི་རི་ཀརྞི་དཀར་པོ་དང་། །ཀད་པ་ལ་ཡི་ཤུན་པ་དང་། །བཙོད་དང་ཤིར་ཤ་བྱ་རྒོད་སེན། །བསྲེགས་པའི་ཐལ་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་མུ་ཀ་ཀ་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཤུ་ཀ་ན་ས་བོང་ང་དཀར། །ཀཎྜ ཀ་རིའི་རྩ་བས་བསྐུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་ཤུ་ཀ་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དུག་འཐུང་སོས་བཏབ་གསོ་བ་དག། །ཅི་རིགས་པར་ནི་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མདས་ཕོག་པ་དེ་ལ་དུག་འཐུངས་པའི་གསོ་བ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་སོས་ བཏབ་པའི་གསོ་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་གསོ་པར་བྱའོ།།རྨ་ཡི་ཤ་ནི་རྣགས་པ་དེ། །མཁྲིས་པའི་མེ་དབལ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་ཤ་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མཁྲིས་པའི་མེ་དབལ་དང་འདྲ་བར་གསོ་བར་བྱའོ། །བདེ་ཕྱིར་ཁྱོ་ལ་བུད་མེད་དང་། ། རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་དགྲས་བསླབས་ཏེ། །ཟས་དང་སྦྱར་བའི་དུག་བསྲེས་པ། །ཉེ་འཁོར་སྐྱེ་བོར་སྟེར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བོས་བུད་མེད་ལ་བསླབས་ཏེ་དུག་སྟེར་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་དེའི་དགྲ་བོས་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ བསླབས་ཏེ་ཁ་ཟས་དང་སྦྱར་བའི་དུག་བསྲེས་ཏེ་སྟེར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྣ་ཚོགས་ལུས་ཀྱི་དྲི་མར་བཅས། །མི་མཐུན་སྨན་དང་ཐལ་བ་དང་། །ནུས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་པའི་དུག་།སྦྱར་བའི་དུག་ནི་སྦྱར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་མི་ མཐུན་ཞིང་མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་དང་ཐལ་བ་དང་།ནུས་པ་ཆུང་བར་བྱེད་པའི་དུག་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་སྦྱར་བ་ནི་དུག་སྦྱར་མ་ཞེས་བྱའོ།

中毒箭伤之人，会反复陷入昏迷。肤色变得丑陋，迅速生厌并遭受痛苦。此时如被虫蛀般，身体灼热刺痛。前胸、后背、肩膀、头部，关节处皆生疼痛。
血液病变发黑流出，口渴昏厥并发热。眼睛发黑且浮肿，不断咳嗽呼吸困难。伤口周边发红发黄，中心发黑剧烈疼痛。迅速肿胀化脓，肉质变黑。发黑且极度腐烂，不断流出脓液。
所谓中毒箭伤之人，会反复陷入昏迷状态，感觉进入黑暗中。肤色变得丑陋等，伤口边缘发黄，中心因毒素损害而发黑，迅速肿胀化脓等症状具备。
若未伤及要害，应迅速治疗心脏。即未伤及要害处，应迅速采用有益心脏的疗法，如涂抹酥油等。
取出毒箭后用烧红的铁器，妥善烧灼伤口。即从身体取出毒箭后，随即用烧红的铁器烧灼伤口。
或用木卡卡、白色吉利卡尼、骷髅皮、蓝花、希利沙、秃鹫爪烧成的灰烬涂抹。即用木卡卡等烧成的灰烬涂抹伤口。
舒卡那萨、白芥子、刺枣根涂抹。即用舒卡那萨等根部制成的药膏涂抹伤口。
服毒和被咬伤的治疗方法，应根据情况采用。即对箭毒伤者，应根据情况采用服毒和蛇等咬伤的治疗方法。
化脓的伤口肉，如胆汁之火般治疗。即对伤口化脓等症状，应如治疗胆汁之火般进行治疗。
为求安乐教妻子，敌人教唆对国王，在食物中下毒，近臣百姓会投毒。即为求自身安乐，敌人教唆妻子投毒，同样，国王的敌人教唆近臣百姓在食物中掺毒投毒。
各种身体垢物，不相宜药物和灰烬，以及效力微弱之毒，调配之毒非真毒。即各种生物身体垢物和不相宜且不适合的药物、灰烬，以及使毒性减弱的毒物混合调配，称为伪毒。

།དེས་ཉེན་མདོག་སྐྱ་རིད་པ་དང་། །མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་ལུད་པ་དང་། །དབུགས་མི་བདེ་དང་རིམས་ཀྱིས་ཉེན། །རླུང་ནི་མི་མཐུན་རྒྱུ་བ་དང་། །གཉིད་ ཆེ་ཡིད་ནི་ཞུམ་པར་བྱེད།།གཅིན་སྙི་ལྟོ་བ་མཆིན་པ་དང་། །མཆེར་པ་ན་ཞིང་སྐད་གསང་དམའ། །ཉམ་ཆུང་སྒྱིད་ནི་ཞན་པ་དང་། །སྐྲངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྦོ་བ་དང་། །རྐང་པ་ལག་པ་སྐམ་ཞིང་ཟད། རྨི་ལམ་དུ་ནི་ཅེ་སྤྱང་དང་། །བྱི་ལ་སྦྲུལ་དང་ནེའུ་ལེ་དང་། །སྤྲེའུ་མཐོང་ཞིང་ ཕལ་ཆེར་ནི།།ནགས་ཚལ་མཚོ་ནི་སྐམས་པར་མཐོང་། །བདག་ཉིད་ནག་པོར་མཐོང་འགྱུར་ཞིང་། །སེར་པོ་ནག་པོར་མཐོང་བར་བྱེད། །མིག་སྣ་རྣ་བ་མེད་པ་དང་། །དེ་ཡི་དབང་པོ་ཉམས་པར་མཐོང་། །འདི་དང་གཞན་ཡང་གནོད་པ་ཡི། །བླ་བརྣན་མི་བཟད་མང་པོས་གཅེས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྦྱར་བའི་དུག་དེས་གཟིར་བར་གྱུར་པའི་མི་ནི་མདོག་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོར་གྱུར་པ་དང་། །ལུས་རིད་ཅིང་རྗུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །སྒྱིད་ཞན་ཞིང་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟད་བྱེད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས པ་མཐོང་བ་དང་།བདག་ཉིད་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣ་བ་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་མཐོང་བ་དང་། འདི་དག་དང་གཞན་ཡང་གནོད་པའི་བླ་བརྣན་མི་བཟད་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་གཙེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་འཕྲལ་དུ་མ་གསོས་ ན།།སྦྱར་དུག་གིས་ཉེན་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་བའི་དུག་གིས་ཉེན་པ་ལས་འཕྲལ་དུ་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དབྱིག་དུག་སློན་བྱས་ཁ་ཟས་ནི། །དེ་ལ་ཕན་པའི་བཟའ་བཏུང་སྦྱིན། །སྦྱངས་ནས་གསེར་ནི་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །མདོ་ནས་བསྟན་ པ་བཞིན་དུ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱིག་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་ནི་དང་པོར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་བྱིན་ལ་ཁོང་པ་སྦྱངས་ནས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་བསྟེན་པའི་ཆོ་ག་མདོའི་གནས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གསེར་དང་ཟངས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ནི། །སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་དཀར་པོར་ སྦྱར།།ལྡེ་གུས་དུག་ནི་མི་བཟད་དང་། །དབྱིག་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གསེར་དང་ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་རར་སྦྱར་ཏེ། ལྡེ་གུ་བྱས་པ་ཟོས་ན་ཡང་མི་བཟོད་པའི་སྦྱར་བའི་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མུར་བ་སླེ་ཏྲེས་པི་པི་ལིང་། །རྒྱ་སྤོས་དབྱི་མོ་པ་ཏོ་ལ། ། གླ་སྒང་ཤུ་དག་ཙི་ཏྲ་ཀ། །བྱི་དང་ཀ་ནི་དར་བ་དང་། །ཆུ་དྲོན་ཞོ་ག་ཆུར་སྦྱར་བ། །སྐྱུར་ཁུ་དང་སྦྱར་བླུད་ན་ནི། །དབྱིག་དུག་གིས་བཅོམ་མེ་དྲོད་སྦྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱིག་དུག་གིས་མེ་དྲོད་ཉམས་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མུར་བ་ལ་ནི་མུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དྲོན་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་དང་སྦྱར་བ བླུད་པར་བྱའོ།།ཟུར་པ་མ་ནུ་ཕུག་རོན་གྱི། །ཤ་བསྐོལ་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་ནི། །དབྱིག་དུག་སྐོམ་དང་ལུད་པ་ན། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བལ། ཟུར་པ་དང་མ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ཤ་ཁུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བསྒྲངས་པ་བླུད་ན་ཡང་ དབྱིག་དུག་ལས་གྱུར་པའི་སྐོམ་དད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དུག་གི་རང་བཞིན་དུས་དང་ཟས། །ནད་གཞི་ལུས་ཟུངས་ཚོགས་འདུས་པ། །དུག་གི་ཉམ་ང་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་རང་བཞིན་མི་བཟད་པ་དང་། དེ་མཐུན་རྐྱེན་དུ་བྱད་པའི་དུས་དང་ཁ་ཟས་ལ་ སོགས་པ་འདུས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་པ་ནི་དུག་གི་ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཚོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ལས་གཅིག་ཅིག་འཚོ་བར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

由此毒素引起面色苍白消瘦，体温下降并咳嗽，呼吸不畅并发热，风气不顺流动，嗜睡且心情低落。小便稀薄，腹部、肝脏，脾脏疼痛且声音低沉。体弱无力且懈怠，浮肿且经常胀满，手脚干枯消瘦。
梦中见到豺狼和，猫、蛇与鼬鼠及，猴子，并且大多数，见到森林湖泊干涸。见到自己变黑色，见到黄色变黑色。无眼鼻和耳朵，见到诸根受损害。此等及其他损害，难忍众多征兆逼迫。
对此，中毒之人面色苍白憔悴，身体消瘦衰弱等，懈怠且对事业无热情等，受到消耗病侵袭，梦中也多见到豺狼等，见到自己黑色等，见到耳朵眼睛等诸根受损，这些以及其他难忍的众多损害征兆所逼迫。
若不及时救治，中毒者将会死亡。对此，若不及时救治中毒者，必定会死亡。
对于金属毒中毒饮食，应给予有益饮食，清净后应服用黄金，如经中所说而行。对此，对金属毒中毒者首先要进行催吐，给予有益饮食，清净肠胃后按照医典所说的仪轨服用黄金等。
金和铜的粉末，与蜂蜜白糖调配。药膏能除难忍毒，及一切金属毒。对此，金和铜的粉末与蜂蜜和白糖调配，制成药膏服用能除去难忍的配制毒。
没药、独活、胡椒，安息香、茜草、胆木，甘松、白芷、昌蒲，蓖麻，以及发酵物，温水、酸奶水调配，与酸汁调配饮用，能治金属毒损害的消化力。对此，对于金属毒损害消化力者，应饮用没药等药物与温水等任何一种调配之物。
茴香、天仙子、鸽肉，煮汤冷却后，能治金属毒引起的口渴和咳嗽，呃逆、呼吸不畅、发热。对此，茴香和天仙子（即普史迦罗根）与肉汤调配煮成汤冷却后饮用，也能治疗金属毒引起的口渴等症状。
毒的自性、时间、饮食，病根、身体组织聚集，称为毒之危险。对此，毒的难忍自性，以及作为助缘的时间、饮食等聚集汇合，称为毒之危险，具备这些条件者百人中仅一人能存活。

།བཀྲེས་སྐོམ་ཉམ་ནི་ཆུང་བ་དང་། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་ངལ་དང་། །མ་ཞུ་བ་དང་འཁྲུ་བ་དང་། །མཁྲིས་པ་རླུང་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །ཏིལ་ གྱི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སྣུམ།།ས་ཡི་རླངས་པ་འབྲུག་སྒྲ་དང་། །གླིང་བུ་པི་ལྦང་རོལ་མོ་ཡི། །སྒྲ་དང་མདུན་གྱི་སེར་བུ་དང་། །ུཏྤལ་དྲི་དང་མྱོས་པ་ཡི། །དུག་གི་ཉམ་ང་འཕེལ་བར་བྱེད། །དབྱར་ནི་ཆར་གྱི་དུས་ཡིན་པས། །བུ་རམ་ལྟ་བུར་རླན་ཅན་འགྱུར། །ལུས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དབྱར་ འདས་ནས།།རི་བྱི་འཆར་བས་དེ་མེད་བྱེད། །དེ་བས་སྤྲིན་བྲལ་དུས་སུ་ནི། །ནུས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྤྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབྱར་བུར་མ་རླན་ཅན་ལྟ་བུར་ཞུ་ཞིང་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ་དབྱར་ འདས་ནས་སྐར་མ་རི་བྱི་འཆར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་ནུས་པ་དེ་འབྲི་ཞིང་མེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་དུས་སྟོན་གྱི་ཚེ་ནི་དུག་གི་ནུས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གོམས་པ་དང་། །གནས་དུས་ཤུགས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་བ། །བརྟགས་ཏེ་མཁས་པས་ཤེས་བྱས་ ལ།།དེ་རྗེས་གསོ་བའི་ལས་སྤྱད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚུལ་འདིས་ནི་རང་བཞིན་དང་གོམས་པ་དང་གནས་དང་དུས་དང་ཤུགས་དང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་བློས་བརྟགས་ཏེ་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ཅན་ནི་ སློན་དང་དྲོ།།རྩུབ་དང་རྣོ་བའི་སྨན་བསྐུ་ཞིང་། །བསྐ་དང་ཁ་དང་ཚ་བ་ཡི། །ཟས་ཀྱི་དུག་ནི་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་དུག་ནི་སློན་པ་ལ་སོགས་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་ཅན་བཀྲུ་སྨན་སྨན་ཆུ་བླུགས། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་བསྐུ་ཞིང་། །བསྐ་དང་ཁ་ དང་མངར་བ་དང་།།མར་བཅས་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་དུག་ནི་བཀྲུ་སྨན་དང་། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསལ་པར་བྱའོ། །རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་མངར་དང་། །སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་མར་བཅས་པའི། །བཟའ་ བ་མར་བཅས་བསྐུ་བྱུག་དང་།།དེ་བཞིན་ཤ་ནི་བཟའ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དུག་ནི་ཁ་ཟས་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་མར་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ་བྱུག་དང་བཅས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་བསྐུ་བྱུག་ཁ་ཟས་སྨན། ། མར་མེད་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ནད་ལ་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མར་མེད་པ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མར་དང་བཅས་པ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །དུག་ཀུན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །དུག འཇོམས་མར་དང་འདྲ་བ་ཡི།།སྨན་ནི་གཞན་དག་ཡོད་མིན་ཏེ། །མཆོག་ཏུ་རླུང་ཤས་ཆེ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དུག་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ནི་མར་དང་འདྲ་བ་གཞན་མེད་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ཡང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་ ཕན་ནོ།།བད་ཀན་གནས་ཞུགས་གསོ་བར་སླ། །མཁྲིས་པའི་གནས་བརྟེན་འབད་པས་གསོ། །རླུང་གི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་དུག་།ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་དུག་ནི་གསོ་བར་སླ་བ་ཡིན་པས་ན་འབད་པ་མེད་ པས་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།།མཁྲིས་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་དུག་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་དུག་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་བའམ་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

饥渴疲惫减轻，愤怒、悲伤、恐惧、疲劳，消化不良和腹泻，胆汁和风增盛，芝麻花果油，地气雷声，笛子琵琶乐器，声音和前方微风，青莲花香和醉人的，毒性恐惧增长。夏季是雨季，如糖浆般潮湿。遍布身体的夏季过后，当昴宿星升起时便消失。因此在无云时节，毒性变得微弱。
毒会增长饥渴等症状，因为来自云中，所以在夏季如糖浆般潮湿融化并遍布身体，夏季过后昴宿星升起时，其力量减弱消失。因此在无云的秋季时节，毒性变弱。
如此自性、习性和，处所时节力量大小，智者应当详加观察，然后再行医治。
如此方式即是对自性、习性、处所、时节、力量大小进行观察并精通后，之后再进行医治。
痰病者涂抹温热，粗糙锐利的药物，以涩、苦、热性的，食物来清除毒素。
痰病的毒素应以温热等方法清除。
胆病者用泻药灌注药水，涂抹极其清凉的药物，以涩苦甘甜和，含有酥油的食物治疗。
胆病的毒素应以泻药和极其清凉的药水灌注等方法清除。
风性者以甘甜和，酸咸含酥油的，食物及涂抹按摩，同样以肉食治疗。
风性的毒素应以甘甜等含酥油的食物，同样以涂抹按摩治疗。
泻药涂抹食物药，无酥油者不推荐。
毒病任何一种治疗方法中无酥油者都不推荐，相反这一切都以含酥油者最为有益。
一切毒在任何时候，无有如同破毒酥，其他药物可相比，尤其对风重者有益。
对一切毒在任何时候能破毒的食物中没有能与酥油相比的其他物，特别是对风重者最为有益。
痰病入处易治愈，胆病所依勤力治，风之处所入之毒，极难治愈不可治。
入于痰病处的毒容易治愈，故不用努力即可痊愈。依于胆病处的毒应当极为努力地治疗。入于风处的毒极难治愈或不可治愈。

།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ས་ཡི་སྟེང་ན་སྦྲུལ། །གསུམ་སྟེ་གདངས་ཀ་ཅན་ ལུས་བསྐྱིལ།།ཁྲ་བོ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སའི་སྟེང་ན་སྦྲུལ་གྱི་ཚོགས་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལ་ལ་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་གཟར་བུའི་མགོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་ལུས་བསྐྱིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་ཁྲ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་ནི། དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་གྱུར་ པ་དག་།སྐྱེ་གནས་དབྱེ་བས་རྒྱས་པར་ནི། །དགོས་པ་མེད་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་སྦྲུལ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས འདིར་མ་བཤད་དོ།།མཆོག་ཏུ་རྩུབ་དང་ཚ་བ་དང་། །སྐྱུར་དྲོ་མངར་བསིལ་དག་ལས་ནི། །གདེངས་ཀ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དུག་།རིམ་གྱིས་རླུང་སོགས་འཁྲུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་དུག་ནི་མཆོག་ཏུ་རྩུབ་པ་དང་ཚ་བ་ཡིན་པས་རླུང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ལུས་བསྐྱིལ་བའི་དུག་ནི་སྐྱུར་བ་དང་དྲོ་བ་ཡིན་པས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་ཁྲ་བོའི་དུག་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་ཡིན་པས་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞོན་དང་རྒན་པོ་བར་མ་དང་། །དབྱར་དང་དགུན་དང་སོས་ཀར་ནི། །འདི་དག་དུག་ ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་།།གཞན་དག་དུས་ཚིགས་རྣམས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་གདེངས་ཀ་ཅན་དང་། ལུས་འཁྱིལ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོན་པ་དང་རྒན་པོ་དང་བར་མ་ན་ཚོད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། དབྱར་དང་དགུན་དང་སོས་ཀའི་དུས་དག་ཏུ་འཕེལ་ ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གདེངས་ཀ་ཅན་ནི་གཞོན་པ་དང་། དབྱར་གྱི་ཚེ་ནི་དུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ལུས་འཁྱིལ་པ་ནི་རྒན་པ་དང་། དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་ཏེ། དགུན་སྨད་ཀྱི་ཚེ་དུག་བདོ་བ་ཡིན་ལ། ཁྲ་བོན་བར་མ་དང་ སོས་ཀའི་ཚེ་དུག་བདོ་བ་ཡིན་ནོ།།སྦྲུལ་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ཐམས་པ་ནི་དུས་ཚིགས་རྣམས་ལ་དུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་གཤོལ་དང་གཡུང་དྲུང་གདུགས། །ལྕགས་ཀྱུའི་མཚན་མར་ལྡན་པ་ཡིན། །གདེངས་ཀ་ཅན་ནི་མྱུར་འགྲོ་བ་དང་། །ཐམས་ཅད་གདེངས་ཀ་ཅན་ཞེས་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གདེངས་ཀ་ཅན་ནི་འཁོར་ལོ་དང་གཤོལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་ཞིང་། མགོ་པོའི་གདེངས་ཀ་ཅན་ཡོད་པ་དང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཁྱིལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ནི། །ཟླུམ་པོར་འདུག་པ་ལུས་འཁྱིལ་ཞིང་། །རིང་ཞིང་འགྲོས་ ནི་བུལ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འཁྱིལ་བཞེས་བྱ་བའི་སྦྲུལ་ནི་རི་མོ་ཟླུམ་པོ་སྣ་ཚོགས་པས་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་རིང་ཞིང་འགྲོས་བུལ་བ་ཡིན་ནོ། །རི་མོ་སྣ་ཚོགས་ལྡན་པ་དང་། །སྣུམ་ཞིང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས། །ཆུ་ཞེང་བྲིས་འགྱུར་ ཁྲ་བོ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ཁྲ་བོ་ནི་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་འཕྲེད་དང་གྱེན་དུ་ཆུ་ཞེང་དུ་བྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་དྷའི་བུ་ནི་གོ་དྷ་ཅན། །དུག་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་མཉམ་ལ། །རྐང་བཞི་བ་ཡི། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གོ་ངྷའི་བུ་མིང་གོ་ངྷ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ སྦྲུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།དེ་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་དུག་དང་མཉམ་པར་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་རྐང་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།

《八支要义注释·词义月光》，由亲近月亮的阿阇黎所作，此为后分第三十五章的注释。
现在开始讲解治疗蛇咬伤。
简而言之，地上的蛇有三种：即有头冠的、盘绕的和花斑的。关于这点，地上的蛇群简而言之有三种：有的是有头冠的，形如勺头；有的是盘绕的；有的是花斑的。
其分类无量，按出生地分类详细地说明，因为无必要故未作阐述。那些按有头冠等分类的蛇，若按出生地详细分类则有无量种类，但在此处因无必要，我未作阐述。
极为粗糙和炎热，酸暖甘凉等，有头冠等的毒，依次扰乱风等。有头冠蛇的毒性极为粗糙和炎热，因此会引起风病。盘绕蛇的毒性是酸性和温暖的，因此会引起胆病。花斑蛇的毒性特别甘甜和清凉，因此会引起痰病。
年轻和年老中年以及，夏季和冬季春季时，这些毒性会增长，其他则在各季节变化。如是，有头冠的、盘绕的、花斑的依次在年轻、年老、中年时期，以及夏季、冬季、春季时毒性增长且显著。其中，有头冠蛇在年轻时和夏季时毒性显著；盘绕蛇在年老时和初冬末冬时节，在冬末时毒性强盛；花斑蛇在中年和春季时毒性强盛。除这些蛇之外的所有蛇都在各个季节毒性显著。
轮形犁形卍字伞形，具有钩形标记，有头冠蛇行动迅速，一切称为有头冠蛇。有头冠蛇具有轮形、犁形等标记，有头冠且行动迅速。
盘绕蛇具有各种，圆形盘绕姿态，身长行动迟缓。所谓盘绕蛇，遍布各种圆形花纹，同样身形修长且行动迟缓。
具有各种花纹，光滑且色彩斑斓，横向绘制的是花斑蛇。花斑蛇具有各种花纹，色彩斑斓，横向和纵向绘制。
蜥蜴之子称蜥蜴蛇，毒性与有头冠蛇相同，具有四足。蜥蜴之子名为蜥蜴蛇的一种蛇类，其毒性与有头冠蛇相同，或者说是具有四足的。

།སྦྲུལ་གཞན་ནི། འདི་དག་ཉིད་ནི་འདྲེས་པ་ལས། །འདྲེན་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་དེས། །འདུས་བའི་ནད་ནི་ལྡང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་དང་། ལུས་བསྐྱིལ་བ་དང་། སྦྲུལ་ཁྲ་བོ་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་འདྲེན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་འདུས་བའི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཀྱི་དོན་དང་འཇིགས་པ་དང་། །རྐང་པས་རེག་ལས་དུག་རབ་འཁྲུགས། །རྐང་གི་རྒྱུ་དང་འདྲེས་པ་དང་། །ལྷ་དང དྲང་སྲོང་གཤིན་རྗེས་བསྐུལ།།སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་གང་བཤད་པ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་དུག་ཤས་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གྱི་རིགས་ཐ་མལ་པ་དེ་དག་ནི་ཟས་ཀྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སམ། ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་དང་གཤིན་རྗེས་བསྐུལ་ཞིང་རྦད་པའི་ དབང་གིས་སྦྲུལ་གྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་དུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་པས་ཀྱང་གཤིན་རྗེའམ་འཆི་བདག་གིས་བསྐུལ་བས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་དུག་མི་བཟད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་བྱས་ནས། ། གསོ་བ་ཇི་བཞིན་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། རང་གི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཕལ་པ་སྡིག་ཅན་ངང་ཚུལ་བས། །ལམ་བཀག་ནས་ནི་གནས་པ་ཡིན། །གང་དུ་ཁ་ཆུ་གཤེར་བ་ཙམ། །ལུས་ལ་སྣང་བར་བྱེད འགྱུར་ཞིང་།།མཆེ་བའི་རྨ་ནི་མི་མངོན་གང་། །དེ་ནི་མཆུས་གནོད་བྱེད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ཕལ་པ་ནི་རང་བཞིན་ངན་པ་ཅན་ཡིན་པས་ལམ་བཀག་ནས་འདུག་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཁ་ཆུའམ་གཤེར་བ་ཙམ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། མཆེ་བས་ཟིན་པའི་ རྨ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆུས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།མཆེ་བ་གཅིག་ལས་རྗེས་གཉིས་མངོན། །ཁྲག་མེད་གྱུར་པ་བལྡགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གང་གིས་ཟིན་པ་ན་ལུས་ལ་མཆེ་བ་གཅིག་གི་རྗེས་ལས་གཉིས་སུ་མངོན་ཞིང་དེ་ཡང་ཁྲག་མེད་ པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་བལྡགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།མཆེ་བའི་རྗེས་ནི་ཁྲག་བཅས་གཉིས། །རྣམ་པར་གཅད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ལ་སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བའི་རྗེས་གཉིས་ཁྲག་དང་བཅས་པར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གསུམ་ནི། ཤ་བཅད་ཤིན་ཏུ་ཕུག་པ་ དང་།།ཁྲག་དབྱུང་སོ་ཡིས་ཟིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བས་ཟིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཤ་བཅད་པ་ལས་ཁྲག་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་ནི་སོས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆེ་བའི་རྗེས་ནི་བཞི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་སོས་འཛིན་བཙིར་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བའི་ རྗེས་གང་ལ་ལུས་ལ་རྗེས་བཞི་སྣང་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་སོས་འཛིན་པ་བཙིར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དུག་མེད་གཉིས། །ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོས་བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆུས་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་ བལྡགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་དུག་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མ་སོས་འཛིན་པ་དང་། སོས་འཛིན་པ་བཙིར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་ཁྲག་དག་ལ། །མ་བརྟན་ལུས་ལ་གནོད་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་ཁྲག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ལུས་ལ་ གནོད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ནི་ཆུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ཡང་། །ཏིལ་མར་ཐིགས་པ་བཞིན་དུ་མཆེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ནི་ཁྲག་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ཡང་ཏིལ་མར་གྱི་ཐིགས་པ་ཆུ་ལ་བླུགས་པ་བཞིན་དུ་མཆེད་པར་འགྱུར་རོ།

其他蛇类，由于这些混合，具有混合的特征，能引起聚集病。即应当了知眼镜蛇、盘身蛇和花斑蛇这些具有混合特征，它们能引起聚集病。
为了食物、因恐惧、因脚触碰而毒性发作，因脚的原因和混合，以及因天神、仙人、阎罗的驱使。所说被蛇咬，后者毒性更大。即普通蛇类因为食物、恐惧等原因，或者因天神、仙人和阎罗的驱使而咬人，而且后者毒性更大。因此，所有被阎罗或死主驱使而咬的，其毒性最为猛烈。
了知入侵的原因后，应当如法治疗。即了知诸蛇入侵的原因后，应当如法进行治疗。
普通恶性蛇类，会阻挡道路而停留。哪里出现唾液湿润，在身体上显现，牙痕伤口不明显的，称为唇部伤害。即普通蛇性情恶劣，会阻挡道路而停留，身体某处仅显现唾液或湿润，而牙痕伤口不明显的，称为唇部伤害。
一牙显现两个痕迹，无血称为舔咬。即被某蛇咬时，身体上一个牙显现两个痕迹且无血的，称为舔咬。
牙痕有血两处，称为割裂。即身体上显现蛇牙两处痕迹且带血的，称为割裂。
这三种，割肉深深刺入，放血称为牙咬。即这三种咬伤，割肉后血液持续流出的，称为牙咬。
显现四个牙痕，同样称为牙咬挤压。即身体上显现四个牙痕，同样血液不断流出的，称为牙咬挤压。
其中前两种无毒，后两种不可治。即在这些咬伤中，唇部伤害和舔咬这两种是无毒的。后面的牙咬和牙咬挤压这两种是不可治疗的。
蛇毒若不依附血液，不会伤害身体。即蛇毒若不依附血液，就不会伤害身体，要依附血液才会造成伤害。
即使依附少许血液，也会如芝麻油滴般扩散。即毒素即使依附少许血液，也会像芝麻油滴入水中一样扩散。

། སྡར་མ་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་པ་ལས། །འཇིགས་པས་རླུང་ནི་འཁྲུག་པར་བྱེད། །ལན་འགའ་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་དེ། །སྦྲུལ་གྱིས་ལུས་ནི་བཅོམ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྡར་མ་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་སྟེ་སྔངས་པ་ལས་རླུང་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལན་འགའ སྐྲང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྦྲུལ་གྱིས་ལུས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བགྲོད་དཀའ་མུན་པར་ཟུག་གྱུར་བ། །ལ་ལ་རྟོག་པས་ཟིན་པ་དང་། །དུག་གི་ཤུགས་དང་སློན་དང་རིམས། །བརྒྱལ་བའམ་ཚ་བ་སྐྱེ་བའམ། །ན་ཞིང་རྨོངས་བག་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རྟོག་པའི་དུག་ ཅེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ལམ་བགྲོད་དཀའ་བར་མུན་པའི་ནད་དུ་རྒྱུ་བ་ལས་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཟུག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དུག་གི་ཤུགས་སློན་བ་ལ་སོགས་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ བུ་དེ་ལ་ནི་རྟོག་པའི་དུག་ཅེས་བྱའོ།།དུག་བཅས་ནད་ཀྱིས་ཟུག་པ་དང་། །སྐྲང་དང་གཡའ་དང་རིམས་བཅས་པ། །ལ་ལ་ཚ་ཞིང་རྨེན་བུར་འགྱུར། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དུག་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བའི་དུག་དང་བཅས་པ་ནི་ཤས་ཆེར་ཟུག་པ་དང་སྦངས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་བ་ཡིན་ནོ།།དུག་མེད་པ་ནི་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གདེངས་ཀ་ཅན་ཤུགས་དང་པོ་ལ། །ནད་ཁྲག་ནག་པོར་འཛག་པར་འགྱུར། །མིག་དང་གདོང་སོགས་གནག་པ་དང་། །སྲིན་བུ་རྒྱུ་བ་སྙམ་དུ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་ གྱི་ཤུགས་དང་པོ་ལ་ནི་ནད་ཁྲག་ནག་པོར་འཛག་པར་འགྱུར་བ་དང་།གདོང་གནག་པ་དང་། ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྒྱུ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུགས་གཉིས་པར་ནི་རྨེན་བུ་སྐྱེ། །གསུམ་བར་མགོ་ནི་ལྕི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་ གཉིས་པ་ལ་ནི་རྨེན་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཤུགས་གསུམ་པར་མགོ་བོ་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པར་མིག་འབྱེད་དཀའ་བ་དང་། །སོས་བཏབ་རྣགས་ཤིང་མཆིལ་མ་སློན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཤུགས་བཞི་པ་ལ་ནི་མིག་འབྱེད་པར་ དཀའ་བ་ལ་སོགས་བ་ཡིན་ནོ།།ལྔ་བར་ཚིགས་འབྱེ་སྙམ་སེམས་དང་། །རྒྱུད་གཞན་ཚིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །ལུས་ཚ་སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཤུགས་ལྔ་པ་ལ་ནི་ལྷུ་ཚིགས་འབྱེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པར་སྙིང་ན་ལུས་ལྕེ་ ཞིང་།།བརྒྱལ་ཞིང་འཁྲུ་ལ་ཟས་མི་འཇུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་དྲུག་པ་ལ་ནི་སྙིང་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པར་ཁུ་བའི་གནས་ཕྱིན་ནས། །ཕྲག་གོང་རྒྱབ་དང་རྒལ་ཚིགས་དང་། །རྐེད་པ་ཞིག་པ་སྙམ་སེམས་ཞིང་། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ ཉམས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་ཤུགས་བདུན་པ་ལ་ནི་ཁུ་བའི་གནས་སུ་དུག་དེ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲག་གོང་ན་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལུས་བསྐྱིལ་བས་ཟིན་ན། །ནད་ཁྲག་སེར་པོར་འགྱུར་བ་དང་། །དེ་ཡི་ལུས་སེར་ཚ་བ་ སྐྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ལུས་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཟིན་པ་ནི་ཁྲག་སེར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པར་སྐྲང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་བསྐྱིལ་བའི་ཤུགས་གཉིས་པ་ནི་ལུས་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པར་སོས་བཏབ་རྣགས་ པ་དང་།།རྡུལ་དང་སྐོམ་དད་སྐྱོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་གསུམ་པ་ལ་ནི་སོས་བཏབ་བའི་རྗེས་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པར་ཁོང་ཚ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །ལྔ་པར་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པར་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞི་བ་དང་ལྔ་པའི་དུག་གི་ཤུགས་ ནི་ཁོང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།

对于'被蛇触碰的人，因恐惧而导致气息紊乱。有时会引起肿胀，这称为蛇伤害了身体。'这句话是说，人被蛇触碰后因惊吓而导致气息紊乱，有时会引起肿胀，这就称为被蛇伤害了身体。
对于'难行之处陷入黑暗，有些人被妄念所执，毒力、虚弱和发热，昏厥或发热，疼痛、昏迷和腹泻，这称为妄念之毒。'这句话是说，有些人在难以行走的道路上陷入黑暗疾病，被荆棘等物刺伤，产生被蛇咬的妄念，因此而出现毒力、虚弱等症状，这种情况称为妄念之毒。
对于'带毒的疾病会引起刺痛，肿胀、瘙痒和发热，有些人发热并出现淋巴结肿大。与此相反的是无毒。'这句话是说，带有毒牙的毒多半会伴有刺痛和肿胀等症状。无毒则是没有刺痛等症状。
对于'眼镜蛇第一个阶段，病血呈黑色流出，眼睛和面部等发黑，感觉有虫子在爬行。'这句话是说，眼镜蛇毒的第一个阶段会使病血呈黑色流出，面部发黑，感觉身上有虫子在爬行。
对于'第二阶段出现淋巴结肿大，第三阶段头部变重。'这句话是说，毒的第二阶段会出现淋巴结肿大，第三阶段头部会变重。
对于'第四阶段眼睛难以睁开，伤口化脓并流涎。'这句话是说，被眼镜蛇咬伤的第四阶段会出现眼睛难以睁开等症状。
对于'第五阶段感觉关节分离，其他脉络关节损坏，身体发热出现呃逆。'这句话是说，第五阶段会感觉关节分离等症状。
对于'第六阶段心痛身体沉重，昏厥并腹泻食物不消化。'这句话是说，第六阶段会出现心痛等症状。
对于'第七阶段毒到达精液处，肩膀、背部和脊椎，以及腰部感觉损坏，一切行为能力都会丧失。'这句话是说，眼镜蛇毒的第七阶段毒会到达精液处，会出现肩膀疼痛等症状。
对于'之后被盘绕身体的蛇咬伤，病血会变成黄色，其身体发黄并产生发热。'这句话是说，被盘绕式的蛇咬伤会使血液变黄等症状。
对于'第二阶段会肿胀。'这句话是说，盘绕式蛇毒的第二阶段身体会肿胀。
对于'第三阶段伤口化脓，出汗、口渴和疲倦。'这句话是说，第三阶段伤口会化脓等症状。
对于'第四阶段内热发烧，第五阶段全身发热。'这句话是说，第四和第五阶段的毒力会导致内热等症状。

།སྦྲུལ་ནི་ཁྲ་བོས་ཟིན་གྱུར་ན། །ཁྲག་ནི་སྐྱ་བོར་འགྱུར་བ་དང་། །དེས་ནི་ལུས་མདོག་སྐྱ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ཁྲ་བོས་ཟིན་པར་གྱུར་ན་ཁྲག་གི་ཚོགས་སྐྱ་བར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དེས་ན་ལུས་ཀྱང་མདོག་སྐྱ་བོར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ པར་ལུས་ནི་ལྕི་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་གཉིས་པ་ལ་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པར་སོས་བཏབ་རྣགས་པ་དང་། །མིག་དང་ཁ་སྣ་ལས་འཛག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་གསུམ་བ་ལ་ནི་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་ པར་མགོ་ལྕི་གཉེའུ་རེངས་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་བཞི་པ་ལ་ནི་མགོ་བོ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པར་ལུས་ཚིགས་ན་བ་དང་། །གྲང་བའི་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་ལྔ་པ་ལ་ནི་ལུས་ཚིགས་ན་བ་ལ་སོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།ལྷག་མ་གཉིས་པོ་སྔ་མར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུགས་ནི་ལྔ་པར་གསོ་བ་དག། །བྱ་ཡིས་དེ་ལས་ཕན་ཆད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་ཤུགས་ལྔ་པའི་བར་ གྱིས་གསོ་བར་བྱའི།དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་ནི་གསོ་བར་མི་བྱའོ། །ཆུ་ཡིས་གཡེངས་དང་ཆགས་པ་ཟད། །སྐྲག་དང་ནེའུ་ལེས་འཕེན་པ་དང་། །གྲང་ལྷགས་ཉི་ཚན་རླུང་དང་ནད། །བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་བས་གཟིར་བ་དང་། །ཕྱོགས་གཞན་ནས་ནི་རིང་པར་འོང་། །དུག་ སྤངས་ལྤགས་པ་བརྗེས་པ་དང་།།འཇག་མ་སྨན་དང་ཚེར་མ་ཅན། །ནགས་ན་རྒྱུ་བ་གང་ཡིན་དང་། །རིག་པ་ལ་སོགས་བརྟེན་ཕྱོགས་གནས། །སྦྲུལ་དེ་དུག་ནི་ཆུང་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གང་ཆུས་གཡེངས་པ་དང་། ཆགས་པ་སྤྱོད་པ་ཟད་པ་དང་། སྐྲག་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཡུལ་ཕྱོགས་གང་རིག་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གང་རིགས་བརྟེན་ཞིང་གྲུབ་བའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་སྟེ། སྦྲུལ་དེ་དག་ནི་དུག་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དུར་ཁྲོད་བསྟི་གནས་ཤིང་གཅིག་སོགས། །ཚེས་ལྔ་དང་ནི་དུས་ཚིགས་དང་། །ཚེས་བརྒྱད་ཚེས་དགུ་ཐུན་ མཚམས་དང་།།ནམ་ཕྱེད་དང་ནི་ཉི་མའི་གུང་། །བྲ་ཉི་སྨིན་དྲུག་མཆུ་དང་སྐག་།ས་ག་ཆུ་སྟོད་ཁྲུམས་སྟོད་དང་། །སྣུབས་དང་བྲ་ཉེ་ཡུད་ཙམ་ལ། །གནད་དུ་བཟུང་བ་སྦང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྤྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་དང་ ཚེས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དུས་དང་།བྲ་ཉེ་ལ་སོགས་པའི་སྐར་མ་ལ་བབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡུད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་ལ་ཟིན་པ་དང་། གནད་དུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསོར་མི་ནུས་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཟིན་པའི་མོད་ལ་བཞིན་སྐྱ་ཞིང་། །སྐྲ་ནི་འབྱི་བར་བྱེད་པ་དང་། ། ལྕེ་འཁུམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྒྱལ། །དབུགས་གྲང་གང་ཡིན་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་མ་ཐག་བཞིན་སྐྱ་བོར་གྱུར་པ་དང་། སྐྲ་འབྱི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཚོའོ། །སྐྱིགས་བུ་དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་སློན། །ལུས ཅན་ཟིན་པའི་མོད་ལ་ནི།།སྙིང་ནས་གཟེར་བར་འགྱུར་བ་དང་། །ཅིག་ཅར་འབྱུར་བ་དེ་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པའི་མོད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་མི་འཆོའོ།

关于'如果被花斑蛇咬伤，血液会变灰白，因此身体颜色会变灰白'这句话，意思是如果被花斑蛇咬伤，血液会变成灰白色，因此身体也会变成灰白色。
关于'第二阶段身体会变重'这句话，意思是在第二个阶段，身体会变得非常沉重。
关于'第三阶段会化脓，从眼睛、口鼻处流出液体'这句话，意思是在第三个阶段会出现化脓等症状。
关于'第四阶段头重颈僵'这句话，意思是在毒素的第四个阶段会出现头重等症状。
关于'第五阶段身体关节疼痛，寒热交替发作'这句话，意思是在第五个阶段会出现身体关节疼痛等症状。
关于'剩余两个阶段与前面相同'这句话，意思是第六和第七阶段具有眼镜蛇的特征。
关于'治疗应在第五阶段之前进行，超过则不可'这句话，意思是这些症状要在第五阶段之前进行治疗，第六和第七阶段就不能治疗了。
关于'被水冲散、性欲耗尽、受惊吓、被猫鼬攻击、寒冷、炎热、风病、饥渴疲劳折磨、从其他方向远道而来、脱掉毒液、蜕皮、生活在芦苇、药草和荆棘中、在森林中游荡，以及依靠咒语等处所居住的蛇，其毒性较小'这句话，意思是被水冲散的蛇、性欲耗尽的蛇、受到惊吓等的蛇，以及居住在依靠咒语等成就之处的蛇，这些蛇的毒性都比较小。
关于'在墓地、住所、独树等处，在初五、季节交替时、初八、初九、黄昏、午夜、正午，以及在觜宿、昴宿、柳宿、角宿、氐宿、室宿、虚宿、危宿、毕宿、瞬间被咬伤的要放弃治疗'这句话，意思是在墓地等处被蛇咬伤，在初五等时间，在觜宿等星宿当值时，以及在瞬间被咬伤，被咬中要害的，都无法治疗，应该放弃。
关于'被咬的瞬间面色发白、头发脱落、舌头萎缩、反复昏厥、呼吸变冷的人不能存活'这句话，意思是任何人被蛇咬伤后立即面色发白、头发脱落等症状的都不能存活。
关于'打嗝、呼吸困难、呕吐，被咬的瞬间心脏剧痛，同时出现这些症状的人不能存活'这句话，意思是又有打嗝等症状，被咬的瞬间同时出现这些症状的人也不能存活。

།འདུ་ཤེས་སྟོར་ཅིང་ལྦུ་བར་སྐྱུགས། །རྐང་པ་ལག་པ་བཞིན་གནག་ ཅིང་།།སྣ་ཞོམ་ཡན་ལག་ཞིག་པ་དང་། །ཚིགས་ལྷོད་བཤང་བ་འཁྲུ་བ་ཡི། །དུག་འཐུངས་པ་དང་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན། །དུག་ཅན་མདའ་ཡིས་ཕོག་གྱུར་པ། །ཚུལ་ནི་འདི་དག་སྣང་གྱུར་ན། །སྲོག་ཟད་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་སྦྲུལ་གྱིས་ ཟིན་པའམ།།དུག་མདས་ཕོག་པ་འདུ་ཤེས་སྟོད་ཅིང་ལྦུ་བ་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་མི་ཚོར་ཞིང་། །རྨ་ནས་ཁྲག་ནི་མི་འབྱུང་ལ། །དབྱིག་བས་བསྣུན་ན་རྗེས་མི་མངོན། །གཤིན་རྗེའི་ཐད་དུ་འགྲོ་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏང་ཡང་ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་མི་འཚོའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་སྨན་པ་ཡིས། །འབར་བའི་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །ལྐོག་མར་ཕྱིན་པའི་སྲོག་བསྲུང་ཞིང་། །དུག་ནི་མྱུར་དུ་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྔར་བཤད་པའི་མཚན ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་དག་ནི་སྨན་པས་ངེས་བར་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འབར་བའི་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ལྐོག་མར་ཕྱིན་ཞིང་འགགས་སུ་ཉེ་བའི་སྲོག་དེ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ལུས་ཅན་དུག་གིས་ཟིན་གྱུར་པ། །གྲངས་བརྒྱའི་བར་དུ་གནས་ནས་ནི། །ལུས་ཟུངས་ཁྲག་སོགས་ ལ་གནོད་ཅིང་།།ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྦྲུལ་གྱི་དུག་གིས་ཟིན་པར་གྱུར་ན་རྨའི་སྒོར་གྲངས་བརྒྱ་བགྲངས་པའི་དུས་ཚིགས་ཙམ་དུ་གནས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །དུས་འདིའི་ བར་དུ་གདུག་པ་ཡི།།མཆེ་བས་ཟིན་པ་བཅད་སོགས་ལས། །བྱ་ཞིང་ཅི་ནས་ལུས་ལ་ནི། །དུག་གི་ཡལ་ག་མ་འཕྲོས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲངས་བརྒྱ་རྫོགས་པའི་དུས་འདིའི་བར་དུ་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ། བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ཞིང་དུག་གི་ཡལ་གས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་ མི་འགྱུར་བར་བྱའོ།།ཟིན་པའི་མོད་ལ་མྱུར་དུ་ནི། །སྦྲུལ་ནི་དེ་ཉིད་ཟ་པའམ། །ས་འམ་བོང་པ་གཅོད་བྱེད་ན། །རིངས་པ་ཁོ་ནར་སྨན་པ་ཡི། །མཆིལ་མས་བྱུག་པར་བྱ་བའམ། །རྣ་སྦབས་ཀྱིས་ནི་སོ་རྗེས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་མ་ཐག་སྦྲུལ་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་ཟ་བར་ བྱེད་པའམ།ས་འམ་བོང་བ་སོས་འདེབས་པར་གྱུར་ན་སྨན་པས་རིངས་པ་ཁོ་ནར་མཆིལ་མས་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །མཆེ་བས་བཏབ་པའི་གོང་དུ་ནི། །སོར་བཞིར་རས་མ་ལས་བྱས་པ། །གསོ་མའམ་འོད་མ་ལ་སོགས་བཅིང་། །སྔགས་ཤེས་པ་ཡིས་གྲུབ་སྔགས་བཟླ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་པས་སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བས་བཏབ་པའི་སོར་བཞིའི་ལྟག་ཏུ་རས་མ་ལས་བྱས་པའམ། གསོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཆིངས་མས་བཅིང་ཞིང་། སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་གསང་སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། །ཆུ་ལོན་གྱིས་ནི་ཆུ་ལྟབ་ཨུ0f74ར། །བཅིངས་པས་དུག་ནི་འཕྲོས་ མི་འགྱུར།།དུག་གི་བཅིང་སོགས་ཉེན་པ་ཡིན། །རྩ་ལས་རྒྱུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་བཅིངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བཀག་པར་གྱུར་ན་ཆུ་ལོན་གྱིས་ཆུ་བཟློག་པ་དང་འདྲ་བ་རྩའི་སྒོ་ལས་དུག་དེ་རྒྱུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཙིར་ནས་སོས་བཏབ་དབྱུང་བྱ་ཞིང་། །ཚིགས་དང་གནད་དུ་ མ་ཆུད་དེ།།ས་བོན་ཉམས་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན། །དུག་ཤུགས་དེ་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོས་བཏབ་པ་དེ་བཙིར་ཞིང་བསྡམས་ནས་ཚིགས་དང་གནད་དུ་མ་སོང་བར་དེ་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ས་བོན་ཉམས་པ་དང་འདྲ་བར་དུག་གི་ཤུགས་འབྱུང་བར་ མི་འགྱུར་རོ།

失去意识并呕吐泡沫，手脚变黑，鼻子塌陷肢体损坏，关节松弛腹泻，饮毒或被蛇咬，中了毒箭，若出现这些症状，就会丧命。
凡是被蛇咬或中毒箭之人，若具有失去意识、吐泡沫等症状，就会很快死亡。
闻不到刺激性药物，伤口不流血，用棍棒击打也不留痕迹，这是要去见阎王的征兆。
即使使用刺激性药物也没有感觉等症状的人也活不了。
除此之外，医生应该像从燃烧的房子里逃出来一样，保护已到喉咙的生命，迅速清除毒素。
对于不具备前述症状的其他人，医生一定要救护，就像从燃烧的房子里逃出来一样，要保护已到喉咙快要窒息的生命。
众生若中毒，停留至百数，损害血等体素，遍布全身。
人若被蛇毒侵害，在伤口处数到一百的时间内停留，之后会损害血液等体素，遍布全身。
在此期间，对于被毒牙咬伤者，应施以切除等治疗，务必使毒的枝节不要蔓延全身。
在数到一百的这段时间内，对中毒者要进行烧灼等治疗，使毒的枝节不要遍布全身。
被咬的瞬间迅速地，吃掉那条蛇，或者用土或石头摩擦，医生要立即用唾液涂抹，或用耳垢涂抹牙痕。
人被蛇咬后立即吃掉那条蛇，或用土或石头摩擦时，医生要立即用唾液涂抹等治疗。
在毒牙咬伤的上方四指处，用麻布制成的绷带，或用皮革等捆绑，懂咒语者要念诵成就咒。
医生在蛇的毒牙咬伤处上方四指处，用麻布制成的或皮革等制成的绷带捆绑，并念诵密咒。
如同水闸挡住水流一样，经过捆绑毒就不会蔓延，毒的捆绑等是重要的，就不会从脉中流动。
如果用捆绑阻挡毒素，就像水闸挡住水流一样，毒素就不会从脉中流动。
挤压后用牙齿咬出，不要进入关节和要害，如同种子已坏的芽一样，毒的力量就不会发作。
要挤压并用牙齿咬出，不要让它进入关节和要害，这样做了，就像种子已坏一样，毒的力量就不会发作。

།ལུས་འཁྱིལ་སོ་རྗེས་མཁྲིས་བསྐྱེད་པས། །དེ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ནི། །ལྕགས་དང་གསེར་ལ་སོགས་པས་སམ། །མགལ་མེ་ཡིས་ནི་མྱུར་དུ་བསྲེག་།མེ་ཡིས་ཐལ་བར་བྱེད་འགྱུར་ན། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྱུར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་ པའི་སོ་རྗེས་ནི་མཁྲིས་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས།དེ་མ་གཏོགས་པ་གདེངས་ཀ་ཅན་དང་ཁྲ་བ་སྟེ་གཞན་དག་གི་དུག་ནི་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་མེར་བསྲེགས་པའམ། མགལ་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཕྱེད་ཚིག་པའི་མེས་བསྲེག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུས་ནི་མྱུར་བར་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ གྱི།།མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་ལྕི་བ་སྨན་སོགས་ཀྱིས། །ཁ་བཀང་ནས་ནི་གཞིབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཁ་བཀང་དང་གཞིབ་པར་བྱའོ། །ཆིངས་མའི་ནང་དུ་ཤ་ཆེའི་ཕྱོགས། །མཆོག་ཏུ་ཞལ་ཞལ་བྱ་བ་དང་། །ཡན་ ལག་མཆེ་བས་ཟིན་བཅས་པ།།དུག་སྨན་གྱིས་ནི་ཡང་ཡང་བསྐུ། །ཙནྡན་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལྡན་པའི། །ཆུ་ཡིས་ཀྱང་ནི་བླུགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་སོར་བཞིའི་གོང་དུ་བཅིངས་པའི་ནང་དུ་ཤ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཞལ་ཞལ་བྱས་ལ་དེ་དུག་སྨན་བསྐུ་ཞིང་ཙནྡན་ལ་སོགས་ པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུགས་པར་བྱའོ།།དུག་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གཏར་ག་གདབ་པ་གསོ་མཆོག་སྟེ། །ཁྲག་ནི་ཕྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། །མ་ལུས་དུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གིས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པས་གཏར་གས་ཁྲག་གདོན་པ་ནི་གསོ་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ། ཁྲག་ཕྱུང་བས་དུག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུག་བཅས་ཁྲག་ནི་དྲི་མི་ཞིམ། །མེར་བསྲེགས་སྒྲ་ནི་ཙེག་ཙེག་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེར་བསྲེགས་ན་སྒྲ་འཚག་ཅིང་ཙེག་ཙེག་ཟེར་བ་འབྱུང་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་དག གྱུར་པ།།ཁྲག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོན་མེད་བའི་ཁྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་ནི་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། །རྔབས་རྭ་སྲིན་བུ་པད་བས་གཏར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྩ་མི་མངོན་ན་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ བར་བྱའོ།།ཁྲག་ཕྱུང་བ་ཡི་ལྷག་མ་ནི། །དུག་གི་དྲོད་ཀྱིས་ཞུ་གྱུར་པ། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་བསྐུ་དང་། །བླུགས་པ་ཡིས་ནི་བསལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏར་གས་ཁྲགས་ཕྱུང་བའི་ལྷག་མ་དུག་གི་དྲོད་ཀྱིས་ལུས་ལ་ཞུ་ཞིང་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི་བསིལ་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་ པས་བསལ་བར་བྱའོ།།དུག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་ཞུ་བས། །བརྒྱལ་དང་མྱོས་དང་སྙིང་འཛག་འབྱུང་། །དེ་ནི་བསིལ་སྨན་བླུགས་པ་དང་། །རླུང་ཡབ་སྤུ་ལྡང་བྱེད་པས་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དུག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྲག་མ་ཞུ་ཞིང་འཐས་པར་གྱུར་ན་བརྒྱལ་བ་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་དང་པོ་ནི་བསིལ་སྨན་ལ་སོགས་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཁྲག་ནི་སླ་བར་གྱུར་ན་དུག་།འཕྲལ་དུ་ཤུགས་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དུག་ནི་སླ་ཞིང་ཟག་པར་གྱུར་ན། མོད་ལ་ཤུགས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དུག་ནི་རྣོ་བས་སྙིང་འདར་བྱེད། ། དེ་བསྲུང་ཕྱིར་ནི་ཞུན་མར་དང་། །མར་དང་བཅས་བའི་སྦྲང་རྩི་འམ། །དུག་སྨན་མར་དང་སྦྲུས་པ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་སྙིང་ལ་གནོད་ཅིང་འདར་བར་བྱེད་ལ། དེ་བས་ན་སྙིང་དེ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།

由于蛇身盘曲的牙印会产生胆汁，除此之外的其他毒，应当用铁、金等物或火炭迅速焚烧。如果火能使其成为灰烬，为何它还会扩散？
对于这段话，所谓蛇身盘曲的牙印能产生胆汁，除此之外的展开毒蛇和花斑蛇等其他毒蛇的毒，应当用铁等物在火中焚烧，或用所谓的火炭即半燃木材的火焚烧。这样就会迅速使其成为灰烬，而不会不起作用。
用土和牛粪药等填满后要揉搓。
对于这段话，或者在那伤口上用任何土等物填满后要揉搓。
在绑带内肉多的部位，最好要揉搓，对于被牙齿咬伤的肢体，要反复涂抹解毒药。还要用白檀、水晶和岩盐的水冲洗。
对于这段话，在伤口四指以上处系绑带内，在肉多的部位要揉搓，然后涂抹解毒药，并用白檀等药物的水冲洗。
对于毒已遍布的情况，放血疗法是最好的治疗，当放出血液时，所有的毒都会排出。
对于这段话，因为毒已遍布身体，用放血疗法放血是最好的治疗方法，因为放血可以排出毒素。
带毒的血液气味不香，在火中燃烧时发出嘶嘶声。
对于这段话，带毒的血液会变得气味不香，同样，在火中燃烧时会发出嘶嘶作响的声音。
应当像病根一样，了解血液的原本状态。
对于这段话，无瑕疵的血液是什么样子，也应从前面所说的方法中了解。
如果血管不可见，就用吸角、牛角、虫子或莲花放血。
对于这段话，如果血管不明显，就用吸角等工具放血。
放血后的残余毒素，被毒的热性融化，应当用极其清凉的药涂抹和冲洗来清除。
对于这段话，用放血疗法放血后，残余的毒素被毒的热性在身体中融化并扩散，应当用清凉药涂抹等方法来清除。
因毒的力量未融化，会出现昏厥、醉态和心悸。这些应当用清凉药冲洗，并用扇子使毛孔张开来清除。
对于这段话，因为毒的力量使血液未融化而凝结时，会出现昏厥等症状，首先应当用清凉药等来清除。
如果血液变稀，毒的力量会立即平息。
对于这段话，如果毒变稀薄并流出，力量会立即平息。
因毒性猛烈而使心脏颤抖，为了保护它，应当服用酥油和蜂蜜，或者解毒药与酥油混合。
对于这段话，因为毒性极其猛烈，会损害心脏并使其颤抖，因此为了保护心脏，应当服用酥油等。

།དེ་ཡི་སྙིང་ནི་འགག བྱེད་པས།།སྙིང་གར་བད་ཀན་སོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་སྙིང་གི་གནས་སུ་ནད་ཀྱིས་འགག་པར་བྱེད་ཅིང་། བད་ཀན་སོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ལྕི་ནད་ནི་བསླངས་པ་དང་། །སྙིང་འཕར་དེ་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།གཤེར་རྫས་སྐྱུར་རྩབས་རྒྱ་སྲན་དང་། །ཏིལ་ དང་ཆང་སོགས་མ་གཏོགས་པ།།དུག་སེལ་བ་ཡི་སློན་སྨན་གཏང་། །དེས་ནི་ལུས་ལ་ཁྱབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་སྐྱུར་རྩ་བས་ཀན་ཛི་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དུག་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་སློན་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དུག་དེས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྲུལ་དང་ཉེས་པ་རང་བཞིན་དང་། །གནས་དང་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། །ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ལེགས་བརྟགས་ལ། །གསོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཉེས་པ་ནས་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད པར་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ།དེ་དང་འཚམ་པའི་གསོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱའོ། །སྲིན་བུ་བ་རེའི་རྩ་བ་དང་། །གི་རི་ཀར་ཎི་དཀར་པོའི་ཆུ། །བཏུང་བ་གདེངས་ཀ་ཅན་བཞིན་སྦྱར། །སྣ་སྨན་རུ་རྟ་སྦྲང་རྩི་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་བ་རིའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སྨན་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་བླུད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རུ་རྟའི་སྣ་སྨན་ཡང་གཏང་བར་བྱའོ། །སྦྲུལ་ནག་གིས་ནི་ཟིན་པ་ལ། །ཁྲག་གཏར་ནས་ནི་བཅའ་བ་དང་། །ན་གོ་ལི་ནི་སྦྱར་བ་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྦྲུལ་ནག་པོས་ཟིན་པ་ལ་གཏར་ག་ གདབ་པ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་།རྩ་རྣོ་བའི་དུག་གིས་སོས་འཛིན་པ་གསོ་བར་བྱའོ། །བཏུང་བར་བཙོད་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཁང་པའི་དུད་པ་མར་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ནག་པོས་ཟིན་པ་ལ་བཙོད་ལ་སོགས་པ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །གདེངས་ཀ་ཅན་དང་རི་མོ་ཅན། ། མི་བཟད་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ། །ཏནྡུ་ལི་ཡ་ཏང་པ་ལ་དང་། །གི་རི་ཀར་ཎི་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཁ་ལུང་ཁཎྣ་སེ་འབྲུ་ནི། །བཏུང་དང་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་དང་རི་མོ་ཅན་གྱི་དུག་མི་བཟད་པ་ལ་ཏནྡུ་ལི་ཡ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཏང་ན་ཕན་ནོ། ། ཨ་ཤྭ་གནྔྷ་རྒུན་འབྲུ་དང་། །གི་རི་ཀར་ཎི་ས་ནག་དང་། །ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་དང་ནི། །བྱེའུ་རུག་པའི་ལོ་མ་དང་། །བིལ་བ་སེའུ་འབྲུ་ཀ་པིདྠ། །ཆ་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །དུག་སྨན་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ། །ལུས་འཁྱིལ་སྦྲུལ་གྱི་དུག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཕྱེད་ཕྱེད་དང སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་དུག་སྨན་ནི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་དུག་ལ་ཕན་ནོ།།ལོ་མ་ལྔ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤིང་མངར་ནཱ་ག་པུཥྤ་དང་། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཛི་བ་ཀ་།ཟངས་རྩི་བ་དང་པུ་ཤེལ་ཙེ། །ཁར་ཤུག་པ་ཨུཏྲལ། །སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ཁ་བ་ཅན། །ཞེས་ བྱ་ལུས་འཁྱིལ་དུག་འཇོམས་སོ།།བསྐུས་ན་སྐྲང་དང་ཤུ་བ་མཆེད། །འབྲུམ་བུ་རིམས་དང་ལུས་ལྕི་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོ་མ་ལྔ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་མིང་ཁ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ལུས་འཁྱིལ་པའི་དུག་སེལ་བ་དང་བསྐུས་ན་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ བྱེད་དོ།།ཏང་པ་ལ་ནྱ་གྲོ་ངྷའི་མྱུ་གུ། །ཛི་བ་ཀ་དང་ཟངས་རྩི་བ། །ཀ་ར་དཀར་པོ་ཤིང་མངར་བཙོད། །ཁུ་བ་ལུས་འཁྱིལ་དུག་ལ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ལུས་འཁྱིལ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་ནི་ཏང་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ།

关于'其心脏阻塞，在心部产生痰液等'这句话，对于此人在心脏部位疾病造成阻塞，并会产生痰液等。
关于'身体沉重病症发作时，心跳加快应先治疗。除了液体、酸性物质、豆类、芝麻和酒等以外，应服用解毒的预防药。这样毒就不会遍布全身'这句话，之后会出现身体沉重等症状，因此除了酸性物质、醋等以外，应当服用解毒的预防药，这样做的话，毒就不会遍布全身。
关于'蛇和病症的自然特性、部位和力量的差异，应当仔细观察细微之处，进行特殊治疗'这句话，应当仔细观察蛇的特征、病症乃至力量的细微差异，并进行相应的特殊治疗。
关于'虫巴热根和白色吉利嘎尼的水，饮用时如眼镜蛇咬伤配制，鼻药用茜草和蜂蜜'这句话，虫巴热根等药物应给予眼镜蛇咬伤者服用。同样也要使用茜草鼻药。
关于'对于黑蛇咬伤者，放血后涂抹姜和那格力配制的药'这句话，对于被黑蛇咬伤的人要放血，并涂抹姜等药膏，治疗剧毒引起的麻痹。
关于'饮用红花和蜂蜜，以及房屋烟灰配制黄油服用'这句话，被黑蛇咬伤者服用红花等有益。
关于'对于眼镜蛇和花纹蛇难忍之毒所伤者，坦度利亚、当巴拉和两种吉利嘎尼、卡龙康那和芝麻，用于饮用、鼻药和眼药'这句话，对于眼镜蛇和花纹蛇的难忍剧毒，服用坦度利亚等解毒药有益。
关于'阿输甘陀、葡萄、吉利嘎尼、黑土、哈提、胡椒、茄叶、木苹果、芝麻、迦比他，各取一半与蜂蜜调制。此为解毒药，特别对盘绕蛇毒有效'这句话，阿输甘陀等各取一半与蜂蜜调制的解毒药能解一切毒，尤其对眼镜蛇毒有效。
关于'五叶和三果、甘草、龙花、涅拉巴路、济瓦嘎、铜精、布谢则、卡尔树格巴、乌特帕拉，与蜂蜜调制名为卡瓦坚'这句话，能破盘绕之毒。涂抹能除肿胀和疮疥蔓延，能除疱疹、热病和身体沉重'这句话，五叶等配制的解毒药名为卡瓦坚，它能消除盘绕之毒，涂抹能消除肿胀等。
关于'当巴拉、尼亚格若达嫩芽、济瓦嘎、铜精、白糖、甘草、红花的汁液用于盘绕蛇毒'这句话，对于盘绕蛇毒所伤者，应服用当巴拉等药物配制的药水。

།འོད་མའི་ཤུན་པ་ས་བོན་དང་། ། བཅའ་སྒ་པ་ཏོ་ལའི་ས་བོན། །ཤིར་ཤའི་ས་བོན་བུ་ཙེ་ཤེལ། །འབྲས་ཀྱི་རྩ་བ་བོང་ང་དཀར། །ཤུ་དག་བ་གཅིན་བཅས་པར་བཏགས། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གོ་ན་ས་ཡི་དུག་འཇོམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོད་མའི་ཤུན་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོག་པ་སྨན་གྱི་ཡན་ལག བརྒྱད་པོ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་བཏགས་ཏེ་བྱིན་ན་གོ་ན་སའི་དུག་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།རུ་རྟ་བོང་ང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཧ་ར་ཨུ0f7ཎུ་ཀ་ཁྱིམ་དུད་པ། །རྒྱ་སྤོས་སྦྲང་རྩི་ཚ་བ་གསུམ། །སྦྱར་བས་རི་མོ་ཅན་དུག་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་གྱིས་སྦྲུལ་རི་མོ་ཅན་གྱི་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ། འདམ་བུ་ཁྲ་བོ་འདྲས་ཟིན་ན། །ས་བརྐོས་འོག་ཏུ་ཐུན་གཉིས་གཞུག་།ཕྱུང་སྟེ་བཞར་ལ་མར་སར་དང་། །འབྲས་དངས་ཡི་ལྡེ་གུས་བྱུག། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདམ་བུ་ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་ནི་ས་བརྐོས་པའི་འོག་ཏུ་ཐུན་གཉིས་ཀྱི་བར་རྨ་དེ་བཅུག་ལ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ། ། གཙགས་བུས་བཞར་ལ་མར་སར་དང་འབྲས་དང་སའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བཏབ་པའི། །མར་ནི་རྙིང་པ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མར་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞུ་ཞིང་བཀྲུས་ནས་ནས་ཟན་ནི། །སྲན་ཚོད དང་ནི་བཅས་པ་སྦྱིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་དེ་ཞུ་ནས་བཀྲུ་སྨན་བྱ་སྟེ། ནས་ཟན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཀ་ར་བཱི་ར་ཨརྐ་ཡི། །མེ་ཏོག་ལངྒ་ལིའི་རྩ་བ། །པི་པི་ལིང་དང་ན་ལེ་ཤམ། །པ་ཐ་སྐྱུར་རྩབས་ལྡེ་གུར་བྱས། །འདི་ནི་སྦྲུལ་གཞན་གྱིས་ཟིན་པའི། །སྦྲུལ་གྱི་དུག་ཀུན་སེལ་ བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀ་ར་བཱི་ར་ལ་སོགས་པ་སྐྱུར་རྩབས་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བསྐུས་པའི་སྨན་འདི་ནི་སྦྲུལ་གཞན་གྱིས་ཟིན་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུག་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཤྲི་ཤའི་མེ་ཏོག་ཁུ་བ་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་དཀར་ཞག་བདུན་སྤངས། །བཏུང་དང་སྣ་སྨན་བྱས་གྱུར་ ན།།སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བས་ཟིན་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་ཤིརི་ཤའི་མེ་ཏོག་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་སྤངས་ཏེ་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་བྱིན་པས་ཕན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་སྲང་གཉིས་གཉིས། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྲང་བཞི་ བཞི།།འདི་བླུད་འཇོག་བོས་ཟིན་པ་ཡང་། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་སྨོས་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་ཤུགས། །དང་པོར་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །དུག་སྨན་སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་དང་། །བཅས་པ་མྱུར་དུ་ བླུད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདེངས་ཀ་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཤུགས་དང་པོ་ལ་ནི་ཁྲག་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །གཉིས་པར་སློན་སྨན་བཏང་ནས་ནི། །དེ་བཞིན་དུག་སྨན་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་གཉིས་པ་ལ་ནི་སློན་སྨན་བཏང་བ་དང་། གཏར་ག་ལ་སོགས་པ་སྔ་ མ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།གསུམ་པར་དུག་སྨན་སྤྱར་བྱ་ཞིང་། །མིག་སྨན་དང་ནི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་པར་ནི་དུག་སྨན་གྱི་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཞི་པར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ནས་ན། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་ནས་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་བཞི་པ་ལ་ནི་དང་པོར་ སྐྱུག་སྨན་བཏང་ནས་གོང་དུ་བཤད་པའི་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱའོ།

竹子的皮和种子，以及草药巴托拉的种子，希尔夏的种子，布泽晶石，稻根，白芦荟，须陀迦和牛尿一起研磨。这称为八支，能够消除戈那萨的毒。
如上所述，竹子的皮和种子等八种药材，与牛尿混合研磨后服用，能够消除戈那萨的毒。
如意草、白芦荟、布泽晶石，哈拉乌努卡、烟灰，檀香、蜂蜜和三辛香，调配后能消除有花纹蛇的毒。
如上所述，如意草等药物能消除有花纹蛇的毒。
如果被斑竹咬伤，挖地将伤口埋入两个时辰，取出后刮除，涂抹新鲜酥油、稻米和泥膏。
如上所述，对于被斑竹咬伤者，应将伤口埋入挖好的地下两个时辰，之后取出，用刀刮除，涂抹新鲜酥油、稻米和泥膏。
三果粉末调制的陈年酥油应当服用。
如上所述，对于蛇咬伤者也可服用三果等制成的酥油。
融化并清洗后，给予大麦饭和豆汤。
如上所述，酥油融化后进行清洗，然后给予大麦饭等食物。
夹竹桃和阿卡的花，朗嘎里根，胡椒和诺勒夏姆，巴塔与酸水调制成膏。这能消除被其他蛇咬伤的蛇毒。
如上所述，夹竹桃等与酸水调制成膏涂抹的这个药方，是治疗所有其他蛇咬伤的解毒药。
希利夏花汁和白诺勒夏姆浸泡七天，饮用并作鼻药，能治疗蛇牙咬伤。
如上所述，白诺勒夏姆即白芥子种子，在希利夏花煮汁中浸泡七天，用于蛇咬伤的饮药等，有效。
檀香和如意草各二两，酥油和蜂蜜各四两，服用此药即使被毒蛇咬伤，也能产生安乐。
如上所述，檀香等也具有前述的功效。
对于眼镜蛇的第一击，首先要放血，然后迅速服用解毒药、蜂蜜和熔化的酥油。
如上所述，对于眼镜蛇第一击，应当首先放血等治疗。
第二击后服用催吐药，然后同样服用解毒药。
如上所述，第二击时应当服用催吐药，放血等如前所述。
第三击时应调配解毒药，使用眼药和鼻药。
如上所述，第三击时应当调配解毒药的眼药等。
第四击时服用催吐药后，给予前述的大麦粥。
如上所述，第四击时首先服用催吐药，然后给予上述的大麦粥。

།ལྔ་པ་དྲུག་པར་བསིལ་སྨན་གྱིས། །བསྐུ་ཞིང་སྨན་ཆུ་ཡང་ཡང་བླུགས། །སློན་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བྱ་ཞིང་། །དུག་སེལ་ནས་ཐུག་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ལ་ནི་དེ་ལ་བསིལ་སྨན་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་བྱའོ།།བདུན་པར་དུག་སྨན་རྣོག་པོ་ཡི། །མིག་སྨན་དང་ནི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་བདུན་པར་ནི་དུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་ནས་སྦྱི་བོར་རྒྱ་གྲམ་དུ། །ཟབ་མོའི་མཚོན་གྱིས་བཏྲལ་ནས་ནི། །དེར་ནི་ཤ་འམ་ཁྲག་གམ་ནི། །པགས་པ་ངག་ནི་ གཞུག་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མི་དེའི་མགོ་བོར་རྒྱ་གྲམ་བྱ་རོག་རྗེས་འདྲ་བར་བཏྲལ་ལ་དེར་ཤ་འམ་ཁྲག་གམ་པགས་པ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ལུས་བསྐྱིལ་ཤུགས་ནི་གསུམ་པལ། །སློན་སྨན་བཏང་ལ་ནས་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་བསྐྱིལ་བའི་དུག་གི་ཤུགས་ གསུམ་པ་ལ་སློན་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་ནས་ཐུག་བླུད་བར་བྱའོ།།དྲུག་པར་སྨན་ནི་རྟུལ་པོ་འམ། །ཤུག་པ་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་བསྐྱིལ་བའི་ཤུགས་དྲུག་པར་སྨན་རྣོན་པོ་མ་ཡིན་པ་འམ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ཁྲ་བོའི་ཤུགས་ནི་དང་པོ་ ལ།།ཞལ་ཞལ་ཟབ་ཏུ་གདབ་བྱ་ཞིང་། །ཀུ་བས་ཁྲག་ནི་བཏོན་ནས་ནི། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུག་སྨན་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་ཁྲ་བོས་ཟིན་བའི་ཤུགས་དང་པོ་ལ་ནི་ཞལ་ཞལ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གདབ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུ་བ་བཏབ་པས་ཁྲག་དབྱུང་བའམ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དུག་སྨན་བླུད་པར་བྱའོ། །དྲུག་ པར་མིག་སྨན་རྣོན་པོ་དང་།།སྣ་སྨན་ཕྱེ་མ་བུད་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲ་བོས་ཟིན་པའི་ཤུགས་དྲུག་པ་ལ་མིག་སྨན་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །མ་སྨོས་པ་ཡི་ཤུགས་ལས་ནི། །གདེངས་ཀ་ཅན་སྐབས་བཤད་ལྟར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་སྨོས་པའི་ཤུགས་དང་པོ་དང་ གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གདེངས་ཀ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་བྱའོ།།སྦྲུམ་མ་བྱིས་པ་རྒན་པོ་ལ། །གཏར་ག་མི་གདབ་འཇམ་པོས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་ནི་གཏར་ག་མི་གདབ་པར་གསོ་པ་འཇམ་པོས་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་ ལྡོང་རོས་རྒྱ་སྤོས་ཡུང་།།ཀུ་ཤའི་ཁུ་བ་ཆུ་སྲིན་སེན། །ཏ་མ་ལ་ཡི་གེ་སར་དང་། །འབྲས་བུ་ཆུ་གྲང་སྦྱར་བ་བླུད། །འདི་ཡིས་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེས་ནི། །ལྷ་མིན་ལྟ་བུར་དུག་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འདི་དག་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་པ་ནི་མིང་རྡོ་ རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྡོ་རྗེས་ལྷ་མ་ཡིན་འཇོམས་པ་ལྟར་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བིལ་བའི་རྩ་བ་བྱེའུ་རུག་པའི་མེ་ཏོག་།རྒྱ་སྤོས་ཐང་ཤིང་ཀ་རཉྫའི་འབྲས་བུ། །སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི། །ཚ་བ་གསུམ་པོ་ར་གཅིན་ཞིབ་བཏགས་པ། །བཏུང་དང་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་ སྦྱར་བ་ཡིས།།སྦྲུལ་དང་ལུ་དབྱི་བ་སྡིག་པ་སོགས། །དུག་དང་དབྱིག་དུག་མ་ཞུ་གསུད་དང་རིམས། །མི་ནི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བིལ་བའི་རྩ་བའི་སྨན་ར་གཅིན་དང་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པར་བཏང་ན་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པ་དང་། མ་ཞུ་ བ་དང་།གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་དོ།

在第五和第六个阶段，应涂抹清凉药物，并且反复灌注药水。应施用强效药物，并喂食去毒的青稞粥。
在第七个阶段，应施用强效毒药制成的眼药和鼻药。
然后在头顶十字形处，用锋利的刀具划开，在那里放入肉或血或皮。
对于身体僵硬的第三个阶段，应施用药物后喂食青稞粥。
在第六个阶段，应喂服温和的药物或杜松等类药物。
对于花斑蛇咬伤的第一个阶段，应深深地划开伤口，用吸角抽出血液，然后如前所述服用解毒药。
在第六个阶段，应施用强效眼药和鼻药粉。
对于未提及的其他阶段，应按照眼镜蛇部分所述方法治疗。
对于孕妇、儿童和老人，不可放血，应采用温和的治疗方法。
将桂皮、丁香、檀香、姜黄、吉祥草汁、鳄鱼爪、多摩罗花蕊与大米冷水调和服用。此方如同帝释天的金刚杵降伏阿修罗一般能够降伏毒素。
木苹果根、鸡冠花、檀香、甘松、刻桑子果实、两种黄色药材、三果、三辛香，以牛尿细磨后，用作饮剂、鼻药和眼药，能治疗蛇毒、鼬鼠毒、蝎子毒等毒素，以及消化不良、热病和被鬼神附体的病症，使人安乐。

།སོས་བཏབ་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །མ་ལུས་བཏོན་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཉམས་པའི་དུག་ནི་ཇི་བཞིན་དང་། །སླར་ཡང་ཤུགས་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་བསླུ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་ལུས་པར་བཏོན་ པར་གྱུར་ཀྱང་སླར་གནོད་པའི་ཤུགས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་བ་ནི་ཉམས་པའི་དུག་གམ་དུག་ཐ་མལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དུག་དང་བྲལ་ནས་རླུང་འཁྲུགས་ན། །སྣུམ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བྱ་ཞིང་། །ཏིལ་མར་ཆང་དང་རྒྱ་སྲན་ཆུ། །མ་གཏོགས་རླུང་ནི་སེལ་བ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཤུགས་དང་བྲལ་ནས་རླུང་གི་ནད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་སྣུམ་གྱི་མར་ལ་སོགས་པས་སོག་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པར་མཁྲིས་པའི་རིམས་སེལ་བའི། །སྨན་ཁུ་སྨན་མར་འཇམ་རྩིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་ན་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རིམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི སྨན་གྱིས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བད་ཀན་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ཡི། །དོང་ཀ་ལ་སོགས་སྡེ་ཡིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་དང་བྲལ་ནས་བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་དོང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སྦྲུལ་གྱི་རུས་པས་གནོད་གྱུར་དང་། །དེ་བཞིན་རྟོག་པའི་དུག་ གིས་ཉེན།།ཀ་ར་རྒུན་འབྲུམ་པ་ཡ་སྱ། །ཤིང་མངར་ཁ་ར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཆུ་དང་བཅས། །གཏོར་ཞིང་སྤྲོ་བསྲིད་དགའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུལ་གྱི་རུས་པས་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཀ་ར་དང་། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། ། ཀེ་ཀེ་རུ་དང་མུ་ཏིག་མརྒད་དང་། །བེ+ེརཱུདྱ་དང་རྡོ་རྗེ་མཐོན་ཀ་ཆེ། །རས་བལ་ས་བོན་དུག་གིས་གནོད་བའམ། །ཁ་བ་ཅན་གྱི་རི་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །སོ་མ་ར་ཛ་དང་ནི་བ་སྤྲུ་བ། །དེ་བཞིན་དྲོ་ན་མ་ཧཱ་དྲོ་ན་དང་། །སྦྲུལ་ལ་ཡོད་པའི་ནོར་བུ་མ་ན་སི། །ནུས་པ་དང་ནི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡི། །དུག་ནི་དུག་གཞོམ་བྱ ཕྱིར་བཅང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀེ་ཀེ་རུ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྨན་སྦྲུལ་གྱི་དུག་སེལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་། མགུལ་དང་མགོ་ལ་གདགས་པར་བྱའོ། །ནུབ་མོའི་དུས་སུ་རྒྱུ་ཚེ་ཁྱད་པར་དུ། །གདུགས་དང་ཁར་སིལ་སྒྲ་དང་བཅས་པ་བཅང་། །དེ་ཡི་གྲིབ་ མ་སྒྲ་ཡི་སྐད་ཕྱུང་ནས།།སྦྲུལ་གྱི་ཚོགས་ནི་འབྱེར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ནུབ་མོའི་དུས་སུ་རྒྱུ་བའི་ཚེ་གདུགས་དང་ཁར་བ་སྒྲ་དང་བཅས་པ་བཅང་བར་བྱ་སྟེ། གདུགས་དེའི་གྲིབ་མ་དང་ཁར་སིལ་དེའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་སྦྲུལ་གྱི་ཚོགས་འབྱེར་ཞིང་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྲིན་བུའི་དུག་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྤྲུལ་ཉིད་ཀྱི་ནི་བཤང་གཅི་དང་། །ཁ་ཆུ་ སྒོ་ང་ལུས་རུལ་སྐྱེས།།ནད་ནི་རེ་རེ་འདུས་པ་དང་། །ལྡན་པའི་སྲིན་བུའི་དུག་རྣམ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུ་གང་སྦྲུལ་ཉིད་ཀྱི་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་རུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་། །དེ་དག་ཀྱང་ནད་སྣ་རེ་རེ་དང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྲིན་བུའི་དུག་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་སྲིན་བུས་ཟིན་ གྱུར་ན།།ཤས་ཆེར་ན་ཞིང་ཟུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲིན་བུས་ཟིན་པར་གྱུར་ན། ཚ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚན་ལྷག་པར་ན་བ་དང་ཟུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

虽然用涂抹香料等方法，将毒素完全清除，但是就像腐败的毒素一样，其力量会再次生起。对于被毒牙所伤者，虽然用欺骗等方法完全清除，但其伤害力会再次生起，这就如同腐败的毒素或普通毒素等一样。
当毒素消除后若风气紊乱，应当用油脂等治疗，除了芝麻油、酒和豆汤之外，应给予祛风药。当毒力消除后若风病紊乱，应当用油脂等治疗。
对于胆病，应用祛除胆病和热病的药汤、药油和温和药物治疗。如果胆病紊乱，则应用祛除胆病和热病的药物治疗。
痰病应用蜂蜜配合冬瓜等类药物治疗。当毒素消除后若痰病紊乱，应服用冬瓜等类药物配合蜂蜜。
对于被蛇骨所伤害者，以及同样被观想毒所害者，应将糖、葡萄、帕雅萨、甘草、砂糖、蜂蜜调配，加入持咒水后洒布，并使其愉悦欢喜。对于被蛇骨所刺等情况，应用糖、葡萄等药物等治疗。
珊瑚、珍珠、绿宝石和青金石、金刚石、大青石，棉花种子能治疗毒害，或者雪山所生的索玛拉扎和巴布巴，同样还有卓那、大卓那，以及蛇所具有的如意宝，具有这些功效的毒药，应当为了降伏毒而收藏。珊瑚和珍珠等珍宝，以及具有祛除蛇毒功效的药物，应戴在手脚、颈部和头部。
夜晚行走时尤其要携带伞和铃铛声，其影子和声音发出后，蛇群就会散去。人在夜晚行走时应携带伞和铃铛，那伞的影子和铃铛的声音会使蛇群散去，超出视野范围。
这是由亲近月亮的阿阇黎所作的《八支心要广释·词义月光》中第三十六章后续处的广释。
接下来将解说虫毒的治疗方法。蛇的粪尿和唾液、卵、身体腐烂所生，具有单一或复合的病症的虫毒有四种。由蛇的粪尿等腐烂物所生的虫，它们是由单一或复合病症所产生的四种虫毒。
若被风性虫毒所侵，多数会疼痛和刺痛。若被风性质的虫毒所侵，会因热等而特别疼痛和刺痛。

།མེ་ཡི་སྲིན་བུས་འཛག་པ་ཆུང་། །ཚ་ཞིང་དམར་ལ་ཤུ་བ་མཆད། །བ་ལུའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའམ། །འབྲ་ གོའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲིན་བུས་ཟིན་པ་ན་མཆུའི་རྗེས་འཛག་པ་ཆུང་བ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེས་ནད་ཚབས་ཆུང་། །ུ་དུམ+Wཱ་ར་སྨིན་པ་འདྲ། །ཤས་ཆེར་འཛག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ ཅན་གྱི་འབུས་ཟིན་པར་གྱུར་ན་མཆུས་བཏབ་པས་ནད་ཚབས་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདུས་པ་ཡི། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་དང་། །ཤུགས་ནི་སྦྲུལ་དང་འདྲ་བ་དང་། །སྐྲང་པ་འཕེལ་ཞིང་ཁྲག་དྲི་མནམ། །མགོ་དང་མིག་ལྕི་བརྒྱལ་མགོ་འཁོར། །དབུགས་མི་བདེན་སྤང་བར་བྱ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབུས་ཟིན་པ་ནི་མཆུ་རྗེས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་ཤུགས་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྲང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྦང་བར་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་སྐྲངས་པ་ལྟེ་བ་ཅན་ ཚ་བ་གཡོ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་དབུས་ལྟེ་བ་ཅན་དུ་མཐོ་བར་སྐྲངས་པ་དང་། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་དུག་ནི་རྣོ་བ་སྟེ། །དང་པོར་མེ་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད། །སྟེང་དུ་མྱུར་དུ་མཆེད་བྱེད་ཅིང་། །མཆེ་བ་འོག་ཏུ་འདུག་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབུས་ཟིན་པའི་དུག་ནི་རང་བཞིན་རྣོ་བ་དང་། དང་པོར་མེ་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། སོས་བཏབ་པའི་སྟེང་དུ་མྱུར་དུ་མཆེད་ཅིང་འཕེལ་བ་དང་། མཆེ་བ་འོག་ཏུ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཟིན་མ་ཐག་ནི་རབ་ཏུ་གནག་།གས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཟུག་།ཅེས བྱ་བ་ལ།སྡིག་པའི་མཆེ་བས་ཟིན་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་ཤས་ཆེར་ན་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ན་ཞིང་གནག་པ་དང་། གས་ཤིང་གྱེས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྕི་བ་སོགས་རུལ་དང་། །དུག་གིས་ཕོག་སོགས་རུལ་བ་དང་། །སྦྲུལ་རུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། །དུག་ཚབས་ ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་དེ་དག་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་རུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་དུག་གི་ཚབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དུག་གིས་ཕོག་པའི་ཤ་རུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་གྱི་ཤ་རུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དུག་གི་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚབས་ ཆུང་སེར་ཞིང་དཀར་དང་གནག་།རྩུབ་དང་ཁྲ་ཞིང་གཟིག་མདོག་ཅན། །སྤུ་དང་ཚིགས་ནི་དམར་བ་དང་། །དམར་ཞིང་ལྟོ་བ་དཀར་བ་ལིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་ཚབས་ཆུང་བའི་སྡིག་པ་ནི་སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ལྟོ་རུ་ཚིགས་གསུམ་པ། །རྐེད པ་སེར་སྐྱ་དམར་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པའི་དུག་བར་མའི་ལྟོ་བར་དུད་ཀ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དུག་ཆེ་སེར་སྐྱ་ཁྲ་བ་དང་། །རི་མོ་ཅན་ལ་ཁྲག་འདྲ་ཞིང་། མེ་འདྲ་ཚིགས་ནི་གཉིས་སམ་གཅིག་།ལྟོ་བ་དཀར་ཞིང་དམར་རམ་གནག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་ཆེ་བ་ནི་སེར་སྐྱ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།

关于'火虫咬伤流出少量，灼热发红且起疱疹，如同成熟的柿子果，或如同成熟的葡萄果'这句话，被火性虫子咬伤时，咬痕流出少量液体，具有灼热等特征。
关于'痰湿偏重病情轻，如同成熟的乌敦瓦拉果，多有流出'这句话，被痰湿性虫子咬伤时，咬伤后病情较轻等。
关于'三毒合一的特征具备一切，力量如同蛇一般，肿胀增长且有血腥味，头部和眼睛沉重昏厥头晕，呼吸不适应当舍弃'这句话，被三毒合一性质的虫子咬伤时，咬痕具备所有特征，具有蛇的七种力量，具有肿胀等症状，这种情况无法医治应当舍弃。
关于'全身肿胀中心隆起，发热动荡且食欲不振'这句话，被所有虫子咬伤时，中心隆起成团状肿胀，具有发热等症状。
关于'蝎子毒性锐利，初始如火般灼烧，向上迅速蔓延，毒牙位于下方'这句话，被称为蝎子的虫子咬伤的毒性本性锐利，开始如火般灼烧，在被咬部位向上迅速蔓延扩散，毒牙位于下方。
关于'被咬即刻剧痛发黑，感觉如同撕裂般疼痛'这句话，被蝎子毒牙咬伤时，立即会产生剧烈疼痛，同样会剧痛发黑，感觉如同撕裂般疼痛。
关于'其中粪便等腐烂，以及被毒物侵染等腐烂，和蛇腐烂所生者，毒性轻中重三等'这句话，这些蝎子的粪便等腐烂物所产生的毒性较轻。被毒物侵染的肉类腐烂等所产生的是中等。从蛇肉腐烂所产生的是毒性最重。
关于'轻毒黄白及黑色，粗糙斑驳虎纹色，毛发关节呈红色，红色腹部呈白色'这句话，毒性轻微的蝎子具有黄色等特征。
关于'中等腹部三关节，腰部黄灰发红色'这句话，中等蝎毒的腹部有灰色等特征。
关于'重毒黄灰且斑驳，有纹如血似火焰，关节二个或一个，腹部白色红或黑'这句话，大蝎子具有黄灰等特征。

།དེས་ཟིན་ལྕེ་ནི་སྐྲངས་པ་དང་། །ལུས་རེངས་རིམས་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་། །བུ་ག་ལས་ནི་ཁྲག་རྣག་སློན། །དབང་པོའི་དོན་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་། །རྡུལ་ཞིང་བརྒྱལ་ལ་ཁ་སྐོམ་དང་། །རྨོངས་ཞིང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དང་། །ཤ་ནི་ཞིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ། ཕལ་ཆེར་སྲོག་ནི་འདོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་དེས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་ལྕེ་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་དོན་གྱི་ཡུལ་མི་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་པ་དང་། ཤ་ཞིག་པའི་བར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་མི་ནི་ཕལ་ཆེར་སྲོག་དང བྲལ་བར་གྱུར་རོ།།མཆུ་སྦོམ་པས་ནི་ཁ་ཡིས་ནི། །འདེབས་ཤིང་གསོར་རུང་སྡིག་པ་ལས། །ལྷག་པར་ན་བྱེད་ལུས་རེངས་ཤིང་། །མཚན་གྱི་སྦུབས་ནི་ལྡང་བ་དང་། །ལུས་ནི་རྔུལ་བར་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །སོས་འདེབས་ཆུ་གྲང་སྙམ་དུ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆུ་སྦོམ་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་འབུ་ནི་མཆུས་འདེབས་པར་བྱེད་ལ།།དེ་ཡང་གསོར་རུང་བའི་སྡིག་པའི་ནད་ལས་ལྷག་པར་ན་བར་བྱེད་པ་དང་ལུས་རེངས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྔ་མོའི་དུད་ཀ་དང་། །མཚན་མོ་རྒྱུ་བས་མཚན་མོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ནི་རྔ་མོའི་དུད་ཀ་དང་། མཚན་ མོ་རྒྱུ་བ་དང་མཚན་མོ་ཅན་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྲིན་བུ་རླུང་མཁྲིས་ཤས་ཆེ་ཞིང་། །རྔ་མོ་བྱི་བ་བད་ཀན་ཅན། །རྔ་མོའི་དུད་པ་ཞེས་བྱ་བ། །ཕལ་ཆེར་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུ་སྲིན་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ། རྔ་མོ་དང་བྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། རྔ་མོའི་དུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་ནི་གང་དང་གང་གི་ནི། །མཚན་མ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་བརྟག་།དེ་དང་དེ་ལས་གསོ་བའི་སྨན། །ཡོན་ཏན་མི་མཐུན་པ་ཡིས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གང་དང་གང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ནད་དེ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་མཐུན་པའི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །སྙིང་གཟེར་སྟོད་རླུང་གིས་རེངས་ཤིང་། །རྩ་མི་སྣང་ཞིང་རུས་ཚིགས་ན། །མགོ་འཁོར་ལུས་བཅིངས་སྙམ་དུ་སེམས། །མདོག་གནག་རླུང་ལས་གྱུར། ། པའི་དུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་དུག་ནི་སྙིང་གཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་ཉམས་དབུགས་ནི་ཚ་བར་བྱེད། །སྙིང་ཚ་ཁ་ནི་ཁ་བྲོ་ལ། །ཤ་འགས་སྐྲང་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཁྲག་སེར་བ་ནི་མཁྲིས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས པ་ཅན་གྱི་དུག་གིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་།དབུགས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སློན་ཞིང་སྙིང་ན་ཡི་ག་འཆུས། །ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་ཆམ་པས་འདེབས། །གྲང་བཅས་ཁ་ནི་མངར་བར་བྲོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་དུག་ནད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ནི་སློན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འབའ་ཆས་རྨ་ནི་བསྐུ་བ་དང་། །རླུང་སེལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་དང་། །སྦུ་གུ་མ་སྨིན་འབྲུ་དུགས་དང་། །བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་གས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་གསོ་བ་ནི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ དུག་ལ་ནི་ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་འབའ་ཆས་བསྐུ་བ་དང་།ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ཅན་ལ་སྨན་ཆུ་བླུགས། །ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ཅན་གྱི་དུག་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུགས་པ་དང་ལྡི་གུས་བསྐུ་ པར་ཕན་ནོ།

其症状为舌头肿胀，身体僵硬被热病所困，孔窍流出血脓，不能辨识感官对境，昏迷晕厥且口渴，神志不清被病所困，肉体腐烂，大多会丧失生命。对此，被此毒所染的征兆是舌头肿胀等，同样不能了知和认识感官对境，直至肉体腐烂，被这种病所染的人大多会丧命。
厚唇虫用嘴叮咬，虽可医治但比毒病更加疼痛，身体僵硬，生殖器肿胀，身体出汗，触碰时感觉像冷水。对此，名为厚唇的虫子会叮咬，虽然是可以医治的毒病，但会造成更剧烈的疼痛和身体僵硬等症状。
此虫即骡子尾毛和夜行虫。对此，此虫被上师命名为骡子尾毛、夜行和夜行虫。
虫类以风胆为主，骡子老鼠多痰湿，所谓骡尾烟虫者，大多以风气为主。对此，所谓虫类大多以风和胆汁为主，骡子和老鼠大多以痰湿为主，所谓骡尾烟虫大多以风气为主。
应当观察何种病，何种症状为主要，对于各种不同病症，以相反性质药物治。对此，应当了知风等何种病症为主，用与该病性质相反的药物来治疗。
心痛上风致僵硬，脉象不现关节痛，头晕感觉身体紧，色黑是为风性毒。对此，风性为主的毒具有心痛等特征。
神志不清呼吸热，心热口中味苦涩，肉裂且会生肿胀，血黄即是胆病毒。对此，胆病毒所染的征兆是神志不清、呼吸灼热等。
流涎心痛作呕吐，流涎打喷嚏不止，伴寒口中味甜美，痰湿为主之毒病。对此，痰湿性质的毒所染具有流涎等特征。
以油涂抹于伤口，风除芝麻油涂擦，管道未熟谷物熨，按摩疗法可得益。对此，这些治疗方法中，对于风性毒，用芝麻等油涂抹，用芝麻油涂擦等方法有益。
胆病之毒用药水，极冷软膏来涂抹。对此，对于胆病之毒，用极凉的药水冲洗和软膏涂抹有益。

།བད་ཀན་ཅན་ལ་བཞར་ཞིང་བཅད། །དུགས་དང་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཅན་གྱི་དུགས་ནི་བཞར་བ་ལ་སོགས་པར་བསལ་བར་བྱའོ། །སྲིན་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལ། །གསོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུའི་ རིགས་གསུམ་པོ་ལ་ནི་གསོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བྱས་ན་ཕན་ནོ།།དུགས་དང་བསྐུ་དང་སྨན་ཆུ་བླུགས། །ཕལ་ཆེར་དྲོ་འཇམ་གཏང་བར་བྱ། །གཞན་དུ་བརྒྱལ་དང་མཆེ་བ་ཡི། །རྣགས་དང་འདྲུལ་བར་བྱེད་མ་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུའི་དུག་ཕལ་ཆེར་ལ་དུགས་ལ་སོགས་བ་དྲོ་ འཇམ་ཙམ་བྱ་བ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དག་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །མི་སྐྲ་ཡུངས་ཀར་སེར་པོ་དང་། །བུ་རམ་རྙིང་པའི་དུད་པས་བདུག་།དུག་དང་མཆེ་བའི་དུག་ཀུན་ལ། །མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་འདྲོབ་སྐྱོང་འཆད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གིས་ཟིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མིའི་སྐྲ་ལ་ སོགས་པའི་དུད་པས་བདུག་པ་ཕན་པར་དྲང་སྲོང་འདྲོབ་སྐྱོང་གིས་བཤད་དོ།།དུག་སེལ་སྨན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །སྦྱང་བའི་ལས་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བ་དུག་ཅན་གྱིས་ཟིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་དག་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །སྲིན་བུ་སྡིག་པ་མི་བཟད་དུག་།འབུས་ ཟིན་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་ལྟར་གསོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིན་བུ་རྣམས་ཀྱི་དུག་ལ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་དུག་ལྟར་གསོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཏན་དུ་ལི་ཡ་ཆ་མཉམ་པའི། །དུར་བྱིད་དང་ནི་ཞུན་མང་བླུད། །འབུ་ཡི་དུག་གིས་གངས་ཅན་ལྟར། །བསྐྱོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུས་ ཏན་དུ་ལི་ཡ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འཐུངས་ན་ཡང་སྲིན་བུའི་དུག་གིས་གངས་ཅན་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྐྱོད་མི་ནུས་བར་བྱེད་དོ།།འོ་མ་ཅན་ཤུན་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །སྦྱངས་བྱས་སྲིན་བུའི་དུག་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྦྱངས་པ་བྱས་ནས་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ཤུན་པའི་ ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་སྲིན་བུའི་དུག་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།མུ་ཏིག་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་། །སྐྲང་དང་དུག་དང་ཚ་བ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་ཏིག་བཏབ་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་ཡང་སྐྲང་བ་དང་། ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤུ་དག་ཤིང་ཀུན་བྱི་དང་ཀ་། རྒྱམ་ཚ་ཧ་ཏི་པི་པི་ལིང་། །པ་ཐ་བོང་ང་ཚ་བ་གསུམ། །འདྲོ་བ་སྐྱོང་གིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཡན་ལག་བཅུ་པའི་དུག་སྨན་ནི། །འདྲོ་བ་སྐྱོང་གིས་ནི་བཤད་པ་དག་།བླུད་ན་སྲིན་བུའི་དུག་ཀྱང་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་ཡན་ལག་བཅུ་པ་ནི་འདྲོ་བ་སྐྱོང གིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ཀྱང་སྲིན་བུའི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྡིག་པའི་དུག་གིས་འཕྲལ་ཟིན་ལ། །འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་བསྐུ། །ས་ལ་པརྞི་བསྐོལ་བ་ཡི། །དྲོ་འཇམ་ཡང་ན་གཞན་དག་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྡིག་པའི་མཆེ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་བ་ལ། ། འཁོར་ལོས་བཙིར་བའི་ཏིལ་མར་སར་པ་དང་། ས་ལ་པར་ཎི་དྲོ་འཇམ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་ཏིལ་གཞན་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཏིལ་མར་བླུགས་པར་བྱའོ། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །ཞུན་མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་མར་དང་རྒྱམ་ཚ་སྦྱར་བ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཡང ན་སྐྱུར་རྩབས་དྲོ་འཇམ་མམ།།རྒྱམ་ཚ་འོ་མར་བཅས་པ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུ་ན་སྦྱོར་བ་འདི་ཉིད་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །མར་དང་བརྔོས་པའི་གོ་སྙོད་དང་། །རྒྱམ་ཚར་བཅས་པས་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གོ་སྙོད་དང་རྒྱམ་ཚོའི་ལྡེ་གུ་མར་ དང་བརྔོས་པས་དཀྲིས་ན་ཕན་ནོ།

对于痰湿体质者应当剃除并切开，用热敷和催吐药治疗。对于痰湿体质者的热敷等应当去除。
对于三种虫类，用三种治疗方法有效。对于三种虫类，若采用三种治疗方法则有效。
热敷、涂抹和注入药水，大多应当温和地施用。除了昏厥和毒牙引起的脓液和腐烂之外。对于虫毒大多应当温和地使用热敷等，但对于昏厥等情况则不宜使用这些方法。
人发、黄芥子和陈旧糖浆的烟熏，对于所有毒和毒牙之毒，最为有效，如阿德罗巴加亚那所说。对于所有中毒者，用人发等烟熏有效，这是仙人阿德罗巴加亚那所说。
应当使用一切解毒药，也要进行清净之法。对于所有被毒牙所伤者，若采用这些配方也会有效。
蝎子等虫类的剧毒，如同被蛇咬伤一样治疗。对于虫类的毒，如同治疗蛇毒一样也会有效。
坦都利亚等量，与杜尔比德和多量酥油服用。虫毒就如同无法撼动雪山一样。若人服用坦都利亚等药，虫毒就如同无法撼动雪山一样无法撼动。
涂抹含乳汁树皮制成的药膏，清净后能够祛除虫毒。对人进行清净后，用含乳汁树皮制成的药膏涂抹也能祛除虫毒。
若用珍珠药膏涂抹，能祛除肿胀、毒性和发热。用含珍珠的药膏涂抹，能最好地祛除肿胀和疼痛等。
白芷、诃子、毕达迦、岩盐、诃梨勒、胡椒、帕他、藏菖蒲、三辛。这是阿德罗巴加亚那所说。十分支解毒药，是阿德罗巴加亚那所说，服用能祛除虫毒。白芷等十种解毒药是阿德罗巴加亚那所说，这也能祛除一切虫毒。
对于突然被蝎子毒伤者，涂抹碾压的芝麻油。或注入温和的萨拉帕尼煎剂，或注入其他药物。对于被蝎子毒牙所伤者，应涂抹用碾轮压榨的新鲜芝麻油，和温和的萨拉帕尼煎剂，或者注入其他芝麻所制成的油。
反复注入含有岩盐的酥油。或者注入混合了酥油和岩盐。
或者注入温和的酸液，或注入含岩盐的牛奶。否则采用这个配方也会有效。
用酥油和煮过的葱以及岩盐包裹。另外用葱和岩盐制成的药膏与酥油煮过后包裹也有效。

།མཆེ་བས་ཟིན་པ་དུགས་བྱས་ལ། །ཞལ་ཞལ་བཏབ་སྟེ་འབྲས་བུ་གསུམ། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཚ་བ་གསུམ། ཤིར་ཤའི་མེ་ཏོག་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆེ་བས་ཟིན་པ་ལ་ནི་དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ། གཙགས་བུས་ཞལ་ཞལ་བྱས་ཏེ་ འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པའམ།ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །རྒྱམ་ཚ་ཁ་ལུང་བ་གཅིན་སྐྱུར། །བྱེའུ་རུག་པའི་རྩེ་མོ་བཏགས། །འབའ་ཆའམ་ལྕི་བ་དྲོ་འཇོམ་ཙམ། །བསྐུས་ན་འང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་ ལྡེ་གུ་འམ་འབའ་ཆའམ།བའི་ལྕི་བ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བསྐུས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བཏུང་བ་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །ཡང་ན་འོ་མར་ཁ་ར་བཏབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་བྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཕུག་རོན་རྟུག་པ་ཨ་རུ་ར། །རྒྱ་སྔོས་བཅའ་སྒ་ཁ་ལུང་གི་། ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བླུད་པ་ནི། །སྡིག་པས་ཟིན་པའི་སྨན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཕུག་རོན་གྱི་རྟུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྔ་མོའི་སོ་ནི་ཆུ་བལ་བཅས། །སྡིག་པའི་དུག་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྔ་མོའི་སོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཤིང ཀུན་བ་ལ་ཁ་ལུང་གི་།ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ལྡེ་གུ་དང་། །མིག་སྨན་རི་ལུར་བྱས་ན་ནི། །སྡིག་པའི་དུག་ནི་སེལ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཕན་ནོ། །ཀ་རཉྫ་དང་ཨརྫུ་ན། །གི་རི་ཀརྞི་སེ་ལུ་དང་། །ཤིར་ཤའི་མེ་ཏོག་དུག་མོ་ཡུངས། །ཞོག ཆུ་དང་བཏགས་བསྐུས་ན།།སྡིག་པའི་དུག་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀར་ཉྫ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །གང་ཞིག་རྨུགས་ཤིང་རྔམ་པ་འཐོན། །བླ་ཞིང་མི་བཟད་ན་གྱུར་པ། །དེ་ལ་ཡུང་དང་ཨ་རུ་ར། །བཙོད་དང་བོང་ང་པི་པི་ལིང་། །བིལ་བ་གཞོན་ནུ་ན་ལ་ཤམ། ། ཏ་ཀ་ཡི་ཁུ་བར་བཏགས། །ལྡེ་གུས་བྱུགས་ན་ཕན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་སེམས་རྨུགས་པ་དང་། རྔམ་པ་འཐོན་པ་དང་། བླ་ཞིང་འབྲེལ་བ་དང་། འབྲེལ་པའི་ཚིག་མང་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བརྣག་པར་དཀའ་བ་ན་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས བསྐུ་བར་བྱའོ།།སྦྲང་མ་གདུག་པའི་དུག་ཀུན་ལ། །ཞོ་དང་མར་ནི་བླུད་བྱ་ཞིང་། །གཏར་ག་གདབ་ཅིང་སྣ་སྨན་དང་། །མིག་སྨན་གྱི་ནི་ཆོ་ག་བྱ། །དྲོ་ཞིང་སྣུམ་དང་སྐྱུར་བ་དང་། །རླུང་འཇོམས་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་མ་གདུག་པའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལ་ནི་ཞོ་དང་ མར་བླུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་།ཁ་ཟས་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རླུང་སེལ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དོང་གྲ་བྱི་བའི་རྟུག་པ་དང་། །ཁ་ལུང་ཁུ་བ་བ་བླ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་པུ་ཤེལ་ཙེ་སྦྱར་བའི། །ལྡེ་གུས་སྦྲང་མའི་དུག་མྱུར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་གྲལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ ན་སྦྲང་མ་གདུག་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུག་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ།།སྡིག་པས་ཟིན་པའི་ཐ་མར་ནི། །དུག་གི་ཤས་ཆེར་ལངས་གྱུར་པ། །ཟིན་པའི་རྨ་ལ་དུག་གིས་བསྐུ། །ུ་ཙྪཊི་ཀའི་གསོ་བའང་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པས་ཟིན་པའི་མི་ལ་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པའི་ཐ་མར་ དུག་མི་བཟད་པ་ལངས་པར་གྱུར་ན་རྨ་དེ་ལ་དུག་གིས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།ུ་ཙྪེ་ཊ་ཨུ0f72ུ0f7ེཀ་ཞེས་བྱ་བའི་འབུས་ཟིན་པ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ཉིད་བྱའོ།

对于被牙齿咬伤者，先做热敷，然后用刀划开伤口，涂抹三果、两种黄药和三种辛热药以及合欢花。
也就是说，对于被牙齿咬伤者，首先要热敷，用手术刀划开伤口，涂抹三果等药粉或药膏。
岩盐、卡隆巴、酸尿、小茴香顶端研磨，涂抹温热的牛粪或粪汁也有效。
也就是说，涂抹岩盐等药膏或温和的牛粪也有效。
饮用酥油和蜂蜜，或者在牛奶中加入白糖。
也就是说，饮用酥油等饮品也有效。
鸽子粪便、诃子、藏青、荜茇、卡隆巴的汁液调配服用，是蝎子咬伤的最佳药物。
也就是说，鸽子粪便等也是最有效的。
骆驼牙齿和棉花能够消除蝎毒。
也就是说，骆驼牙齿等也有效。
阿魏、巴拉、卡隆巴的汁液调配成药膏，制成眼药丸，是消除蝎毒的最佳方法。
也就是说，阿魏等药物配方有效。
卡兰加、阿周那、吉利卡尼、谢露和合欢花、芥子、大蒜研磨涂抹能够消除蝎毒。
也就是说，卡兰加等配方也有效。
对于昏迷、发狂、说胡话、痛苦难忍者，用姜黄、诃子、红花、独头蒜、胡椒、木苹果幼果、那拉善，以及达卡树汁研磨成药膏涂抹有效。
也就是说，对于意识昏迷、发狂、说胡话、语无伦次、痛苦难忍的人，要涂抹姜黄等药膏。
对于恶蜂的所有毒，要服用酸奶和酥油，进行放血，使用鼻药和眼药。要食用温热、油腻、酸性和能够平息风的食物。
也就是说，对于被恶蜂蜇伤者，要服用酸奶和酥油等配方，以及食用温热等平息风的食物。
冬虫夏草、老鼠粪便、卡隆巴汁液、甘草、岩盐、明矾调配的药膏能快速消除蜂毒。
也就是说，涂抹冬虫夏草等药膏能消除所有恶蜂的毒。
对于蝎子咬伤的最后阶段，如果毒性严重发作，要在伤口上涂毒。乌切提卡的治疗方法也是如此。
也就是说，对于被蝎子咬伤的人，在尝试所有治疗方法后，如果毒性变得难以忍受，就要在伤口上涂毒。对于被乌切提卡虫咬伤的也要采用这种方法。

།གླང་པོ་ཆེ་ཡི་རྟུག་པའི་སྟེང་། །རོ་ཧེ་ཤའི་རྩ་སེ་འུའི་ཆུ། །ལྡེ་གུར་བྱས་བཏགས་བསྐུས་ན་ནི། །འདི་ནི་སྦྲང་མའི་དུག་འཇོམས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ །གླང་པོ་ཆེའི་རྟུག་པའི་སྟེང་དུ། རོ་ཧི་ཤའི་རྩ་བ་དང་། སེའུའི་ཆུ་ལྡེ་གུར་བྱས་ལ་བསྐུས་ན་སྦྲང་མའི་དུག་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤིར་ཤའི་ས་བོན་ཨ་རྒ་ཡི། །འོ་མས་ལན་གསུམ་བསྒོས་པ་ནི། །པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མར་བསྲེས། །དུག་སྨན་འདིས་ནི་སྲིན་བུའི་ དུག།།སྦྲུལ་དང་ལུ་ཏ་བྱི་བ་ཡི། །དུག་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིར་ཤའི་ས་བོན་པི་པི་ལིང་གི་ཕྱེ་མ་དང་བསྲེས་ལ། ཨརྒའི་འོ་མས་ལན་གསུམ་བསྒོས་ཏེ་སྦྱར་བའི་སྨན་འདིས་ནི་སྲིན་བུའི་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤིར་ཤ་ཀ་རཉྫ་ཡི་ས་བོན་དང་། །གུར་གུམ་ རུ་རྟ་ལྡོང་རོས་བཅས་པ་ཡི།།དུག་སྨན་འདིས་ནི་མཚན་རྒྱུའི་སྡིག་པས་ཟིན། །སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིར་ཤའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་དུག་སྨན་འདིས་ནི་མཚན་མོ་རྒྱུ་བའི་སྡིག་པས་ཟིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་པར་ རྒྱལ་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །སྲིན་བུ་ལས་ནི་རབ་གདུག་པ། །བ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་བཤད། །གཞན་དག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འདོད། །ཁ་ཅིག་དེ་བས་མང་བར་འདོད། །ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །སྟོང་ཕྲག་ཡོད་ཅེས་གཞན་དག་འཆད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྲིན་བུ་རྣམས་ལས་རབ་ཏུ་གདུག་ཅིང་གསོ་དཀའ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དབྱེ་བ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དྲང་སྲོང་གཞན་དག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མང་བར་འདོད་དོ། ། དྲང་སྲོང་ཁ་ཅིག་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སྐྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པར་འཆད་དོ། །བླ་བརྣན་གཟུགས་ནི་མར་གྱུར་པ། །དུག་ཅན་པ་ནི་གཅིག་པུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་ཆགས་བ་ནི་བླ་བརྣན་མང་ཞིང་གཟུགས་མང་བའི་དུག་ཅན་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། ། དེ་ཡི་གཟུགས་དང་མིང་དག་ནི། །ཤིན་ཏུ་འདྲིས་པས་ཤེས་པར་དཀའ། །གནས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་ནད་ལས་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་ཞིང་། །གནས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ནད་ཀྱི ཚུལ་ལས་བཤད་པར་བྱའོ།།ནད་གཞི་སོ་སོའི་གསོ་བ་དཀའ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་གསོར་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་ནི་ནད་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། འདུག་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་གསོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཟིན་མཁྲིས་གྱུར་ཚ་བ་དང་། །སྐོམ་དང་ཆུ་བུར་ རིམས་ཀྱིས་འདེབས།།རྨོངས་བག་ར་བ་ཚ་དམར་སེར་མདོག་།རྣགས་ཤིང་རྒུན་འབྲུའི་འབྲས་བུ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་དེས་ཟིན་པའི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་ཚ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྲ་ཞིང་སྐྱེ། །པ་རུ་ཤ་ཀའི་འབྲས་བུ་འདྲ། །གཉིད་ཆེ་གྲང་རིམས་ ལུད་པ་ལུ།།ཤིན་ཏུ་གཡའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བས་ཟིན་པའི་བད་ཀན་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྲ་ཞིང་མདོག་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གྱུར་རྩུབ་ཅིང་གནག་པ་དང་། །ཚིགས་ན་རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི། །རེག་ ན་རྩུབ་ཅིང་ཁ་དོག་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡིད་བྱེ་བ་ནད་ཀྱི་ནི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་དེའི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ནད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

在大象粪便之上，若将罗希草根和猴子的尿调制成糊状涂抹，这是最能克制蜜蜂毒的良药。
将尸尸沙种子用阿迦牛奶浸泡三次，与胡椒粉混合，这种解毒药能够祛除虫毒、蛇毒、蜘蛛毒和老鼠毒。
尸尸沙和迦兰迦的种子，以及藏红花、茜草、龙胆草配制的解毒药，能够祛除夜行鬼魅所致的病症，这是佛陀所说。
在虫类中最为毒恶的，据说有十六种蛊虫。有人认为有二十八种，有些人认为更多。有些人说随太阳光而生的有数千种。
认为蛊虫形态多变，但毒性唯一。
它的形态和名称，即使非常熟悉也难以辨识。因为没有固定的栖息地，所以要从病症来说明。
单一病因的难以治愈，多种病因合并则无法治愈。
被其感染后，胆病引起发热、口渴、起疱、发烧。神志昏迷，发红发黄，化脓，状如葡萄。
痰病引起的症状坚硬而发白，如同帕卢沙果，嗜睡、寒热、咳嗽，会产生剧烈瘙痒。
风病引起粗糙发黑，关节处会发烧。
这些分类要从各自的病症特征来了解。

།གསོར་མི་རུང་བ་སྙིང་ཚ་ཞིང་། །ལུད་པ་སྐྱིགས་བུ་མགོ་ནད་དང་། །འབྲུམ་ཕྲན་ དཀར་དང་སེར་དང་གནག་།དམར་དང་སྐྱ་བ་ལས་འབྱུང་འགྱུར། །འདར་ཞིང་སྐྲངས་ལ་ཚ་བ་དང་། །སྐོམ་དད་ལང་ཞིང་སྣ་འཆུས་ལ། །མཆུ་གནག་སོ་ནི་གཡོ་བ་དང་། །རྒྱབ་དང་མིད་པ་བཅོམ་སྙམ་སེམས། །འཛོམ་བུའི་འབྲས་བུ་སྨིན་འདྲ་བའི། །ཁྲག་ནི་མཆུས་བལྡགས་རྨ ལས་འཛག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བས་བལྡགས་པ་གསོ་བར་མི་རུང་བ་ནི། སྙིང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འབྲུམ་ཕྲན་མདོག་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འདར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནས་མཆུས་བལྡགས་པ་ལས་འཛམ་བུ་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདྲ་བའི ཁྲག་འཛག་པར་འགྱུར་བའི་བར་ཡིན་ནོ།།འདུས་གྱུར་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལྡན་ཞིང་། །མིང་ནི་མང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་མིང་ཡང་དུ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དུག་རྣོན་པོ་བར་མ་དང་། ། དམན་པའི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་དེ་ནི་དུག་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་བཅོས་ཞག་བདུན་ཞག་བཅུ་དང་། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་རིམས་ཀྱིས་གསོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་དེའི་དུག་ནི་མ་བཅོས་ཤིང་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་དུག་རྣོན པོས་ནི་ཞག་བདུན་ནས་གསོད་དོ།།དུག་བར་མས་ནི་ཞག་བཅུ་ནས་གསོད་དོ། །དུག་དམན་པས་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་གསོད་དོ། །བ་དང་མཆུ་རིངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །གླང་ཤུ་ཀོར་ཀོར་པོར་བྱེད་ཅིང་། །དཀར་དང་གནག་དང་དམར་དང་སེར། །གནག་པའམ་འཇམ་ཞིང་མཐོ་བ་ དང་།།དབུས་སུ་གནག་པའམ་སྔོ་བ་ལ། །མཐའ་མ་དྲ་བ་ལྟ་བུས་ཁེབས། །མཆེད་ཅིང་སྐྲང་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཚ་ཞིང་མང་དུ་ན་བ་དང་། །རིམས་འདེབས་མྱུར་དུ་རྣགས་ཤིང་འདྲུལ། །རུལ་ཞིང་གས་པར་བྱེད་པ་དང་། །རྣག་གིས་གང་དུ་རེག་གྱུར་བའི། ། ཕྱོགས་དེར་ཡང་ནི་རྨ་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གླང་ཤུ་ཟླུམ་པོ་ཀོར་ཀོར་པོ་དང་འདྲ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། མདོག་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང ལྡན་པ་དང་།ཤུ་བ་མཆེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིམས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་དང་མཆེ་བ་བཤང་གཅི་དང་། །ཁུ་ཆུ་ཁ་ཆུ་སེན་མོ་ཁྲག་།བརྒྱད་པོ་གནོད་བྱེད་ཁྱད་པར་དུ། །དུག་ནི་ཁ་ལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལ་སོགས་པའི་སྲིན་ བུ་གདུག་པ་འདི་དག་ནི།དབུགས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ལ་དུག་ཡོང་པས་གནོད་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་དུག་དེ་ཁ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ནི་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་འཛིན། །སྲིན་བུ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་གནོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་ནི་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་དུ་གནོད་ཅིང་དུག་འདེབས་པར་བྱེད་ ལ།སྲིན་བུ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་གནོད་བྱས་པའི་གོས་ལ་སོགས། །ལུས་ལ་རེག་ན་ནད་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བ་དང་སྲིན་བུ་གདུག་པ་དེས་གནོད་ཅིང་གོས་པར་བྱས་པའི་གོས་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་རེག་ན་ཡང་དུག་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ ངོ་།།བ་དང་སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་དུག་།ཉིན་ཕྱེད་བར་དུ་ཚོར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་དང་སྦྲང་བུ་གདུག་པ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པའི་དུག་ནི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་རོ།

不可医治的心脏发热，咳嗽、呃逆、头痛，以及白色、黄色、黑色、红色和灰色的小疱疹会出现。颤抖、肿胀和发热，口渴难耐且鼻子堵塞，嘴唇发黑、牙齿松动，背部和喉咙感觉被击打。从伤口流出如同蒲桃果成熟般的血液。
被蜜蜂叮咬后不可医治，会出现心脏发热等症状，以及白色等各色小疱疹，从颤抖等特征到被叮咬处流出如同蒲桃果成熟般的血液。
具备所有综合特征，且有多种名称。即所有蜜蜂都是由综合因素形成的，能够致病，且有多种名称。
其毒性分为猛烈、中等和轻微三种。即此蜜蜂毒性以猛烈等区分为三种。
若不治疗，分别在七日、十日和半月内致死。即此蜜蜂毒若不治疗，猛烈者七日内致死，中等者十日内致死，轻微者半月内致死。
所有蜜蜂和长嘴虫都会造成圆形疮疤，呈白、黑、红、黄色，或黑色或光滑隆起，中间发黑或发青，边缘如网状覆盖。扩散肿胀，发热剧痛，发烧迅速化脓腐烂，腐烂开裂，脓液所及之处也会生成新伤。
所有蜜蜂和蚊虫等长嘴虫都会造成如圆形疮疤般的伤口，颜色可能是白色等任何颜色，同样具有光滑等特征，疮疤会扩散等，会引起发烧等症状。
呼吸、牙齿、大小便、精液、唾液、指甲、血液这八种特别容易受到伤害，毒素主要存在于口部。即这些恶毒的蜜蜂等虫类，会对呼吸等八种造成毒害，特别是毒素存在于口部。
蜜蜂伤害脐部以上部位，虫类则伤害全身上下。即蜜蜂在脐部以上造成伤害和下毒，而虫类则会伤害全身上下。
被其污染的衣物等，接触身体也会致病。即被这些蜜蜂和恶毒虫类污染的衣物等接触身体时，也会引起毒性疾病。
蜜蜂和虫类造成的中毒，半日之内感觉不到。即被蜜蜂和恶毒蚊虫等叮咬的毒性，在半日之内感觉不到。

།དེ་ནས་དང་པོའི་ཉིན་ཞག་ལ། །ཁབ་ཀྱིས་གཙགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས། །མདོག་མི་གསལ་ ཞིང་གསོ་བ་དང་།།ཅུང་ཟད་གཡའ་ཞིང་ནད་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྲིན་བུས་ཟིན་པ་དེ་དང་པོའི་ཉིན་ཞག་ལ་ཁབ་ཀྱིས་གཙགས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པར་མཐའ་མ་ཤིན་ཏུ་མཐོ། །འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པ་འདྲ། །མདོག་ གསལ་གྱུར་ནས་དབུས་དམའ་ཞིང་།།གཡའ་ཞིང་རྨེན་བུ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲང་བུ་གདུག་པས་ཟིན་ནས་ཞག་གཉིས་པའི་མཐའ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པར་རིམས་བཅས་སྦུ་ལྡང་ཞིང་། །འཁོར་ལིང་དམར་པོར་སྣང་བ་དང་། །ཁམ་ ཕོར་གཟུགས་འདྲ་ཕལ་ཆེར་ནི།།བ་སྤུའི་བུ་ག་འཛག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞག་གསུམ་པར་ནི་རིམས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་འཛག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉིན་ཞག་བཞི་པར་རབ་སྐྲང་ཞིང་། །མགོ་འཁོར་ལུས་ཚ་ དབུགས་མི་བདེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཉིན་ཞག་བཞི་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པར་དུག་ལྡང་ལས་གྱུར་པའི། །ནད་ནི་དེ་དང་དེ་དག་སྐྱེད། །དྲུག་པར་གནད་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད། །བདུན་པར་སྲོག་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གདུག་པའི་ དུག་དེས་དྲུག་པ་ལ་ནི་གནད་རྣམས་ལ་ཁྱབ་བར་བྱེད་ལ།ཞལ་བདུན་པ་ལ་ནི་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དུག་ནི་རྣོན་པོ་དང་། །བར་མ་དམན་བ་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་རྣོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དུག་གི་དབྱེ་བ་སྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་ནི། །གཅིག་ན་ ཡོང་ཡེ་ཞི་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འདས་ནས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བ་ཡིས་ཟིན་པ་ནི། །མཚོན་གྱིས་རྨ་ནི་གནོད་པར་བྱ། །འཛམ་བུའི་མཆུ་ལ་སོགས་པས་བསྲེག་།མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བསྲེག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བས་བལྡགས་པའི་རྨ་མཚོན་གྱིས་བཅད་དེ་གནོད་པ་དང་། ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ནས། །ཟིན་ནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་གྱུར་པ། །གཅད་པར་མི་བྱ་བསྲེག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱིས་གཅད་དུ་ཡང་མི་རུང་ལ་མེས་བསྲེག་ཏུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །བསྲེག་པ་དུག་སྨན་རྒྱམ་ཚ་དང་། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།མཆེ་བས་ཟིན་པ་བསྲེག་པ་ལ་ནི་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་པའི་དུག་སྨན་བསྐུ་བར་བྱའོ། དེ་རྗེས་འོ་མ་ཅན་ཤིང་བསྐོལ། །སྨན་ཁུ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་མོ་བླུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབུས་ཟིན་པའི་རྨ་བསྲེགས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ཡང་བླུགས་པར་བྱའོ། །རྔབས་རྭ་ སོགས་སམ་གཏར་ག་ཡིས།།ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྲག་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདུག་པའི་སྲིན་བུས་ཟིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བསིལ་སྨན་བསྐུ་བླུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བ་ དང་།ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་ཨ་ཤྭད་ཐ། །བ་རུ་ར་དང་པྲི་ཡང་ཀུ། །ཤུག་པ་སེར་གཉིས་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བ་དང་སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པའི། །དུག་འཇོམས་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་སྨན་ཏ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་ བའི་ལྡེ་གུས་བས་བལྡགས་པ་དང་།སྲིན་བུ་གདུག་པས་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སེལ་ཞིང་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

然后在第一天，感觉如被针刺一般，颜色不明显且需要治疗，稍有瘙痒并伴有病症。对此，被虫咬后第一天会感觉如被针刺一般等症状。
第二天边缘极高，如同布满小疙瘩，颜色变得明显，中间低陷，瘙痒且如腺体般显现。被毒虫咬后第二天，边缘极度隆起等症状。
第三天伴有发烧起泡，周围呈现红色，大多如碗状，毛孔会流出液体。到第三天会伴有发烧等症状，毛孔会流出黄水等液体。
第四天极度肿胀，头晕、身体发热、呼吸不畅。到第四天，由此引起的病症会肿胀等。
第五天毒性发作引起的病症会产生各种症状。第六天遍及要害部位。第七天会危及生命。毒性到第六天会遍及要害，第七天会致命。
如此分为剧毒、中毒、轻毒三种。这样说明了剧毒等毒性的分类。
此后二十一天，完全痊愈。此后二十一天过后，会完全痊愈。
然后被牛舔咬的，应用器具损伤伤口。用蒺藜嘴等烧灼。由胆汁引起的不可烧灼。此后被牛舔咬的伤口要用器具切开处理。
从关节等处被咬遍及全身的，不可切割不可烧灼。粗糙等器具既不可切割也不可用火烧灼。
烧灼处要涂抹用岩盐和蜂蜜调制的解毒药。对被咬后烧灼处要涂抹用岩盐和蜂蜜调制的解毒药。
之后煮含乳汁的树木，倒入非常凉的药汁。在被虫咬的伤口烧灼后，还要倒入药汁。
用吸角等或放血疗法，对所有情况都要放血。对所有毒虫咬伤都要用吸角等方法放血。
然后涂抹和倒入清凉药物。然后要涂抹清凉药膏，倒入非常清凉的药液。
诃子、阿说他树、余甘子和补骨脂、两种杜松与蜂蜜调制。能治疗牛和虫等的所有毒害。诃子、阿说他树等与蜂蜜调制的药膏能治疗牛咬和毒虫咬等所有毒害。

།སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་རྨ་ཤིང་བཙོད། །པདྨ་གེ་སེར་རྒྱ་སྤོས་ནི། །སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་ཙམ་པ་ཀ་།སྔ་མ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལྷག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེར་པོ་རྣམ་ གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྤྱར་བའི་དུག་སྨན་ནི་ཙམ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྙེ།སྔ་མ་བས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྕི་ཁུ་བཙིར་དང་ཀ་ར་དཀར། ། པ་མརྒ་ལྡོང་རོས་དང་། །བ་བླ་སྐྱེར་པ་བྱ་མ་ཀ་།ཡུག་སྣམ་སྦྲང་རྩི་མར་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལྕི་ཁུ་བཙིར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ། བ་ལ་སོགས་པའི་དུག་འཇོམས་ཤིང་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་ན་ལེ་ཤམ་སུག་སྨེལ། །རུ་རྟ་ཤིང་མངར་སྦྲང་རྩི་མར། །སྦྱར་བའི་སྨན་ནི་མན་ད་ར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་སྤེས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་སྨན་ནི་མིང་མན་ད་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། ། རྒྱ་སྤོས་སེང་ཕྲོམ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཤུ་དག་པ་ཐ་སུག་སྨེལ་དང་། །གུར་གུམ་སྤོས་ངད་ལྡང་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་རྒྱ་སྤོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བའི་སྨན་ནི་སྤོས་ངད་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་མང་ལ་དུག་འཇོམས་པའི། །སྦྱང་བ་བྱས པས་གསོ་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ནད་གཞི་མང་བ་ལ་དུག་འཇོམས་པའི་སྨན་གྱིས་དང་པོར་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཤིང་མངར་དང་ནི་པོ་སོན་ཆ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཨང་ཀོ་ལ། །སིན་དུ་བ་ར་འབྲས་ཆུར་སྦྱར། །འཐུངས་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་དུག་།མྱུར་དུ་སློན་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་ཤིང་མངར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་བླུད་ན། དུག་མྱུར་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཤིར་ཤའི་ལོ་མ་མེ་ད་དང་། །རྩ་བ་འབྲས་བུ་ཨང་ཀོ་ལའི། །རྩ་བར་བཅས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་རི་ཤའི་ལོ་མ་དང་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ཨང་ ཀོ་ལའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་འབྲས་ཀྱི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ཡང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་བའི་སྲིན་བུའི་དུག་དེ་མྱུར་དུ་སློན་པར་བྱེད་དོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ནི་ལི་ནི། །དུར་བྱིད་ལ་སོགས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་འོས་པ་ཡིན་ན་ནི། འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་ སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།སྐྲང་དང་ཚ་སོགས་ཞི་གྱུར་ན། །རྨ་ཡི་ལྟེ་བ་དཔོག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྲུང་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་གྱུར་ན་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྨན་གྱིས་རྨའི་ལྟེ་བ་དཔོག་པར་བྱའོ། །བ་བླ་ལེ་བརྒན་རྩའི་མེ་ཏོག། །ཁྲོན་བུ་བྱི་བའི་རྟུག་པ་དང་། །དུར་བྱིད་དན་ ད་རྒྱམ་ཚར་སྦྱར།།ལྟེ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་བླ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྦྱར་ཏེ་བསྐུས་ན་ཡང་ལྟེ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཨུ་ཏ་མ་ཀ་རིའི། །རྩ་བ་སྨིན་པའི་ཤུན་བཅས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཏ་མ་ཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་། སྨིན་པའི་ཤུན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྟེ་བ་ འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱམ་ཚ་རུ་རྟ་པུ་ཙེ་ཤེལ། །དན་ད་པ་ཡ་སྱ་སྦྱར་བ་འམ། །རཱཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའི་རྩར། །དར་བའི་ཚིགས་མ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ལྟེ་བ་མཐོ་བ་དེ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱམ་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འམ། རཱ་ཛ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའི་རྩ་བ་དང་། དར་བའི་ཚིགས་མ་སྐ་བ་དང་སྦྱར་བས་ཀྱང་བྱའོ། ། ལྟེ་བ་བཅད་པའི་དུས་སུ་ནི། །དུག་སིལ་བ་ཡིས་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟེ་བ་བཅད་པའི་དུས་སུ་དུག་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་། །སྨན་གྱིས་བརྟ་བར་བྱའོ། །སྣུམ་ཆོས་མ་ལུས་བྱ་བ་ནི། །ཞུན་མར་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྲིན་བུའི་དུག་གི་སྣུམ་ཆོས་ལ་ནི་ཀུན་ཀྱང་ཞུན་མར གྱིས་བྱའོ།

关于'两种黄色、染木、郁金、莲花、黄花、檀香，与蜂蜜、酥油调和成的瞻波迦，比前者功效更胜'这句话，两种黄色等药物调配的毒药称为瞻波迦，比前者功效更大。
关于'牛粪汁和白糖，帕玛嘎、冬若斯和，巴拉、醋栗、佳玛嘎，羊毛、蜂蜜、酥油亦然'这句话，牛粪汁等药物亦然，能够消除巴拉等毒，可以完成一切功用。
关于'檀香、那勒善、苏格美，如达、甘草、蜂蜜、酥油，调配的药物名曼达热'这句话，檀香等调配的药物名为曼达热，其功效也与前者相同。
关于'檀香、升麻、普则谢，白芷、巴塔、苏格美，以及藏红花，香气同样芬芳'这句话，另外檀香等调配的药物称为香气芬芳，功效也与前者相同。
关于'对于病根众多而需要消除毒素的，应当通过净化治疗'这句话，对于病根众多的人，应当首先用消毒药物进行净化。
关于'甘草以及波松查，科沙塔基、昂果拉，辛度巴热与米汤调，饮用能快速排出痰性毒'这句话，对于痰液较重的人，用甘草等药物与米汤调服，能快速排出毒素。
关于'希日夏的叶子、美达和，根部果实昂果拉，连同根部也是如此'这句话，希日夏的叶子、根部、果实和昂果拉的根部一起与米汤调服，也能快速排出痰性虫毒。
关于'三果和尼利尼，杜尔比等泻药施用'这句话，如果适合用泻药治疗，就应当使用三果等泻药。
关于'肿胀和发热等平息后，应当拔除伤口中心'这句话，如果肿胀等症状平息，就应当用下文所说的药物拔除伤口中心。
关于'巴拉、列根匝的花朵，井水、老鼠粪便和，杜尔比、丹达与岩盐调，能够拔出中心部位'这句话，巴拉等药物调配涂抹也能拔出中心。
关于'同样乌塔玛嘎日的，根部及其成熟皮'这句话，同样乌塔玛嘎日的根部和成熟的皮两者也能拔出中心。
关于'岩盐、如达、普则谢，丹达、巴雅夏调配或，拉匝科沙塔基根，与酸奶渣调配用'这句话，为了拔出突起的中心，可用岩盐等配方，或者拉匝科沙塔基的根部与酸奶渣调配使用。
关于'在切除中心的时候，应当以解毒来支持'这句话，在切除中心的时候，应当用解毒的食物和药物来支持。
关于'所有油疗法的施用，都应当用酥油来进行'这句话，对于虫毒的油疗法都应当用酥油来进行。

།ཏིལ་མར་གྱིས་ནི་རྩ་སོགས་ལ། །མེ་མཆེད་ལྟ་བུར་དུག་འཕེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཏིལ་མར་གྱིས་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ན་ནི། རྩཝ་སྔོན་པོར་མེ་མཆེད་པ་ལྟར་དུག་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བེ་ཀོཾ་ཀ་ཏ་བ་ལི་ཀ། །ཐལ་ ཏྲེས་གླ་སྒང་སྤྲི་ཀ་དང་།།ཙནྡན་ཉ་ལྕིབས་སོ་ན་ཀ། །ུཏྤལ་རྒྱ་སྦོས་ཤིང་མངར་དང་། །ཤིང་ཚ་ཤུག་པ་ན་གུ་ལི། །པོ་སོན་ཆའི་རྐང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར། །སྐྱེར་པ་གླ་སྒང་སར་པ་ཀྵི། །བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །པི་པི་ལིང་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།བ་རུ་ན་དང་ཨ་ག་རུ། ། བིལ་བ་ནིམ་པ་བ་ཏ་ལི། །རུ་རྟ་ནཱ་ག་གེ་སར་དང་། །སེའུ་ལུ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་དང་། །བིལ་བ་ཙནྡན་ཨུཏྤ་ལ། །རྒྱ་སྤོས་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །ལྕང་མ་ནིམ་པ་རུ་རྟ་དང་། །ཆུ་སྲིན་སྡེར་མོ་ཛི་བན་ཏི། །ག་བྲའི་རྩ་བ་པ་ཏ་ལི། །ཛི་བན་ཏི་དང་པོ་སོན་ཆ། ། ཤིང་ཚ་སྦྱར་བ་དེ་དག་ནི། །མིག་སྨན་སྣར་བླུགས་བྱུག་པ་དང་། །སྨན་ཆུ་བླུགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མཁྲིས་པ་བང་ཀན་རླུང་གྱུར་པའི། །ལུ་ཏའི་དུག་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ངན་འགྲོ་བཞིན། །འདི་ཡིས་དུག་ནད་ཀུན་འཇོམས་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བེ་ཀང་ཀ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་དུག་སྨན་གྱི་མཆོག་འདི་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གསུམ་པོས་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲིན་བུའི་ནད་གསུམ་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་མིས་ངན་འགྲོའི་ཚོགས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །སྤྲི ཀ་ནི་ཤ་རྩིའོ།།ཉ་ལྕིབས་ནི་ཆུ་བལ་ལོ། །ཀུ་ལི་ནི་གནྦྷན་ཀུ་ལིའོ། །སེའུ་ལུ་ནི་སླེ་སྨན་ཏ་ཀའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཚན་གསུམ་ནི་བེ་ཀོཾ་ཀ་ཏ་ནས་པོ་སོན་ཆའི་རྐང་གི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་སྐྱེར་པ་ནས་སེའུ་ལུའི་བར་ རོ།།གསུམ་བ་ནི་བིལ་བ་ནས་ཤིང་ཚའི་བར་རོ། །སེང་ཕྲོམ་ཤུག་པ་པདྨ་གེ་སར་དང་། །ཙནྡན་དམར་སེར་ཕྲི་ཡང་ཀུའི་མེ་ཏོག་།པདྨ་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་པ་ཡ་སྱའི། །སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱིས་བ་ཡི་དུག་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེང་ཕྲོམ་ལ་ སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ།བཏུང་བ་དང་། སྣ་སྨན་དང་། མིག་སྨན་དང་། བསྐུ་བ་དང་། སྨན་ཆུ་བླུགས་པའི་སྦྱོར་བས་སྦྱར་ན་ནི་བའི་དུག་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས།ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱི་བ་དང་ཨ་ལང་གའི་དུག་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁ་ཆུ་ཅན་དང་མི་བརྟན་བུ། །རྒོད་དང་སྒྲ་ཅན་པགས་པ་དང་། །རྙིང་པའི་ སོ་དང་ཁུ་བྱུག་དང་།།སེར་སྐྱ་དང་ནི་ནག་པོ་དང་། །དམར་སེར་ཁྲ་བོ་དཀར་པོ་དང་། །ཐི་བ་སྐྲ་དཀར་བྱི་བ་དང་། །ཕུས་པ་དང་ནི་བྲ་བྱི་སྟེ། །བྱི་བའི་དབྱེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བའི་དབྱེ་བས་ནི། ཁ་ཆུ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ བསྟན་པ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ།

关于'芝麻油会使根等如火燃烧般毒性增长'这句话，如果用芝麻油来涂抹，则会像青草上火焰燃烧一样使毒性增长。
贝康卡塔巴利卡、土大黄、獐牙菜、白檀、水藻、索那卡、乌巴拉、檀香、甘草、肉桂、柏树、那古利、波索恰的茎一起配制。
酸枣、獐牙菜、萨尔帕克西、荜茇、胡椒根、胡椒、吉特拉卡、瓦茹那、沉香、木苹果、楝树、巴塔利、茜草、龙脑花、色乌鲁一起配制。
木苹果、白檀、乌巴拉、檀香、荜茇、胡椒、柳树、楝树、茜草、鳄鱼爪、济万提、甘草根、巴塔利、济万提和波索恰、肉桂配制。
这些配方可用作眼药、鼻药、涂抹药和药液灌注，能治疗由胆、痰、风引起的所有蛇毒，就像持戒者避免恶道一样，这些药方能消除一切毒病。
关于这段话，贝康卡塔等殊胜解毒药，通过这三类药方能够消除胆、痰、风三种虫病，就像持戒者能够遮止恶道群集一样。
斯普里卡是肉汁，鱼鳃是水棉，库利是甘丹库利，色乌鲁是斯列曼塔卡，其他的都容易理解。
三种配方是：第一配方从贝康卡塔到波索恰的茎；第二配方从酸枣到色乌鲁；第三配方从木苹果到肉桂。
香青、柏树、莲花蕊、红黄檀香、普里扬古花、莲花、水晶草和帕雅斯亚的配方能消除一切牛毒。
关于这段话，香青等药物配方，无论是饮用、鼻药、眼药、涂抹还是药液灌注，都能消除一切牛毒。
这是《医论八支心要注释·月光论》中，由大师月官所作的后续篇第三十七章的注释。
接下来将讲述治疗鼠毒和阿朗嘎毒。
流涎鼠、不稳鼠、狂鼠、有声鼠、皮鼠、旧牙鼠、布谷鼠、黄鼠、黑鼠、红黄鼠、花斑鼠、白鼠、提巴白毛鼠、普巴鼠和岩鼠，这就是十八种鼠的分类。
关于这段话，鼠的分类包括流涎鼠等十八种。

།གང་དུ་འདི་ཡི་ཁུ་ཆུས་ཕོག་།ཁུ་བས་ཕོག་དང་རེག་པ་ནི། །ལུས་ཀྱིས་ལུས་ལ་རེག་པ་དེར། །ཁྲག་ལ་གནོད་ཅིང་མདོག་སྐྱ་ལ། །ཐོར་བུ་རྨེན་བུ་དྲི་མནམ་དང་། །ཤུ་བ་འཁོར་ལིང་ཡི་ག་འཆུས། །མགོ་འཁོར་ སྐྲང་རིམས་རབ་ཏུ་ན།།ཉམ་ཆུང་འདར་ཞིང་ལྷུ་ཚིགས་ན། །སྦུ་ལྡང་དྲན་ཉམས་ཁྲག་འཛག་དང་། །ཡུན་རིང་དུ་ནི་གནས་བར་བྱེད། །བད་ཀན་ཅན་གྱི་བྱི་བ་ཡི། །ཕྲུ་གུ་མང་རེག་སྐོམ་སློན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བ་འདི་དག་གི་ཁུ་ཆུས་ ལུས་གང་ལ་ཕོག་པ་དང་།ཡང་ན་ཁུ་བས་ཕོག་པའི་ལུས་དང་རིག་པར་གྱུར་ན་དེར་མདོག་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་། ཡུན་རིང་དུ་འབྲེལ་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། བད་ཀན་ཅན་གྱི་མི་བྱི་བའི་ཕྲུ་གུ་མང་པོས་རེག་ན་སྐོམ་དང་ཆེ་ བ་དང་།སློན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱི་བ་འཁྲིག་སྤྱོད་དུག་གསོ་དཀའ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པའི་དུག་གིས་རེག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཞིང་། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡང་ཞིང་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ ལག་ཀུན་སྐྲངས་མདོག་མི་སྡུག་།རྣགས་ཤིང་འོན་ལ་རིམས་ཀྱིས་འདེབས། །མགོ་ལྕི་ཁ་ཆུ་ཁྲག་འབྱུང་ཞིང་། །སློན་པ་གསོ་དཀའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བའི་དུག་གསོར་མི་རུང་བས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི ཡན་ལག་ཀུན་སྐྲངས་པ་ནས།སློན་པའི་བར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕུས་པས་ཟིན་པ་དེ་དྲི་བྲོ། །ལྒང་པ་སྐྲངས་ཤིང་ཆུ་མདོག་ཉམས། །སྦྲང་རྩི་འདྲ་བའི་རྨེན་བུས་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཕུས་པའི་དུག་གིས་ཟིན་པའི་མཚན་མ་ནི་དེའི་ དྲི་བྲོ་བ་ནས་རྨེན་བུས་ཁྱབ་པའི་བར་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བས་སྦང་བར་བྱའོ། །ཁྱིའི་དུག་བད་ཀན་ཤས་ཆེར་འཁྲུགས། །འདུ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་རྩ་མང་གནས། །གནོད་ཅིང་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་ལ་ནི་མི་བཟད་གནོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིའི་མཆེ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ནི། བད་ཀན་གྱི་ནད་ཤས་ཆེར་ལྡང་ཞིང་འཁྲུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་རྩ་མང་པོ་ལ་གནས་ནས་འདུ་ཤེས་སྟོང་ཅིང་བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་གནོད་པར བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཆུ་འཛག་དང་ལོང་དང་འོན། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུག་པར་བྱེད་པ་དང་། །མཇུག་མ་འགྲམ་པ་ཕྲག་གོང་ལྷོད། །མགོ་ན་གདོང་ནི་དུད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱི་ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་ལོང་བ་དང་འོན་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུག་པར་ བྱེད་པ་དང་།མཇུག་མ་ལྷོད་ཅིང་རང་གི་གནས་ནས་བསྐྱོད་པ་དང་། འགྲམ་པ་དང་། ཕྲག་པ་ཡང་ལྷོད་པ་དང་། མགོ་ན་ཞིང་ཚ་བ་དང་། གདོང་དུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱི་གདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་སོ་ཡིས་ཟིན་ན་རྨ། །ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་ཁྲག་ནག་ འཛག་།མགོ་སྙིང་ན་ཞིང་རིམས་འདེབས་རེངས། །དེ་རྗེས་སྐོམ་དང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁྱིའི་སོས་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་མི་ནི་རྨའི་ཚོར་བ་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་ནག་པོ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡིས གདུག་ཅིང་མཆེ་བ་ཅན།།ཅེ་སྦྱང་དོམ་དང་དྲེད་དང་གུང་། །སྟག་དང་སྤྱང་ཀི་ལ་སོགས་པ། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་འདིས་ནི་གཅན་གཟན་གདུག་ཅིང་མཆེ་བ་དང་ལྡན་པའི་མཆེ་བ་ཅན་ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།

凡是被这种老鼠的尿液所沾染，或是被精液沾染，或是身体与身体相触之处，会损害血液并且肤色发白，出现肿块、淋巴结肿大、发臭、疥疮、晕眩、食欲不振，头晕、浮肿发热剧痛，身体虚弱颤抖、关节疼痛，起泡、神志不清、出血，并且会长期持续。痰湿体质的人被老鼠幼崽多次接触会口渴并且浮肿。
被交配中的老鼠的毒很难治愈，会反复发作。
被老鼠毒侵染而无法治愈的症状是：四肢浮肿、肤色难看、化脓、耳聋、发热，头重、流涎、出血，浮肿难治是其特征。
被人咬伤的特征是：有异味，膀胱肿胀、尿液变色，遍布如蜂蜜般的肿块。这是无法治愈的，应当放弃治疗。
狗的毒主要扰乱痰湿，存在于许多意识运行的脉中，会造成损害和混乱，对身体组织造成难以忍受的伤害。
流涎、失明和耳聋，到处乱跑，尾巴、下巴、肩部松弛，头痛面色发暗。
被其牙齿咬伤后，伤口感觉迟钝且流出黑血，头痛心痛、发热僵硬，随后口渴并昏迷。
通过这个方法也应当了解其他凶猛有獠牙的野兽，如豺、熊、棕熊、野牛、虎、狼等其他动物。

།གཡའ་ཞིང་ཟུག་ལ་མདོག་མི་སྡུག། །ཚེར་བ་མེད་གནས་རིམས་མགོ་འཁོར། །ཚ་ཞིང་དམར་ལ་ན་ཞིང་རྣགས། །སྐྲང་ཞིང་རྨེན་བུ་སྐྱེ་ཟུག་འཁུམས། །རྨ་ནི་འགགས་ཤིང་འབྲུམ་བུ་འབྱུང་། །ལྟེ་བ་ཅན་དུ་ཟླུམ་པོར་ འགྱུར།།ཀུན་ཏུ་དུག་བཅས་མཚན་མ་འདི། །དུག་མིད་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་དུག་དང་ལྡན་པ་ནི། གཡའ་བ་ལ་སོགས་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དུག་མེད་པ་ནི་གཡའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དེ་དག་མེད་ཅིང་སྔ་མ་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་གིས་བཟུང་བ་དེའི་སྦྱོད་ཚུལ། །སྒྲ་སྒྲོགས་རྒྱུ་མེད་པར་དེའི་གཟུགས། །ཆུ་དང་མེ་ལོང་སོགས་མཐོང་འཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ བཟུང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མོད་ལ་དེའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ཅེ་སྦྱོད་ཚུལ་དེ་ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོད་ཚུལ་བྱེད་ཅིང་།དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཆུ་ལ་སོགས་པར་དེའི་གཟུགས་མཐོང་ན་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་བཟུང་བར་ཡང་སྒྲ་དང་ནི། །མཐོང་བས་ སྔངས་པར་བྱེད་པ་ནི།།ཆུ་ཡིས་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཟིན་པ་དེ་ཡང་སྤང་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གིས་མ་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་སྔངས་ཤིང་ཆུས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་མི་དེ་ནི་ཆུས་སྐྲག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །བྱི་བའི་དུག་གིས་ཟིན་མ་ཐག་།རྨ་ནི་མདེའུ་བསྲེགས་པས་བསྲེག་།ཡང་ན་མེ་ལོང་དག་གིས་བྱ། །གཞན་དུ་ལྟེ་བར་མི་བཟོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བས་ཟིན་མ་ཐག་པའི་མིའི་རྨ་ལ་ མདེའུ་བསྲེགས་པའམ།ཡང་ན་མེ་ལོང་བསྲེགས་པས་དེ་བསྲེགས་པས་དེ་བསྲེག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་མ་བསྲེགས་ན་རྨའི་ལྟེ་བ་མི་བཟོད་པར་ན་བར་འགྱུར་རོ། །བསྲེགས་ནས་རྨ་ལས་ཁྲག་དབྱུང་ཞིང་། །ཞལ་ཞལ་བྱས་ལ་ཤིར་ཤ་དང་། །ཡུང་བ་རྒྱ་སྤོས་ གུར་གུམ་དང་།།སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ནི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོས་བཟུང་བ་བསྲེགས་པའི་རྨ་ལ་རྔབས་རྭ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་། ཞལ་ཞལ་བྱས་ལ་ཤི་རི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཁྱིམ་གྱི་དུག་པ་སྐྱེར་པ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་དང་ནི་ བཙོད་དག་གི་།ལྡེ་གུས་བྱི་བའི་དུག་སེལ་ཞིང་། །ལྟེ་བ་འབུར་བའང་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་གྱི་དུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་བྱི་བའི་དུག་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྨའི་ལྟེ་བ་འབུར་བ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ ནས་སྐྱུར་བས་བཀྲུས་ནས་ནི།།གི་རི་ཀར་ཎི་པ་ལིན་ཏི། །བིལ་བའི་རྩ་བ་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཆུ་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཀན་ཛ་དང་དར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁུ་བ་སྐྱུར་བས་བཀྲུས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་གི་རི་ཀར་ཎི་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུ་བར་བྱའོ།།དུག་དང་སྐྲང་སེལ་སྨན་གཞན་དང་། །ཡང་ན་གཏར་ག་མྱུར་དུ་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་དུག་དང་སྐྲང་པ་སེལ་བའི་སྨན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བསྐུ་བ་དང་། གཏར་ག་གདབ་པར་ཡང་བྱའོ། །ནི་ལི་ནི་ བསྐོལ་ཤི་རི་ཤ།།ང་ཀོ་ལ་ཡི་ཁུ་བས་སློན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བའི་དུག་དེ་ལ་ནི་ལི་ནི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པའམ། ཤི་རི་ཤ་དང་ཨང་ཀོ་ལའི་ཁུ་བ་བླུད་དེ་སློན་པར་བྱའོ། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ཤིར་ཤ་དང་། །ཛི་མུ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་དང་། །པོ་སོན་ཆ་ནི་ཕྱེ་མར་ བཏགས།།ཞོ་སྦྱར་བླུད་ལ་དུག་སློན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བཞིའི་ཕྱི་མ་དང་ཞོར་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ལ་བྱི་བའི་དུག་སློན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།

发痒且疼痛，颜色不美观。无刺之处头部发热眩晕。发热发红且疼痛化脓。肿胀生淋巴结疼痛抽搐。伤口堵塞且生疱疹。脐状圆形突起。这些都是带毒的征兆。与中毒相反。
对于以上所说，要知道所有带毒的都具有发痒等特征，无毒的则是没有发痒等特征，与前者相反。
被咬者的行为，无故发出声音，其形象在水和镜中等处可见则将死。对此，被狼等咬伤的人立即会表现出那种行为，即狼等的行为方式，如此无故在水等处见到其形象就会死亡。
即使未被咬伤，也因声音和见到而惊恐，被称为怕水，被此症所困也应治疗。对此，某人虽未被这些生物咬伤，但因声音等而惊恐，因水而害怕的人，就是得了称为恐水症的病，这也要治疗。
鼠毒刚中时，应用烧热的箭头烧灼伤口。或者用镜子烧灼。否则脐处会疼痛难忍。对此，被老鼠咬伤后立即要用烧热的箭头或烧热的镜子烧灼伤口。否则不烧灼的话，伤口中心会疼痛难忍。
烧灼后要从伤口放血，并且涂抹合欢树、姜黄、藏红花、郁金香和独活的药膏。对此，对被咬后烧灼的伤口要用吸角等放血，并且涂抹合欢树等药膏。
家烟、柏树、岩盐和红花的药膏能消除鼠毒，也能消除脐部突起。对此，用家烟等药物的药膏涂抹能消除鼠毒，同时也能消除伤口中心的突起。
然后用酸性物清洗，涂抹吉利卡尔尼、帕林提、木苹果根、独活与水研磨的药膏。对此，之后用酸奶和酸性物等清洗，随后涂抹吉利卡尔尼等与水研磨的药膏。
其他解毒消肿药，或者迅速放血。对此，同样也要涂抹其他解毒消肿的药物，也要放血。
煮沸尼利尼，合欢树，安果拉的汁液浸润。对此，对这鼠毒要饮用煮沸的尼利尼汁液，或用合欢树和安果拉的汁液浸润。
苦瓜、合欢树、吉穆塔卡果实和芥子研磨成粉。与酸奶调和后饮用以解毒。对此，或者将苦瓜等四味药物研成粉末与酸奶调和后饮用，以解鼠毒。

།ཤུ་དག་རུ་རྟ་པོ་སོན་ཆའམ། །ཛི་བན་ཏི་ནི་བ་གཅིན་བཏགས། །ཆོ་ག་སྔ་མ་བཞིན་བླུད་ ན།།དུག་གི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བ་གཅིན་དང་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་བྱི་བའི་དུག་གི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དུར་བྱིད་ནི་ལི་ནི་དང་ནི། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་བཀྲུ་སྨན་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། ཡང་ནང་དུར་བྱིད་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་ཡང་བསྔགས་སོ། །ཤི་ར་ཤའི་སྙིང་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིས། །མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་དག་ཀྱང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིར་ཤའི་ནང་གི་སྙིང་པོ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མགོ་བོའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །བ་ལྕིའི་ཁུ་བ་ཚ་བ་གསུམ། །ཕྱེ་མ ཞིབ་བཏགས་ལྡེ་གུས་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བའི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་སྨན་ཡང་ཕན་ནོ། །བ་ལང་ལྕི་བ་ཀ་པིད་ཏའི། །ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཏཎྜུ་ལི་ཡི་རྩ་བ་དང་། །བསྐོལ་བའི་ མར་ནི་བླུད་ན་འང་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཏཎྜུ་ལིའི་རྩ་བའི་སྨན་མར་ཡང་ཕན་ནོ། །གི་རི་ཀར་ཎི་སེར་པོ་གཉིས། །ཤིང་མངར་བཙོད་དང་སླེ་ཏྲེས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་གི་རི་ཀརྞི་ལ་སོགས་པའི་མར་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཐལ་ཏྲེས་རྩ་བ་མར་བསྐོལ་བ། །ཀ་པིད་ཏ་ཡི་ རྣམ་ལྔའང་ཕན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཐལ་ཏྲེས་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་རི་བ་དང་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་རམ། ཡང་ན་ཀ་པིད་ཏ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཀ་པིད་ཐའི་ཤུན་པ་དང་། ལོ་མ་དང་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྐོལ་བའི་མར་ཡང་ཕན་ནོ། །སིན་དུ་བ་ར་རྒྱ་སྤོས་དང་། །ཤི་ཀྲུ་བིལ་བའི་རྩ་བ་དང་། །ཤུ་དག་གཟེ་ མ་བ་སྤྲུ་བ།།ཛི་མུ་ཏ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བླུད་ནས་འབྲས་ཆན་སཱ་ལུ་ཞོ། །བྱིན་ན་ཕྱི་བའི་དུག་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་བྱི་བའི་དུག་གིས་ཉིན་པ་ལ་ནི་སིན་དུ་བ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་བླུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། ། ཤར་པུང་གའི་ཕྱེ་མ་ནི། །དར་བར་སྦྱར་བ་བླུད་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤ་ར་པུང་གའི་ས་བོན་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དར་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ང་ཀོ་ལ་ཡི་རྩ་བ་ནི། །ར་ཐུག་གཅིན་སྦྱར་ལྡེ་གུས་ནི། །བཏུང་དང་བསྐུ་བ་ལ་སྦྱར་ན། །བྱི་བའི་དུག་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས བྱ་བ་ལ།ཡང་ན་ཨང་ཀོ་ལའི་རྩ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཏང་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །ཀ་པིད་ཏ་ཡི་སྙིང་པོ་དང་། །ཏི་ལ་ཀ་དང་ཏིལ་དང་ནི། །ང་ཀོ་ལ་ཡི་རྩ་བ་ནི། །འ་ཡི་འོ་མའམ་གཅིན་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་ན་ཀ་པིད་ཏའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིན་དང་སྦྱར་བ་ བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ཏི་ལ་ཀའི་སྡོང་ཡལ་ག་ནི། །བ་ཡི་འོ་མ་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཡང་ན་ཤེརྱ་ཀའི་རྩ་བ། །སྦྲང་རྩི་འབྲས་བུ་སྦྱར་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤེརྱ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཧ་ཙ་རའི་རྩ་བ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ ནོ།།ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཞག་གཅིག་ནི། །ཆུ་ལ་སྤངས་པའང་བླུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཀུ་བ་ཁ་བོ་ཞག་གཅིག་ཆུར་སྦངས་པའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །སིན་དུ་བ་རའི་རྩ་དང་། །བྱི་བའི་རུས་པ་བོང་ང་དཀར། །རྒྱ་སྤོས་ཆུར་བཏགས་སྣ་སྨན་སོགས། །སྦྱར་བས་བྱི་བའི་དུག་སེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།།ཡང་སིན་དུ་བ་རའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་ཡང་ཕན་ནོ།

'白芷、茜草、波森茶或者，吉瓦提尼与牛尿调，如前仪轨而服用，能除一切毒病。'即白芷等药与牛尿调制成糊状，如前所述与酸奶调和服用，能治愈一切鼠毒之病。
'杜蒲、尼尼以及，三果泻药受称赞。'即另外杜蒲等泻药也受到称赞。
'以希拉夏心果实，头部泻药亦有效。'即另外希拉夏内心及其果实作为头部泻药服用也有效。
'牛粪汁三辛，细研粉调制有效。'即另外牛粪等眼药也有效。
'牛粪迦比特，粉末蜂蜜调食用。'即另外食用牛粪等调制的糊状物也有效。
'坦杜利根与，煎煮酥油服亦效。'即另外坦杜利根药酥也有效。
'吉利卡尔尼两黄，甘草蓝靛白芥子效。'即另外服用吉利卡尔尼等药酥也有效。
'白芥子根煮酥，迦比特五味亦有效。'即另外白芥子即沙利瓦与煎煮的药酥，或者迦比特五味即迦比特的皮、叶、根等煎煮的酥油也有效。
'辛度瓦拉檀香与，希克如毗罗婆根与，白芷泽玛巴斯布瓦，及与吉穆塔一起，以上诸药汁蜂蜜，服后稻饭沙卢酸奶，施与能除鼠毒病。'即对于白天的鼠毒，服用辛度瓦拉等药汁配以蜂蜜等配方也有效。
'夏尔蓬迦粉末，与酪浆调服亦有效。'即另外夏尔蓬迦种子研粉与酪浆调和服用也有效。
'昂果拉之根，山羊尿调糊状，饮用涂敷若使用，能除一切鼠毒病。'即另外如所说使用昂果拉根也有效。
'迦比特心及，提拉迦与芝麻及，昂果拉之根，牛奶或尿调服。'即另外服用迦比特心等与尿调和也有效。
'提拉迦茎枝，牛奶调和饮。'即另外此配方也有效。
'或者谢尔雅迦根，蜂蜜果实调和饮。'即另外谢尔雅迦即哈匝拉根与蜂蜜及大米洗水调和服用也有效。
'枯瓦卡沃一日，浸于水中亦当饮。'即另外枯瓦卡沃浸泡一日的汁液应当饮用。
'辛度瓦拉根与，老鼠骨白洋葱，檀香水调鼻药等，配制能除鼠毒病。'即另外辛度瓦拉根等药制成鼻药等也有效。

།བྱི་བའི་དུག་ནི་ལྷག་ལུས་པ། །སྤྲིན་མཐོང་བས་ནི་ལྡང་བྱེད་པའམ། །ནད་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཇི་ལྟ་བར་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱི་བའི་དུག་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ལུས་པ་གནས་ན་སྤྲིན་ མཐོང་ན་ལྡང་བར་བྱེད་པའམ།ཡང་ན་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དུས་དབྱར་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་འཕེལ་ཞིང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །གསོ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །རང་གི་གསོ་བར་གང་བཤད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉམས་པའི་དུག་སེལ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་ལ་རང་གི་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྡང་བར་བྱེད་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་གསོབ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་། རང་གི་གསོ་བའི་སྨན་གང་དག་ཡིན་པ་དང་ཉམས་པའི་དུག་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་བྱའོ། ། ལང་ཀ་ཡི་སོ་ཡིས་ཟིན། །མར་བསྐོལ་ བ་ཡིས་བསྲེག་པར་བྱ།།དུག་སྨན་དེ་དང་དེ་བསྐུ་ཞིང་། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། ལང་ཀའི་སོས་ཟིན་པའི་མི་ལ་ནི་མར་བསྐོལ་བས་སོས་བཏབ་པའི་རྗེས་བསྲེག་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཨརྐའི་འོ་མར་བཅས། །བཀྲུ་སྨན་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་གཏང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ། ལང་ཀའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་འདི་ལ་ཨརྒའི་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ང་ཀོ་ལའི་རྩ་བྱང་ཕྱོགས་ཆུ། །སྲང་གསུམ་མར་ནི་སྲང་གཅིག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨང་ཀོ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྩ་བ་བསྐོལ་བའི་ཆུ་སྲང་གསུམ་དང་མར་སྲང་ གཅིག་བསྲེས་ཏེ་བླུད་ན་ཡང་ཕན་ནོ།།ངྷ་དུ་ར་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །གི་རི་ཀར་ཎི་བ་སྦྲུ་བ། །བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངྷ་དུ་རའི་འབྲས་བུ་དང་གི་རི་ཀརྞི་དཀར་པོ་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པའམ། ཡང་ན་ངྷ་དུ་རའི་འབྲས་བུ་དང་། བ་སྦྲུ་བ་དཀར་པོ་བསྐོལ་ཏ་ཨུ0f7བླུད་པར་བྱའོ། ། ཏིལ་བཏགས་ལྡེ་བུ་ཨརྐ་ལྕགས། །འོ་མ་བུ་རམ་བསྲེས་བྱིན་ན། །སྤྲིན་ཚོགས་རླུང་གིས་གཏོར་བ་བཞིན། ། ལང་ཀ་ཡི་དུག་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་བྱིན་ན་ཡང་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད དོ།།སྔགས་བཅས་སྨན་དང་རིན་ཆེན་བཅས། །ཞི་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ལང་ཀས་ཟིན་པ་དེ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དེས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བྱའོ། །རྐང་བཞི་པ་དང་རྐང་གཉིས་པའི། །སོ་འམ་སེན་མོས་སྣད་གྱུར་པ། །སྐྲང་ཞིང་ རྣགས་ལ་མདོག་དམར་ཞིང་།།ཚ་ན་ཆུ་སེར་འཛག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་གཉིས་པ་སྟེ་མི་དང་། རྨ་བྱ་དང་ཁྱིམ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སོའམ་སེན་མོས་སྣད་པར་གྱུར་ནས་སྐྲངས་པ་དང་རྣགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལ་ནི་འོག་ནས་ བཤད་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱའོ།། ཤྭ་ཀར་ཎ་ཀད་པ་ལ། །ཧ་ན་ས་ཏི་གོ་ཛི་ཧ། །ཡུག་སྣམ་སེར་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐུ། །སོ་དང་སེན་མོའི་དུག་འཇོམས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་ཀར་ཎ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུས་བསྐུས་ན་སོ་ལ་སོགས་པས་སྣད་པའི་དུག་སེལ་བར་བྱེད་ དོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་བྱར་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དུག་གསོ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་སོ།། དེ་ནས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ།

关于'老鼠的毒素残留，见到云时会发作，或者是病情加重的原因，会如何加重'这句话，如果老鼠的毒素残留在身体里，见到云时会发作，或者在夏季等时节会加重并发作。
关于'对此在所有情况下，应当运用一切治疗方法，以及所说的自身治疗方法，同样也要使用消除变质毒素的配方'这句话，对此在自身加重的情况下发作时，在一切情况下都要按照所说的方法进行治疗，以及使用自身治疗的药物和消除变质毒素的配方。
关于'被蝎子牙齿咬伤，要用煮沸的酥油烧灼，涂抹相应的解毒药，并服用酥油精华'这句话，对于被蝎子咬伤的人要用煮沸的酥油在被咬处进行烧灼。
关于'对此要配合牛乳花的乳汁，也要迅速服用泻药'这句话，对于被蝎子毒咬伤的人要服用与牛乳花乳汁配合的药物。
关于'阿拉迦树北方的根三两和一两酥油服用'这句话，将生长在北方的阿拉迦树根煮水三两与酥油一两混合服用也有效。
关于'曼陀罗果实和山羊耳草或者蒲公英煮汤服用'这句话，将曼陀罗果实和白色山羊耳草煮汤服用，或者曼陀罗果实和白色蒲公英煮汤服用。
关于'芝麻磨成膏、牛乳花、铁屑，牛奶和糖混合服用，如同风吹散云团，能够降伏蝎子毒'这句话，将芝麻磨成膏等药物混合在一起服用，也能产生所说的功效。
关于'配合咒语、药物和宝物，也要使用能够平息的配方'这句话，对于被蝎子咬伤的人也要使用咒语等能够平息的配方。
关于'四足和两足动物的牙齿或爪子抓伤，肿胀化脓且呈红色，发热时渗出黄水'这句话，马和象等四足动物，以及人类和孔雀、家鸡等两足动物的牙齿或爪子抓伤后肿胀、化脓等疾病，要用下文所说的药物配方。
关于'马耳草、颅骨、哈那萨提、牛舌草，用两种黄色毛布涂抹，能够降伏牙齿和爪子的毒'这句话，用马耳草等制成的药膏涂抹能够消除牙齿等抓伤的毒。
《医论八支精华释·词义月光》由亲近月亮的阿阇黎确定，这是对后续部分第三十八章的注释。
治疗毒药的医典完毕。接下来要讲解长寿精华品章节。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་དག་གི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཤད་ན། བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་གཟི་བྱིན་སྐྱེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལས བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་དེ་དག་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་རིང་དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་དང་། །ནད་མེད་གཞོན་དང་ལང་ཚོ་དང་། །གཟུགས་བཟང་མདོག་དང་སྐད་གསལ་དང་། །ལུས་དང་དབང་པོའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང་། །ཚིག་འགྲུབ་རོ་ཙ་མདངས་ལྡན་པ། ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ཡང་དག་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་ནི། ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དངས་མ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཅན། །ཐོབ་གནས་ཡིན་ཕྱིར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངས་མ་དང་ཁྲག་དང་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཅེས་བྱའོ། །ན་ཚོད་དང་པོའམ་བར་མའི་ཚེ། །དབང་པོ་ཐུལ་བས་དེ་སྦྱར་ཏེ། །སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་གཏར་ག་གདབ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱང་བྱས་གཏང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་ཡང་ན་ཚོད་དང་པོའི་ཚེ་འམ། ན་ཚོད་བར་མའི་ཚེ་གཏང་བར་བྱས་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དབང་པོ་ཐུལ་ཅིང་ཡུལ་གྱིས་སེམས་མ་ཕྲོགས་པས་དེ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ཤིང་གཏར་ག་གདབ་པ་དང་། སློན་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ སོགས་པ་ལས་རྣམ་པ་ལྡས་ལུས་སྦྱངས་ནས་གཏང་བར་བྱའོ།།མ་སྦྱངས་པ་ཡི་ལུས་ལ་ནི། །བཅུད་གྱིས་ལེན་དང་རོ་ཙ་བའི། །སྦྱོར་བྱས་དྲི་མ་ཅན་གྱི་ནི། །གོས་ཀྱི་ཚོན་ལྟར་དོན་མེ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་མ་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་མ་བྱས་པ་ལ། བཅུད་ཀྱིས་ ལེན་གྱི་སྦྱོར་བའམ།རོ་ཙ་བ་བྱས་ན་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དྲི་མ་ཅན་གྱི་གོས་ལ་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་ན་དེ་ལེན་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང་འདྲའོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དྲང་སྲོང་འདོད། །སྤྱིལ་པོར་འདུག་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། །རླུང་དང་ཐན་པས་ཉེན་ ཅིག་ཤོས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། སྤྱིལ་པོའམ་ཁང་པར་ཞུགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། རླུང་དང་ཐན་པས་ཉེན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཏེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའོ། །ཁང་པ་རླུང་མེད་འཇིགས་པ་མེད། ། ཆོས་ལྡན་ཡོ་བྱད་འབྱོར་བའི་གྲོང་། །ས་ཕྱོགས་ཤིས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ། །ཁང་པ་སུམ་རིམ་དཀར་ཁུང་ཆུང་། །དུད་པ་ཉི་ཚན་སྦྲུལ་དང་རྡུལ། །བུད་མེད་གླེན་མས་མ་བགྲོད་པར། །ཡོ་བྱད་སྨན་པ་སྟ་གོན་བྱས། །ཁང་པ་ལེགས་པར་བྱི་དོར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བསྟེན་པའི ཁང་པར་རླུང་མེད་པ་དང་།འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་འབྱོར་པ་དང་གྲོང་གི་བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིས་པར་ཁང་པ་སུམ་རིམ་དུ་བརྩིགས་པ་སྐར་ཁུང་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་དང་། དུད་བལ་སོགས་ པས་མཉེན་པ།ཡོ་བྱད་དང་སྨན་པ་སྟ་གོན་བྱས་པ་ཁང་པ་སྐྱང་ནུལ་ལ་སོགས་པ་བྱི་དོར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེས་གྲངས་བཟང་ཁྲུས་བྱས། །མཆོད་འོས་མཆོད་ནས་འཇུག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེས་ཟླ་བ་ཡང་ངོའི་ཚེས་གྲངས་བཟང་པོར་ཁུས་ དང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ཏེ།མཆོད་པར་འོས་པ་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་དེར་འཇུག་པར་བྱའོ།

如是，暂且说明了患病者的药物配制，现在讲述安乐无病之身体力量和光泽的增长，这也就是精华补益和壮阳之法。其中精华补益是最为殊胜的，所以先前已经讲述过。
长寿、记忆力、心智稳定、无病、年轻、青春、身形优美、肤色、清亮音声、身体和感官力量增长、言语成就、性能力、容光焕发，这些都可以通过精华补益而获得。
正确修习精华补益仪轨的人，将获得长寿等功德。
由于能获得并具有精华等功德，故称为精华补益。精华、血液、肉等具有殊胜功德，因为是获得和得到这些的因，所以称为精华补益。
在年龄初期或中期，调伏诸根者应当修习，进行油疗、放血，全面地进行净化。精华补益应当在年龄初期或中期进行，而且应当由诸根调伏、心不为境所夺的人来修习和配制。还要进行油疗和放血，以及用催吐药和泻药等各种方法净化身体后再进行。
对于未经净化的身体，若进行精华补益和壮阳的配制，就如同在肮脏的衣服上染色一样毫无意义。因为身体未经净化和清洁，若进行精华补益的配制或壮阳，将会毫无意义，就像在污垢的衣服上染色不合适一样。
仙人认为精华补益配制有两种：以居于茅庐为主要，另一种是受风和干燥所困。精华补益的配制方法仙人们说有两种：在茅庐或房舍中修习的是主要的，而受风和干燥所困扰的配制是其次的，即非主要的。
房舍无风无危险，具法受用圆满的城镇，在吉祥地方的北方，三层楼房小窗户，无烟无热无蛇尘，愚妇未曾行走过，药物医者准备好，应当善加打扫房舍。
在药物修习的房舍中应当无风、无恐惧和担忧、不违背正法的行为、药物等资具圆满、在城镇东北方吉祥之处建造三层楼房，具有小窗户，无烟等柔软，准备好资具和医生，应当打扫房舍等清洁。
然后在良辰吉日沐浴，供养应供后入住。之后想要修习精华补益者，应当在月亮上弦的良辰吉日沐浴清洁，供养应当供养的神灵和上师后入住。

།དེར་ནི་སྦྱང་བྱས་དག་གྱུར་ནས། །བདེ་ཞིང་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པ་དང་། །ཚངས་པར་སྤྱོད་དང་བརྟན་པར་ལྡན། །དད་པར་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་ཐུལ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བདེ་བ་དང་། ། བརྟུལ་ཞུགས་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ། །ལྷ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་ལྡན། །རིགས་པས་གཉིད་ལོག་གཉིད་མི་ལོག་།སྨན་ལ་དགའ་ཞིང་ཚིག་འཇམ་པས། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཁང་པར་དེར་བཀྲུ་སྨན་དང་། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱང་བར བྱ་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་བརྟ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོབས་ཐོབ་ཅིང་ནུས་པ་རྙེད་པའི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བུད་མེད་ལ་ཉལ་པོ་བྱ་བ་སྤང་བ་བརྟན་ཞིང་སྲན་ཐུབ་པ། དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མོས་པ་ཆེ་བ། དབང་པོ་ཐུལ་ཞིང་ཡུལ་གྱིས་སེམས་མི་ཕྲོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བ།དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཏམ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཤིང་རན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང་། མ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་ དང་།ཚིག་འཇམ་ཞིང་དེས་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་སྣུམ་ཆོས་དུགས་བྱས་ནས། ། རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒྱམ་ཚ་བཅའ་སྒ་པི་པི་ལིང་། །ཤུ་དག་ཡུང་བ་བྱི་དང་ག་།བུ་རམ་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་ནི། །བླུད་ན་ ལེགས་པར་འཁྲུ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་དེ་དང་པོ་སྣུམ་ཆོས་དང་དུགས་བྱས་ནས། ཨ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་གྱི་བར་དུ་ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་ན། མི་དེ་ལེགས་ཤིང་བདེ་བར་འཁྲུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལུས་ནི་དག་འགྱུར་ཞིང་། །ཐུག་སོགས་རིམ་པར་སྤྱད་ནས་ཀྱང་། ཞག་གསུམ་ མམ་ནི་ཞག་ལྔའམ།།ཞག་བདུན་བར་དུ་ཞུན་མར་བཅས། །ནས་ཐུག་དག་པར་གྱུར་གྱི་བར། །སྦྱིན་ཞིང་བཤང་རྙིང་དག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྤྱད་ནས། ཞག་གསུམ་མམ། ཞག་ ལྔའམ།ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཞུན་མར་དང་བཅས་པའི་ནས་ཐུག་སྦྱིན་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་སྔར་གྱི་བཤང་བ་རྙིང་པ་དེ་དག་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ནས་ཐུག་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྟོ་ནི་སྦྱང་བྱས་ནས། །གོམས་པར་ཤེས་པས་གང་ཞིག་ལ། །གང་ཞིག་འཚམ་པ་དེ་ཀུན་བརྟགས། །བཅུད་ ཀྱིས་ལེན་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ལྟོ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པའི་སྨན་པས་ལུས་ཟུངས་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ཏེ། གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

在那里经过净化后，安乐而生气力，具足梵行与坚定，具信而诸根调伏，布施与戒律安乐，精进修法最殷勤，具足忆念诸天神，依理而眠与不眠，喜爱医药语柔和，当开始服用精华。
此处解释为：在那房舍中，应以泻药、催吐药等进行净化，同样以调养等获得力量和能力的人，具足梵行而远离与女人交合，坚定而能忍耐，具足信心而深具信解，诸根调伏而心不为境所夺，最为专注于布施、持戒等功德之聚，同样具足忆念诸天及作意之语，同样依理适度地睡眠与不睡眠，同样喜好且信解医药配方，具足柔和谦逊的语言性格，应当以如此开始精华摄取仪轨并趣入其中。
为其涂油熏蒸后，诃子与余甘子，岩盐荜茇胡椒根，菖蒲姜黄毕达迦，糖与温水相调合，饮用则能善泻净。
此处解释为：对此人先做涂油和熏蒸，将诃子至糖之间诸药与温水调合饮用，此人则能善好安适地泻净。
此后身体得清净，次第服用粥等食，或三日或五日间，或至七日加熟酥，直至麦粥得清净，供食令粪得清净。
此处解释为：此后对已作身体净化的此人，服用如前所说粥等次第，三日或五日或七日之间，应当供以加入熟酥的麦粥，或者直到先前的旧粪清净为止，应当供以麦粥。
如是净化腹部已，由知惯常之医者，观察何者相适宜，应当授予精华食。
此处解释为：如是对已作腹部净化的人，由了知惯常配方的医生观察身体精华、病根等一切情况，应当授予适合各自的精华摄取。

། རུ་ར་སྟོང་དེའི་སུམ་འགྱུར། ། སྐྱུ་རུ་ར་དང་བཅས་པ་དང་། །རྩ་བ་ལྔ་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི། །སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དག་།ཆུ་ནི་བཅུ་འགྱུར་ནང་དུ་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བཅུ་ཆ་ལུས་པ་རུ། ། རུ་རྣམ་རྒྱལ་སྐྱུ་རུ་ར། །བརྡུངས་ལ་རུས་པ་ཕྱུག་ནས་ནི། །ཁུ་བ་དེ་ཡི་ནང་དུ་ནི། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་པི་པི་ལིང་། །གདུར་སྐྱེར པ་ཨ་རུ་ར།།ཙནྡན་མ་དུ་ཀ་པར་ནི། །ཤང་ཀ་པུཥྤཀ་ན་ཡ། །ཤུ་དག་གླ་བ་ཤིང་མངར་དང་། །བྱི་དང་ག་ནི་ཕུལ་རེའི་ཚད། །ཁ་ར་དཀར་སྲང་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ། །ཞུན་མར་བྲེ་ནི་བཅུ་གཉིས་དང་། །ཏིལ་མར་བྲེ་ནི་བརྒྱད་བཅས་པ། །ལྡེ་གུར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ། །ཕབ་ལ་བསྒྲངས་པར་སྦྲང་ རྩི་ནི།།སྲང་ནི་སུམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་གཞུག་།དེ་ནས་གཟར་བུས་དཀྲུགས་ནས་ནི། །མར་གྱི་སྣོད་དུག་ཞུག་པར་བྱ། །གང་ཞིག་ཟས་གཅིག་ལ་མི་གནོད། །དེ་ནི་འདི་ཡི་ཚད་དུ་བཤད། །ཞུ་བའི་ཚེ་ན་དྲུག་ཅུ་པ། །འོ་མར་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན། །བཅུད་ཀྱས་ལེན་འདི་ཚངས་པས་བཤད། ། དགེ་ཞིང་དཔལ་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཞིང་། །མཁའ་ལ་གནས་དང་བྱིས་པ་རྩེ། །དེ་བཞིན་དཀའ་ཐུབ་པས་བསྟེན་བྱས། །ལུས་སྙོམ་ངལ་དང་སྐྲ་དཀར་དང་། །གཉེར་མའི་སྐྱོན་ནི་སྤང་འགྱུར་ཞིང་། །ཡིད་གཞུངས་དྲན་དང་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་། །ཚེ་རིང་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ ལ། རུ་ར་རྡོག་མ་སྟོང་དང་། དེའི་སུམ་འགྱུར་གྱི་སྐྱུ་རུ་ར་དང་བཅས་པ་སྟེ་སྐྱུ་རུ་ར་སུམ་སྟོང་དང་། སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་ནས་བཤད་པའི་རྩ་བ་ལྔ་ངོ་ལྔ་སྤྱིར་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྨན་རེ་རེ་ཞིང་བཅུ་བཅུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྲང་གིས་བསྡུས་ ཏེ།དེའི་བཅུ་འགྱུར་གྱི་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་དེའི་ཁུ་བ་བཅུ་ཆ་ལུས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་བརྡུངས་ལ་རུས་པ་ཕྱུང་སྟེ། ཁུ་བ་དེའི་ནང་དུ་ཤིང་ཚ་ནས་བྱི་དང་གའི་བར་དུ་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་ཕུལ་རེ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ར་དཀའ་བོ་སྲང་སྟོང་ཆིག་ བརྒྱ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཞུན་མར་བྲེ་བཅུ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་བྲེ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ལ། གཟར་བུ་ལ་ཆགས་ཤིང་ལྡེ་གུར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ་ཐབ་ལས་ཕབ་སྟེ་བསྒྲངས་པའི་ནང་དུ་སྦྲང་རྩི་སྲང་སུམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ དེའི་འོག་ཏུ་གཟར་བུས་ལེགས་པར་དཀྲུགས་ལ་དེ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་ཅིང་བཞག་པར་བྱ་ལ།དེ་ལས་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཟོས་བཟའ་བའི་དུས་ལ་མི་གནོད་ཅིང་བདེ་བར་འཇུ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཟའ་པར་བྱའོ། །སྨན་དེ་ཞུ་བའི་ཚེ་ ན་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་འོ་མ་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་འདི་ནི་ཚངས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་ཞིང་དཔལ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ། །དྲང་སྲོང་མཁའ་ལ་གནས་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་རྩེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དཀའ་ ཐུབ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདི་ལུས་ཀྱི་སྙིམ་པ་དང་། ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་གཞུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནས་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།

阿如嘎一千颗的三倍，加上枳实，五种根药各自，重量二百五十两，用十倍的水煮，煮至剩余十分之一的汤汁。阿如嘎胜利果和枳实，捣碎去除骨核后，放入汤汁中。肉桂、苏合香、胡椒、酸枣、阿如嘎、檀香、甜茱萸、尚迦补萨迦那雅、白芷、麝香、甘草、毕澄茄各一捧。白糖一千一百两，酥油十二升，芝麻油八升，煮至成糊状。取下冷却后加入蜂蜜三百二十两。然后用勺子搅拌，放入油脂容器中。
食用时不会妨碍一餐的量，这就是所说的剂量。在消化时，应食用六十岁稻米配以牛奶的食物。此精华是梵天所说，具有吉祥和功德，
空行者和儿童玩耍，同样也为苦行者所服用。能消除身体疲劳和白发，以及皱纹等缺陷，使心志坚定、具有记忆力和力量，并且能够长寿。
这就是说，阿如嘎一千颗和它的三倍枳实，即三千颗枳实，以及在各种药物类别中所说的五种根药各五种共二百五十两，这些药每种各放入十份，将所有这些药材放在十倍的水中煮，直到剩下十分之一的汤汁。然后将胜利阿如嘎果和枳实捣碎去核，从肉桂到毕澄茄的药材每种各放入一捧。同样地放入白糖一千一百两，酥油十二升，芝麻油八升，将这些全部混合，在勺子上凝结成糊状时煮，从火上取下冷却后加入蜂蜜三百二十两。
之后用勺子充分搅拌后放入油脂容器中保存。其剂量是在食用时不会妨碍而能顺利消化的量。在药物消化时，应给予六十岁稻米配以牛奶的食物。此精华是梵天所说，具有吉祥等功德。仙人空行者、儿童玩耍以及其他苦行者也都服用并习惯于此。此精华能除去身体疲惫等，使心志坚定，具有记忆力等，乃至极其长寿等功德。

།སྐྱོན་མེད་ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །སྟོང་དང་པི་པི་ལིང་ནི་སྟོང་དང་བཅས། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་གཞོན་ཐལ་བའི་ཆུ་སྦྱར་བ། །སྣོད་དུ་བཞག་སྟེ་ལེགས་པར་སྤངས་ནས་ནི། །སླར་ཕྱུང་གྲིབ་མར་སྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བྱས། །ཁ་ར་དཀར་པོ་བཞི་ཆ་མར་དང་ནི། །སྦྲང་རྩི་བཞི་འགྱུར་བཅས་པ་ མར་གྱི་ནི།།བུམ་པར་བཅུག་སྟེ་ས་བརྐོས་པར་བཞག་ལ། །ཟླ་བ་དྲུག་ལོན་ནས་ནི་སླར་ཕྱུང་སྟེ། །སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་བཟའ། །རྟག་ཏུ་མཐུན་པའི་ཟས་ན་ལོ་བརྒྱ་འཚོ། །ནད་མེད་པ་དང་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་མེད། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཕེལ་རྒྱས་ པར་འགྱུར་བ་དང་།།མཆོག་ཏུ་དྲན་གསལ་ཡིད་ནི་གཞུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཁུ་བ་དང་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་པི་པི་ལིང་སྟོང་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་པ་ལ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་ བར་བྱས་ཏེ་ཆུར་གཟགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།སྣོད་དུ་བཞག་ལ་སྤངས་པར་གྱུར་ནས་སླར་ཕྱུང་སྟེ་གྲིབ་མའི་ནང་དུ་སྐམས་ནས་ཕྱེ་མར་བྱས་པ་དང་། ཁ་ར་དཀར་པོ་ཕྱེ་མའི་བཞི་ཆ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྨན་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་མར་གྱི་ བུམ་པར་བཅུག་ནས་ས་བརྐོས་པའི་ནང་དུ་བཞག་ལ།ཟླ་བ་དྲུག་ལོན་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སླར་ཕྱུང་སྟེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཇི་ཙམ་དུ་རན་པར་ཟོས་ལ། དེ་ཞུ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་སཱ་ལུའི་ཆན་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་སྨན་ཐམས་ཅད་ཟོས་ན། ལོ་བརྒྱའི་ བར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་ཞིང་ནད་དང་སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་མེད་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་རློན་པ། །ཐོར་ཏོ་བཅད་ལ་བཞོག་པ་ཡི། །སྡོད་བུ་ཁྲུ་གཉིས་བརྐོས་པའི་ནང་། །སྐྱུ་རུ་ར་ནི་སར་པས་དགང་། །རྩ་བའི་ བར་དུ་འཇག་མས་དཀྲི།།པདྨ་སྐྱེས་པའི་འདམ་གྱིས་བསྐུ། །དེ་ནས་རླུང་མེད་གནས་སུ་ནི། །ལྕི་བ་སར་པ་གཙང་མས་བཙོ། །ཚོས་ཤིང་སྐྱུ་རུ་ར་སྤངས་ནས། །སྦྲང་རྩི་མར་བཅས་མི་ཡིས་བཟའ། །དེ་རྗེས་འོ་མ་མར་བཅས་པ། །ཅི་འདོད་པར་ནི་བཏུང་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཟླ་གཅིག་ པར།།བསྟེན་ཞིང་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས། །དེ་ནི་འབད་དེ་སྤང་བར་བྱ། །ཆུ་ནི་གྲང་མོ་ལག་པ་ཡིས། །རེག་པ་ཙམ་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞག་ནི་བཅུ་གཅིག་འདས། །སྐྲ་སོ་སན་མོ་ལྷགས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཉིན་ཞག་ཉུང་ཟད་ནས། །གཟུགས་བཟང་བུད་མེད་ལ་ཕོད་ཅིང་། །སྟོབས་ ནི་གླང་པོ་དང་འདྲར་འགྱུར།།མཆོག་ཏུ་ཡིད་གཞུངས་སྙིང་སྟོབས་དང་། །བློ་ལྡན་ལོ་སྟོང་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ལ་ཤ་རུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་རློན་པའི་ཐོར་ཏོ་བཅད་ལ་བཞོག་པའི་ནད་གི་སྡོང་བུ་ཁྲུ་གཉིས་པ་བརྐོས་ལ། དེའི་ནང་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་སར་པས་བཀང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འཇག་མས་རྩ་བའི་བར་དུ་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་པདྨ་སྐྱེས་པའི་འདམ་གྱི་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་དགོན་པའི་ལྕི་བ་སར་པའི་མེས་བཙོས་ལ། དེ་ནས་སྐྱུ་རུ་ར་དེ་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་བཅས་པར་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྐོམ་དུ་འོ་མ་ངོམས་པར་བླུད པར་བྱ་ཞིང་།འོ་མ་དེ་ཉིད་དང་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་། ཟས་གཞན་མི་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་། དེའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦང་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ལམ་ནི། འབད་དེ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཆུ་གྲང་མོ་ནི་ཐ་ན་ལག་པས་ཀྱང་མི་རེག་པར་བྱའོ།

无瑕的诃子和余甘子，一千颗及胡椒一千颗，木棉树幼苗灰与水调和，置于容器中充分浸泡后，取出在阴凉处晒干研成粉末。白糖四分之一、酥油和蜂蜜四倍，连同药材放入酥油瓶中，埋入地下。六个月后取出，早晨时分依据体温食用。经常食用相应食物可活百年，无病无白发无皱纹，身体力量增长发育，最为记忆清晰心智稳固。
关于这个，诃子和余甘子无瑕疵且汁液和药效等完整，同样地配以一千颗胡椒，以及将木棉树（即帕拉夏）烧成灰与水调和，放入容器中浸泡后取出，在阴凉处晒干研成粉末，白糖为粉末的四分之一，同样地配以酥油和蜂蜜是药量的四倍，将这些全部混合放入酥油瓶中，埋入挖好的地下，经过六个月后，然后取出在早晨时分适量食用，待消化后食用相应的食物如稻米饭等。如此配方服用所有药物，可活至百年，无病无白发无皱纹，身体力量增长等。
无瑕的新鲜木棉树，砍断枝头制成的，二肘长的树干挖空内，以新鲜余甘子填满。用芦苇缠绕至根部，以莲花生长的泥涂抹。然后在无风处，以新鲜清洁牛粪煮。煮熟后取出余甘子，加蜂蜜和酥油食用。之后饮用含酥油牛奶，随意饮用多少。就这样持续一个月，应当遵守禁忌事项。这些都要努力避免。冷水即便用手，也不可触碰分毫。如此过了十一天，头发胡须指甲会重新生长。之后没过多久，能与美貌女子交合，力量堪比大象。最为心智稳固勇力强，具慧可活千年。
关于这个，无瑕疵的新鲜帕拉夏树（木棉树）砍断枝头制成二肘长的树干挖空，其中装满新鲜余甘子，然后用芦苇缠绕至根部。之后以莲花生长的泥涂抹。然后在无风处用荒野新鲜牛粪煮，之后将余甘子与蜂蜜和酥油一起食用。之后饮用足量的牛奶，就这样持续一个月不食其他食物，对于这种精华提取的行为规范，要努力避免（违犯），连冷水都不可用手触碰。

དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཞག་བཅུ་གཅིག་ འདས་པར་གྱུར་པ་དང་།སྐྲ་དང་སོ་ལ་སོགས་པ་ལྷགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཉིན་ཞག་གི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་ན་གཟུགས་བཟང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། བུད་མེད་ལ་ཕོད་པལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུག་བར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བ་བཅུ་པ་བ་བླ་དང་། །གླ་སྒང་ཐལ་ཏྲེས་ཛི་བ་ཀ།། ཨུཏྤ་ལ་དང་པ་རྞི་གཉིས། །ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་པི་པི་ལིང་། །མེད་སུག་སྨེལ་ཏ་མ་ལ། །འཚོ་བྱེད་རྒུན་འབྲུམ་ཨ་ག་རུ། །མ་ནུ་ཟུར་བ་སྦྲུ་བ། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་སླེ་ཏྲེས་དང་། །ཀ་ཀ་ནས་ཨ་རུ་ར། །བ་ཤ་ཀའི་རྩ་བི་ད་རི། །སྲང་རེ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས ནི།།སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲུ་ལྔ་བརྒྱ་ནི། །ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས། །སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་རུས་པ་བསལ། །མར་དང་ཏིལ་མར་སྲང་བཅུ་གཉིས། །ནང་དུ་ལེགས་པར་བརྔོས་ནས་ནི། །ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་ལྔ་བཅུ། །བཏགས་ཏེ་ལྡེ་གུའི་ཚུལ་དུ་བསྐོལ། །སྣུམ་ཕྱེད་ ཀྱི་ནི་སྦྲང་རྩི་གཞུག་།སྨིག་རྐང་སྲང་ནི་བཞི་དག་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་གཉིས་དང་། །དྲི་བཟངས་བཞི་ནི་སྲང་གཅིག་གཞུག་།དེ་ལས་ཚད་ཙམ་བཟའ་བྱ་ཞིང་། །ཁང་པར་གནས་ཤིང་འཕྲོད་ཟས་བསྟེན། །འདི་ནི་དྲང་སྲོང་འཕོ་བས་བསྟེན། །དྲང་སྲོང་འཕོ་བས་གང་ཟོས་པས། ། རྒས་པས་ཉེན་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་མིག་ཏུ་སྡུག་།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་གྱུར་ན། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་དང་། །སྐེམས་དང་སྙིང་ནད་དྲེག་ནད་དང་། །གཅིན་དང་ཁུ་ཆུ་ལ་གནས་དང་། །སྐད་འགགས་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད། །བྱིས་པ་རྒན་དང་གློ་འགྲམ་གཅོད། ། རིད་པའི་ཉམས་སྟོབས་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཡིད་གཞུངས་དྲན་དང་མདངས་ལྡན་དང་། །ནད་མེད་ཉིད་དང་ཚེ་འཕེལ་དང་། །རླང་ནི་བདེ་བར་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། །བུད་མེད་ལ་ཕོད་སྟོབས་དང་ནི། །དབང་པོ་གསལ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་དང་བ་བླ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང སྲང་རེ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་དང་།སྐྱུ་རུ་རའི་རྡོག་མ་ལྔ་བརྒྱ་ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། དེའི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པ་དང་། དེ་ལས་སྐྱུ་རུ་ར་བཏུས་ཏེ་རུས་པ་བསལ་ལ་མར་དང་ཏིལ་མར་སྲང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བརྔོས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ར་དཀར་པོ་སྲང་ལྔ་བཅུ་དང་བཅས་པ་དེ་ལྡེ་གུའི་སྦྱོར་ བས་བསྐོལ་ལ་ཚོས་ནས་བསྒྲངས་ལ།སྦྲང་རྩི་སྣུམ་གྱི་ཕྱེད་དེ་སྲང་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ལ། ལྡེ་གུ་དེ་ལས་ཚད་ཙམ་བཟའ་ཞིང་། ཁང་བར་གནས་ཏེ་ཁ་ཟས་འཕྲོད་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་དྲང་སྲོང་འཕོ་བས་བསྟེན་ཞིང་ཟོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡིན་ཏེ། བཅུད་ ཀྱིས་ལེན་གང་ཞིག་ཟོས་པས་དེ་རྒས་འཁོགས་པར་གྱུར་པ་ཡང་གཟུགས་བཟང་ཞིང་བུད་མེད་ཀྱི་མིག་ཏུ་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཆོ་ག་བཞིན་བསྟེན་པར་གྱུར་ན། ལུད་པ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དབང་པོ་གསལ་ཞིང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཤིང་མངར་སྨིག་རྐང་པི་པི་ལིང་། །ལྕེ་མྱང་ཚ་དང་བཅས་པ་དང་། །ལྕགས་ནི་སྣ་རེ་གསེར་དང་ནི། །ཤུ་དག་སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་རམ། །ཁ་ར་དཀར་པོ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ལོ་གཅིག་བསྟེན་ན་བཅུད་ལེན་འགྱུར། །ནད་ཀུན་འཇོམས་ཤིང་དྲན་པ་དང་། །ཡིད་གཞུངས་ བློ་ནི་སྐྱིད་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་མངར་རམ། སྨིག་རྐང་ངམ། པི་པི་ལིང་ངམ། ལྕེ་མྱང་ཚའམ། ལྕགས་ལྔ་པོ་རེ་རེའམ། སོ་སོར་རམ། གསེར་རམ། ཤུ་དག་གམ། མར་དང་སྦྲང་རྩིའམ། ཁ་ར་དཀར་པོ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བཅས་པ་ལོ་གཅིག་ཏུ་བསྟེན་ན། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是经过十一日，头发和牙齿等会变得更好。此后过了一些时日，会出现好的身形，以及对女人有能力等功德会出现。
十种根药、婆罗、葛根、菖蒲、吉波迦、乌巴拉、两种巴尼、螃蟹、胡椒、没药、多摩罗、阿魏、葡萄、沉香、曼努、祖巴、布巴、两种染尼、细蒂、迦迦那、诃子、婆沙迦根、毗达利。
各一两混合，五百颗诃子，在十六升水中煮，剩余四分之一汁液，去除诃子核，在十二两酥油和芝麻油中熬煮，加入五十两白糖，以糊状煮，加入一半油量的蜂蜜，四两甘蔗，二两胡椒，一两四种香料。
从中食用适量，住在房内食用适宜食物。此为仙人迁移所服用，仙人迁移所食用者，即使被衰老所困，也会在女人眼中可爱。
如法服用则能消除咳嗽、呼吸不畅、发热、消瘦、心病、痰病、小便和精液问题、声音嘶哑。使儿童和老人咳嗽止息，增长瘦弱者的力量。
使心安定、具有记忆力和光泽，无病、增寿，使风得以顺畅运行，对女人有能力和力量，感官清明且生暖性。
所谓十种根药、婆罗等药材各一两混合，五百颗诃子在十六升水中煮，剩余四分之一汁液，从中取出诃子去核，在十二两酥油和芝麻油中熬煮，然后加入五十两白糖，以糊状煮熟后冷却，加入蜜糖油的一半即六两等。
从这糊状物中食用适量，住在房内食用适宜食物。此为仙人迁移所服用的精华，服用此精华者，即使是衰老驼背者也会变得形貌端正，在女人眼中可爱。
如法服用此药，具有从咳嗽和呼吸不畅等到感官清明且生暖性之间的诸多功德。
甘草、甘蔗、胡椒、细辛及盐，以及各种铁和金，白芷、蜂蜜、酥油或白糖、三果，服用一年成为精华，能降伏一切病，增长记忆力，使心安定愉悦。
即甘草或甘蔗或胡椒或细辛或五种铁中之一种，或分别用，或用金或白芷或酥油和蜂蜜或白糖配三果，服用一年，能成为精华并降伏一切病。

།མ་དུ་ཀ་པརྞ་ཡི་ཁུ་བའམ། །ཤིང་མངར་ཕྱེ་མ་འོ་མར་བཅས་པ་ནི། །ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་སྦྱིན། །སླེ་ཏྲེས་ཤང་ཀ་པུཥྤའི་མེ་ཏོག་བཅས། །ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་མེ་དྲོད་ཇི་བཞིན་དུ། །བསྟེན་ན་ཚེ་ནི སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།།ནད་འཇིག་སྟོབས་སྐྱེད་མདོག་ནི་གསལ་བྱེད་ཅིང་། །མེ་དྲོད་སྐད་གསལ་ཡིད་གཞུངས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ལས། །ཤང་ཀ་པུཥྤའི་སྦྱོར་འདི་ཡི་དག་ཞུངས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། མ་དུ་ཀ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ འམ།ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་འམ། སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་འམ། ཤང་ཀ་པུཥྤའི་རྩ་བའི་ལྡེ་གུ་མེ་དྲོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་བཅུད་ཀྱིས་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཚེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ལས་ཤང་ཀ་པུཤཥྤའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡང་ཡིད་ གཞུངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྤངས་མ་པུ་ཙེ་ཤེལ་དང་པ་ཡ་སྱ། །ཤིང་མངར་ཐལ་ཏྲེས་ཙནྡན་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤུ་དག་ཚ་བ་གསུམ་དང་སེར་པོ་གཉིས། །པ་ཏོ་ལིའི་རྩ་རྒྱམ་ཚ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས། །མར་དང་འོམ་བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། །ཤང་ཀ་བཥྤལི་བུ་བསུམ་འགྱུར་བསྐོལ། ། བླུད་ན་གླེན་པའང་ཚིག་ལ་དབང་འགྱུར་ཞིང་། །ཐོས་འཛིན་སྤོབས་པ་ཆེ་ཞིང་ནད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤངས་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་མར་དང་འོ་མ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཤང་ཀ་པུཥྤའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་སུམ་འགྱུར་དང་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་སྐྱེས བུ་བླུན་པོ་དག་ཀྱང་ཚིག་གསལ་ཞིང་དག་ལ་དབང་བ་དང་།ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ནད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །པདྨའི་རྩ་བ་སྡོང་བུ་དང་། །གེ་སར་ནང་གི་ས་བོན་རྣམས། །གསེར་བཅས་མར་དང་འོ་མ་ནི། །བྲེ་ནི་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ། །བངྨ་ལྔ་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས། །ས་སྟེང་དག་དུ་ གྲགས་པ་ཡིན།།ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཉམས་སྟོབས་ཟད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། པདྨའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་མིང་པདྨ་ལྔ་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཨུཏྤལ་སྡོང་བུ་ལོ།

马度卡帕尔尼的汁液或甘草粉末配合牛奶，一起调配后依照温度服用。
细辛和尚迦普斯帕花，调制成膏依照温度服用。
若服用则能赐予寿命，并且能破除疾病增长力量使容色明亮，增强消化力使声音清亮心智稳固。
在这些精华配方之中，尚迦普斯帕的配方最为殊胜。
所谓马度卡帕尔尼煮成的汁液，或甘草粉末，或细辛粉末，或尚迦普斯帕根部调制的膏，依照温度服用则成为精华，能赐予寿命等功效。在这些精华配方之中，尚迦普斯帕的配方最为殊胜，且能使心智稳固。
斯庞玛普泽舍尔和帕雅斯雅，甘草细辛檀香三果，白芷三辛和两黄，波托利根和岩盐细磨。
酥油和牛奶十六升，尚迦普斯帕汁三倍煮。
服用后愚者也能掌握言语，具有闻持辩才且无病。
所谓斯庞玛等细磨后与酥油和牛奶十六升，以及尚迦普斯帕汁三倍于酥油量一起煮沸服用，则愚钝之人也能言语清晰自如，具有闻持能力，且无病。
莲花根茎和，花蕊中的种子，配以黄金酥油和牛奶，在十六升中煮沸。
此即五莲精华丸，世间广为人知。
若如法服用则能使人，增长衰竭的气力。
所谓莲花根等如法煮制的精华名为五莲丸而闻名，如法服用则能极大地增长人的气力。
复有优钵罗茎叶

།རྩ་བ་གེ་སར་ལྡན་བསྐོལ་བ། །ུཏྤལ་བཞི་བར་གྲགས་པ་ཡིན། །གསེར་དང་བཅས་པའི་བཅུད་ལེན་གྱི། །སྦྱོར་བ་བསྟེན་ན་བ་ལང་ཡང་། །ཡིད་གཞུངས་འགྱུར་ན་མིར་ཅི་སྨོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་གང་ཨུདྤ་ལའི་སྡོང་བུ་དང་ལོ་མ་ དང་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྐོལ་ཞིང་གསར་དང་བཅས་པ་སྦྱར་བའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་ཨུཏྤ་ལ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བསྟེན་ན་བ་ལང་ཡང་ཡིད་གཞུངས་ཤིང་བློ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། མི་སྐྱེས་ནས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །པྲམྷི་ཤུ་དག་ཤང་ཀ་པུཥྤ་དང་། །རྒྱམ་ཚ་མང་ཚ་ཀྵར་བི་ཤལ། ། བྲམྷི་སོ་བར་ཙ་ལ་པི་པི་ལིང་། །རེ་རེ་ནས་ནི་གསུམ་གསུམ་ཙམ་གྱི་ཚད། །གསེར་ནི་ནས་གཉིས་དུག་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། །ཞུན་མར་སྲང་གཅིག་འདི་དག་ཞིབ་ཏུ་སྦྱར། །ལེགས་པར་བཏང་སྟེ་ཞུ་བར་གྱུར་ནས་ནི། །མར་བཅས་ཁ་ཟས་ལོ་གཅིག་བར་དུ་བསྟེན། །དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་བློ་ནི འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་།།ན་དང་རྒས་པ་དང་གད་ལས་འདས་པ་དང་། །སྙོམ་དང་ངལ་དུབ་སེལ་བྱེད་ལོ་བརྒྱར་འཚོ། །དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་མདངས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མཛེ་ནད་ཤ་བཀྲ་སྐྲན། །དུག་དང་དབྱིག་དུག་རིམས་དང་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །སྲིང་སྐུང་རིག་བྱེད་སྔགས་བྱས་གཤེད་ བྱེད་དང་།།རླུང་ནད་སྟོབས་ཆེན་འདིས་ནི་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲ་མྷི་ནས་པི་པི་ལིང་གི་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ནས་གསུམ་གྱི་ཚད་དང་། གསེར་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དང་། དུག་ཏིལ་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་དང་། ཞུན་མར་སྲང་གཅིག་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ནས་ཟོས་ཏེ། དེ་ཞུ་བར་གྱུར་ བ་དང་།ཁ་ཟས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་མང་པོ་ཟོས་ལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་དྲན་པ་དང་། །ཡིད་གཞུངས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་པ་དང་། ལོ་བརྒྱ་ཚང་བའི་བར་དུ་འཚོ་ཞིང་དཔལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁྱད་པར་ དུ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདིས་མཛེ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ལས་བཤད་པའི་ཆོ་གས་གཤེད་བྱེད་དང་། གནོད་པའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་། རླུང་ནད་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་དག་ཀྱང་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནག་པ་ལ་སྟོན་གྱི་ཚེ། །སྐར་མ་རྒྱལ་ ལ་བབ་པར་བཏུ།།དེ་ཡི་རྩ་བ་ཞོ་གཉིས་ཙམ། །ཕྱེར་བཏགས་འོ་མ་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་། །ཡང་ན་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །བལྡག་ཅིང་ཟས་མེད་འོ་མས་འཚོ། །དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་ཟོས་གྱུར་ན། །ལོ་བརྒྱད་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནག་བལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་སྟོན་གྱི་དུས་ ལ་བབ་པ་དང་།སྐར་མ་རྒྱལ་དང་གཟའ་ཟླ་བ་ལ་བབས་པའི་དུས་སུ་བཏུས་ཏེ། དེའི་རྩ་བ་ཞོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཕྱེ་མ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཏུང་བའམ། ཡང་ན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་ཏེ་བལྡག་ཅིང་འོ་མས་འཚོ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བསྟེན་ན་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་ ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ།

煮含有根茎莲花的药，称为四青莲。若服用含金的精华，即便牛也会变得聪慧，更何况人呢？
也就是说，将青莲茎、叶、根一起煮沸，加入黄金制成的精华称为四青莲。服用此药，连牛都会变得聪慧有智慧，更何况人呢？
婆罗米、白芷、香叶花、岩盐、食盐、碱、毗沙罗、婆罗米、硼砂、胡椒，每味各三份量。黄金二麦粒量，毒药芝麻粒大小，酥油一两，将这些细细调配。
充分服用，待消化后，配合酥油食用一年。增长记忆力和智慧，超越病痛衰老和疲惫，消除昏沉疲劳，可活百年。获得吉祥威严光彩。
特别是麻风病、白癜风、肿瘤、毒、金属中毒、传染病、精神病、咒术、咒语所致、鬼魅所为以及重大风病，都能平息。
也就是说，从婆罗米到胡椒的药材每味各三麦粒量，黄金二麦粒量，毒药一芝麻粒大小，酥油一两，将这些全部调配服用。待消化后，多食用含酥油蜂蜜的食物，如此服用一年，记忆力和智慧都会增长，超越疾病等，可活百年，具有吉祥等功德。
特别是这种精华能治疗麻风等疾病，同样也能平息依据护世典籍所说仪轨造成的鬼魅危害、有害行为以及极其难忍的风病。
黑芭拉在秋季，当月亮位于角宿时采集。其根二钱量，研磨后加牛奶饮用。或者与酥油蜂蜜调配，舔食并以牛奶维生。如此服用一年，可活百年且具大力。
也就是说，名为黑芭拉的药物在秋季，当月亮位于角宿时采集，取其根部二钱量研成粉末与牛奶调配饮用，或者与酥油蜂蜜调配舔食，以牛奶维生。如此在一年内服用，可活百年，且获得极大力量。

།གཟེ་མ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྩ་བར་བཅས། །གྲིབ་མར་སྐམས་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ནས་ནི། །རང་གི་ཁུ་བར་སྦངས་བ་དེ་ལས་ནི། །ཆེ་ཚད་ཁྱོར་གང་ཙམ་དུ་བྱས་གྱུར་གང་། །དེ་དང་འོ་མ་སྦྱར་ནས་བཟའ་བྱ་ཞིང་། །ཞུ་ནས་འོ་མ་སྲང་ནི་ཉིས་བརྒྱ་ཟོས། །གཟུགས་ བཟང་སྐལ་ལྡན་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་དང་།།འདོད་སྤྱོད་ཁྱུ་མཆོག་བ་ལང་ཚོགས་གནས་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟེ་མ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གྲིབ་མར་སྐམས་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་རང་གི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྦངས་ཏེ། གཟེ་མ་དེ་ལས་ཆེ་ཚང་རང་གི་ཁྱོར་གང་ཙམ་སྟེ་སྲང་ གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ཡང་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ།བཟའ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་ལ། སྨན་དེ་ཁུ་བར་གྱུར་ནས་འོ་མ་ཉིད་སྲང་ཉིས་བརྒྱ་དང་། འབྲས་ཆན་བསྲེས་བཟོས་བར་གྱུར་ན་གཟུགས་བཟང་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟར་བ་ལང་གི་ཚོགས་ཀྱི་ ནང་ན་ཁྱུ་མཆོག་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་སྤྱོད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།བར་ཧི་ཡི་སྡོང་བུ་རློན་པ་ནི། །འོ་མར་སྦྱར་བཟོས་ཤིང་འོ་མ་བཏུང་། །ཟླ་གཅིག་བར་དུ་ཁ་ཟས་འོ་མས་འཚོ། །རྒས་པའི་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་བར་ཧིའི་སྡོང་བུ་རློན་པ་འོ་མ་དང་ སྦྱར་བ་བསྟེན་ཅིང་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྡོང་བུ་དེ་ཟས་གཞན་མི་བཟའ་བར་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བསྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་སྦྱོར་བ་དེས་རྒས་པ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དེ་ཡི་སྡོད་བུའི་ཕྱེ་ཞིབ་མོ། རང་གི་ཁུ་བ་དང་ནི་ལེགས་སྦྱར་ཏེ། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་བཟའ། །ཡང་ ན་དེ་བསྐོལ་མར་ནི་བཏུང་བར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དེའི་སྡོང་བུ་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོར་བཏགས་ལ་རང་ཉིད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ལྡེ་གུའམ། སྨན་མར་ཟོས་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་ཨ་ཏི་བལ་བི་ད་རི། །ཤིང་མངར་དང་ནི་མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་དང་། ། ཛི་བན་ཏི་དང་ར་སྣ་ཨ་རུ་ར། །ས་ལ་པརྞི་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་ར། །ཤང་ཀ་པུཥྤ་མན་དུ་ཀ་པརྞི། ། ཤྭ་གནྟྷ་དང་ནི་ཉེའུ་ཤིང་རྣམས། །སྦྱར་བ་བཏང་ན་ཡིད་གཞུངས་བློ་དང་ནི། །རྒས་སྲན་ཚོད་བརྟན་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཏིབ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བར་ཧའི་སྦྱོར་བ དང་འདྲ་བར་སྨན་སྣ་དང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་བཏང་བར་གྱུར་ན་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སྠི་ར་ནི་ས་ལ་པ་རྞིའོ། །མན་དུ་ཀ་པ་རྞི་མན་དུ་ཀིའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཙི་ཏྲ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་ནི། །སེར་བོ་དཀར་ནག་ལས་ཤེས་བྱ། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཅུད་ལེན་སྦྱར། །གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀའི་མེ་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་སྦྱར་ན་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་ན་བ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་སེར་པོ་ཅན་བས་ནི་དཀར་པོ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ལ་ དཀར་པོ་བས་ནི་ནག་པོ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་རྩ་བ་གྲིབ་མར་སྐམ། །ཕྱེ་མར་བཅས་པ་སྦྲང་རྩི་མར། །འོ་མ་ཆུ་དང་ཟླ་གཅིག་བར། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་བསྟེན་བྱས་ལ། །ཕན་པའི་ཟས་ནི་ཟ་བྱེད་ན། །ལོ་བརྒྱར་འཚོ་ཞིང་ནད་མེད་ལ། །ཡིད་གཞུངས་སྟོབས་དང་མདངས་ལྡན་ཞིང་། ། ལུས་རྒྱས་མེ་དྲོད་འབར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དེའི་རྩ་བའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་གཉི་གའམ། འོ་མའམ། ཆུ་དང་བཅས་པར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ནས་འཕྲོད་པའི་ཟས་ཟོས་ན་ལོ་བརྒྱར་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

带根的姜黄果实，在阴凉处晒干后细细研磨，用自己的汁液浸泡，取量约一勺，与牛奶调和食用。待消化后，饮用二百两牛奶。这样可获得美好身形，福寿百年，享受欲乐如同公牛群中的头牛。
就是说，将带根的姜黄果实在阴凉处晒干后细细研磨成粉，在自己的汁液中浸泡。从中取约一勺（约二两）的量与牛奶调和食用。药物消化后，饮用二百两牛奶和米饭，就能获得美好身形等功德，如同牛群中的公牛一样能享受欲乐。
新鲜的巴尔希茎，与牛奶调和食用并饮用牛奶，一个月内以牛奶为食，必定能战胜衰老。
就是说，将巴尔希的新鲜茎与牛奶调和服用，第二个月也只食用这种茎和牛奶，不食其他食物，这样服用者必定能战胜衰老。
或者将其茎磨成细粉，与自己的汁液调和，与酥油和蜂蜜调制成糊状食用，或者煮成药油饮用。
就是说，或者将其茎磨成细粉，与自己煮出的汁液调和，如前所述制成糊状或药油食用，功效与前相同。
同样，阿提巴拉、毕达利、甘草、木槿、没药、济万提、拉斯那、诃子、萨拉帕尼、獐牙菜、酸枣、尚卡普斯帕、曼度卡帕尼、颠茄以及小茴香等，调配服用能使心智清明，耐老、稳重并增长力量。
就是说，同样阿提巴拉等也可像巴尔希的配方一样，单独服用任一种药物都能使心智清明等。斯提拉即萨拉帕尼，曼度卡帕尼即曼度基，其他易知。
知母花有黄白黑三种，依法炼制成精华，按次第功效越大。
就是说，知母花有黄、白、黑三种，要如实了知，将其炼制成精华，按次第功效越大。黄花者不如白花功效大，白花者不如黑花功效大。
其根在阴凉处晒干，研成粉末，加蜂蜜、酥油、牛奶、水，持戒者服用一个月，食用有益食物，可活百年无病，心智清明具力光泽，身体丰满火力旺盛。
就是说，将知母根研成粉末，与酥油和蜂蜜两者，或牛奶，或水调和，服用一个月，食用相宜的食物，就能获得长寿百年等功德。

།ཏིལ་མར་ལྡེ་གུ་ཟླ་གཅིག་པར། ། བསྟེན་ན་རླུང་ནད་གསོ་དཀའ་འཇོམས། །གཅིན་སྦྱར་ཤ་བཀྲ་མཛེ་ནད་འཛོམས། །དར་བར་སྦྱར་བས་གཞང་འབྲུམ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙི་ཏྲ་ཀ་དེ་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་རླུང་ནད་མི་བཟད་པ་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར དུ་བསྟེན་ན་ནི་མཛེ་དང་ཤ་བཀྲ་འཇོམས་བར་བྱེད་དོ།།ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟླ་གཅིག་གི་བར་བསྟེན་ན་ནི་གཞང་འབྲུམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གོ་བྱེ་ལེགས་པར་སྨིན་པ་ནི། །འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་གཞུག་།སོ་གའི་ཚེ་བཏུས་དགུན་ཚེ་ཕྱུང་། །མངར་ཞིང་སྣུམ་དང་བསིལ་བ་ཡི། །སྨན་སྦྱར་དེ་ ཡི་རྡོག་མ་བརྒྱད།།བརྒྱད་འགྱུར་ཆུར་ནི་བསྐོལ་ནས་ནི། །ཁུ་བ་དེ་ཡི་བརྒྱད་ཆུ་ལུས། །འོ་མ་སྦྱར་བ་གྲང་མོ་བཏུང་། །དེ་རྗེས་ཉི་མ་རེ་རེས་བསྐྱེད། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བར་དུ་ནི། །གསུམ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱེད་དེ་ཕན་ཆད། །བཞི་བཅུའི་བར་བསྐྱེད་དེ་འོག་ཏུ། ། བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་དབྲི་བར་བྱ། །བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ནི། །སྟོང་གི་བར་དུ་གཏང་བར་བྱ། །བདག་ཉིད་བསྡམས་ཤིང་འོ་མ་མར། །སཱ་ལུ་དྲུག་ཅུའི་འབྲས་ཆན་བཟའ། །དེ་བཞིན་དུས་ནི་སུམ་འགྱུར་བྱ། །དེ་བཞིན་དུས་ནི་སུམ་འགྱུར་བྱ། །སྦྱོང་བའི་མཐའ་ཡང་སྦྱད་པར་བྱ། །སྔོན་གྱི་ལེགས་སྨོན་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །ཁྱད བར་དུ་ནི་མེ་དྲོད་སྐྱེད།།གཅིན་སྙི་སྲིན་བུ་གཞང་འབྲུམ་མཛེ། །ཚིལ་ལས་གྱུར་བའི་གཞང་འབྲུམ་འཇོམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བྱེ་ཞེས་བྱ་བ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སོ་གའི་དུས་སུ་ལེགས་པར་སྨིན་ཞིང་ཁུ་བཅུད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་བཏུས་ལ་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ། དེ་དགུན་གྱི་དུས་སུ་ཕྱུང་ལ་རོ་མངར་བ་དང་རང་བཞིན་སྣུམ་ཞིང་བསིལ་བའི་སྨན་དང་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེའི་རྡོག་པ་བརྒྱད་ཆུ་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་གྲང་མོ་བཏུང་ཞིང་གོ་བྱེ་རྡོག་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཞག་བདུན་གྱི བར་དུ་རྡོག་མ་རེ་རེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་གོ་བྱེ་ལས་ཉི་མ་རེ་ཞིང་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱེད་ལ་བཞི་བཅུའི་བར་དུ་བསྐྱེད་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གོ་བྱེ་དེ་སྔར་བསྐྱེད་བའི་ཚུལ་གྱི་གྲངས་དང་འདྲ་བར་གསུམ་གསུམ་གྱིས་དབྲི་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་རེ་རེས་དབྲི་བར་བྱའོ། ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གཏང་ཞིང་། རྡོག་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་གཏད་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་ཞིང་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡང་སྤྱོད་ལམ་བསྡམས་པའི་དུས་སུ་མ་འགྱུར་དུ་བྱས་ལ་སྔོན་གྱི་ལེགས་པར་སྨོན་པ་ཙི་ཏྲ་ཀའི་སྐབས་སུ བཤད་པའི་ནད་མེད་པ་དང་།ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པ་དང་། གཅིན་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།

芝麻油调制一个月，服用能治疗难治的风病。与尿液调配能治疗白癜风和麻风病。与酸奶调配能治疗痔疮。关于这一点，奇答迦（植物名）配合芝麻油服用一个月，能治疗难以忍受的风病。与尿液调配服用一个月，能治疗麻风病和白癜风。与酸奶调配服用一个月，能治疗痔疮。
将充分成熟的戈杰果，放入稻谷堆中储存。夏季采摘冬季取出。具有甘甜、滋润、清凉的药物配制，取其八颗果实。在八倍水中煮沸，直到剩余八分之一的汤液。加入牛奶后冷却饮用。此后每天逐渐增加。二十一天内，每次增加三颗，之后直到四十颗。之后按照增加的方式递减。在七个七天期间，应服用到一千颗为止。自我约束并食用牛奶、酥油、六十日稻米饭。同样时间要增加三倍。同样时间要增加三倍。最后也要进行净化。获得往昔的善愿，特别能生起消化之火。能治疗尿频、虫病、痔疮、麻风，以及由脂肪引起的痔疮。
关于这一点，所谓戈杰果，是一种树果，在夏季充分成熟，汁液完全具足时采摘，放入稻谷堆中储存。在冬季取出，具有甘甜味道，性质滋润清凉的药物很好地调配。取其八颗果实放入八倍水中煮沸，直到剩余八分之一的汤液。与牛奶调配后冷饮，那八颗果实在七天内每天增加一颗。之后每天增加三颗直到四十颗。之后按照之前增加的方式每次减少三颗服用。之后每次减少一颗。按这种方式在七个七天期间服用，应服用到一千颗为止。这时要自我约束等行为，最后的净化也要在行为约束时进行，将获得如前述奇答迦部分所说的无病、长寿等善愿，特别能生起消化之火，能治疗尿频等疾病。

།གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་སྐྱོན་མེད་པ། །བརྡུངས་ཤིང་ཞི་བཏུ་བཏགས་པ་ནི། །བུམ་པར་བཅུག་སྟེ་ས་ནག་ བསྐུས།།ས་བརྐོས་པ་ཡི་ནང་དུ་གཞུག་།ཀུན་ནས་བ་ཡི་ལྕི་བས་བསྐོར། །དེ་སྦྱར་མེ་ལ་བཙོས་ནས་ནི། །དེ་ལས་འཛག་པའི་ཁུ་བ་གང་། །བླངས་པ་ཉིན་ཞག་གཞན་ལ་ནི། །དེ་ཡི་བརྒྱད་འགྱུར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཉིས་འགྱུར་མར་དང་སྦྱར་བ་ནི། །ཆོ་ག་སྔ་མ་བཞིན་བསྡམས་ཏེ། །བསྟེན་ན་ཡོན་ ཏན་དེ་ཉིད་ཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ལ་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཙོས་ལ། དེ་ལས་ཁུ་བ་གང་ཞིག་འཛག་པ་དེ་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་བླངས་ལ། རང་གི་ཁུ་བ་དེའི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་སྦྲང་རྩི་དང་ཉིས་འགྱུར་གྱི་མར་དང་སྦྱར་ཏེ། ཆོ་ག་སྔ་མ་བཞིན་ དུ་བསྡམས་པ་དང་བཅས་པས་བསྟེན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེ་སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་སྨིན་ཏེ་ལྷུང་གྱུར་པ། །བྲེ་བཞིའི་ཚད་ཙམ་དང་ནི་སོ་ཕག་དང་། །བདར་བའི་ཕྱེ་མ་དག་དང་ཆུ་དང་མཉེ། །བཀྲུས་ཏེ་རླུང་ལ་ལེགས་པར་བསྐམས་ནས་ནི། །བརྡུངས་ཏེ་ཆུ་ བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་བསྐོལ།།བཞི་ཆ་ལུས་པ་བཙགས་ཏེ་བསྒྲངས་པ་ཡི། །ཁུ་བ་དེ་དང་འོ་མ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་།བསྐོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ལུས་པར་གྱུར་བ་དང་། །དེ་དང་མཉམ་པའི་ཞུན་མར་བཅས་པ་རབ་སྐོལ། །དེའི་ནང་ཁ་རའི་ཕྱེ་མ་ཅི་རན་གཞུག་།དེ་ནི་གཟར་བུས་དཀྲུགས་པས་གཅིག་ཏུ་གྱུར། ། འབྲས་ཀྱི་ཕུང་བོར་ཞག་བདུན་ལེགས་པར་སྦ། །བདུད་རྩི་འདྲ་བ་དེ་བསྟེན་སྐྱེས་བུ་གང་། །ཆུ་འམ་འོ་མ་ཤ་ཁུ་འཐུང་གྱུར་ན། །དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་བློ་གྲོས་སྟོབས་དང་ལྡན། །སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་གསེར་གྱི་མདོག་དང་འདྲ། །ཚེ་རིང་བ་ཡང་དེས་ནི་འཐོབ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གོ་བྱེ སྨིན་པར་གྱུར་ནས།།རང་ཉིད་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་བྲེ་བཞི་ཙམ་སོ་ཕག་བདར་བའི་ཕྱེ་མ་དང་། ཆུ་དང་བཅས་པར་མཉེས་ལ། ཡང་སླར་ཆུར་བཀྲུས་ལ་རླུང་ལ་སྐམས་པ་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བརྡུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ལ། དེའི་ནང་དུ་ཁ་རའི་ཕྱེ་མ་རང་ཉིད་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཅུག་སྟེ། ། དེ་དཀྲུགས་ལ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོར་སྦས་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་བདུད་རྩི་བཟའ་བ་ལྟ་བུའི་སྨན་མར་དེ་བསྟེན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་འཐུངས་ན། དེ་དྲན་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་བར་འགྱུར་རོ། ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་ནང་དུ་གོ་བྱེ་ནི། །སུམ་བརྒྱ་བསྐོལ་ཏེ་བཞི ཆ་ལུས་པ་རུ།།ཏིལ་མར་སྲང་བཞི་དེར་ནི་བཅུ་གནས་ཀྱང་། །ཏིག་ཏ་བོང་ང་གཉིས་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །བྲག་ཞུན་སྐྱེར་ཤུན་ད་ལིས་ཕྱེ་མ་གདབ། །བསྐོལ་ན་མཛེ་ནད་མ་ལས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསེར་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་གསུམ་བརྒྱ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་ དུ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་ནི་མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།གོ་བྱེ་སྐྱུ་རུ་ར་འམ་ཚའམ་ནི། །ཞོ་ཡི་སྦྲིས་མ་ཏིལ་མར་འོ་མའམ། །བུ་རམ་འོ་ཐུག་མར་རམ་སྦྲད་རྩིའམ། །ནས་ཟན་དག་གམ་ཏིལ་བཏགས་ལྡེ་གུར་བྱས། །སྲན་ཚོད་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ནི། །ལུས་རྒྱས་ཡིད་ གཞུངས་ཚེ་རིང་བྱེད་མཆོག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བྱེ་སྒྱུ་རུ་ར་དང་བཅས་པ་ཚ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ལྡེ་གུར་བྱས་ལ། སྲན་མུངྒ་འི་ཚོད་མ་དང་བཅས་པ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ་བསྟེན་པ་ཡང་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ།

将无瑕疵的诃子果捣碎研磨成粉，放入瓶中涂上黑土，埋入挖好的土中。四周用牛粪包围，然后放在火上煮。从中流出的汁液，在第二天取出。将其与八倍的蜂蜜和两倍的酥油混合，按照之前的仪轨调配。服用后即可获得相同的功效。
关于这一点，将无瑕疵的诃子果等进行调配，按照正确方法煮制，从中流出的汁液在第二天取出，将其本身的汁液与八倍的蜂蜜和两倍的酥油混合，按照之前的仪轨调配后服用，此人也将获得前述的功德。
成熟掉落的诃子果约四升量，与砖粉和水揉搓，洗净后在风中晾干，捣碎后在十六升水中煮沸。剩余四分之一时过滤冷却，将此汁液与十六升牛奶煮沸至剩余四分之一，加入等量的熔化酥油煮沸。其中加入适量糖粉，用勺子搅拌使其混合。在稻堆中妥善藏匿七天。任何人服用此如甘露般的药物，饮用水或牛奶或肉汤，将具有记忆力、心智稳定、智慧与力量，具有勇气，肤色如金，也将获得长寿。
关于这一点，诃子成熟后自行掉落的约四升量，与砖粉和水揉搓，再用水洗净后在风中晾干，在臼中捣碎，如前所述煮沸，其中加入自己想要的量的糖粉，搅拌后藏在稻堆中七天。任何人服用此如饮甘露般的药油，之后饮用水等任何饮品，都将获得记忆力等功德。
在十六升水中将三百颗诃子煮至剩余四分之一，加入四两芝麻油在其中熬十次，加入苦参、驴蒡二味和三果、岩蜜、黄柏、达里（草药名）粉末。煮制后能够彻底消除麻风病。
关于这一点，在十六升水中将三百颗诃子如前所述煮制的药油是消除一切麻风病的最佳良药。
诃子与余甘子或盐或酸奶渣、芝麻油、牛奶或糖、酸奶、酥油或蜂蜜或大麦饭或磨成糊状的芝麻，与豆汤一起调配，是增长体力、稳定心智、延年益寿的最佳良药。
关于这一点，诃子与余甘子及盐等任何一种做成糊状，与绿豆汤一起调配服用，也是增长体力等的最佳良药。

།གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་རྣོན་པོ་ནི་ སྨིན་པ་མེ་དང་འདྲར་གྱུར་པ།།ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ནི། །བདུད་རྩི་དང་ནི་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བྱེའི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་ཅིང་ཚོས་པ་མེ་དང་འདྲ་བ་ཆོ་ག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱད་པར་གྱུར་ན་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བར་ ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་མ་བཅོས་པའི། །བད་ཀན་ད་དང་ནད་རྙིང་ནི། །འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་དེ་མེད་ཅིང་། །མེ་ཡི་དྲོད་ཀྱང་མྱུར་དུ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བསྟེན་ན་དེས་མ་བཅོས་པའི་བད་ཀན་གྱི་ནད་དམ་ནད་རྙིང་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་ ལོན་པའི་ནད་གང་ཡང་མེད་ཅིང་མེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རླུང་དང་ཚ་བར་འདུག་པ་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྤང་བྱ་ཞིང་། །རྒྱ་སྲན་ཞོ་དང་ཚ་དང་ནི། །ཏིལ་མར་བསྐུ་དང་མེ་བསྟེན་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ན་རླུང་དང་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ རྒྱ་སྲན་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ།།དུ་བ་ར་ཡི་ཤིང་ཞེས་བྱ། །ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱམ་ཚོའི་ངོས་ནས་སྐྱེ། །ཆུ་རླབས་གཡོ་བས་བསྐྱོད་པ་དང་། །རླུང་གིས་ལོ་མ་གཡེངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་དུ་བ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱམ་ཚོའི་ངོགས་ན་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཆུ་རླབས་གཡོ་བས་ བསྐྱོད་བལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་འབྲས་བུ་དབྱར་གྱི་ཚེ། །ལེགས་པར་སྨིན་པ་བཏུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བར་དེའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྨིན་པ་དབྱར་གྱི་ཚེ་བཏུ་ཞིང་བླང་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ལས་རྐང་ཕྱུང་ནས། །བསྐམས་ཏེ་ཕྱེ་མང་བཏགས་ནས་ ནི།།ཏིལ་བཞིན་པ་ཙིར་བར་བྱ་བའམ། །ལེ་བརྒན་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་བསྐོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་ལས་རྐང་ཕྱུང་སྟེ་བསྐམས་ལ་བཏགས་ནས་གཏུན་ལ་ཏིལ་བཞིན་དུ་བཙིར་བར་བྱ་བའམ་ལེ་བརྒན་རྩི་བཞིན་དུ་བསྐོལ་ལ། མར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡི་མར་བསགས་གྱུར་པ་ ནི།།ཆུང་ཟད་པ་ཡི་བར་དུ་བསྐོལ། །ཕབ་སྟེ་བ་ཡི་ལྕི་བ་ཡི། །ནང་དུ་ཟླ་ཕྱེད་ཙམ་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་མར་བསགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུའི་བར་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕབ་ལ་བའི་ལྕི་བའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་འོག་དེ་ལས་ཕྱུང་ནས་ནི། ། སྣུམ་ཞིང་དུགས་བྱས་དྲི་མ་བསལ། །ཟས་ཀྱི་དུས་ནི་བཞི་ཆོད་པར། །ནང་པར་ཞོ་གཉིས་ཙམ་ཞིག་བཏུང་། །མར་དེ་ཉི་མ་ཤེས་པ་ལ། །སྔགས་འདི་ཡིས་ནི་དག་པར་བྱ། །རྐང་པ་གཉིས་པོ་བརྩོན་པ་ཆེ། །ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་སྐྱོད་བྱེད་པར། །འཁོར་ལོ་དབྱིག་པ་དུང་ཐོགས་ལ། །མི འཕོ་བས་ནི་ཁྱོད་ལབ་སྒོ།།དེ་གང་འདི་ཡི་ནད་སྟེང་དང་། །འོག་གི་ནད་ནི་དུ་མ་སེལ། །དགོངས་ཀ་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭར་བཅས། །ནས་ཐག་གྲང་མོ་བཏུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱུང་ལ་དང་པོར་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ལ་དྲི་མའི་ཚོགས་བསལ་ཏེ་ཟས་ཀྱི་དུས་བཞི་བཞིས་ཆོད་པའི་ དུས་སུ་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་བཏུང་ལ།བཏུང་བ་དེ་ཡང་ཉིན་ཞག་ཤིས་པ་ལ། རྐང་བ་གཉིས་པོ་བརྩོན་པ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བཟླས་ལ་བཏུང་བར་བྱའོ། །མར་དེ་སྦྱར་བས་སྐྱེས་བུ་དེའི་ནད་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་གཏོགས་པ་སལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ ལྟར་སྨན་འཐུངས་ནས་དགོངས་ཀའི་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭར་བཅས་པའི་ནས་ཐུག་གྲང་མོ་བཏུང་བར་བྱའོ།

对于'果实锋利且成熟如火，按仪轨调配则如甘露'这句话，是说果实本性锋利，同样成熟时如火一般，若按所说仪轨服用调配，则如甘露一般功德巨大。
对于'未经处理的贝树果实，能消除痰病和旧疾，并能迅速生起体内暖性'这句话，是说服用贝树果实，能治愈未经处理的痰病或久病，与长期存在的病症都不相关，并能迅速生起体内暖性。
对于'尤其要避免风和热，豆类、酸奶、盐以及芝麻油涂抹和火的使用都要避免'这句话，是说服用贝树果实时要避免风和阳光等，特别是要避免豆类等。
对于'名为杜巴拉树，生长在西方大海边，被水波摇动，树叶被风吹动'这句话，是说有一种名为杜巴拉的树生长在西方大海边，它具有被水波摇动等特征。
对于'其果实在夏季，成熟时采摘'这句话，是说要在夏季采摘完全成熟的杜巴拉果实。
对于'从果实中取出籽，晒干后磨成粉，如芝麻般压榨，或如红花般煮沸'这句话，是说从这树的果实中取出籽，晒干后研磨，在臼中如芝麻一样压榨，或者像红花一样煮沸取油。
对于'收集其油后，稍微煮沸，沉淀后放入牛粪中，约半月时间'这句话，是说将收集的油稍微煮沸，然后沉淀，放入牛粪中半个月时间。
对于'之后取出，涂油熏蒸去除污垢。在四餐时间，早晨饮用约二两。此油在吉日，用此咒语净化。两足勤勉大，能动摇一切身体组织，手持轮杖螺，不动故敬礼。此能治疗上下诸多疾病。傍晚饮用含油加盐的冷麦粥'这句话，是说之后取出，先涂油熏蒸去除污垢，在一日四餐的时间，早晨饮用约二两。饮用时在吉日诵念'两足勤勉大'等咒语偈颂。此药能治疗此人上下部位的疾病。如此服药后，傍晚饮用加油和盐的冷麦粥。

།མར་དེ་ཞག་ལྔའི་བར་དུ་བཏུང་། །སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་། །ཟླ་ཕྱེད་མུད་གའི་ཁུ་བ་བཏུང་། །མཛེ་ནད་ཀུན་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་མར་དེ་ཞག་ལྔའི་བར་ དུ་བཏུང་བར་བྱ་ཞིང་ཟས་སྐོམ་དང་སྦྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་མོན་སྲན་སྡེའུའི་ཁུ་བ་འཐུང་སན་མཛེའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་སེང་ལྡེང་ཁུ་བ་ནི། །སུམ་འགྱུར་དང་ནི་ལེགས་པར་བསྐོལ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཟླ་ ཕྱེད་བཞག་།ལེགས་པར་བསྡམས་ཏེ་ཟླ་གཅིག་བཏུང་། །དེ་ཡིས་ལུས་ནི་བསྐུ་བ་དང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཟས་ཟོས་པའི། །སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་ནི། །མཛེ་ཅན་མི་ནི་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་དེ་ཉིད་སེང་ལྡེང་གི་ཁུ་བ་སུམ་འགྱུར་དང་ལེགས་པར་བསྐོལ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས པ་བཞིན་དུ་བཞག་སྟེ།ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་འཐུངས་ན་ཡང་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་བ་འདིས་མཛེས་བཏབ་པའི་ནད་པ་གསོ་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་སེང་ལྡེང་མེད་པར་ནི། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་ལྡན་པར་བཏུང་། །ཟླ་ཕྱེད་བར་དུ་ཤ་ཁུ་བཏུང་། ། ལོ་ནི་ཉིས་བརྒྱར་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུ་བ་རའི་མར་དེ་ཉིད་སེང་ལྡེང་གི་ཁུ་བ་མེད་པར་ཞུན་མར་དང་བསྐོལ་ཏེ་སྦྲང་རྩི་བཏབ་པས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟེན་ཞིང་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ན་དེ་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཞག་ནི་ལྔ་བཅུའི་བར། །སྣ་སྨན་དུ་ནི་བཏང་གྱུར ན།།ལུས་རྒྱས་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། །ལོ་ནི་སུམ་བརྒྱར་འཚོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་མར་དེ་ཉིད་ཞག་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ལུས་རྒྱས་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །པི་པི་ལིང་ནི་པ་ལ་ཤའོ། །ཐལ་ཆུར་སྤངས་ཤིང་མར་དང་བརྔོས། །རྡོག་མ་གསུམ་གསུམ་སྔ་དྲོ་དང་། ། ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཟའ་བར་བྱ། །བཅུད་ལེན་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་ཡིས། །སྦྱར་རྩི་དང་ནི་སྦྱར་ཏེ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ལིང་གི་རྡོག་མ་ལྔ་འམ་བརྒྱད་དམ་བདུན་ནང་བཅུ་མར་དང་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འདོད་པས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དེ ཉིད་པ་ལ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་ཀིང་ཤུ་ཀའི་ཐལ་བ་བཙགས་པའི་ཆུར་སྤངས་ལ་མར་དང་བརྔོས་བརྡོག་མ་གསུམ་ནི་སྔ་དྲོ།གསུམ་ནི་ཟས་ཟོས་པའི་སྔོན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པར་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ། །པི་པི་ལིང་བཅུ་ཉིན་རེ་བཞིན། །རོམ་གྱིས་ བསྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དག་།དེ་བཞིན་འོ་མར་སྦྱར་ཏེ་བཟའ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དབྲི་བར་བྱ། །སྨན་ཞུ་ནས་ནི་དྲུག་ཅུ་པའི། །འབྲས་ཆན་འོ་མ་མར་བཅས་བཟའ། །པི་པི་ལིང་ནི་སྟོང་གི་བར། །བཏང་ན་འདི་ནི་བཅུད་ལེན་འགྱུར། །སྟོབས་དང་ལྡན་ལ་དེ་བཏགས་སྦྱིན། །སྟོབས་དབྲི་བ་ལ བསྐོལ་ཏེ་བླུད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉིན་རེ་ཞིང་པི་པི་ལིང་བཅུ་བཅུས་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་དེ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བཅུ་བཅུས་དབྲི་ཞིང་འོ་མ་དང་བཅས་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། དེ་ནས་ཞག་དང་པོ་ལ་ནི་པི་པི་ ལིང་བཅུ་འོ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་གཏང་བར་བྱའོ།

服用此酥油五日，应当断除一切应断之物。半月饮用绿豆汁，即可解脱一切麻风病。即是说，如此方法服用此酥油五日，应当断除饮食行为等应断之物，半月期间饮用绿豆汁，即可解脱一切麻风病。
其酥油与檀香木汁，三倍熬煮令精，如前半月存放，善加密封一月饮用。以此涂抹身体，如前所说食用食物，以此配方迅速，治愈麻风病人。即是说，此酥油与三倍檀香木汁善加熬煮，如前所述存放，服用一月亦可获得如前所述功效，尤其以此配方治疗麻风病患。
其酥油若无檀香木，溶化酥油加蜂蜜饮用。半月期间饮用肉汤，可得二百年寿命。即是说，此牛酥油若无檀香木汁，与溶化酥油熬煮加入蜂蜜，服用半月并饮用肉汤，可得二百年寿命。
其药五十日期间，若作鼻药使用，身体丰满记忆力强，可得三百年寿命。即是说，此药酥油五十日作为鼻药使用，可得身体丰满等功效。
胡椒即是波罗叶，浸泡碱水与酥油炒，每次三颗早晨及，饭前食用当如是。欲求精华之功德，配以蜂蜜而食用。即是说，胡椒五颗或八颗或七颗或十颗，配以酥油蜂蜜，欲求精华者依法服用一年。胡椒即波罗叶，浸泡于红树皮灰水中过滤后与酥油炒制，三颗于早晨，三颗于饭前，配以蜂蜜食用，此即可获精华之功德。
胡椒十颗逐日增，渐次增加而服用，如是配以牛奶食，如是渐次而减少。药物消化后六十，食用乳饭配酥油。直至服用千胡椒，此即成为取精华。有力者捣碎给予，体弱者煮汤饮用。即是说，每日以十颗胡椒渐次增加至十日，配以牛奶食用，如是十日间每日减少十颗配以牛奶服用。此即表明，第一日起服用十颗胡椒配以牛奶。

།དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ། གསུམ་པ་ལ་ནི་སུམ་ཅུ། དེ་ནས་ཞག་བཅུ་བ་ལ་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་འོ་མ་དང་བཅས་པར་བཟའ་ལ། དེ་ནས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་དབྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞག་བཅུ་གཅིག་བ་ལ་དགུ་བཅུ། ཞག་བཅུ་གཉིས་ པ་ལ་བརྒྱད་ཅུ་ནས་ཞག་བཅུ་དགུ་པ་ལ་བཅུའི་བར་བཟའ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཚང་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་སྨན་ཞུ་ནས་འོ་མ་དང་ཞུན་མར་དང་དྲུག་ཅུ་པའི་འབྲས་ཆན་དང་བཅས་པར་བཟའ་སྟེ། འདི་ནི་པི་པི་ལིང་སྟོང་གི་བཅུད་ལེན་ཞེས་བྱའོ། །པི་པི་ལིང་དེ་མི་ཉམས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བཏགས་པའི་ཕྱི་མ་སྦྱིན་བར་བྱ་ལ།སྟོབས་བར་མ་དག་ལ་ནི་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ར་ཡི་འོ་མ་དང་། །ཉིས་སྟོང་གི་ནི་བར་དུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རའི་འོ་མ་དང་པི་པི་ལིང་དུ་བཅས་པར་བསྐྱེད་དབྲི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་ཉིས་སྟོང་གི་བར་དུ་ ཡང་གཏང་བར་བྱའོ།།པི་པི་ལིང་གི་སྦྱོར་བ་འདིས། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་མགུལ་ནད། །གཅོང་ཆེན་གཞང་འབྲུམ་ཕོ་བའི་ནད། །གཅིན་སྙི་སྐྱ་རྦབ་མི་བཟད་རིམས། །འོར་ནད་སློན་དང་སྒྱིགས་བུ་དང་། །མཛེར་པ་དྲེག་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ ཐག་པའི་པི་པི་ལིང་གི་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་ལུད་པ་དྲེག་ནད་ཀྱི་བར་དུ་འཇོམས་བར་བྱེད་དོ།།པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་ཕྱེད་ལྡེ་གུར་བྱས། །ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་བསྐྲུས་ནས་ནི་ནུབ་གཅིག་བཞག་།དེ་དང་ཆུ་ནི་སྙིམ་གང་ནང་བར་བཏུང་། །ལོ་གཅིག་བཟའ་བཏུང་སྦྱོད་པ་ཅི་འདོད་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པི་པི་ ལིང་སྲང་ཕྱེད་ལྡེ་གུར་བྱས་པས་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་བསྐུས་ཏེ་མཚན་མོ་བཞག་ལ་དེ་ནང་པར་ཆུ་སྙིམ་པ་གང་དང་བཅས་པར་འཐུངས་ནས།ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ཞིང་བཟའ་བཏུང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བཅའ་སྒ་སླེ་ཏྲེས་ཤིང་མངར་བྱི་དང་ག་།བ་ལ་ཨ་ཏི་བ་ལ་འབྲས་བུ་ གསུམ།།གླ་སྤང་ཐང་ཤིང་ཡུང་བ་ཨ་ག་རུ། །མུ་ཟི་པདྤ་ཨུཏྤལ་ཀྲུ་དྲུག་ཏྲེས། །ད་ཏ་ཨ་ཤྭ་ཀརྞ་ཨ་ས་ན། །བ་ལའི་ལོ་མའམ་སྙིང་བོ་དེ་བཞིན་དུ། །པི་པི་ལིང་བཞིན་ལྕགས་སྣོད་བསྐུ་སོགས་བྱ། །ལོ་བརྒྱ་འཚོ་ཞིང་རྒས་དང་ནད་ལས་ཐར། །འོ་མ་སྙིམ་གང་གི་ནི་བཅུད་ལེན་སྨན། ། སྦྱར་བ་འདི་ཡིས་ལྕགས་སྣོད་བསྐུས་བས་ནི། །སྔར་བཤད་ཡོན་ཏན་བས་ཀྱང་ལྷག་བསྐྱེད་ཅིང་། །ཚེ་ཡང་དེ་ལས་ཉིས་འགྱུར་སྐྱེད་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་པི་པི་ལིང་གི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱར་འཆོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད ལ་པི་པི་ལིང་བསྐུས་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཞིང་ཚེ་ཡང་དེའི་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།། སན་དང་སེང་ལྡེང་གི་།ཁུ་བར་སོ་མ་ར་ཛ་སྦངས། །སྦྲང་རྩི་རུ་རྟ་མར་དང་ནི། ། རུ་ར་དང་ལྕགས་ཕྱེར་བཅས། །ལྡེ་གུ་ལོ་གཅིག་བར་ཟོས་ན། །རྒས་ དང་མི་འཕྲོད་ཟོས་པ་ལས།།ནད་ནི་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ན་དང་སེང་ལྡེང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་སོ་མ་ར་ཛ་སྤངས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་ལྡེ་གུ་མིས་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་རྒས་བ་དང་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་བཟོས་པ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་འདིར་བར་ བྱེད་དོ།།མཛེ་ནད་མི་བཟད་པ་ཡིས་ནི། །ལུས་ཉེན་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པས། །སོ་མ་ར་ཛ་ཏིལ་ནག་གཉིས། །ལོ་གཅིག་བར་དུ་བསྟེན་ན་ནི། །དེ་ནི་ཟླ་རྒྱས་ལྟ་བུར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་མི་བཟད་པས་ཐེབས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ་མ་ར་ཛ་དང་ཏིལ་ནག་པོ་གཉིས་ ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་དེའི་ལུས་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།

同样第二天二十，第三天三十，然后到第十天增至一百，与牛奶一起服用。之后则依次递减，从第十一天九十，第十二天八十，直至第十九天十。如此则满一千。
在此配方中，药物融化后与牛奶、酥油和六十日熟米饭一起食用，这称为'胡椒千服精华'。
对于体力强健者，可服用研磨成的粉末；对于体力中等者，则煎煮后服用。
同样用山羊奶，直至二千为止。即同样用山羊奶和胡椒，按照前述方法增减，直至二千为止。
此胡椒配方能够，治愈咳嗽、呼吸不畅、喉病、重症、痔疮、胃病、糖尿病、白癜风、剧烈发热、肺病、浮肿、呃逆、瘰疬和痰病。
取半两胡椒制成糊状，涂抹于铁器中放置一夜，次日早晨与一掬水一起饮用。一年中饮食起居随意。
诃子、獐牙菜、甘草、毕达格、巴拉、阿提巴拉、三果、甘松、檀香、姜黄、沉香、雄黄、莲花、乌巴拉、六味草、达塔、马耳、阿萨那、巴拉叶或精华，同样按胡椒方法涂抹铁器等。能活百年，远离衰老和疾病。
以一掬牛奶调配此精华药，涂抹铁器，比前述功效更胜，寿命也能增长一倍。
以阿萨那和紫檀木煎汁浸泡索玛拉匝，加入蜂蜜、飞蓟、酥油、诃子和铁粉制成糊状，服用一年，能治愈衰老和饮食不当引起的疾病。
对于身染重症麻风病者，服用索玛拉匝和黑芝麻二味，持续一年，身体将如满月般洁净。

།གང་ཞིག་སོ་མ་ར་ཛ་སྦུན་པ་མེད། །བཏགས་པ་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་ཞོར་མནན་པའི། །སྙིང་པོ་ཕྱུང་ལ་སྦྲང་རྩིའི་ལྡེ་གུ་བལྡགས། །དེ་རྗེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི་དར་བ་བཏུང་། །མཛེ་ཡི་ནད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཉམས་པ་དང་། །སྣ་ ཆད་སོར་མོ་འབྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ།།ཤིང་བཅད་རྗེས་ལ་ལྗོན་ཤིང་སྐྱེ་བ་ལྟར། །དེ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་ཞིག་སོ་མ་ར་ཛ་སྤུན་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་དེའི་སྙིང་པོ་མར་སར་ཕྱུང་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ལྡགས་པར་གྱུར་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་དར་བ་དེ་ཉིད་འཐུངས་ན་མཛེ་ནད་ཀྱིས་སྣ་ཆད་ཅིང་སོར་མོ་འབྲུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡང་སྣ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་མཛེས་པར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་བཅད་པ་ལས་ལྗོན་ཤིང་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་གཅན་བདུད་རྩི་བརྐུས་བ་ན། །སྐེ་བཅད པ་ལས་འཛག་གྱུར་པའི།།བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་སར་ལྟུང་བ། །སྒོག་སྐྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་ཡིན། །ལྷ་མིན་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་བྲམ་ཟེས་དེ་མི་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་བདུད་རྩི་བརྐུས་པར་གྱུར་ནས་ཁྱབ་འཇུག་གིས་སྐེ་བཅད་པར་གྱུར་པ་ན་བདུད་རྩིའི་ ཐིགས་པ་དེས་ལ་ལྷུང་པ་ན་སྒོག་སྐྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་བས་ན་སྒོག་སྐྱ་དེ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་དག་མི་ཟའོ། །མངོན་དུ་བདུད་རྩི་ལས་བྱུང་བས། །དེ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་དེ་ནི་བདུད་རྩི་ལས་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ།།གྲང་བའི་དུས་ནའང་སྒོག་སྐྱ་བསྟེན། །དཔྱིད་དུས་བད་ཀན་ཤས་ཆེར་བཟའ། །སོས་ཀའི་དུས་སུའང་སྦྱད་བྱ་ཞིང་། །དབྱར་ནི་རླུང་གིས་གཟིར་ཚེ་བཟའ། །དགུན་ནི་སྣུམ་ཞིང་བསིལ་བ་དང་། །མངར་བས་ཉེ་བར་ བསྲེས་བ་དང་།།དེ་ནི་ཕྲེང་བ་རྒྱན་དག་དང་། །འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ལུས་སྣུམ་ཞིང་བསིལ་བ་དང་མངར་བར་བསྲེས་ལ་གྲང་བའི་དུས་དགུན་སྟོད་དང་། དགུན་སྨན་ན་ནི་སྒོག་སྐྱ་བསྟེན་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ཕྲེང་ བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ཡི་ལྡེ་གུ་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་། །ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་སྐྱེས་པ། །ཤུན་པ་བཤུས་ནས་མཚན་མོ་ནི། །ཆང་སོགས་ལ་ནི་སྦྲང་བར་བྱ། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་ནང་པར་ནི། །རས་ནི་གཙང་མས་བཙགས་ནས་ཀྱང་། །ཆང་ནི་ལེགས་པར་ལངས་ གྱུར་པ།།ཆ་གསུམ་དང་ནི་སྦྱར་བ་འམ། །ཆང་གཞན་དག་གམ་ཏིལ་མར་རམ། །རང་སྐྱུར་རམ་ཞོ་ག་ཆུ། །དེ་ཚེ་ཉིད་སྦྱར་ནང་བར་ནི། །ཚད་དང་ལྡན་པར་སྦྱིན་བྱ་ཞིང་། །འོ་མ་ཞུན་མར་ཞག་དང་རྐང་། །སྐམ་སའི་ཤ་ཁུ་སོ་སོར་ནི། །བསྐོལ་བ་ནད་གཞི་ཇི་བཞིན་བླུད་། ། ཡང་ན་སྨན་ཁུ་འབའ་ཞིག་བླུད། །དང་པོར་མཁུར་གང་ཙམ་འཐུངས་ན། །མིད་པའི་སྤུབས་ནི་དག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་དེའི་ལྡེ་གུ་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཙགས་པའི་ཁུ་བ་ཆང་བ་གསུམ་མམ། ཆང་གཞན་ནམ། ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང རུང་བའི་ཆ་གསུམ་དང་བཏུང་བ་དེ་ཉི་ཚེ་སྦྱར་ལ།ཚད་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་བླུད་བར་བྱ་བ་འམ། ཡང་སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་འབའ་ཞིག་བླུད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མིད་པའི་སྤུབས་དག་པར་བྱེད་དོ།

若有人将无瑕疵的索玛拉扎，与牛奶一同研磨，取其精华后涂抹蜂蜜膏，之后饮用其乳清。对于麻风病导致肢体损坏，以及鼻子断裂、手指脱落等症状，如同砍伐后树木重生一般，这些器官必定会重新生长。
对此解释如下：若有人将无瑕疵的索玛拉扎等药物配制，取其精华后与蜂蜜调和涂抹，之后饮用其乳清，即使是因麻风病导致鼻子断裂、手指脱落等损害的人，其鼻子和指甲等也会重新长出美好的形态，就像砍伐后的树木重新生长一样。
罗睺窃取甘露时，被斩断头颅时滴落，落地的甘露滴，化作了大蒜。因为是从阿修罗身上所生，所以婆罗门不食用此物。
对此解释如下：当罗睺窃取甘露被毗湿奴斩断头颅时，甘露滴落在地上变成了大蒜，因此大蒜是从阿修罗身上所生，所以婆罗门不食用。
因为直接源于甘露，所以它是最上等的滋补品。
对此解释如下：因为大蒜直接源于甘露，所以是一切滋补品中最殊胜的。
寒冷时节也要服用大蒜，春季因痰多而食用，夏季也要服用，秋季受风侵扰时食用。冬季要与油腻、清凉、甘甜之物调和，应当佩戴花环装饰，与眷属一同服用。
对此解释如下：身体要与油腻、清凉、甘甜之物调和，在寒冷的初冬和深冬时要服用大蒜，同样在春季等时节也要在一切享用花环等装饰时服用。
其膏在春季时，采用雪域所产，剥去外皮后夜晚，浸泡在酒等之中。次日清晨将其汁液，用干净布过滤后，与发酵良好的酒三份调配，或与其他酒、芝麻油、自然发酵物或酸奶、牛奶混合。当时调配次日清晨，按量服用，牛奶、酥油、骨髓和腿骨，干地肉汤分别，煮沸后随病症饮用。或者单独饮用药汁。首先饮用一口的量，能清洁咽喉。
对此解释如下：春季时，如前所述将大蒜膏过滤后的汁液与三份酒或其他酒、芝麻油等任何一种的三份调配饮用，要适量，与牛奶等任何一种随病症饮用，或者单独饮用大蒜汁等也能清洁咽喉。

རྒྱུན་དུ་བླུགས་པའི་དུགས་ བྱས་ན།།ན་ཞིང་ཟུག་པ་དག་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་རང་གི་ཁུ་བ་རྒྱུན་དུ་བླུགས་པའི་དུགས་བྱས་ན་ན་ཞིང་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱུག་ཅིང་བརྒྱལ་བའི་ནད་ལ་ནི། །འཕྲལ་དུ་ཆུ་གྲང་དག་ཀྱང་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱུག་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ནི་འཕྲལ་དུ་ཆུ་གྲང་ལ་སོགས་པ་བླུད་པར་བྱའོ།།ངལ་བ་མེད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་ནི། །གཟི་མདངས་བརྟན་པས་ལྷག་མ་སྤྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྒོག་སྐྱ་བཙིར་བའི་ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཚ་བ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་བསིལ་བས་བསྐུ་བྱ་ ཞིང་།།མུ་ཏིག་ག་བུར་ཕྲེང་བ་ཅན། །ཆུ་ཐིགས་ཕྲེའུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཚ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྒོག་སྐྱའི་ཁུ་བ་བསིལ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་དང་བཅས་པ་བླུད་པར་བྱའོ། །འདི་ཡི་ཚད་ཆེ་ན་ཕུལ་གང་སྟེ། །ཉི་ཚེ་ལ་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྒོག་སྐྱ་འདིའི་ ཁུ་བའི་ཚད་ཆེན་པོ་ནི་ཕུལ་གང་སྟེ།སྲང་བརྒྱད་ཡིན་ལ། སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་མེད་པ་ནི་སྲང་བཞི་སྟེ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སྒོག་སྐྱ་སྲང་གཅིག་བཏགས་པ་ནི། །ཟས་དང་བཅས་པའང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྒོག་སྐྱ་བཏགས་པ་སྲང་གཅིག་ཟས་དང་བཅས་པ་བསྟེན་པར་བྱ་ལ། ། འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཟས་མེད་བར་ཡང་བསྟེན་བའི་དོན་དོ། །ཞུ་ནས་སཱ་ལུ་རྙིང་པའི་ཆན། །དུང་དང་ཀུན་ད་ལྟར་དཀར་བ། །ཡུ་ཤ་འོ་མ་སྐམ་ས་ཡི། །ཤ་ཁུ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེ་ཞུ་ནས་འབྲས་སཱ་ལུ་རྙིང་པའི་ཆན་ལ་སོགས་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །སྐོམ པར་གྱུར་ན་ཆང་དང་ནི།།ཆུར་སྦྱར་བ་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ཆང་མི་བཏུང་ན་རང་སྐྱུར་རམ། །རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་ནི་བླུད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེར་སྐོམ་པར་གྱུར་ན། ཆང་ཆུར་སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བྱ་ལ། ཆང་སྤངས་པ་ཡིན་ན་ནི་རྒུན་འབྲུའི་ཆུ་འམ་རང་སྐྱུར་བླུད་ པར་བྱའོ།།དེ་ཡི་ལྡེ་གུ་མར་དར་བཅས། །མར་ནི་སྣོད་དུ་གཟར་བུས་དཀྲུག་།ཞག་བཅུ་གཞག་གམ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞག་དང་མཉམ་སྦྱར་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་སྐྱ་དེའི་ལྡེ་གུ་མར་དང་བཅས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྒོག་སྐྱ་ཤུན་པ་བཤུས་ བའི་སྙིང་པོ་ནི།།སྲེག་ཤ་དག་གམ་བཟའ་བ་སྣ་ཚོགས་སམ། །ཤ་གཏུབས་པའམ་མར་དང་ཚར་བཅས་བཟའ། །ཁ་ཟས་ཉུང་བ་ཅི་འདོད་སྦྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་སྒོག་སྐྱ་ཤུན་པ་བཤུས་བདེ་སྲེག་ཤ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བཟའ་ཞིང་འདོད་པར་ ལོགས་སྦྱད་པར་བྱའོ།།ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་མ་གཏོགས་པ། །ནད་གཞི་མ་ལུས་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་འམ། །རླུང་ནས་ཉི་ཚེ་དང་ནི་ལྡན་གྱུར་ལ། །སྒོག་པ་ལས་ལྷག་སྨན་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་མེད་པའི་རླུང་ནད་དམ། །ཡང་ན་རླུང་ ནད་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་སྒོག་སྐྱ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།ཆུ་དང་བུ་རམ་འོ་མ་སྲེད་། །ཤ་ཆང་སྐྱུར་ལ་མི་དགའ་ཞིང་། །མ་ཞུ་བ་ནི་སྤོང་མི་ནུས། །སྒོག་སྐྱེ་ངེས་པར་གནོད་བ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མི་ཆུ་དང་བུ་རམ་ལ་སྲེད་པར་གྱུར་ཅིང་ཤ་དང་ཆང་དང་སྐྱུར་ལ་ནི་སྲེད་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་ དག་མ་ཞུ་བའི་ནད་སེལ་ཞིང་སྦོང་བར་མི་ནུས་པ་དག་ལ་ནི་སྒོག་སྐྱ་ངེས་པར་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

如果经常涂抹葱白汁液，能治疗疼痛和刺痛。即葱白本身的汁液经常涂抹，能治疗疼痛和刺痛等病症。
对于呕吐和昏厥的病症，应立即饮用冷水。即对于呕吐等症状，应立即饮用冷水等。
无疲劳且身体光泽稳固时，可服用剩余部分。即对于疲劳等症状，应给予榨取葱白后的剩余部分。
为了消除发热，应涂抹非常清凉的药物，并使用珍珠、樟脑串成的水滴珠链。即为了消除身体发热，应服用葱白汁与清凉药物等配制的水。
此药剂量若是大剂量则为一掬，若是小剂量则为其一半。即这葱白汁的大剂量为一掬，即八两，若无其他药物配伍则用四两服用。
将一两捣碎的葱白，可与食物一同服用。即捣碎的葱白一两可与食物一同服用，'也'字表示无食物时也可服用。
药物消化后，应食用陈旧的白米饭，如同海螺和茉莉花般洁白，与肉汤、牛奶、干地的肉汤一同食用。即此药消化后，应食用陈旧的白米饭等。
若口渴，应饮用酒与水调配的饮品。若不饮酒，则应饮用醋或葡萄汁。即若在此情况下口渴，应饮用酒水调配的饮品，若戒酒者则饮用葡萄汁或醋。
其膏与酥油混合，将酥油用勺子在容器中搅拌。可存放十天，或者按天数相同调配使用。即该葱白膏与酥油一起，按所述配方使用。
剥去外皮的葱白精华，可与烤肉或各种食物，或切碎的肉，或酥油和盐一同食用。可随意搭配少量食物服用。即剥皮的葱白可与烤肉等任何食物一同食用，可随意适量服用。
除了血病和胆病之外，对于具有所有病根或仅有风病者，没有比葱白更好的药物。即对于无血病和胆病的风病，或单纯的风病，最佳药物唯有葱白。
贪恋水、糖、牛奶，不喜欢肉、酒、酸味，且不能消化的人，葱白必定会产生危害。即对于贪恋水和糖而不喜欢肉、酒、酸味，且不能治疗消化不良病症的人，葱白必定会产生危害。

།མཁྲིས་བ་ལྡང་བའི་འཇིགས་པ་ཡི། །ཐ་མར་བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་། །དེ་ལྟར་བཅུད་ལེན་ཡོན་ཏན་ནི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒོག་ སྐྱ་བསྟེན་པ་དག་གིས་མཁྲིས་པའི་ནད་ལྡང་བར་དོགས་ན།སྨན་བཏང་བའི་ཐ་མར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སོ་གའི་ཚ་བས་གསུངས་དྲགས་ལས། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་ལྟར་འཛག་གང་། །གསེར་སོགས་འབྱུང་ ཁུངས་དྲུག་གི་བཅུད།།དེ་ནི་བྲག་ཞུན་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གའི་དུས་སུ་བྲག་ཉི་མ་ཚ་བས་གདུངས་པ་ལས་གསེར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་གི་བཅུད་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་ཞུ་བ་ལྟར་འཛག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་བྲག་ཞུན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ ཀུན་ཀྱང་ཁ་ཞིང་ཚ།།ཤས་ཆེར་མེ་དྲོད་ཞུ་རྗེས་ཚ། །གཅོད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ནི། །ལྕགས་ལས་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བྲག་ཞུན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རོ་ནི་ཁ་ལ་ནུས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ་ཞུ་རྗེས་ནི་ཚ་བ་དང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ ཁམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བ་གཅིན་དྲི་བྲོ་གནག་པ་དང་། །གུ་གུལ་འདྲ་ཞིང་གསེག་མ་མེད། །སྦྱིན་བག་སྣུམ་ཞིང་སྐྱུར་བ་དང་། །བསྐུ་ཞིང་འཇམ་ལ་ལྕི་བ་ཡི། །བྲག་ཞན་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བྲག་ ཞུན་གང་དྲི་ནི་བ་གཅིན་དང་འདྲ་ལ།ཁ་དོག་ནི་གནག་པ་མཚན་ཉིད་གུ་གུལ་འདྲ་ཞིང་རྡོ་ཕྱེའི་གསེག་མ་མེད་པ་མཉེས་ན་སྦྱིན་བག་ཏུ་འདུག་ཅིང་སྣུམ་པ་རོ་སྐྱུར་ཞིང་བསྐ་བ་རང་བཞིན་འཇམ་ཞིང་ལྕི་བས་དེ་ནི་བྲག་ཞུན་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་ནད་པ་རྗེས་མཐུན་པར། །སྨན་དང་བྲག་ ཞུན་ཆ་མཉམ་བྱས།།ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲག་ཞུན་དེ་ནད་པ་དང་ནད་པའི་གོམས་པའི་ཚུལ་གང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དང་པོར་ཆུ་ནི་ཉི་ཆེས་བཀྲུ། །དེ་འོག་བསྐམས་ལ་བསྐོལ་དང་བསྲེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། བྲག་ཞུན་དེ་དང་པོར་ནི་ཆུ་འབའ་ཞིག་གིས་བཀྲུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྐམས་ཏེ་བསྐོལ་བ་དང་བསྲེ་བར་བྱའོ། །བྲག་ཞུན་སྨན་དང་མཉམ་བྱས་ལ། །བརྒྱད་ཆའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེས་པའི་བྲག་ཞུན་གྱི་འཕྲོད་ཀྱི་སྨན་དང་བྲག་ཞུན་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་ཆུ་དེའི བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྲག་ཞུན་སྲང་གཅིག་དང་སྦྱར་ན་དེའི་འཕྲོད་ཀྱི་སྨན་ཡང་སྲང་གཅིག་ལ་སྦྱར་ལ་དེ་ཆུ་བརྒྱད་འགྱུར་དང་བསྐོལ་བར་བྱའོ། །ཁུ་བ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་བཙགས་པ། །དྲོ་འཇམ་ནང་དུ་བྲག་ཞུན་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁུ་བ་ བསྐོལ་བ་དེ་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པ་དང་བཙགས་པ་དྲོ་འཇམ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བྲག་ཞུན་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་དང་འདྲེས་གྱུར་བསྐམས་ནས་ནི། །སྨན་ཆུའི་ནང་དུ་སླར་ཡང་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲག་ཞུན་འདྲེས་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་བསྐམས་ནས་སླར་ཡང་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་རང་ སྨན་འཕྲོད་ནི།།བསྐོལ་བའི་ཁུ་བར་ལན་བདུན་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་རང་གི་སྨན་འཕྲོད་པའི་ཁུ་བ་དང་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦངས་ཤིང་བསྲེ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་གྱིས། །སྣུམ་ཆོས་བྱས་ནས་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་། ། ཤིང་མངར་པ་ཏོ་ལའི་ཁུ་བ། །བྲག་ཞུན་དག་ནི་རེ་རེ་ཡང་། །ཞག་གསུམ་བར་དུ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་པའི་མི་དེ་ལ་ཏིག་ཏའི་སྨན་མར་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

对于胆病发作的恐惧，最后要服用温和的泻药。这样就能完全获得精华的功德。对于服用白蒜的人，如果担心胆病发作，在服药的最后要服用泻药，这样就能完全获得精华的功德。
由于夏季的炎热过度，如同红花汁液般流淌的，金等六种矿物的精华，这就是所谓的岩浆。在夏季，岩石被太阳炎热所炙烤，金等六种矿物的精华如同红花汁液般流淌出来的，这就称为岩浆。
这些都是苦味而热，尤其在消化后发热，具有切断（病症）的作用，其中以铁质产生的最为推崇。所有岩浆都是苦味，其性质并不美味，消化后发热且具有切断（病症）的作用，其中以铁质产生的最为推崇。
气味如牛尿且呈黑色，类似安息香无杂质，具有润滑性且酸涩，涂抹时柔滑而沉重的岩浆是最好的。气味如牛尿，颜色呈黑色，性质如同安息香且无石粉杂质，揉捏时有润滑感且油润，味道酸涩，性质柔滑而沉重的岩浆是最上等的。
根据疾病和病人的相应情况，药物和岩浆等量配制，应在铁器中调配。要了解病人和疾病的习性，在铁器中进行调配。
首先用水彻底清洗，之后晾干后与煎剂混合。首先要单用水清洗岩浆，之后晾干后与煎剂混合。
将岩浆与药物等量配制，在八倍量的水中煎煮。将混合的岩浆与相应的药物等量配制，在八倍量的水中煎煮。如果使用一两岩浆，则配以一两相应的药物，在八倍量的水中煎煮。
煎煮至剩八分之一后过滤，在温热适中时加入岩浆。将煎煮的汁液煮至剩八分之一后过滤，在温热适中时加入岩浆。
与之混合后晾干，再次放入药液中。岩浆混合后晾干，再次放入药液中。
如此用各自相应的药物，在煎煮的药液中净化七次。按这种方法，用相应的药液净化调和七次。
然后用苦参药酥进行润滑处理后调配，三果汤液和甘草、胡黄连的汤液，以及净化的岩浆，每种都要连续服用三天。然后对经过润滑处理的人，给予苦参药酥服用三天。

།དེ་བཞིན་དུ་བྲག་ཞུན་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ དང་།ཤིང་མངར་གྱི་ཁུ་བ་དང་། པ་ཏོ་ལའི་ཁུ་བ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། །དུས་དང་སྦྱར་ཏེ་བླུད་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་མི་དེ་ལ་འཚམས་ཤིང་འོས་པའི་སྦྱོར་བ་དུས་དང་སྦྱར་ཏེ་སྨན་པས་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྲག་ཞུན་མི་རྣམས་ ལ།ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་མ་ལུས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །འཕྲལ་དུ་གནོད་པར་མི་བྱེ་འདོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བྲག་ཞུན་བསྟེན་ཞིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཡང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་ལ།འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་གནོད་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཕྲག་གསུམ་དང་། །ཕྲག་བདུན་ཞོ་གཉིས་སྲང་ཕྱེད་གཅིག་།དམན་དང་བར་མ་ཆེན་པོ་ཡི། །བྲག་ཞུན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བྲག་ཞུན་ཞག་བདུན་ ཕྲག་གཅིག་དང་།ཚད་ཞོ་གཉིས་ནི་དམན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་དང་སྲང་གཅིག་ནི་ཕྱེད་ཚད་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བྱས་ལ། །བྲག་ཞུན་སྦྱངས་ལ་གཏང་བར་བྱ། །ཟངས་དང་ལྕགས་དང་དངུལ་དང་གསེར། །ཀུན་དང་ཡང་ན་རེ་རེར་སྦྱར། །འོ་མ་དང་ ནི་ལྷན་ཅིག་གཏང་།།བཅུད་ལེན་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྲག་ཞུན་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་ལ་བྲག་ཞུན་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཤིང་བཏུལ་བ་གཏང་བར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་ལ་སོགས་པར་སྣ་རེའམ། ཀུན་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ བཏང་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་དག་ཡིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།རྒྱ་སྲན་མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་དང་། །ཕུག་རོན་ཤ་ནི་རྟག་ཏུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲག་ཞུན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྟེན་བའི་དུས་སུ་རྒྱ་སྲན་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་ཞིག་བྲག་ཞུན་གྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ མ་བསལ་ནད་ནི་ས་སྟེང་ཡོད་མ་ཡིན།།དུས་སུ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་གྱུར་ན། །ནད་མེ་ཉམས་སྟོབས་རྒྱ་ཆེན་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མི་ཡུལ་ས་སྟེང་འདི་ན་བྲག་ཞུན་གྱི་སྨན་གྱིས་མངོན་དུ་མ་བཅོམ་པའི་ནད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་དེའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཁང་པར་གནས་པའི་ཁོམ་ལྡན་ཅན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་དང་ལྡན་ལ་ཕན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་དེ་རྣམས་ལ། །ཉི་མ་རླུང་གི་ཚེ་ན་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁང་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཁོམ་ལྡན་ཡོད་ཅིང་འཁོར་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཕན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། ཁང་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁོམ་ལྡན་མེད་པ་ལ་ནི་ཉི་མ་དང་རླུང་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་ན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །རླུང་དང་ཉི་ཚན་བཅས་ སྦྱོར་བ།།བདེ་བའི་ལོངས་སྦྱོད་མེད་ན་ཡང་། །གང་ཞིག་ལུས་ལ་མི་གནོད་པ། །མཆོག་ཏུ་དེ་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་ནི་རླུང་དང་ཉི་ཚན་དང་བཅས་པར་ཡང་བསྟེན་དུ་རུང་བའི་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཉམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ སྦྱོར་བའི་མཆོག་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།།ཆུ་གྲང་འོ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་། །མར་ནི་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་དང་། །གསུམ་མམ་ཡང་ན་ཐམས་ཅད་དང་། །ཟས་སྔར་འཐུངས་ན་རྒས་སྲ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་གྲང་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་འམ། གཉིས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞི་ཆར་ཀུན་ཟས་ཀྱི་སྔར་འཐུངས་ན་ཡང་རྒས་སྲ་བར་བྱེད་དོ།

同样地，应当连续三天服用岩蜜、三果汁、甘草汁和波托罗汁。
然后对此配制，应当根据时宜服用。也就是说，医生应当根据时宜为此人配制适合的药物服用。
如此岩蜜对人们，能够带来极大利益。能生一切功德，且不会立即产生危害。也就是说，如此服用和习惯岩蜜的人会获得极大利益，同样也能生出一切精华之功德，而且不会立即产生危害。
七天一个周期三次，七个周期二两半两，下等中等和上等，岩蜜应当依次配制。也就是说，岩蜜七天一个周期，剂量二两是下等剂量。七个周期半两是中等剂量。
身体应当极为净化，岩蜜净化后服用。铜铁银和金，全部或者各自配制。与牛奶一同服用，精华成果迅速成就。也就是说，岩蜜应当在身体极为净化时，服用经过良好净化和调制的岩蜜，同样也要与铜等各自或全部配制，与牛奶一同服用则会成就精华之果。
豌豆、野胡麻、醉鱼草，以及鸽肉应当经常避免。也就是说，在服用岩蜜配方期间应当经常避免豌豆等。
任何岩蜜未能直接，消除的疾病地上不存在。若能依时如法服用，能生无病等广大力量。也就是说，在人间地上没有岩蜜药物不能直接降伏的疾病，同样如法服用则能生出无病等功德。
居住房屋有闲暇者，具足圆满者有益。除此之外对他们，日晒风吹时服用。也就是说，对于居住房屋等有闲暇且具足眷属资具圆满者有益，除此之外，对于没有居住房屋等闲暇者，则应以日晒风吹方式服用才有益。
风与日热俱配方，即使无有安乐受用，任何不损害身体，此即宣说为最胜。也就是说，现在要宣说即使在风吹日晒中也可服用的配方，虽然失去安乐受用但不会损害身体的最胜配方。
冷水牛奶和蜂蜜，以及酥油一一二二，或三或者全部俱，饭前饮用使衰老坚固。也就是说，冷水等一一或二二或三或全部四种在饭前饮用也会使衰老坚固。

།བུ་རམ་སྦྲང་རྩི་བཅའ་སྒ་དང་། །པི་པི་ལིང་ངམ་རྒྱམ་ཚ་དང་། ། རུ་ར་ནི་གཉིས་གཉིས་དག་།རྟག་ཟོས་བདེ་ཞིང་ལོ་བརྒྱུར་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ཨ་རུ་ར་གཉིས གཉིས་རྟག་ཏུ་ཟོས་ན་ཡང་མི་དེ་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།། རུ་ར་ནི་མར་ནང་བསྲོས། །བཟའ་ཞིང་མར་དེ་འཐུངས་ན་ནི། །རྒས་སྲ་ལུས་ནི་ཡུན་རིང་གནས། །སྟོབས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དམ་པ་བྱས་གཟོ་བ། །ལན་ཅིག་ཕན་གདགས་ཇི་ལྟ་ བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྲོས་ཏེ་བཟའ་བ་དང་བསྲོས་པའི་མར་དེ་འཐུངས་པར་གྱུར་ན་ལུས་རྒས་སྲ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་གཟོ་བའི་མི་ལ་ཕན་བཏགས་ན་དེའི་མི་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་འཇོག་པ་དང་འདྲའོ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་སྦྲང་རྩི་དང་། ། ཁ་ར་མར་དང་ལྡེ་གུར་བྱས། །བསྟེན་ཞིང་འཕྲོད་ང་ཟ་བའི་མི། །རྒ་བའི་གནོད་པ་འཇིག་འགྱུར་ཏེ། །ཉེས་བསྲུང་བསྟེན་བཅོས་རྒྱ་ཆེན་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་ཁ་ར་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་ཟས་ཤིང་ཁ་ཟས་འཕྲོད་པ་ལ་བསྟེན་པའི་མི་རྒས པའི་གནོད་པ་གང་ཡིན་པར་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་བཟུང་ནས་བརྗེད་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བྱི་དང་ག་། ས་ན་ཡི་སྙིང་པོ་ཕྱེ། །ལྕགས་ཕྱེ་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩི་ཡི། །མར་བཅས་ལྡེ་གུ་བསྟེན་ན་ནི། ། ན་ཚོད་མཛེས་པ་མ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བསྟེན་ཡང་ན་ཚོད་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྕགས་ཕྱེ་བྱི་དང་ག་ཡི་བྱེ་མ་དང་། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ལོ་གཅིག་ཙམ། ། ས་ན་ཡི་ཟ་མ་ཏོག་ནང་གཞུག བསྟེན་ན་སྟོབས་ལྡན་ཚེ་རིང་སྐྲ་གནག་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལྕགས་ནག་པོའི་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་ཡང་ཚེ་རིང་ཞིང་སྐྲ་གནག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱི་དང་ག་དང་གོ་བྱེ་བཅའ་སྒ་རྣམས། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་གང་གིས་ཟོས། །རྒས་པའི་ཆུ་བོ་ ནད་ཀྱི་རྦ་རླབས་ཅན།།ན་ཚོད་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རྒལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་བྱི་དང་ག་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་བ་དེ་ནི་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྒས་པའི་ཆུ་བོའི་རྦ་རླབས་ལས་ངེས་པར་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །སེང་ལྡེང་ཨ་ས་ན་ཡི་ཁུ་བ་དང་། ། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སྦྲང་རྩི་མར་སྦྱར་བ། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྟེན་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཚེ་རིང་འགྱུར་བ་འདི་ལས་ངོ་མཚར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྟེན་ན་ཡང་ངེས་པར་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཛི་བ་ཀ་ཡི་ཁུ་བ་སོར་མོར་ཆགས། །ཁ་ར སྦྲང་རྩི་མར་དང་འབྲས་བུ་གསུམ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྒས་དང་ནད་ནི་ངེས་པར་བཟློག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ས་ནའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྟེན་ན་ཡང་རྒས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།བ་སྦྲུ་བ་ནི་སར་པ་སྲད་ཕྱེད་དང་། །འོ་མར་བཏགས་པ་ཟླ་ཕྱེད་ཟླ་བ་གཉིས། །ཟླ་དྲུག་ལོ་གཅིག་བར་དུ་འཐུངས་ན་ནི། །རྒས་ཤིང་རྙིང་པའང་སླར་ནི་གཞོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བ་སྦྲུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་པུ་རྞ་བ་སྲང་ཕྱེད་བཏགས་པ་ཟླ་བ་ཕྱད་དམ་གཉིས་སམ་དྲུག་གམ་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་འོ་མ་དང་ སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་རྒས་ཤིང་འཁོགས་དེ་སླར་གཞོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

关于'糖、蜂蜜、姜黄以及，胡椒或岩盐和，诃子各取二份，常食安乐寿百年'这句话，是说糖等任何一种与二份诃子常食用，此人便能活到百年。
'诃子用酥油煎，食用并饮此油，衰老之身得以长存，力量得以增长，如同善人知恩图报，一次施恩永志不忘'这句话，是说诃子用酥油煎炒后食用并饮用煎炒过的酥油，身体便会延缓衰老等。就像对知恩图报之人施恩，他会永远铭记于心一样。
关于'余甘子汁蜂蜜和，糖油调制成膏剂，服用并食适宜食，能破除老年诸害，如同守护广大论'这句话，是说余甘子汁、蜂蜜、酥油和糖调制成膏剂服用，并食用适宜的食物的人，能够消除一切衰老带来的危害，就像善加守护广大论典不会遗忘一样。
关于'余甘子与毕达迦，诃子精华成粉末，铁粉芝麻油蜂蜜，和油调制成膏剂，服用容颜不衰败'这句话，是说按上述所说服用余甘子等，容颜等将保持美丽。
关于'铁粉毕达迦粉末和，油蜜调制约一年，放入诃子容器中，服用力大寿长发黑'这句话，是说按上述所说服用黑铁粉等，也会长寿且头发乌黑。
关于'毕达迦粉姜黄粉，油蜜调制谁服用，衰老江河病浪涌，盛年壮士能渡越'这句话，是说任何人服用毕达迦等调制的膏剂，都将保持年富力强，必定能渡过衰老之河的波涛。
关于'紫檀无忧树汁和，三果蜂蜜油调制，如法服用诸人等，长寿此事实不奇'这句话，是说服用紫檀等调制的膏剂，也必定能够长寿。
关于'命草之汁指甲厚，糖蜜酥油三果等，若是善士常服用，衰老疾病定能除'这句话，是说服用命草即无忧树汁等调制的膏剂，也将无有衰老等危害。
关于'新鲜补骨脂半两，牛奶研磨半月月，六月或至一年饮，老朽返老得重生'这句话，是说补骨脂半两研磨后，与牛奶调和饮用半月或一月或六月或一年，衰老之人也将重返年轻。

།མུར་བ་ཨང་ཤུ་མ་ཏི་པྲི་ཧ་ཏི། །བ་ལ་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་པ་ཏ་དང་། ། ས་ན་དང་ཐལ་ཏྲེས་ཨ་ཀ་རུ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ཙནྡན་རེ་རེ་ཡི། །ཆོ་ག་འང་བ་སྤྲུ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུར་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་བ་སྦྲུ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་བསྟེན་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེའུ་ཤིང་ལྡེ་གུ་ཁུ་བར་བསྐོལ་བ་དང་། །ཞུན་མར་ཁ་རར་བཅས་པ་ཟ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་འཚོ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་གྱུར་ཚེ། །ནད་ཀྱི་རྐུན་པོས་ཆོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེའུ་ཤིང་གི་ལྡེ་གུ་དང་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་སྨན་མར་གྱི་ནང་དུ་ཁུ་ར་བཏབ་སྟེ་ཟོས་ན་མི་འཚོ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ནད་ཀྱི་རྐུན་པོས་ཆོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཤྭ་གནྡྷ་འོ་མར་བཅས་པ་ནི། །མར་རམ་ཏིལ་མར་ཆུ་དྲོན་སྦྱར་བ་དང་། །ཟླ་ཕྱེད བསྟེན་ན་ཉམ་ཆུང་ལུས་རྒྱས་ཤིང་།།ཇི་ལྟར་ལོ་ཏོག་གཞོན་ལ་ཆར་བབ་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་འོ་མ་འམ། །མར་རམ། །ཏིལ་མར་རམ། ཆུ་དྲོན་དང་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་ན་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བ་ཡང་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལོ་ཏོག་ ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ལ་ཆར་བབ་པ་དང་མཚུངས་སོ།།ཉིད་རེ་ཏིལ་ནག་སྲང་ནི་རེ་རེ་དག་།ཟོས་པའི་རྗེས་ལ་ཆུ་གྲང་འཐུངས་གྱུར་ན། །ལུས་ནི་ཤས་ཆེར་རྒྱས་པ་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །འཆི་བའི་བར་དུ་སོན་ནི་བརྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིལ་ནག་པོ་ཉིན་རེ་སྲང་རེ་ཟོས་ལ་ དེའི་འོག་ཏུ་ཆུ་གྲང་འཐུངས་པར་གྱུར་ན་མིའི་ལུས་ཤས་ཆེར་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་སོག་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གཟེ་མ་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཆ་མཉམ་ལྡེ་གུ་ཟོས། །རོ་ཙ་ལུས་བརྟན་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི། །ལོ་བརྒྱར་འཚོ་ཞིང་སྐྲ་ནི་ནག་པོར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།།གཟེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་ཟོས་ན་ཡང་རོ་ཙ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་དོ། །ཏིལ་ནག་ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །བ་རུ་ར་དང་བཅས་པ་བརྡུངས་ནས་བསྟེན། །མི་དེ་རྨ་བྱ་ལྟ་བུར་མེད་ངས་ལྡན་ཞིང་། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །བྲག་ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་ བྱི་དང་ག་། རུ་ར་དང་ལྕགས་ཕྱེད་ངུལ་ཆུ་དང་། །ཏ་བྱ་བ་སྟེན་ན་ལུས་ཟུངས་རྫོགས་འགྱུར་ཏེ། །ཡར་ངོ་ཟླ་ཕྱེད་རྫོགས་པའི་ཟླ་བ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཏིལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་བརྡུངས་པ་བཅས་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་མི་དེ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར ལ།།དེ་བཞིན་དུ་བྲག་ཞུན་ལ་སོགས་པ་ཟོས་ན་ཡང་ལུས་ཟུངས་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལྟར་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་བྱིང་ག་ར་ཛའི་ཁུ་བ་ཟླ་བ་གཅིག་།ཉིན་རེ་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། །འོ་མ་འཐུངས་སྟེ་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན། །ལོ་བརྒྱར་འཚོ་བ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་གང་བྲིང་གར་ཛ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཉིན་རེ་ཞིང་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་འཐུང་བར་བྱེད་པ་ད་འོ་མ་འཐུངས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤུ་དག་ཀྱང་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་བསྟེན་ཞིང་། །འོ་མ་འམ་མར་རམ་ཏིལ་མར་བཅས་པ་བསྟེན། །གདོན གྱིས་མི་ཚུགས་པ་ཡི་ལུས་འགྱུར་ཞིང་།།ཡིད་གཞུངས་ཚིག་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མི་གང་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཤུ་དག་འོ་མ་འམ་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བཅས་པར་བསྟེན་ན་གདོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

穆尔瓦、昂舒玛蒂普日哈蒂、巴拉普谢尔泽以及帕塔、萨那和塔尔特勒斯、阿卡如、普日扬库和檀香，每一种的仪轨都与轻微的喷洒相同。这是说，穆尔瓦等每一种药材，如果按照轻微喷洒的仪轨来使用，功效就会相同。
将小树的膏药熬成汤汁，加入酥油和糖食用。这样的人进入养生之道时，不会被疾病盗贼所侵害。这是说，将小树的膏药和汤汁熬煮的药油中加入糖，食用后，当进入养生之道时，不会被夺取生命的疾病盗贼所侵害。
阿育吠陀药（Ashwagandha）与牛奶、酥油或芝麻油、温水调配，服用半月，虚弱的身体会增长，如同幼苗遇到雨水一般。这是说，阿育吠陀药与牛奶、酥油、芝麻油或温水调配饮用，即使非常虚弱的身体也会增长壮大，如同非常幼嫩的庄稼遇到雨水一样。
每日食用一两黑芝麻，之后饮用冷水，身体会极大增长，直到死亡时寿命都会稳固。这是说，每日食用一两黑芝麻，之后饮用冷水，人的身体会大大增长，而且永远寿命稳固。
泽玛、斯列特勒斯、诃子的粉末，与等量的酥油和蜂蜜调制成膏药食用，能增强性能力、稳固身体、平息疾病痛苦，活到百岁而头发乌黑。这是说，食用泽玛等制成的膏药，也能产生增强性能力等功效。
黑芝麻、诃子、余甘子、毗黎勒果一起捣碎服用，此人将如孔雀般有光泽，获得悦意的快乐。岩脂、酥油、蜂蜜、毕达嘎、诃子、铁粉、水银，服用这些能使身体元素圆满，如同上弦月圆满的月亮。这是说，若人将芝麻与余甘子等一起捣碎食用，此人也会具有所说的光泽，同样，食用岩脂等，身体元素也会如上弦月般增长。
若人连续一个月每日服用毕达嘎拉扎的汤汁，饮用牛奶，具足力量和精进，也能获得百年寿命。这是说，若人每日饮用毕达嘎拉扎煮成的汤汁一个月，并饮用牛奶，此人将获得力量等功德。
若服用白芷一个月，配以牛奶、酥油或芝麻油，身体将不受鬼魅侵害，心智清明，语言极为清晰。这是说，若人一个月内服用配有牛奶、酥油和芝麻油的白芷，将获得不受鬼魅侵害等功德。

།མན་ དུ་ཀ་པ་རྞི་ནི་མར་དང་བརྔོས།།ཟླ་གཅིག་བར་དུ་ཟས་མ་ཟོས་བར་བསྟེན། །གཟུགས་ནི་རྒྱ་ཆེར་འཚེ་ཞིང་སྤོབས་པ་ཆེ། །གཞོན་ཞིང་མདངས་ལྡན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མན་དུ་ཀ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་མར་དང་བརྔོས་བ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཡུན་རིང་ དུ་འཚོ་ཞིང་སྤོབས་པ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཙང་གི་རི་དང་ནི། །ལྕགས་ཕྱེ་སྲང་ནི་ལྔ་བཅུ་ལས་བྱ་ཤིང་། །ཀོ་ཤ་ད་ཀི་ལི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བཏགས། །རི་ལུ་སུམ་བརྒྱ་བྱས་ནས་རི་ལུ་དེ། །གྲིབ་མར་བསྐམས་ཏེ་རིམ་ གྱིས་མ་ལུས་པར།།བཀྲུ་སྨན་བྱ་ཞིང་ཐུག་སླའི་རིམ་པ་དང་། །ཐུག་སྐ་གང་པོ་ཤ་ཁུ་འབྲས་ཆེན་དང་། །མར་ལ་བསྟེན་ཞིང་ཟླ་གཅིག་ལུས་བསྡམས་ལ། །ཟླ་གཅིག་འདས་ནས་རང་དགའ་ཉིད་དུ་སྤྱད། །འབད་པས་དུས་ཀུན་དུ་ནི་མ་ཞུ་སྤང་། །ལོ་གཅིག་བར་དུ་སྤྱོར་བ་འདི་ བསྟེན་ན།།གང་ཞིག་གསོད་ཀའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་རྫོགས། །ལུས་རྒྱས་འཇམ་ཞིང་མིག་དང་རྣ་བ་གསལ། །གཞོན་པ་ཉིད་དང་ལོ་ནི་ལྔ་བརྒྱར་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། །ཙང་གི་རི་དང་། །ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཚད་སྲང་ ལྔ་བཅུ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བཏགས་པ་ལས་རིལ་བུར་སྦྱར་ཏེ་གྲིབ་མར་བསྐམས་ནས་དེ་མ་ལུས་པར་ཟོས་ལ།།བཀྲུ་སྨན་དང་བྲུག་པའི་རིམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་འདས་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་བསྡམས་པ་མེད་པས་གནས་པར་བྱ་སྟེ། །འདིར་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཞུ་བའི་བག་སྤང་པར་བྱའོ།།ཚུལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་འདིས་ལོ་གཅིག་གི་བར་ད་བསྟེན་ན་གསོ་དཀའ་བའི་ནང་ཀྱང་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

将曼度迦帕尼与酥油一起煎煮，一个月内不食用其他食物而服用。身体将变得强健且充满自信，年轻有光泽且具备功德。也就是说，名为曼度迦帕尼的药物与酥油一起煎煮，服用一个月，能够长寿且充满自信等。
三果、铅丹以及铁粉各五十两制成，在科沙塔基汁液中研磨。制成三百丸药丸，将其在阴凉处晾干后逐一服用完。进行导泻疗法，依次食用稀粥、浓粥、象肉汤、大米和酥油，约束身体一个月。一个月后可随意饮食，但要始终注意避免消化不良。若坚持服用此配方一年，即使是濒死之疾也能痊愈。身体强壮，能完成男子汉大事，身体丰满柔软，眼睛和耳朵清晰，保持年轻且能活五百岁。
也就是说，三果、铅丹和铁粉各五十两在科沙塔迦汁液中研磨，制成丸药后在阴凉处晾干，全部服用。通过导泻和饮食等五个阶段的方式度过一个月后，之后可以不受约束地生活。在此过程中要完全避免消化不良。如此配方服用一年，能治愈难治之症等，具有诸多功德。

།སེང་ལྡེང་ཤིར་ཤ་བ་དང་ཨ་ས་ན། །རྨ་བྱ་ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར། །གོ་བྱེ་བྱི་དང་ག་བཏགས་ཆུ་ འགྱུར་ནི།།བཅོ་བརྒྱད་ནང་བསྐོལ་ལྕགས་ཀྱི་དུམ་བུ་བཅུག་།ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ཞག་གསུམ་ཉི་མ་ཡི། །འོད་ཀྱིས་བསྲོས་ལ་དེ་རྗེས་མེ་ལ་ནི། །ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་པར་བྱས་ཏེ་བསྐོལ། །དེ་བཙགས་ཁུ་བ་ཆ་གཅིག་འོ་མ་ནི། །ཆ་གཅིག་དེ་བཞིན་གསོ་མའི་ཁུ་བ་གཅིག་ ཉེའུ་ཤིང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ཆ་གསུམ་དང་།།འདིར་ནི་མར་སར་ཆ་ནི་བཞི་དང་སྦྱར། །འདི་དག་གཅིག་ཏུ་ལྕགས་ནག་སྣོད་དུ་བསྐོལ། །ཁ་ར་རྔུལ་མེད་དེ་བཞིན་སྦྲང་རྩི་དང་། །དེ་བཞིན་མར་དང་བསྲེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མར་དང་བསྲེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །འཕྲོད་པའི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྤྱོད་ལམ་བཅས། །སྲང་རེ་ རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ནི།།དཔལ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉིས་པ་བསལ་བ་དང་། །ནགས་ཀྱི་མ་ཧེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ལྡན་ཞིང་། །རྟ་ལྟར་མགྱོགས་ལ་ལུས་ནི་བརྟན་པ་དང་། །སྐྲ་ནི་བུང་བའི་མདོག་ལྟར་གནག་པ་དང་། །ཁ་ནི་དྲི་ཞིམ་བུད་མེད་མང་བསྟེན་ནུས། །ཚིག་གསལ་ཡིད་ གཞུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།ཟླ་གཅིག་བསྟེན་ན་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་ཡིན། །དེ་ནི་མི་ཡི་སེང་གེ་འམ་མེའམ་ནི། །བཙོ་མ་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲའི་ལུས་འཛིན་གྱུར། །མི་ཡི་སེང་གེའི་སྦྱོར་བ་འདི། །ཟོས་ན་ནད་ཀྱིས་མི་ཉེན་ཏེ། །འཁོར་ལོ་འབར་བའི་ལག་པ་ཡིས། །ལྷ་མིན་ ཚོགས་ནི་འཇིགས་དང་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ཏེ་བཏགས་ལ། །སྨན་གྱི་བཅོ་བརྒྱད་འགྱུར་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ལྕགས་ཀྱི་དུམ་བུ་བཅུག་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་ལ་ཉི་མ་གསུམ་དུ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་བསྲོས་ལ། །དེའི་ རྗེས་ལ་མེ་ཆུང་ངུ་ལ་དེ་བཞི་ཆ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོལ་ལ།།དེ་བཙགས་ནས་ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། །འོ་མའི་ཆ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་གསོ་མའི་ཁུ་བའི་ཆ་དང་མཉམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཉིའུ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ཆ་གསུམ་དང་། །མར་སར་བཞི་ཆ་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ དུ་བསྡུས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་སྨན་མར་དེ་བསྐོལ་བར་བྱའོ།།དེར་ཡང་ཁ་ར་དཀར་པོ་ནག་ནོག་མེད་པ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་བཅུག་ལ་དེ་ལས་སྲང་རེ་བསྟེན་ན་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་གཞུངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བར་དུ་ འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བདེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་མེ་དྲོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ནི་མིའི་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱག་འཇུག་གིས་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཟོས་ན་ནད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་འཇུག་འཁོར་ལོ་འབར་ བ་ལག་ན་ཐོགས་པས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་འཇིགས་ཤིང་འབྱེར་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ།།བྲིང་གར་ཛ་མྱུ་གུའི་ཆོག་འདིས། །བརྔོས་ཤིང་མར་བཅས་ཟོས་ལ་བསྔམས་དང་བཅས། ལྟོ་སྦྱངས་པ་ལ་ཨ་ས་ནའི་ཁུ་བ། །འོམ་འཐུང་ཞིང་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད། །ཟླ་གཅིག་བར་དུ་ བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ནི།།བདེ་ཞིང་ལོ་ནི་ཉིས་བརྒྱའི་བར་དུ་འཚོ། །ལན་ཅིག་སྨྲས་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཟིན་གྱུར་ཞིང་། །དྲན་དང་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བྲིང་གར་ཛའི་མྱུ་གུ་མར་དང་བརྔོས་པ་ལ་སོགས་བའི་སྦྱོར་བས་ཟླ་བ་ གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ན་བདེ་ཞིང་ལོ་ཉིས་བརྒྱའི་བར་དུ་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

檀香、合欢树和无忧树，孔雀、诃子和余甘子，牛膝和研磨成粉的水，十八倍量熬煮后放入铁块。放入铁器中三天，用阳光照射，之后在火上将铁粉磨细煮沸。将其过滤后取一份汁液，牛奶一份，同样取一份新鲜草汁，小茴香煮汁三份，在此加入四份新鲜酥油调和。将这些一起在铁锅中熬煮。加入纯净白糖、蜂蜜，同样与酥油混合，同样与酥油混合，配以适宜的饮食和生活方式。若经常服用一两，将具有威严并消除过失，如同野牛般力大，如马般敏捷且身体强健，头发如蜜蜂般乌黑，口气芬芳能与众多女子交往。言语清晰、心智稳重、圆满具足，服用一月则具大火力。此人将如人中狮子或如火，或具有精炼黄金色般的身体。此人中狮子之配方，服用后不惧疾病，如手持燃烧法轮，令阿修罗众惊惧。
即取檀香等药材等量研磨，在十八倍药量的水中煮沸并放入铁块，置于铁器中经三日阳光照射。之后用小火煮至剩四分之一。过滤后取一份，牛奶取等量一份，同样取等量新鲜草汁一份，同样取小茴香汁三份，新鲜酥油四份，将这些全部集中在大铁器中熬煮药油。其中加入无杂质的白糖、蜂蜜等，若服用一两则具威严等功德，心智稳重圆满。
若服用一月则获得大火力等功德，此即人中狮子配方，是毗湿奴所说的配方，服用此药则不为病众所害，如同毗湿奴手持燃烧法轮令阿修罗众惊惧逃散一般。若以油炸并加酥油食用布林格加芽，配以禁食，饮用无忧树汁，饮用牛奶并进食。若服用一月，安乐且能活二百年。一次所说之言也能记住，念力与诸根不会衰退。即服用布林格加芽配以油炸等方法一月，则能获得安乐长寿二百年等功德。

།གང་ཞིག་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །ཏིལ་མར་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དག་།དེ་ཡིས་ཡོན་ཏན་དེ་ཐོབ་ཅིང་། །ལུས་ནི་ནག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྔར་བཤད་པའི་སྦྱོར་ བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མར་ཇི་ལྟར་བསྐོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་བསྐོལ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེ་པ་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ནི་ཏིལ་མར་གྱི་སྦྱོར་བས་ལུས་ནག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་དུས་དང་རྗེས་མཐུན་ཞིང་། །བསྟེན་ ཅུས་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བཤད་པ་ཡིན།།གཞན་དག་ཕན་ཡོན་བཅས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །རྙེད་པར་དཀའ་བས་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ད་ལྟར་གྱི་དུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་། །བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་བར་ནུས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ དེ་བདག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་དག་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་མང་པོ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་བདག་གིས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་ལས། །ཉམས་པས་ གལ་ཏེ་ནད་སྐྱེ་ན།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དེ་སྤྲངས་ནས་ནི། །དེ་ཡི་སྨན་ནི་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ལས་ལེགས་པར་མ་སྤྱད་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་ནད་སྐྱེས་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་དེ་སྤངས་ཤིང་དོར་ལ་ནད་ནི་དེའི་སྨན་ཇི་ལྟ་བུ་ བཞིན་དུ་བྱའོ།།བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཁྲོ་བ་མེད། །དབང་པོ་བསྡམས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཐུལ། །ཞི་ཞིང་དམ་པའི་སྤྱོད་ལ་དགའ། །རྟག་ཏུ་བཅུད་ལེན་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མི་རྟག་པར་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་མེད་བ་དང་། །དབང་པོ་བསྡམས་ ཤིང་ཡུལ་ལ་མིག་ཡེང་བར་བདག་ཉིད་ཐུལ་བ་དང་།།སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ་དང་། །དམ་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་བཅུད་གྱིས་ལེན་ཡིན་པར་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ལྡན་གྱུར་པས། །གང་ཞིག་བཅུད་ལེན་བསྟེན་གྱུར་པ། །དེ་ནི་དགའ་ཞིང་ཚེ་རིང་ལ། །འཇིག་ རྟེན་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པས། །མི་གང་ཞིག་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བསྟེན་ཞིང་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་ཞིང་དགའ་བ་དང་ཚེ་རིང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ཏུ་བདེ་བ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།སྤྱོད་པ་བསྟན་བཅོས་རྗེས་འཇུག་ཅིང་། །གམ་ན་གནས་པའི་སེམས་དང་མཐུན། །དོན་ལ་བློ་ནི་མི་འཁྲུགས་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ནི་རྫོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མི་གང་གི་སྤྱོད་པ་བསྟེན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་ སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་།།གང་ན་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་བློ་མ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལས། །ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ནས་རོ་ཙ་བར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་ པར་བྱའོ།

凡是以此配方服用芝麻油者，将获得那些功德，且身体会变黑。对于这句话，如前所述，用此配方煮芝麻油如同煮酥油一般，服用者将获得前面所说的功德。但特别的是，用芝麻油配方会使身体变黑。
长生不老药与时代相应，服用后必有成果。虽然其他方法也有利益，因难以获得故我未说明。对于这句话，长生不老药与现今时代相应，能够服用且具有成果的那些，我已经说明。虽然仙人们说过许多其他具有利益的长生不老药配方，但因为难以获得和修习，我在此未作说明。
若从长生不老药仪轨中退失而生病，应舍弃该长生不老药，如法服用其对应药物。对于这句话，若从长生不老药仪轨中未能善修而退失，若生病时应舍弃长生不老药仪轨，按照其病对应的药物来治疗。
说实语且无嗔怒，摄诸根且自调伏，寂静且乐行善法，此即是恒常长生不老药。对于这句话，经常说实语，同样无嗔怒，摄诸根且不为境所转而自我调伏，行为寂静，喜欢善法行为，应知这些就是恒常的长生不老药。
具足这些功德者，若有人服用长生不老药，他将快乐且长寿，今世后世皆安乐。对于这句话，具足说实语等这些功德，若有人服用长生不老药者，他们将安乐欢喜且长寿，在此世间和他世间都将具足圆满安乐。
行为随顺教典，与身边人心意相合，对境心不散乱，长生不老药即圆满。对于这句话，若某人的行为如教典所说而随顺，与周围伴侣的心意相顺，同样对色声等境心不散乱者，应知即是圆满的长生不老药。
《八支心要广释·词义月光》由亲近月亮的阿阇黎确定撰著，这是对第三十九品后分的广释。接下来将解说增进性欲品。

།སྐྱེས་བུས་རྟག་ཏུ་ཡུལ་བསྟེན་པས། །རོ་ཙ་བར་ནི་འདོད་བྱ་སྟེ། །དགའ་དང་བརྟ་དང་བུ་རྒྱུད་ནི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པས་དེ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་རྟག་ཏུ་ཡུལ་བསྟེན་པར་བྱེད་པས་རོ་ཙ་བར་བྱ་བའི་སྨན་འདོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། །གང་གི་ཕྱིར་རོ་ ཙ་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དེ་ལ་ནི་དགའ་བ་དང་ལུས་རྒྱས་ཤིང་བརྟ་བ་དང་།།ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དག་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་ཚའི་རྒྱུད་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །འཕྲལ་དུ་ཡང་དག་དགའ་བྱེད་གང་། །གང་གིས་རྟ་ལྟར་རབ་སྟོབས་ལྡན། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཐོགས་ མེད་འགྲོ།།བུད་མེད་ལ་རབ་ཆགས་འགྱུར་བ། །གང་དང་གང་གིས་འཕེལ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་རོ་ཙ་བྱེད་པ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་སྐྱེད་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གང་བུ་ཚའི་རྒྱུད་ནི་སྐྱེད་ཅིང་མི་རབས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་འཕྲལ་དུ་ཡང་དགའ་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་བསྟེན་པས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་རྟ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། །གང་ཞིག་ལ་གནས་ན་བུད་མེད་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་འཕེལ ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།།དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བཟི་བརྗིད་སྐྱེད་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་གྲངས་དང་ཚེ་རིང་དང་། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀའི་བཅུད་ལེན་འགྱུར། །གཅིག་ཏུ་སྐྱོན་ནི་མེད་པ་ཡི། །ཚངས་པར་ སྤྱོད་ལ་བདག་ཡི་རང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གང་ཞིག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་དང་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། །ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕྱི་མར་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་བདག་ཤིན་ཏུ་ ཡི་རང་ངོ་།།སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་ཉོན་མོངས་པས། །གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་བུ་ཅན། །ལུས་མི་ཟད་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །རོ་ཙའི་ཆོ་ག་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སེམས་ཅན་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ནད་བུ་ཅན་གྱི་ འདོད་པ་སྤྱད་པས་ལུས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཙ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ནད་མེད་ལང་ཚོ་ལྡན་པ་དང་། །རོ་ཙ་བ་ནི་བསྟེན་བྱེད་པ། །དུས་ཚིགས་ཀུན་ལ་ཉིན་རེ་ཞིང་། །ཉལ་པོར་བྱ་བ་དགག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་པ་དང་ལང་ཚོ་དང་ལྡན་ པ་དག་རོ་ཙ་བའི་ཆོ་ག་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི།།དུས་ཚིགས་དྲུག་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་ཉིན་རེ་ཞིང་ཉལ་པོ་བྱ་ཞིང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ལ་དགག་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་སྣུམ་འགྱུར་སྦྱང་བྱས་པ། །ནི་རུ་ཧ་དང་འཇམ་རྩིར་བཅས། །མར་དང་ཏིལ་མར་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཤ་ཁུ་འོ་མ་ཁ་རར་ བཅས།།འོ་མ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་བཟའ། །སྐྱོར་བ་ཤེས་པས་དང་པོར་གཏང་། །དེ་ནས་རོ་ཙ་བྱེད་སྦྱོར་བ། །ཁུ་བ་བུ་ཚ་འཕེལ་བྱེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ནས་དའི་འོག་ཏུ་མི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ཤིང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། །ནི་རུ་ཧ་ལ་སོགས་པ་ སྦྱོར་བ་ཤེས་པའི་སྨན་པས་དང་པོ་གཏང་བར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་བུ་ཚ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དག་བྱའོ།

关于'人常居住地方，应当求壮阳药，喜乐健康与子嗣，具德者住于其中'这句话，是说人常常居住某地，应当寻求壮阳药物并加以使用，因为通过壮阳药物的方法，能获得喜乐、身体健壮以及具有功德的子嗣繁衍等功效。
'能生子嗣后代，即刻生欢喜者，如马具大力量，于女无阻碍行。于女极贪著者，以何而得增长，此即是壮阳药，最胜生身力者'这句话，是说精华之物能生子嗣后代并使世代延续，能即刻带来欢喜快乐，服用此物后能具有与女人交合的能力，如同马匹具有交合的能力一样，若依此而住，能使对女人的贪著增长广大，这就称为壮阳药，是能生长身体力量和威严的最胜之物。
'法及名声长寿与，两世皆成精华药，唯一无有过失之，梵行我极为随喜'这句话，是说若安住于唯一无过失的梵行，能获得正法、名声、长寿，今生来世都成为精华之药的梵行，我对此极为随喜。
'心力微弱烦恼故，为病所害有病者，为护身体不衰竭，故说壮阳之方法'这句话，是说为了保护那些心力微弱、烦恼深重、多病之人因行欲事而身体衰竭，所以宣说壮阳的方法。
'无病具青春者，若服用壮阳药，一切季节每日中，行房事无禁忌'这句话，是说对于无病且具有青春活力的人服用壮阳药物，在一年六个季节中每日行房事都无禁忌。
'此后成油净化已，具灌肠及软膏，酥油芝麻蜂蜜及，肉汤牛奶糖相合。饮奶食肉及肉汤，知量者应先服用，此后壮阳诸配方，精液子嗣增长作'这句话，是说之后要进行润滑的方法，做完净化后，由懂得灌肠等配方的医生首先施用。之后再如前所说使用壮阳配方和增长精子的配方。

།མེ་ཏོག་དྲི་མནམ་གྲིབ་མ་མེད། །འབྲས་བུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཤིང་། །ཡལ་ག་གཅིག་པའི་ཤིང་གཅིག་བཞིན། ། བུད་མེད་མེད་མི་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་མེ་ཏོག་དྲི་མནམ་བ་ཡོད་ཅིང་གྲིབ་མ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཤིང་གཅིག་པུ་ཡོད་ཅིང་ཡལ་ག་གཅིག་ཡོད་ཀྱི་མང་པོ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་མེད་པའི་མི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོམ་འགྲོས་འཁྱོར་ཞིང ཚིག་མི་གསལ།།རྡུལ་གྱིས་ཡོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། །བཞིན་རས་སྣབས་ཀྱིས་གོས་པ་ཡང་། སྙིང་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །རེག་པ་དང་ནི་མཐོང་སོགས་ལ། །བུ་མཉམ་བདེ་བ་ཡོད་མིན་ན། །གང་ཞིག་ཆོས་དང་གྲགས་པར་ལྡན། །ང་རྒྱལ་རིགས་འཕེལ་སྨོས་ཅི་ དགོས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བུ་གང་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་གོམ་འགྲོས་འཁྱོར་བ་དང་། ཚིག་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་ཀྱང་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་རེག་པ་དང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་མཉམ་པའི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བུ་གང་ཞིག་ ཆོས་དང་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།།དེ་ལ་མཉམ་པའི་དཔེ་གང་ཞིག་གཞལ་བར་བྱ་སྟེ་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་སྦྱང་བྱས་ཏེ་ཅི་ནུས་པར། །རོ་ཙའི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མིའི་ལུས་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱང་བ་བྱས་ ནས།།དེའི་འོག་ཏུ་ནུས་པ་དང་ལྕོགས་པ་ཅི་ཡོད་པས་རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །འདམ་བུ་གུང་ཤིང་འཇག་མ་སོགས། །པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་བི་ད་རི། །ཀཎྜཀ་རིའི་རྩ་བ་དང་། །བ་ལ་འཚོ་བྱེད་ཟངས་རྩི་བ། །རམ་ཉེ་བ་གཉིས་མེད་གཉིས། །ཉེའུ་ཤིང་པ་རྞ་རྣམ་གཉིས་དང་། ། ཨ་ཤྭ་གནྡྷ་ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ། ། ཏི་བ་ལ་བ་སྤྲུ་བ། །བི་ད་རི་ཏི་པ་ཡ་སྱེ། །ར་སྣ་གཟེ་མ་ཛི་བན་ཏི། །ཤིང་མངར་ས་ལ་པརྞི་རྣམས། །རེ་རེའང་སྲང་ནི་གསུམ་གསུམ་ཆ། །མོན་སྲན་གྲེའུ་བྲེ་བཞི་དང་། །ཆུ་བྲེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་ནང་བསྐོལ། །ཁུ་བ་བྲེ བཞི་ལུས་པ་རུ།།མར་བྲེ་བཞི་དང་བི་ད་རི། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བུ་རམ་ཤིང་། །བྲེ་ནི་བཞི་བཞི་གཞུག་པར་བྱེ། །འོ་མ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་དང་། །པིར་ཁ་སྲལ་ར་མཉེ་གཉིས། །ཤིང་མངར་ཕལ་གུ་པི་པི་ལིང་། །རྒུན་འབྲུམ་འབྲ་གོ་བི་ད་རི། །མ་དུ་ཀ་དང་ཉེའུ་ཤིང་པ། །འདི་ དག་བཏགས་ཏེ་བཅུག་ནས་ནི།།དེ་བསྐོལ་བཙགས་པའི་ནང་དུ་ནི། །ཁ་ར་དཀར་པོ་སྨིག་རྐང་ནི། །སྨན་ནི་བྲེ་རེ་གཞུག་པ་དང་། །པི་པི་ལིང་ནི་སྲང་བཞི་དང་། །ན་ལེ་ཤམ་ནི་སྲང་གཅིག་དང་། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་གེ་སར་རྣམས། །རེ་རེ་སྲང་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྱེ། །སྦྲང་ རྩི་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་སྦྱར།།དེ་ལས་ཉིན་རེ་སྲང་རེ་བཟའ། །འོ་མ་དང་ནི་ཤ་ཁུ་འཐུང་། །དེས་ནི་རྟ་ལྟར་སྤྱོད་འགྱུར་ཞིང་། །མཆིལ་པ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདམ་བུ་ནས་ཀཎྜཀ་རིའི་བར་གྱི་རྩ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྣ་རེ་ཞིང་སྲང་གསུམ་ གསུམ་བྱས་ལ།།མོན་སྲན་གྲེའུ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། །དེའི་ཁུ་བ་བཞི་ཆ་ལུས་པར་མ་རལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བཞི་པོ་བྲེ་བཞི་བཞི་བཅུག་ལ་འོ་མ་བྲེ་བཅུ་དྲུག་བཅུག་སྟེ། །བི་ར་ནས་ཉིའུ་ཤིང་གི་བར་དུ་བསྐོལ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་བཅུག་ནས་མར་དེ་བསྐོལ་ ལ་བཙགས་པའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དང་ཅུ་གང་བྲེ་རེ་བཅུག་ལ།།དེ་བཞིན་དུ་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བཅུག་སྟེ་སྦྱར་ལ། །དེ་ནས་ཉིན་རེ་སྲང་རེ་ཟེས་ཤིང་འོ་མ་དང་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ན་རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་དེས་རྒོད་མའི་ནང་གི་རྟ་ལྟ་བུའམ། །བྱེའུ་མཆིལ་པ་དང་ འདྲ་བར་འདོད་པ་སྤྱོད་ནུས་སོ།

花有香而无荫影，无果实的树木，如同只有一枝的树，无妻之人亦复如是。就像一棵树有香花却无荫影，无果实，只有一根枝条而无多枝一样，无妻之人也应当知道是如此。
步履蹒跚语不清，如同尘土所覆盖，面上挂着鼻涕，却能让心生欢喜。若说触摸和看见等，无有与子同等之乐，何况具有法与名声，增长骄慢种姓者。对此，即便是极为低劣、步履蹒跚、语不清等本性的孩子也能让心生欢喜，若说与其接触和看见等无有相等的快乐，那么对于能增长法和名声等的孩子就更不用说了，对此无有可相比拟的比喻。
清净身体尽所能，开始进行壮阳配方。对此，用催吐药等清净人身后，随后根据能力所及开始进行壮阳配方。
芦苇、贡木、芦草等，水晶草与毗达利，刺果根与巴拉草，养生草与铜草，两种染料草无二，榆树两种帕尔那，阿输甘陀与蛇床子，提婆拉巴与刺槐，毗达利提帕雅谢，拉斯那与泽玛吉万提，甘草与沙拉帕尔尼等，每味各三两，豌豆四升，水三十二升中煮，剩余四升汁，加入四升酥油与毗达利，訶黎勒与甘蔗，各加四升，牛奶为酥油四倍，比尔卡蛇床子两种染料草，甘草帕尔古与胡椒，葡萄干与葫芦毗达利，末度卡与榆树，将这些磨碎放入后，煮沸过滤其中加，白糖与竹茎，各加一升药，胡椒四两与，诺黎衫一两，桂皮豆蔻花蕊等，各半两研细，蜂蜜十六两调配。每日服用一两，饮用牛奶与肉汤，由此能如马般行事，如鸟雀般行欲。对此，从芦苇到刺果的根，同样巴拉等药材各三两，在豌豆等中煮沸，其汁剩余四分之一时加入玛拉等四种汁液各四升，加入十六升牛奶，从毗拉到榆树煮沸如法制成糊状放入后煮沸酥油，过滤后加入白糖与竹茎各一升，同样加入如前所说的胡椒等，调配后每日服用一两，饮用牛奶和肉汤，则此壮阳配方能使人如同母马中的公马，或如鸟雀般行欲。

།བི་ད་རི་དང་པི་པི་ལིང་། །ཤ་ལི་འབྲས་རྩ་པི་ཡ་ལིང་། །ཁ་སྲལ་ཕྱེ་མ་ཕུལ་རེ་དང་། །དེ་བཞིན་སྦྲང་རྩི་སྲང་བརྒྱད་དང་། །ཁ་རའི་ཕྱེ་མ་སྲང་ལྔ་བཅུ། །མར་སར་སྲང་ནི་བཅུ་དྲུག་སྦྱར། །དེ་ལས་ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཟའ། །བུད་མེད་ བརྒྱ་ལ་སྤྱོད་པར་ནུས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བི་ད་རི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཕུལ་རེ་དང་། །སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་བསྟེན་ན་བུད་མེད་བརྒྱ་ལ་ཡང་འདོད་པ་སྤྱོད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཞོ་འམ་ནི། །མ་ཤ་འོ་མར་བསྐོལ་ཏེ་བསྒྲངས། །མར་དང་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པ་ དག་།ཟོས་ལ་བ་སར་འོ་མ་བཏུང་། །མཚན་མོ་ཐོག་ཐག་གཉིད་མ་ལོག་།དུབ་པ་མེད་པར་ཉལ་པོ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ལ་སོགས་པ་འོ་མར་བསྐོལ་བའམ། །མ་ཤ་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་བསྒྲངས་པའི་ནད་དུ་མར་ལ་སྦྲ་རྩི་བཏབ་སྟེ་སྐྱེས་བུས་ཟོས་ལ། །དེའི་འོག་ཏུ་བ་སར་པ་བེའུ་ལན ཅིག་བཙས་པའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་མཚན་རངས་བུ་མེད་ལ་ཉལ་པོ་སྤྱོད་ཀྱང་ངལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ར་ཐུག་རླིག་པ་འོ་མར་བཙོས། །ཏིལ་དང་ལན་མང་བསྲེས་པ་དང་། །ཁ་རར་བཅས་ཟོས་གང་ཡིན་དེ། །བུད་མེད་བརྒྱ་ལ་འང་གསར་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ར་ཐུག་གི་རླིག་པ་འོ་མའི་ནང་དུ་བཙོས་ལ་ ཏིལ་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལན་མང་པོར་བསྲེས་ལ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཟོས་ན་བུད་མེད་བརྒྱ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་སྔོན་ཆད་མ་སྤྱད་པའི་སར་པ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ།།བི་ད་རི་ཡི་ཕྱེ་མ་ནི། །རང་གི་ཁུ་བར་ལན་མང་སྤངས། །ཞུན་མར་སྦྲང་རྩིར་བཅས་བལྡགས་ན། །དུད་མེད་བཅུ་ལ་སྤྱོད་བར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། བི་ད་རེའི་ཕྱེ་མ་བི་ད་རི་རང་ཉིད་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་སྤངས་བ་ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་ཉིན་རེ་ཞིང་བུད་མེད་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པར་ནུས་སོ། །པི་ལིང་སྐྱུ་རུ་ར་ཡི་ཕྱེ། །རང་གི་ཁུ་བར་ལེགས་སྤངས་ལ། །ཤ་ཁ་ར་མར་སྦྲང་རྩིར་སྦྱར། །ཟོས་རྗེས་འོ་མ་འཐུངས་པ་གང་། །མི་དེ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་ན་ཡང་། ། ལང་ཚོར་གནས་ཤིང་འདོད་སྦྱོད་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །པི་པི་ལིང་དང་སྐྱུ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ན་ཡང་མི་དེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་ཡང་ད་རལ་བབ་པ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ལ་འདོད་པ་སྤྱོད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེང་མངར་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་དང་། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་དེ་མཉམ་པ་ཟོས་རྗེས་འོ་མ་འཐུངས་གྱུར་ན། ། མི་དེ་རྟག་ཏུ་འདོད་སྤྱོད་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཤིང་མངར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དེ་དང་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ཟོས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་འོ་མ་འཐུངས་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཆགས་པ་སྤྱོད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀར་ཀ་ཏ་ལི་སྲིང་གི་ཕྱེ། །འོ་མར་སྦྱར་ཏེ་འཐུངས་པ་དང་། །ཁ་ར་འོ་མ་མར་བཅས་པའི ཟས་ཟོས་བུད་མེད་ལ་ཕོད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་མི་གང་ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་ཕྱེ་མ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟར་བསྟེན་ན་ཡང་བུད་མེད་ལ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཁྱུ་མཆོག་ལྟར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །པ་ཡས་སྱ་དང་འོ་མ་བསྐོལ། །མར་དང་སྦྲང་རྩི་བཅས་ཟ་ཞིང་། །བ་ནི་ ཡར་མའི་འོ་མ་འཐུངས།།དེ་ཡི་ས་བོན་ཟད་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་མི་གང་པ་ཡ་སྱ་དང་འོ་མ་བསྐོལ་བ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་ཟ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ཡར་མ་སྟེ་བེའུ་སྐྱེས་ནས་ལོ་གཅིག་ལོན་པའི་འོ་མ་འཐུངས་ན་དེ་བུད་མེད་སྤྱོད་ཀྱང་ས་བོན་ཟད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

毕达利和胡椒，舍利稻根和毕亚林，蛇床子粉末各一捧，同样蜂蜜八两及，白糖粉末五十两，新鲜酥油十六两调配。每次食用二钱，能与百位女子行欢好。
关于这个，将毕达利等药物的粉末各一捧，以及蜂蜜等如前所述配制的壮阳药方，服用此药方能与百位女子行欢好。
蛇床子小粒或者，豆类用牛奶煮后冷却，加入酥油和蜂蜜，食用后饮用新鲜牛奶，整夜不要入睡，无疲惫地行欢好。
关于这个，将蛇床子小粒等用牛奶煮，或者将豆类与牛奶煮后冷却，加入酥油和蜂蜜后食用，之后饮用初产母牛的鲜奶，整夜与女子行欢好也不会疲惫。
山羊睾丸用牛奶煮，多次与芝麻混合，加糖食用之人，即使与百位女子行欢也如初次。
关于这个，将山羊睾丸在牛奶中煮熟，反复多次与芝麻混合，加入白糖食用，即使与百位女子行欢也会感觉如初次一般。
毕达利的粉末，多次浸泡于其汁液中，加入熟酥油和蜂蜜舔食，能与十位女子行欢好。
关于这个，将毕达利粉末在其本身煮出的汁液中浸泡，加入熟酥油和蜂蜜调制成糊状食用，每日能与十位女子行欢好。
胡椒和余甘子粉末，充分浸泡于其汁液中，加入肉、白糖、酥油、蜂蜜调配，食用后饮用牛奶之人，即使到八十岁，仍保持青春能行欢好。
关于这个，如前所述服用胡椒和余甘子粉末，即使此人到八十岁，也能如年轻时一样与女子行欢好。
甘草粉末二钱，与等量的酥油和蜂蜜，食用后饮用牛奶，此人能常常行欢好。
关于这个，若人食用甘草粉末二钱配以等量的酥油和蜂蜜，之后饮用牛奶，能经常行欢好。
迦迦得里根的粉末，用牛奶调制饮用，食用加入白糖、牛奶、酥油的食物，能与女子行欢好。
关于这个，若人如前所述服用迦迦得里根粉末，也能如公牛般与女子行欢好。
帕雅斯亚与牛奶煮，加入酥油和蜂蜜食用，并饮用一岁母牛的牛奶，此人精气永不竭尽。
关于这个，若人食用帕雅斯亚与牛奶煮制，加入酥油和蜂蜜，同时饮用产犊一年的母牛之奶，即使与女子行欢，精气也不会枯竭。

། ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་བུ་རམ་གྱི། །ས་བོན་ཕྱེ་མ་ཁ་རར་བཅས། །འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་འཐུངས་ན། །ལུང་བོང་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་དང་བཅས་པ་བུ་རམ་ཤིང་ཕྲ་མོ་ས་བོན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཁ་ར་དང་བཅས་པར་ཟོས་ལ། །འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་འཐུངས་ན་བུད་མེད རྣམས་ལ་ལུང་བོང་ལྟར་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།ུཙྪ་ཊ་ཡི་ཕྱེ་མ་དང་། །ཉེའུ་ཤིང་སྦྱར་བ་འང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ུཙྪ་ཊའི་ཕྱེ་མ་ཁ་ར་དང་བཅས་པ་ཟོས་ལ་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་འཐུངས་པ་འམ་ཉེའུ་ཤིང་གི་སྦྱོར་བ་གོང་མ་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་ལུང་བོང་ལྟར་ སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།།ཞོ་སྤྲིས་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བ། །ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་ཟོས་ནས་ནི། །ཁ་ར་དྲུག་ཅུའི་འབྲས་ཆན་ཟོས། །རྒན་པོའང་གཞོན་ནུ་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཞོའི་སྦྲིས་མ་ཟླ་བ་ལྟར་རབ་ཏུ་དཀར་བ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་དང་། །འབྲས་དྲུག་ ཅུ་པའི་ཆན་དང་ཁ་རར་བཅས་པ་ཟོས་ན་ཡང་རྒན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དར་ལ་བབ་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་ནུས་སོ།།གཟེ་མ་མ་ཤ་ཨ་རུ་ར། །ཁ་སྲལ་ས་བོན་ཉིའུ་ཤིང་པ། །འོ་མ་བཅས་འཐུངས་རྒན་པ་ཡང་། །བུད་མེད་བརྒྱ་ལ་སྤྱོད་པར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གང་ ཞིག་གཟེ་མ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་དང་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་མི་དེ་རྒས་པ་ཡིན་ཡང་བུད་མེད་བརྒྱ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་སྣུམ་ཞིང་མངར་བ་དང་། །སྟོབས་འཕེལ་ཉམས་ནི་རྟས་བྱེད་དང་། །ཡིད་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་གང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་རོ་ཙར་བཤད། ། དེ་བས་རྫས་ནི་འདི་ལྟ་བུས། །བརྟས་བྱས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་བྱ། །རང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དང་། །བུད་མེད་ཡོན་ཏན་གྱིས་དགའ་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །གང་ཡང་རོ་མངར་བ་དང་སྣུམ་པ་དང་། །ཉམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་དེ། །དེ ཐམས་ཅད་ཀྱང་རོ་ཙ་ཞིང་ཁུ་བ་ལ་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་བཤད་དོ།།དེ་བས་ན་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་འདི་ལྟ་བུས་མི་བརྟས་པར་བྱས་ནས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་དགའ་བའི་ཤུགས་བ་དོ་བས་བསྐྱོད་པ་དང་། །བུད་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ སེམས་དང་།།བུད་མེད་ལ་འཇུག་ཅིང་དགའ་བར་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དཔག་བསམ་ཤིང་མྱུ་གུ། །དབང་པོའི་བདེ་བ་ཀུན་བསྟེན་བྱ། །ཡུལ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྔ། །འདོད་པའི་ལྷ་ཡི་མདའ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་མྱུ་གུ་ ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་འདོད་པའི་ལྷའི་སྡེར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དབང་པོའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།ཡིད་འོང་ཡུལ་ནི་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཚིམ་ཞིང་དགའ་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ནོ།

关于'如果食用蛙和糖蜜，以及种子粉末和糖，喝刚挤的牛奶，就能像驴子一样行事'这句话，意思是：如果吃了青蛙和细小的甘蔗以及种子粉末和糖，再喝刚挤的牛奶，就能像驴子一样与女人行欲事。
关于'乌查塔粉末和小茎草配合也是如此'这句话，意思是：食用乌查塔粉末和糖，喝刚挤的牛奶，或者像前面那样配合小茎草，也能像驴子一样行事。
关于'酸奶凝乳如月般白，用滤布过滤后食用，再吃六十份糖米饭，老人也能如少年般行事'这句话，意思是：食用如月亮般洁白的、经过滤布过滤的酸奶凝乳，以及六十份米饭配合糖，即使是老年人也能像年轻人一样行欲事。
关于'豆子、肉、诃子、青蛙种子和小茎草，配合牛奶饮用，即使老人也能与百位女人行事'这句话，意思是：某人如果饮用豆子等与牛奶煮在一起的汤，即使是老年人也能与百位女人行事。
关于'凡是滋润而甘甜的，能增长力量恢复体力的，能令心愉悦的，这些都说是助性的。因此应当用这些物质增强体力后与女人行事。以自然的力量行事，以女人的功德而生喜乐行事'这句话，意思是：凡是味道甘甜和滋润的，能增长和恢复体力的，能令心愉悦的，这一切都说是能增长精气的。因此应当用这些甘甜等物质增强体力后与女人行事，同样也要以自然的欢喜之力推动，以及因女人的功德而生喜乐之心，与女人行事欢好。
关于'法如意树之芽，应当依止诸根之乐，五种悦意境界，是欲天之箭'这句话，意思是：应当依止如欲天法的如意树芽一般，能生起感官快乐的五种悦意境界，这是欲天之箭。
关于'即使是单一的悦意境界，也能令人满足欢喜至极'这句话。

།བུད་མེད་ལུས་ལ་འདུས་ནས་གང་། །གནས་པ་དེ་ནི་སྨོས་ ཅི་དགོས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རེ་རེས་ཀྱང་ཚིམ་པ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ན་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་བའི་བུད་མེད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །གང་གི་མིང་ཐོས་ན་ཡང་སྙིང་དགའ་ཞིང་། །མཐོང་ན་ངོམས་པར་འགྱུར་བ་ མེད་པ་དང་།།དབང་པོ་ཀུན་འདྲེན་ལྕགས་ཀྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བུད་མེད་ཁྱོ་ཡི་རྗེས་འཇུག་འཕྱོན་མ་མིན། །སྒྱུ་རྩལ་འཇོ་སྒེག་ན་ཚོད་ལུས་ཀྱིས་བརྒྱན། །དགའ་བའི་ཕྱིར་ནི་ངོ་ཚ་དབེན་པར་སྦྱོད། །ཚིག་སྙན་སྨྲ་ཞིང་མཚུངས་པར་མངོན་དགའ་བཅས། །བུད་མེད་དེ་ནི་རོ་ཙའི་དོན་མཆོག་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། །བུད་མེད་གང་གི་མིང་ཙམ་ཐོས་ན་ཡང་སྙིང་དགའ་ཞིང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་དང་། །བུད་མེད་གང་མཐོང་ན་ཡིད་ངོམས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། །གང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འགུགས་ཤིང་འདྲེན་པའི་ལྕགས་ཀྱུར་གྱུར་པ་དང་། །བུད་མེད་ཁྱོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་གཞན་ལ་མི་འཕོ བའི་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལུས་ཀྱི་འཇོ་སྒེག་དང་། །ན་ཚོད་གཞོན་པས་བརྒྱན་པར་གྱུར་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་མང་པོ་འདུས་པའི་ནང་དུ་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་དང་། །དབེན་པར་གཅིག་པུ་གནས་པ་དང་། ། སྤྱོད་བའི་བག་ཡངས་ལ་མཁས་པ་དང་། །ཚིག་འཇམ་ཞིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འདོད་པ་ལ་མཚུངས་པར་དགའ་བར་གྱུར་པའི་བུད་མེད་དེ་ནི་རོ་ཙ་བའི་དོན་གྱི་མཆོག་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་སྐྱོན་མེད་པའི། །ཡུལ་དང་དུས་དང་ཉམས སྟོབས་རྗེས་མཐུན་ཞིང་།།སྨན་དཔྱད་བསྟན་བཅོས་སྦྱོར་དང་མི་འགལ་བ། །འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་མ་ལུས་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བྷ་ཙ་ཡ་ན་ལ་སོགས་པ་ལས་བཤད་པའི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། །ཡུལ་དང་དུས་དང་ཉམས་སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་དང་།།སྨན་དཔྱད་དེ་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་མི་འགལ་བའི་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །བསྐུ་བྱུག་ལུས་དྲིལ་སྨན་ཆུ་བླུགས་དང་དྲིལ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྣ་ཚོགས་རྒྱན་དང་ལྡན། །གླུ་དང་སྙན་ངག་ལ་སོགས་གཏམ་ ལ་མཁས།།རང་བཞིན་ཚོད་མཚུངས་ཤིང་དབང་གྱུར་གྲོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གྲོགས་པོ་འཛའ་བཤེས་ཀྱང་བསྐུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གླུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ། །རང་བཞིན་དང་ན་ཚོད་མཉམ་པ་དང་རང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིད་དང་མཐུན་ཞིང་མགུ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་རོ།།རང་གི་ཁང་པའི་ཉེ་འཁོར་ཁྲུས་རྫིང་བུ། །པདྨའི་གེ་སར་སྦྲང་རྩིས་མྱོས་པ་ཡི། །སྦྲང་མ་བྱ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ནི། །སྔོ་ཞིང་གཞི་མཉམ་རི་ཡི་འདབ་ན་ནི། །ནགས་ཚལ་ཁྱིམ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རང་གི་ཁང་པའི་ཉེ་འཁོར་ན་ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་པདྨའི་གེ་སར་གྱི་རྡུལ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྲང་རྩིས་མྱོས་པར་གྱུར་པའི་སྦྲང་མའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པས་ན་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ནགས་ཚལ གཞི་མཉམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་འདབ་ཉེ་བར་འདུག་པ་དེ་ཡང་ཉམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于'女人身上集聚一切，何须再说'这句话，悦耳的声音等每一种感官对象都能带来满足和快乐，更何况是集合了一切感官对象的女人呢？
仅仅听到其名字就令人心生欢喜，见到后永不满足，能吸引所有感官如同铁钩，女人追随丈夫而不轻浮，以技艺、妩媚和青春年华装饰身体，为了欢愉而在私密处不知羞耻，说话甜美并表现出同等的欢喜，这样的女人能成就最上等的欢愉。
对此解释：某些女人仅闻其名就令人心生欢喜并感到愉悦，见到后永不满足，能如铁钩般吸引并牵引所有感官，追随丈夫且不会移情别恋，保持贞洁，具有技艺和身体的妩媚，以青春年华为装饰，在众人面前保持羞涩，独处时放松自如，善于说温和悦耳的话语，在欲望上表现出同等的欢喜，这样的女人能成就最上等的欢愉。
应当实践无过失的，符合地点、时间和体力，不违背医方典籍所说的一切欲乐行为。
对此解释：应当实践无有过失的，符合地点、时间和体力，不违背医方典籍所说配方的欲乐之事。
涂抹、按摩身体、倒药水并按摩，佩戴各种花环装饰，善于歌曲、诗歌等谈话，性情相投且听命的伴侣。
对此解释：朋友知己也要具备涂抹等条件并精通歌曲等，性情和年龄相仿且听从自己，这样才能令人满意欢喜，能够增进欢愉。
自家周围有浴池，莲花花蕊蜂蜜令蜜蜂，与鸟儿一同栖息，在青翠平坦的山坡上，有靠近房屋的树林。
对此解释：在自家周围有令人愉悦的浴池，有因莲花花蕊粉末产生的蜂蜜而陶醉的蜂群，这也是令人愉悦的，因此能增进欢愉。同样，有各种鸟类栖息的树林，地势平坦且令人愉悦，靠近房屋，这也能带来愉悦，因此能增进欢愉。

།མཐོང་ན་དགའ་བའི་ཤིང་ནི་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །མཉན་ན་བདེ་བའི་ཁུ་བྱུག་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས། །ལུས་བདེ་བུད་མེད་རྒྱན་ལྡན་དུས་དབང་འགྱུར། ། སེམས་བདེ་མ་ལུས་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་མཐོང་ན་ཉམས་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་མཉན་ན་བདེ་བའི་སྒྲ་ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོས་པ་ཡང རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བུད་མེད་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཞིང་དུས་ཀྱི་བདེ་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་རོ་ཙ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བདེ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཏེ། །གནས་པ་ཡང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སོ་རྩི་དང་ནི་ཆང་དང་ ཆུང་མ་ནི།།ཡིད་འོང་མཚན་མོ་ཟླ་ཟེར་བཅས་པར་འདུག་།ཡིད་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་གང་དང་གང་། །དེ་དང་དེ་ནེ་རོ་ཙར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སོ་རྩི་ཏམྦུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟེན་ཞིང་བཟའ་བ་དང་ཆང་དངས་མ་འཐུང་བ་དང་། །ཆུང་མ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ མཚན་མོ་ཟླ་ཟེར་དང་བཅས་པ་ལ་འདུག་པ་ཡང་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།།མདོར་ན་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་མའི་ཁ་ནི་ཨུ་ཏྤ་ལ་ལྟར་དྲི་ཞིམ། །པི་ལྦང་སྙན་པའི་སྒྲ་ནི་ཉན་བྱེད་དང་། །མལ་སྟན་ཡིད་འོང་ མེ་ཏོག་གཅལ་བཀྲམ་པ།།ལྕུག་མ་མེ་ཏོག་མྱུ་གུས་བརྒྱན་པ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཆུང་མའི་ཁ་ཨུཏྤ་ལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །པི་ཝང་སྙན་པའི་སྒྲ་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མལ་སྟན་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མེ་ཏོག་དྲ་ཞིམ་པའི་གཅལ་བཀྲམ་ པ་ལྕུག་མ་རྩེ་མོ་མེ་ཏོག་དང་མྱུ་གུས་བརྒྱན་པ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་དང་དུས་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད། །ཡུལ་གྱི་ཡིད་ལ་གནོད་པ་ཆུང་དུའང་མེད། །རོ་ཙའི་སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་ལྡན་གྱུར་པ། །འདོད་པའི་འདོད་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །གང་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ན་གནོད་པའི་འཚེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་གནོད་པའི་འཚེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡིད་ལ་གནོད་པ་ཆུང་ ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཙ་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་ལ་སྨོས་པ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པ་སྟེ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

见到各种令人喜悦的树木生长，听到悦耳动听的杜鹃鸟鸣声，身体愉悦的装饰华美的女子随时而变，心情愉悦被众多眷属围绕。
对此解释如下：看到令人心情愉悦安乐的各种花园，见之生喜，这也能增强性欲。同样，听到悦耳的杜鹃等鸟的叫声也能增强性欲。装饰华美的女子随时产生愉悦感也能增强性欲。同样，被令人心情愉悦的眷属围绕而住也是增强性欲的因素。
槟榔和酒以及妻子，与可爱的夜晚月光相伴而住，凡是能令心生欢喜的一切，这一切都能增强性欲。
对此解释如下：服用食用槟榔，饮用清酒，与可爱的妻子相伴，在有月光的夜晚相处，这些都是增强性欲的因素。总之，一切能令心生欢喜的事物都能增强性欲。
妻子的口如青莲般芳香，聆听琵琶悦耳的声音，铺设令人愉悦的花朵床褥，如同枝条被花朵新芽装饰。
对此解释如下：妻子的口如青莲般极其芳香，聆听琵琶悦耳的声音，同样铺设令人愉悦并散发芳香的花朵床褥，如同枝条顶端被花朵和新芽装饰般令人愉悦，这些都能圆满欲望。
对地方和时节毫无妨害，对感官之意也无丝毫妨害，具足增强性欲的方法，能圆满所欲之欲。
对此解释如下：所居住的地方没有任何危害损恼，同样身体没有任何危害损恼，同样对色等感官对境也没有丝毫妨害，同样具足如前所说增强性欲的方法，这一切都能圆满欲望。

།གླ་སྒང་པར་བ་ཏ་ནི་རིམས་ལ་ཕན། །སྐོམ་དང་ཆེ་ལ་བོར་པ་བསྲེགས་པ་ནི། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་ གསུར་བའི་དངས་མ་ཕན།།སློན་ལ་འབྲས་ཡོས་ཆུ་སོའི་ནད་བྲག་ཞུན། །གཅིན་སྙི་སྐྱུ་རུ་ར་དང་སེར་པོ་གཉིས། །སྐྱ་རྦབ་ནད་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མཆོག་།རླུང་དང་བད་ཀན་ལ་ནི་ཨ་རུ་ར། །མཆེར་པའི་ནད་ལ་པི་པི་ལིང་མཆོག་ཡིན། །གློ་རྡོལ་བ་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་བསྔགས། ། དུག་གི་ནད་ལ་ཤེར་ཤ་རབ་བསྔགས་ཏེ། །ཚིལ་དང་རླུང་ནད་ལ་ནི་གུ་གུལ་ཕན། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པར་བ་ཤ་ཀ་རབ་བསྔགས། །འཁྲུ་བའི་ནད་ལ་དུག་མོ་ཉུང་ཕན་ཞིང་། །གཞང་འབྲུམ་གོ་བྱེད་བྱིག་དུག་ལ་གསེར་ཕན། །ཚོ་ཆེས་ར་ལ་སྐྱེར་ཁ་ཎྜ་བསྔགས་ཤིང་། །སྲིན་བུའི ནང་ནི་བྱི་དང་ཡིས་འཇོམས།།གཅོང་ཆེན་ལ་ཆང་ར་ཤ་འམ་འོ་མ་ཕན། །མིག་གི་ནད་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་རབ་ཕན། །དྲེག་ནས་ལ་ནི་སླེ་ཏྲེས་རབ་བསྔགས་ཤིང་། །ཕོ་བའི་ནད་ལ་དར་བ་གསར་པ་མཆོག་།མཛེ་ལ་སེར་ལྡེང་སྙིང་པོ་བསྟེན་པས་མཆོག་།ནད་ཀུན་ལ་ནི་དྲག་ ཞུན་རག་ཏུ་བསྔགས།།སྨྱོ་བྱེད་ནད་ལ་མར་ནི་རྙིང་པ་ཕན། །བརྗེད་བྱེད་ནད་ལ་བྲི་མྷི་ཕན་པ་ཡིན། །མྱ་ངན་ལ་ནི་ཆང་ནི་བླུད་པ་ཕན། །གཉིད་མེད་པ་ཡི་ནད་ནི་འོ་མས་སེལ། །ཆམ་པ་ཞོ་ནི་སྦྱར་མ་ཐག་གིས་སེལ། །རེད་བའི་ནད་ལ་ཤ་ནི་སྤྱི་བར་བྱ། །རླུང་གི་ནད་ལ་སྒོག་སྐྱ་རབ་ཏུ་བསྔགས་ ཡན་ལག་རེངས་པའི་ནད་ནི་དུགས་ཀྱིས་སེལ།།ཕྲག་པ་ཕྲག་གོང་ལག་ངར་ན་བ་ལ། །ཐང་ཆུ་ཁ་པོ་ར་ཡི་སྣ་སྨན་གཏང་། །ཀླད་པའི་ནད་ལ་མར་སར་ཧྭགས་ཀྱིས་སེལ། །དམུ་རྗིད་རྔ་མོའི་གཅིན་དང་འོ་མས་སེལ། །མགོ་བོའི་ནད་ཀུན་ལ་ནི་སྣ་སྨན་བསྔགས། །ཁོང་འབྲས་གསར་དུ་བྱུང་།། ལ་གཏར་ག་གདབ། །ཁ་ཡི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་མཁུར་བཀང་ཕན། །མིག་ནད་སྣ་སྨན་མིག་སྨན་བརྟ་བས་སེལ། །རྒས་པ་ལ་ནི་འོ་མ་ཞུན་མར་ཕན། །བརྒྱལ་ལ་ཆུ་གྲང་བླུགས་དང་གྲིབ་མ་ཕན། །དྲོད་ཆུང་ངལ་དང་སྒེའུ་གཤེར་ཆ་རན་ཕན། །དུབ་ལ་ཆང་འཐུངས་ལུས་ནི་ཁྲུས་བྱས་ཕན། །སྡུག་བསྔལ བཟོད་དང་བརྟན་ལ་རྩོལ་བ་ཕན།།གཅིན་སྲི་བ་ལ་གཟེ་མ་ཕན་པ་ཡིན། །ལུད་པ་ལུ་ལ་ཀཎྜ་ཀ་རི་ཕན། །རྩིབ་ལོགས་གཟེར་ལ་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ཕན། །རྒས་སྲ་བ་ལ་སྐྱུ་རུ་ར་ཕན་ཞིང་། །རྨ་ལ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་གུ་གུལ་ཕན། །དེ་ལྟར་ནད་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྨན་གྱི་མཆོག་།བཤད་པས་ནད་ རྣམས་ཞི་བར་ནུས་པ་ཡིན།།དེ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནི། །ཅི་རིགས་པར་ནི་བརྟགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རིམས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་གླ་སྒང་དང་པར་པ་ཏ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྐོམ་དང་ཆེ་བ་ལ་ནི་སོ་ཕག་བསྲེགས་པ་ཆུའི་ནང་དུ་གསུར་ཏེ་བགྲུངས་པའི་ཆུ་བླུད་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སློན་པའི་ནད་ ལ་ནི་འབྲས་ཡོས་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཆུ་སོའི་ནད་ལ་ནི་བག་ཞུན་གཏང་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་དང་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ལྡན་པའི་ནད་ལ་ནི་ཨུ་རུ་ར་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཆེར་ པའི་ནད་ལ་ནི་ཕི་པི་ལིང་མཆོག་ཏུ་ཕན་ནོ།།གློ་རྡོལ་བའི་ནད་ལ་ནི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བླུད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དུག་གི་ནད་ལ་ནི་ཤྲི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ཤུ་ཀ་ཏ་རུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་གུ་གུལ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་བ་ཤ་ཀ་མཆོག་ཡིན་ ནོ།།ཚད་པ་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུ་བའི་ནད་ལ་ནི་དུག་མོ་ཉུང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཞང་འབྲུམ་ལ་ནི་གོ་བྱེ་ཞེས་བྱ་བ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དབྱིག་དུག་ལ་གསེར་བ་དར་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ།

格桑巴巴达对热病有效。渴症和大病烧制的砖块，在水中浸泡的清液有效。肿胀病用炒米，小便病用岩盐。小便频繁用诃子和两种黄药。
对白癞病铁粉最佳。对风病和痰病诃子最佳。对脾病胡椒最佳。对肺破裂病檀香汁最受推崇。对中毒病夏利沙最受推崇。对脂肪病和风病没药有效。对血病和胆病婆沙迦最受推崇。
对腹泻病毒魔茄有效，痔疮用戈杰，砒霜中毒用黄金有效。对肥胖症用酸枣糖浆最受推崇，对虫病用老鼠粪能除。对重症用酒、羊肉或牛奶有效。对眼病三果最有效。
对癣病草药最受推崇，对胃病新鲜酸奶最佳。对麻风病黄檀心材服用最佳。对一切病常用岩盐最受推崇。对疯病陈年酥油有效。对健忘症用毕力有效。
对忧愁饮酒有效。失眠病用牛奶能除。感冒用新鲜酸奶能除。对关节病普遍使用肉类。对风病葱最受推崇。肢体僵硬病用热敷能除。
对肩部、肩胛骨、前臂疼痛，用汤水和樟脑做鼻药。对脑病用新鲜酥油和艾灸能除。对痨病用母骆驼尿和牛奶能除。对一切头部疾病推荐用鼻药。对新发腹部肿块要放血。
对口腔诸病含漱有效。眼病用鼻药和眼药摩擦能除。对衰老牛奶和酥油有效。对昏厥用冷水浇和阴凉有效。体温低、疲劳和水肿适量饮用有效。疲惫时饮酒和沐浴身体有效。
对痛苦忍耐和坚持努力有效。对尿闭用芝麻有效。对咳嗽用甘达卡日有效。对肋痛用布师迦根有效。对老年僵硬用诃子有效，对伤口三果和没药有效。
如是诸病的最佳药物，已说明能平息诸病。这些要根据地域和时令的力量，观察适宜后调配。
对于热病，格桑和巴巴达最佳。对于渴症和大病，将砖块烧制后在水中浸泡，饮用其水最佳。对于肿胀病，炒米最佳。对于小便病，用岩盐最佳。
对于小便频繁病，诃子和姜黄及酸枣最佳。对于白癞病，铁粉最佳。对于风病和痰病，诃子最佳。对于脾病，胡椒最为有效。
对于肺破裂病，饮用檀香汁最佳。对于中毒病，所谓的夏利沙即树皮最佳。对于脂肪和风引起的病，没药最佳。对于血病和胆病，婆沙迦最佳。
对于陈旧热病等引起的腹泻病，毒魔茄最佳。对于痔疮，所谓的戈杰即檀香果实最佳。对于砒霜中毒，黄金粉末最佳。

།ཚོ་ཆེས་པ་ལ་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་བྱི་དང་ག་ མཆོག་ཡིན་ནོ།།གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ལ་ནི་ཆང་དང་ར་ཤ་འམ་འོ་མ་བྱིན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དྲེག་ནད་ལ་ནི་སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ཁུ་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཕོ་བའི་ནད་ལ་ནི་དར་བ་གསར་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཛེའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སེང་ལྡེང་གི་སྙིང་ པོ་བསྟེན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བྲག་ཞུན་བསྟེན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་མར་རྙིང་པ་ལོ་མང་པོ་ལོན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བརྗེད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་བྲ་མྷི་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལ་ནི་ཆང་བླུད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཉིད་མེད་པ་སེལ་བའི་མཆོག་ ནི་འོ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆམ་པ་ལ་ནི་ཞོ་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞོ་དཀྲུགས་པའི་ནང་དུ་དྲི་བཟང་བཞི་དང་པི་པི་ལིང་དང་ཁར་བཏབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་རིད་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི་ཤ་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་སྒོག་སྐྱ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་རེངས་བའི་ནད་སེལ་བའི་མཆོག་ནི་དུགས་ཡིན་ནོ། ། ཕྲག་པ་དང་ལག་ངར་དང་བཅས་པ་ན་བ་ལ་ནི། །ཐང་ཆུ་ཁ་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ཛི་ཛིན་ནའི་སྨན་གཏང་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་ཀླད་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ་ནི་མར་སར་ཧྭགས་སྦྱར་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དམུ་རྫིང་གི་ནད་ལ་ནི་རྔ་མོའི་གཅིན་དང་འོ་མ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་མགོ་བའི་ནད་ཀུན ལ་ནི་སྣ་སྨན་གཏང་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཁོང་འབྲས་དང་པོ་བྱུང་བ་ལ་ནི་གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཁའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྨན་ཁུས་མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་དབོ་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མིག་ནད་ལ་ནི་སྣ་སྨན་དང་མིག་སྨན་དང་མིག་བརྟབ་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྒས་པ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་ ཞུན་མར་བསྟེན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།བརྒྱལ་བ་སེལ་བའི་མཆོག་ནི་ཆུ་གྲང་དང་གྲིབ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་སེལ་བའི་མཆོག་ནི་ངལ་བ་དང་སྒེའུ་གཤེར་དང་། །ཚ་རན་པ་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ལུས་དུབ་པ་ལ་ནི་ཆིང་འཐུངས་པ་དང་། །ལུས་ཁྲུས་བྱས་པ་ཕན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ཅིང་ དཀའ་བ་བསྟེན་ནུས་པ་དང་།།ལུས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྩོལ་བ་དང་དྲག་ཤུལ་བྱས་པ་ཕན་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཅིན་སྲི་བ་སེལ་བའི་མཆོག་ནི་གཟེ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་ལུ་བ་ལ་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་སུ་གཟེར་བ་ལ་ནི་པུཥྐར་མཱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ནུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྒས་ སྲ་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་མཆོག་ཡིན་ནོ།།རྨ་སེལ་བའི་མཆོག་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་གུ་གུལ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནད་རྣམས་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ནད་ཞི་ཞིང་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། །དེ་ལ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྨན་གྱི་སྦྱོར་ བ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

对于过胖的人，推荐使用刺梨果的提取物。对于由虫引起的病症，最好使用蓖麻。对于重大慢性病，最好给予酒、羊肉或牛奶。对于所有眼病，最好使用三果。对于皮肤病，最好使用独行菜的汁液。对于胃病，最好使用新鲜酸奶。对于所有麻风病，最好服用紫檀木的精华。
对于所有疾病，最好服用石油。对于精神病，最好使用存放多年的陈年酥油。对于健忘症，最好使用婆罗米草。对于忧愁，最好饮用酒。对于失眠，牛奶最好。对于感冒，最好使用搅拌的酸奶，即在搅拌的酸奶中加入四种香料、胡椒和糖。对于瘦弱的人，最好给予肉食。对于风病，最好使用大蒜。
对于肢体僵硬的病症，最好使用热敷。对于肩膀和上臂疼痛，最好使用名为'汤水卡波'的吉津纳药。对于风引起的偏头痛，最好使用加入萨尔瓦格的酥油。对于水肿病，最好使用骆驼尿和牛奶。对于喉咙以上的头部疾病，最好使用鼻药。
对于初期肿瘤，最好放血疗法。对于所有口腔疾病，最好用药液漱口并吐出。对于眼病，最好使用鼻药、眼药和眼部按摩。对于衰老，最好服用牛奶和酥油。对于昏厥，冷水和阴凉最好。对于消化功能低下，最好是运动、发汗和适度加热。对于身体疲劳，饮酒和沐浴有益。
对于能忍受痛苦、能坚持艰苦且体格强健的人，剧烈运动是最好的治疗方法。对于尿闭，最好使用蓼草。对于咳嗽，最好使用刺枣。对于肋部疼痛，最好使用名为普什卡尔穆拉的曼努。对于延缓衰老，最好使用诃子。
对于治疗伤口，三果和安息香最好。以上所述的这些治疗各种疾病的最佳药物，都能够平息和消除疾病。对于这些，应该根据地域和时令的强度来适当调配药物。

།དེ་ལྟར་རྒྱུན་ཤེས་བུ་ལས་གཞུང་གི་མདོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དེས་ནི་མ་ངོམས་པས། །མེ་བཞིན་འཇུག་སོགས་བློ་མཐུན་དད་པས་འདུད། །ཐེ་ཚོམ་འདི་ནི་མེ་བཞིན་འཇུག་གིས་དྲིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དྲང་སྲོང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ ལས་གཞུང་གི་དོན་གྱི་མདོ་ཐོས་པ་དང་ལེགས་པར་བཤད་ཅིང་ཚད་མས་བརྟགས་པའི་རང་གི་དོན་བརྟན་པ་རྟོགས་སླ་ཞིང་དོན་ཆེ་བ་དེས་མེ་བཞིན་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ངོམས་ཤིང་ཚིམ་པར་མ་གྱུར་པས།།དེ་དག་བློ་མཐུན་པར་དད་པས་མགོ་བོས་བཏུད་ནས་དྲང་སྲོང་ལུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ བསློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བསྔགས་ལ།།མེ་བཞིན་འཇུག་ཅེས་བྱ་བས་བློ་ལ་ངེས་རྙེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་འདི་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྐལ་ལྡན་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་མཁས། །སྨན་དང་ནད་གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །སྨན་པ་རྒན་པོའི་ལུང་གིས་ནི། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཀྱང་ནད་བཅས་ཤིང་། ། ནད་ཀྱི་སྲོག་ནི་ཟད་པ་སྣང་། །གཞན་དག་དེ་ལས་གོ་བཟློག་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་ཕན་དང་གནོད་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་ངེས་པ་མ་མཆིས་ན། །འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅི་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདི་དག་ནི་དྲི་བའི་ཚིག་སྟེ། །ཀྱེ་སྐལ་ལྡན་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་མཁས་ཤིང་རིག་པ་ཡིན་ཞིང སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།ནད་གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་པོ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། །སྨན་པ་རྒན་ཞིང་མཁས་པའི་གདམས་ངག་གིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་ཀྱི་སྲོག་ཟད་པར་བྱེད་པ་དག་སྣང་ལ། །ནད་པ་གཞན་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། །བདག་ཉིད་ མི་མཁས་པ་དང་།།སྨན་པ་ཡོ་བྱད་མེད་པ་དང་། །ནད་གཡོག་མེད་པ་དང་། །སྨན་པ་མི་མཁས་པ་དག་གིས་བཅོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྲོག་ཟད་པར་མ་གྱུར་པར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གནོད་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕན་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་ བུ་དེ་ཉིད་དུ་ཟད་པས་དེ་བས་ན་སྲོག་བསྲུང་བའི་གསོ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་མེད་ཅིང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འདིར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཅིང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། །ཡུལ་དེ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ།།དེས་ན་སྨན་བསྟེན་པ་དང་། །མ་བསྟེན་པ་དག་ཚུལ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་བརྩམ་བར་མི་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་མེ་བཞིན་འཇུག་སོགས་སློབ་མའི་ཚོགས། །རྟོག་པ་སྐྱེས་ལ་རྒྱུན་ཤེས་བུ་ཡིས་ནི། །དེ་ཉིད་མ་ལུས་ རྣམ་པར་བཤད་གྱུར་པ།།གསོ་བྱས་མ་བྱས་མཉམ་པོར་བྱ་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་མེ་བཞིན་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མའི་ཚོགས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཤིང་རྟོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུས་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤད་ པར་གྱུར་པ་ནི།།ཀྱེ་མེ་བཞིན་འཇུག་གསོ་བ་ཡན་ལག་བཞི་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོན་ཏན་བཅུ་དྲུག་གིས་ཉེ་བར་བརྒྱན་པར་གྱུར་བ་དང་། །གསོ་བ་མ་བྱས་པ་སྟེ། །ཡན་ལག་བཞི་དང་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་གི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་མཉམ་ཞིང་ཆ་མཚུངས་པར་བརྟགས་པ་ནི་ རིགས་ཤིང་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་ལྡན་པ་ཡི། །གསོ་བྱེད་བདེ་འགྱུར་ཡོད་མོད་ཀྱི། །ནད་ཀྱི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལ། །ལག་ནས་འདྲེན་ཐབས་སྨན་ཡིན་ནོ།

如是从仙人续子处听闻论典要义，善说之后仍未满足，如火入等智友以信顶礼。此疑问乃如火入所问。
以如是方式从仙人续子处听闻论典要义，并善说且以正理观察自义坚固易解而义重大，如火入等弟子们仍未满足。彼等智友以信顶礼，在仙人鹿等弟子中受赞誉。如火入者于心中生疑，向续子请问。
有些具福者自身精通，药物及护理圆满具足，依随老医嘱咐，然病人命尽可见。其他则相反可见。是故利害果报若无定准，此中论典说示何为？
此等为问句。具福续子啊，有些自身精通明智，药物资具圆满具足，并具护理圆满之主，虽随老而精通医者教诲而行，然见有令病命尽者。其他病人则相反，即自身不精通，无医药资具，无护理，虽由不精通医者治疗，然见未致命尽。是故于利益与损害之果报则无定准，虽作利益之加持，果报亦尽，故此护命医疗之相无一定准确定。如是行事既无定准，此中医疗论典说示何事何用，于彼境无定果故无所说示。是故服药与否同理，此论不应造作。
如是如火入等弟子众，生起思虑时续子即，详细宣说彼等一切，治与不治等同不应理。
如是如火入等弟子众生疑而思虑时，大仙人续子对彼义理之真实无倒悉皆详细宣说：如火入啊，具足四支医疗功德，以十六功德庄严者与未作医疗即不具四支及十六支聚者，思维等同实不应理。何以故？
虽有具足十六支，医者能致安乐，于病泥中沉溺者，医乃牵手方便。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་པ་གང་ཡང་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་འབྱོར་པ་ཚད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནད་མེད་ཅིང་ བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི།།འོན་ཀྱང་ནད་ཀྱི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལ་ནི་ལག་ནས་འདྲེན་ཞིང་བསླང་བའི་ཐབས་སྨན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཙ་ར་ཀ་ལས་ནད་པ་གང་སྨན་མེད་པར་ནད་ལས་ཐར་ཞིང་ལྡང་བ་ཡོད་ཀྱང་། །དེ་ནི་སྨན་གྱི་ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གསོས་པ་ལ་ར་ ནད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལྟུང་ཞིང་འགྱེལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ལ་ཞིག་ལྡང་བར་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དུ་ཟིན་པ་ལ་ཡང་། །སྐྱེས་བུ་གཞན་ཞིག་གིས་ལག་ནས་དྲངས་ན་དེ་ཤིན་དུ་མྱུར་བར་ཉམ་ང་བ་མེད་པས་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་པ་གསོ་བའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།འཚོ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ལ། །ཀུན་ལ་སྨན་ཡོད་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཐབས་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ལ། །གཞན་དུ་ཐབས་ལ་ལྟོས་པའི་ནད། །ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་འགྱུར་བས། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་པ་འཆི་བར་ འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྨན་གྱིས་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བའི་ཐབས་ལ་རག་ལས་ཤིང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། །གཞན་ཐབས་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ནད་ནི་གསོ་བའི་ཐབས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་ གཏན་ཚིགས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་ཙ་ར་ཀ་ལས་ནད་པ་གང་སྨན་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་པས་སོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསོ་བའི་ཐབས་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དག་ཀྱང་གསོ་བ་མེད་པར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕུན་ཚོགས་ནི། །ཀུན་དང་ལྡན་པས་གསོས་ན་ཡང་། །འཆི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་དེ་མ་ཡིན། །ཐབས་ནི་ཐབས་མིན་འགྱུར་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ གསོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དག་སྣང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨན་གྱིས་གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་པ་ཡང་སྨན་དེ་དག་གསོ་བའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨན་པ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ནད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་འཇུག་ ཏུ་ཟིན་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ལ་འཚོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟའི་ཐབས་ལྡན་ཞིང་། །བློ་ལྡན་གསོ་བ་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །སྔོན་ལས་ཉེས་པ་མ་གྲུབ་པ། །ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་ལྡན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ནད་པ་གསོ་བའི་ཐམས་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་ལ་གསོ་པའི་དཔྱད་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།།གསོ་བ་མ་གྲུབ་བར་གྱུར་བ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཚེ་ཟད་བ་ལ་སོགས་བའི་དབང་གིས་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་བའི་གསོ་བ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་ཆུ་སོགས་དུགས་དང་ནི། །རེངས་སོགས་ མི་འགྲུབ་སུ་ཞིག་ཟེར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པས་དུགས་དང་རེངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མི་བྱེད་དོ།

对于'如是说'，虽然任何病人具足十六种圆满条件也会获得无病安乐，但是应当了知，对于沉溺于疾病泥潭中的人来说，唯有药物才是拉起扶持的方法。
如同《查拉迦医典》所说：虽然有些病人无需药物也能从病中康复，但那是因为药物的圆满支分而痊愈才是无病。
譬如，有人跌倒在地，虽然稍有能力自己站起，但若有他人搀扶，则能更快更安稳地站立。病人的医药调配圆满也是如此。
关于存活与死亡，并非对所有人都有药物，也不是都依赖于方法，而对于依赖方法的病，若以方法治疗则能痊愈，因此无因不能成为正理。
并非所有将死之人都能因药物而活命，因为并非所有疾病都依赖于治疗方法，但其他需要依赖方法的病，并非没有治疗方法。因此，你所说的无因之说不能成为正理。
如《查拉迦医典》所说：某些病人若无药物将会死亡，但通过圆满完整的药物调配则能痊愈，因为所有疾病即使需要依赖治疗方法，也并非无法治愈。
对于你所说'即使具足圆满而治疗，也会死亡'之说不正确，因为方法不会变成非方法。
关于你说即使用十六种圆满条件治疗也会死亡的说法是不对的，这是不合理的。为什么呢？因为对于不可治愈的病人，这些药物也不会成为治疗方法。即使非常精通的医生观察病人并进行治疗，对于不可治愈的病也不可能治愈。
如果具足如是方法，且有智慧地进行治疗，但由于往昔业力过失未成就者，是不具足十六支分的。
如果病人具足治疗的十六种圆满条件，且对有智慧的病人进行治疗，但治疗未成功，这是由于往昔业力过失导致寿命耗尽等原因而未成就，但这并非说明不存在具足十六支分的治疗。
谁说火、水等热疗和僵硬等不会成就？

།ཞེས་སུ་ཞིག་ཟེར་ཏེ། དུགས་ཀྱི་ལས་ནི་མེས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། །རེངས་པ་ནི་ཆུས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རླུང་གིས་ནི་དྲན་པ་རྙེད་པའི་ལུས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་ཀུན་ ལ་གྲགས་པ་དེ་ལྟར་སུ་ཞིག་མི་འདོད།།བརྟ་དང་ཉམས་སྨད་འོ་མ་དང་། །འབྲས་ངན་མི་བྱེད་སུ་ཞིག་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་འོ་མས་ལུས་བརྟ་བ་དང་། །འབྲས་ངན་པ་བེ་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ཉམས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བར་སུ་ཞིག་མི་འདོད་དེ། །དེ་ཡང་ ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཤ་ཁ་སྲལ་ལ་སོགས་ལ། །རོ་ཙ་མི་ནུས་སུ་ཞིག་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་མོན་སྲན་སྡེའུ་མ་ཤ་དང་། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་ཨད་མ་ཀུ་བ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རོ་ཙ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སུ་ཞིག་ཟེར་ཏེ་ཀུན་ལ་ཡང་འདི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་པའི་བར་དུའོ། ། བཤང་གཅི་སྐྱེད་དང་མང་བར་ནི། །ནད་ལ་ཐེ་ཚོམ་སུ་ཞིག་ཟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་གཅི་བ་མང་བར་གྱུར་བ་ནི་ནད་ཡིན་པར་སུ་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་དང་རྒྱུད་ནི་མེད་པ་རུ། །གང་གིས་དུག་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡང་སྲོག ཆགས་སུ་ཞིག་ལ་དུག་སྔགས་ཀྱིས་མ་བཏབ་ཅིང་།།གསོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་བཤད་པའི་དུག་བསལ་བའི་ཐབས་ཟས་དང་སྐོམ་སྨན་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་པར་དུག་དེ་སུས་འཇུ་བར་འགྱུར་ཏེ། །གང་གིས་ཀྱང་འཇུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གག་པ་ལ་སོགས་གསོ་བ་ནི། །མེད་པར་གང་ ཞིག་བདེ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གག་པ་དང་གཉེའུ་རེང་དང་མུར་འགྲམ་གྱི་ནད་ལ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར། །གང་ཞིག་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་དུས་མིན་འཆི་ལ་སོགས། །གྲུབ་མཐའ་ཀུན་དུ་ངེས་པར་གྲགས། །འབད་བ་ཆེན་པོ་ དག་གིས་ནི།།ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བཟློག་པར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཀྱང་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྦྱིན་པ་དང་། །སྦྱིན་སྲེག་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་གསོ་བའི་བསྟན་ བཅོས་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ།།ཙནྡན་ལ་སོགས་ཚ་སོགས་པ། །ལུང་ལས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙནྡན་དང་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཚ་བ་དང་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུང་ལས་ གྲགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རིམས་ལ་སྨྱུང་དང་བརྟ་བ་དག་།བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལས་གྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རིམས་ལ་དང་པོར་སྨྱུང་བ་དང་། །ཕྱིས་བརྟ་བ་བྱས་པས་ཕན་པ་ནི་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ བཞི་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱོར།།ལེགས་བར་བརྟགས་ནས་སྦྱར་བྱ་ཞིང་། །གཞན་དུ་ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པ། །གསོ་བ་ཐེ་ཚོམ་བཅས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མེ་བཞིན་འཇུག་ནད་སེལ་བའི་གསོ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་པོ་སྨན་པ་དང་ནད་པ་དང་། །ནད་གཡོག་དང་། །ནད་བའི་ཡོན་ཏན་བཞི་པོ་ལས་ ཡོན་ཏན་བཞི་བཞིར་འཕྲོས་པ་མཁས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་འབྱོར་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་དང་། །གནོད་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་གཞན་དུ་ན་ནད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མིན་པར་གསོ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པར་མི་བྱའོ།

有人说，热敷疗法是用火来进行的，僵硬是用水来治疗的，等等的声音是说用风来使身体恢复记忆，这是众所周知的，谁会不同意呢？
谁会不希望牛奶能增强体力，劣质米会损害身体呢？就是说，有谁会不希望牛奶能增强人的体力，劣质米即所谓的'贝杜'会损害身体呢？这也是众所周知的。
关于'谁说豆类和芥菜等不能增进食欲'这句话，还有绿豆、豌豆以及芥菜、小芥菜等所谓的'阿达玛库巴达'等能增进食欲，谁说不是呢？这也是众所周知的。
对于大小便增多，谁会对其是病症有怀疑呢？就是说，大便增多和小便频繁是病症，谁会对此有怀疑呢？这是毫无疑问的。
没有咒语和医典，谁能化解毒药呢？就是说，对于任何生命，如果没有咒语加持，也没有医典中所说的解毒方法、饮食和各种药物，谁能化解那毒药呢？任何人都无法化解。
对于感冒等疾病，没有治疗谁能康复呢？就是说，任何人得了感冒、喉炎和腮腺炎等病，如果不进行治疗，谁能康复呢？谁都不能康复。
然而非时死亡等，在一切教义中确实闻名。即使以大精进，怎能被他人阻止？就是说，然而非时死亡等在一切论典的教义中都是闻名的，即使以布施、护摩、苦行和戒律等大精进，如果不按医典去做，怎么能阻止呢？任何人都无法阻止。
檀香等能除热等，如典籍中所说。就是说，檀香和诃子等药物能祛除热症和寒症等，这在典籍中是众所周知的，这也确实如此。
对于热病，禁食和调养，正是医典中所说。就是说，对于热病，先禁食后调养有益，这是医典中世间所知的。
具足四支分之功德，详细观察后当用，否则难以降伏病群，医治不应有疑虑。就是说，如火般能除病的医治，需具备四个要素即医生、病人、护理人员和药物这四支分，每一支分又各具四种功德，如所说的'精通'等。这些具足圆满后，还要善加观察十二种损害等，然后才能实施治疗，否则就不能降伏病群，对于这样的医治不应有疑虑。

།འདི་ནི་དུས་མིན་འཆི་ཞགས་པ། །བརྟན་པོ་བཅོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ནད་ཀྱིས་སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པ་ལ། །སྔགས་མེད་པ་ཡི་སྲུང་སྐུད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་ ཞགས་པ་བརྟན་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།།ཇི་ལྟར་ཞགས་པ་འདི་མཚོན་རྣོན་པོས་གཅོད་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། །གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱིས་སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་སྔགས་མེད་ཅིང་སྔགས་ཀྱིས་མ་བཏབ་པའི་སྲུང་སྐུད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །སེལ་བྱེད་བདུད་རྩི་མངོན་སུམ་ཡིན། །སྣོད་ངན་གནས་ན་འཕྲལ་དུ་ནི། །ཧ་ལ་ཧ་ལར་འགྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གསོ་བའི་རྒྱུད་འདི་ནི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྒས་པ་དང་། །ན་བ་དང་། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ།།གང་གི་ཕྱིར་བདུད་རྩི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས། །འཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྣོད་ངན་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་ ཐོས་པ་མེད་པའི་སྨན་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན།།འཕྲལ་དུ་དེའི་མོད་ལ་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དུག་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ངེས་པ་མི་ཤེས་ཤིང་། །ཚིག་ཙམ་ལ་ནི་རྗེས་གཞོལ་བའི། །གཤིན་རྗེའི་ཞགས་པ་ཐོགས་པ་བཞིན། །སྨན་པ་ངན་པ་རིང་ དུ་སྤང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་པ་གང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ངེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལེགས་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་གྱུར་ལ། །ཚིག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་གཞོལ་བར་བྱེད་བའི་སྨན་པ་ངན་ཅིང་སྨད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་གཤིན་རྗེའི་ཞགས་པ་དང་ཀྱང་རིང་དུ་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་འདྲའོ།།སྨན་པ་གཞུང་ལ་ལེགས་མཁས་ཤིང་། །ལུང་ལ་མཁས་པའི་བཟང་པོ་དང་། །ལས་ལ་གོམས་ཞིང་དགེ་བ་ནི། །བཟང་པོ་འདོད་པ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་པ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་གི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་བྱང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ལ་གོམས་ ཤིང་རང་བཞིན་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་བཟང་པོར་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་དག་ནི་དམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྤང་གྱུར་པ། །གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ། །ཁྱབ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ཡིན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་གཞུང་ རྗེས་འཇུག།།རྒྱ་ཆེའི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་། །བསྡུམ་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ཏེ།།རྒྱུད་ནི་ཚུལ་འདི་ལྟར་རྫོགས་བར་བྱས་ལ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་ལྡན་ལ། །རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ནི་སྤངས་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདིས་ལུས་འཛིན་ཅིང་སྡུད་བའི་དོན་གྱིས་ན་རྒྱུད་དེ། །རྒྱུད་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་ དེ།།དེ་འདིར་བརྗོད་བར་བྱའོ།

这是非时死亡的绳索，能摧毁坚固之物。对于被疾病所惊吓者，是无咒语的护身线。对此，此论典能摧毁非时死亡的坚固绳索。就如同这绳索不能被锋利武器所断，而是以治疗方法来切断。同样，对于被疾病所惊吓的人来说，此论典也是无咒语且未加持的护身线。
此论能除众生之苦，是现前的甘露。若处于劣质容器中，立即会变成剧毒。对此，此医药治疗论典能除众生之苦，能摧毁衰老、疾病、死亡之苦，故如甘露一般。因为为了获得甘露，天神与非天付出巨大痛苦努力才得到，而此论典则毫无痛苦。然而，若此论典落入劣质容器中，即落入无闻之医者手中，立即会变成名为'哈拉哈拉'的大毒。
不了解论典的确定义理，仅随文字追逐的劣医，如同手持阎魔绳索，应当远远避开。对此，对于不善知且未通达医疗论典确定真实义理，仅追随文字的劣医当远远避开，如同远离阎魔绳索一般。
医者善通论典教义，精通传承教法贤善，熟练技艺且具德行，此乃追求善法之圣者。对此，医者精通医药论典教义，同样熟练技艺且本性善良等，同样追求善法喜乐功德者，即成为圣者。
如是具足论典功德，远离论典过失者，医疗论典无遗漏，周遍且完整安住。追随大仙人教法，广大无垢之处所，如同大海般深邃，能显示总义之要。对此，'如是'的含义是'因为'之意，因为此论典具有大义。或者'如是'表示圆满之义，即论典如是圆满，如是圆满的论典具足一切功德，远离一切过失。此论典以摄持身体之义故称为论典，其功德如同车拉迦仙人所说，当于此处宣说。

།གྲགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་ཀུན་དུ་བརྟེན་པ། །དོན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ། །སློབ་མ་དམ་པ་གསུམ་གྱི་བློ་ལ་ཕན་པ། །ཚིག་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ། །ལུང་དུ་གྱུར་པ། །མདོ་དང་བཤད་པ་དང་། །བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ལེགས་ པར་བཤད་པ།།གཞི་བཟང་བ། །ཚིག་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ། །མི་གོ་བར་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་པ། །མིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། །བརྒྱུད་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ། །དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ། །གཙོ་བོར་གྱུར་པ། །དོན་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ། །དོན་ཚོལ་ཞིང་འདྲེས་པ་མེད་པ། །རབ་དུ་བྱེད་བ་མ་འདྲེས་ པ།།མྱུར་དུ་འཇུག་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་དཔེ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དྲི་མ་མེད་པས་མུན་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་གསལ་ཏེ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་དང་། །དོན་མེད་པ་དང་།།ཚིག་ཟློས་པ་དང་། །གོ་རིམས་འཆོལ་བ་དང་། །ཆོ་ག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་མངས་བ་དང་། །འགལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུད་དེ་ཡང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཁྱབ་སྟེ་གནས་པ་ཡངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། །དྲི་མ མེད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ།།གང་འདི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱུད་དེ་ནི་ཚངས་པས་བཤད་པའི་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ཆེན་པོ་འདི་དེའི་དོན་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།།རྒྱུད་འདིས་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཡང་མཚོན་ཞིང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས། །ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྡུས་བདུད་རྩིའི་ཚོགས་ཐོབ་གང་། །དེ་ལས་དོན་ཆེན་རྩོལ་བ་ཞེན་པ་རྣམས། །དགའ་བར་བྱ་ཕྱིར་རྒྱུད་འདི་ལོགས་ཤིག་ བྱས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྨན་དཔྱད་གང་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་སྟེ་བདུད་རྩི་འབྱུང་བ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་། །དོན་ཟབ་པར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་བསྲུབས་ཤིང་རྣམ་པར་གློངས་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབད་པར་ བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པའི་བདུད་རྩིའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པའི་བདུད་རྩིའི་ཚོགས་ཐོབ་པ་དེ་ལས་དོན་ཆེ་ཞིང་བགོས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་སྨན་པ་རྩོལ་བ་ཞན་ཞིང་འབད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་འདི་ལོགས་ཤིན་ཏུ་གུད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ལུང་ཆེན་ལས་གྲགས་ཤིང་། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་སྟོན་བྱེད་པས། །སྔགས་དང་འདྲ་བར་ལེགས་སྦྱར་གྱི། །ལོག་དཔྱོད་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།།རྒྱུད་འདི་ནི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ཆེན་པོ་ལས་གྲགས་ཤིང་། །ལུང་གི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། །འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་བའི་ཕྱིར་སྔགས་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་གནོད་པ་སེལ་བར་དཔྱད་པར་མི་བྱ་བའི་ཡིད་ཆེས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར།།འདིའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཀྱི། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་དཔྱོད་པ་དག་ནི་ཡང་མི་བྱའོ།

具有大名声的殊胜士夫所普遍依止，
具有众多意义和经验的众生所赞叹，
对三种殊胜弟子的心智有益，
远离重复词语的过失，
成为教言，
经典、论释和，
摄集次第善说，
基础良好，
词句完整无缺，
无难解之语，
名称完整，
具有传承次第所证悟的意义，
确定义理真实性，
成为主要，
具有相应意义，
寻求意义而无混杂，
品类不相混杂，
迅速趣入而令人领悟，
具有特征并附带比喻，
此论典应当如是。
又如无垢日轮照亮一切黑暗，
犹如显现一切事物。
其中续部的过失是具有疑惑，
无义，
重复词句，
次序混乱，
不具仪轨，
过于冗长，
相违等。
彼续遍及一切医学论典而住广大，
无垢且无过失，
此即随顺大仙人继承者等广大无垢论典的续部，如大海般深邃趣入，
此续即是梵天所说的《摄集》大论，彼义亦作表示，
此续所摄之义亦表示开显。
从医术八支分海洋搅拌中，
获得八支摄集甘露聚，
为令求取大义勤勉者，
欢喜故而别造此续。
于此，凡具八支分之医术即是八支分医术，
彼即如海洋，甘露生起契合正法，
由契合甚深义故称为海洋，
从搅拌及详尽观察方式精进之因中，获得八支分摄集的大甘露蕴，
从获得八支分摄集甘露聚中，为令具有大义及微弱精进、少许勤勉的医者生起欢喜故，别造此《八支分精要》续。
此从大教言中著名，
由显示现前果故，
如咒般善巧配制，
永不作邪思维。
于此，此续从医术大教言中著名，
具有教言量，
由当下显示现前果故，如咒般当正确配制，
如同咒语果报是以何因除害不应观察而以信心成就，
于此配制亦当以信心成就，不应作邪分别观察。

།འདི་བཀླགས་རྟོགས་དང་ཉམས་བླངས་པས། །ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་དང་། །ཆོས་དང་ནོར་དང་བདེ་དང་གྲགས། །ངེས་པར་འཐོབ་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་བཀླགས་པ་དང་། །རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་ཚེ་རིང་བ་དང་། །ནད་མེད་པ་དང་། །ཆོས་དང་ནོར་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །གྲགས་པར་འགྱུར་བ་ ངེས་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་བལྟས་ན་བསྡུས་དོན་རྟོགས་ནུས་པས། །རང་གི་གོམས་ལས་སྨན་པས་བསྐྱོད་མི་ནུས། །རྒྱ་ཆེན་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་གོམས་གྱུར་པས། །མི་བསྐྱོད་གྱུར་གང་དེ་ནི་ངོ་མཚར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ གཞུང་འདི་བཀླགས་ཤིང་བལྟས་ན་བསྡུས་པ་བཞེས་བྱ་བའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་བར་ནུས་པ་དང་།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་གོམས་པའི་ལས་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་གྱུར་པའི་ལས་ལ་སྨན་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པ་གཞན་དག་གིས་བསྐྱོད་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སུན་འབྱིན་ཞིང་རྒོལ་བས་ཚེར་བཅད་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། །གལ་ཏེ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལས་དཀའ་བ་ཆེན་པོས་བསླབས་ཏེ་བྱ་བར་གྱུར་ནས། །ལས་ལ་གླགས་མི་ཐོད་ཅིང་མི་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་དེ་ནི འབད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་མི་ཆེའི།།འདི་ནི་ཚེགས་ཆུང་དུས་གོམས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །གལ་ཏེ་ཙ་ར་ཀས་ནི་བསླབས་གྱུར་དེས་ནི་ལེགས་ཐོས་སོགས། །ལས་བཤད་ནད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་ནི་ཤེས་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཙ་ར་ཀ་ ལ་མ་བསླབས་གསོ་བ་དག་ནི་མ་གོམས་པའི།།ཉོན་མོངས་དེས་ནི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གལ་ཏེ་སྨན་པ་ཙ་ར་ཀ་འབའ་ཞིག་བསླབས་ཤིང་བྱང་བར་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་དྲང་སྲོང་ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལས་བཤད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚོགས་ནད་ ཕྲན་ཚེགས་དང་།།མགོ་བའི་ནད་དང་། །མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་ནག་དང་། །རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དང་། །རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དང་། །རྣ་བ་དང་། །སྣའི་ནད་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེའི་ནད་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དང་གསོ་བ་དག་མི་ ཤེས་པ་དག་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཙ་ར་ཀ་ཞེས་བྱ་བས་གཞུང་ལ་མ་བསླབས་ཤིང་ཤེས་པར་མ་གྱུར་གྱི། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འབའ་ཞིག་ཙམ་བསླབས་ པར་གྱུར་ན་ནི།།ནད་གཞི་དང་ལུས་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། །ཡུལ་དང་། །དུས་དང་། །ལུས་དང་། །ཁ་ཟས་དང་། །སྙིང་སྟོབས་དང་། །རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གསོ་བའི་བྱ་བ་ལ་མ་གོམས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཤེས་པ་དང་མི་ ལྡན་པའི་སྨན་པ་ངན་པ་དེས་ནད་ཀྱིས་གཟེར་བའི་ནད་རྣམས་ལ་གསོ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་སྟེ།།དེ་ལྟབུས་ཀྱང་ནད་བསལ་བའི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། །གསོ་བའི་བྱ་བ་ལ་མ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་འདིར་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ བསླབས་པས་ནི་ངེས་པར་ནད་གསོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

读诵并修习此经，必定获得长寿、无病、法、财、安乐和名声。对此，读诵此《八支心要》医典，理解并领悟其义，如所说般实践修习，必定获得长寿、无病、法、财、安乐和名声。
此经一见即能了知其要义，依自己的修习，医者不能动摇。从其他广大医典中修习而不动摇者，此并不稀奇。对此，阅读此《八支心要》论典，即能了知简要医论之义理，同样地，依靠自己反复修习实践之力，其他不依此医典者不能动摇，也不能以怀疑诽谤而破斥。
若从其他广大医典中经过巨大努力学习后，对医业无所动摇，虽有此等情况，但那是因为付出巨大努力而得的果报，并不稀奇。此经则以小功夫获得大熟练，故为稀奇。
若仅学习遮罗迦，则连吉祥听等所说疾病之名称也不能知晓。未学遮罗迦且未修习医术者，其烦恼如何医治病人？对此，若医者仅学习并精通遮罗迦，则对吉祥听等所著医典中所说的诸多疾病、小病、头疾、眼球黑白病、眼翳病、耳病、鼻病等，连名称都不能知晓，更不用说其病因、特征和治疗方法了。
若说未学习遮罗迦，而仅学习吉祥听等医典，则对病因、身体组织等所害，以及地域、时节、体质、饮食、心力、本性等相关的医疗实践不熟悉且不了解。因此，具有如此无明认识的劣医，如何医治被疾病折磨的病人？这样的医者因未学习医术，故不能做任何治病之事。
此《八支心要》论中阐述了这两方面的意义，因此学习此经必定能够治愈疾病。

།མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པར་གྱུར་པའང་། །ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་མངོན་པར་སྤྱད་པར་མི་བྱེད་གང་ཡིན་དེ། །དེ་ནི་དང་པོར་སྨན་དཔྱད་བསྟན་བཅོས་སྐྱོན་མེད་བཀླགས་གྱུར་ཞིང་། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཡིས་ཇི་སྲིད་ཐུབ་ཀྱི་ བར་དུ་བསླབ་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །རང་གི་བློའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེའི་དབང་ནི་ནུས་པ་སྟེ། །མངོན་པར་ཞན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ དབང་དེ་ལས་ལེགས་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དང་།།སྐྱོན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པས་མངོན་པར་མི་བརྩོན་ཞིང་ཀློག་པ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་རྨོངས་པར་གྱུར་པས་དང་པོ་སྨོན་དཔྱད་གྱི་བསྟན་བཅོས་ ཚངས་པས་བཤད་ལ།།ཤློ་ཀ་འབུམ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བསླབ་ཅིང་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་ཐུབ་པའི་ཚད་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་བཀླགས་ཤིང་སློབ་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འདོར་བ་དེ་ཡང་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །ཏིལ་མར་མར་སར་སྦྲང་ རྩི་རིམ་བཞིན་བསྟེན།།དེ་ལྟར་ཚངས་པའམ་ཚངས་པའི་བུ་ཡིས་བཤད། །ཚིག་གི་དབྱེ་བས་བཤད་ཀྱང་ཁྱད་འཕགས་མེད། །སྟོན་པ་པོ་ཡི་དབང་གིས་ནི། །སྨན་གྱི་ནུས་པ་ཁྱད་འཕགས་ཡིན། །དེ་བས་ཕྲག་དོག་སྤངས་ནས་ནི། །བར་མ་ཉིད་ལ་བསྟེན་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ། གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་བ་པོའི་ཁྱད་པར་ལས་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྒོལ་ན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་ཏིལ་མར་ཕན་ལ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་མར་སར་ཕན་ཞིང་། །བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་ཕན་ལ། །དེ་ལྟར རིམ་བཞིན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཚངས་པས་བཤད་པའམ།།ཚངས་བའི་བུ་སམ་ཀུ་མཱ་རས་བཤད་པའམ། །འམ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སོགས་པས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིང་ལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ལུང་བརྒྱུད་པ་ཡིན་གྱི། །སྔགས་མེད་པར་ཚིག་གི་ སྒྲས་བསྟན་བའི་ཁྱད་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།།སྨྲ་བ་པོའི་ཁྱད་པར་ལས་སྨན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས། །དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་དེ་སྤངས་ཤིང་བོར་ནས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་པའི་ལམ་བར་མ་ཉིད་ལ་བློས་བསྟེན་ཞིང་གནས་བར་བྱ་ཞིང་ རང་ཉིད་དུས་དང་བློ་དང་འཚམ་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་།།འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱའི། །གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ།

由于执著的缘故，即便是善说，由于极其愚痴而不去实践的人，他首先应读诵无过的医疗论典，并且应当尽人寿之际学习。
关于这句话，由于自己智慧力等方面的原因，对于无法实践的、非自己境界的事物产生偏执，这就是所谓的执著。其力量就是能力，由于如此执著的力量，对于善说开示的医疗典籍，由于极其愚痴而不知功德与过失的差别，不精进也不为了阅读和理解而努力的那些人，必定成为愚痴者，首先应当读诵梵天所说的医疗论典。
对于有十万颂的论典，应当毫不厌倦地学习，在人寿所能及的百年之际读诵学习，若不舍弃执著，此亦称为愚痴。
为了平息风、胆、痰，应当依次服用芝麻油、酥油、蜂蜜。如是梵天或梵天子所说，虽以词句分别解说，也无殊胜。由说者的缘故，药物的功效并非殊胜。因此应当舍弃嫉妒，依止中道。
关于这句话，如果有人这样说：'由说者的差别，药物的功效也会变得殊胜。'对此争论，这是不正确的。因为对于风病，芝麻油有益；对于胆病，酥油有益；对于痰病，蜂蜜有益。如是依次有益，这是梵天所说，或梵天子童子所说。'或'字也包含了我等所说，这是从一个传到另一个的传承，没有咒语，仅以词句显示的差别并非功效的差别。
由说者的差别并不能使药物更加殊胜，因此应当舍弃对非处的嫉妒，依止不偏向任何一方的中道而安住，应当了知适合自己时机和智慧的论典。
应当观察并了知'这是无意义的'，不应对非处生起执著。

།དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་ཕྱིར་དགའ་ན། །ལེགས་ཐོས་ཙ་ར་ཀར་མ་ཟད། །ལུག་ སོགས་ཀྱིས་བྱས་ཅིས་མི་སློབ།།དེ་བས་ལེགས་བཤད་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ནི་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགའ་ཞིང་དང་བས་དེ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཀྱི། །ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ལ་སློབ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། །དེ་ལྟར་ནི་ཙ་ར་ཀ་ དང་ལེགས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།།དྲང་སྲོང་ལུག་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ལུང་གི་གཙུག་ལག་རྣམས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པར་མི་བྱེད། །དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པ་ཀུན་ལ་སློབ་པར་རིགས་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཙ་ར་ཀ་དང་ལེགས་ཐོས་ལ་མང་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ཀྱི།།དྲང་སྲོང་ལུག་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ལུང་གཙུག་ལག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སློབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་དང་ལྡན་པ་ལ་དགའ་ན་ཡང་ཁོ་བོས་བཤད་པ་འདི་ཉིད་གཟུང་ཞིང་བསླབ་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །སྙིང་པོ་ལས་ནི་སྙིང་པོ་བླངས་ནས་སུ། །རྣམ་པར་སྦྱར་ལས་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ཡིས་འགྲོ་བས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། །ཚིག་འདིས་ནི་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་དེ་ཡན་ཆད་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་འདི་ནི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། །གཞུང་གི་དོན་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱར་བའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། །ཚོའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྙིང་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡང་སྙིང་ པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། །གནས་པས་སྙིང་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ།།དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་མདོ་བླངས་ཤིང་བཏུས་ནས། །གཞུང་གི་དོན་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་བསྡེབས་པ་དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དམ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དམ་པ་དེས་འགྲོ་བ་ལྔ་པོས་ བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བདེ་བའི་དམ་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། །སློབ་དཔོན་ ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་བར་སྦྱར་བ་ལས་ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།

如果喜欢仙人所说，不仅是善闻和遮罗迦，为何不学习卢嘎等所作？因此应当受持善说。对此，假如你这样说：'我喜欢并信仰仙人所说的医典，所以学习那个，而不学习你的医典。'那么，不仅是遮罗迦和善闻所说的论典，为何你不学习仙人卢嘎等所说的经典呢？
如果应当学习一切仙人所作，由于喜欢善说的缘故，所有医生也多学习遮罗迦和善闻，虽然有仙人卢嘎等所说的经典，却不学习。因此，即使喜欢具有善说词句的韵律，也应当受持学习我所说的这个。这是其义。
这是从寿命明海的精华中取出精华，由于所作的善业，愿众生以此见到真实。对此，这些词句是造论者完成医学论典后，为了回向善根而说的。
这《八支精要》论是如同精要，是将论典义理用词句组织而成。由谁呢？是从如海深广的寿命明的词藏中所取的精要。所谓精要，就像众生的心虽然安住在身体的一处，却遍及整个身体。
同样，这八支精要遍及具有八支的一切寿命明，因为安住与心相应的缘故称为精要。从如是精要之义的总集中摘取，将论典义理用词句组织编排，从此所获得成为殊胜因的善根，愿以此殊胜善根，愿五道所摄的一切世间具足见到真实义理之最上安乐。这是回向。
《八支精要注释·词义月光》，是由大师月官确定编撰的后分第四十章的注释。

།དཔལ་ལྡན་ཕ་ཁོལ་སྨན་པའི་མཆོག་།ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དྲི་མེད་ཤེས་པ་ལྡན་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་གཞུང་བཤད་བདག་གིས་བྱས། །འགྲེལ་བ་དོན་མཐུན་མིང་བཏགས་ པ།།གསལ་ཞིང་མདོར་ནི་བསྡུས་པ་ཡི། །ཚིག་དོན་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་དེ། །སློབ་མ་རྟག་ཏུ་དགའ་ཕྱིར་དང་། །གང་འདིར་ཅུང་ཟད་སྨྲས་པ་འམ། །ལེགས་བཤད་གང་ཡིན་དེ་དག་ཀུན། །བདག་གིས་རྟོགས་ཉེས་ལས་གྱུར་གྱི། །བདག་གི་བླ་མས་ཉེས་མ་ཡིན། ། བདག་གི་མེས་པོར་གྱུར་པ་ནི། །དཔལ་ཆེན་དགའ་བ་ཞེས་གྲགས་ཡིན། །དེང་སང་ན་ཡང་མཁས་པ་རྣམས། །གྲགས་པའི་དྲི་མེད་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་བུར་གྱུར་ཆགས་ལ་དགའ། །དེ་བུ་ཟླ་བ་ལ་དགའ་དག་།སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནི། །རྒྱུན་ཤེས་དོན ལྡན་མིང་བཏགས་པ།།དོན་དམ་ཞེས་བྱ་སྨན་པའི་མཆོག་།ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་དཔའ་ལྡན་ཐ་གན། །དཔའ་བ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ས་སྟེང་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཡི། །ས་བདག་ཀུན་ཏུ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་བོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།།ཆགས་པ་ལ་དགའ་བའི་བུ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་བས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛ་རན་ངྷ་ར་དང་། །ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྭ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་བོས་བསྐྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་བའོ།

具德医王帕克，
通达生命明论彼岸，
具有无垢智慧，
我为其论作解释。
释义相应而命名，
明晰且简要，
词义月光论，
为令学生常欢喜，
于此所说之内容，
或为善说之一切，
若有过失皆由我，
非我上师之过失。
我之祖父，
即著名的大德喜，
时至今日诸智者，
仍宣其无垢美名。
其子贪欲喜，
其子月喜等，
大智阿阇黎，
通达义理而得名，
胜义名医王，
生于克什米尔。
愿具勇德之王塔甘，
具足勇猛等功德，
战胜地上诸敌，
愿成为普胜君王。
《八支心要注释·词义月光论》
由贪欲喜之子，号称月喜的阿阇黎所造，他精通一切医明论典，至此圆满。
由印度堪布札兰达拉与大译师比丘仁钦桑波校对翻译并审定。

།





。
